cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası
Bu gün Akademiyaya ikili funksiya tapşırılıb: hər nəsildən olan elm, təqaüd, iş, ictimai işlər və incəsənət sahələrindən olan ən yaxşı ağılları və ən nüfuzlu liderləri seçmək və cəmiyyətin ehtiyacını qarşılayacaq siyasət tədqiqatları aparmaq. Akademiyanın əsas layihələri indi ali təhsil və tədqiqat, humanitar və mədəni tədqiqatlar, elmi və texnoloji inkişaflar, siyasət, əhali və ətraf mühit və uşaqların rifahına yönəldilmişdir. Akademiyanın rüblük jurnalı olan Dædalus dünyanın aparıcı intellektual jurnallarından biri olaraq qəbul edilir.
Xalqların böyük köçü
Gedişat
thumb|right|Hunlar və avropalılar Qərbi qsiun-nu-nun nəsilləri olan tarixi hunlar Aral dənizinin şimalındakı çölləri tərk etdilər və Avropaya üz tutdular. Təqribən 374-cü ildə, Cordanesin də dediyi kimi, hunlar Bulamerin rəhbərliyi altında Don çayını keçdilər, Terek və Kuban ərazilərində yaşayan alanları məğlub edərək özlərinə tabe etdilər. Dneprdən qərbdə hunlar ostqotlara hücum etdilər. Kral Qermanirix öz qoşununu hunlara qarşı apardı. Onların ordusu darmadağın edildi və kral döyüşdə həlak edildi. Ammian Marsellinin məlumatına görə isə o intihar etmişdir. Qara dəniz çöllərindəki hadisələr vestqotlardan da yan keçmədi. Vestqot hökmdarı Atanarix hunların hücumuna müqavimət göstərməyi qərara aldı və öz qoşununu Dnestr çayının qərb sahilində cəmləşdirdi. Xəbərdarlıq etmədən hunlar gecə ikən çayı keçib Atanarixin düşərgəsinə hücum etdilər. Vestqotlar hücumun qarşısını ala bilmədilər və Seretə çəkildilər. Xalqın böyük hissəsi imperiyada sığınacaq tapmağı qərara aldı; Atanarix və onun tərəfdaşları Olteriyanı keçib Kaukalanda getdilər. Patça görə Kaukaland Maros, Tissa və Dunay çayları arasında yerləşən Banatın dağlıq hissəsi idi. Təqribən 376-cı ildə cənubi Rusiyada böyük bir regionun hakimləri hunlar idi. 384-cü ilin yazında hun atlıları Norikum və Raetiyadan Qalliyaya keçdilər. 395-ci ildə hunların böyük orduları Don çayını keçərək cənub-şərqə döndülər, Qafqazdan keçib Ermənistanın cənub-qərbinə, Roma əyalətlərinə və İrana hücum etdilər. Bir qrup hunlar Anti-Taurusdan cənuba və qərbə tərəf olan ölkələri qarət etdilər. Onlar Fərat çayını keçəndə romalılar hücum edib onları məhv etdi. Digər qrup, Basiç və Kursixin rəhbərliyi ilə Dəclə və Fəratın vadiləri ilə Stesifona tərəf getdilər. Fars ordusunun onlara tərəf gəldiyini eşitdikdə geri döndülər, lakin onlar məhv edildi, digər dəstə isə Azərbaycana qaçdılar, Xəzər qapılarından keçərək cənubi rus çöllərinə üz tutdular. Üçüncü qrup Şərqi Kiçik Asiyanı və Suriyanı qarət etdi. thumb|left|[[Qərbi Hun İmperiyası|Qərbi Hun İmperatorluğu (IV əsr — 470-ci il)]]
Boliviya bayrağı
Boliviya bayrağı — Boliviyanın Dövlət bayrağı
Əjdər Babayev
Ailəsi
Evli idi, dörd övladı yadigar qalıb.
Milli Qəhrəman
Ağstafa rayonunda dəfn edilmişdir, adına məktəb var.
Müstəti
4) Sair cəhətlərdən imkanı olsun ki, həcc əməllərini yerinə yetirə biləcək qədər vaxtı olmalıdır.
Scarchives Vol. 1
Bend Over and Pray the Lord — Lordi studiya albomu.
Botsvana bayrağı
Botsvana bayrağı — Botsvananın bayrağı 30 sentyabr 1966-cı ildən etibarən rəsmən istifadə olunur.
Astagəl lorilərin mühafizəsi
Yabanı astagəl loriləri qorumaq üçün, tropik meşələrin geniş və bölünməmiş qorunan ərazilərini bağlamaq lazımdır, çünki bu heyvanlar həyatlarının çox hissəsini ağaclarda keçirirlər  və yer üzündə uzun məsafələrə getməyə qadir deyillər. Sağ qalan lorinin əksəriyyəti hazırda bu cür qoruqlarda və digər xüsusi mühafizə olunan ərazilərdə yaşayır. Həm də müsadirə edilmiş lorilərin təbiətə reintroduksiyaya hazırlamaq və ya onlara qeyri-mümkün olan hallarda ömürlük qayğı göstərmək üçün reabilitasiya mərkəzləri də yaradılmışdır.
Astagəl lorilərin biologiya və ekologiyası
Nycticebus kayan və Nycticebus bancanus növlərinə əvvəllər Kalimantan lorilərinin müxtəlif növü kimi baxılırdı, lakin 2013-cü ildə ayrıca növ kimi təsdiq olundular.
Qaçaqmalçılıq
Astagəl lori yanlız yayıldığı bölgənin bazarlarında satılmır; Bu canlılarla internet və zoomaqazinlər vasitəsi ilə beynəlxalq ticarət də mövcuddur.
Qanunlar və beynəlxalq razılaşmalar
Kamboca dövləti tərəfindən astagəl lorilərin SİTES-in II Əlavəsindən I Əlavəsinə keçirtmək barədə təklif irəli sürüldü. Bununla bu canlılarla beynəlxalq ticarət üzərində daha sərt məhdudiyyətlər tətbiq etmək olardı. Qeyd edək ki, I Əlavəyə görə canlılarla ticarətə yanlız qeyri-kommersiya məqsədlər üçün icazə verilirdi. Misal üçün, elmi tədqiqatlarda. Kamboca dövlətinin təklifi astagəl lorilərin hər üç növünə - tanınan və qəbul edilən benqal, astagəl və kiçik lori növünə aid idi. Başlanğıcda bu təklifin SİTES-in növbəti konfransında dəstəklənəcəyi gözlənilmirdi, ona görə ki, qeydiyyata alınmış astagəl lorilərin qanuni beynəlxalq ticarətinin həcmi demək olar ki, qeyri-müəyyən idi və bu rejimin sərtləşdirilməsi bir o qədər zəruri görülmürdü.
Müdafiəsi və saylarının bərpası tədbirləri
Astagəl lorilərin ayrı-ayrı bioloji növlərinin müəyyən edilməsindəki çətinliklər ciddi problem olaraq qalır, çünki müxtəlif dövlətlərin hüquq-mühafizə və digər orqanları əməkdaşlarının əksəriyyəti bu işi görə bilmir, onların təbii yaşayış məskənlərini tanımır, çox vaxt astagəl lorilərin hamısını bir növ kimi qəbul edir və mütəxəssislərlə məsləhətləşmədən tutulan canlıları münasib olmayan yerlərdə təbiətə buraxırlar ki, bu da populyasiyanın bərpasını və qorunub saxlanılmasını çətinləşdirir. Bu problemin həlli üçün 2008-ci ildə Sinqapurda hüquq-mühafizə orqanlarının və xilasetmə-reabilitasiya mərkəzlərinin əməkdaşları üçün xüsusi məşğələlər keçirilmişdi. Bu məşğələlərdə onlara astagəl lori növlərini fərqləndirmək öyrədilib, bu canlıların qoruma statusu və bəslənməsi imkanları başa salınıb. Məşğələ başlayana kimi iştirakçıların 87%-i astagəl lorilərin ayrı-ayrı növlərini fərqləndirə bilmirdi, lakin artıq bir gün sora nəticələr əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmışdı.
