cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Al-əlvan qızılxallı
Yaşadığı yerlər
Göy qurşağı qızılbalığı Polad başın gerçək məmləkəti ABŞın şimal qərbi və Kanadanın cənub qərbidir. 1882-ci ildə Amerikadan Avropaya gətirilmiş və 19' ncu əsrin sonundan bəri heç dayanmadan davamlı yeni ölkələrə ixrac edilmişdir. Çaylarda və göllərdədə yaşayarlar, amma əslində ən çox aydın və sürətli axan dərələri seçərlər. Digər alabalıq növlərindən daha sürətli böyüdüyü və daha çox qidaya ehtiyacı olduğu üçün təbiətə buraxılan polad başlar digər yerli alabalıq növlərinin soylarının tükənməsinə səbəb ola bilər ancaq dərə qızılbalığı polad başın ləzzətinə "xeyr" deyə bilməz.
Qambit (komiks)
Nəşr olunma tarixi
Qambit ilk dəfə "Əsrarəngiz İks-adamlar" komiksinin 266-cı sayında (avqust, 1990) görünmüş və Mayk Kollins tərəfindən təsvir edilmişdir. Amma bundan əvvəl "İllik Əsrarəngiz İks-adamlar" komiksinin 14-cü sayında (iyul, 1990) kameo görüntüsü peyda olmuşdu. Qambit "Əsrarəngiz İks-adamlar" komiksində komandanın 281-ci sayda dağılmasına qədər bir çox dəfə yer almışdır. Bundan sonra Qambit İks-adamlar komandasına qoşulmuşdur. "X-treme İks-adamlar" komiksinin 5-ci buraxılışında da peyda olmuşdur.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Universiteti
Fəaliyyəti
Universitetdə 70 proqram üzrə bakalavr təhsili verilir.
Ərgənə iyəsi
Mənbə
Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)
Ucalıq düsturu (film, 2012)
Məzmun
Film şəhid Novruz Əliyev haqqındadır.
Culfa şəhristanı
Şəhristan Azərbaycan Respublikası ilə (əsasən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək, Culfa və Ordubad rayonlarıyla; çox kiçik bir hissəsi Qarabağ bölgəsiylə, Zəngilan rayonuyla), və Ermənistanın Sünik mərzi ilə (Ermənistan-İran sərhədinin tamamı bu bölgədən keçir) həmsərhəddir.
Soy və dil
Culfa bölgəsinin milli tərkibi tamamilə azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan türkcəsində danışırlar. Əhalisi şiə inanclıdır. Bölgədə yaşayanlar əsasən əkinçilik, davar saxlamaq və Azərbaycan respublikası ilə ticarət etməkdən dolanırlar.
Vudi Allen
Caz həvəskarı olan Allen həm də klarnet çalır.
İsmayıl Sadıqov
Həyatı
1948-ci ildə orta məktəbi bitirmiş, elə həmin il Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinə daxil olmuş, 1953-cü ildə institutu bitirmişdir. Təhsil aldığı illərdəki nailiyyətlərinə görə institutda saxlanılmış və aspiranturaya qəbul olmuşdur. Sonrakı illərdə o, baş elmi işçi, kimya kafedrasının dosenti və professoru olmuşdur.
Psixologiyanın tədqiqat metodlarının siyahısı
Bəzi əsas psixoloji tədqiqat dizaynları və məlumat toplama üsulları aşağıdakılardır:
Mett Basbi
Metyu Basbi — Şotlandiya futbolçusu və meneceri. O, 1945-1969-cu illərdə və 1970-71 mövsümünün ikinci yarısında "Mançester Yunayted"i idarə etmişdir.
Ştam serialının seriyalarının siyahısı
250px|thumb|right|"Ştam" teleserialının II mövsümünün virusa yoluxmuş [[Azadlıq heykəli təsvirli təbliğat afişası]] Ştam — 13 iyul 2014-cü ildə FX telekanalında təqdim edilmiş ABŞ qorxu dram teleserialıdır. Teleserial eyni adlı romanlar seriyası əsasında Gilyermo del Toro və Çak Hoqan tərəfindən yaradılmışdır. Serialın icraçı prodesseri və şouranneri Karlton Kyuz olmuşdur. Dörd mövsüm ərzində serialın 46 epizodu təqdim edilmişdir.
Meksika inqilabı
Mərhələləri
İnqilabın ikinci mərhələsində (1911-ci ilin mayından 1913-cü ilə qədər) liberal demokratlar hakimiyyətdə idi, lakin inqilabçı qüvvələr arasında birliyin olmaması əks-inqilabçı çevrilişə gətirib çıxardı.
İnqilabçı kəndlilər və mötədil liberallar arasındakı vətəndaş müharibəsi (1914-cü ilin iyulundan 1917-ci ilin fevralına qədər) inqilabın sonuncu, dördüncü mərhələsi idi. İnqilabçıların orta qanadı qazandı, geniş kütlələr inqilabda həlledici rol oynadı və ölkənin sonrakı inkişafına təsir etdi.
Porfirio Dias diktaturasının devrilməsi
Konqresə göndərilən aprel ayı mesajında ​​Diaz üsyançı tələblərin əksəriyyətini qəbul etdi və aqrar islahat aparmağı vəd etdi. Ancaq inqilabçılar rejimi ilə qətiyyətlə mübarizə aparmağı qərara aldılar. Apreldə onlar Acapulko'nun böyük limanını ələ keçirdilər. Mayın 10-da Villa və Orozko dəstələri mühüm gömrük nöqtəsi olan Ciudad Juarezə nəzarət edirdi ki, onların nəzarəti Birləşmiş Ştatlardan silah və sursatların sərbəst şəkildə alınmasına imkan yaratdı. Daha sonra üsyançılar, ən böyük dəmir yolu Torreon qovşağını alaraq, demək olar ki, bütün dövlətlərdəki hücuma keçdi. Morelosda hərəkət edən Zapata ordusu, Qutlu və sonra dövlət başçısı Cuernavaca tutdu. May ayında Diaz istefa verdi və Fransaya köçdü. İyun ayında, 100 min vətəndaşın ovations altında Madero paytaxt daxil oldu.
Su Ana
Su Ana - türk mifologiyasında su ilahəsidir. Müxtəlif Türk dillərində Suv (Sub, Suğ, Sıv) Ana olaraq tanınmaqdadır. Monqollar Usan (Uhan) Ece olaraq adlandırırlar. Əfsanələrə əsasən, Su Atanın arvadıdır. Su Ata və Su iyəsindən fərqli olaraq sahilə çıxmağı çox sevər. Uzun qara (bəzən sarı) saçları az qala yerə dəyir. Döşləri iri, gözləri qaşsız, qara və iridir. Hətta gözlərinin domba olduğu belə deyilər. Dərisinin rəngi qırmızıdır. Ümumiyyətlə su kənarında, körpüdə, saçlarını qızıl (gümüş) darağı ilə daradığı vaxt görünər. İnsanlardan qorxub özünü suya atır. Qızıl (gümüş) tarağını da su kənarında unuda, ancaq onu çalan insanları isə əsla rahat buraxmaz. Su Anasına bənzər bir varlıq tatarlara qonşu olan mordva xalqının inanclarında da vardır və onun adı Vedyavadır. Tatar mifologiyasında Su Atası, Su iyəsi və Su Anası bəzən tək bir varlığa verilən müxtəlif adlar olduğu müşahidə edilir. Lakin aralarındakı ən əhəmiyyətli fərq, Su iyəsinin yalnız müəyyən bir su qaynağına bağlı olmasıdır. Su anası və Su atası isə bütün su qaynaqlarının sahibidir və istədiyinin yanına gedə bilər. Su iyelerini bu qaynaqları qorumaq üzrə Su Ana və Su Ata göndərir.
