cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Başqırdıstan tarixi
Başqırdıstanın Rusiyaya birləşdirilməsi
1774-cü ilin yayında kəndli müharibəsi alovları Volqaboyuna yayıldı. Rus kəndliləri ilə yanaşı, tatar, çuvaş, udmurt, mani və kalmıklar da ayağa qalxdı. Kazanın tutulmasında Y. Puqaçovun üsyançı ordusuna Sadik Seyidovun və Idergey Baymekovun başçılıq etdiyi tatar dəstələri yaxından kömək etmişdilər. Üsyançılar hökumət qoşunları ilə döyüşdə ciddi itki verib Aşağı Volqaboyuna çəkildilər. Başqırdların çoxu öz vətənlərinə dönərək mübarizələrini davam etdirdilər. Yalnız 1775-ci ildə başqırd xalqının milli qəhrəmanı S. Yulayev ələ keçirildikdən sonra Rusiya Uralda üsyanları yatıra bildi. Üsyanın nəticələri aşağıdakı şərtlərlə qurtardı:
Mahzuni Şerif
Şerif Cırık və ya tanınan adıyla Aşıq Mahzuni Şerif, Türk aşığı.
Sayma gölü
Tarixi
3) Orivesi (Orivesi), 60 130,2 ha
Ehtiyyatları
Üstəlik göldə nəsli kəsilmək üzrə olan Sayma nerpası yayılmışdır. Bu canlı Halqaşəkilli suitinın yarımnövüdür. 2012 ilə olan məlumata görə sayları cəmi 310 baş təşkil edir. 2020—2025 illər ərzində saylarının 400 başa çatdırılması planlaşdırılır.
Ligularia lingiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cukibizən (Marağa)
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Qaraağac bölgəsinin Ətraf kəndistanında, Qaraağac qəsəbəsindən 36 km cənub-qərbdədir.
Ligularia longifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pavetta manyanguensis
(Pavetta manyanguensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Səfərli (Xudafərin)
Səfərli — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 298 nəfər yaşayır (72 ailə).
Gülzar (Təbriz)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 63 nəfər yaşayır (18 ailə).
Karl Sandberq
Yaradıcılığı
Bəlkə mənə inanar, bəlkə də yox. Bəlkə evlənərəm o dəliqanlıyla bəlkə də yox.
Mən mis bir teləm havadan asılan, İncə olduğumdan günəş mənə kölgə də salmır. Gecə gündüz mahnı oxuyuram – vızıldayıb və qəribə səslər çıxarıb: eşqdir və savaş və pul; savaşdır və gözyaşları, iş və arzu, İçimdən keçən kişilər və qadınların ölüm və qəhqəhələri, söhbətlərinizin daşıyanı, Yağmurda ve damcılayan nəmlikdə, gün çıxanda və quruyan parlaqlıqda, Bir mis tel.
Pərviz Məmmədov
Həyatı
Pərviz Məmmədov 1989-cu il avqustun 9-da Bakı şəhərində anadan olub. 1995–2006-cı illərdə Qaradağ rayonunda Q. Abbasov adına 288 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2006–2010-cu illərdə isə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) ali hərbi təhsil alıb. Ailəli idi. Bir oğlu yadigar qaldı.
Say
Say — əşyanın sırasını və ya miqdarını bildirən əsas nitq hissəsi.
Sıra sayları
Sıra saylarından sonra gələn isimlər bəzən cəm şəkilçisi qəbul edə bilir. Məsələn: beşinci siniflər, 30-cu illər, birinci sıralar və s.
Sıra sayları quruluşca sadə olmur, ya düzəltmə (birinci, ikinci və s.), ya da mürəkkəb (on birinci, otuz ikinci və s.) olur.
Səs
Səs — tezliyi 16 Hs-lə 20000 Hs arasında olan mexaniki dalğalar. Səs bütün dalğalar kimi amplituda və tezliyə malikdir. Hesab edilir ki, insan üçün 16 Hs-dən 20 kHs-ə qədər diapozondakı dalğalar eşitmə duyğusu yaradır. İnsanın eşitmə qabiliyyətindən aşağı səsə infrasəs, 1 QHs-dən yuxarı səsə isə hipersəs deyilir.
Göstərmələr
Təsnifatı
• 3
Təmmuz
Təmmuz Xan - türk, şumer və altay mifologiyasında bərəkət ilahı. Tamız (Tamus, Tammus, Tamıs, Dumuz, Dumıs) Xan kimi də deyilir. Şumer mənşəlidir. Türk coğrafiyasının böyük qisimində adı yaz aylarından birinə verilir (iyul); Temmuz, Tamız, Tamıs kimi... Çox vaxt Ahır heyvanlarının və ya çobanların ya da çöl həyatın, əkinlərin və hasadın qoruyucusu olaraq görülər. Damazlıq (Anadoluda "Damızlık") sözü, "Damaz" (Anadoluda "Damız"; ahır) sözü ilə olduğu qədər bu adla də əlaqəlidir və Tamız Xan üçün ayrılan heyvan deməkdir. Şumer mifologiyasında çoban görünüşlü olaraq təsvir edilər. Şumerce adı Dumuzi, 12 Hayvanlı təqvimdə də iştirak edən Donuz (Türkcə "Domuz") ilə əlaqəli ola bilər. Ünü bütün orta şərqə yayılmışdır.
Orxan Səfərov
Orxan Səfərov (d. 11 avqust 1991) — Azərbaycanlı cüdoçu. Orxan Səfərov 2013-cü ildə Rio-de-Janeyro şəhərində Dünya Çempionatında bürünc, 2015 və 2016-cı ildə Avropa Çempionatlarında isə gümüş medal qazanıb. Orxan Səfərov 2015-ci ildə Bakı şəhərində baş tutan I Avropa Oyunlarında gümüş medal qazanıb. O, həmçinin Azərbaycanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Ailə və qohumluq sistemləri
Adəm peyğəmbərin övladları Habil (Avel) və Qabil (Kain) arasında nifaq düşür. Konfliktin predmeti hər ikisinin Allaha etdikləri qurban nəzirinə Allahın münasibəti olur. Allah maldar Habilin qurbanını qəbul etdiyi halda əkinçi Habilin qurbanının qəbul etmir. Bundan hiddətlənən Qabil qısqanclıq zəminində qardaşını öldürür. Allah tərəfindən göndərilən bir qarğa yeri qazıb, Qabilə cəsədin necə dəfn olunacağını göstərir. Allah tərəfindən lənətlənən Qabil bəşəriyyətin ilk qatili hesab edilir (“Bibliya” (Kövn), 4:1-16; “Qurani-Kərim”, 5:27). Çox maraqlıdır ki, “Bibliya (Əhdi-Ətiq)” əfsanəsinə görə dəmirçiliyin icadı ilə bərabər dəmir və misdən ilk silahları yaradan (Tuvalkain), bu silahları insanlara qarşı istifadə edən (Lamex) qəzəbin əcdadı sayılan Qabil nəslindən olmuşdur (“Kövn”, 4:23). Adəm 130 yaşında olarkən növbəti övladları Sif dünyaya gəlir. Sif qəzəbli Kaindən fərqli idi. Bibliya əfsanəsinə görə Xristos (İslamda İsa ibn-Məryəm) Sif nəslindən olmuşdur.
Ailə hüququ – ər – arvadın, uşaqların və ailənin digər üzvlərinin şəxsi və əmlak münasibətlərini tənzimləyən hüquq sahəsidir. Ailə hüquq sisteminin əsas institutları nikah, ailə, ər-arvadın hüquq və vəzifələri, valideynlərin və uşaqların hüquq və vəzifələri, nikahın xitamı, övladlığagötürmə, həddi-büluğa çatmamışlar üzərində qəyyumluq və himayəçilik kimi məsələləri tənzimləyir.
