cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Faktorinq
Faktorinq özünün klassik məna və variantında banklar tərəfindən müştərisinin, borc öhdəliklərinin alınması vasitəsi ilə qısamüddətli kreditləşdirilmə və bununla bağlı çoxistiqamətli və çoxsaylı əməliyyatları əks etdirir. Müştərilərin bu borc öhdəlikləri hər şeydən əvvəl müştərinin mal-material və xammal, texnoloji maşın, avadanlıq, qurğular alması ilə, müştərinin ödəmələrin mümkün riskləri ilə bağlı sığorta olunması ilə və s. səbəbdən yarana bilər.
Malgöndərənin faktorinqin predmeti malalanlarla hesablaşmalarda yaranmış debitor borclardır. Bu faktorinqin daha geniş yayılmış formasıdır. Çünki təsərrüfatın bütün sahələrində tərəflər arasında münasibət, təsərrüfat əlaqələri məhz elə bu əməliyyatlara başlayır. Belə əməliyyatlar təsərrüfat əlaqələrində çəki etibarilə üstünlük təşkil edir. Malgöndərənin faktorinqini həyata eçirmək üçün faktorinq təşkilatı ilə malgöndərən arasında müqavilə bağlanır. Müqavilənin şərtlərinə görə faktorinq təşkilatı malgöndərənin əmlakı olduğu vəsaitin müəyyən hissəsini 70-90%-ini ödəyir. Qalan hissəni isə alıcıdan aldıqda öz komisyon ödəmələrini çıxmaq şərtilə malgöndərənə ödəyir. Banklar tərəfindən və ya ixtisaslaşmış faktorinq şirkətləri tərəfindən malgöndərənlərin borc öhdəliklərinin borc öhdəliklərinin alınması, malgöndərənə dövriyyə vəsaitlərinin çatışmazlığını aradan qaldırmağa, maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətini sabitləşdirməyə, balansın quruluşunu təkmilləşdirməyə, ödəmələr riskini minimuma endirməyə, pul dövriyyəsini sürətləndirməyə, hesablaşmaları vaxtında aparmağa imkan yaradır. Bunlar isə müəssisə üçün normal fəaliyyət şəraitinin yaranması deməkdir.
- Faktorinq şöbəsi tərəfindən müştəriyə irəli sürülən tələblər toplusu işlənib hazırlanır. Malgöndərənin faktorinqi həyata keçirilərkən tələblər toplusu aşağıdakıları əks etdirməlidir: onun məhsulu, yerinə yetirdiyi işlər və göstərdiyi xidmətlər, onun məhsulları və gördüyü işlər yüksək keyfiyyətə,bazarda yüksək tələbə malik olmalıdır; onun istehsalı dinamik olrarq artmalı və bununla bağlı etibarlı perspektivi olmalıdır; geniş təsərrüfat əlaqələri və öz istehsal sahəsində yüksək imicə malik olmalıdır; yüksək idarəetmə personalına və yüksək səviyyədə təşkil olunmuş mühasibat uçotu və hesabat sisteminə malik olmalıdır; müxtəlif kontragentlər, o cümlədən büdcə və bank qarşısında borca malik olmamalıdır.
-	konvensiya faktorinqi;
-	ixrac faktorinqi.
1.	reqress (geri dönmə, qayıtma) hüququ ilə;
2.	reqress hüququ olmadan.
Reqress hüququ ilə faktorinq əməliyyatlarının mahiyyəti ondan ibarətdir ki, faktorinq təşkilatı, səbəbindən asılı olmayaraq ödəyicinin ödəmələrdən imtina etdiyi halda, müştəridən alınmış borc öhdəliklərinniona qaytarmaq hüququ vardır. Bu halda ödəmələr riski və kreditin qaytarılması öhdəliklərimüştəriyə keçir. Reqress hüququna uyğun olaraq müştəri, borc öhdəliklərinin satışı zamanı faktorinq təşkilatının ödədiyi məbləği ona qaytarmalıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, bu halda komisyon mükafatlar müştəriyə qaytarılmır.
c) Alınmış borc öhdəlikləri əsasında kreditləşmə limitinin müəyyən edilməsi. Bu müştərinin vəsaitlərini dövriyyəsi şərtlərindən və şəraitindən, riskin səviyyəsindən, ssudanın ödənilməsi müddətlərindən, faktorinqin tipindən və s. amillərdən asılıdır. Bunlardan əlavə, faktorinq əməliyyatlarında kreditləşmə limitinin müəyyən edilməsinin əsas göstəricilərindən biri əvvəlcədən ödəmənin müəyyənləşmiş həddidir.
Ələkbərbəy Nəzərli
Ələkbərbəy Nəzərli — xeyriyyəçi, Azərbaycanın Kor Əhəddən sonra ilk qarmon ifaçısı.
Nils Bor
Həyatı
Kvant mexanikasının əsas prsinsipləri nəzəriyyənin formal uğurlarına baxmayaraq ilk illərdə bir çox cəhətdən qeyri-aydın olaraq qalırdı. Kvant mexanikasının fiziki əsaslarının, onun klassik fizika ilə əlaqəsini tam şəkildə anlaşılması üçün klassik (makroskopik) və kvant (mikrosopik – atom və subatom səviyyələrində) maddi obyektlərinin qarşılıqlı əlaqəsini, mikroobyektlətin xarakteristikalarının ölçülməsi prosesini və bütovlükdə nəzəriyyədə istifadə olunan anlayışların fiziki mahiyyətini dərk edilməsi üçün daha dərin analizlərə ehtiyac yaranmışdı. Bu cür analiz isə gərgin əmək tələb edirdi ki, bu işi də məhz Bor öz çiyinləri üzərinə götürür. Onun təsis etdiyi institut bü səpkili tətqiqatların mərzəkinə çevrilir. Borun əsas ideyası ondan ibarət idi ki, mikrohissəciklərin (məsələn elektronlar) klassik fizikadan götürülmüş dinamik xarakteristikaları (məsələn, onun koordinatları, impuls, enerji və s.) – heç də özü özlüyündə mikrohissıciyə xas ola bilməzdi. Elektronun bu və digər xarakteristikanın, məsələn impulsunun, mahiyyət və mənası elektronun bu xaraktersitikalrın özünü büruzə verdiyi klassik obyektlə qarşılıqlı münasibətdə meydana çıxa bilərdi. Bu cür klassik obyekt şərti olaraq ölçü aləti adlanır. Bu ideya nəinki yalnız fiziki, həm də fəlsəfi əhəmiyyət daşıyır. Belə ki, nəticədə mikrodünyada baş verən bütün məlum proseslərin qeyri-relyavistik oblastlarda (yəni hissəciklərin sürətinin işıq sürəti ilə müqayisədə kiçik qiymətlərində) daxili ziddiyət olmadan izah edə bilən və ən son həddə obyekt makroskopik cismə keçdikdə avtomatik olaraq klassik fizika qanunlarına aparan ümumi bir nəzəriyyə işlənilir. Bütün bunlardan sonra relyavistik nəzəriyyənin də əsasları hazırlanır.