Qeyri-qanuni ticarətdən müsadirə edilən astagəl loriləri çox vaxt xilasedici-reabilitasiya mərkəzlərinə, canlılar üçün "Heyvanların Beynəlxalq Xilası" sığınacaqlarına və digər təşkilatlara yönləndirmək mümkün olur. Bu cür yerlərdə ön dişləri çıxardılan və digər ciddi zədələr alan astagəl lorilərin əksəriyyəti ömürlük olaraq qulluqla təmin olunur. Kifayət qədər sağlam olan canlıları isə təbiətə qaytarırlar. Bu təşkilatlar dövlət orqanları ilə əməkdaşlıq edir və qeyri-qanuni yolla aparılan astagəl lorilərin ticarətinə qarşı görülən tədbirlərdə iştirak edirlər. Eyni zamanda əhali arasında maarifləndirici işlər görürlər.
Qloballaşma
Qloballaşma — ( – ümumi, – kürə) — Fərqli hüdudlar daxilində fəaliyyət göstərən hüquqi və fiziki şəxslər arasında hər cür kommunikasiya və inteqrasiyanın ümumdünya səviyyəsində aparılmasını təklif edən yanaşma.
Qloballaşma anlayışı
İqtisadi güclər qloballaşmanın ayrılmaz bir parçası olsa da, onların qloballaşmanı təkbaşına formalaşdırdığını deyə bilmərik. Çünki bu siyasi, mədəni və iqtisadi faktorların bir araya gəlməsi ilə yaranmışdır.
Qloballaşma insanlar arasındakı modern qarşılıqlı təsirin bir nəticəsi olaraq ortaya çıxmışdır. Rabitə, informasiya və nəqliyyat kimi şəbəkələrin yaratdığı məkan genişlənməsi ənənəvi sərhədlərin əhəmiyyətini azaltmışdır. Məna və dəyər itkisinə məruz qalmış bu sərhədlər həm mənəvi, həm də maddi ölçüdə gerçəkləşmişdir. Belə ki, bu vəziyyət qloballaşma içində yaşadığımız dünyanın sərhəd tanımaz fərdi və ictimai fərqliləşmələri, qarşılıqlı asılılıqları, mədəni gediş-gəlişləri, yeni ixtiraları, keçmişdə rastlaşmadığımız yeni bir dünya qavrayışını ifadə edir.
Qloballaşmanın sosial ölçüsü
Qloballaşdırmaya qarşı çıxan cəmiyyətlərə güclü cəmiyyətlər tərəfindən təzyiqlər olunur və onların prosesə məcbur qatılmaları istənilir. Bu proses çox istiqamətli hərəkat olduğundan bu gün dünyada mövcud olan bütün cəmiyyətlər az və ya çox buna daxildirlər. Prosesdə əsas rolu oynayanlar isə dünyanın iqtisadi, siyasi, mədəni və sosial cəhətdən irəlidə gedən, inkişaf etmiş ölkələridir və dünyanın gələcəyini onlar formalaşdırırlar.
Bağin
Bağin— İranın Kirman ostanının Kirman şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 7,616 nəfər və 1,903 ailədən ibarət idi.
Qızıl küçə
Qızıl küçə və ya Zlata uliçka ( - rəsmi adı Daliborkadakı Qızıl küçə ) — Praqa qəsrinin ərazisində, şimal qala divarlarının və köhnə burqqraf binasının arasında yerləşir. XVI əsrin sonunda inşa olunmuş kiçik yaşayış evlərində sadə vətəndaşlar düz İkinci dünya müharibəsinə kimi yaşayırdı. Bu mənzərəli küçə gözəl rəngli fasadları, alçaq və rəngarəng damları və demək olar ki, oyuncaqlara bənzəyən pəncərə və qapıları olan kiçik səliqəli evlərdən ibarətdir. Bu küçə olduqca dardır, onun uzunluğu 200 metrdir. Küçə XVI əsrin ikinci yarısında yaranmışdır. O vaxtlar bu yerlərdə şəhər ox atanları, zərgərlər və sadə qulluqçular məskunlaşmağa başlamışdı. Hazırda isə burada dəbli mağazalar yerləşir və bura baş çəkən ziyarətçilərə çox yaddaqalan əşyalar, hədiyyələr, zərgərlik məmulatları və ya mükəmməl kitabları təklif edir.
Özbəkistanda korrupsiya
"Aşağı və orta səviyyəli məmurlar arasında rüşvət gündəlik həyatın bir hissəsidir və bəzən hətta şəffafdır" deyən Freedom House, geniş yayılmış korrupsiyanın "imkan bərabərliyini məhdudlaşdırmasına" kömək etdiyini söylədi.
Prezident səlahiyyəti
Özbəkistanlı rəssam Vyaçeslav Oxunov 2015-ci ildə Der Spiegel-ə açıqlamasında Özbəkistanın keçmiş prezidenti mərhum İslam Kərimovun, mafiya meyllərini nümayiş etdirən "diktator" olduğunu söylədi. Kərimov bir əsr boyu Özbəkistanı dəmir yumruqla idarə etməkdə ittiham olunur, "Çindən daha çox Şimali Koreyaya bənzər bir mədəniyyət" yaradır.
Gülnarə Kərimovanın telekommunikasiya sahəsində korrupsiya qalmaqalı
2014-cü ilin martında İsveçrə hakimiyyəti Kərimovanın çirkli pullarının yuyulması ilə bağlı istintaqa başladı və Berndəki prokurorlar dəlillərin istintaqın İsveç və Fransaya gətirdiyini və "800 milyon İsveçrə frankından (912 milyon dollar) artıq vəsaitləri ələ keçirdiklərini" söylədilər. İsveçrənin Le Temps Rus qəzetinə görə, TeliaSonera 500 milyon frank götürülmüş vəsaitlərdən, qalan hissəsi "Kərimovanın şəxsi əmlakına qarışdı".
2015-ci ilin iyul hesabatında ABŞ səlahiyyətlilərinin, İrlandiya, Lüksemburq və Belçikadakı bank hesablarında 300 milyon dolları müsadirə etməyə çalışdığı, bu vəsaitin Kərimovanın rüşvət verdiyini iddia etdiyi bildirildi. 2015-ci ilin avqustunda Azadlıq Radiosu, Özbəkistan hakimiyyəti istintaqla əlaqədar doqquz şübhəlini, o cümlədən əvvəllər Kərimovaya məxsus olan Özbəkistandakı Coca-Cola butulkası zavodunda iki yüksək səviyyəli rəhbərin həbs etdiyini bildirdi.
Pərvin Şakir
Yaradıcılığı
Şair, Pakistan ədəbiyyatı səhnəsinə 1977-ci ildə "Huşbu " (Rayihə) adlı ilk kitabını nəşr etdirərək çıxır. Ertəsi il ən yaxşı şeir kitabı mükafatını aldığı və 130 nəzm və 116 qəzəldən ibarət bu kitabıyla, şeirindəki fərdiyyəti gözlər önünə sərmişdir. Təcrübələrini, eşqlərini, acılarını, məğlubiyyətlərini, qiyamlarını, qısacası özünü, cəsurca və içdən anlatdığı bu kitabında, qadının eşqində ruh və bədən birlikdəliyini vurğulaması, bir çox yersiz tənqidlər almasına səbəb olmuşdur. Bəzi tənqidçilər, kişiyə olan eşq duyğusunu bətimləmə biçimini, qadına sayğısızlıq, qadının qürurunu zədələyici olaraq dəyərləndirirlərkən, bəzi tənqidçilər isə, Şakirin şeirlərinin, əslində duyğuları basdırılmış Şərq qadınının sözcüsü olduğunu irəli sürmüşdülər.
Miroslav Kostadinov
Avroviziya
Miro 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində ölkəsini təmsil etmək istəsə də, son anda səsvermə nəticəsində ikinci olub və bu istəyini həyata keçirə bilməmişdi.
Bərdsir
Bərdsir və ya Məşiz— İranın Kirman ostanının şəhərlərindən və Bərdsir şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 31,801 nəfər və 7,391 ailədən ibarət idi.
Moris Meterlink
Həyatı
Belçika dramaturqu və esseisti Moris Polidor Mari Bernar Meterlink imkanlı flamand ailəsinin övladı idi. İlk təhsilini yezuit kollecində almışdı. Kiçik yaşlarında hər şeydən çox poeziya ilə maraqlanırdı. Ailədə əsasən fransızca danışıldığından Meterlink də yazmağa başlayarkən bu dilə üstünlük vermişdi. Valideynləri onun ailə ənənəsini davam etdirərək hüquqşünas olmasını istəyirdilər.