Ligularia macrodonta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ailə və qohumluq sistemləri
Endoqamiya – qəbilə, tayfa və s. müəyyən ictimai qrup daxilindəki nikah adətidir. İbtidai icma cəmiyyətində qəbilə ekzoqam, tayfa isə endoqam idi. İbtidai icma münasibətlərinin dağıldığı dövrdə bir sıra xalqlarda (malaqasilər, ərəblər, özbəklər və s.) qəbilə, yaxud qəbilədaxili qruplar-patronimiyalar endoqam oldu. Bu əmlakı yaxın qohumlarda saxlamaq məqsədindən doğurdu. Azərbaycanda da endoqa-miya olmuşdur. Movses Kalankatuyklunun “Alban tarixi” əsərində bu haqda məlumatlar vardır. O, kitabın otuz beşinci fəslində yazır ki, “o zamanlar Albaniyanın zadəganları yaxın qohumlar arasında qanuni nikahlara yol verir”di. Bu görünür zərdüştiliyin qalıqları olmuşdur. Zərdüştilik (zoroastrizm) dini nəinki tayfadaxili, hətta ailədaxili nikahlara yol verir. Endoqam icmasına müasir dövrümüzdə parsları və gebrləri göstərmək olar. Etnokonfessional qrup olan parslar qədim zərdüştilərin islam təqibindən Hindistana qaçmış, hal-hazırda Hindistanın Maharaştra və Qucarat ştatlarında yaşayırlar. Bakının Suraxanı qəsəbəsindəki Atəşgah da zərdüştilik dininə sitayiş edən pars tacirlər tərəfindən bərpa edilmişdir. Dini həyatları çox gizli saxlanılan gebrlər İranda yaşayırlar.
İqtisadiyyat üzrə 1993-cü ilin Nobel Mükafatı laureatı Herri Bekker ailə həyatının doğrudan da iqtisadi dəyərə malik olduğunu göstərdi. Bekker yazır: “İnsan o vaxt nikaha daxil olur ki, onun nikahdan gözlənilən sərfiyyatı subaylıq həyatından gözlənilən sərfiyyatından çox olur. Həmin qaydada, nikahda olan insan o zaman boşanmaq qərarına gəlir ki, onun yenidən subay həyata qayıtdıqda və ya yeni nikaha düşdükdə gözlənilən sərfiyyatı boşanma zamanı olacaq itkilərdən (o cümlədən, uşaqla görüşün məhdudlaşdırılması, əmlak bölgüsü, məhkəmə xərcləri və s.) çox olsun. Beləliklə, bir çox insanlar özlərinə uyğun cütlüyün tapılmasına çalışırlar. Bu nikah bazarının mövcudluğunu göstərir... İnsanlar intellektual əmsalları, təhsil səviyyəsi, dərisinin rəngi, sosial mənşəyi, boyu eyni, lakin əmək haqları müxtəlif olan insanlarla nikaha girməyə çalışırlar… Yüksək gəlirli insanlar daha erkən nikaha girir və az hallarda boşanırlar… Arvadların nisbi əmək haqqı artdıqca nikahın pozulma ehtimalı artır”.
2.   Havay qohumluq sistemi. Burada qohumlar hər iki əlamətlər üzrə bir-birindən fərqləndirilmir. Başqa sözlə “Bioloji Ata”, “Atanın qardaşı” və “Ananın qardaşı” eyni adlanır və Ata kimi qəbul edilir.
Qarakosa
Qarakosa — Azərbaycanın Qaradağ rayonunda qəsəbə.
Çernobıl (miniserial, 2019)
Çernobıl — rejissorluğunu Yohan Renkin, ssenaristliyini isə Kreyq Mazinin etdiyi beşseriyalı Birləşmiş Krallıq və ABŞ tarixi dram televiziya miniserialı. Miniserial 1986-cı ilin aprel ayında SSRİ respublikalarından olan Ukrayna SSR-nin Pripyat şəhərindəki Çernobıl AES-də baş vermiş faciəni və daha sonra gerçəkləşən tayı-bərabəri olmayan təmizləmə işlərini təsvir edir. Miniserialın aktyor heyəti müxtəlif Avropa ölkələrindən olan aktyorlardan təşkil olunub, baş rolları Cared Harris, Stellan Skarsqord, Emili Uotson və Pol Ritter canlandırır.
Məzmun
Miniserialın əksər qismi Pripyat şəhər sakinlərinin xatirələrinə, eləcə də Belarus yazıçısı, ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı Svetlana Aleksiyeviçin "Çernobıl duaları" əsərinə əsaslanır.
Pavetta muiriana
(Pavetta muiriana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qorxmaz xan Şamlı
Qorxmaz xan Şamlı (?-?) — Şamlı elinin əmirlərindən, Həmədan bəylərbəyliyinin bəylərbəyi.
Vasif Babazadə
Tədqiqat sahəsi
Faydalı qazıntı yataqlarının geologiyası; metallogeniya
Vasif Babazadə elmi məktəbin banisidir
Elmi məktəbin ikinci istiqaməti petroloji və geokimyəvi tədqiqatlarla bağlıdır. Müxtəlif genezisli vulkanitlərin ayrılması, onların yaranma dərinliyi və differensiasiya dərəcəsi, müxtəlif geodinamiki şəraitlə əlaqə, vulkanik formasiyaların təsnifatı və maddi tərkibi, süxur və minerallarda element-qarışıqların tapılma forması və paylanma xüsusiyyətləri (F. A. Axundov), mezokaynozoy vulkanitlərinin geodinamik və fiziki-kimyəvi kristallaşma şəraitlərinin təyin edilməsi (N. Ə. İmamverdiyev və b.) əsas tədqiqat sahələridir.
Benyamin Netanyahu
Həyatı
1950–1960-cı illərdə onun ailəsi alternativ olaraq həm İsraildə, həm də ABŞ-də yaşayıblar. 1967-ci ildə ABŞ-də orta məktəbi bitirdikdən sonra Benyamin həqiqi hərbi qulluğunu keçmək üçün İsrailə qayıdır. Xidmətini Qərargah nəznində yerləşən Sayeret Matkal diversiya-keşfiyyat elit hərbi birliyində keçir. O bir sıra düşmən ərazilərində gizli hərbi əməliyyatlarda iştirak edir. Həmçinin 9 may 1972-ci ildə Sabena aviaşirkətinə məxsus olan təyyarənin Fələstin terrorçularindan azad edilməsi əməliyyatı zamanı 2 dəfə yaralanıb. 1972-ci ildə Kapitan rütbəsində hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra o, ABŞ-yə ali təhsil almaq üçün geri qayıtmalı olur.
Köklük
Səbəbləri
Köklük aşağıdakı səbblərdən yarana bilər:
Pərixanım Mahmudova
Həyatı
Dəfələrlə Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ona Fəxri fərman və pul mükafatları təqdim olunmuşdur.
2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasında mədəni irsin qorunmasında səmərəli fəaliyyətlərinə görə “Əməkdar Mədəniyyət İşçisi” fəxri adına layiq görülüb.
Siyahkəl
Siyahkəl — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər. Siyahkəl əhalisinin əksəriyyətini giləklər və deyləmlilər təşkil edir.
Sarı qızdırma
Xəstəliyi önləmək
Malyariyada olduğu kimi ağcaqanadlardan qorunmaq böyük əhəmiyyət daşıyır. Sarı qızdırmadan peyvənd ilə qorunmaq da mümkündür. Sarı qızdırmanın yerləşdiyi yerlərə gedənlərdən və ya bu bölgələrdən başqa ölkələrə keçənlərdən sarı qızdırmaya qarşı peyvənd olunması mütləqdir. Peyvənd, peyvənddən 10 gün sonra və ömür boyu etibarlıdır. Digər vaksinlərlə eyni vaxtda, fərqli yerlərə tətbiq oluna bilər.
Stepanavan rayonu
Haqqında
Qərbi Azərbaycanın Loru mahalının Dağlıq Borçalı ərazisində yerləşirdi. Daha sonra Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasının tərkibində olmuşdur (1880–1921). Rayon Ermənistan SSR-nın Pəmbək-Loru qəzasınin ləğvi ilə onun bir qismi hesabına 9 sentyabr 1930-cu ildə təşkil edilmişdi. İnzibati mərkəzi Cəlaloğlu şəhəri idi.
İncəyarpaq yulğun
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanın nadir bitkisidir. Azərbaycanda arealı geniş deyildir. Naxçıvan MR-da, Abşeronda və Kür-Araz ovalığında təbii halda yayılmışdır. Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına daxil edilməsi zəruridir.