Bor böyük fiziklər məktəbi yaradır və bütün dünya fizikləri arasında əməkdaşlığın inkişafına misilsiz töhfələr verir. Bor institutu dünyanın ən mühüm elmi mərkəzlərindən birinə çevrilir. Bu məkətb özündə dünyanın hər bir güşəsindən olan fizik-alimləri birləşdirirdi. Dahi fizikimiz Landau da Bor insitutunda çalışmış və Boru özünün yeganə müəllimi hesab etmişdir.
Milad ağacı
Mümkün sələflər
Müasir Milad şam ağacı orta əsr misteriyalarında müxtəlif ölkələrdə Adəm və Həvvanın xatirə günü münasibətilə 24 dekabrda bəzədilən Cənnət ağacı ilə əlaqəlidir. Bu cür pyeslərdə dekor kimi istifadə edilən ağac, almalar (bilgi, xeyir və şər ağacının məhsullarını, dolayısıyla Məsihin öz üzərinə aldığı İlk Günahı təmsil edir) və dairəvi ağ vaflilərlə (Yevxaristiya və bağışlanmanı təmsil edir) bəzədilirdi. Sonradan, Doğulma səhnəciyi kimi Cənnət ağacı da tədricən evlərdə yerləşdirilməyə başlamışdı. Ağacın bəzədilməsində istifadə edilən almalar isə parlaq şarlarla əvəzlənmişdir. >
Digər mənbələr 1600-cü illərdə Almaniyada ilk qeydə alınmış Milad ağacları ilə xristianlıqdan əvvəlki ənənələrə xas ağaclar arasında əlaqə görsələr də, bu mövqe mübahisə mövzusudur. "Britannika Ensiklopediyası"na görə, həmişəyaşıl ağaclar, çələnglər və girlyandların istifadəsi qədim misirlilər, çinlilər və yəhudilərin adətləri idi. Ağaca ibadət xristianlıqdan əvvəl avropalılar arasında geniş yayılmışdı, xristianlığın qəbulundan sonra isə Şeytanı qorxutmaq üçün Skandinaviya ölkələrində evlərin Yeni il qabağı həmişəyaşıl bitkilərlə bəzədilməsi və Milad qabağı quşlar üçün Şam ağacı bəzədilməsi ilə özünü büruzə vermişdir.
Regionlara görə tarixi ənənələr
Bir sıra mənbələrdə göstərilir ki, XVI əsrdə alman xalqı tərəfindən "Milad ağacı" və ya daha dəqiq köhnə variantda  hazırlanmışdır, lakin bəzi mənbələrdə isə "Yeni il ağacı"nın 1510-cu ildə bayram ərəfəsində Çexiyanın paytaxtı Praqada hazırlanması qeyd olunur. Bayramdan sonra isə ağc yandırılmışdır. Yeni il ağacı özündə xristian dininə və dilə aid olan xüsusiyyətləri daşıyır. Buna görə də, ilk Yeni il ağacı Praqada yaşayan Martin Lüter tərəfindən evdə qoyulan ağac hesab olunur.
Navajo Bakbord
Yonq Ayaks
Bakboord Ayaks akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. İlk müqaviləsini Bakboord 26 iyun 2015-ci ildə imzalamışdır. 25 aprel 2018-ci ildə Bakboord Erediviziya təmsilçilərindən olan Ayaks klubu ilə 2020-ci ilin 30 iyun tarixinə kimi olan ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. Bakboord öz peşəkar karyerasında debütünü 1 dekabr 2017-ci ildə MVV Maastrixt klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Eerste Diviziya görüşündə Yonq Ayaks rəqibinə 4-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Şəxsi həyatı
Bakboord Niderlandda anadan olmuşdur. Valideynləri isə Surinam vətəndaşlarıdır.
Lecuno
Poçt kodu - 21038.
Hisar Gərmxan
Hisar Gərmxan — İranın Şimali Xorasan ostanının Bocnurd şəhristanının Gərmxan bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 716 nəfər və 182 ailədən ibarət idi.
Marallarım (hekayələr toplusu)
Onun 1910-1913-cü illərdə "Molla Nəsrəddin" jurnalında "Ceyranəli" imzası ilə çap etdirdiyi "Marallarım" adlı hekayələr toplusuna aşağıdakılar daxildir:
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin hekayələrinin təxminən üçdə biri portret hekayədir. Portret hekayələr sırasında "Mirzə Səfər", "Şeyx Şəban", "Koroğlu", "Şikayət", "Mütrüb dəftəri", "Yaşılbaş sona", "Diş ağrısı", "Qiraət" və s. hekayələrinin adını çəkmək mümkündür. Bu hekayələrdə əsas qəhrəmanın tərcümeyi-halının geniş və ətraflı təsvir olunması, zahiri və mənəvi tərəflərinin sözlə "rəsminin çəkilməsi" hadisələrin gedişatında aparıcı əhəmiyyətə malik olur.
Nohurdüzü
Toponimikası
Nohurdüzü oyk., sadə. Quba r-nunun Yerfi i.ə.v.-də kənd. Yan silsiləsindədir. Kəndin ərazisində şirinsulu, axarlı iri nohur (göl) vardır. Həmin gölün yerləşdiyi ərazi Nohurdüzü adlanır. Sonralar burada salınmış kənd həmin düzün adı ilə adlandın İmişdir.
