cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qobustan Dövlət Tarixi-Bədii Qoruğu
Qayaüstü təsvirlər
Min illərlə bir-birinin dalınca gələn nəsillər tərəfindən 1000-ə qədər qayada dönə-dönə çəkilmiş, bir-birini təkrar edən və etməyən 4–5 mindən artıq heyvan, insan şəkilləri, həyati macəralar, ov və rəqs səhnələri çox qədim bir rəssamlıq məktəbinin yaradıcılığıdır.
Qobustan Azərbaycan rəsm mədəniyyətinin ilk ocaqlarından biri olduğu kimi, həm də qədim rəqs və musiqi mədəniyyətinin formalaşdığı ərazilərdən biridir. Qobustandakı şəkillər içərisində rəqs mərasimi təsvirləri xüsusi yer tutur. Kollektiv ifa olunan bu rəqslər indiki Azərbaycan türklərinin oynadıqları Yallı rəqsini xatırladır. Bu rəqs, vaxtilə qəbilənin estetik zövqünü təmin etməklə yanaşı. Kfndlsp 56h istifadə edilib
Qavaldaş musiqi aləti
Böyükdaşdakı "Qavaldaş"ın quruluş forması bir qədər fərqli olsa da, prinsip etibarilə eynidir. Qurğu həmişə hava axını keçən dərədə quraşdırılmışdır. Qaya üstündəki iri yastı daşın altına bir tərəfdən daş dirsək qoyulmuşdur. Hər iki qavaldaş kiçik bir daşla döyəcləndikdə mis kimi cingiltili səs verir.
Hacallı (Zəngilan)
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Tamara Əhmədova
Həyatı
24 fevral 2012-ci il tarixində vəfat etmişdir.
Li Ka-şinq
Həyatı
Li Ka-şinq 29 iyul 1928-ci ildə Çinin Çaojou şəhərində kasıb müəllim ailəsində anadan olmuşdur. Valideynləri ilk olaraq ona Li Ka-li Çzyaçen adı veriblər. Lakin sonradan yapon ordusundan qorunmaq üçün ailəsi Honkonqa köç edəndə adını dəyişiblər. Gələcək milyarderin ailəsi kasıb olsa da, adlı-sanlı olub. Belə ki, Çində müəllimlik peşəsi ən prestijli, şərəfli peşə hesab olunurdu. Bu səbəbdən də Şinqin atasına hər kəs hörmət edirmiş. Atası onun alim olmasını istəyirmiş. Arzusunun reallaşması üçün oğluna ancaq "oxu" deyərmiş. Li Ka-şinq özü bu haqda belə deyir:
"Mən həyatla üz-üzə gəldim. Həyatı necə varsa, elə də gördüm. On iki yaşım var idi, amma özümü 20 yaşında, hətta daha böyük hiss edirdim".
Kartof
Torpağın becərilməsi
Kartof üçün şum qatı dərin yumşaldılmalıdır ki, torpağın hava və nəmlik rejimi yaxşı nizamlansın. Hava və suyu yaxşı keçirən torpaqlarda kartof tez inkişaf edir və daha iri yumrular əmələ gətirir. Respublikamızın kartofçuluq rayonlarında əsas şum 25–30 sm dərinləyində ön kotancıqlı kotanla aparılır. Əsas şum zamanı şumaltı qatı yumşaltmaq üçün kotana torpaqdərinləşdirici də bərkitmək olar. Payızlıq dənli-taxıl bitkilərindən sonra tarla 6–8 sm dərinliyində üzlənir. Alaqlar cücərdikdən sonra 8–10 sm dərinliyində 2-ci üzləmə aparılır. Şum altına 15–20 ton hər hektara peyin, 2–3 sentner surepfosfat, 2–3 sentner kül, 1–2 kq manqan-sulfat verilir. Payız-qış aylarında şum qatındakı nəmlik qorunub saxlanır. Erkən yazda tarlada traktorun işləməsi mümkün olduğu vaxt tarla malalanır. Bir neçə gündən sonra 10–12 sm dərinliyində kultivasiya çəkilib torpaq yumşaldılır və daha sonra malalanıb hamarlanır. Əsas şumdan sonra yaza qədər torpaq çox kipləşibsə, yazda əsas şumun köndələninə 3–5 sm dayaz olmaqla şumlama aparılır. Bəzən təkrar şum əvəzinə 13–15 sm dərinliyində çizellə də yumşaldıla bilər. Hər iki tədbirdən sonra sahə dərhal malalanmalıdır.
Əkin materialının səpinə hazırlanması
Kartof yumruları yarovizasiyaya qoyulmamışdan qabaq 0,5%-li formalinlə dərmanlanır. 5 dəqiqə formalində saxlanılan yumrular 2 saat brezent materialda saxlanılır. Bu zaman xəstəlik törədən göbələklərin sporları məhv olur. Sonra açıq havada yumrular qurudulur. Dərmanlamaq üçün 1 ton yumruya 5–7 kq hesabı ilə TMTD və ya 0,02%-li mis kuporosu məhlulundan istifadə edilə bilər.
Imagine (Con Lennon mahnısı)
Bu gün ən çox sevilən mahnılardan olan Imagine, Rolling Stonenin Bütün Zamanların Ən Yaxşı 500 Şarkısı anketində üçüncü olmuşdur.
Biskvit tortu
Hazırlanma qaydası
Əvvəldə göstərdiyimiz resept üzrə biskvit bişirilir, nahamar yerləri kəsilib qırıntıya çevrilir, özü isə iti bıçaq ilə iki hissəyə bölünür. Biskvitin aşağı qatı dayaz buluda qoyulub, üstünə ya qaşıq, ya da fırça ilə ətirli şirə çəkilir.
Todor Batkov
Todor Bolqarıstanda Maykl Çornı adı ilə tanınan Mixail Semenoviç Şerneyin vəkili kimi məşhurlaşmağa başlayır və onun müştərisinə qarşı qaldırılan 6 milyon dolların yoxa çıxması barədə işdə tanınır. Batkov Çornıdan hər şey yaxşı olacağı halda bu məbləğin 5 faizini istəmiş, biznesmen isə işlərin bundan da yaxşı olacağını demişdi. Deyəsən, ikinci verdiyi sözü tutmuşdu... Bu andan etibarən Batkovla Çornının iş maraqları bərabər irəliləməyə başlayır. 2000-ci ildə Çornı dövlətin təhlükəsizliyinə ciddi təhdid elan edilir və onun 10 il ərzində Bolqarıstan ərazisindəki fəaliyyətinə qadağa qoyulur. 2003-cü ildə bu qərara veto istəyindən dönür və bütün işlərinin idarəsini Batkova tapşırır. Bundan sonra o, Levski Sofiya futbol klubunun səhmlərinin əsas hissəsini əldə edir. Sənədlər üzrə bütün izlər silinib və heç nə Çornı ilə birbaşa əlaqəyə gətirib çıxartmır. Hər şeyin başında Todor Batkov dayanır. Çornının adı ətrafına bir neçə tanınmış iş adamının ölümü hallanır. Onlardan biri Vladimir Qraşnovdu ki, deyilənə görə Çornı onu xüsusi qəddarlıqla - lazer şüaları ilə öldürtdürüb. Bu adam Levski Sofiya və Mobiltel şirkətlərində Mixaillə bir yerdə çalışıb. Növbəti qurban 59 yaşlı Todor Toleva olur ki, bu şəxs Sofiyanın meri Boyko Borisovun işçilərindən biri olub. Toleva Vladimir Qraşnovun dostu və Çornının yaxın çevrəsində işləyənlərdən biri olub. Çornı və Toleva sonradan Mobiltel-ə birləşdirilən İsrailin "Formula" şirkətində birgə çalışıblar. Bu şirkət "BTC müsabiqə" sisteminin tətbiqiylə məşğul olur ki, onun da mahiyyəti bütün telefon danışıqları qulaq asmaq imkanı verməsidir. Ölkənin Daxili İşlər Nazirliyi cinayətlərin üstünün açılması üçün ondan yararlanır.
Bal tortu
Hazırlanma qaydası
Krem hazırlamaq üçün ağzı açılmamış qatılaşdırılmış süd bankası su olan qazana qoyulub 2 ssat qaynadılır. Fikir vermək lazımdır ki, süd qabı həmişə suyun içində olsun, əks təqdirdə banka partlaya bilər. Sonra banka soyudulur və yaxşı çalınmış kərə yağı ilə qarışdırılmış krem hazırlanır.