Qəbul еdilmiş qоrumа tədbirləri
Xüsusi qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Piter Henri Ueston
Əsərləri
Weston P. H. Systematics and biogeography of the Persooniinae (Proteaceae). — 1983. — 357 p.
Göbələk
250px|thumb|Göbələklər Göbələk — makromiset göbələklərin meyvə gövdələri üçün gündəlik dildə istifadə olunan söz. Müasir bioloji təsnifata görə, göbələklər canlıların müstəqil aləmini (Fungi aləmi) təşkil edir. Böyük meyvə gövdələrini meydana gətirən göbələklər iki şöbənin fərqləndiyi ali göbələklərin (Dikarya) alt aləminə aiddir - ascomycetes (Ascomycota) və ya marsupiallar və basidiomycetes (Basidiomycota). Praktik baxımdan göbələk yeməli, yeyilməyən və zəhərli olaraq fərqlənir. Göbələk müxtəlif mikroorqanizmlərdən, əsasən maya (saxaromisetlər) və laktik turşu bakteriyalarından ibarət olan, fermentasiya yolu ilə içkilər əldə etmək üçün istifadə olunan, məsələn, kombuça, kefir göbələklərindən ibarət jelatinli kütlə adlanır.
Yaşıl kərtənkələ
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Sardanapalın ölümü
Tarixi
Rəsm əsəri 1827-1828 ci illərdə Luvrda sərgilənmişdir. Bu əsərə görə Ejen erotomaniya və qəddarlıq hərisliyində günahlandırılaraq şiddətli tənqid atəşinə tutulmuşdur.
Mulatlar
Mulato sözü birinci versiyaya görə o ərəb sözü olan muvalloddan yaranıb, bu sözlə təmiz ərəb olmayanlar adlandırılırdılar. İkinci versiyaya görə ispan sözü olan  mulodan yaranıb ki, eşşəklə atın qarışığı olan qatıra deyilir.
Aleksandra Zaxarova
Həyatı və fəaliyyəti
Teatrda işləməklə yanaşı, kinoya da çəkilməyə başlayır.
1982-ci ildə ilk dəfə "Sviftin tikdiyi ev" (Ester), 1984-cü ildə "Məhəbbətin formulu"nda (Fimka) rol alır.
Dörderkəkcikli yulğun
Botaniki təsviri
Təbiətdə hündürlüyü 6 m-ə qədər, ağac və ya kol şəklində olan oduncaqlı bitkilərdir. Gövdəsinin qabığı qara və ya tünd qonur rəngində olur. Bitkinin yarpaqları çox kiçilmiş və pulcuq halını almışdır. Çiçəkləri ikicinsli 4-5 üzvlü çiçək tacı ağ və ya çəhrayı rəngdədir. Erkəkciyi 4 ədəd olmaqla bölümlüdür. Çiçək tacı ilə eyni səviyyədə yerləşir və ya ondan azacıq uzundur. Aprel-may ayında çiçəkləyir. Meyvəsi iyul-avqust aylarında yetişir və qutucuq meyvədir.
Tent Obrenovaç QVK
"Tent" — Serbiyada 1981-ci ildə yaradılmış qadın voleybol klubudur. Serbiyanın Obrenovaç şəhərinin komandasıdır. Komandanı tez-tez avrokuboklarda müxtəlif turnirlərdə görmək olar. Hətta, 2010-11 Avropa Qadınlar CEV Challenge Kubokunun üçüncü mərhələsində Azərbaycan voleybol klubu İqtisadçıyla qarşılaşmış və hər iki görüşdə məğlub olaraq turnirlə vidalaşmışdır. Qeyd edək ki, həmin il komanda CEV Kuboku turnirinin iştirakçısı idi,lakin turnirin ilk mərhələsində Beşiktaş voleybol klubuna qızıl setdə məğlub olaraq daha aşağı reytinqli Challenge Kubokuna düşmüşdür.
Maqlemoze
Təsərrüfat
Onlar ovlanmaq və avarçəkmə qayıqlarını balıq ovlanmağı ilk istifadə edənlərdən biri idilər. Silahlarda sümük ucları olan yaylar və oxlar, eləcə də sümük harpusu istifadə olunurdu.
Belkovski adası
Ada Ust Lensk qoruğu ərazisinə daxildir.
Divan (mebel)
"Divan" sözü ən azı XVI əsrdən fars dilində deyilib. Türk və ərəb dilində əvvəlcə "yazılı vərəq kağızı" və "siyahi" mənalarında işlənmişdir. Daha sonra bu sözləri hesabat kitablarında, dəftərxanalarda daha sonralar oturmaq üçün yumşaq mebelləri adlandırdılar.
Azərbaycanda ovçuluq
Ov obyekti - qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada ovlanmasına icazə verilmiş təbii sərbəstlik və yarımsərbəst şəraitində xüsusi ayrılmış yerlərdə yaşayan, habelə ayrı-ayrı hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən yetişdirilib artırılan vəhşi heyvan növləridir.
·        Ördək (ağgöz qara ördək, göydimdik, qılquyruq ördək və mərmərcürə istisna olmaqla)
Ovlanma vaxtı
Göybulaq-i Pain (Təbriz)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 83 nəfər yaşayır (20 ailə).
Tulpar
Etimologiya
(Tul/Yul) kökündən törəmişdir. Monqolca "Zulbah" (keçəl, saçsız) sözü ilə əlaqəli ola bilər. Çünki türk mifologiyasında keçəl atlara tez-tez rast gəlinir və keçəllik qəhrəmanlarda olduğu kimi atlarda da gücü bildirir. Yol sözü ilə də eyni kökdən gəlmə ehtimalı vardır. Tulu sözü qədim Altay dilində qır rəngi ifadə edir.
Tulpar atları
Tulpar atına igidlər, alp olanlar, bahadırları (tuvaca: maadır, qədim türkcə: bağatur) minə bilər. Türk əfsanələrinə görə bu ata ürəyi və bədəni güclü olanlar sahib ola bilər. Tulpar adı verilən qanadlı türk atlarına misal olaraq, Alpamısın Bayşubarını, Kobılandının Tayburılını, Er Targının Qarakaskasını, Kabanbayın Kubasını, Bugıbayın Akanserisini Kulagerinin Qaraserkesini, Navrızbayın Akazuvunu, İsatayın Aktabanını və s. göstərmək olar.
Qarqarlar
Etnik mənsubiyyəti
2)Qafqaz Albaniyasının Şimal-Şərq bölgəsində İbn Xordadbeh (IX əsr) Şabran ilə Dərbənd arasında Karkar adlı şəhər olduğunu qeyd edir.
Lakin qarqarlara məxsus arxeoloji abidələr zəif öyrənilmişdir. Tarixi mənbələrdən aydın olmuşdur ki, bu tayfa əvvəlcə dağlarda məskunlaşmış, sonralar isə düzən sahələrə gələrək oturaq təsərrüfatla məşğul olmağa başlamışlar. Qafqaz Albaniyasında xristianlığı ilk dəfə qəbul edən tayfalardan biri də məhz qarqarlar olmuşlar.
Yaqub Qədri Qaraosmanoğlu
Həyatı
Yaqub Qədri Qaraosmanoğlu 13 dekabr 1974-cü ildə vəfat edib.
Qastarbayter
Almaniyada qastarbayterlər
Müqavilənin əsas şərti rotasiya prinspi ilə bağlı idi. Bunun nəticəsində müəyyən vaxtdan sonra köhnə işçilər öz vətənlərinə qayıtmalı, onların yerlərini isə yeniləri tutmalı idilər. Artıq 70-ci illərdə məlum olmuşdur ki, bu prinsip özünü doğrultmur. Çünki hər dəfə müəssisələr işçiləri yenidən öyrətməli idilər ki, bu da bir çox xərclərlər bağlı idi. Mövcud qanun müəssisələrin təzyiqi altında dəyişdirilir. Bu əcnəbilərə Almaniyada daimi yaşamaq haqqı verir. Həmçinin onlar öz ailələrini də Almaniyaya gətirmək imkanı əldə edirlər. Əvvəllər qastarbayter göndərən ölkələrdən - Yunanıstan, İtaliya və İspaniya AB-yə daxil olduqdan sonra həyat səviyyələrinin yüksəlməsi ilə əlaqədar olaraq bir çox qastarbayterlər öz vətənlərinə qayıtmışlar. Ancaq Türkiyədən və Yuqoslaviyadan gələnlərin geri qayıtması müşahidə olunmur. Əsasən türk mənşəli qastarbayterlərin Almaniyada artıq III nəsli yetişməkdədir. Türkiyə ilə əlaqəsi olmayan bu nəslin alman cəmiyyətinə inteqrasiyası da lazımi səviyyədə deyil. Bu da onların təhsilində və işləməsində böyük problemlər yaradır.