Qalacığa (Soyuqbulaq)
Qalacığa - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Zallar
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri kəndi işğal edib. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.
Sənxast
Sənxvast- İranın Şimali Xorasan ostanının Cacərm şəhristanının Colgə Sənxvast bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,009 nəfər və 590 ailədən ibarət idi.
Yaquar
Yaquar Qərb yarımkürəsinin panter cinsindən olan ən böyük və ən güclü nümayəndəsidir. Yaquarlar, bütün böyük yırtıcı pişiklər arasında ən güclü dişləməyə malikdirlər və onlar özlərindən 4 dəfə böyük heyvanları belə asanlıqla məhv edə bilirlər. Hətta Yaquar, Köpək Balığından belə daha güçlü dişləməyə sahibdir. Güclü çənələri və iti dişləri, yaquarlara qalın timsah dəriləri və hətta tısbağa qabıqlarını belə asanlıqla deşməyə imkan verir. Yaquarın dişləmə qüvvəsi 1500 PSI-dan çoxdur. Hansı ki, meşənin şahı sayılan Şirdə isə bu, Yaquardan 3 dəfə az, 650 PSI-dır. Yaquar hal-hazırda Meksikadan (bəzən ABŞ-nin cənub-qərbində də görülə bilər) Mərkəzi Amerikaa və Paraqvayın cənubu ilə Argentinanın şimalına qədər böyük bir ərazidə yayılmışdır.
Qüvvətli çənəsi sayəsində zirehli sürünənlərin qabıqlarını deşə və məməlilər arasında çox yayılmamış olan öldürmə üsulllarından birini istifadə edə bilir. Kəlləni iki qulağın arasından dişləyərək beyinə ölümcül zərbə endirir.
Etimologiya
"Yaquar" sözünün etimologiyası tam olaraq müəyyən deyil. Bəzi mənbələr Cənubi Amerika Tupi dilindən Portuqal dilinə keçdiyini ifadə edir.
Birləşmiş halda olan jaguareté sözcüyündəki -eté "gerçək" mənasına gəlir. Guarani dilindəki yaguareté sözü də "gerçək yırtıcı heyvan", "it gövdəli", ya da "cırıcı it" deyə fərqli tərcümələrə malikdir.
Qurğan (Soyuqbulaq)
Qurğan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kaha (Kəlbəcər)
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Gürcülü türbəsi
Memarlıq xüsusiyyətləri
Həmçinin, türbə memarı, özündən əvvəlki sənətkarlar tərəfindən yaradılmış memarlıq ənənələrini də saxlayaraq giriş hissəsini aşağı hündürlüklü qapı formasında həll etmişdir.
Alaqur
Toponimkası
Alaqur- Tiflis quberniyasının Axalsix qəzasında qışlaq adı. Hunlarda və bolqarlarda "Oqur(Uqur)" tayfa adından və "el" sözündəndir. Əsli "El oqur", yəni "Oqur eli (tayfası)". Azərbaycanda Oğrukənd (Salyan rayonu, indi Təzəkənd) adı ilə eynidir.
Puma
Xüsusiyyətləri
Dəri qatı nazik, tük örtüyü sıx, rəngi isə dəyişkəndir. Sıxlıqla sarımtıl qəhvə rəngi və ya gümüş-boz olurlar. Boyun hissəsi və və sinəsi çox vaxt ağ rəngə çalır. Alt hissədəki tükləri daha açıq rənglidir. Qulaqları kiçikdir və ucları qara tüklərlə örtülmüşdür. Qulaqlarının kiçik olmasına baxmayaraq yaxşı eşidir. Burnu isə qara rəngdədir. Yeni doğulanda ləkəli olub, bu ləkələr puma bir yaşına çatmadan itir. bəbir dəstəsinin nümayəndələrində olduğu kimi melanizm əlaməti göstərmir.
Mussa Diabi
Bayer Leverkuzen
Diabi qələbəni təmin etmək üçün "Leverkuzen"in üçüncü qolunu vurdu.FC Union Berlin 4 mart 2020-ci ildə DFB-Pokal turnirinin 1/4 finalında 21 avqust 2021-ci ildə Bundesliqada Borussia Münhenqlaba qarşı keçirilən matçda qol vurdu və bu, onun mövsümdə ilk qolu oldu.
Hacı ağa Qubalı
Hacı ağa Qubalı — XIX əsrin ortalarında və XX əsrin əvvəllərində Qubada yaşamış Azərbaycanlı şair. =Həyatı= Doğum və vəfat tarixləri bilinmədiyi kimi, həyatı haqqında məlumat da yoxdur. Atasının adının Kərbalayi Əhməd olduğu məlumdur. Hacı ağa Qubalı Qubada 1830-cu illərdə təşkil edilən "Gülüstan" şeir məclisinin üzvlərindən idi.
Mark Yuni Brut
Həyatı
Brutun atasını isə Pompeyin əmri ilə edam etmişdilər. Anası Serviliya ağıllı, təhsilli bir qadın idi. Dayısı Katon respublikaçıların lideri idi. Qul müharbələri dövründə Spartakın üsyanının yatırılmasında böyük xidmətləri vardı. Brut Afinada gözəl təhsil almışdı. Fəlsəfəni, natiqlik sənətini dərindən öyrənmişdi. Platonun fəlsəfəsinə vurulmuşdu. Böyük idealistin fəlsəfəsi onu başqa filosofları da dərindlən öyrənməyə təhrik etmişdi.