Sonrakı illərdə Meterlink ölüm və həyat mövzusunun, reallıqla mistikanın qəribə şəkildə çulğalaşdığı "Çağrılmamış qonaq" (1890), "Korlar" (1890), "Yeddi şahzadə" (1991), "Peleas və Melianda" (1892; bu pyesin motivləri əsasında fransız bəstəkarı Klod Debüssi 1902-ci ildə eyniadlı opera bəstələmişdi) pyeslərini yazdı. Nağıl dünyasının sehri bu əsərlərin hamısı üçün səciyyəvi idi. Qəhrəmanlar az danışır, eyham və işarələrlə anlaşırdılar. Çox mətləblər mətn altında qalırdı. Müəllifin 1894-cü ildə marionet teatrı üçün bir neçə əsər ("Alladina və Palomed", "Orada, içəridə", "Tentajilin ölümü") yazması da canlı aktyorlardan fərqli olaraq kuklalar vasitəsi ilə rəmzləri daha yaxşı ifadə etmək imkanı ilə bağlı idi. Meterlink 1895-ci ildə müğənni və aktrisa Jorjetta Leblan ilə tanış olmuşdu. 25 il birlikdə yaşamışdılar. Leblan katibə və impressario vəzifəsini öz öhdəsinə götürmüşdü. Həm də "Aqlavena və Selizetta" (1896), "Monna Vanna" (1902), "Juazel" (1903) kimi daha həyati və realist mövzulu pyeslərin baş rollarının ifaçısı kimi məşhurlaşmışdı. Yaradıcılığının və Leblanla əlaqələrinin Gentdə istehza hədəfinə çevrildiyini görən Meterlink 1896-cı ildə Parisə köçmüşdü. Bir müddət hətta dramaturgiyadan uzaqlaşaraq daha çox metafizik esse və traktatlar yazmışdı.
Taqal dili
Taqal dili — Filippin əhalisinin üçdə birinin ana dili (danışanların sayına görə ölkədə 2-ci dil). Avstroneziya dillərindəndir. Standart forması,Filippin dili adlanır və milli dilidir və Filippinlərin iki rəsmi dillərindən biridir.
Madonna
Madonna Luiz(a) Çikkone — Amerikalı müğənni, bəstəkar, rəqqasə, aktrisa, prodüser, rejissor, xeyriyyəçi və iş qadını. Madonna Miçiqan ştatının Bey-Siti şəhərində anadan olmuş, lakin müasir rəqs sahəsində karyera qurmaq üçün 1977-ci ildə Nyu-Yorka köçmüşdür.
Olban dili
Olban dili — Rusiyada XXI əsrdə internetdə rus dilinin təhrif edilimiş şəkildə istifadə edilən forması. Xarakterik cəhəti fonetik cəhətcə düzgün deyilsə də, yazılışın qəsdən ya tələffüz edilən, ya da təhrif edilən formada errativ edilməsidir. Slenq, qeyri-normativ leksika, jarqon sözlər də olban dilində geniş istifadə edilir.
Balililər
İncəsənət
Qayadayonulmuş, fasadı mifoloji süjetli qorelyeflərlə bəzədilmiş, qarşısında monumental qadın fiqurları for masında suaxacaqları olan süni hovuzlar yerləşdirilmiş Qoa Haca (“Fil mağarası”, təqr. 11 əsr) məbədi; qayadakı 10 dəfn yerindən ibarət və daşda yonulmuş fasadları formasına görə qülləvarı məbədə (çandi) oxşayan “Kral qəbirləri” (11 əsrin 2-ci yarısı) kompleksi orta əsr abidələrindəndir. Bir qayda olaraq, hər kənddə allahlara, kəndin əsasını qoyanlara və ölülərin ruhlarına həsr olunmuş 3 məbəd (pura) var. Məbəd kompleksi, adətən, divarlarla əhatələnmiş, təmtəraqlı oyma naxışlı bürcəbənzər qapıları, qurbangahı və mehrabı olan bir neçə terraslı həyətdən ibarətdir; ən axırıncı müqəddəs həyətdə hündür, çoxyaruslu qüllələr olur. Aqunq dağının yamacında adadakı ən qədim və məşhur Pura Besakix (14 əsr) məbədi yerləşir. Ağac,Dəfn mərasimi: öküz fiqurlu sarkofaqda olan mərhumun kremasiya yerinə aparılması.
Nikkinin ailəsi
Nikkinin ailəsi (Nickyho rodina) — 2011-ci ildə rejissor Matey Minas tərəfindən sənədli dram janrında çəkilmiş Çexiya sənədli filmidir. Filmdə İkinci dünya müharibəsi ərəfəsində 669 nəfər yəhudi əsilli uşağı Hitler qoşunları tərəfindən işğal olunmuş Praqadan Böyük Britaniyaya göndərərək xilas etmiş britaniyalı Nikolas Uinton haqqında danışılır.
Telman Qarabağlı
Ailəsi
1960-cı ildə ailə həyatı qurmuşdur. Bir il sonra - 1961-ci ildə əkiz oğulları Emil və Artur dünyaya gəlmişdir.
Sevastopol
Tarixi
1796 -cı ildə hakimiyyətə gəlmiş rus çarı I Pavel hər bir sahədə olduğu kimi bu işdə də anası II Yekaterinanın əksinə getdi. Sevastopolun Aktiyar kimi əski şəkildə adlandırılmasına fərman verdi. (1797) Təxminən 30 il sonra hakimiyyətə gələn və bütün dövlət işlərində, o cümlədən imperiyanın işğalçılıq istiqamətindəki tədbirlərində nənəsinin təcrübəsinə əsaslanan və onu təqdir edən I Nikolay (1825-1855) 1826-cı ilin aprelində Sevastopolun Aktiyar deyil, həmişəlik Sevastopol adlandırılmasına qərar verdi.
Qəşəm Aslanov
Həyatı
1966–1968-ci illərdə Moskvada Ali Partiya məktəbində oxuyub.
"Saymazovun salamı", "Qeyrətin nağılları" adlı kitabları çap olunub, "Eloğlu" imzası ilə şeirlər yazıb.
Karyagin kəklikotusu
Botaniki təsviri:
Meyvəsiz sürünən zoğları olan yarımkolcuqdur. Çiçək¬¬li zoğları düz dayanan, hündürlüyü 2-5 sm, sıx, qısa tükcüklüdür. Yarpaqları uzunsov-neştərvari və ya əks-yumurtavari, uzunluğu 4-10 mm, eni 2-4 mm-dir. Çox cod, çılpaq, az bilinən nöqtəli vəzicikli, kənarları tükcüklüdür. Yan damarcıqları alt tərəfində üstə çıxandır. Çiçək qrupu başcıqlı, möhkəmdir. Kasacığın uzunluğu 4,5-5(6) mm, sıx və qısa tükcüklüdür. Yuxarı dişcikləri üçkünc, kənarları tükcüklüdür. Çiçək tacının uzunluğu 6-7 mm, parlaq çəhrayıdır. May-iyun aylarında çiçəkləyir, iyul ayında meyvə verir. Təbiətdə əsasən toxum vasitəsi ilə çoxalır.
Henrik Pontoppidan
Həyatı
Brandes XIX əsrin son onilliklərində Hans Kristian Andersenlə birlikdə ölkədəki ədəbi dirçəlişin beşiyi başında dayanmışdı. O, yeni ədəbiyyat yaratmaq üçün Danimarka yazıçılarını yersiz idilliya və romantizmdən uzaqlaşmağa, Emil Zolya kimi naturalizmə üz tutmağa, cəmiyyətdəki sosial problemlərə diqqət yetirməyə çağırırdı. Pontoppidanın 1884-cü ildə tanış olduğu Georq Brandes sonralar "Vəd verilmiş torpaq" trilogiyasının (1891-1895) əsas qəhrəmanı Emmanuelin prototipinə çevrilmişdi.
Arturo (ağ ayı)
Bütün cəhdlərə baxmayaraq Arturo 3 iyul 2016-cı ildə Mendosada ölmüşdür.
Vera Bessantina
Həyatı
Vera Bessantina 1973-cü ildə anadan olmuşdur. Milliyyətcə yəhudidir. Atası Lev hərbi qulluqçu olmuş, anası Lyudmila "Azərbaycan" nəşriyyatında işləmişdir. Vera "Vətən" və "Qələbə" kinoteatrlarının direktoru olmuş Gita Bessantinanın qohumudur.
Ravi Şankar
Fikirləri
Dünyada heç nə sizi öz fikriniz qədər narahat edə bilməz. Faktiki olaraq, sizə elə gəlir ki, sizi narahat edən başqalarıdır, amma elə deyil, sizin fikrinizdir.