Ligularia muliensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sovet İttifaqında alman hərbi əsirləri
Alman tarixçisi Rüdiger Overmans sözügedən əsir düşərgələrində azı bir milyona yaxın alman əsirinin öldüyünü, ancaq bu rəqəmin sübutunun mümkünsüz olduğunu ifadə etmişdir. Müharibə zamanı itkin düşmüş və sonradan tapılmamış bir çox alman əsirinində həmin həbs düşərgələrində öldürüldüyü ehtimal edilməkdədir.
Siyasi Repressiya Qurbanları Muzeyi (Bakı)
Haqqında
Muzeyin ekspozisiyasının əsasını Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin Siyasi Sənədlər, Milli Arxiv İdarəsinin Dövlət və Kino-Foto arxivlərində, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin arxivində saxlanan sənədlər və fotoşəkillər, həmçinin yerli sənətkarların hazırladıqları kompozisiyalar təşkil edir. Bir sıra sənədlər Rusiya arxivlərindən əldə edilib. Qazaxıstan “ALJİR” Siyasi Repressiya Muzeyi tərəfindən də sənədlər təqdim olunub. Muzeyin ekspozisiyasının hazırlanmasına Mədəniyyət Nazirliyi və AMEA-nın Abbasqulu ağa Bakıxanov adına Tarix İnstitutu tərəfindən də kömək göstərilib. Muzeyin əsas zalında “Danışan sənədlər” adlanan lövhədə repressiyanın həyata keçirilməsi ilə bağlı 1920—1930-cu illərdə qəbul edilmiş sənədlərin surətləri verilib.
Cəlaloğlu
Tarixi
Toponim qızılbaşların tayfasından olan Əmir Məhəmməd bəy Calaloğlunun adı əsasında yaranmışdır. Məhəmməd bəy Calaloğlu Gürcüstan padşahı Ləvasanı (Kartli hakimi Luar sab) qətlə yetirmiş və Şirvanda özünü öldürmüşdür.
Etimologiya
bu ərazi 1924-cü ilə yəni Sovet hakimiyyətinə qədər Calaloğlu adlanmışdır. Bu məsələ Rusiya SFSR və Ermənistan SSR də daxil olmaqla SSRİ-yə daxil olan bütün ölkələrin qəbul etdiyi bir şeydir.
Dövr
Dövr ərəb sözüdü (دور), цикл (rusca), cycle (ingiliscə), devir, devre(türkcə) yəni devrə, dolanma, bir şeyin öz oxu ətrafında hərəkəti, bir şeyi təkrarlama, gəzib dolanib əvvəlki vəziyyətə qayıtma.
Firon
Britaniya Ensiklopediyasına görə, "firon" kəlməsi yeni çarlıq dövründən etibarən (18-ci xanədanlıqdan başlayır; b.e.ə. 1539–1292-ci illər) 22-ci xanədanlığa qədər (b.e.ə. 945–730-cu illər) hörmət mənasında işlədilib, sonralar da bu söz çarın ünvanına çevrilib, əvvəllər isə bu xitab heç vaxt işlədilməyib.
Ağciyər xərçəngi
Ağciyər xərçəngi — ağciyər toxumalarındakı hüceyrələrin normadan artıq çoxalması ilə müşayiət olunan bir xəstəlik. Bu nəzarət edilə bilməyən artım hüceyrələrin ətrafdakı toxumaları əhatə etməsi və ya ağciyərdən digər orqanlara yayılması ilə (metastaz) nəticələnə bilər. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesabatına görə ağciyər xərçəngi dünya miqyasında xərçəng xəstəlikləri arasında ən çox ölümə səbəb olan xərçəng növüdür və dünyada hər il təqribən 1,6 milyon insanın ölümünə səbəb olur.
Ağciyər xərçənginin simptomları xəstəliyin harada başlandığından, necə yayıldığından və bədənin xəstəliyə reaksiyalarından asılı olaraq dəyişə bilir. Ən çox müşahidə edilən simptomları nəfəs daralması, öskürək (qanlı öskürək - hemoptizis də daxil) və çəki itkisidir. Bu simptomlar sadəcə ağciyər xərçənginə xas olmadığından xərçəng diaqnozu qoyulması gecikə bilər. Ağciyər xərçəngi döş qəfəsi rentgeni və kompüter tomoqrafiyası ilə görülə bilər. Dəqiq diaqnoz biopsiya ilə qoyulur. Biopsiya, adətən, bronxoskopiya və ya kompüter tomoqrafiyası köməkliyi ilə edilir. Müalicə və proqnozu müəyyən edən amillər xərçəngin histoloji tipi, xərçəngin mərhələsi və xəstənin ümumi vəziyyətidir. Ağciyər xərçənginin bir çox histoloji alt tipləri olmasına baxmayaraq klinikada, adətən, kiçik hüceyrəli və kiçik olmayan hüceyrəli ağciyər xərçəngi olmaq üzrə iki başlıqda araşdırılır, çünki müalicədə gediləcək yol bu qruplaşmadan asılıdır. Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi müalicəsində kimyaterapiya və radioterapiyaya üstünlük verilir. Kiçik olmayan hüceyrəli xərçənglərdə ilk seçim cərrahiyyədir.
Sıxlıq və yayılma
Ağciyər xərçəngi 20-ci əsrin əvvəlində nadir bir xəstəlik idi, bu gün isə hər iki cinsdə də xərçəng ölümlərinin başında yer alır. Ölümcüllüyü olduqca yüksək olan bu xərçəng növündə dünya miqyasında siqaret çəkmə vərdişlərindəki dəyişməyə bağlı olaraq histoloji alt tiplərinin nisbətində dəyişikliklər yaşanmışdır. Tarixi olaraq çox vaxt kişilərdə müşahidə edilən bu xərçəng növü müəyyən müddət içində meydana gələn sosioloji dəyişikliklər nəticəsində qadınların da siqaret istifadəsi vərdişlərinin artması nəticəsində qadınlarda bu xərçəng növünün müşahidə edilmə sıxlığı da artmışdır.
Fiziki əlamətlər
İn situ şiş mərhələsində fiziki əlamət yoxdur, şiş böyüdükcə lokal və ümumi əlamətlər yaranmaya başlayır. Ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi ilə birlikdə isə fiziki müayinədə xırıltılı tənəffüs, hər iki ağciyərdə qarışıq xırıltılar və nəfəsvermə uzanması kimi əlamətlər müşahidə edilə bilər. Hər hansı bir limfa düyünlərini tutacaq formada şiş yayılıbsa, tutulan limfa düyünləri müayinədə əllə hiss edilə bilər. Limfa düyünlərinə metastaz nisbətləri: hilusa aid 90%, bronxial 40%-60%, skalen 85%, supraklavikulyar 15%-20% və hilus-mediastinal 50% nisbətindədir. Müayinədə nadir olaraq karina səviyyəsinə ana bronxların daralmasına ikinci stridor, daha dərindəki tənəffüs yollarında yerləşmiş şişlərdə isə xırıltılı tənəffüs və lokallaşmış xırıltı eşidilir. Radioloji tədqiqlərdə tək tərəfli atelektaz, pnevmaniya ve plevrit müşahidə edilə bilər, fiziki müayinədə də bu patolojilərə bağlı əlamətlər aşkar edilə bilər. Bu əlamətlər müayinədə sinənin yarısındakı tənəffüsdə məhdudiyyət, tənəffüs vaxtı sinədəki titrəyişlərdə artma və azalma, perkusiyada tox səs, stetoskopla dinlənilmədə tənəffüs səslərində azalma və xırıltı eşidilməsi kimi əlamətlərdir. Qaraciyər metastazında qaraciyər büyüməsi (hepatomegaliya) görülə bilər. serebral yayılma varsa, seyrək olaraq bədənin bir tərəfində hissiyat azalması (hemipareziya) və ya hərəkətsizlik hemiplegiya və ya nevropatiyaya səbəb ola bilər. Yuxarı boş vena sindromu, Horner sindromu əlamətləri, nağara çubuqları sindromu və dəri altında sorkamalar müşahidə edilə bilər.