Sui-qəsd
Bu vaxt Brutun həyatında mühüm bir hadisə baş verdi. O, arvadını boşayıb dayısı Katonun qızı Porsiyə evləndi. Porsinin əri ölmüşdü. Dayısı isə Sezarın qanlı düşməni idi. 44-cü ildə nəhayət, Kassi sui-qəsd planı haqda Bruta məlumat verdi. Qəsdin rəhbəri Brut oldu. Sezar yenidən yürüşə hazırlaşırdı. Zaman az idi. Plana görə Brutun qohumu qladiatorlarla sui-qəsdçiləri qorumalı idi. Treboni küçədə Antonini Sezardan ayırmalı, Brut isə Senatda qəsdin motivləri barədə çıxış etməli idi… Amma Sezar gəlib çıxmırdı. Evdə arvadı pis yuxular gördüyünü, ürəyinə nəsə damdığını demişdi. Falçılar da məsləhət görmürdülər. Sezar iclası təxirə salmaq barədə göstəriş verdi. Bu vaxt Sezara yaxın olan, amma qəsddə iştirak edən adamlardan biri ona məsləhət gördü ki, söz-söhbətə son qoymaq üçün özü gedib çıxış etsin. Gözlənilən an yaxınlaşırdı. Bu vaxt daha bir problem çıxdı. Brutun evindən pis xəbər gəldi: arvadı can üstədir, amma o, Senatı tərk etmədi… Nəhayət, Sezar gəldi, əhatəyə alındı və ona iyirmi üç xəncər zərbəsi vuruldu. Onu vuranların biri də Brut idi. Sezarın yeganə sözü sonralar dillər əzbəri olacaqdı: "Brut, sən dəmi, mənim balam?!" Yunan filosofları tiran Sezarın qətlini müsbət hadisə kimi qiymətləndirirdi.
Adi kəkilli arıquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
NGC 3447A
NGC 3447A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. IBm/P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cavanşir Əhmədov (gizir)
Hərbi xidməti
Müharibə başlayan ilk gündən O, yoldaşları ilə bir yerdə ön cəbhədə vuruşur. Cavanşir ilk öncə Murovdağ zirvəsinin, Cəbrayıl, Zəngilan rayonlarının və Hadrut qəsəbəsinin düşməndən azad olunmasında fəal iştirak edib. Xocavənd döyüşlərində də iştirak edən Cavanşir, 15 oktyabr tarixində həlak olmuşdur.
Gülağa Zeynalov
Gülağa Tapdıq oğlu Zeynalov — milli musiqi sənətinin tanınmış nümayəndələrindən biri, ustad tarzən, dosent.
İzokost
İzokost = $100 / (Əmək miqdarı + Kapitalın miqdarı)
Bu düstur daha sonra müxtəlif giriş kombinasiyaları üçün izokostu hesablamaq üçün istifadə edilə bilər və nəticələr izokost xətti yaratmaq üçün qrafikdə çəkilə bilər.
İfrat yeni ulduz
Təsnifat.
I tip ifrat yenilərin (bunları SNI ilə işarə edirlər) alışması zamanı maksimum parlaqlıq bir həftəyə yaxın davam edir. Sonra 25 gün ərzində sutkada 0m,1 sürətlə parlaqlıq azalır, bundan sonra isə parlaqlığın düşməsi ləng gedir. Parlaqlığın maksimumundan 70 gün sonra parlaqlığın zəifləməsi sürəti sabit qalır və sutkada 0m,014 təşkil edir və nəhayət ifrat yeni görünməz olur. Ulduzun işıqlığının 2 dəfə azalması 55 sutkada baş verir. SNI- lərin spektrində çox geniş udulma xətləri müşahidə olunur. Bu xətlərin tədqiqi göstərir ki, alışma zamanı ulduzdan 0Ş3m kütləyə malik örtük atılır və bu örtük 104-2•104 km/san sürətlə ulduzlararası fəzaya genişlənir. Maksimum parlaqlıqdan sonra işıqlığın 55 sutkada 2 dəfə zəifləməsini partlayış zamanı yaranan 7Be, 55Co, 254CI və başqa izotopların radiaktiv parçalanması ilə izah etmək olar (bu izotopların parçalanma yarımperiodları 50 günə yaxındır).
TeamViewer
Əməliyyat sistemləri
TeamViewer, Microsoft Windows, Windows Server və Apple-ın macOS-u da daxil olmaqla ümumi əməliyyat sistemlərinə sahib olan bütün masa üstü kompüterlərdə istifadə oluna bilər. Həmçinin bir neçə Linux paylamaları və törəmələri üçün də paketlər də var: Debian, Ubuntu, Red Hat, və Fedora Linux. Bundan başqa, Raspberry Pi OS, Raspberry Pi üçün Debian versiyası da var.
Təhlükəsizlik
Gələn və gedən əlaqələr İnternet və ya yerli şəbəkələr vasitəsilə eyni dərəcədə mümkündür. TeamViewer, istənildiyi təqdirdə TeamViewer vasitəsilə nəzarətsiz giriş imkanı verən bir Windows sistem xidməti kimi çalışa bilər. Proqramın, məsələn bir USB məlumat daşıyıcısı vasitəsilə, tamamen kurulum gerektirmeden çalışan taşınabilir bir sürümü de vardır. tam quraşdırmaya ehtiyac olmadan çalışan portativ tətbiq versiyası da var.
Şərif Sönçələyev
Bioqrafiyası
13 iyun 1929-cu ildə K. A. Timiryazev adına Başqırd Dövlət Pedaqoji İnstitutu birinci direktoru təyin edilmişdir.
Yeraltı ədəbiyyat
Yeraltı ədəbiyyatın izləri
Bu gün ədəbiyyatın qaynaqlarından biri də yeraltı mədəniyyətdir. Məlumdur ki, yeraltı təsirlər 18-ci əsrdən Qotik ədəbiyyatı ilə ədəbiyyat sahəsində əks olunmağa başlamışdır. Qotik ədəbiyyatı insanın ən təməl və primitiv duyğularından biri olan qorxuya əsaslanır. Qorxu və şər yeraltı mədəniyyətin əvəzedilməz iki elementidir. Ədəbiyyatın əsrlər boyu davam edən macərasına nəzər saldıqda "şər" anlayışının da çox faydalı olduğu görünür. Ədəbiyyat uzun illərdir ki, xeyir-şər qarşıdurması üzərində qurulub və yaxşı mesajlar verib, lakin Yeraltı Ədəbiyyat ilə şər hakim elementə çevrilmiş, müxalif və anarxist qəhrəmanlar vasitəsilə şər anlayışı yenidən sorğulanmağa başlamışdır. Yeraltı Ədəbiyyat anlayışında şər artıq xeyirin əksi deyil, yeni həyat tərzidir. thumb|right|Charles Bukowski
Adi göy arıquşu
Təbii düşmənləri
Azərbaycanda məlum deyil.