Mariya Tüdor
Mariya Tüdorun ikinci nigahından 4 övladı dünyaya gəldi. Bunlardan Françeska Brandon, 1553-cü ilin iyulunda 9 günlük İngiltərə kraliçası olan Ceyn Qreyin anasıdır.
Yeganə Mürsəlova
Diskoqrafiya
01. Aşkkolik 02. İstanbul Ağlıyor 03. Adam Mısın? 04. Dinlemedin Sözümü 05. Gönül Defteri 06. Gitme Kal 07. Aşkkolik (Remix)
Ceyms Mürre
Həyatı
1861-ci ildə öz gələcək həyat yoldaşı Meqqi Skot ilə tanış olub. İki ildən sonra qızları anadan olur, ancaq tezliklə tuberkulyozdan vəfat edir. Yoldaşı Maqqi də tuberkulyozla xəstələnir və o həkimlərin məsləhəti ilə qışı sərt keçməyən Londona köçür. Meqqi Londona gəldikdən bir il sonra vəfat edir. Bir il sonra Mürre Ada Aqnes Ruzven ilə nişanlanır və növbəti il isə onunla ailə həyatı qurur.
Mürre və İOL
Mürre yaşı ilə əlaqədar sağlamlıqı tədricən zəifləsə də onun həyatının çox hissəsini həsr etdiyi işə olan həvəsini azaltmadı. Lüğət üzərində olan artıq əməyinə baxmayaraq, Mürre Oksfordda nisbətən kənar bir adam olaraq, heç vaxt universitetin akademik həyatında iştirak edə bilmədi.
Baş icraçı direktor
Başqa korporativ adlar
CLO (chief legal officer) – Hüquq qrupu direktoru.
Martin Bormann
Həyatı
Ancaq onun meyitini tapmaq mümkün olmur. Ona görə də Bormanın qaçaraq gizləndiyi ehtimal edilir. Bu iddia ilə də Borman 1945-ci ildə nasist cinayətkar kimi qiyabi şəkildə Nürnberq Hərbi Məhkəməsinə cəlb edilir.
Tomas Hardi
Tomas Hardi  — ingilis yazıçı və şair.
Əhməd Rəfiq Altınay
Həyatı
1880 və ya 1881-ci ilin fevral ayında İstanbulda, Beşiktaşın Validəçeşmə səmtində anadan olub. Atası Sultan Əbdüləzizin iqtisadçı Ürgüp Əhməd Ağadır.
Qəzetçilik həyatı
Müəllimlik təcrübəsini zaman içində daha geniş kütlələrə xitab etmə və oxumağı sevdirmək istəyinə çevrilən Əhməd Rəfiq Altınay, bəzi qəzet və məcmuələrdə ilk yazılarını dərc etdirməyə müəllimlik etdiyi illərdə başlayıb. İlk məqalələrinin mövzusu ilk İslam qəhrəmanları və dini müharibələr idi. II Hökumətin elanına qədər "İrtika", "Malumat", "Hazine-i Fünun", "Mecmua-i Ebuzziy", kimi jurnallarda məqalələr yayımladı. "Tercüman-ı Hakikat" və "Millət" qəzetlərində başyazarlıq edib. Hökumətin elanından sonra "İkdam", "Peyam" və "Millət" kimi qəzetlərdə yazılarını yayıb. "İkdam"-da gündəlik olaraq təfrikə etdiyi yazıları onun "müverrih" kimi tanınmasında təsirli oldu.
Hərbi həyatı
1909-cu ildə tarixi araşdırmalar üçün bir heyətlə birlikdə Fransaya getdi. Paris Büdcə sənədini bu səfər sayəsində tezliklə tanıma imkanı tapdı və məlumatını Osmanlı Büdcə Sənədini tanımaq üçün tətbiq etdi. Yenə bu səfərdə tarix anlayışını təsir edən bəzi Fransız tarixçilərlə tanış oldu.
1909-cu ildə Erkan Hərbi Nəşriyyat Şöbəsində tapşırıq verilib və "Hərbi Məcmuə" idarə etdi. Jurnalda, Osmanlı müharibələri və səfərbərliyinə dair yazılar yazdı. Həmin il, o zamankı adı "Tarixi Osmanlı İmperiya Təşkilatı" olan Türk Tarix Təşkilatına üzv seçildi. Tarixi Osmanlı İmperiya Əncüməni Məcmuəsində elmi işini dərc edərkən altı cildlik "Böyük Tarixi Ümumi" yazdı. İkdam-da "Keçmiş Əsrlərdə Osmanlı Həyatı" adlı silsilə ilə ayırmaya etdiyi yazılarını da kitaplaştırdı.
I Dünya Müharibəsi illərində
Müharibə sonrasında Osmanlı İmperiyasının parçalanması qarşısında Türkçülüyü mənimsədi. Köprülüzadə Fuad, Ziya Gökalp və Nəcməddin Sadiq Bəylərlə birlikdə "İttihad və Tərəqqi"nin rəsmi xidmətini həyata keçirən "Yeni Məcmuə" də çalışdı. Vətənin dünyanın mərkəzi sayılması fikrini əsas götürüb.
Darülfünunda çalışması
Barışıq dövründə (1919–1922) "Darülfünun Osmaniye Nizamnamesi" yaradılmasına töhfə verdi. 1919–1920-ci il tədris ilində tətbiq olunmağa başlayan nizamnamə lazımi oxudulan "Osmanlı tarixi" dərsini verirdi.
Cümhuriyyət dönəmi
1933-cü ildə universitet müəllimliyindən çıxarıldı. Qurumdan kənarlaşdırıldığı üçün dərin bir məyusluq yaşadı. Ölümünə qədər rəsmi bir vəzifə almadı.
Əsərləri
Tarixşünaslıqla yanaşı, ədəbiyyata da maraq göstərmiş, 1932-ci ildə "Könül" adlı bir şeir kitabı dərc edilmişdir. Bəktaşi üslubunda yazdığı bir çox şeirləri bəstələnmişdir
Rza şah Pəhləvi
Hakimiyyəti dövrü
21 mart 1935-ci ildə Riza Şah xarici ölkələrdən İranı "Arians" torpağı kimi adlandırmasını istədi. Fars (Perçiya) əslində İran əyaləti idi. Düşmənlərə, qərb xalqlarının gözündə ölkənin keçmişi indiki olaraq ayrılacağını söylədilər. Əslində, dedikləri nə qədər səhv deyilsə, bir çox əcnəbi İranın İranla eyni ölkə olduğunu bilməyəcək.
Simvol obyektinin parametrləri
qlif - (ing.glyph, ru глиф) – hər hansı çap simvolu; bir simvolun çap olunmuş görünüşü.
Rza şah Pəhləvi
Hakimiyyəti dövrü
İndi Rıza Şah xəyallarının böyük bir hissəsinə çatdı, lakin onun ən böyük arzusu tam müstəqil İran idi. İranda İngilis qüvvələri onu narahat edirdi. Əslində, illərdir kiçik ingilislərin tələblərini yerinə yetirməyə başladı. Məsələn, 1931-ci ildə kral hava yolu şirkəti İran üzərində uçmaqdan imtina etdi. Ancaq Lufthansanın İran üzərində uçmasına icazə vermişdi. 1932-ci ildə Britaniya birtərəfli olaraq William Knox D'Arcy ilə neft müqaviləsini ləğv etdi, sonra isə Anglo-Fars neft müqaviləsi izlədi. Müqavilə 1961-ci ildə başa çatdı və müqavilə İranın neft gəlirlərinin yalnız 16%-ni İran dövlətinə verəcəyini söylədi. Rza Şah 21% tələb etdi. İngilislər əyməli idi. Reformlar davam edirdi və Riza Şah xarici yabancılarla hər hansı bir əlaqədə çox diqqətli idi. Rza Şah ordunu yenidən təşkil etdi. Köhnə bölmə artıq bir ordu ola bilməzdi. İtalyanlarda aldığı gəmilərlə Deniz qüvvələrini Almanlardan aldığı bir neçə təyyarə Hava qüvvələrini qurdu və hamısını baş qərargah başçılığına (fars. ارتش ستاد) bağladı.