Diaqnoz
Ağciyər xərçənginin diaqnozu və hansı mərhələdə olduğunun müəyyən edilməsi məqsədi ilə ağciyər rentgeni, toraks və qarın boşluğunun kompüter tomoqrafiyası, maqnit rezonans tomoqrafiya, sümük sintiqrafiyası, beyin kompüter və ya maqnit rezonans tomoqrafiyası tətbiqlərindən əlavə bronxoskopiya və mediastinoskopiya adlanan limfa düyünlərindən biopsiya materialı alınması üsulları istifadə olunur.
Mərhələlər
Ağciyər xərçəngi diaqnozu qoyulandan sonra xəstənin proqnozuna düzgün bir şəkildə yanaşmaq, ən yaxşı müalicə üsulunu müəyyən etmək və alınan müalicə nəticələrinin elmi müqayisəsini edə bilmək üçün xəstəliyin anatomik dərəcəsinin təyin edilməsi, yəni mərhələlərə bölünməsi lazımdır. Ağciyər xərçəngi üçün əsas şişin böyüklüyü və yayılmasına (T), regional limfa düyünü tutulmasına (N), şişin böyük və uzaq hissələrə yayılmasına (M) əsasında TNM mərhələlərə ayırma sistemi yaradılmışdır. Sonrakı illərdə mərhələnin daha düzgün müəyyən edilməsi məqsədilə TNM sisteminin yenidən inkişaf etdirilməsi ilə pulcuqlu, böyük hüceyrəli və adenokarsinomalı xəstələr ediləcək müalicə və proqnoz cəhətdən IA, IB, IIA, IIB, IIIA, IIIB və IV mərhələləri şəklində təsnifləndirilir. Kiçik hüceyrəli xərçəng xəstələrində TNM sistemi yerinə VİAXQ tərəfindən tövsiyə edilən mərhələlərə bölünmə sistemi istifadə edilir. Buna görə də xəstəliyin yayıldığı yer döş qəfəsinin yarısındadırsa (bir hemitoraksda), "məhdud" veə hemitoraksın ətrafında daha çox yayılıbsa, "geniş yayılmış" olaraq mərhələlərə ayrılır. Əlavə olaraq, TNM mərhələlərə ayırma sistemi kiçik hüceyrəli xəstələrdə də istifadə edilə bilər.
Patohistoloji təsnif
Ağciyər xərçənglərinin böyük əksəriyyəti karsinomadır (epiteli hüceyrə mənşəli olan şiş). Ağciyər karsinomalarının iki əsas qrupu var: kiçik olmayan hüceyrəli (80,4%) və kiçik hüceyrəli (16,8%). Histoloji kriteriyalarına əsaslanan bu təsnif klinik yanaşma və xəstəliyin proqnozu cəhətdən vacibdir. Kiçik olmayan hüceyrəli ağciyər karsinomalarının tək bir qrupda cəmləşməsinin səbəbi bu qrupdakı karsinoma tiplərinin proqnozları və müalicə növlərinin oxşar olmasıdır. Ən əsas üç alt tip bunlardır: pulcuqlu hüceyrəli karsinoma, adenokarsinoma və böyük hüceyrəli karsinoma. Əsas ağciyər xərçəngində şiş tipinin bilinməsi müalicə üsulunun seçilməsi və proqnoz cəhətdən vacibdir. Kişilərdə ən çox epidermoid xərçəng (pulcuqlu hüceyrəli karsinoma), qadınlarda isə ən çox adenokarsinoma müşahidə edilir. . Adenokarsinoma daha çox periferik yayılır. Pulcuqlu hüceyrəli karsinoma isə tipik olaraq mərkəzi bronxda yayıldığı üçün hilum və mediastin ətrafında müşahidə edilir. Böyük hüceyrəli karsinoma əsasən periferik yayılır. Kiçik hüceyrəli karsinoma proksimal tənəffüs yollarında yayılması ilə yenə hilum və mediastin oblastında yerləşir və xəstələrin 78 faizində mərkəzdə yerləşən radioloji şiş ilə müşahidə edilir. Mərkəzi şişlər, adətən, kiçik hüceyrəli və ya pulcuqlu hüceyrəli, periferik şişlər isə adenokarsinoma və ya böyük hüceyrəli tipindədir.
Ağciyər xərçəng tipləri:
Villi Puxner
Həyatı
Villi Puxner yaşlı insanlarla işləməyi sevən bir sənətçi olduğundan "90 yaşındakılar", "Yaşlılıqla dialoq", "100 yaşındakılar", "Həyat tarixi" və "Fotoqrafiya" və " Yaşlılıqda eşq "kimi əsərlərə də imza atmışdır.
Vaşyazı (Askın)
Vaşyazı — Başqırdıstan Respublikasının Askın rayonunda yerləşən kənd. Kənd Kışlauyılqa kənd şurasının tərkibindədir.
Alp Arslan
Həyatı
Şərqin və Qərbin hakimi Toğrul bəy 1063-cü ildə təxminən 70 yaşında dünyasını dəyişəndə, onun övladı olmadığı üçün hakimiyyətə Alp Arslanın ögey qardaşı Əmir Süleyman keçdi. Lakin onun hakimiyyəti uzun sürmədi. Alp Arslan öz tərəfdarlarının köməyi ilə Reyə gələrək Əmir sultanı və onun yaxın köməkçisi olan Qutalmışın silahlı qüvvələrini məğlub edərək hakimiyyəti ələ aldı. 1064-cü il aprelin 27-də 36 yaşlı Alp Arslan sultan elan olundu. Onun dövründə Səlcuq dövləti qüdrətli bir dövlətə çevrildi.
Alp Arslanın daxili siyasəti
Sultan Alp Arslan atasının əmisi oğlu Qutalmışın Savə şəhərini tutaraq, Rey üzərindən onun üstünə gəldiyini eşitdi. Sultan ona qarşı ən təcrübəli əmirlərindən olan Savtəkin Alxası göndərdi. Hakistar kəndində doğulmuş bu bahadır öz kəndini şəhərə çevirmişdi. Bu böyük sərkərdə ölümündən sonra miras qoyduğu 1 milyon dinarı, 15 min dəst libası, 5 min atı, min dəvəni, 300 min qoyunu yoxsullara paylamağı vəsiyyət etmişdi.
Alp Arslan və Gürcüstan
Tuğ Təkin gürcülərin diyarının rumlular üçün artım, küfr və zülm ocağına çevrildiyini bildirdi. Sultan o dövrdə Bizansla Böyük Səlcuq dövlətinin sərhəddində yerləşən və "İslamın alınmaz qalası" adlandırılan Naxçıvana çatdıqda oğlu Məlikşahı 80 minlik ordu ilə burada qoyaraq, özü 100 minlik ordu ilə gürcülərin ölkəsinə tərəf irəlilədi. Məlikşah Sürməli, Qarabağ qalalarında möhkəmləndikdən sonra Arpa çayının Araza töküldüyü yerdəki Məryəm-Nəşiman şəhərini fəth etdi və yenidən atasının ordusu ilə birləşdi. Sultan Alp Arslan Ağcaqalanı (indiki Bolnisi rayonunun Arıxlı kəndi yaxınlığında yerləşir) və Samşvilde (gürcü dilindən tərcümə etdikdə Üç ox deməkdir) qalasını tutduqdan sonra Axalqala üzərinə yeridi. Bu qala üç tərəfdən dağlarla dördüncü tərəfdən isə Ceyhun çayı dərinlikdə su ilə əhatə olunmuşdu. İlk toqquşmadan sonra gürcülər tabe olmaq istədiklərini bildirdilər və danışıqlar aparmaq üçün elçilər istədilər.