II Abbas Hilmi Paşa
Həyatı
14 iyul 1874-cü ildə İsgəndəriyyədə dünyaya gəldi. Atası Misir xədivi Kavalalı Tofiq Paşa, anası isə Əhməd Tosun Paşa soyundan Əminə İlhamidir. İlk təhsilini İsgəndəriyyədə aldıqdan sonra qardaşı Mehmed Əli ilə birlikdə Vyanaya göndərildi. Burada ikən atasının ölüm xəbərini aldı və Osmanlı dövləti tərəfindən Misir xədivi elan edildi (7 yanvar 1892). Osmanlı hökuməti bu əsnada Avropadakı təmsilçilərinə teleqraf yollayaraq yeni xədiv üzərindəki nüfuzunu göstərmək məqsədilə, Abbas Hilminin Misirə gedərkən öncə İstanbula gələcəyini, daha sonra burada ona təsis edilən xüsusi gəmiylə İsgəndəriyyəyə yollanacağını bildirdi. Ancaq Abbas Hilmi Paşa bir bəhanə taparaq İstanbula getməkdən boyun qaçırdı və Avstriya imperatoru Frans İosif tərəfindən ona hədiyyə olunan gəmiylə Qahirəyə yola düşdü.
Pnompen
thumb|300px|Şəhərə təyyarədən baxış thumb|right|300px Pnompen (kxm. ភ្នំពេញ ) — Kambocanın paytaxtı və ən böyük şəhəri. Tonlesap çayının Mekonq çayı ilə qovşağında yerləşir. Fransa kolonizasiyası dövründən ölkənin paytaxtı olan şəhər, Kamboca müstəqillik əldə etdikdən sonra da iqtisadi, sənaye və mədəni mərkəz olaraq inkişafını davam etdirdi.
Pirilər
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Qaraca arıquş
Yayılması
Avropa, Asiya və Şimal-qərbi Afrikada yayılıb. Azərbaycanda isə dağ və dağ-meşə qurşaqlarında, bağ və parklarda yayılıb.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Palıd və fıstıq meşələrində, dağ yamaclarında və bağlarda, dağ çayı vadilərində yaşayır. Oturaq quşdur.
Cinsi statusu və çoxalma xüsusiyyətləri
ildə 2 dəfə yuvalayır. Yuvanı ağac koğuşlarında qurur. Yuvada 7-11 yumurta olur. Kürtyatma 13-14 gün çəkir.
Dalıqaya
Dalıqaya — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Üç üstəgəl iki (film, 1963)
Məzmunu
Üç yaxın dost — baytar Roman Lyubeşkin, diplomat Vadim və fizik Stepan Sundukov "Volqa" avtomobilində Qara dəniz sahillərinə məzuniyyətə yollanırlar. Burada təsadüfən iki rəfiqə — sirk aktisti Zoya Pavlovna və kinoaktrisa Nataşa onlarla rastlaşırlar. Oğlanlardan ikisi qızları sevirlər.
Qraf Monte Kristo
Məzmunu
Dantes toy günü həbs edilir. O, krala qarşı Napoleonun tərəfdarları ilə əməkdaşlıqda ittiham olunur. Dantes Napoleondan aldığı məktubu prokurora çatdırır. Prokuror keçmiş Napoleon tərəfdarının oğlu Villefordur. Krala xidmət etməyi seçdi və krala yaxınlığı ilə tanınan Sen-Meran ailəsinin qızı Rene ilə evləndi. Dantesin çatdırdığı məktubun atası Nuvardiyəyə ünvanlandığını görəndə dərhal məktubu məhv edir. Məktubda Napoleon Nuvardiyenin rəhbərlik etdiyi komitəyə hərbi çevrilişə hazırlaşmağı əmr edir. Dantesi bu məktubu məhv etməklə ona yaxşılıq etdiyinə inandıran prokuror ona məktub haqqında heç kimə danışmamağı əmr edir. Lakin o, kralın yanına gedib Napoleonun hərəkətə keçməsi xəbərini çatdırmaqla Kralın etibarını qazanır. Dantesi məhkəməyə belə aparmadan If Qalasına atdırdı.
Qırmızıya sürüşmə
Burada, r – qalaktikaya qədər məsafə, c – işıq sürəti, H – Habbl sabitidir (kainatın genişlənmə sürətini xarakterizə edir, ilk yaxınlaşmada istiqamətdən asılı deyil). Qalaktikanın spektrindəki qırmızıya sürüşməni ölçərək Habbl qanununa əsasən həmin qalaktikaya qədər məsafəni təyin etmək olur.
Qraf Monte Kristo
Personajlar
• Qaspar Kadrus: Dantesin dərzi qonşusudur. Dantesə danış məktubu yazanda o, Danglars və Fernandın yanındadır, lakin o, sərxoşdur. Edmonu toy günü aparanda Danqlars onu danışmamaqla hədələyir, əks halda o, Napoleon agenti olmaqda günahlandırılacaq. Qədrüs heç vaxt zəngin ola bilməz, meyxana açır və taleyi onu pis işlərə sürükləyir. Albert de Morcef: Fernand və Mersedesin oğlu. Qraf oynadığı hiylə ilə əvvəlcə qulduru Luici Vampanın əlinə keçir, sonra onu xilas edir. Qrafla münasibətləri əvvəlcə güclü olsa da, atası ilə qraf arasındakı mübarizəni dərk etdikdən sonra bu münasibət pozulur. Kitabın sonunda orduya qoşulur.
• Maraşel Bertran: Elba adasında məktubun çatdığı, Napoleon üçün işləyən şəxsdir. Həmin məktub ona çatanda Nuartiyeyə verilməsi üçün Dantesə məktub verir və Dantes həmin məktuba görə həbs olunur. Loklerk Fironun gəmisinin kapitanıdır. Ölməzdən əvvəl Dantesə Bertrana çatdırılması üçün məktub verir və ölür. Onun ölümündən sonra Dantes kapitan olur.
