Naxçıvan_Muxtar_Respublikası_iqtisadiyyatı
Əkinçilik
Əkinəyararlı torpaqlar tam şəkildə əkin dövriyyəsinə qatılmaqla 2013-cü ilin məhsulu üçün 60 min 127 hektar sahədə əkin işləri həyata keçirilmişdir ki, bu da 2003-cü ilin məhsulu üçün əkilmiş sahədən 29 faiz çoxdur. Taxılçılığa mühüm əhəmiyyətli sahə kimi yanaşılması nəticəsində bu sahədə yüksək artım meyillərinə nail olunmuşdur. Bunun nəticəsində 2003-cü ilə nisbətən 2013-cü ildə taxıl istehsalı 41 faiz artmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il 23 yanvar tarixli "Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına dövlət dəstəyi haqqında" Sərəncamının icrası istiqamətində ötən dövrdə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına sərf etdikləri yanacaq və motor yağlarına görə yardımların və mineral gübrələrin dəyərinin orta hesabla 50 faizinin dövlət tərəfindən ödənilməsi təmin edilmişdir. Ötən dövr ərzində muxtar respublikada istehsalçıların məhsul tədarükü zamanı rastlaşdıqları problemlərin aradan qaldırılmasında və ən əsası taxıl ehtiyatının yaradılmasında mühüm əhəmiyyətə malik olan, tutumu 27 min ton taxılı saxlamağa imkan verən anbarı yaradılmışdır. Yüksək istehlak xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq muxtar respublikada kartof istehsalına xüsusi önəm verilir. Daxili bazarın kartofla təminatında idxaldan asılılığı azaltmaq, əhali tələbatının keyfiyyətli yerli məhsul hesabına ödənilməsini təmin etmək məqsədilə reallaşdırılan tədbirlərə uyğun olaraq, kartof əkini üçün əlverişli torpaq sahələri müəyyənləşdirilmişdir. Həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində 2013-cü ildə 2957 hektar sahədə kartof əkilmişdir. Əkilmiş sahələrdən 41296,8 ton məhsul yığılmışdır ki, bu da 2003-cü ildəki göstəricidən 2,9 dəfə çoxdur. Muxtar respublikada bitkiçilik məhsullarına olan tələbat əsas etibarı ilə yerli istehsal hesabına ödənilməkdədir. 2013-cü ildə muxtar respublikada 102960 ton taxıl, 66497 ton tərəvəz, 39037,5 ton bostan məhsulları, 58389 ton meyvə və giləmeyvə istehsal olunmuşdur. 2003-cü illə müqayisədə taxıl istehsalı 41 faiz, tərəvəz istehsalı 24,6 faiz, meyvə və giləmeyvə istehsalı isə 46 faiz artmışdır. Əsas strateji xəttə uyğun olaraq, yerli tələbatın səmərəli ödənilməsi ilə yanaşı, muxtar respublikada son illər ərzində yerli tələbatdan artıq səviyyədə istehsal olunan bir sıra meyvə və tərəvəz məhsullarının ixracı davamlı xarakter almışdır. Aqrar sahədə nəzərdə tutulan xidmət işlərinin yerinə yetirilməsini sürətləndirmək, sahibkarların əməyini yüngülləşdirmək, onların lazımi texnika ilə vaxtında və guzəştli şərtlərlə təmin edilməsi məqsədilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin "Aqrar bölmədə lizinqin genişləndirilməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" 2005-ci il 28 yanvar tarixli Sərəncamı ilə "Naxçıvan Aqrolizinq" Acıq Səhmdar Cəmiyyəti yaradılmışdır. Hazırda cəmiyyətin 1 satış xidmət bazası və muxtar respublikanın 6 rayonunda texniki xidmət servisləri fəaliyyət gostərir. Ötən dövr ərzində "Naxçıvan Aqrolizinq" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xətti ilə 348 ədədi 2013-cü ildə olmaqla, cəmi 1227 ədəd müxtəliftəyinatlı kənd təsərrüfatı texnikası alınaraq muxtar respublikaya gətirilmişdir. Aqrar sektorun inkişafında mühüm mərhələ kimi soyuducu anbarların yaradılması prosesinə xüsusi diqqət yetirilmiş və bu dövr ərzində ümumi tutumu 11 min 970 ton olan 17 soyuducu anbar istifadəyə verilmişdir.