Sultanın göndərdiyi iki elçi – İbn Mücahid və Əbu Sümrə gürcülər tərəfindən xaincəsinə qətlə yetirildilər. Axşam namazından sonra sultan ordunun önündə kafir şəhərinə hücum çəkərək onu tutdu. Abxaz (975-ci ildə abxaz qızı olan anasının varisi kimi Abxaziya hakimi olmuş I Baqrat 1008-ci ildə gürcü taxt-tacına da yiyələnmişdi) çarı IV Baqrat (1028–1072) bacısı qızını sultana ərə vermək istədiyini bildirərək, aman istədi. Bu hədiyyəni qəbul edən sultan gürcü şahzadəsini də vəziri Nizamülmülkə ərə verdirdi. Sultan IV Baqratdan ya islamı qəbul etməyi, ya da cizyə verməyi tələb etdikdə abxaz-gürcü hakimi ikincisini seçdi. Qars, Ani, Loru və Taşlıordu (Cavaxeti) əhalisi sultanın hüzuruna çıxaraqhaqq dinini qəbul etdilər. Bundan böyük sevinc duyan Alp Arslan onlar üçün məscidlər tikdirdi. Rumluların alınmaz hesab etdikləri Ani qalası Səlcuqlu ordusu tərəfindən mühasirəyə alındı. Rumlular türkləri yoldan çıxartmaq məqsədilə üzlərində tük bitməmiş oğlanları və şəhərin ən gözəl qızlarını şəhər kənarına çıxartdılar. Sultanın əmrilə onlar bir yerə topladıldı və onların üzərinə keşikçi qoyuldu.
Pyotr Velyaminov
Həyatı
Anası Tatyana Divnova çox səbirli evdar qadın olmuşdur. O, çalışırdı ki, evdə həmişə hüzur, sakitlik olsun. Sonralar uşaqlığını yada salan aktyor deyərmiş ki, o da ailəsində həmişə sakitlik, rahatlıq olmasına çalışacaq.
Çetinye
Mədəniyyət
Buradakı binalar orijinal arxitekturası ilə seçilir. Şəhərdə çoxlu muzeylər və saraylar vardır:
Ligularia nyingchiensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qulalı (Qəzvin)
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 203 nəfər yaşayır (70 ailə).
Re:Zero -Starting Life in Another World-
Anime
Anime adaptasiyasının çəkilməsi barədə ilk addım İkemotonun müəllifə veb-romanı ranobeyə çevirməkdə kömək etdiyi zaman atıld;. Kadokawa prodüseri Şo Tanaka İkemotodan anime çəkmək üçün hansısa materialın olub-olmadığını soruşanda İkemoto bu seriyanı məsləhət gördü. Şo əsər ilə tanış oldu və hekayəni gözəl hesab etdi.
Musiqi
İkinci mövsümün birinci açılış mahnısı Konomi Suzuki tərəfindən ifa olunan "Realize" mahnısı, birinci bağlanış mahnısı isə Nonoc tərəfindən ifa olunan "Memento" mahnısıdır. İkinci açılış mahnısı Mayu Maeşima tərəfindən ifa olunan "Long Shot" mahnısı, ikinci bağlanış mahnısı isə Nonoc tərəfindən ifa olunan "Believe In You" mahnısı olmuşdur.
Musa bəy Rəfiyev
Həyatı
Rəfiyev ikinci və üçüncü hökumətlərdə Səhiyyə və Himayədarlıq Nazirliyinə rəhbərlik etmişdir.
Nephrostomum skrjabini
Xarici quruluşu
Forması yastı uzunsov olub, eni 2,3 – 3 mm, uzunluğu 7-10,5 mm-dir. Bütün bədən tikanlarla örtülmüşdür. Böyrəkşəkilli axarların üzərində 43 tikan, bunlardan da ventral payların uclarında 4 böyük tikan yerləşmişdir. Böyük cinsi bursa əmziyinin orta hissəsinə qədər uzanır. Sarılıqlar qarın əmziyinin arxa ucundan başlayır. Toxumluqlar bədənin arxa hissəsində bir-birinə yaxın yerləşib, kənarları bütövdür. Uşaqlıq çoxlu sayda yumurtalıqlarla yaxşı inkişaf etmişdir. .
Ligularia odontomanes
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qızıl Arslan
Həyatı
Əmirlərin narazılığı artmağa başlayır. Sultanın arvadı İnanc xatun bu narazılıqdan istifadə edir. Məsələ burasında idi ki, onun oğlanları Qızıl Arslanın yetirməsi olan qardaşları Əbu Bəkrlə müqayisədə həmişə kölgədə qalırdılar və İnanc xatun da buna görə saraydakı vəzifə bölgüsündə özünü haqqı tapdanmış hiss edirdi. İnanc xatun özünə sadiq olan vəzirləri yanına çağırıb Qızıl Arslanla haqq-hesab çəkmək vaxtının çatdığını onlara bildirir: "Biz sultan Toğrula qarşı çıxmaqda səhv etmişik. İndi heç kim bizim sözümüzə inanmayacaq. Gərək əlahəzrət Qızıl Arslan bizi məhv etməmiş onunla haqq-hesabımızı çəkək. Gərürsünüz ki, o, artıq bizim adamlarımızı bir çox vəzifələrdə öz qulamları ilə dəyişir." Beləliklə, İnanc xatunun təşkil etdiyi sui-qəsd nəticəsində Qızıl Arslan 1191-ci ilin bir payız günü öz yatağında yatarkən öldürülür.
Pasport
Yeni doğulmuş uşağınıza pasport almaq istəyirsiniz?
Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının Bir pasport-bir şəxs konsepsiyası və xarici ölkələrin təcrübəsi nəzərə alınmaqla, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə 2012-ci ildə edilmiş son dəyişikliklərə əsasən, 2013-cü il iyunun 1-dən etibarən 1 yaşınadək uşaqlar üçün bir illik müddətə, 1 yaşından 3 yaşınadək uşaqlar üçün üç illik müddətə, 3 yaşından 18 yaşınadək uşaqlar üçün beş illik müddətə, 18 yaşına çatmış şəxslər üçün isə 10 illik müddətə pasportlar veriləcəkdir.
Bu halda sizin arzusundan asılı olaraq Azərbaycan Respublikasının müvafiq diplomatik nümayəndəlik və ya konsulluğu tərəfindən sizə:
Ligularia oligonema
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sarovlu
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 511 nəfər əhali yaşayır.
Hakim Həsənov
Həyatı
Hakim Həsənov 1973-cü ilin oktyabrın 25-də Masallı rayonunun Qasımlı kəndində anadan olmuşdur. 1990-cı ildə Yeddioymaq kənd orta məktəbinin, 1991-ci ilin oktyabrında isə Bakı Dənizçilik Məktəbini bitirmişdir. Hakim 1992-ci il iyulun 5-də Azərbaycan Milli Ordusun Qusar batolyonunda hərbi xidmətə başlamışdır. Füzuli bölgəsində ermənilərə qarşı vuruşmuş, sentyabr ayında Qubadlı-Laçın bölgəsində gedən qızğın döyüşlərdə fəal iştirak etmiş, Muradxanlı, Güləbird, Aşağı Fərəcan, Yuxarı Fərəcan, Mavutulu, Səfiyan, Türklər kəndlərinin erməni quldurlarından təmizlənməsində böyük şücaət göstərmişdir. Hakim Füzuli, Laçın, Qubadlı və Zəngilan bölgələrində onlarla yaralı və meydin döyüş zonasından çıxarılmasına nail olmuşdur. Ona Komandirlər tərəfindən qoçaqlığına və cəsurluğuna görə təşəkkür edilmiş, iki dəfə məzuniyyət verilmişdir. Lakin o döyüş yoldaşlarından ayrılmamış, məzuniyyətə getməkdən imtina etmişdir. Hakim 1993-cü il aprelin 5-də Laçın bölgəsinin Qızartı kəndini erməni qəsbkarlarından azad edərək qəhrəmancasına həlak olmuş, Qasımlı kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir.
Bağlayıcı
Tabesizlik bağlayıcıları
Tabesizlik bağlayıcıları tabesiz mürəkkəb cümlənin tərkib hissələrini və həmcins sözləri bir-birinə bağlayır.