Tənqid
Tənqid – şifahi, yazılı və ya feli ola bilər. Lüğət mənası ilə tənqid – hər hansı bir insan, əsər və ya mövzunun doğru-yanlış, əskik-artıq, gözəl-çirkin cəhətlərini tapıb göstərmə işidir. Tənqidin əxlaqi cəhətdən yaxşı və ya pis dəyərləndirilməsi; kimə, nə vaxt, hansı dərəcədə, hansı məqsədlə və hansı niyyətlə edildiyindən asılıdır. Bu baxımdan tənqid, müsbət tənqid (faydalı olan) və mənfi tənqid (zərər verən) olaraq iki yerə bölünür. Tənqidin təsiri də yuxarıdakı söylədiyimiz xüsusiyyətlərə görə fərqli ola bilər.
Tənqidçinin psixologiyası
Tənqidçinin şüur altında "Mən daha yaxşı bilirəm, daha yaxşı edərəm" kimi bir düşüncəsi ola bilər. Bu düşüncə ilə insanların və ya hər hansı bir hadisənin səhv tərəflərini tapar. Buna istinadən qarşıdakı insandan daha yaxşı bildiyini özünə görə isbat etmiş olar. Beləliklə, ənaniyyətin artmasına səbəb olar. Bu cür tənqid getdikcə daha da mənfi mahiyyətə çevrilər.
Müsbət tənqid necə olur?
Dəyərləndirdiyimiz şeyin anlayışımıza görə əskik və səhv tərəfləri varsa, subyektiv tənqid etmiş olarıq. Meyar və standartlara görə dəyərləndirmişiksə, deməli obyektiv tənqid etmişik. Buna belə misal vermək olar. Tənqidə başlayanda "məncə, mənə görə, mənim anlayışıma görə" kimi ifadələr qarşı tərəfin qəbul etməməsinə səbəb ola bilər. Bunun əvəzinə isə obyektiv ifadələr işlətsək, "bir kitaba görə, bir böyük alimin dediyinə" şəklində ifadələr faydalı nəticə verə bilər.
Komanda kimi işləyənlərin öz yoldaşlarını tənqiddən qaçmalıdır. Tənqid edən şəxs başqalarının tənqidə başlamasına qapı açar; dedi-qodu və qeybətin artmasına səbəb olar. Bununla da birlikdə çalışma ruhu zədələnər. İnsanlar davamlı bir-birlərinin səhvlərini görməyə başlayar. Qardaşlıq və yoldaşlıq zərərə uğrayar.
Varlı ata, kasıb ata (kitab)
"Varlı ata, Kasıb ata" — Robert Kiosaki tərəfindən yazılmış maliyyə məsləhətləri kitabı. Kitab maliyyə müstəqilliyini və varlanmağın yatırım yolu ilə, biznesə başlamaq və ya biznez sahibi olmaq yolu ilə mümkünlüyünü və həmçinin İG-nin (intellekt göstəricisi) artırılmasını əhatə edir. Kitabda yazılan hadisələr və misallar Kiosakinin öz həyatından götürülmüşdür.
Vilyam Batler Yeyts
Həyatı
Bu üsyandan iki il sonra İrlandiya müstəqilliyinə qovuşdu. Ümummilli şair kimi tanınan Yeyts ölkə parlamentinin ilk senatorları sırasında yer aldı. 1923-cü ildə isə Nobel laureatı oldu. Mükafatın məhz irlandiyalı müəllifə verilməsində yaradıcılıq amili ilə yanaşı siyasi konyuktura da öz rolunu oynamışdı. İsveç Akademiyası növbəti laureatı irland sənətkarları arasından seçməklə Avropanın siyasi xəritəsindəki yeni dövlətə öz mənəvi dəstəyini ifadə etmək istəmişdi.
Qəleyçibulaq
Qəleyçibulaq 1973-cü ildə üzüm bağı salınarkən aşkar edilmişdir. 10-12 ha ərazini əhatə edir. Qəleyçibulağın yerləşdiyi sahə əhali arasında "Qaraçuxa", "Qaraçux", "Qaraçuxur" kimi də tanınır. Yaşayış yerindən çay daşından hörülmüş dördkünc tikili və dulus kürəsi, iri təsərrüfat küpləri, dən daşları, saxsı qıf, gil qadın heykəlciyi, tunc at fiquru və s., qəbristanlıqdan isə gil qablar, tunc xəncər, dəmir nizə ucluqları, müxtəlif bəzək əşyaları və s. tapılıb. Tapıntılar təqribən e.ə. XII əsrdən b.e. I əsrinə qədərki dövrü əhatə edir. Əhali əkinçilik, maldarlıq və sənətkarlıqla məşğul olub.
Trençin diyarı
Trençin diyarı — Slovakiyada birinci dərəcəli inzibati–ərazi vahidlərindən biri. Diyarın inzibati mərkəzi Trençin şəhəridir. Sahəsi 4501 km², əhalisi isə 609 828 nəfər (2001) təşkil edir. Trençin diyarı Slovakiyanın qərbində yerləşir və Çexiya ilə həmsərhəddir. Diyarda yerləşən Dunay düzənliyi Nove Mesto nad Vahom və Partizanske ərazilərini əhatə edir. Həmçinin diyar ərazisində bir sıra dağ massivləri də var: cənub-qərbdə Kiçik Karpat dağlarının bir hissəsi, mərkəzdə Strajov, cənubda Povajski İnovets, cənub-şərqdə Vtaçnik və şərqdə Jiar dağları.
Erigeron bellidiformis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Diş dişqurtlayan
Dərman bitkisi kimi
Dişqurtlayanın əsas təsiredici maddəsi kellin də spazmolitik təsirə malikdir. O, damarların, bağırsağın, sidik kisəsinin və öd kisəsinin divarlarının tonusunu azaldır, bronxların və ürəyin vena damarlarını genəldir. Təsiredici maddələrin məcmusu zəif sedativ təsir göstərir.
85 saylı Şamaxı seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 85 saylı Şamaxı seçki dairəsi — Azərbaycan Respublikasında seçki dairəsi.
Clash of Clans
İrəliləmək üçün lazımlı materiallardan ən önəmlisi olan yaşıl daş kredit kartıyla və ya oyunçunun özünü gücləndirməsiylə əldə edilə bilər. Oyunun əvvəlində oyunçuya 500 almaz verilir. Həmçinin, tələb edilən dərəcələri etməklə və şəhərin olduğu ərazidəki kol, ot və ağaclar təmizləməklə də yaşıl daş əldə edilə bilər. Ödəmə xüsusiyyəti ilə oyun iOS platformasında ən çox qazananlar siyahısına daxil olmuşdur. 2013-cü ilin birinci yarısında şirkət satışlardan təxmini olaraq gündə 2.4 milyon dollar gəlir əldə etmişdir. Clash of Clans iOS platformasında 2012-ci il dekabr ayında ən çox endirilən 5 proqram arasında yerini almışdır. Oyunun bu müvəffəqiyyəti qazanmasındakı əsl səbəb isə tək nəfərli və çoxlu oyunların birləşdirilməsindən əlavə cüt olaraq oynanılmasıdır.
Kiloqram
Kiloqramın qüvvədə olan tərifi 1901-ci ildə Ölçü və çəki üzrə III Baş konfransda qəbul edilmişdir və aşağıdakı kimidir. : Kiloqram, beynəlxalq kiloqram prototipinə bərabər olan kütlə vahididir.
"Oskar" mükafatı
Təşkilatlar
27 mart 1957-ci ildə təşkil edilən 29-cu mərasimdə Ən Yaxşı Xarici Dilli Film kateqoriyası tanıdıldı. O zamana qədər xarici dilli filmlər Xüsusi Nailiyyət mükafatına layiq görülmüşdür.
Seçicilər
2011-ci ilin mayında Akademiya, 6000 səsvermə üzvünə məktub göndərdi ki, 2013-cü ildə Oskar səsverməsi üçün onlayn bir sistem tətbiq olunacaq.
Mədəciklərarası çəpərin qüsuru
Patoanatomiyası
Mədəciklərin hipertrofiya ya böyümə dərəcəsi şunt vasitəsilə atılan qanın həcmindən və ağciyər hipertenziyasından asılıdır.