Almaniyada Adolf Hitler, Aryanların üstün yarış olduğunu söylədi. İranda onun nəvələri aryalılara çatırdılar. İngilislərin əlini ölkədən kəsmək istədi, belə ki, "Tam müstəqil İran" xəyali gerçək olacaqdı. Moskva cəbhəsi pis vəziyyətdə idi. İttifaq qüvvələri İranın İran ərazisi üzərində döyüş sursatı göndərmək istədi. Rza Şah bu təklifi rədd etdi. Bu cavabın qarşılığında ittifaq gücləri ölkəyə girməyə başladı. 1941 Avqustunda Ruslar şimal-qərbdən, İngilislər cənubdan ölkəyə girdi. Rza Şah orduya hazır ol əmrini verdi. Ancaq bu hərəkat üçün ordu hazırlığı qeyri-kafi idi. Ruslardan alınan silahlar Ruslara qarşı hərəkət edirdi. Yenə də İran xaricilərin siyasi hiylələrinə qurban getmişdi. Xaricilər İrana girdilər, Rza Şah daha çox gərginlik və qarışıqlığın yaşanmaması üçün istefa etmək məcburiyyətində qaldı, Məhəmmədəli Füruğinin etdiyi diplomatik səylər nəticəsində Britaniya Rza Şahın oğlu Məhəmməd Rza Pehlevi'nin, Rza Şahın yerinə taxta oturmasını qəbul etdilər. İngiltərədən gələn mesajda:
Bondeno
Bondeno - İtaliya nın Emiliya-Romanya vilayətində, Ferrara əyalətində yerləşən şəhər. Bolonya şəhərindən 45 km, Ferrara şəhərindən isə 15 km məsafədə yerləşir.
Sergey Sirotkin
Formula Abart
Sirotkin 2010-cu ildə Formula seriyasında ilk dəfə çıxış etdi: "Jenzer Motorsport" komandasında "Formula-Abart" yarışında İtaliyanın 6 yarışında iştirak etdi. Valulunganın yolunda ilk yarışında, bal zonasında bitirdi və daha sonra üç dəfə bal qazana bildi. Toplam 12 xal qazanmış və yarışı 18-ci sırada bitirmişdir.
Auto GP
2012-ci ildə "Euronova Racing" komandasının tərkibində World Series Auto GP-də iştirak etmişdir. Valensiya və Sonoma yarışlarında və daha 7 yarışda podiuma yüksəldi, 175 xal topladı və Adrian Quayf-Hobbs və Paul Varhauqun arxasında bürünc medal qazandı.
Formula Reno 3.5
2014-cü ildə "Fortec Motorsports" komandasının tərkibində çempionata qatıldı. Moskvada keçirilən ilk və daha üç yarışda podiuma yüksəldi və 132 xal toplayıb mövsümün nəticələrinə görə beşinci oldu.
FIA Formula-2
2017-ci ilin iyun ayında Serqey Bakıdakı küçə yolunda iştirak edib, zədələnən Aleksandr Albonu ART Grand Prix komandasında əvəz etdi. İlk yarışda onuncu, ikinci yarışda isə beşinci oldu.
Para
Coğrafiyası
İqlimi ekvatorialdır. Para ştatında quraq mövsüm yoxdur. Bununla belə iyuldan oktyabra qədər yağıntıların miqdarı nisbətən azalır.
Tarixi
Hindu dilindən tərcümədə «çay» mənasını verir.
İnzibati bölgü
İnzibati cəhətdən ştat 6 mezoregiona və 22 mikroregiona bölünür. Ştatda 144 munisipalitet var.
Əyripəncə
Tarixi
İnsan zəiflikləri haqqında xristian düşüncəsinə meyl edən İspaniya rəssamları tez-tez əsərlərində dilənçilər, şikəstlər və əbləhləri təsvir edirdilər. Rəsmdə şəxsi halına oyun kimi yanaşan balaca avara təsvir edilmişdir; əlində tutduğu üzərində latınca yazılmış kağız vasitəsiylə balaca avara izləyicisinə ehtiyacı olduğunu və kömək gözlədiyini də bildirir.
Jurnalistlərin Həmkarlar İttifaqı
Təşkilat 28 mart 2000-ci il tarixində rəsmi dövlət qeydiyyatından keçmişdir və hal-hazırda 270 nəfərə yaxın fəal jurnalistlərin səyi ilə fəaliyyət göstərir, beynəlxalq jurnalist qurumları ilə sıx əlaqə saxlayır.
Təşkilatın sədri Müşfiq Ələsgərlidir.
Ana Vətən (Kiyev)
Heykəlin yer aldığı sahədəki muzeydə təxminən 11.600 əsgərin oyma adlarının olduğu mərmər vallar vardır. Həmçinin müharibə zamanı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı və Sovet İttifaqı Qəhrəmanı nişanları verilən təxminən 200 işçi burada anılır.
Nauru
Tarixi
Nauruya ilk məskunlaşma Mikronezyalılar və ya Polinezyalılar tərəfindən ən az 3000 il əvvəl edilmişdir. Ənənəvi olaraq Nauruda 12 qəbilə tapılar, bu qəbilələr ölkənin 12 ulduzu olan bayrağında təmsil edilir. Naurulular soy ağaclarını anasoyluluk əsasında çıxarırlar.
Maranyan
Coğrafiya
Ştat ərazisi Braziliya alçaq dağlığının böyük hissədini əhatə edir. Ərazisinin böyük qismi savannadır. Sahil bölgəsində rütubətli ekvatorial meşələri yayılmışdır.
Ştatın ən böyük çayı İtapikurudur.
Tarixi
Maranyan ərazisin ələ keçirilməsi məqsədi ilə edilən cəhd uğursuzluqla nəticələnmişdir. Belə ki, 1535-ci ildə gəmi sahindən bir qədər aralıda qəzaya uğramışdır.
1641-ci ildə bölgə hollandların hücumuna məruz qalır. Belə ki, onların hədəfi Pernambuku plantasiualarına hindu qulları toplamaq olmuşdur. Ancaq onlar bölgədə çox qala bilmirlər. Artıq 1644-cü ildə bölgəni tərk edirlər.
1838-ci ildə Maranyaş vilayətində baş vermiş güçlü üsyan amansızlıqla yatırılmışdır.
Skype
Bu proqram IP-telefoniyada geniş istifadə olunur. Skype istifadəçiləri bir-birləri ilə səsli, görüntülü və mətn danışıqlarına görə heç bir ödəniş etmirlər, amma Skype-dan mobil və stansionar telefonlara zəng etmək ödənişlidir. Bu proqramın köməyi ilə demək olar ki, dünyanın əksər telefon operatorlarına zəng etmək olar.
Mərənd
1986-cı ilə əhalinin siyahıya alınmasına görə Mərəndin ətrafla birlikdə əhalisinin sayı 260.592 nəfər (şəhər əhalisi 71.373 nəfər), ərazisi isə 4640 kv.km olduğu göstərilir. Mərəndin 157 kəndi var. Ən böyük kəndləri Yekan dizəsi, Yuxarı dizə, Yamçı, Hərzənd, Yam, Köşksaray və sairələridir. Zunuz Mərənd ətrafında ən böyük qəsəbədir.
Tarixi
Mərənd həm də Azərbaycanın ən qədim şəhərlərindən biridir. Onun adı eramızdan əvvəlki dövrlərə aid tarixi mənbələrdə "Mandqarna" kimi çəkilir ki, bu da qədim Azərbaycan dövləti Mannanın adı ilə əlaqələndirilir. Mərənd sözü qədim türk dilində basdırılmış, örtülmüş, dəfinə kimi şərh edilir. Bu adla bağlı əhali arasında belə bir əfsanə də vardır ki, guya Nuh peyğəmbər və anası Mərənddə dəfn edilmişdir. Lakin elmə məlumdur ki, Nuh Peyğəmbər türbəsi Naxçıvan şəhərində yerləşir.
Səfəvilərin hakimiyyəti dövründə şəhərə xüsusi fikir verilmiş, abadlaşdırılmasına və böyüməsinə diqqət yetirilmişdir.
Məşrutə hərəkatında (1905-1911) Səttarxanın (Sərdari milli) başçılıq etdiyi mücahid dəstələrinə qoşulan və ona yardım göstərən mərəndlilərə mürtəce Şücanizam xan maneə olurdu. Təbrizdən gələn sovqat bağlamasında yerləşdirilən bombanın partlayaraq Şücanizam Mərəndini məhv etməsindən sonra Mərənd məşrutəçilərin əsas dayaqlarından birinə çevrilmişdi. 1920-ci ildə Şeyx Məhəmməd Xiyabani üsyanında, 1946-cı il 21 Azər hərəkatında, 1978-ci il Təbriz üsyanı və 1978-79-cu illər inqlabında Mərənd əhalisi öz çeviklik və fədakarlığı ilə ad qazanmışdır.