Tomas-Alexandre Dumasın həyatı boyu:
•1793: Tomas-Aleksandr Düma Birinci Fransa Respublikasının ordusunda general rütbəsinə yüksəldi. •1794: Qərbi Fransada inqilabi terroru qəbul etmir. •1795–1797: O, məşhurlaşır və Napoleonun altında döyüşür. •1802: Qara zabitlər ordudan qovulurlar. İmperiya quldarlığı bərpa edir. •1802: Oğlu Aleksandr Düma doğuldu. •1806: Tomas-Alexandre Dumas, imperiyanın ədalətsizliyinə hələ də acıyaraq öldü.
Seyidabad (Soyuqbulaq)
Seyidabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Mişni (Kəlbəcər)
Tarixi
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Qoturlu kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Qoturlu Kəlbəcər rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
Korqazak
Korqazak — mirneral mənbə, bulaq, Yuryuzan çayının sağ qolu. Mənbə Karatau silsiləsindən başlayır. Başqırdıstan Respublikası, Salavat rayonu, «Yanqantau» istirahət düşərgəsindən 3 km cənubda, Komsomol kəndi yaxınlığında yerləşir. Mənbə respublika əhəmiyyətli «Yanqantau» yasaqlığı ərazisindədir (1980). Mənbənin ətarf əraziləri Yanqantau kurortunun 1-ci sanitar zonasına daxil olan şam-ağcaqayın ağacları ilə örtülmüşdür.
Riçard Klarida
2016-cı ildə o, öz musiqisi, sözləri və vokallarından ibarət 13 trekdən ibarət Time No Changes albomunu buraxdı.
Barmaqbinə
Barmaqbinə — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Dalqılınclı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Kiçik maygülü
Statusu
Çoxsaylıdır.
Növdaxili müxtəliflik
Politipik növdür. Dünyada 9 yarımnövü vardır. Azərbaycan faunasına (T. Ruficollis capensis, Pal. 1884) daxildir. O biri yarımnövlərdən fərqli olaraq, birinci dərəcəli çalma lələkləri ağdır, ikinci dərəcəli çalma lələklərində isə ağ rəng yaxşı inkişaf etmişdir.
Orxan Bayramov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Bayramov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Qaraboyun maygülü
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xarakterik morfoloji əlamətləri
Qışda bədəninin üstü qara-qonur, altı isə ağ olur. Yayda başında kəkil olur, gözlərindən qulaqlarına doğru qızılı-kürən rəngində lələklər topası uzanır. Boynu qara, bədəninin yanları qonura çalan kürən olur. Dimdiyi iti və düzdür. Ayaqları bədəninin geri hissəsində yerləşir. Barmaqları enli üzmə pərdəsi ilə əhatə olunmuşdur.
Statusu
Çoxsaylıdır.
Ontogenezi
Orta ömrün uzunluğu məlum deyil. Ömrünün 2-ci ilində cinsi yetişkənliyə çatır. Fərdi inkişafı rüşeym, bala, cavan (yuvinal) və yetkin formalardan ibarətdir. İnkişaf tipinə görə maturonatla immaturonat arasında aralıq mövqe tutur.
Biosenozda rolu
Hidrofil bitkilərə təsir edən biotik faktorlara daxildir. Hidrofil heyvanlardan yem kimi istifadə edir. Özü isə üçüncü səviyyəli konsumentlərin rasionuna daxildir. Beləliklə, sahil ekosistemlərində və enerji çevrilməsində iştirak edir.
Qəbul edilmiş və qəbul edilməsi vacib olan mühafizə tədbirləri
Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu|Qızılağac və Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruqlarında, Şirvan, Abşeron və Ağgöl Milli Parklarında, Dövlət Təbiət Yasaqlıqlarında qorunur. Ramsar və Bern konvensiyalarına daxil edilmişdir. Əlavə qorunma tədbirlərinə ehtiyac yoxdur. Qızılağac və Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruqlarında, Şirvan, Abşeron və Ağgöl Milli Parklarında, Dövlət Təbiət Yasaqlıqlarında qorunur. Muzeylərdə (kolleksiya) nümayiş etdirilir, populyar maarifçilik ədəbiyyatlarına daxil edilir. Əlavə qorunma tədbirlərinə ehtiyac yoxdur.
Cambo
Cambo (, d. təxm. 1860, Eritreya; ö. 15 sentyabr, Kanada, Sent-Tomas, Ontario) — Afrika savanna fili .; Cambo bütün dünyada böyük məşhurluq əldə etmiş, tarixdə birinci zoopark və sirk heyvanıdır. 1862-ci ildə Paris Bitki Bağının yaxınlığındakı heyvanxanaya gətirildi. 1865-ci ildən isə London zooparkında saxlanılırdı və 1882-ci ildən amerikalı antreprener və şoumen Fineas Teylor Barnumun sirkinə satıldı. Cambo dəmiryolunda bədbəxt qəza nəticəsində ölüb. XIX əsrin sonundan günümüzə kimi Tafts Universitetinin talismanıdır (ABŞ).
London
Cambonun satışından qaynaqlanan ajiotaj dalğasında Britaniyanın paytaxtını "cambomaniya" bürümüşdü, birbaşa və yaxud dolayısı ilə filin adı ilə bağlı olan əşyalara və adlara moda başladı. Fil dəri rəngli ipək parça mövsümün sensasiyası oldu. Artan tələbat ilə eyni adlı fasonun şlyapa, palto, qalstuk və yelpikləri istifadə edilirdi. Restoranlarda "Cambo" supu və "Cambo" pörtlədilmiş ətindən olan yeməyi verirdilər. Rekord tirajlarla filə həsr olunmuş kitablar, kitabçalar, kalendarlar və mahnı kitabçaları satılırdı. "Panç" jurnalı karikatura dərc etdi və bu ona çağırış idi ki, Barnum özü ilə Amerikaya Cambo əvəzinə, karikaturada qaban şəklində təsvir edilmiş məşhur ingilis siyasətçi-antikleri və Milli Dünyəvi Cəmiyyətin banisi Çarlz Bredlounu aparsın. "London Fun" jurnalı Britaniya gerbindəki şiri fil ilə, həmçinin Allah və mənim hüququm şüarını Allah və mənim Cambom  şüarı ilə əvəz etməyi təklif etdi.