"Oskar" mükafatı
Veriliş
1993-cü ildə "Memoriam" seqmentində, əvvəlki 12 ayda ölmüş kino sənətinə əhəmiyyətli töhfə verənlərə, Akademiya üzvlərinin kiçik bir komitəsi tərəfindən tərtib olunmuş bir seçim təqdim edilmişdir. Bu seqment, bəzi adların pozulması üçün illərlə tənqid edildi. Tənqidlik, bir çox sahə ilə əlaqədar, uzun illər boyu "məşhurluq müsabiqəsi" olan seqmenti, auditoriya, mövzunun mədəni təsiri ilə öldürülənləri alqışlayır; alqışlar bu gündən etibarən verilişdə susduruldu və tamaşaçı seqment əsnasında sarsıtmaqdan və səssiz əks etdirmədən cəsarəti qırıldı.
Mövcud kateqoriyalar
Mükafatların ilk ilində Ən Yaxşı Rejissorluq mükafatı iki kateqoriyaya bölündü: drama və komediya. Bəzən Ən Yaxşı Səs mükafatı da ayrı-ayrı kateqoriyalara (drama və komediya/musiqili) bölünür. 1930-cu illərdən 1960-cı ilə qədər Sənət rejissorluğu (İndi İstehsalat Dizaynı), Kinematoqrafiya və Kostyum Dizaynı mükafatları iki kateqoriyaya bölünmüşdür (qara və ağ filmlər və rəngli filmlər). 2012-ci ildən əvvəl İstehsalat Dizaynı mükafatı Art Direction adlanır, Makyaj və Saç dizaynı mükafatına isə Qrim deyildi.
Mükafatdan imtina
Corc Skot 43-cü "Oskar" mükafatı mərasimində mükafatı rədd edən ikinci şəxs oldu. Skot bunu "ət paradı" olaraq xarakterizə etdi və "bunun heç bir hissəsini istəmirəm" dedi.
Fallo tetradası
Fallo tetradası — tez-tez rast gəlinən göy tip – sianotik anadangəlmə ürək qüsuru olub, patanatomiyası Mədəciklərarası çəpərin qüsuru, ağciyər arteriyasının daralması – stenozu, sağ mədəcik çıxacağının obstruksiyası: infundibulyar (25%), valvular (15%) və ya qarışıq (60%) sağ mədəciyin hipertrofiyası və aortanın dekstrapozisiyası – sağa yerdəyişməsi əlamətlərilə səciyyələnir. 100px|left|thumb| Etyen-Lui Fallo
Diaqnostikası
Sağ mədəciyin hipertrofiyası, ağciyərlərin damar sisteminin intensivliyinin zəif olması, ürəyin corab və ya taxta holland çəkmşsi, ya ayaqqabısı formasında görünməsi.
Oğuz zəlzələsi (1953)
Bu zəlzələdən sonra yenə hiss edilən təkanlar içərisində ən güclüləri sentyabrın 5-də və 11-də olmuşdur (6 ball gücündə). Əsas zəlzələnin təsiri ən çox Vartaşen, Muxas və Cumat kəndlərində hiss edilmişdir. Əksər evlərin künc və divarlarında yarıqlar əmələ gəlmişdir. Bəzi yerlərdə divarlar bir-birindən aralanmış, pəncərə və qapıların üstləri uçmuşdur. Çiy kərpicdən tikilmiş yerli tipli binalara hamıdan çox ziyan dəymişdir. Antiseysmik qaydalara riayət edilməklə tikilən evlərə heç bir zərər toxunmamışdır. Həmçinin 10-12 kənddə evlərin barılarında yüngül yarıqlar əmələ gəlmişdir. Sincan kəndinin yaxınlığında 208 metr dərinlikdəki artezian quyusundan zəlzələ vaxtı 10 metrə qədər hündürlükdə su fəvvarə vurmuşdur.
Bulbophyllum dschischungarense
Arealı
Bulbophyllum dschischungarense növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Buru
Relyefi, faydalı qazıntıları
Geoloji quruluşu baxımından çöküntü daşları və metamorfik dag suxurlarından ibarətdir. Əsasən kaynozoy suxurları üstünlük təşkil etsə də bir hissəsi neogen dövrünə aiddir. Adanın şimal hissələrində metaforik suxurlar üstünlük təşkil edir. Ən əsası şist və feldspatdanm ibarət olan qumdaşından ibarətdir.
Fauna
thumb|right|270px|Buru raketquyruq tutuquşu Adanın flora və faunası Avstraliya və Asiya biocoğrafi zolağında yerləşir. Bu baxımdan bir çox cəhətdən unikaldır və fəal beynəlxalq tədqiqat mövzusuna çevrilir. Yerli tropik meşələrin ekosistemi xüsusilə özünəməxsusluğu ilə seçilir. Burada yayılmış heyvan və bitkilərin böyük əksəriyyəti endemik olması ilə fərqlənir.
Say artımı
Bir yaşına qədər üuşaqlar ümumi əhalinin 2%-i; 1–4 yaşlıları 7,7%-i; 5–14 yaşlıları 31,4%-i; 15–44 yaşlıları 45,7%-i; 44–64 yaşlıları 10,7%-i; 65 yaşdan yuxarı olanlar isə 2,5%-i təşkil edir
Turizm
Turizm infrastrukturunun yaxşılaşdırılması məqsədilə bir çox layihələr həyata keçirilir. Ən iddialısı adanın şərq sahillərində eyni adlı kənd ərazisində, 2008-ci ilin fevral ayında tikintisinə başlanan Vaspasit istirahət zonasıdır. Çimərliklərin təşkil olunduğu zonada, mütəşəkkil balıqçılıq üçün şərait yaradılır, çox sayda balıq bazarları və digər satış yerləri təşkil olunur.
Yolları
Adada dəmiryolu nəqliyyatı yoxdur. Daxildə əsas yüklər avtomobil nəqliyyatı ilə daşınır. Yolların ümumi uzunluğu 2008-ci il məlumata görə 1310 kilometrdir. Yolların 278 kilometri asfalt, 282 kilometri çınqıl, 750 kilometri isə torpaq yollardan ibarətdir. Uzunluğu 287 kilometrə çatacaq müasir avtomagistralın tikintisi planlaşdılır. Bu yol əsasən Namlea və Namrole arasında çəkiləcəkdir. Digər yaşayış məntəqələrini birləşdirəcək yolların tikintisi planlaşdırılsa da maliyə çatışmazlığı səbəbindən reallaşmamış qalır. 2008-ci il məlumatına görə ada beynəlxalq reysləri həyata keçirə bilən 18 avtobusdan ibarət avtoparka sahibdir.
Aparılan tədqiqatlar
Adanın ekosistemini təşkil edən tropik meşələr istər İndoneziya istərsə xarici elmi ekspedisiyalar tərəfindən öyrənilir.
Murad Sebastatsi
Murad Sebastatsi – erməni qulduru, dəstə başçısı, Ermənistanın milli qəhrəmanı. thumb|200px|Murad Sebastatsi (1874 Sivas – 4 avqust 1918 Bakı).
XIX əsrin sonunda Hnçak partiyasına qoşulur, ermənilərin Osmanlı hökumətinə qarşı keçirilən aksiyalarında iştrak edir. Sonradan Daşnaksütuna qoşulur. 1904-cü il Sasun üsyanı zamanı osmanlı ordusuna qarşı döyüşlərdə iştrak edir. Sasun üsyanı yatırıldıqdan sonra, öz dəstəsi ilə Van tərəfə çəkilir və Van ətrafındakı türk və kürd kəndlərinə basqınlar təşkil edir. 1905–1906-cı illərdə Zəngəzurda başına yığdığı ermənilərdən ibarət dəstə ilə Azərbaycan kəndlərinə hücum edir, kəndlər talan edilir, yandırılır, əhali kütləvi şəkildə qətlə yetirilir. 1908-ci il "gənc türklər inqlabından sonra erməni icmasının həyatında aktiv iştrak edir. 1916-cı ildə Ərzincanda erməni milli komitəsinə rəhbərlik edir. 1918-ci ildə azərbaycanlı ahaliyə qarşı qətliam törədən daşnaklara kömək etmək üçün Bakıya qəlir və avqustun 4-ü döyüşlərin birində qətlə yetirilir.
Qulaqcıqlararası çəpərin qüsuru
Patoanatomiyası
Qulaqcıqlararası çəpərin bütün növ qüsurlarında ürəyin sağ şöbələrinin və ağciyər arteriyalarının genişlənməsi müşayiət olunur. Qüsur vaxtında müalicə olunmadıqda, ağciyər hipertenziyası meydana çıxmış olur. Bu da sonra Eyzenmenger sindromu ilə nəticələnir.