Multanı karvansarası
Memarlıq xüsusiyyətləri
Zallara bir az müasirlik gətirən stol-stullar, kreslo və divanlardır. "Sim-sim" zalının girişindəki kiçik dəhlizdə diqqəti çəkən mənzərə Pakistan prezidenti Pərviz Müşərrəfin karvansaraya bağışladığı hədiyyələrdir. Hədiyyələr saxlanılan dolabın üzərində "Pakistanın Multan şəhərindən mətbəx ləvazimatları" yazılıb. Hədiyyələr keramik stolüstü lampa, gül vazası, keramik kassa və piyalə, keramik boşqab, su qazanı, gül vazası, çay dəsti, qazança, ağzı açıq qazan, güzgüdən ibarətdir.
Mehmet Karaca
Mehmet Karaca — əslən azərbaycanlı olan Türkiyə teatr aktyoru. Türkiyənin tanınmış rok ifaçısı Cem Karacanın atasıdır. Həyat yoldaşı erməni əsilli Toto Karacadır (İrma Feleqyan).
Denni Blançflauer
Robert Dennis Blançflauer (10 fevral 1926 — 9 dekabr 1993), daha çox Denni Blançflauer kimi tanınır  — Şimali İrlandiya futbolçusu.
Müseyib İlyasov
Fəaliyyəti
M. İlyasov 1931-ci ildən 1939-cu ilədək Xalq Maarif Komisarlığında bir çox məsul vəzifələrdə həmçinin V. İ. Lenin adına APİ-nin Rus dili kafedrasında assistent və s. vəzifələrdə çalışmışdır.
Hənifə
Tarixi
Hənifə Balakən rayonununda kənddir. Balakən çayının sahilindədir. Oykonim kəndin ilk sakinlərindən olan Hənifə adlı bir şəxsin adı ilə bağlıdır.
Zayed Universiteti
Fəaliyyəti
İngilis dilinin tədrisi səviyyəsini yüksəltmək üçün Əbu-Dabi Təhsil Şurası Zayed Universiteti ilə birgə ibtidai təhsil üzrə pilot proqram hazırlamışdır. Belə ki, bu ölkədə ingilis dilində səlis danışmağı bacarmayanların işlə təmin olunması xeyli çətindir. Ona görə də bu proqramın genişləndirilərək ölkənin bütün məktəblərində tətbiq olunması planlaşdırılır.
Yaponiya memarlığı
Sintoist memarlığı
Sintoist konfutsi və budda ideallarını özündə ehtiva edən ənənəvi yapon estetikası bu xalqın incəsənətinin dərk edilməsində xüsusi prinsiplər işləyib hazırlamışdır. Ənənəvi yapon memarlığının inkişafında buddizm mühüm yer tuturdu. Buddizmin müxtəlif təriqətləri rəngarəng formalarla Koreya və Çindən Yaponiyaya V əsrdən başlayaraq nüfuz etmişdir. Budda fəlsəfəsinin əsasını real həyat (sansara) haqqındakı təsəvvürlər təşkil edirdi.
Məbəd kompleksinin xüsusiyyətləri
Məbədlərin əsas hissələri (kondo və ya Hondo) divar rəngkarlığı ilə özünəməxsus idi. Buraya yapışqanlı və laklı boyalar aiddir. Divar boyu heykəltəraşlıq fiqurlarını buddanın və allahların obrazları təşkil edirdi ki, bu da binanın ikonoqrafik detallarıdır. Budda heykəltəraşlığına ağac, taxta, gümüş, gil, lak sənəti aid idi, o da bütövlükdə budda ritualının tərkib hissəsini təşkil edirdi. Məbədin interyeri həm də nəhəng fiqurlarla bəzədilirdi, bunların bir çoxu qurbankəsmə məqamını, döyüş mənzərələrini əks etdirirdi.
Yaponiyada VI-XIV əsrə aid memarlıq nümumələri
Budda sənətinin gözəl kolleksiyaları ilə zəngin olan memarlıq əsərlərinə VI-XIV əsrlərə aid olan Xoordyüzini (Nara şəhəri VII əsr) göstərmək olar. Koofukudzi (669-cu ildə əsası qoyulub) Nara şəhərində bu günədək yaşayan incəsənət abidəsidir. Bundan başqa, Toödaydzi (Nara şəhəri, VIII əsr); Kooryüdzi (Kioto şəhəri VII əsr);Dzinqodzi (Kioto, IX əsr); Kiyemidzudera (Kioto şəhəri, VIII əsr); Enryakudzi (Kioto şəhəri yaxınlığında 823-cü il); Byoadoin (Udzi şəhəri XI əsr); Sandzyüsangendo (Kioto şəhəri, 1164) və s-ni də göstərmək olar. Təxminən XIV əsrə yaxın ənənəvi budda incəsənəti, xüsusilə, rəngkarlıq və heykəltəraşlıq kübar sənətin inkişafına təkan oldu. Portret heykəltəraşlıq və rəngkarlığında irəliləyişəldə edildi. Artıq XIV əsrdən sonra budda plastikası tənəzzülə uğradı.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi
Tarixi
1927-ci il iyul ayının əvvəllərində Azərbaycan yazıçılarının birinci ümumi yığıncağında bütün ədəbi qüvvələri bir təşkilat ətrafında birləşdirmək qərara alındı. Beləliklə, Azərbaycan Yazıçılar Cəmiyyətinin müvəqqəti idarə heyəti yarandı. Bakıda Ümumazərbaycan yazıçılarının birinci (13.01.1928) və ikinci qurultayı (20.X.1929) çağırıldı.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Nizamnaməsi
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ünvanı: Bakı şəhəri, Xaqani küçəsi 25-dir.
I.3. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Nizamnaməsindən irəli gələn vəzifələri yerinə yetirmək üçün müstəqil maliyyə-təsərrüfat fəaliyyəti ilə məşğul olmaq, qanunvericiliyə uyğun olaraq Respublikanın və xarici ölkələrin bank müəssisələrundə milli və xarici valyuta hesabı açmaq hüququ vardır, adı qeyd olunmuş möhür, ştamp, blank və digər rekvizitlərə malikdir.
Katiblər bölgə qurumlarının və Azərbaycan Yazıçılar Birliyi strukturuna daxil olan qurumların, seksiyaların, redaksiyaların işini əlaqələndirir, müxtəlif tədbirlər keçirir, layihələr hazırlayır, xaricdə fəaliyyət göstərən qurumlar və beynəlxalq təşkilatların müvafiq strukturları ilə əlaqələr qurur, bu istiqamətdə tədbirlər hazırlayır. Katiblər İcra Aparatı, seksiyalar, redaksiyalar, bölmələr, xarici əlaqələr, gənclərlə iş və maliyyə-təsərrüfat işlərinə nəzarət edir:
III.5. Qurultay tərəfindən seçilmiş təftiş komissiyası öz sədrini seçir. Beş nəfərdən ibarət təftiş komissiyası Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin maliyyə fəaliyyətinə nəzarət edir və yoxlamanın nəticəsini İdarə Heyətinə (Məclisə) təqdim edir.
IV.5.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəxri üzvü üzvlük haqqı verməkdən azaddır.
Cənubi Azərbaycan mətbuatı
Məşrutə dövrü mətbuatı
İnqilab illərində İranın digər şəhərlərində də azərbycanlı inqilabçı publisistlər tərəfindən bir sıra qəzetlər nəşr olunurdu. Tehranda Məmməd Əmin Rəsulzadənin və Əbu Ziyanın redaktorluğu ilə "İrane-nou"(Yeni İran), S.H. İbrahimzadənin redaktorluğu ilə "Carçiye-milli", Ruşdiyyənin qələmi ilə "Tehran", Həsən xan Təbrizinin mühərirliyi ilə "Əsr", Mahmud Əfşarın redaktorluğu ilə "Cənteye-paberenha", Xorasanda Məhəmmədsadıq Təbrizli və S.H. Ərdəbilinin redaktorluğu ilə "Xurşid" və "Xorasan" qəzetləri çıxmış, Tehran sosial-demokrat təşkilatının orqanı "Sure-İsrafil" qəzetinin redaktorlarında biri Mirzə Qasım xan Təbrizi(Sure İsrafil) olmuşdur. Cənubi Azərbaycan tərəqqipərvər ziyalıları, o cümlədən S.Salmasi, Mirzə Qaffar xan Zunuzi, Heydər xan Əmioğlu və başqaları Cənubi Qafqaz mətbuatında da, xüsusi ilə "İrşad" qəzetinin İrana aid səhifələrində, Tiflisdə çıxan sosial-demokrat qəzetlərində İranda içtimai-siyasi vəziyyətə və inqilabi mübarizəyə həsr edilən demokratik məzmunlu məqalələrlə çıxış edirdilər.