Badamlı (qəsəbə, Şahbuz)
Badamlı (əvvəlki adı: Badamlısu) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunda qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunun Badamlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Badamlısu qəsəbəsi Badamlı qəsəbəsi adlandırılmışdır.
Azil mədəniyyəti
Yəqin ki, Aziliya mədəniyyəti, təxminən 8 min il əvvəl Allerda iqlim fərqliliyi e.ə. dövrünə aiddir və madlen mədəniyyətini izlədi. Arxeoloqların fikrincə, Asil mədəniyyəti madlenin son mərhələsi idi, iqlim istiləşməsi isə bölgədə insanların yaşam tərzində dəyişikliklərə səbəb oldu. Buzların əriməsi qida ehtiyatlarını azaldıb və Madeleine mədəniyyətinin istehsalçılarının yoxsullaşmasına səbəb ola bilər. Nəticədə, Aziliya alətləri və sənəti Buz dövrünün sələflərinə nisbətən daha xam və daha az yayılmışdır və ya tamamilə tamamilə fərqlidir.
Ligularia palmatifida
Ligularia palmatifida Ligularia palmatifida
Yengi İspiran (Təbriz)
Yengi İspiran — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Utilər
1958-ci ildə erməni tarixçisi S.T.Yeremyan qədim alban dilinin udin dili olduğunu yazmış, gürcü tarixçisi A.Q.Şanidze də udinlərin erməni tarixi ənənəsində albanların varisləri hesab edildiyini göstərmişdir.
Alban tarixçisi Moisey Kalankatlının – Alban ölkəsinin tarixi əsərində Albaniyada 5 mahalın Uti adlandığı göstərilir: Qarabağın dağlıq hissəsində – Artsakda, Bərdə zonasında , Girdimanın Xalxal şəhəri (indiki Qazax- Ağstafa rayonunları ərazisində) zonasında və Azərbaycanın şimal – qərbində. Qiyasəddin Qeybullayev qeyd edir ki, tədqiqatçıları çaş – baş salan da budur. Əgər mahalların hamısında indiki Dağıstandilli udinlərin əcdadları yaşamışsa, onda əlbəttə deməliyik ki, onlar Albaniyanın ən böyük tayfası idi. İqrar Əliyev belə də yazmışdır: "Utilər Albaniyada aparıcı tayfa idilər". Sonra bu fikri V. L. Qukasyan təkrar etmişdir: "Uti – udinlər alban tayfa ittifaqında aparıcı rola malik idi." Qiyasəddin Qeybullayev isə bu fikrə etiraz edərək qeyd edir ki, bu belə deyil.
Syzygium smithii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məryəm Əlizadə
Həyatı
Professor Əbdül Əlizadənin bacısıdır.
Ədəbi fəaliyyəti
"SSRİ və Yunan Teatr Əlaqələri. Ənənə və novatorluq" simpoziumunda (Afina – 1986, oktyabr) Sovet nümayəndə heyətinin tərkibində Yunanıstanda olmuşdur.
Yazı
Yaranma tarixi
Müəyyən fikri başqasına çatdırmaq üçün qədim insanların istifadə etdikləri vasitələrdən biri də balıqqulağı olmuşdur. Şimalı Amerika hindularının bəzi tayfaları bu vasitədən geniş istifadə etmişlər.
2016 Yüngül atletika üzrə Afrika çempionatı
2016 Yüngül atletika üzrə Afrika çempionatı — 22 və 26 iyun aralığında CAR-ın Durban şəhərində keçirilən XX Yüngül atletika üzrə Afrika çempionatıdır.
Yazı
Yaranma tarixi
Yazının formalaşması və inkişafı dövründə onun bir neçə tipi olmuşdur. Yazının tipləri barədə müxtəlif fikirlər var, lakin son tədqiqatlara görə müəyyən edilmişdir ki, yazının 4 əsas tipi var.
Bundan başqa ideoqrafik yazının əmələ gəlməsiylə bağlı çox fikirlər vardı. İ. Qelb, R. Vulli, Ç. Loukotka, D, Diringer və başqaları bu yazının bir ölkədə və bir xalq tərəfindən yarandığını söyləyirlər. Bəziləri Misir də, bəziləri isə Şumer də yarandığını qeyd edirdi, lakin V. İstrin bele bir nəzəriyyənin əksinə olaraq Şumer, Misir və Çin yazılarının bir-birindən fərqləndiyini, hər birinin müstəqil yolla təşəkkül tapdığını söyləmişdir.
Ən qədim ideoqrafik yazılarından biri də Misir yazısıdır. Bu yazının inkişaf dövründə 3 yazı forması meydana çıxmışdır:
Rəhim Hüseynov (astrofizik)
Həyatı
Hələ uşaqlıq yaşlarından XX əsrin 30-cu illərinin - o amansız aclıq dövrünün yaratdığı problemlərlə üz-üzə qalan Rəhim Hüseynov həm orta, həm də ali təhsili almaq üçün, sözün həqiqi mənasında, böyük çətinliklərə sinə gərməli olub. Vaxtında məktəbə getmək imkanı olmadığı üçün balaca Rəhim ondan 3 yaş böyük qardaşının kitablarından istifadə etməklə təhsilini evdə aldı, "biliyini" isə evdə böyüklər yoxlayıblar.
Yazı
Yaranma tarixi
Heca yazısı — Hecalar şərti işarələrlə göstərilən yazıya sillaboqrafik, yaxud heca yazısı deyilir. Bu yazının tələbinə görə dildə nə qədər heca varsa, bir o qədər də işarə olmalıdır.
Defensores Unidos FK
Hal-hazırkı heyəti
.
Sidiki Ouedraoqo
Karyerası
Sidiki Ouedraoqo birinci dəfə Afrika çempionatına 2016-cı ildə qatıldı. O, CAR-ın Durban şəhərində baş tutan XX Yüngül atletika üzrə Afrika çempionatında kişilər 100 metr məsafəyə qaşış yarışlarında yürüşlərdə iştirak etdi və məsafəni qət edə bilməyərək 48 atlet arasında 43-cü yeri tutdu.
Syzygium seemannianum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağdərə
İqtisadiyyatı
İşğal olunmuş ərazilərimizin qızıl yataqları bir qayda olaraq ABŞ-nin, Kanadanın, İsveçrənin, Fransanın iş adamları tərəfindən talan olunur. Ağdərənin Mehmana mis yatağı Türkiyəli iş adamı Mehmət Abdullaoğluna satılıb. 2004-cü ildən türk iş adamı Mehmana ərazisindən mis çıxarmaqla məşğuldur. Ərazidən çıxarılan mis Rusiya Federasiyasindakı, Almaniyadan olan iş adamına satılır. 2005-ci ilin mart ayından iş adamı M. Abdullaoğlu ərazidəki digər mis və qurğuşun yataqlarını da satın alıb.
Ləngərud
Ləngərud — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər. .Ləngərud şəhərinin əhalisinin əksəriyyətini giləklər təşkil edir.
Əmir Kır
Əmir Kır — Türk əsilli belçikalı siyasətçi, Brüsselin 19 bələdiyyəsindən biri olan Sen-Joss-ten-Nodenin bələdiyyə sədri.
Həyat və faliyyəti
2003-cü ildə federal seçkilərə qatılmış, lakin, 220 səs fərqi ilə federal parlamentə seçilməmişdir. 13 iyul 2004-cü ildə keçirilən bölgə seçkilərinə qatılmış və Brüssel Bölgəsindən 7409 səs toplayaraq partiyasının ən çox səs toplayan ikinci namizədi kimi bölgə məclisinə seçilmişdir. 6 partiyalı koalisiyada frankofonların (Fransızca danışanların) qurduğu Sosialist Partiyanın tutacağı iki nazir mandatından biri Əmir Kıra verilmişdir.
İnformasiya partlayışı
thumb İnformasiya partlayışı – bəşər tarixinin hazırkı dövrünə aid işlədilən geniş yayılmış termin; bu dövr onunla səciyyəvidir ki, informasiyaya yiyələnmək və onu yaymaq mexanikləşdirmə və sənayeləşdirməni çəmiyyətin hərəkətverici qüvvəsi kimi sıxışdırdı. Bu termin həm də bu gün kütləvi informasiyanın həcminin sürətlə artmasını göstərir.