David (Mikelancelo)
Sonrakı dövr
12 noyabr 2010-cu ildə Davidin şüşə-lifdən hazırlanmış bir nüsxəsi yalnızca bir günlük Florensiya kafedralının damına yerləşdirilmişdir. 2010-cu ildə tarixi sənədlərin incələnməsindən sonra İtaliya Mədəniyyət Nazirliyi heykəlin mülkiyyət hüququnun tarixən yerləşdiyi Florensiya şəhərinə aid olmadığını bildirdi. Bu iddia Florensiyada qarışıqlığa və böyük müzakirələrə səbəb oldu.
Heykəlin yanındakı kötük, 1504-cü ildə qızıl təbəqəsi ilə örtülmüşdü, başına isə zərli çələng qoyulmuşdu. Lakin bu bəzəklər indiyə qədər tapılmamışdır.
Təfsiri
Mikelancelonun Davidi qəhrəman çılpaq kişinin təsviri olan qədim yunan mövzusunun yeni interpretasiyada təqdim edilməsidir. Yüksək İntibam mədəniyyəti dövründə bu cür təzadlı pozalar antik heykəllərdən fərqləndirici xüsusiyyət kimi qəbul edilirdi. David bütün ağırlığını bir ayağının üstünə salaraq, digər ayağını bir qədər qabağa uzadaraq rahat şəkildə buraxmışdır. Bu klassik poza bir qədər sola əyilmiş başla çiyin arasında üçbucaq yaradır və bədənə bir qədər əyri forma verir. Ümumilikdə Mikelancelonun Davidi İntibah heykəltaraşlığının ən məşhur nümunəsi olmaqla güc və gənc oğlan bədəninin gözəlliyinin simvolu olmuşdur. left|thumb|210px|Heykəlin arxa hissəsinin görünüşü Mikelancelonun müasirlərini heyran edən, əsasən heykəlin böyük ölçüləri idi. Vazari əsərdən bəhs edərkən qeyd edir ki, "möcüzəvi şəkildə Mikelancelo artıq ölmüş bir həyatı bərpa etmişdir" və "istər Qədim Yunan və ya Latın əsərləri olsun, qədim və ya müasir olsun" David bütün heykəllər arasında ən iri həcmlisi və böyüyüdür deyə o, bildirir. Davidin proporsiyaları da, Mikelancelonun digər əsərləri üçün xarakterik olmayan xüsusiyyətlərə malikdir; fiqur qeyri-adi dərəcədə böyük başa və əllərə (xüsusilə sağ əl daha çox diqqəti cəlb edir) malikdir. Ola bilsin, Mikelancelo əsərin kafedralın damına yerləşdiriləcəyini nəzərdə tutaraq əsas hissələrin uzaqdan daha yaxşı diqqətə çatması üçün belə proporsiya seçmişdir.
Türk dili
Hal-hazırda 1928-ci ildəki hərf inqlabından sonra latın hərflərindən istifadə olunur.
Türkcə ya da Türk dili qərbdə balkanlardan başlayıb şərqdə Xəzər dənizi sahəsinə qədər danışılan Türk dilləri dil ailəsinə aid daim güncəllənən dildir. Türk dillər Osmanlı türkcəsisinin davamını təşkil edir. Başda Türkiyə olmaqla qədim Osmanlı İmperiyası coğrafiyasında danışılan Türk dili, dünyada ən çox danışılan 15-ci dildir. Türk dilinin daim güncəllənən olması hər hansı bir yenilik üzərindən istənilən qədər yeni sözlər yarada bilmək imkanını verir. Türkiyə türkcəsi bu yönündən dolayı digər Türk dillərilə ortaq ya da ayrı olan onlarca söz mövcuddur.
Dialektlər
Şərqi Anadolu Qərbi Anadolu Şimalqərbi Anadolu olmaq üzrə üçe ayrılıb
Rumeli
Türk Əlifbası
Mm
Nn
Yy
Zz
Gürcüstan mətbəxi
Gürcüstan mətbəxinin xüsusiyyətləri
200px|thumbnail|right|[[Xarço]] 200px|thumb|right|[[Qozinaki, Gürcüstanın milli şirniyyatı]] Yerli mətbəx, sözün əsl mənasında, yüksək sənət nümunəsidir. Adi göy-göyərtidən bir şey yaratmaq üçün nə qədər səy və fantaziya lazım olduğu yalnız gürcü aşpazına bəllidir. Məsələn, əfsanəvi concoli görünüşünə görə adi bitki budaqlarıdır, lakin əslində, delikatesdir, yalnız bir yerdə - Leçxumedə toplanır, duza qoyulur və iki sutkadan artıq olmamaq şərtilə saxlanılır. Bir çəngə ətirli göyərti — keşniş, tərxun, reyhan, kəkotu, soğan, nanə masa üzərində qoz sousunda təzə və bişmiş otların qarışığından ibarət xırda doğranmış pxalinin yanında sadə ikebanaya bənzəyir.
Azərbaycan coğrafiyası
Su ehtiyatları
Respublika ərazisindəki irili-xırdalı 8359 çaydan yalnız 171-nin uzunluğu 25 kilometrdən artıqdır. 327 çayın uzunluğu 25 kilometrdən, 7861 çayın uzunluğu isə 10 kilometrdən azdır. Hesablamalara görə, Azərbaycanda çay şəbəkəsinin orta sıxlığı 0,39 kubkilometr təşkil edir. Çay şəbəkəsinin ən böyük sıxlığı Lənkəran (0,84 kilometr/kvadratkilometr), ən az sıxlığı isə Ceyrançöl və Abşeron-Qobustan (0,20 kilometr/kvadratkilometr) bölgələrinin payına düşür.
Naliboki meşəsi
Tarixçəsi
Meşənin adı onun yerləşdiyi olan kənd — Nalibokidən gəlir.
Dera Murad Camali
Dera Murad Camali qısaldılmış formada D.M.Camali — Bəlucistan əyalətinin Nəsirabad rayonunda şəhər.
Boeing
NASA-nın əsas xidməti təminatçısı kimi, Boeing Aerokosmik Gəmi və Beynəlxalq Aerokosmik Stansiyanı (The Space Shuttle and International Space Station) idarə edir. Şirkət həmçinin çoxsaylı hərbi və kommersiya hava dəstək xidmətləri təşkil edir. Boeing-in dünyanın 90-dan çox ölkəsində müştəriləri var və satış həcminə görə ABŞ-in ən böyük ixracatçılarından biridir.
San-Marino tarixi
Qədim zamanlar
thumb|150px|San-Marino qalası San-Marino qədim tarixə malik olan ölkələrdəndir. San-Marinonun yaranması, qədim rəvayətə əsaslanır. 3 sentyabr 306-cı ildə Roma İmperiyasının imperatoru olmuş Diokletian xristianlıq dinindən olan şəxsləri kütləvi şəkildə təqib edirdi. Təqibdən qaçanlardan biri də xristian olan Müqqədəs Marinus olmuşdur. O, Monte Titano dağının zirvəsində San-Marino dövlətinin əsasını qoymuşdur. San-Marinonun siyasi aləmdə atdığı ilk addımlardan biri 1463-cü ildə Roma şəhərinin lordu Sigismondo Pandolfo Malatesta ilə olan anlaşılmazlıqdır. San-Marino həmin illərdə Roma lordundan siyasi aslılıqda olsa da lordun rəqibi olan Roma papası II Piusu dəstəkləmişdir. Papa San-Marinonun siyasi dəstək verməsinin, əvəzi olaraq Fiorentino, Montegiardino, Serravalle adlı üç kəndi San-Marinoya bağışlamışdır. Faetano adlı kəndin orta əsrlərdə San-Marinonun ərazisinə qatılmasından sonra, ölkənin genişlənməsi başa catmışdır.