"Cənubi Azərbaycan mətbuatı tarixi" kitabı
Çıxış edənlərdən azərbaycanşünas tədqiqatçı Güntay, BDU-nun dosenti Atamoğlan Məmmədli, mətbuat tarixi tədqiqatçısı Tahir Aydınoğlu, jurnalist Tatyana Çaladze və digərləri kitabın məziyyətlərindən söhbət açıblar və müəllifin bu yöndəki tədqiqatlarını davam etdirməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Solmaz Mustafayeva
Əsas elmi əsərləri
6. Mustafaeva S.N.,  Aliev V.A.,  Asadov M.M. Anisotropy of the hopping conductivity in  TlGaSe2  single crystals // Physics of the Solid State. 1998. V.40. No 1. P. 41 – 44.
21. Mustafaeva S.N., Asadov M.M., Kerimova E.M., Gasanov N.Z. Dielectric and Optical Properties of TlGa1-xErxS2 (x = 0, 0.001, 0.005, 0.01) Single Crystals // Inorganic Materials. 2013. V. 49. № 12. Р. 1175–1179.
Təltif və mükaftaları
2. 2017-ci ildə İxtiraçılıq sahəsində nailiyyətlərə görə Azərbaycan Respublikasının Standartlaşma, Metrologiya və patent üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən diplomla təltif olunmuşdur.
Su Ata
Vudaş/Vudaj/Vuyday
Vudaş (Çuvaşca: Вутăш, Vutăş) - çuvaş mifologiyasında su ruhu. Slavyan mifologiyasındakı Vodyano (Su Ata) və Mordvin mifologiyasındakı Vodyava (Su Ana) adlı varlıqlarla birbaşa əlaqəlidir (hər ikisini birdən əhatə edər). Vudaş, əfsanələrə görə boğularaq ölmüşdür və su cinine çevrilmişdir. Yarım insan görünüşündədir. Bəzən iki ayaqları üzərində insanlar kimi getdiyi deyilər. Böyük çaylarda və göllərdə olur. Vudaşın eynilə insanlarla eyni həyat tərzinə sahib olduğuna inanılırdı. Onların aralarında yaşlı kişilər və körpələr vardır, ailələri vardır.
Tatar mifologiyasında Vudaş Anası bu ruhu qarşılayar. Bəzi görüşlərə görə Fin-Ugor mənşəlidir. Ural və bəzi -Slavyan dillərində Vodyano olaraq iştirak edər.
Yasuke
İlk illər
Sərkərdə Nobunaqanın xronikasında (信長公記 / "Şinço Koki") bunlar təsvir olunur: "2-ci ayın 23-də (23 mart 1581-ci il) xristian ölkələrindən gəldi. Bu adam sağlam və yaxşı görünüşlü, yaxşı davranışlı idi. Nobunaqa Yasukenin gücünə qiymət verdi və onu 10 adi kişi gücü ilə müqayisə etdi. Nobunaqanın qardaşı oğlu, Tsuda Nobusimi, onların ilk görüşündə qaradəriliyə müəyyən qədər pul verdi".
Populyar mədəniyyətdə
Yasuke 1968-ci ildə nəşr olunan uşaqlar üçün tarixi, fantastik romanının qəhrəmanıdır (müəllif: Yoşio Kurusu). Əsər Yasukenin Nobunaqanın ordusundakı həyatına ən uyğun hesab oluna bilər. Kitab Yaponiya Uşaq Yazıçıları Assosiasiyası tərəfindən 1969-cu ildə mükafatlandırılıb.
Aglaia membranifolia
(Aglaia membranifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Həştrud şəhristanı
thumb|Həştrud şəhristanının [[Şərqi Azərbaycan ostanındakı yerləşimi|334x334px]] Həştrud şəhristanı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının 21 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi.
Qəhrəman Əhmədov
Əmək fəaliyyəti
1985 −1990-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Avtomobil Yollarının Tikintisi və İstismarı Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Laboratoriyasının direktoru;
Rəhbərliyi altında görülən işlər
Nəqliyyat tikintisini əhatə etdiyi fəallyyət dövründə onun rəhbərliyi altında çoxsaylı avtomobil yolları, o cümlədən 200 km-ə yaxın 4–12 zolaqlı beynəlxalq əhəmiyyətli magistral yolları, 30-dan çox 2–3 səviyyəli nəqliyyat qovşaqları, müasir körpülər, idman kompleksləri, avtovağzal və s. tikilib istismara verilmişdir. Belə ki, Bakı dairəvi avtomobil yolu; Bakı şəhəri Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanı — Mərdəkan dairəsi — Bilgəh — Novxanı — Sumqayıt avtomobil yolu, Bakı-Ələt avtomobil yolunun 2–6 km hissəsi (bayraq meydanı), H. Əliyev prospektindən Z. Bünyadov prospektinə paralel Olimpiya stadionuna gedən yol, Qala-Pirallahı avtomobil yolu, Buzovna-Mərdəkan-Qala avtomobil yolu, Nobel prospektinə paralel yol, Bakı-Rusiya Federasiyası dövlət sərhədi avtomobil yolunun asfaltbeton örtüklü hissələri, Hacıqabul – Kürdəmir — Ucar – Yevlax avtomobil yolu, Altıağac – Xızı, Quba-Qusar avtomobil yolları, 2016-cı ildə "Formula-1 Avropa Qran Pri" yarışlarının keçirilməsi üçün xüsusi trası və digər I–II texniki dərəcəli avtomobil yolları və qurğuları məhz onun rəhbərliyi altında tikilmiş və ya yenidən qurulmuşdur.
Mükafatları
O, 21 fevral 2011-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə Azərbaycanda nəqliyyat-yol infrastrukturunun inkişafındakı xidmətlərinə görə "Əməkdar Mühəndis" fəxri adına layiq görülmüşdür. .
Elmi fəaliyyəti və yaradıcılığı
2012-ci ildə Moskvada nəşr edilmiş "Yol geyiminin müasir konstruksiyası", 2013-cü ildə "Beynəlxalq avtomobil yolları" adlı kitabların müəllifldir.
Jil Delöz
Həyatı
Jil Delöz 18 yanvar 1925-ci ildə Fransanın paytaxtı Paris şəhərində anadan olmuşdu. Orta sinifdən olan mühafizəkar bir ailədə dünyaya gələn Jilin atası mühəndis idi.
Jil Delöz 4 noyabr 1995-ci ildə Paris şəhərində vəfat edib.
İkidilim ginkqo
Ginkqonun gövdəsi cavan yaşlarında boz, yaşlandıqca boz-qəhvəyi rəngdə olub, çətiri aşağıdan oval, yuxarıdan enli seyrəkdir. Budaqları parlaq, açıq sarı, narıncıdır, gövdənin qabığı isə tünd-narıncı rəngdə olub, üzərində çatlar vardır. Ginkqonun bir çox iynəyarpaqlılardan əsas fərqi bu bitkidən qatranın əmələ gəlməsidir. Ginkqonun yarpaqları ikitipli zoğlarda tezböyüyən, uzunsov, təpə zoğlarında və yavaş böyüyən, qısa zoğlarda yerləşir. Ginkqonun yarpaqları çoxsaylı damarcıqlarla əhatə olunmuş, ikiayalı, yelpikvarı, dərivarı lövhəcikdən ibarətdir və bəzi qıjıların yarpaqlarına bənzəyir. Yarpaq ayasının uzunluğu 10 sm, eni isə 10-12 sm-dir, yayda tünd-yaşıl, payızda açıq-sarı rəngdə olur. Yarpaq saplağı 8-10 sm uzunluqdadır. Erkəkcikli çiçəklər sırğaçiçək qurupunda toplanmış və erkəkcikləri bir-birindən aralıdır. İki açıq yumurtacıq şəklində olan dişi çiçəkləri nazik, uzun ayaqcıqlarda yerləşir. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Meyvəsi yumurtavaridir, xaricdən şirəli-lətli, daxildən bərk təbəqə ilə örtülüdür, sentyabr-oktyabr aylarında yetişir. Yetişmiş toxumların uzunluğu 2 sm olub, sarı rəngdədir. Ginkqo toxumlarla və qələmlərlə asanlıqla çoxalır və yaşıllaşdırma üçün prespektivli bitki sayılır. İşıq, istisevən, havanın çirklənməsinə, göbələk və virus xəstəliklərinə davamlıdır, həşəratlarla az zədələnir. Azərbaycanda ikidilim ginkqo ağacı Lənkəran, Balakən, Zaqatala, Şəki və Abşeronda mədəni şəraitdə becərilir.