Milli Britaniya sərvətinin okeanın o tayına satışından narazı qalan nüfuzlu, ictimai və siyasi fiqurların dəstəyi ilə silahlanmış London Zoologiya Cəmiyyətinin üzvləri Berkli Hill və baronet Corc Boyer  London Zoologiya Cəmiyyətinin rəhbərliyinə qarşı Britaniya qanununun tələbinə görə, filin satışı ilə bağlı uyğunsuzluğu aşkar etmək üçün məhkəmə iddiası irəli sürdülər. Məhkəmə 1882-ci ilin martın 9-da baş tutdu, sazişdə qeyri-qanuni heç nə tapılmadı.
Azərbaycan tərcümə ensiklopediyası
Kitabın ideya müəllifi Azərbaycan Dillər Universitetinin rektoru, AMEA-nın həqiqi üzvü, əməkdar elm xadimi Kamal Abdulladır.
Ensiklopediya həm Azərbaycan dilinə, həm də Azərbaycan dilindən digər dillərə tərcümələrin müəlliflərini ehtiva edir.
Ensiklopediyada tərcüməçilər və bu sahə ilə maraqlananlar, eyni zamanda yazarlar, filoloqlar, gənc ədəbiyyatşünaslar üçün faydalı məlumatlar yer alıb. Ensiklopediyanın nəzəri və praktik hissələri, personarilər elmi işlər üçün son dərəcə ciddi və möhkəm həm faktoloji, həm də nəzəri bünövrə rolunu oynayır.
Cambo
Amerika
Böyük Britaniyadakı kimi, Cambo obrazı amerikalı sahibkarlar tərəfindən aktiv şəkildə istismar edilirdi. Siqaretlər, toxuma mətbəx əlcəkləri və böyük tikiş maşını filin adı ilə adlandırılmışdı. Üzərində Cambonun təsviri olan vərəqləri, sapları, sabunu, diş tozu və şirniyyat bişirmək üçün firma sodasını reklam edirdilər.
Xatirə
1975-ci il aprelin 14-də Barnum hələ həyatda sağ olarkən kolleksiyasında əksər eksponatların başına gələn taleyi Taft Universitetində "Barnum Holl" kolleksiyası da yaşadı və yanğın zamanı məhv oldu. Yanğından az sonra onun heykəli əyləncə parkından götürülmüş və universitet şəhərciyinin ərazisinə köçürülmüşdür. Cambo universitetin muzeyində yerləşdiriləndən sonra Taftın talismanı oldu və bu günə kimi də belə qalır. Filin külü Taft Universitetinin idman kafedrasının müdirinin kabinetində Peter Pan yerfındığı yağının 14 unsiyalıq (təxminən 400 ml) bankasında saxlanılır. Cambonun quyruğu hələ yanğından əvvəl bərpa işləri zamanı müqəvvadan ayrılmış və Taft Rəqəmsal Kolleksiyaları və Arxivləri kolleksiyasında nümayiş etdirilmişdi.
Qırmızıboyun maygülü
Xarakterik morfoloji əlamətləri
Qışda bel tərəfi qonur-boz, qarın tərəfi, qanadlarının altı və qoltuq lələkləri, başının altı və yan hissəsi ağ, boynunun alt tərəfi boz rəngdə olur. Yayda başında kürən lələklər topası və boynunda qara “yaxalığı” olur. Boynunun arxası qaramtıl-qonur, önü və yanları, döşünün yuxarı hissəsi və bədəninin yanları kürəndir. Bədəninin üst hissəsi qaramtıl-ağ olur. Dimdiyi düz və dartılmış şəkildə, çox hissəsi qara, uc hissəsi bozumtul, dib hissəsi isə boz-çəhrayı rəngdədir. Cavanların başının və boynunun yanlarında tünd naxışlar görünür.
Azərbaycan tərcümə ensiklopediyası
İstinadlar
4. https://525.az/site/?name=xeber&news_id=102233#gsc.tab=0
Qırmızıboyun maygülü
Sosiologiyası
Tək, cüt-cüt və sürü halında yaşayır.
Yemlənmə qaydası
Yemini əsasən suya cummaqla suyun alt hissəsindən başını suya salmaqla suyun və bitkilərin üstündən yığır, bəzən isə havada tutur.
Cek
Cek — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun Əlik inzibati ərazi vahidində kənd. Baş Qafqaz silsiləsinin yamacındadır. Şahdağ xalqlarının nümayəndələrindən biri olan ceklilərin tarixi, mərkəzi iqamətgahı. Quba xanlığı dövründə Xınalıq mahalının, SSRİ dövründə Əlik kənd sovetliyinin tərkibində olmuş, hazırda Əlik bələdiyyəsinin tərkibindədir (1999-cu ildən).
Rəhim Vahidov
Tənqid və rəylər
Tarixçi Tofiq Məmmədov qeyd edir ki, R.Vahidov öz əsərlərində xristianlığı, ticarəti, sənətkarlığı və erkən orta əsrlər Mingəçevir əhalisinin həyatının digər aspektlərini arxeoloji materiallar əsasında araşdırır. Tarixçi Əlisöhbət Sumbatzadənin fikrincə, Vahidovun "III-VIII əsrlərdə Mingəçevir" kitabında onun Mingəçevirdə apardığı qazıntıların nəticələri öz əksini tapmışdır. Sumbatzadənin qeyd etdiyi kimi, bu işdə böyük bir yer erkən orta əsr yaşayış məskənləri və maddi mədəniyyət qalıqlarının təsviri və təhlili, habelə Sumbatzadəyə görə əhəmiyyəti olduqca böyük olan alban yazılarıdır. Z.N.Bədəlova “Qafqaz Albaniyasında bəzi iplik alətləri haqqında” məqaləsində yazır ki, Vahidovun “Mingəçevir III- VIII əsrlərdə” əsərində qiymətli faktiki material və toxuculuq istehsal vasitələri haqqında məlumatları ehtiva edir. .
Cek
Əhalisi
1886-cı ildə kəndin əhalisi 7,767 nəfər olmuşdur. 40 il sonra – 1926-cı ildə isə 607 nəfər idi.