Şeyx Xacə Əlaəddin Əli
Həyat və fəaliyyəti
1391-ci ildə Səfəvi (Ərdəbil) hakimliyinin başçısı olmuş, şafii məzhəbindən şiəliyə keçmişdir. Şeyxin dövrü mürəkkəb siyasi dövrə təsadüf edirdi. Ankara savaşından sonra (1402) Əmir Teymur xeyli türk generalı və əsgəri əsir etmişdi. Onları qul kimi Səmərqəndə göndərmək istəyirdi. Əmir Teymur ilə Şeyxin yaxşı əlaqələri mövcud idi. . Odur ki, Şeyx buna izin vermədi və ondan əsirləri azad etməsini istədi. Əmir Teymur onun istəyini qəbul etdi və türkləri azadlığa buraxdı. Türklər Şeyxin sayəsində Ərdəbildə qaldı. Əmir Teymurun ölümündən sonra (1405) Şeyx Teymurilərə qarşı mövqeyini dəyişdi və müttəfiqləri ilə Əmir Teymurun böyük nəvəsinə - Mirzə Ömərə qarşı mübarizəyə başladı. Müttəfiqlər onu 1405-ci ildə Kür savaşında məğlub etdilər. Əsas Teymuri qoşunları Azərbaycandan qovuldu. Şeyx 1429-cu ildə, həccdən qayıdarkən Qüdsdə vəfat etmiş, Təbrizdə basdırılmışdır.
Çankaya köşkü
Köşk Muzey
Ankarada yaşayan bir erməni tacir tərəfindən XIX əsrin sonlarında tikilmişdir. Şəhərin varlı ailələrindən olan Bulgurzadələrin əlinə keçən bağevi Kasapyan köşk adı ilə tanınır. Köşk Atatürkə hədiyyə olaraq verilir. Belə ki, Ankara Müftisi Rüfət Əfəndinin səyləri nəticəsində əhali arasında 4500 türk lirəsi yığılaraq köşk Bulgurzadələrdən alınır və Mustafa Kamala hədiyyə edilir.
Mustafa Kamal Atatürk burada 1921–1932-ci illər arasında yaşayıb. Həmçinin anası Zibeydə xanım və həyat yoldaşı Lətifə xanım da burada qalmışlar. Binanın bu günkü halına gəlməsi isə 1924-cü ildə memar Vedat və memar Arif Hikmətin etdiyi əlavələrin nəticəsində mümkün olmuşdur.
Baba Kuhi Bakuvi
Yaradıcılığı
Şiraz yaxınlığındakı dağlarda, Cəfərabad kəndində karst mağaraları vardı. Bakuvi həmin mağaraların birində məskən salır və ömrünün son illərini burada ibadətlə məşğul olaraq, daha heç yerə çıxmır. Baba Kuhinin əsas əsərləri də burada yaranır. Tərki-dünya alimin şöhrəti bütün şərqə yayılır. Həryerdən bu müqəddəs insanın yanına ziyarətə və məsləhətə gəlirlər.
Marat Haqverdiyev
Yaradıcılığı
Marat Haqverdiyevin "Qısqanc ürəklər" komediyası qardaş Türkiyədə İstanbul şəhəri Sarıyer bələdiyyə teatrının yaradıcı heyəti əsəri səhnəyə qoyur.2000-ci ildə "Qısqanc ürəklər" tamaşanın premyerası "Çırağan" sarayında keçirildi.Bu sarayda adətən dövlət tədbirləri keçirilir, amma o zaman hörmət əlaməti olaraq tamaşanın premyerası orada təşkil olundu.Premyera yüksək səviyyədə keçdi. O zaman yazıçıdan başqa bir əsər istədilər,yazıçı "Ah, qadınlar, qadınlar" əsərini təqdim edir. Hər iki əsər Türkiyənin bir çox teatrlarında — İstanbulun Çemberlitaş teatrı, Sarıyer bələdiyyə teatrı, Fatih Universitetinin teatrında səhnələşdirilib.Hal hazırda "Qısqanc ürəklər" tamaşası Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrının səhnəsində 10-ilə yaxındı ki oynanılır. Marat Haqverdiyev dram əsərləri ilə yanaşı, maraqlı ssenarilərin də müəllifidir. Lütfü Məmmədbəyov yazıçının ssenarisi əsasında "Səninlə və sənsiz" bədii televiziya filmini çəkib. Bu melodram azərbaycanlı yazıçı ilə türk müğənnisinin məhəbbətindən bəhs edir.Film Azərbaycan Dövlət Televiziyası ilə dəfələrlə nümayiş olunub. "Səni gözləyirəm" lirik əsərinidə də Lütfü Məmmədbəyov ekranlaşdırıb.Marat Haqverdiyev 1993-cü ildə yazdığı "Qarabağ şikəstəsi" ssenarisində böyük siyasətçi Heydər Əliyevin Azərbaycanın ağır günündə hakimiyyətə qayıdışını, ölkənin xilası naminə tarixi xidmətlərini əks etdirib. Bu ssenari əsasında Mərahim Fərzəlibəyov ikiseriyalı bədii televiziya filmi çəkib.Onun ümummilli lider haqqında ikinci əsəri "Fədakarlıq" adlanır.Müəllifin ssenarisi əsasında "Fədakarlıq" bədii televiziya filmi çəkilir. Sonra müəllif bu ssenarinin dram variantını qələmə alır.Əsər Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında səhnələşdirilir, premyerası isə Akademik Milli Dram Teatrında uğurla keçirilir. Marat Haqverdiyev "Üç dəniz əfsanəsi" əsərini isə yaradıcılığının son zirvəsi adlandırır. Heydər Əliyevin 90 illik yubileyinə həsr edilmiş yeni əsər Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin tikintisindən bəhs edən "Üç dəniz əfsanəsi" dramıdır. Üçüncü dəfə dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevlə bağlı mövzuya müraciət etməyinin səbəbi odur ki, Heydər Əliyevin adını daşıyan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin tikintisi Azərbaycan Respublikasının tarixində misli görünməmiş nailiyyət idi. Ona görə də bu layihənin tarixi-siyasi qiymətini nəzərə alaraq, bədii həllini verməyə çalışdı. "Üç dəniz əfsanəsi" dramını beş ilə yazılıb. Bu əsər Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin 2013-cü il üçün təsdiq etdiyi repertuar planına salınıb, əsərin hazırlanması Gəncə Dövlət Dram Teatrına həvalə olunub.
Dəhnəz
Tarixi
Dəhnəz kəndi Ciğin dərəsində yerləşirdi. 1949-cu ildə əhalisi Azərbaycana köçürüldükdən sonra kənd ləğv edilmişdir. Yerli tələffüz forması Daynaz.
Leon Musayev
Həyatı
Leon Musaev Sankt-Peterburqda anadan olub. Amma, atası Dağıstandandır və əslən Tabasaranlıdır.
Dendroxilum cinsinə aid növlər
G
thumb|right|[[Hay-scented Orchid, Dendrochilum glumaceum]]
1912-1913-cü illər aqrar qanunları
1912-1013-cü illər aqrar qanunların əsas məzmunu və mahiyyəti
1912-ci il qanunu üzrə ödəncə aid edilmiş mülklərdə pay torpaqlarının ölçülməsi ödənc əməliyyatının başqa bir mərhələsi idi. Kəndlilər üçün pay torpağının mərzlənməsi və ödənc pulunun dəqiq hesablanmasının böyük əhəmiyyəti var idi, çünki münsiflər çox vaxt pay torpağının sahəsini əslində olduğundan artıq göstərir, yararsız torpaq üçün də kəndliləri ödənc pulu verməyə məcbur edirdilər. Buna görə də onlar ödənc pulunun dəqiq hesablanması üçün pay torpağının mərzlənməsini və ölçülməsini inadla tələb edirdilər. Lakin bu proses çox ləng gedirdi. 1913-cü ildən 1916-cı ilin axırına qədər keçən 4 ildə Bakı və Yelizavetpol quberniyalarında kəndlilərlə torpaq sahibləri arasında mübahisəyə səbəb olmuş 823 mülkün pay torpağını ölçmək barədə tələblərdən cəmi 298-i yerinə yetirilmişdi.
Bakı və Yelizavetpol qubemiyalarında ilk hesablama siyahılarının tərtib edilməsindən sonra münsiflər pay torpağı üzrə mübahisə doğurmayan mülklər üçün ödənc aktı tərtib edirdilər,pay torpağının sahəsi, mərzi ilə əlaqədar mübahisəyə səbəb olmuş mülklər üçün isə ödənc aktının tərtib edilməsi yerin ölçülməsinə qədər təxirə salınırdı.
1912-1913-cü illər qanunları aqrar məsələni həll edə bilmədi. 1870-ci il islahatından 42 il keçdikdən sonra da mülkədarlar güclə, zorla öz torpaqlarını kəndlilərə satır, onları bu torpaq üçün külli miqdarda pul verməyə məcbur edirdilər. Həmin qanun aktları kəndliləri qarət edir, onları yenə də torpaq sahiblərinin əsarətində saxlayırdı.