Qaraboyun durna
Qidalanması
Qaraboyun durnalar əsasən bitkilərlə və hüyvanlarla qidalanırlar. Qidasına kiçik ilanlar, qurdlar, balıqlar, qurbağalar, kərtənkələlər, kiçik gəmiricilər, cücülər daxildir. Qış mövsümündə isə dənli bitkilərlə qidalanırlar.
İtitala
İtitala — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən kənd əhalisi 2.324 nəfərdir. Qeyri-rəsmi məlumatlara əsasən kənd əhalisinin əksəriyyətini ingiloylar təşkil edir.
Rəhim Mədətov
Elmi fəaliyyəti
Elmi fəaliyyəti dövründə Mədətov R.S. 150 elmi məqalənin və monoqrafiyanın, o cümlədən 15 müəlliflik şəhadətnaməsinin, 2 patentin müəllifi olmuşdur. Aldığı elmi nəticələrə müxtəlif elmi jurnal və monoqrafiyalarda istinad edilmişdir. 12 elmlər namizədi, 2 elmlər doktoru yetişdirmiş və hazırda 4 aspirantın elmi rəhbəridir.
Opera
Opera janrının tarixi
İlk operalar İtaliyada XVII–XVIII əsrlərdə yaranmışdır. Onların müəllifləri – Yakopo Peri, Klaudio Monteverdi və s. Qədim tarixi və antik əsatirlərin süjetinə yazılmış bu erkən operaları instrumental ansambl ilə müşayət edən solo vokal nömrələrdən ibarətdir. Onun əsasında XVII–XVIII əsrin əvvəlində İtaliyada opera–seriya janrı yaranır. Faciə süjetinə yazılmış opera-seriyada 89 əsas rolu virtuoz müğənni ifa etməli idi. Bu janrın görkəmli yaradıcıları A.Skarlatti və Georq Fridrix Hendeldir.
Böyük Kəhrizli
Böyük Kəhrizli — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd.
Olimpiya posteri
thumbnail|İlk Olimpiya Oyunlarının posteri, [[Afina, 1896]] Olimpiya posteri— Olimpiya Oyunları haqqında məlumat verir.
Ceyms Stirlinq (memar)
Həyatı
Bir müddət universitetdə fəaliyyətini davam etdirən Sterlinq 1956-cı ildə Ceyms Qovan ilə birlikdə öz memarlıq ofisini açdı. Bu dövrdə inşa etdirdiyi ən əhəmiyyətli işi Lester Universitetinin Mühəndislik Fakultəsi olmuşdur. Həmin dövrün digər işləri arasında Kembric Univesitetinin Tarixi Fakultə Kitabxanası və Oksfor Universitetinin Kven Kolleci olmuşdur.
Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin girov götürülməsi
Hadisə
2014-cü il iyulun 11-də Rusiya vətəndaşı Dilqəm Əsgərov və Azərbaycan vətəndaşları Şahbaz Quliyev və Həsən Həsənov Azərbaycanın işğal altında olan Kəlbəcər rayonunda yaxınlarının məzarlarını ziyarət etmək üçün gediblər. Həmin gün Şaplar kəndində Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən keçirilən əməliyyat zamanı Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevi Kəlbəcərdə girov götürüblər. Həsən Həsənov isə güllələnərək öldürülüb.
Yaz çınqıllıqotu
Yaşayış mühiti
Dağ çəmənlərində, meşənin tala yerlərində, bəzən əkinlərdə rast gəlinir.
Tematanqi
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Tematanqi — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Mururoadan 160 km qərbdə yerləşir.
Şahzadələr türbəsi
Qorunması və bərpası
2006-cı ildə Sankt-Peterburq Tarixi Muzeyinin fondlarında saxlanan layihələr əsasında türbənin İsanın dirilməsi təsvir edilmiş vitrajı bərpa edilmişdir. Bərpa işləri A. İ. Yakovlevin emalatxanasında aparılmışdır.
Platonun gözəllik fəlsəfəsi
Platonun Sokrat dövründə Gözəllik Fəlsəfəsi
Bu dövrdə Platon gözəlliyi kateqoriya kimi görməyə başlayır. Bu dövrün ən önəmli dialoqu Böyük Hippia dialoqudur. Bu dialoqda danışanlar Sokrat və Sfist Hippiadır. Böyük Hippia dialoqu gözəlliyin nə olduğundan çox nə olmadığını izah edən mübahisəli bir dialoqdur. Bu dialoq hər şeydən öncə gözəlliyi aydınlaşdırmaq istəyir. Ancaq xarici görünüş baxımından bu dialoq çox da məqsədə çatmış sayılmaz. Onun vacib bir nəticəyə çatmaması fəlsəfə tarixində ilk dəfə gözəlliyi mövzu kimi ələ almış olmasından qaynaqlanır. Digər bir təklifdə bu dialoq gözəlliyi təsnif baxımından iki yerə ayrılır: Bu yaradılışdan var olan gözəllik və sonradan qazanılmış gözəllikdir.
Şaitdin Əliyev
Fəaliyyəti
1995-ci il noyabrın 26-da baş tutan Parlament seçimlərində 18 nömrəli Əzizbəyov dairəsindən bitərəf namizəd olan Şaitdin Əliyev, I çağırış Milli Məclisin deputatı seçildi. 1995-ci il noyabrın 26-dan səlahiyyətlərinin icrasına başlayan Şaitdin Əliyev, Milli Məclisin Sosial siyasət Daimi Komissiyasının sədr müavini, Azərbaycan—Küveyt parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun isi rəhbəri oldu.
Kilsəbuqov
Tarixi
Kilsəbuqov Balakən r-nunun Şambul i.ə.v.-də kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Yaşayış məntəqəsi alban kilsəsi olan ərazi yaxınlığında salındığı üçün belə adlandırılmışdır. Oykonim kilsə (xristian məbədi) və buqov (avar. "künc", "bucaq") sözlərindən düzəlib, "kilsə olan künc, bucaq" mənasındadır.
Gülzar Rzayeva
Həyatı
2000-ci ildən 2005-ci ilə qədər Azərbaycan Respublikası Apelyasiya Məhkəməsinin sədr müavini olub, 2005-ci ildən 2010-cu ilə qədər Səbail rayon məhkəməsinin sədri vəzifəsində çalışıb.
Seara
Əhalisi
Ştatın əhalisi 1970-ci ildə əhalisi 4,5 milyon, 2010-cu ildə isə əhalinin sayı 8,5 milyon nəfərə qədər artmışdır. Qarışıq əhali ştatın 60 % təşkil edir. Qaralar cəmi 3 %, ağlar isə 37 %-dir. Portaleza şəhərinin əhasili əsasən qara dərililərdən və onların hindularla qarışığından ibarətdir. Cənuba nisbətdə son immiqrasiya etmişlərin törəmələrinə demək olar ki, az rast gəlinir.
Hyu Qallaxer
"Nyukasl" və "Çelsi" komandalarının mərkəz hücumçusu. İstənilən mövqedən qapıya zərbə endirməyi bacaran Qallaxer hücumların təşkilatçısı kimi məşhur idi. İngilis futbolunun bütün tarixi ərzində ən güclü şotland futbolçularından biri hesab olunur. Vurduğu topların sayına görə (386 qol) futbol liqasının rekordçusudur.