İbray Altınsarin
Yaradıcılığı
Müntəxabatda yer almış nümunələr arasında biz müxtəlif tipli və istiqamətli hekayələr ("Müdrik Lukban", "Təmiz bulaq", "Əliaçıq adam", "Yalanın zərəri" , "İzbastı", "Jerenşe Şeşen" və s.) ; nağıllar ("Qarabatır", "Əclaf oğlan", "Qızıl çub" və s.) ; epik nəğmələr ("Koblandı", başqa dastanlardan hissələr), atalar sözü və zərbi məsəllər, xalq nəğməkarları və dastançılarının nəğmə və aytıslarından fraqmentləri görürük.
Çində ali təhsil
Ali məktəblər
Ali təhsil müəssisələrinin bəziləri əyalət hökumətləri (Şanxay Universiteti), bəziləri müxtəlif nazirliklər və dövlət idarələri (Pekin Aeronavtika Universiteti) tərəfindən idarə olunur. Bundan əlavə, Təhsil Nazirliyi tərəfindən idarə olunan ali təhsil müəssisələri (Pekin Universiteti) də vardır. Bu tip universitetlər mərkəzi və yerli hökumət tərəfindən müştərək idarə olunur.
Olimpiya himni
Tarixi
Himn Yunanıstanın paytaxtı Afinada 1896-cı il Yay Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimidə ilk dəfə ifa olunmuşdur. Samaras və Palamas tərəfindən bəstələnmiş bu himn 1958-ci ildə Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərində baş tutmuş  54-cü  Beynəlxalq Olimpiya Konqresində  Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi tərəfindən rəsmi Olimpiya Himni elan edilib. 1960-cı ildən bəri bu himn hər bir Olimpiya Oyunlarının açılış və bağlanış mərasimində istifadə olunur.
Butan tarixi
Müstəqilliyin əldə edilməsi
Hindistan istiqlaliyyət qazandıqdan sonra (1947) Hindistan hökuməti Butan ilə "Dostluq haqqında müqavilə" (1949-cu il 8 avqust) bağladı. Müqaviləyə görə Butan daxili siyasətdə, o cümlədən müdafiə məsələlərində tam müstəqilliyini saxlayaraq xarici siyasətdə Hindistanın məsləhətlərinə əməl etməyə razılıq verdi. 1865-ci ildə zorla alınmış Devangiri mahalı Butana qaytarıldı, Butan hakiminə verilən maliyyə yardımı 500 min rupiyədək artırıldı. 1950-ci ildən Çin Xalq Respublikasının Butana ərazi iddiaları irəli sürməsi ilə əlaqədar ölkənin şimal sərhədi boyunca Hindistan qarnizonları yerləşdirildi.
Dieqo Tristan
Həyatı
Dieqo Tristan 1976-cı ildə İspaniyanın Sevilya şəhərində doğulub. Hücumçudur. Futbolçu karyerasına "Betis" klubunda başlayıb. 1999-cu ildə "Malyorka" klubuna transfer olub. "Malyorka"nın heyətində 35 matçda 18 qola imza atıb. 2000-ci ilin yayında isə "Deportivo" klubuna transfer edilib. Burada 179 oyunda meydançaya çıxıb və 87 qol vurub. O, 2001–2002-ci il mövsümündə 21 qolla İspaniya Primerosunun bombardiri olub. 2006-cı ildə "Malyorka"ya transfer olan futbolçu bu komandanın heyətində 13 matçda meydana çıxsa da, qol vura bilməyib. Məşqçi Qreqorio Mansano ilə münasibəti istənilən səviyyədə olmayan futbolçu mövsümün sonunda İtaliyanın "Livorno" klubuna keçdi. Tristan "Livorno"nun heyətində cəmi 7 matça çıxıb və 1 qola imza atıb. Onu da xatırladaq ki, o, 2004-ci ildə UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsi çərçivəsində "Deportivo" ilə "Monako" arasında keçirilən və 8:3 hesabı ilə başa çatan matçda 2 qola imza atıb və vurduğu 2-ci qol UEFA tərəfindən çempionlar Liqası tarixinin ən gözəl qolu seçilib.
Ağqışlaq
Təhsil
Kənd ərazisində Ağqışlaq ibtidai məktəbi fəaliyyət göstərir. Məktəb 4 illik olduğuna görə 4-cü sinifdən sonra şagirdlər qonşu kəndlərin orta məktəblərində təhsillərini davam etdirmək məcburiyyətində qalırlar.
Qalabozu yaşayış yeri
Qalabozu yaşayış yeri — Ağstafa rayonu ərazisində orta əsrlərə aid yaşayış yeri.
Haqqında
Qalabozu yaşayış yeri Ağstafa rayonunun Qıraq Kəsəmən kəndi yaxınlığında Kür çayının hündür sahilində yerləşir. Şimaldan, qərbdən və qismən də şərqdən Kür çayı ilə hüdudlanan, cənubda isə hündürlüyü 20 m-ə çatan dik yamaclı olmaqla bu yaşayış yeri əlverişli topoqrafik mövqeyə malikdir. Mikrorelyef əsasında yaşayış yerinin təbii maneələrlə qorunmayan cənub kənarında istehkam qalıqlarının varlığını izləmək olur.
İks2
"İks-adamlar 2" filminin çəkilişinin hazırlıqları birinci filmdən dərhal sonra başlamışdır. Devid Hayter və Zak Pen filmin süjet xətti üçün iki fərqli hekayə yazıb onların əsas hissələrini birləşdirmişdirlər. Maykl Doqerti və Den Harris ssenaridə müəyyən dəyişiklər etmişdirlər. Filmdə Vəhşi, Mələk, Keşikçilər və Təhlükəli otağının da yer alacağı düşünülsə də, daha sonra büdcəyə görə bu plan ləğv edilmişdir. Filmin çəkilişləri 2002-ci ilin iyun ayında başlamış və həmin ilin noyabrında çəkilişlərə yekun vurulmuşdur. Çəkilişlərin bir çox hissəsi Şimali Amerikanın ən böyük istehsalat obyektinə malik olan olan Vankuver Film Studiyasında baş tutmuşdur.
Köpəkbalığı
Təxminən 400 milyon ildir ki, köpək balıqları mövcuddurlar. Bədənində sümük əvəzinə qığırdaq olan bu balıqlar suda çox çevik hərəkət edirlər. Akulaların həyat tərzi çox müxtəlifdir, əksəriyyəti yırtıcıdır, balıqla qidalanır, yalnız balina-akula və nəhəng akula plankton yeyəndir; az miqdarda olsa da bentosla qidalanan növləri də var. Qidalanmada qoxu bilmənin əhəmiyyəti böyükdür. Akulalar qana qarşı daha çox həssasdır, insan üçün də təhlükəlidir. İnsana hücum edən akulalardan pələngi akulanı, ağ akulanı, çəkici akulanı, qumluq akulalarını göstərmək olar. 50 növə yaxın akulanın insana hücum etməsi güman edilir, 29 növün isə hücumu rəsmi qeyd edilib. Milli muzeyin qeydiyyatına görə 1970-ci illərdə Amerikada 1410 akula hücumu qeydə  alınıb, bunun 477-ci insan ölümü ilə nəticələnib.
Akulaların ətində sidik cövhəri çoxdur, ona görə də onların ətindən xoşagəlməz tam və iy hiss edilir. Belə əti təmizləmək üçün onu duzlu suda islatmaq məsləhətdir. Yaponiyada, Koreyada, İtaliyada akula əti yüksək qiymətləndirilir. son illərdə dünyada hər il 400 min sentner akula ovlanır. Bu cəhətdən yaponlar xüsusilə fərqlənir, akula ovunda birincilik onların tərəfindədir. Digər ölkələrdə ayrıca akula ovu demək olar ki, aparılmır, lakin tunes ovu zamanı bəzən akula da ovlanır.
Cəmşid Cəmşidiyan
Məşrutə inqilabında rolu
Məşrutə inqilabında, məşrutəçilərə bir çox maliyyə köməkliyi etmişdir və öz bağını ,Səttar xan, Bağır xan və Şahsevənlərin ixtiyarına vermişdir.