Əsmə
Bu bitkinin adı yunanca "anemonos" sözündən götürülmüşdür, mənası "külək" deməkdir. Şimal yarımkürəsinin mülayim iqlim zonalarında və rayonlarında bitən əsmənin 120 növü məlumdur. Bitkinin mədəni formalarının 50 növü yaşıllaşdırmada istifadə olunur. Taclı əsmə (A. coronaria) qalın, ətli kökümsovlu, düzgövdəli, kök üstündə olan yarpaqlı, rozetli və tək, iri çiçəklıri olan çoxillik bitkidir. Çiçəklərin rəngi müxtəlif: ağ, çəhrayı, qırmızı, mavi ya da bənövşəyi olur. Əkindən əvvəl əsmənin kök yumrularını isti suda 24 saat islatmaq lazımdır. Əsmənin kök yumrusunu bir neçə hissəyə bölməklə çoxaltmaq olar. Hər hissədə bir tumurcuq olmalıdır. Kəsiklərə döyülmüş kömür səpirlər. Toxumla çoxaltdıqda birinci il kök yumrularının yaxşı inkişaf etməsi məqsədilə qönçələri kəsmək lazımdır ki, bitki çiçəkləməsin. Azərbaycanda əsmə cinsinin 5 növü yayılmışdır. Zəhərli olmasına baxmayaraq, əksəriyyəti dekorativ bitkilərdir.
Zəyəm Cırdaxan
Tarixi
Kəndin adının mənası "Cird" tayfasının adından götürülmüşdür. Bundan əlavə kənddə bir neçə tayfa adları indi də qalmaqdadir, bunlardan ən qədimi Tomaxlı (Dümağlı) tayfasıdır. Tayfa haqqında məlumatlara XIII əsrə aid mənbələrdə də rast gəlinir. Kənddə yaşayış XII-XIII əsrdən mövcuddur. Bunu kənddə mövcud olan qədim atşəkilli və buğaşəkilli qəbir fiqurları, kənddə tapılmış qədim maddi-mədəniyyət nümunələri təsdiq edir. Kənndə yaşı XIII əsrə aid olan 3 qəbiristanlıq mövcuddur.
Yerləşdiyi mövqe
Zəyəm Cırdaxan çox əlverişli mövqedə - Zəyəmçayının sol sahilində, meşə kənarında, Şəmkir rayonunun orta dağlıq və dağətəyi bölgəsində yerləşmişdir. Ərazidəki tünd və adi boz-qəhvəyi və açıq şabalıdı torpaq əkinçilik üçün yararlı və əlverişli torpaqdır. Dağlıq ərazidə bir neçə bulaq mövcuddur. Ən yüksək yeri Kiçik Qafqaz dağlarının şimal şərq yamacına düşür. Maksimal hündürlük 890 metr təşkil edir. Ən alçaq yeri Gəncə-Qazax düzənliyinin cənub tərəfləridir 410 metr təşkil edir.
Şeyx Cüneyd türbəsi
Şeyx Cüneyd türbəsi planda hər tərəfi 7.23 metr ölçüyə malik olan kvadrat formalı tikilinin hər dörd divarında qapı yeri vardır. Türbənin divarları daxildə 1.42 m hündürlükdə kvadrat formalı, şahmat formasında düzülmüş mavi və qara-bənövşəyi rəngli kaşı plitələrlə üzlənmişdir. Kaşılar aşağı keyfiyyətlidir və onların üst təbəqəsi çatlarla örtülmüşdür. İnteryerin təyinedici detalı, kvadrat formalı həcmdən günbəzə keçidi təmin edən stalaktitlərdir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Türbənin divarları daxildə 1.42 m hündürlükdə kvadrat formalı, şahmat formasında düzülmüş mavi və qara-bənövşəyi rəngli kaşı plitələrlə üzlənmişdir. Kaşılar aşağı keyfiyyətlidir və onların üst təbəqəsi çatlarla örtülmüşdür. İnteryerin təyinedici detalı, kvadrat formalı həcmdən günbəzə keçidi təmin edən stalaktitlərdir. Onların türbənin interyerində dominant mövqeyini göstərmək üçün, döşəmədən stalaktitlərin aşağı sırasına qədər hündürlüyün 2.95 metr olduğunu qeyd etmək olar. Stalaktit kəmərinin öz hündürlüyü isə 4 metrə bərabərdir. Böyük yuvalar şəklində həll edilmiş stalaktit kəməri ilk baxışdanca tikilinin konstruktiv elementi kimi görünür. Birinci stalaktit sırasının hündürlüyü 1.87 m, ikinci stalaktit sırasının hündürlüyü isə 1.70 metrdir. Yuxarı stalaktit sırası üzərində daxildən tağvari görünüşə malik olan günbəz yerləşir.
Azay Kazımov
Həyatı
15 yanvar 1994-cü ildə Füzuli rayonunun Qaraxanbəyli kəndində 21 yaşlı döyüşçü Azay şəhid oldu.
Konformluq eksperimentləri
Təcrübəyə hazırlıq
Təcrübə iştirakçısı tam qaranlıq bir otaqda bir qədər qaldıqdan və qaranlığa öyrəşdikdən sonra, onun qarşısındakı divarda işıq nöqtəsi peyda olurdu. Nöqtə iki saniyə qalıb yox olurdu. Bundan sonra iştirakçıdan tələb olunurdu ki, həmin iki saniyə ərzində işıq nöqtəsinin yerini nə qədər dəyişdiyini bərkdən bildirsin. Əslində işıq nöqtəsi yerini dəyişmirdi, lakin tam qaranlıqda nöqtəyə baxan insanda nöqtənin yerini dəyişdiyi illüziyası yaranırdı. Bu optik illüziya avtokinetik effekt adlanır.
Təcrübə üç formada aparıldı: a) iştirakçılar otaqda tək olurdular; b) təcrübənin birinci hissəsini iştirakçılar tək keçirdilər, ikinci hissədə, hər qrupda iki və ya üç nəfər olmaqla qruplara bölünürdülər; c) təcrübənin birinci hissəsini iştirakçılar qrup şəklində, ikinci hissəsini isə tək keçirdilər. Bir təcrübə ərzində hər iştirakçı və ya hər qrup üçün işığın görünüb yox olması dəfələrlə təkrarlanır və hər dəfədə onlardan işığın qət etdiyi məsafəni qiymətləndirmək tələb olunurdu.
S. Asch eksperimenti
Solomon Asch M. Şerifin aldığı nəticələrə cavab olaraq belə bir fikir bildirdi ki, əgər təcrübə iştirakçısı qrupun səhv mühakimə yürütdüyünə tam əmin olsa onda o konformluq göstərməz və qrupun fikrindən asılı olmaz. Asch fikrini sübut etmək üçün 1950-ci illərdə bir neçə seriyadan ibarət eksperiment keçirdi.
Təcrübəyə hazırlıq
Milgram orjinal təcrübədəki vizual stimul materialı audial stimul materialla əvəz etmək qərarına gəldi. Hər təcrübədə altı nəfərdən ibarət qrup iştirak edirdi. Bunlardan beşi eksperimentator köməkçisi, altıncı şəxs isə həqiqətən təcrübə iştirakçısı idi. Qrup iki, müxtəlif uzunluqlu səsə qulaq asdıqdan sonra hər kəs hansı səsin daha uzun olduğunu elan etməli idi. Qrupda əsil iştirakçı həmişə ən axırda cavab verirdi. Hər təcrübə 30 sınaqdan ibarət idi. Bunlardan 16-da yalançı iştirakçılar eksperimentatorla razılaşdırılmış şəkildə səhv cavab verirdilər. Bu eksperimentin bir fərqli cəhəti ondan ibarət idi ki, Milgram qrup üzvlərini tək tək kiçik kabinlərə yerləşdirdi. Daha sonra isə o qərara gəldi ki, təcrübədə ancaq həqiqi iştirakçını saxlasın. Yalançı iştirakçıların əvəzinə o həmin adamların lentə yazılmış səslərindən istifadə etdi. Beləliklə altı kiçik kabindən birində iştirakçı otururdu, digər kabinlər boş olurdu. İştirakçı isə bunu bilmirdi.
İlham Umudov
Mükafatları
01.09.2014-"Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri veteranı" medalı
14.01.2005-"Qüsursuz xidmətlərə görə" III dərəcəli medalı