Adi qladiolus
Morfoloji təsviri
Hündürlüyü 50-70 sm olan bitkidir. Soğanağı yumurtaşəkilli-dəyirmidir; pulcuqları kobud liflidir, yuxarı hissədə torludur. Gövdəsi kifayət qədər nazikdir.
Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi tibb fakültəsi
Haqqında
Bu günə kimi Hərbi Tibb Fakültəsində Rezidentura kursunda 57 nəfər həkim-mütəxəssis, Hərbi həkim hazırlığı kursunda 559 nəfər Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi üçün, 71 nəfər Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi üçün, ümumilikdə 630 hərbi həkim hazırlanmış və Silahlı Qüvvələrin sərəncamına verilmişdir. Feldşer Hazırlığı kursunda isə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri üçün 550 hərbi feldşer hazırlanmışdır.
Hərbi Tibb Fakültəsində 535 nəfər (378 zabit, 157 mülki qulluqçu) müxtəlif tibb ixtisasları üzrə Təkmilləşdirmə kursunda təhsil almışdır.
Hərbi Tibb Fakültəsinə qəbul
Hərbi tibb və Stomatologiya ixtisasları üzrə: Namizədlər Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən keçirilən qəbul imtahanı verirlər. Qəbul imtahanları IV ixtisas qrupunun fənləri üzrə keçirilir.
Anadır
Tarixi
Qəsəbənin tarixi bir əsrdən bir az çox olsa da, adının tarixi qədimdir. Bu adın mənşəyi yukagir dilindəki çay mənasına gələn "any-an" sözündən götürülmüşdü. Qəsəbə 1889-cu ildə Novomariinsk adı ilə salınmışdı. Lakin 1923-cü ildə qəsəbənin adı Anadır olaraq dəyişdirildi. 1965-ci ildə isə qəsəbə statusu aldı.
Ərəb ölkələrində iudaizm
Iraqda
Iraq yəhudiləri dunyanın ən qədim və tarixi baximdan ən önəmli yəhudi icmalarından biridir. 30-cu illərdə iraqda yəhudilərin vəziyyəti pisləşməyə başladı. onlar iraq dövlətinə loyal olduqlarını bildirsələr də iraq yəhudiləri diskriminasiyaya məruz qalır, sərt qanunlarla üzləşirdilər. 1934-cü ildə dövlət idarəetmə orqanlarından uzaqlaşdırıldılar, ali məktəblərdə onlara qarşı kvotalar tətbiq olunmağa başladı. sionist fəaliyyəti qadağan olundu. eləcə də yəhudi məktəblərində yəhudi tarixi və ivrit dilinin tədris olunmasına qadağa qoyuldu. 1941-ci ildə Bağdadda başlayan münaqişələrdə təxminən 200 yəhudi qətlə yetirildi. Bəzi mənbələr bu rəqəmin daha yüksək olduğunu deyir, 2000-dən çox yəhudi xəsarət aldı, mülkiyyətə ciddi ziyan dəydi. 1950-1952-ci illərdə Əzra və Nehemiya əməliyyatları ilə 120.000 iraq yəhudisi İran və Kipr vasitəsilə israilə köçə bildi. 1968-ci ilə kimi 2000-ə yaxın yəhudi iraqda yaşayırdı. Bugün 100-dən az yəhudi qalıb və əsasən Bağdadda yaşayırlar.
Küveytdə
18-19-cu əsrlərdə Küveytə köç edən yəhudilər ticarətin inkişafında xüsusi rol oynayırdılar. 19-cu əsrin ortalarında onların sayı kəskin artmağa başladı, bir rayonda 80 yəhudi ailəsi yaşayırdı. Onların öz sinaqoqları var idi burada qadınlar üçün də ayrıca yer var idi. Şənbə günü yəhudilərin bayramı olduğu üçün həmin gün işləmirdilər. Eləcə də onların öz qəbiristanlıqları da var idi, bu da onların uzun müddət burada yaşadıqlarını göstərir. Küveytdə yaşayan yəhudilərin əksəriyyəti orta təbəqəni təmsil edir.
Qladiolus
Tarixi
Bizim eramızdan 300 il əvvəl Yunanlılar bu gülü buğda tarlalarında bitən alaq otu hesab etsələr də, Qədim Romada bu gözəl güllər bütün bağları bəzəyirdi. Bu bitki haqqda ilk məlumat Qədim Roma taxində rast gəlinib. Qədim Romalıların inancına görə, əgər gülün soğancası boyundan amulet kimi asılarsa bu nəinki döyüşdə qalib gəlməyə kömək edər, həttda ölümdən qoruyar. Qladiolusu qida kimi də istifadə ediblər. Qladiolus Romalılarda qladiatorların gülü hesab olunub.
Vəhşi təbiətdə yetişən növlər
"Koçi"- ( Gladiolus kotschyanus) Bu növ Əfqanıstan, İran və Cənubi Zaqafqaziyada, dəniz səviyəsindən 3 km hündürlükdə rütubətli subalp çəmənliklərdə bitir. Saplağları nazik amma möhkəmdir, hündürlüyü 35-65 sm olur. Gül yatağı qısadır, güllər birtərəfli bitir. Butaların sayı 4-8 ədəd, çiçəyin uzunluğu 2,5-3 sm, rəngi açıq bənövşəyidən tünd bənövşəyidək çalarlarda olur.
Sahn-ı Səman mədrəsələri
Haqqında
I Süleyman tərəfindən açılan Süleymaniyyə mədrəsələri dövrünə qədər Səhn-i Səman tələbələri din (din dərsləri) və əqli (elm dərsləri) elmləri üzrə öyrədirdi. Kanuni dövründə bu mədrəsələr din dərsləri üzrə ixtisaslaşdırılmış, Süleymaniyyə mədrəsələri isə əqli elmlərin ixtisas yerinə çevrilmişdir. Bundan əlavə, “Sahn-ı Seman”ın lüğət mənası “Səkkiz Bölmə”dir. Səkkiz bölmədən ibarət mədrəsə olduğuna görə ona bu ad verilmişdir. Hər bölmədə 19 otaq var və bu bölmələrdə maksimum iki uşaq qalır.
Niki Lauda
Ferrari 1974—1977-ci illər
1976-cı il Nurburqrinq pistində olacaq Almaniya Qran Prisindən bir həftə əvvəl, Lauda pistin ən sürətli pilotu olsa da təhlükəsizlik qaydalarından narahat olduğu üçün digər pilotları bu yarışı baykot etməyə çağırır. Lakin, digər pilotların çoxu Laudaya qarşı səs verir və beləliklə, yarış qüvvədə qalır. Avqustun biri 1976-cı il Almaniya Qran Prisinin ikinci dövrəsində Laudanın idarə etdiyi Ferrari yoldan çıxaraq dəhşətli qəzaya uğradı və qəzadan sonra maşın alovlandı. Qəza zamanı Ferrari həmçinin Brett Lunqerin maşınına dəydi. Lauda maşında ilişib qalmışdı, bir neçə saniyə içində digər pilotlar — Arturo Merzario, Lunqer, Qay Eduards və Harald Ertl yanan Ferrarinin yanında idilər və onlar Laudanı maşından çıxartmağa müvəffəq olurlar. Lauda üzündən yanıq xəsarətləri almaqla yanaşı, həmçinin zəhərli qaz onun ciyərlərinə və qanına ciddi zədə yetirdi. Maşından çıxarılandan sonra Lauda ayaqda dura bilsə də, hospitala çatdırılandan sonra koma vəziyyətinə düşdü. thumb|250px|Lauda 1976-cı il Almaniya Qran Prisində, Nurburqrinq pisti Aldığı yanıq xəsarətləri üzünün sağ tərəfini tanınmaz hala saldı, qulağının çox hissəsini, saçını, qaşını və kirpiklərini itirdi. Üzünün bərbad hala düşməsi səbəbindən hospitaldan çıxandan sonra hər zaman kepka taxmağa başladı və bir müddətdən sonra kepka üzərində reklam üçün sponsorlarla razılığa gəldi.