Gürcüstanda kənd təsərrüfatı
Çay istehsalı
1970-ci ildə ölkədə çay istehsalı özünün pik dönəminə çatmışdı. Həmin il 100 min ton çsy istehsal edilmişdi.
Harri Potter və Yarımqan Prins (roman)
left|trumb|250px
Harri Potter və Simurq Ordeni (roman)
Harri Potter və Simurq Ordeni bir neçə mükafata layiq görülmüş, həmçinin ABŞ Kitabxanalar Assosasiyası tərəfindən 2003-cü ilin Ən yaxşı yeniyetmə kitabı adlandırılmışdır. Romanın film uyğunlaşdırması 2007-ci ildə çıxarılmışdır. Electronic Arts tərəfindən roman əsasında oyun çıxarılmışdır.
Məzmunu
Okklumensiya dərsi zamanı Sneyp bir neçə dəqiqəlik Harrini otaqda tək qoyur. Bu zaman Yaddaş girdabına baxan Harri Sneypin məktəb illəri ilə bağlı xatirələrini görür. Atası Ceyms Potter və Siriusun zəif Sneypi məzhəkəyə qoymasını görən Harri təəccüblənir. Harrinin xatirələr arasında eşələndiyini görən Sneyp onu otaqdan qovur və dərsləri dayandırır.
Ambric tərəfindən işdən çıxarılacaq növbəti müəllim olacağından ehtiyatlanan Haqrid, Harri, Ron və Hermionanı nəhəəng qardaşı ilə tanış edir. O, danışır ki, səfərdən qayıdarkən qardaşını özü illə gətirmiş və Qadağan olunmuş meşədə gizlətmişdir. Haqrid bildirir ki,, qardaşına ingilis dili və mədəniyyət öyrədərək onu cəmiyyətə çıxarmaq istəyir. Haqrid uşaqlardan xahiş edir ki, məktəbdən qovulacağı təqdirdə onun qardaşından muğayat olsunlar. Bir neçə gün sonra, gecə vaxtı Ambric bir dəstə sehrbazla birlikdə Haqridin daxmasına hücum edir. Haqridin köməyinə gələn Professor MakQonoqal ağır yaralanır və Müqəddəs Munqo xəstəxanasına göndərilir.
Xasan gölü
Gölün sahəsi 2,23 km², su toplayıcı sahəsi isə 6,68 km²dir.
Tarixi əhəmiyyəti
Sankt-Peterburq — Xasanskaya küçəsi.
Space TV
Tarixçə
13 yanvar 2021-ci ildə "Space TV" Bakı şəhəri üzrə HD yayım formatına keçib.
Rəhbərlik
2001–2006-cı illərdə "Space" MTYŞ-nin rəhbəri Etibar Babayev olmuşdur.
7 fevral 2023-ci tarixindən etibarən Müşfiq Hətəmov bu vəzifədən ayrılıb və yerinə Vado Korovin gətirilib.
Şeyx Rəsul ağa Nardarani
Şеyx Rəsul ağa Nardarani —
Həyatı
1937-1938-ci illərin qanlı rеprеsiyası Şеyx Rəsul ağanın da talеyinə yazılıbmış. 1937-ci ildə ağanın еvi musadirə olunur. 280-dən artıq kitabı, əlyazmaları yük maşınına yüklənib aparılır. Ağayla birgə Şеyx Əhmədi, Şеyx Həsənağanı, bir də ki, Baba adlı bir şəxsi yük maşınına mindirib Maştağadakı həbsxanaya aparırlar. Onlar 20 gündən artıq orada qaldıqdan sonra Kеşləyə aparılır. Onun sonrakı həyatı barədə məlumat yoxdur. Bəzilərinin dеdiyinə görə onu qətlə yеtirib Hövsandakı quyuların birinə atıblar. Rеprеsiyaya məruz qalanlardan hər dəfə söz düşəndə Maştağalı Mirzə Əbdül Kərim ağa həmişə dеyərmiş: "Hеyif Qara Axunddan. O, еlm dəryası idi."
Köln kafedralı
Köln kafedralının inşasına 1248-ci ildə başlanılmış və 1473-cü ildə tikinti işləri tam başa çatmamış dayandırılmışdır. XIX əsrdə yenidən başladılan tikinti işləri orijinal plan əsasında 1880-ci ildə tamamlanmışdır. 144.5 metr (474 ft) uzunluğu və 86.5 m (284 ft) eni olan kafedralın qüllələrinin hündürlüyü 157 m (515 ft)-dir. Şimali Avropanın ən böyük qotik kilsəsi olan Köln kafedralı həm də dünyada Ulm kilsəsindən sonra ən hündür kilsədir. İki nəhəng qüllə kilsəyə dünyada ən böyük kilsə fasadlarından birinə malik olmaq imkanı vermişdir. Kilsə xoru bütün orta əsrlər kilsələri arasında böyük ölçülərə (3.6:1) malikdir.
Qədim dövr
1248-ci ildə Köln kafedralının inşa olunması haqqında qərar verildikdə, onun inşa olunmasının planlaşdırıldığı yerdə müxtəlif tikililər var idi ki, onlardan da ən qədiminin Merkuri Avqust tərəfindən inşa edilmiş Roma məbədinin yerində tikilmiş buğda dükanı olduğu güman edilir. IV əsrdən etibarən ərazi xristianlar tərəfindən məskunlaşmışdı, ərazidə çoxsaylı xristian binaları, o cümlədən, “qədim kafedral” adlandırılan və Köln yepiskopu Maternusun sifarişi ilə inşa edilmiş, dördbucaqlı quruluşa malik bir kilsə də var idi. VI əsrdə inşa edilmiş vəftizxana isə kilsənin şərq tərəfində yerləşirdi. IX əsrdə köhnə kafedralın inşası üçün vəftizxana sökülmüşdü. Hazırda vəftizananın və səkkizguşəli vəftizmalın qalıqları qalmaqdadır. Qədim kafedral adlandırılan ikinci kilsə 818-ci ildə tamamlanmışdı. Yeni kafedralın tikintisi üçün sökülmələrin həyata keçirildiyi 1248-ci ildə 30 aprel günü baş vermiş yanğın ikinci kafedral binasını da dağıtmışdı.
Xəzinələri
Kafedralın incilərindən biri 1322-ci ildə quraşdırılmış Yüksək Altardır. O, dikinə ucaldılmış 15 fut (4.6 m) hündürlükdə bərk qara mərmərdən inşa edilmişdir. Ön və yanlarda yerləşdirilmiş ağ mərmər nişlərin üzərində “Bakirənin tacqoyması” səhnəsindən fiqurlar vardır.
Adi təyyarə
Konvansiyonal təyyarə, adi təyyarə və ya ənənəvi təyyarə, qanadları orta gövdə ətrafında olan quyruğu arxada olan ənənəvi təyyarə növlərinə verilən addır. Ənənəvi olmayan təyyarə növlərinə kanart, V quyruqlu təyyarə kimi fərqli konstruksiyalara malik olan təyyarələri göstərmək mümkündür.
Axund Cavad Nardarani
Həyatı
Atası Mоlla Talıb öz zəmanəsinin məşhur və savadlı ruhanilərindən biri оlub. İlk təhsilini dоğma kəndində atasından alan Axund Cavad ağa İranın Qum şəhərinə yоllanır. Bir müddət оrada təhsil alan Axund Cavad ağa elmin mərkəzi оlan Nəcəfül-Əşrəfə getmək qərarına gəlir. О zamanın məşhur alimlərinin dərslərində iştirak edir və bir sıra dini və dünyəvi elmlərə yiyələnən Axund Cavad Nardarani vətənə qayıdır.
Bu qəbiristanlıq Axund Cavadın atası Mоlla Talıb Nardaraninin şəxsi mülkü оlub. Öz vəsiyyətinə əsasən həmin yeri Həzrət Əlinin (ə) ziyarətgahına vəqf etmişdir. Nəcəfül-Əşrəf şəhərini ziyarət edənlərin dediyinə görə оnlar öz gözləri ilə həmin qəbiristanlığı görüblər.
Nəzəri fizika
Ümumi baxış
Fiziki nəzəriyyə ölçülə bilən kəmiyyətlər arasındakı bir və yə bir neçə əlaqəni əhatə edir. Arximed gəminin suyu "əvəzləyərək" səthdə qaldığını anlamışdı, Pifaqor başa düşmüşdü ki, vibrasiya edən simin uzunluğula onun çıxartdığı musiqi arasında əlaqə var. Entropiyanı(gözlə görünməyən zərrəciklərin mövqeyi və hərəkətilə bağlı olan qeyri müəyyənlik ölçüsü) və kvant mexanikasına aid anlayışlardan olan enerjinin heç də həmişə dəyişkən olmamasını nümunə kimi göstərə bilərik.