Lactuca saligna
(Lactuca saligna) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ənsar (İslam)
Termin olaraq İslam dininin tarixi inkişafı nöqteyi nəzərindən böyük əhəmiyyətə sahib olan Hicrət hadisəsi ilə bir bütün olaraq terminləşmişdir. İslam tarixində Məkkədən Mədinəyə köçən Mühacirlərə yardım edən Mədinəli Müsəlmanlara Ənsar deyilmiş, Quranda Allah tərəfindən Ənsarlara işarə edilərək yer verilmişdir.
Səhraların dünyada sahəsinə görə sıralaması
thumb|819px|none|[[Dünyanın ən böyük səhraları]]
Köməkçi nitq hissələri
Qoşma
İsmin adlıq, yiyəlik, yönlük və çıxışlıq hallarında olan sözlərə qoşularaq müəyyən məna çaları yaradan köməkçi nitq hissəsinə qoşma deyilir. Qoşmanın 9 məna növü var:
Tabelilik bağlayıcıları
Tabelilik bağlayıcılarının 4 qrammatik məna növü var:
Modal sözlər
Danışanın ifadə etdiyi fikrə münasibət bildirən köməkçi nitq hissəsidir. Modal sözlərin mənaca aşağıdakı növləri var:
Körpübaşı (Trabzon)
Sürmənə, Araklı və Çaykara mahalları arasında qalar. 1998-ci ildə Körpübaşının Beşköy diyarında əlim bir sel fəlakəti olmuş və 40 küsər türk vətəndaşı həyatını itirmişdir. Mərhum Adnan Qəhvəçi, mərhum Rəcəb Yazıcıoğlu və Mustafa Sait Yazıcıoğlu bu mahala bağlı Beşköy diyarının yetişdirdiyi dövlət adamlarıdır. Milli futbolçu Fateh Təkkə bu mahalda doğulmuşdur.
Tarixi
Məhəllə və kəndlərin mahal mərkəzinə uzaqlıqları: Beşköy 3 km Arpalı Kəndi 27 km Çifteköprü Kəndi 5 km Günəşli Kəndi 7 km Yağışlı Kəndi 7 km Akpınar Məhəlləsi - Cücərtili Məhəlləsi - Gündoğan Məhəlləsi - Qonaqlı Məhəlləsi 4 km Küçükdoğanlı Məhəlləsi 5 km Yılmazlar Məhəlləsi 7 km Dağardı Məhəlləsi 9 km Emirgan Məhəlləsi 9 km Büyükdoğanlı Məhəlləsi 15 km
Dnepr deltası
Hidroqrafiya
Dnepr deltası Konka qolunun mənsəbindən 50 km yuxarıda yerləşir. Delta dördbucaqlı formaya malikdir. Onun eni 10-12 km, bəzi hissələrdə 17 km çatır. Cənubdan Aleşkov qumları ilə əhatələnir. Delta 350 km² əraziyə sahibdir. Bura gölllər, gölməçələr, boğazlar, adalar daxildir. Öz ölçüsünə görə Böyük Potyomkin adası fərqlənir. Adanın ətrafı bataqlıqlaşmışdır. Burada tuqay meşələri yayılmışdır. Buraya demək olar ki, yağış yağmır. Bitkilər bu səbəbdən əsasən çayın suyundan qidalanırlar. Əsas qolları - Konka (ən uzunu), Bakay (ən enlisi) və Rvaç (ən dərini), həmcinin Koşevaya, Litvinka və başqaları.
Bakı–Supsa neft kəməri
Texniki göstəricilər
Texniki göstəricilərinə görə regionda fərqlənən Qərb boru kəmərinin uzunluğu 827 kilometrdir. Diametri 530 mm olan kəmərin 772 kilometrlik hissəsi yeni polad borulardan çəkilmiş, qalan 55 kilometrlik sahəsi isə əsaslı təmir olunmuşdur. Boru kəmərinin sabit fəaliyyətinin təmin edilməsi üçün 6 nasos və 2 təzyiqazaldan stansiya quraşdırılmışdır. İllik nəqletmə gücü 5,1 milyon ton (gündəlik ötürmə qabiliyyəti 115 min barrel) olan Qərb boru kəmərindən axan neftin qəbul edilməsi məqsədilə Supsa terminalında hər birinin tutumu 250 min barrel (ümumi həcmi 400 min ton) təşkil edən 4 neft çəni tikilmişdir.
Günəş tacı
Adi müşahidə zamanı Günəş tacını ancaq tutulma əsnasında görmək olar. 1868-ci ilin 18 avqustunda müxtəlif ölkələrdən bir çox astronomlar tam Günəş tutulmasını müşahidə etmək üçün Hindistana getmişdilər. Bu zaman tacın və protuberansların spektrini öyrənməklə "helium qazı" kəşf edildi. Ancaq Günəş tutulmaları qısamüddətli olurdu. O biri tutulmanı isə çox gözləmək lazım gəlirdi. J. Jansen öz spektroskopunu elə qurdu ki, adi vaxtda da Günəşi müşahidə edə bilsin. Sonra Günəşi müşahidə texnikasını daha da təkmilləşdirdilər. İndi Günəşi müşahidə etmək üçün tutulmanı gözləmirlər. Ancaq yenə də tutulma Günəşi öyrənmək üçün vacib hadisələrdən biri olaraq qalır.
Elastiki qüvvə
Deformasiya zamanı yaranan qüvvəyə elastiklik qüvvəsi deyilir.Qüvvə nin növündən asılı olaraq cismə tətbiq olunan qüvvə ona təcil verir, yaxud cismi deformasiya ya uğradır (ölçü və formanı dəyişdirir). Qüvvənin təsiri ilə baş verən deformasiyaya nəzər salaq. Qüvvənin təsiri kəsildikdən sonra cismin ilk ölçüsünün və formasının bərpa olunma dərəcəsinə görə iki növ deformasiyaya rast gəlinir. Təsir kəsildikdən sonra cisim tamamilə ilk ölçü və formasını alırsa, baş vermiş deformasiya elastiki deformasiya adlanır. Təcrübi faktlarla müəyyən olunmuşdur ki, elastiki deformasiya cismin fərdi xüsusiyyətindən asılı olmaqla yanaşı təsir edən qüvvənin müəyyən qiymətləri intervalında baş verir. Qüvvənin müəyyən qiymətindən sonra təsirin kəsilməsinə baxmayaraq cisim tam mənada ilk hala qayıda bilmir. Elə maddələr vardır ki, onlarda hətta çox kiçik qüvvənin təsiri ilə meydana gələn deformasiya təsir kəsildikdən sonra bərpa olunmur. Bu növ deformasiyalar plastik deformasiya adlanır. Plastik deformasiyanı yaradan qüvvənin ən kiçik qiyməti (yaxud, elastiki deformasiyanı yaradan qüvvənin mümkün olan ən böyük qiyməti) müxtəlif cisimlər üçün müxtəlifdir. Qüvvələrin tətbiq olunma üsuluna görə bərk cisimlərdə müxtəlif növ elastik deformasiyalar - dartılma (yaxud sıxılma), sürüşmə və burulma deformasiyaları baş verir.
Huk qanunu
ifadəsi ilə təyin olunur. (3)-ü (2)-də nəzərə alsaq
Lük Makfarleyn
Şəxsi həyatı
Lük Makfarleyn artıq uzun müddətdir ki, öz homoseksuallığını gizlətmir. O ictimaiyyətə özünün kaminq-autunu (homoseksual olduğu haqqda etirafını) Kanadanın The Globe and Mail qəzetinə 15 aprel 2008-ci ildə verdiyi intervyuda bildirmişdi. Bu xəbər media üçün elə də böyük sürpriz olmamışdı; belə ki, əvvəllər onu dəfələrlə Grey's Anatomy serialında baş rolların biri oynamış və homoseksuallığını heç kimdən gizlətməyən aktyor Teodor Reymond Nayt ilə birgə görülürdü. Hal-hazırda Makfarleyn söz-söhbət üçün səbəb verməyə davam edir. Onun Həbsxanadan qaçış teleserialın baş qəhrəmanı Uentuort Miller ilə görüşdüyü iddia olunur.
Əyri xətt
Məsələn: Facebook.com/