Yaponiya Qran Prisi zaman güclü yağış var idi. Lauda sadəcə iki dövrədən sonra təhlükəsizliyindən narahat olaraq yarışdan çəkildi. İntervyularda yağışın təhlükə yaratdığını və gözünə damlaların çox gəldiyini demişdi. Hant yarışda maşının təkərlərindən biri partlayana qədər lider olaraq davam etdi, o pit-stop etmək məcburiyyətində qaldı. Buna baxmayaraq, Hant yarışı üçüncülüklə bitirdi və Laudanı bir xal qabaqlayaraq 1976-cı ilin dünya çempionu oldu.
McLaren 1982—1985-ci illər
1984-cü ildə Lauda komanda yoldaşı Eleyn Prostu yarım xal qabaqlayaraq üçüncü dünya çempionluğunu əldə etdi. Həmin sezon onun Avstriya Qran Prisini qazanması yadda qalan oldu, belə ki Avstriya Qran Prisini qazanan yeganə avstriyalı Lauda oldu. Əvvəllər Lauda Prostun sürətli olduğu üçün onun komanda yoldaşı olmasına qarşı çıxsa da, iki sezon eyni komandada çalışmaları ərzində ikisi arasında yaxşı münasibət yarandı və sonradan Lauda Prost kimi pilotu geridə qoymağın ona əlavə stimul verdiyini dedi. Bütün sezon Lauda və Prostun liderliyi şəraitində keçdi, onlar ikisi ümumilikdə ilin 16 yarışından 12-ni birinciliklə başa vurdular. Lauda bunlardan beşini əldə etdiyi halda Prost yeddi Qran Pri qazanmağı bacarmışdı. Laudanın çempionluq yarışı Estorildə baş tutdu. Belə ki, yarışa ikinci cərgədə başlayan Prost yarışı birinciliklə bitirməsinə baxmayaraq, 11-ci cərgədən yarışa başlayan Lauda ikinciliklə kifayətləndi ki, bu da Laudanın çempionluğu əldə etməsinə bəs etdi. Laudanın yarışda ikinci yeri tutmasına bəxt amili də kömək oldu. Nigel Mansell yarışın əsas hissəsini ikincilikdə gedirdi. Bu Mansellin Lotusla olan son yarışması idi və bu son yarış üçün o maşını üçün yeni əyləc istəsə də, onun bu istəyi yerinə yetirilmədi və nəticədə Portuqaliya Qran Prisinin 52-ci dövrəsində əyləc problemi olduğundan yarışdan çəkildi. Beləliklə, Lauda yarışı ikinciliklə bitirə bilmişdi.
Ərəb üsyanı
Üsyan
Hüseynin özünü bütün ərəb ölkələrinin padşahı olduğunu elan etməsi, Əbdüləziz İbn Səud u çox narahat etmişdi. Bunun üzərinə İran körfəzin dəki Britanya məsulu onu indiki Küveytə dəvət edib, ona həm silah, həm də maddi yardım etmə, və həmçinin, Hüseyinin onun şəxsi işlərinə qarışmama və "Ərəblərin Kralı" olaraq ərəblər adına danışma qarantiyalarını vermişdir. Buna qarşı Ədbuləziz İbn Səud, Hüseynə qarşı heç bir hərəkət etməyəcəkdir. Britaniyalıların Əbdüləziz ibn Səudə çox tolerant olmasının səbəbi, Hüseyni Ərəbistan yarımadası nda, Şam da və İraq da Osmanlı lara qarşı mübarizə etməməsini təmin etmək idi.
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (C)
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:
Buynuzcuqlu buynuzlalə
Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsi, Samur-Dəvəçi və Xəzər sahili ovalıqları, Qobustanın rayonlarında arandan orta dağ qurşağına kimi yayılmışdır. Quru daşlı, gilli yamaclarda və əkinlərdə bitir.
Kunlun dağları
Hündürlüyü
Kunlun dağları yüksək zirvələrin hündürlüyünə görə yalnız Himalaydan geri qalır, uzunluğu isə Himalay dağları nın uzunluğundan xeyli artıqdır. Orta yüksəkliyi (6000 m) Himalay dağlarının orta yüksəkliyinə bərabərdir. Dağ ların qərb hissəsi çox yüksəkdir. Burada bir çox qarlı-buzlu massiv və zirvələr yerləşir. (Muztaq 7282 m). Lakin bu hissədə o suayırıcı təşkil etmir. Öz mənbələrini Qaraqorum dağlarının şimal yamaclarından alan Yarkənd, Karakaş və b. çaylar Kunlunu dərin dərələrlə kəsib Tarim çökəyinə çıxırlar.
Fikrət Sadıqov
Təltiflər
1.Respublika Dövlət mükafatı laureatı(1980) 2.Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif olunmuş(1986) 3.Əmək Veteranı medalı ilə təltif olunmuşdur(1986) 4.SSRİ-nin Fəxri Kimyaçısı adını almış(1989) 5.EP-300 qurğusunun bərpasına görə Respublikanın Əməkdar mühəndisi adı verilmişdir(1993). 6.Yusif Məmmədəliyev adına medalla təltif olunmuş(1996).
Qeylani Pənahov
Həyatı
İnstitutda işlədiyi müddət ərzində Pənahov Q.M. bir çox elmi qrant layihələrinə rəhbərlik edərək başa çatdırmışdır.
Osip Mandelştam
Həyatı
Beləcə, Mandelştam ikiqat nifrət qazanırdı. Özünün rədd etdiyi və onu rədd edənlərin nifrətini…
İnqilabdan sonrakı həyatı
Mandelştam Stalinlə bağlı yumoristik şeiri 1933-cü ilin noyabrında yazır. Dostlarına, o cümlədən Boris Pasternaka oxuyur. Dostunun taleyi üçün narahat olan Pasternak "Bu şeirin poeziyaya, ədəbiyyata qətiyyən dəxli yoxdur", — deyir. Pasternak bilirdi ki, bütün bunların sonu yaxşı qurtarmayacaq. Pasternakın gözündə bu şeir intihara cəhd idi və o, bu aktın iştirakçısı olmaq istəmirdi: "Elə hesab edək ki, nə siz mənə bu şeiri oxudunuz, nə də ki, mən dinlədim. Xahiş edirəm, bu şeiri daha heç kimə oxumayasız", — Pasternak deyir. Amma Mandelştamın susmaq fikri yox idi. Həyatı ciddi qəbul etməyən bu adam heç olmasa öz həqiqətini xilas etmək istəyirdi. Lakin Mandelştamın həqiqəti ona baha başa gəlir. Onu Perm vilayətinə sürgün edirlər. Şair orda ruhu sarsıntı keçirir və intihara cəhd edir. Həyat yoldaşı Nadejda Yakovlevna tanışlara, dostlara, bütün instansiyalara məktub yazıb kömək istəyir. Buxarin Stalindən xahiş edərək deyir:
Vəfatı
Mandelştamın son məktubundan:
"Bədənim zəifləyib, taqətdən düşmüşəm, elə arıqlamışam ki, tanınmalı halım qalmayıb. Bilmirəm, əyin-baş, pul, ərzaq göndərməyə ehtiyac varmı… Yenə də cəhd edin"
İmre Makoveç
Haqqında
İmre Makoveç 20 noyabr 1935-ci ildə anadan olmuşdur. O, ali təhsilini Budepeşt Texniki Universitetində almışdır. Onun təşəbbüsü ilə Macarıstan İncəsənət Akademiyası yaradılmışdır. İmre Makoveç bu akademiyaya uzun illər rəhbərlik etmişdir. Makoveç orqanik memarlığın ən məşhur nümayəndələrindəndir. O fəaliyyətləri ilə bağlı "İmre Makoveç: Ruhun qanadları" adlı ilk ingilis dilli məqaləsini 1997-ci ildə nəşr etdirdi.