Tarix
Müasir nəzəri fizika nəzəriyyələri birləşdirməyə və Kainatı zərrəciklər miqyasından tutmuş kosmoloji miqyasacan dərk etməyə çalışır. Bu cür miqyaslarda təcrübələr aparıla bilinmir. Buna baxmayaraq nəzəri fizika riyazi modellərdən istifadə edərək irəliləyir.
Təklif olunmuş nəzəriyyələr
Təklif olunmuş nəzəriyyələr, adətən, nisbətən yeni nəzəriyyələr olur. Yəni, nəzəriyyəyə olunan elmi yanaşmaları əhatə edir ki, yeni gətirilən modellərin və əsaslanırma tiplərinin etibarlılığını yoxlayır. Lakin, bəzi bu cür nəzəriyyələr arasında elələri də olur ki, xeyli müddət mövcud olub və təsdiqlənmədən yayınıb. Təklif olunmuş nəzəriyyələr içərisində yenicə qurulmağa başlanan saçaq nəzəriyyələr də ola bilər (bəzən də geniş kütlə tərəfindən qəbul oluna bilər). Təklif olunmuş nəzəriyyələr adətən sınanmış olmurlar.
Pələng köpəkbalığı
Pələng köpəkbalığı bütün dünyada geniş yayılmışdır və okeanlarda olduğu kimi, sahil sularına yaxın yerlərdə də yaşayırlar.
Dəniz akulaları insanlar üçün potensial təhlükəli varlıqlar hesab olunurlar.
Senecio abrotanifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio abrotanifolius Senecio abrotanifolius
Balinaovlayan gəmi
Xüsusiyyətləri
Balinaovlayan gəmi 65 m uzunluğa, 9,5 m enə malik olur. Bu tip gəmilər 916 ton yük götürmə qabiliyyətinə malikdir. Gəmilər əsasən ilk əvvəllər buxar mühərrikləri sonradan isə dizel mühərrikləri ilə təhciz edilirlər. Bu mühərriklər 3870 kVt güçə sahibdirlər (5260 at güçü). 18-20 uzel sürətə və əla manevr qabiliyyətinə malikdir. Gəmi müvafiq olaraq qarpun silahı, kompressor, naviqasiya cihazları, kanat və axtarış cihazlarına sahibdir.
MediaViki
thumb|right|MediaWiki sisteminin loqotipi MediaWiki proqramı — Vikipediyanın yaradılması və idarə olunması üçün proqram mexanizmidir. Alman tələbəsi Manqus Manke tərəfindən xüsusi olaraq Vikipediya üçün yazılmışdır. Əvvəl Perl dilində yazılmış UseModWiki proqramı istifadə edilirdisə, sonralar proqramın PHP dilində yazılması qərara alınır və MediaWiki adlandırılır. "MediaWiki" sözü multimedia və wiki sözlərindən yaranmışdır. "MediaWiki" sözünü "WikiMedia" sözü ilə qarışdırmaq olmaz.
Hindistanda ali təhsil
Universitet Qrant Komissiyası, həmçinin müstəqil universitetlərarası mərkəzlər təsis edir. Belə ilk tədqiqat mərkəzi 1994-cü ildə təsis olunmuş Nüvə Elmi Mərkəzidir. Hazırda universitetlərdə 6 müstəqil universitetlərarası mərkəz fəaliyyət göstərir.
Ali texniki təhsil mühəndislik, texnologiya, idarəetmə, memarlıq, şəhərsalma, əczaçılıq, tətbiqi sənət, otelçilik, ictimai iaşə sahələrini əhatə edir. Bu müəssisələr 3 qrupa bölünür:
Ölkədə bir sıra mühəndislik, idarəetmə və tibb təhsili müəssisələri İnsan Resurslarının İnkişafı Nazirliyi tərəfindən idarə olunur. Hindistanda əksər təhsil müəssisələri əcnəbi tələbələr üçün çox az yer ayırır.
Aglaia apiocarpa
(Aglaia apiocarpa) —   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio acanthifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kijevatovo
Kijevatovo — Besanovski rayonu, Pemza vilayəti ərazisində yerləşən mordva kəndi. Kijevatovo kənd sovetliyinin mərkəzidir. Kənd Bessonovka kəndindən 18 km məsafədə, Moskva-Çelyabinsk M5 yolu üzərində, Şelikçey çayı sahilində yerləşir. Ən yaxın dəmiryol stansiyası Leonidovkadır (10 km).
Patimat Bəhəmmədova
Karyerası
Patimat Bəhəmmədova 2010-cu ildə Sinqapurda baş tutan Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. -52 Kq. turnirində mübarizə aparan Patimat Bəhəmmədova qrup mərhələsinin birinci görüşdə Əlcəzair nümayəndəsi Sabrina Azzuz ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Patimat Bəhəmmədova rəqibinə qalib gəldi — 2:0 (7:0, 6:0). Növbəti görüşdə isə onun rəqibi Özbəkistan nümayəndəsi Nilüfər Qadayeva oldu. Bu görüşdə Patimat Bəhəmmədova rəqibi üzərində təmiz qələbə qazandı. Qrup mərhələsinin sonuncu görüşündə isə Patimat Bəhəmmədova Quam nümayəndəsi Arianna Estaquo ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 2:0 (6:0, 7:0) hesabı ilə qalib gəldi. Bununla da Patimat Bəhəmmədova qrup mərhələsini birinci pillədə başa vurdu və Sinqapur Olimpiadasının final görüşnə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Çin nümayəndəsi Yuan Yuan oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan final görüşündə də qalib gələn tərəf Patimat Bəhəmmədova oldu — 2:0 (4:2, 1:1). Bununla da Patimat Bəhəmmədova Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu.
Nüvə enerjisi
Nüvə enerjisi — nüvə parçalanması və ya birləşməsi ilə müşayət olunan nüvə reaksiyası zamanı yaranan enerji. Sənayedə elektrik enerjisinin əldə edilməsi üçün tətbiq olunan texnologiyaya da nüvə enerjisi deyilir. Nüvə birləşməsinin praktiki tətbiqi hələ tədqiqat mərhələsində olsa da, nüvə parçalanması artıq 1950-ci illərdə uranın tətbiqi ilə sınaqdan keçirilmiş və geniş tətbiq olunmuşdur.
Nüvə partlamasına ilk dəfə 1934-cü ildə Enriko Fermi təcrübə yolu ilə nail olub. İlk dəfə 1951-ci il dekabrın 20-də nüvə reaktorundan elektrik enerjisi əldə olunub. Prezident Dvayt Eyzenhaver 1953-cü ilin dekabrında “Atomlar Sülh üçün” çıxışında atomun faydalı istifadəsini vurğulamış və ABŞ-nin nüvə enerjisinin beynəlxalq istifadəsini dəstəkləyən güclü dövlətlər sırasında olduğunu bildirmişdi. Bugün nüvə enerjisi hər il 2,5 milyard ton karbon qazının ayrılmasının qarşısını almaqla dünya elektrik enerjisinin 16%-ni təmin edir, digər halda isə elektrik enerjisi kömür kimi mədən yanacaq ərimələrindən əldə edilir. Nüvə enerjisindən atom elektrik stansiyalarında (AES), atom sualtı gəmilərində istifadə olunur. Bu enerjinin kosmik gəmilərdə tətbiqi üzrə sınaqlar aparılır.
Paul Karpenter Stendli
Paul Karpenter Stendli — Amerika botaniki.
Qəmşə döyüşü
Qəmşə döyüşü — 1752-ci ildə Fətəli xan Əfşar və Kərim xan Zənd arasında baş verən döyüş.
Oqtay Qasımov (geoloq)
Təhsili
1934-cü il yanvarın 10-da Gəncədə anadan olmuşdur. 1953-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutuna qəbul olmuş, amma buranın bir neçə fakültəsi Azərbaycan Neft-Kimya İnstitununun nəzdinə verildiyinə görə 1958-ci ildə bu təhsil müəssisəsindən məzun olmuşdur. Təyinatla Neft Daşlarına işləməyə göndərilmişdir.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının Azərbaycandakı səfirlərinin siyahısı
2011-ci il fevralın 7-dən Metyu Brayza ABŞ-nin Azərbaycandakı səfiri kimi Bakıdakı səfirlikdə fəaliyyətə başlayıb. Metyu Brayza Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa edəndən bəri ABŞ-nin ölkəyə təyin etdiyi 7-ci səfirdir. Metyu Brayza Azərbaycanda səfir kimi fəaliyyətini 2012-ci ilin yanvarın 3-də tamamlayaraq öz ölkəsinə geri dönüb.