Kalmarlar
Nümayəndələri
Başıayaqlı molyuskalara Uzaq Şərq kalmarlarından başqa bir çox başqa kalmarlarda daxildir. Nəhəng kalmarın uzunluğu 18 metrə çatır. Bu kalmar okeanın bir neçə kilometr dərinliyində yaşayır.
Xəzər dənizi
Axınlar
Xəzər dənizində axınların yaranmasına səbəb olan amillər əsasən küləklər, dəniz dibinin relyefi, sahil xəttinin konfiqurasiyası, dənizin müxtəlif sahələrinin suyunun temperatur fərqi, dənizə tökülən çaylar (əsasən Volqa çayının təsiri böyükdür). Uzun müddət aparılan tədqiqatlara əsaslanaraq demək olar ki, əsas başlıca həlledici təsir edən faktor küləkdir. Xəzər dənizinin axınlarının sxemini ilk dəfə N. M. Knipoviç 1921-ci ildə vermişdir. Bu sxemdə Orta Xəzər və Cənubi Xəzərdə suyun dövranı göstərilmişdir. Volqa çayından gələn suyun bir hissəsi Şimali Qərb istiqaməti ilə Orta Xəzərə axır, o biri hissəsi isə Şimali Şərq istiqamətində hərəkət edərək antisiklonik su dövranını yaradır. 1956-cı ildən başlayaraq Azərbaycan. SSR. Elmlər Akademiyasının "Baku", "Mir — Qasımov" elmi tədqiqat gəmilər ində mütamadi olaraq Xəzər dənizində axınların sürəti ölçülmüşdür. Qış — yaz aylarında bir siklonik su dövranı Orta Xəzəri iki antisiklonik su dövranı Cənubi Xəzərdə müşahidə edilir. Yayda intensivlik qışa nisbətən dahada yüksək olur. Yayda sirkulyasiya suyun səthində gedir və termoklin ərazisində vertikal sürət artır. Qışda dənizin dərin hissələrindən başla yaraq sürət azalır. Səthdə sürət 10–20 sm/s, 100–150 metr horizontda isə 35 sm/s olur.
Qasırğa dalğaları
Dəniz üzərində zəif, sürəti v≈5,9 m/s olan şimal-qərb küləkləri əsdiyi zaman Orta və Cənubi Xəzərin 75% akvatoriyasında Abşeron yarımadasından 200–250 km şimala doğru hündürlüyü maksimum 1 m olan dalğalar müşahidə edilir. Sürəti 10–15 m/s olan küləklərin yaratdığı, hündürlüyü 1 m olan dalğalar Orta və Cənubi Xəzərin bütün rayonlarını əhatə edir.
Hidrometeoroloji fəlakətlər
Xəzər dənizində qasırğa yaradan küləklər şimal-qərb, şimal və cənub-şərq küləkləri hesab edilir. Oroqrafiyasına və burunlarla zəngin olduğuna görə Abşeron yarımadasının rayonları, Xəzərin başqa rayonlarına nisbətən qasırğaların təsirinə daha çox məruz qalır. Hər il bu rayonlarda sürəti 25 m/s və daha güclü küləklər əsir.
Sürəti daha çox — 42–44 m/s olan küləklər Xəzərin qərb hissəsində müşahidə edilir, güclü qasırğaların təkrarlanması nisbətən çox olur. Cənub-şərq qasırğaları Xəzərin Mahaçkala-Dərbənd rayonları üçün xarakterikdir.
Havanın temperaturu
Xəzərin şimal hissəsində qış mövsümündə havanın orta aylıq temperaturu 5–6 °C -yə, qərb sahilində isə 8 −10 °C arasında olur. Yazda havanın temperaturu tez yüksəlir və yazın axırında 16–18 °C -yə çatır. Yay aylarında havanın orta aylıq temperaturu 23–26 °C-ə, payızda isə 9 −12 °C-ə aralarında olur. Dənizin orta hissəsinin şimal-şərq sahilində havanın orta aylıq temperaturu yanvar ayında 3–4 °C -yə, qalan rayonlarında isə 0 °C -yə yaxın olur. Qərb sahilinin əksər hissəsində isə temperatur müsbət olur. Nadir hallarda qərb sahilində güclü şaxta müşahidə olunur.
Xəzər dənizinin bioloji sərvətləri
Sıf, çapaq, çəki həm çayda həm də dənizin şirin sulu hissələrində yaşayırlar. Yalnız nərəkimilər və siyənəkkimilər dənizin hər yerində yayılmışlar və ancaq çoxalmaq üçün çaya girirlər. Aterina (Atherina mochon pontica), iynəbalıq (Syngnathus nigrolineatus), kefal (Lisa auratus və Lisa saliens) və kambala sırf dəniz balıqlarıdır. Dünyadakı nərə balıqlarının təqribən 85 %-i, qara kürünün isə 95 %-i Xəzər dənizində yaşayır. Xəzər dənizində 10 milyona qədər quş qışlayır.
Xəzər dənizi qoruqlarında 312 növü qeyd edilmişdir və sahillərində çoxlu su quşları yuvalayır. Xəzər dənizi xususən qu quşlarının iri qışlama yeri kimi məşhurdur. Xəzər dənizi quşların Avropa, Asiya və Yaxın Şərq arasında köçməsinin əsas marşrutlarından biridir. Miqrasiya zamanı hər il regiondan 12 milyona qədər quş uçub keçir, 5 milyon quş isə burada qışlayır. Azərbaijan sahilləri çox mühüm təbii əhəmiyyətə malikdir. Belə ki, onun qorunan körfəzləri, kiçik adaları, gölməçələri, bataqlıq sahələri miqrasiya edən və qışlayan, həm də orada daimi yaşayan və çoxalan növlər üçün ideal yerlərdir. Xəzər dənizində və onun qoruqlarında ördək, qaz, qaşqaldaq, qaradöş qaqar, qıvrımlələk qutan, iri qarabatdaq, xırda qarabatdaq, kürən vağ, flaminqo, fısıldayan qu, harayçı qu, boz qaz, ağqaş qaz, anqut və ya qırmızı ördək, ala ördək, yaşılbaş ördək, boz, ordəkcarcı cürə, qızılbaş dalğıc və s. yaşayır.
İkinci genetik qrupu Arktika növləridir. Hazırda əcdadları Şimal dənizindədirlər. Bunlar şimal dənizindən 10–12 min il əvvəl Xəzər dənizinə keçmişlər. Arktika qrupunun 14 növü var. Bura xərçənk kimilərdən limnokalanus, dörd növ mizit, iki növ ağ qızıl balıq, Xəzər qızılbalığı, yanüzən, dəniz yuyrüyü, Xəzər su itisi aiddir. Bunlar Xəzərə buzlaşma dövründən sonra əmələ gələn qöyçay vasitəsilə keçmişlər. Bunlar Orta və Cənubi Xəzərin 200–700 metr dərinliklərində yaşayırlar. Bu həmin dərinliklərdə suyun daha soyuq olması izah edilir (4,9–5,9 °C).
Onurğasız heyvanlar
İnfuzorların 460 növü (21 növü parazitdir), süngərlər 3 forması olan bir növü, bağırsaqboşluqluların 5 növü, kirpikli qurdların 29 növü, Nemertinlərin 1 növü (Prostoma clepsinoides) məlumdur
Kürəkayaqlı xərçənglər (Copepoda) Xəzər dənizində 21 növ sərbəstyaşayan kürəkayaqlı xərçənk qeyd edilmişdir. Bu 5 növü Eurytemora minor, Halicyclops sarsi, Estinosoma concinnum, Schizopera akatovae, Smirnnoviella unisetosa Xəzərdə geniş yayılmışdır.
Mizidlər (Mysidacea) Hazırda mizidlırin 500 növü məlumdur, onlardan Xəzər dənizində 20 növü qeyd edilmişdir, bunlardan 13 növü endemik hesab olunur, 7 növünə isə Xəzər dənizindən başqa həm də Qara və Azov dənizlərində də rast gəlinir. Mysis macrolepis, M.microphthalma, M. amblyops, Paramysis loxolepis həmişə planktonda yaşayırlar. Mizidlər bəzi balıqların qidasında şışqarın siyənəklər, sıf, uzunburun, çapaq və s. mühüm rol oynayırlar.
Yosunlar
Xəzərdə göy-yaşıl yosunların 203 növü, qızılı yosunların 2 növü (Dinobryon baltikum və Dinobryon sertularia), Diatom yosunların 292 növü, yaşıl yosunların 139 növü, xara yosunların 10 növü, qonur yosunların 13 növü, qırmızı yosunların 25 növü yayılmışdır.
Lamia
thumb|sağ|250px|Herbert James Draper tərəfindən çəkilmiş Lamia ([[1909)]]
Əslində bir qaraçı tərəfindən qaraçının arzusunu yerinə yetirməsi üçün çağırılır. Bunun üçün bir şəxsin hər hansı bir əşyasını götürərək onu lənətləyir və Lamianın həmin əşyanı almağa gəlməsini gözləməyə başlayırlar. Lamia həmin əşyanın sahibini də, özü ilə əbədi cəhənnəmə aparır. Bu lənətdən xilas olmağın yeganə yolu həmin lənətlənmiş əşyanın üç gün müddətində kiməsə verilməsidir. Həmçinin əşyanı alan şəxs də bunu könüllü olaraq qəbul etməlidir. Əks təqdirdə 3 günlük möhlət başa çatdıqdan sonra 4-cü gün Lamia əşyanın sahibini alaraq özü ilə cəhənnəmə aparır.
Təbriz şəhristanı
thumb|400x400px|Təbriz şəhristanının [[Şərqi Azərbaycan ostanındakı yerləşimi]] thumb|338x338px|Təbriz şəhristanı Təbriz şəhristanı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının 21 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi.
Giroskop
Xassələri
Buradan alınır ki, giroskopun fırlanma oxuna və eyni zamanda \vec{L}ə perpendikulyar təsir edən moment qüvvəsi \vec{M} həm \vec{M}ə həm də  \vec{L}ə perpendikulyar olaraq presesiyya halını yaradır. Bucaq sürəti onun moment impulsu və təsir edən qüvvənin momenti ilə hesablanır:
yəni  giroskopun fırlanması ilə əks mütənasibdir.
Tətbiq sahələri
Təyyarələrdə giroskoplardan istifadə etməklə üfüqün vəziyyəti düzgün qiymətləndirmək üçün istifadə edilir. Bu təyyarənin vəziyyətindən asılı olmayaraq həmişə düzgün vəziyyəti göstərir.
Mazımçay
Iqtisadiyyati
1964 ildə kəndin yaxinliğinda qizil yataqlar kəşf edilib. 2022-2024 illərdə AzerGold şirkəti bu yataqlarda geoloji - kəşfiyyat işləri aparmaq planlaşir .
İks-adamlar: Son müqavimət
Məzmun
Bu arada hələ də sevgilisi Cin Qreyin ölümü ilə barışa bilməyən Skott Sammers Cinin səsini eşitməyə başlayır və bunun ardınca onu sonuncu dəfə gördüyü Alkali gölünə geri dönür. Skott orada Cinin özü ilə qarşılaşır. Cin öpüşərkən Skotu öldürür. Baş verənləri hiss edən Xavier Loqan və Fırtınanı oraya göndərir. Onlara oraya çatdıqları vaxt telekinetik enerji ilə havada uçan qayaları, daşları, Skotun qoruyucu eynəyini və yerdə huşsuz vəziyyətdə yatan Cini görürlər.
Mistik federal büro tərəfindən yaxalanır. Loqan və Fırtına Cini iqamətgaha gətirdikdən sonra Xavier Cinin özünü fəda edərkən telepatik olaraq Cini ələ keçirməsinin qarşısının alındığı dağıdıcı "Zümrüd quşu" gücünün azad olduğunu və Cinin bu cür sağ qaldığını söyləyir. Loqan ilk öncə Xavierin Cini telepatik nəzarət altında saxlamasına qəzəblənir. Lakin Cin oyanması ilə Loqan onun Skotu öldürdüyünü və artıq əvvəlki kimi olmadığını başa düşür. Cin Loqanı divara çırpır və uşaqlıq illərinin keçdiyi evə gedir.
Maqneto Kallisto vasitəsi ilə Cinin yaşadığını və hazırda ondan da güclü olduğunu öyrənir. İks-adamlar və Mutant qardaşlığı eyni vaxtda Cinin evinə gəlir. Xavier və Maqneto Cinin sədaqəti üçün mübarizə aparmağa başlayırlar. Xavier qısa müddətliyinə Cini sakitləşdirə bilsə də, Zümrüd quşu gücü yenidən onu ələ keçirməyə nail olur. Cin evi darmadağın edərək, Xavieri öldürür və Maqnetoya hələ də güvənməməsinə baxmayaraq Mutant qardaşlığına qoşulur. Bu arada Maqnetonun xəyanətinin ardınca Mistik Mutant qardaşlığının yerini Federal Təhqiqat Bürosuna məlumat verir. Lakin Mistikin söylədiyi yerdə təkcə Çoxalanın çoxlu surətləri olur. Maqneto ordusu ilə birlikdə Vortinqton laboratoriyasına hücum etmək üçün gücündən istifadə edərək Golden Gate körpüsünü hərəkətə gətirir. Mistik həbsdən qaçmağa nail olur. İks-adamlar Mutant qardaşlığı və hərbi birliklər arasında müharibə başlayır.
Sarı buynuzlalə
Botaniki xarakteristikası
İkiillik ot bitkisi olub, hündürlüyü 50sm-ə qədər olur. Gövdəsi düz, dəyirmi olub, budaqlanandır. İnkişafının birinci ilində çətiri böyük liraşəkilli-lələkvari yarılmış, yarpaqları sıxtükcüklü olmaqla, uzunluğu 35 sm-ə qədərdir. Gövdəyəbənzər yarpaqları çoxsaylı, şişkin, göyümtül, oturaq, yuxarı hissəsi qısa, oval, demək olar ki, kənarları bütövdür. Çiçəkləri tək, iri, diametri 1,5-3sm, ləçəkləri 4, böyük tərsyumurtaşəkilli və ya dairəvi, uzunluğu 3,5 sm, parlaq-sarı və ya tünd-sarıdır. Toxumları böyrəkşəkilli, qəhvəyi və ya qaradır. Bitkinin bütün hissələri şirəli soka malik olub, şirəsi çıxarıla bilir. May-iyun aylarında çiçəkləyir, avqust-sentyabr ayında isə meyvələri yetişir.
Tərkibi və təsiri
Otun tərkibində flavonoidlərdən rutin, izoxinolin sırasının 15 alkaloidləri vardır. Əsas alkaloidlərə qlauçin (2%) izoboldin, xeleritrin, sanqvinarin və protopin aiddir.
İlanlar
İlanlar elastik çənə quruluşuna sahibdir. Bununla da böyük canlıları uda bilirlər.
Mədəniyyətlərə təsiri
İlan kultu Qədim Misir, Qədim Yunanıstan, türk-fars sivilizasiyası, xristianlıq, islam kimi bir çox mədəniyyətdə yer alır. Qədim Misirdə ilan müqəddəs sayılırdı. Saray divarlarında tez-tez ilan təsvirinə rast gəlinir. Fironun taxt və tacında ilan heykəlcikləri yerləşdirilirdi. Qədim Yunanıstanda Meduza, Pifon kimi bir çox obrazın az və ya çox dərəcədə bədənlərində ilan komponentləri var idi.
POSIX
POSIX ( - ) Bir əməliyyat sistemi xidmətini təyin edən Elektrik və Elektronik Mühəndisləri İnstitutu (IEEE) standartı. POSIX standartını istifadə edən proqramlar bir sistemdən digərinə asanca daşına bilər. POSIX, UNIX sistem xidmətlərinə dayanır, ancaq başqa əməliyyat sistemləri tərəfindən də inkişaf etdirilə biləcək şəkildə yaradılmışdır.