Timsahlar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi. Hesab olunur ki, timsahlar 120 milyon il bundan əvvəl təbaşir dövründə yaranmışdır. Timsahların orqanizminə yaxın müasir qohumları quşlar hesab olunur.
Fizika
Fizikanın predmeti və strukturu
Çox vaxt fizikada rəqslər və dalğalar haqqında təlimi xüsusi bir bölümə aid edirlər. Bu onunla əlaqədardır ki, təbiətdə baş verən müxtəlif hadisələrin çoxu rəqsi proseslərə xas olan qanunauyğunluqlarla izah və ümumi metodlarla tədqiq oluna bilir. Bu bölümdə mexaniki, akustik, elektrik, optik rəqslərə və dalğalara vahid bir mövqedən baxılır. Bəzən fizika bölümlərindən biri kimi tətbiqi fizika da fərqləndirilir.
Fizikanın elm kimi formalaşması
18-ci əsrdə klassik mexanikanın, əsasən də göy mexanikasının inkişafı daha da vüsət aldı. Uran planetinin hərəkətindəki kiçik anomaliyanın riyazi izahı, yeni planetin – Neptunun (1846-cı ildə kəşf edilmişdir) varlığını öncədən xəbər verməyə imkan vermişdir. Bu cür nailiyyətlər Nyuton mexanikasının dürüstlüyünə inamı artırdı və beləliklə də, dünyada baş verən bütün hadisələrin rəngarəngliyini, müxtəlifliyini cisimləri təşkil edən zərrəciklərin (atomların) Nyuton qanunlarına uyğun hərəkət xüsusiyyətləri ilə izah etməyə çalışan dünyanın vahid mexaniki modeli yaradıldı. Dünyanın bu cür təsviri uzun müddət fizikanın inkişafına öz təsirini göstərmişdi. Fiziki hadisənin elmi və tam izahı onun mexaniki qanunlara uyğunluq dərəcəsi ilə ölçülürdü.
Klassik fizika
İşığın korpuskulyar və dalğa nəzəriyyələri arasındakı rəqabət, nəhayət 19-cu əsrin əvvəlində dalğa nəzəriyyəsinin qələbəsi ilə bitdi. Bunun əsas səbəblərindən biri T. Yunq və O. J. Frenel tərəfindən işığın difraksiyası və interferensiyası, eləcə də polyarizasiyası (işığın eninə dalğa olması) hadisələrinin dalğa nəzəriyyəsinin köməyilə inamlı izahı olmuşdu. Korpuskulyar nəzəriyyə bu hadisələri izah edə bilmirdi. İşığı elastiki mühitdə (efirdə) yayılan eninə dalğalar kimi təsəvvür edən Frenel, işıq dalğalarının bir mühitdən digərinə keçərkən sınan və qayıdan işıq sellərinin intensivliyini təyin edən qanunu və elecə də işığın ikiqat sınması nəzəriyyəsini yaratdı.
19-cu əsrin 2-ci yarısında elektromaqnit hadisələrinin uzunmüddətli öyrənilməsi prosesi Maksvell tərəfindən yekunlaşdırıldı. Belə ki, o, özünün "Elektrik və maqnetizm haqqında traktat" (1873) əsərində (onun adını daşıyan) elektromaqnit sahəsinin tənliklərinin köməyilə o dövrə qədər olan faktları vahid bir baxışdan izah etdi və hətta yeni hadisələrin mümkünlüyünü öncədən göstərdi. Maksvell elektromaqnit induksiya hadisəsini dəyişən maqnit sahəsi vasitəsilə burulğanlı elektrik sahəsinin yaranması prosesi kimi şərh etmişdir. O, həmçinin tərs effektin – dəyişən elektrik sahəsi vasitəsilə maqnit sahəsinin yaranmasının mümkünlüyünü də öncədən xəbər verdi. Maksvell nəzəriyyəsinin ən mühüm nəticəsi – elektromaqnit qarşılıqlı təsirinin yayılma sürətinin sonlu (işığın yayılma sürətinə bərabər) olmasıdır. Elektromaqnit dalğalarının H. Herts tərəfindən eksperimental müşahidəsi (1886–1889) Maksvellin nəzəriyyəsinin doğruluğunu təsdiq etdi. Onun nəzəriyyəsinə əsasən işığın elektromaqnit təbiətli olduğu aydın oldu. Beləliklə də, optika elektrodinamikanın bir bəhsinə çevrildi. Maksvellin nəzəriyyəsindən çıxan nəticələrdən biri də işıq selinin təzyiqə malik olması idi. 19-cu əsrin sonunda P. N. Lebedev bunu təcrübədə müşahidə etdi və işığın təzyiqini ölçdü, A. S. Popov G. Markoni isə elektromaqnit dalğalarını ilk dəfə naqilsiz ötürməyə nail oldular. Bu dövrdə Q. Kirxhof və P. Bunzen spektral analizin əsasını qoydular (1859). Akustikada elastiki rəqslər və dalğalar nəzəriyyəsi (Helmholts, C. U. Reley və b.) işlənib hazırlandı. Səlt mühitlər mexanikasının inkişafı davam edirdi. Aşağı temperaturların alınması texnikası yarandı. Heliumdan başqa bütün qazlar maye halında alındı; 20-ci əsrin başlanğıcında H. Kamerlinq-Onnes (1908) heliumu da maye halina çevirə bildi.
Meqafizikanın inkişafı
Təkamülün ən ilkin mərhələsi (10–3 saniyədən az müddət) və həmçinin 10–35 saniyədən az müddətdə başlanğıc kosmoloji sinqulyarlığın hipotetik vəziyyəti problemi həll olunmamış qalır. Məhz bu ölçülərdə meqafizika mikrofizika ilə birləşir, belə ki, kosmoloji problem kvant qravitasiyasının qurulması ilə həll oluna bilər. Tələb olunan enerjinin həddindən artıq böyük olması səbəbindən kosmoloji hipotezin eksperimental yoxlanması çox çətindir (bəlkə də ümumiyyətlə mümkün deyil). məsələn, Plank enerjisi 1019 GeV tərtibli olduğu halda ən iri müasir sürətləndiricidə (Böyük adron kollayderində) cəmi təxminən 1,4·104 GeV-dur.
Yunis Cabbarov
Həyatı
Yunis Cabbarov 1916-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının (keçmiş Naxçıvan MSSR) Şərur rayonunun Dərvişlər kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Dərvişlər kənd orta məktəbində bitirdikdən sonra Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutuna qəbul olmuş və 1940-cı ildə İnstitutu fərqlənmə ilə başa vurmuşdur. 1943–1952-ci illərdə Ağsu ZDS İcrayyə Komitəsində şöbə müdiri və daha sonra Naxçıvan MSSR Kənd Təsərrüfatı Naziri vəzifəsində işləmişdir. Nazir vəzifəsində işlədiyi illərdə taxılçılıq sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuş və taxılçılığın inkişafına öz töhfələrini vermişdir. 1953-cü ildə Moskva şəhərində vəfat etmiş və Naxçıvan Muxtar Respublikasına gətirilərək Naxçıvan şəhərində dəfn edilmişdir.
Televizor
Yaranması
Burada ilk olaraq bir çay qutusu üzərinə yerləşdirdiyi və "televizor" deyə adlandırdığı, tikiş iynəsi, kəsilən karton və biskvit qutusundan ibarət olan qurğusunu işlətməyi bacarır və yandakı sifət görünüşünü meydana gətirir. 25 iyun 1925-ci ildə tarixin ilk televiziya patentini alan Beirdin müvəffəqiyyəti, qısa müddətdə böyük maraqla qarşılanır və "televizor" adını verdiyi icadını ilk dəfə 26 yanvar 1928-ci ildə Krallıq İnstitutuna tanıdır. Görünüşü elektronik olaraq, köçürmə sınaqları da nəticə verir və bundan bir il sonra ilk görünüş yayımını reallaşdırmağı bacarır. Nəticədə, 1929-cu ildə ilk televiziya stansiyasını qurur və o dövr radio nəşri edən BBC ilə razılaşaraq, televiziya verilişləri hazırlamağa başlayır. İlk etapda regional olaraq, məhdud bir sahədə yayımlanan BBC, 1930-cu ildə Amerikada, habelə İngiltərədə rəsmi şəkildə yayıma başlayır. Londonda 20 mini əhatə edən yayımın hesabına, Con Loqi Beird, karyerasının zirvəsinə çatır. O, 14 iyun 1946-cı ildə vəfat edir.
Salehə Sultan (I Mahmudun anası)
Xeyriyyə işləri
Validə Salehə Sultan özündən öncəki digər validə sultanlar kimi xeyriyyə işiylə məşğul olmuşdur. 1725-ci ildə Silivriqapıda, 1731-ci ildə Topxanada, 1735-ci ildə isə Əyyubsultanda çeşmələr, 1732-ci ildə Əzabqapıda çeşmə, səbil və sübyan məktəbi inşa etdirmişdir. Bu məktəb 1957-ci ildə dağıdılmışdır. Oğlu Sultan Mahmud, Qalata və Bəyoğluna su gətirmək məqsədilə 1732-ci ildə inşa etdirdiyi su kəmərinə anasının adını vermişdir. Salehə Sultan bundan başqa bəzi xeyir əsərlərinin bərpasıyla da məşğul olmuşdur. 1731-ci ildə Qalatada baş verən yanğınla zərər görən Ərəb məscidini təmir edib genişləndirmiş, Çəngəlköydəki Hacı Ömər məscidini təmir etdirərək binaya kərpic bir minarə əlavə etmişdir. Üsküdardakı Səlami Əfəndi məscidini 1711-ci ildə bərpa etdirmiş, Murad Kaptan məscidinin isə minarəsini yeniləmişdir.
Abxaziyada gürcülərə qarşı etnik təmizləmə
Abxaziyada hərbi münaqişə
1994-cü ildə ABŞ Dövlət Departamentinin hesabatında Abxaziyada gürcülərə qarşı həyata keçirilmiş insan hüquqlarının pozulması halları təsvir edilmiş, "Human Rights Watch" təşkilatı isə şəxsi müşahidələrinə əsasən bu cür pozuntulardan bəhs etmişdir. ABŞ Dövlət Departamentinin hesabatında deyilir: ''Abxaz separatçı qüvvələri gürcü qadınları, uşaqları və ahıllarına qarşı çoxsaylı vəhşiliklər törətmiş, bir çox insanı əsir götürmüşlər...onlar həmçinin ələ keçirdikləri ərazilərdə qalmış çoxlu gürcü mülki əhalini qətlə yetirmişlər.;... Separatçılar gürcü əhaliyə qarşı terrora başlasalar da, ərazidə yaşayan digər xalqlar da bundan ziyan çəkmişdir. Bu fəaliyyətin həyata keçirilməsində çeçenlər və digər Şimali Qafqaz xalqları da abxazlara kömək etmişlər...Abxaziyadan qaçmağa nail olmuş şəxslər ərazidə cinsindən və yaşından asılı olmayaraq gürcü mənşəli əhaliyə qarşı törədilən vəhşiliklərdən bəhs edirlər. Abxaziya ərazisindən çıxarılmış cəsədlərə keçirilmiş baxış nəticəsində onlar üzərində çoxsaylı işgəncə əlamətlərinin olması müəyyən edilmişdir.''
Suxuminin işğalı
12 günlük gülləbərandan əvvəl bir neçə gün mühasirə altında olan şəhərin ətrafında intensiv döyüşlər baş verdi və hər iki tərəf ciddi itkilər verdi. Şəhərdə qalan gürcülər ağır artilleriya silahları qarşısında yalnız tüfənglər və AK 47-lələ müdafiə olunmağa məcbur idilər. Suxumidəki teatr aktyorları birliyi şəhərdə separatçılara qarşı mübarizə aparan digər vətəndaşlarla birlikdə döyüşlərə qoşulmuşdu. Şəhər Rusiya hərbi hava qüvvələri və separatçıların artilleriyası tərəfindən amansızcasına bombalanırdı. 27 sentyabrda şəhər separatçılar tərəfindən ələ keçirildi, Qafqaz Dağlı Xalqlaı Konfederasiyası və Rusiya birlikləri Abxaziya Hökumət Evini ələ keçirdilər. Müharibə zamanı mülki əhaliyə qarşı ən qorxunc qırğın Suxuminin işğalından sonra bu şəhərdə həyata keçirildi. Şəhərin işğalı zamanı abxaz separatçıları küçələrdə 1000-ə qədər adamı öldürmüşdülər. Şəhərdə tələyə salınmış mülki vətəndaşlar evlərindən, zirzəmilərindən və saxlanclarından çıxarılaraq əsir alınmışdır. Tamaz Nadareşvilinin "Abxaziyada soyqırımı" kitabında müharibədən xilas ola bilmiş yaşlı insanların gördükləri və nəql etdikləri hadisələr təqdim edilir: ...Onlar gənc qızı ələ keçirdilər. O, valideynlərinin öldürüldüyü saxlancda, evlərinin yanında gizlənmişdi. Ona bir neçə dəfə təcavüz etdilər. Daha sonra əsgərlərdən biri onu öldürdü, cəsədi isə eybəcər hala saldılar. Onun bədənini iki hissəyə bölüb yerə atdılar. Yanında isə yazdılar ki, Gürcüstan və Abxaziya bu qızın bədəni kimi heç vaxt bir bütöv olmayacaq.
Suxumi qırğını zamanı 60-ə qadın olmaqla 200 müəllim öldürülmüşdür. Ətraf ərazilərdə genişmiqyaslı repressiyalar həyata keçirilmişdir. Xipsta/Axalsopelidə 17 gürcü öldürülmüş, 70 yaşlı kişinin ürəyi çıxarılmışdır. Başqa bir kişi baltalayaraq öldürülmüş, 65 yaşlı kişini traktora bağlayaraq işgəncə vermiş, daha sonra isə öldürmüşlər.
Qali qırğını
Suxuminin işğalından sonra Abxaziyada geniş miqyasda gürcü əhalinin məskunlaşdığı yeganə ərazi Qali şəhəri idi. Qali rayonunun etnik tərkibi Abxaziyanın digər rayonlarından fərqli idi. Rayonda əsasən etnik gürcülər yaşasalar da, onlar müharibənin fəsadlarını hiss etmirdilər. 1994-cü ildə abxazlar Abxaziya sərhəddində çoxsaylı gürcü əhalinin yaşaması faktı ilə üzbəüz qaldılar və burdakı əhaliyə qarşı etnik təmizləmə siyasəti tətbiq etdilər. BMT müşahidəçiləri 1994-cü ildə ərazidə baş vermiş hadisələrin şahidi olmuşlar. 8–13 fevral arasında abxaz separatçı qüvvələri və onların müttəfiqləri Qali rayonunun yaşayış sahələrinə hücum etmiş, mülki əhali öldürülmüş, təcavüz etmiş və evlərini dağıtmışdır (təxminən 4200-ə yaxın ev dağıdılmışdır. Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin ərazidə məskunlaşmasına baxmayaraq 1995–1996-cı illərdə həyata keçirilmiş etnik təmizləmə nəticəsində 450-dən çox mülki insan öldürülmüşdür.
Aşağı Misir
Aşağı Misir( al-Diltā) Misirin ən şimalında yerləşən regiondur: münbit Nil vadisi, Yuxarı Misirin və Aralıq dənizi arasında.
Həmçinin bax
Geografia dell'antico Egitto
Bakı İdman Sarayı
1974-cü ildə inşa olunan idman qurğusu Bakı şəhərində Xəzər dənizinin sahilində və Bakı Bulvarının ətrafında yerləşir.
Şirvanşahların yay iqamətgahı
Birinci quyudan otuz sajen aralıda, Cənub-Qərb istiqamətində dərinliyi 6 arşın, üst hissəsi kvadrat çıxıntılı, ölçüsü 1,581,25 arşın olan ikinci quyu var. Bu quyudan birinci quyuya 3 arşın hündürlüyündə olan, eni 14 verskə bərabər dəhlizli yol aparır. Elə həmin quyudan Cənuba doğru, iqamətin əksinə olaraq ikinci yol gedir: İçəri düşüb 20 arşın yol qət etdikdən sonra yol kəsilir, çünki yol torpaq uçqunu ilə örtülmüşdür.