Azərbaycan tərcümə ensiklopediyası
İstinadlar
17. http://adu.edu.az/2018/07/t%C9%99rcum%C9%99-isind%C9%99-yenilik-az%C9%99rbaycan-t%C9%99rcum%C9%99-ensiklopediyasi-kitabi-t%C9%99qdim-olunub/
Hüseyn Kamil
Hüseyin Kamil (d. 21 noyabr 1853 - ö. 9 oktyabr 1917) — Misir sultanı.
İlk illəri
Hüseyn Kamilin tutduğu ən önəmli vəzifə isə sözsüz ki, həm qardaşı Tofiq Paşa, həm də onun oğlu II Abbas Hilmi Paşa səltənətində tutduğu Şura məclisi rəisliyi oldu. 1909-cu ildə yaranan Süveyş kanalı imtiyazı skandalı səbəbilə bu vəzifəsindən ayrıldı. Rəsmi vəzifələrdən uzaq qaldığı illərdə ticarət və kənd təsərrüfatı ilə məşğul oldu. İsgəndəriyyə və Qahirədə əcnəbilərin də iştirakıyla kənd təsərrüfatı sərgiləri təşkil etdi. İstanbulda açılan Ticarət Məktəbini nümunə alaraq, məsrəfləri şəxsi gəlirlərlə ödənən Özəl Ticarət Məktəbi açdırdı.
Bəhruz İsgəndərov
Bəhruz Abbas oğlu İsgəndərov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Şahhüseyn Ordubadi
Həyatı
XV əsrdə yaşayıb. Gənc yaşlarından Xorasana gedib zəkası və biliyi sayəsində böyük şöhrət qazanmışdır. Əlişir Nəvainin (1441-1501) məclislərində iştirak etmiş, burada şeirlərini oxuyaraq,bir neçə dəfə mükafat və ənam almışdır. Qəsidələrinin çoxu müəmma formasındadır.
Türkiyənin qadın nazirlərinin siyahısı
İlk qadın mədəniyyət naziri
Akyol hökumətindən sonra gələn dörd hökumətdə heç bir qadın nazir iştirak etməyib. 17 noyabr 1974-cü ildə qurulan 38-ci hökumətdə Hayriyə Ayşə Nərmin Neftçi Mədəniyyət naziri təyin edildi və ilk qadın Mədəniyyət naziri oldu. O, həm də Tələt Sait Halmandan sonra Türkiyənin ikinci mədəniyyət naziri olub. 1974-cü il noyabrın 29-da parlamentdə keçirilən səsvermədə hökumət kifayət qədər etimad səsi toplaya bilmədi və 4 ay 14 gün fəaliyyətini sürdürə bildi. Nərmin Neftçinin nazirliyindən bu yana respublikanın elan edilməsindən sonra ən uzun müddət qadın nazirlərin təyin olunmadığı dövr olub. Son hökumətdən bəri yeddi hökumətdə heç bir qadın nazir iştirak etməyib.
İlk seçilmiş qadın nazir və ilk qadın Əmək və Sosial Müdafiə naziri
Turqut Özal 21 dekabr 1987-ci ildə öz dəvəti ilə partiyaya qatılan İmren Aykutu qurduğu 46-cı hökumətə Əmək və Sosial Müdafiə naziri təyin etdikdən sonra hökumətdə yenidən qadın nazir özünə yer tapdı. Aykut bu istiqamətdə nazirliyə təyin olunan ilk qadın idi. Bu hökumət bitənə qədər vəzifəsində qalan Aykut növbəti hökumətdə nazirliyini davam etdirdi. Beləliklə o, ardıcıl iki dəfə nazir olan ilk qadın oldu.
67-ci Türkiyə hökuməti
67-ci Türkiyə hökuməti və ya V Ərdoğan hökuməti Prezident Hökümət sisteminin ikinci hökumətidir. 2023-cü il Türkiyədə prezident seçkilərindən sonra prezident seçilən Rəcəb Tayyib Ərdoğanın qurduğu hökumətdir. 3 iyun 2023-cü ildə prezident Ərdoğan Türkiyə Böyük Millət Məclisində vəzifəsinin icrasına başlayacağı üçün and içdikdən sonra axşam saatlarında Ərdoğan Çankaya köşkündə keçirilən mətbuat konfransında yeni kabinetin üzvlərini açıqlayıb. Prezidentin yeni nazirlərin təyin edilməsi ilə bağlı qərarı 4 iyun 2023-cü il tarixli Rəsmi Qəzetdə dərc olunub.
Hitan vadisi
Vəhşi həyat
link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Wadi_Al-Hitan.jpg|thumb|278x278px|Qədim balinalardan olan basilozavrın skleti Əl-Hitan vadisi eyni zamanda 15 növ çöl bitkisi, qum təpələri və Şimali Afrika çaqqalı, kürən tülkü, Misir manqustu və Şimali Afrika pişiyi də daxil olmaqla təxminən 15 növ vəhşi məməliyə ev sahibliyi edir. Çöl tülküləri ən çox görülən məməlilərdir və gecə müntəzəm olaraq düşərgə ərazisini ziyarət edirlər. Həmçinin göllər ətrafında 19 növ sürünən və 36 növ ev quşu qeydə alınmışdır.
Turizm
əksər hallarda qış istirahət günlərində vadidə düşərgə quran əcnəbilərdir. Ərazi mühafizə sahəsində olduğuna görə qorunma planı ziyarətçiləri əvvəlcədən təyin edilmiş cığır boyunca əvvəlcədən tənzimlənən turlar keçirməyi məhdudlaşdırır. Bu bölgədə davamlı turizm inkişaf etməyə və böyüməyə başlayır və yol alternativ olaraq ayaq və ya dəvə gəzintiləri ilə əvəz olunur.
Körpülülər
Soyun tanınmış nümayəndələri
V. (Ara Seçim), VI, VII. Dönem Kars, VIII, IX, X. Dönem İstanbul Milletvekillikleri, Dışişleri, Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılıkları yapan Mehmet Fuat Köprülü de bu aileden gelmektedir.
Rük
Toponimikası
Rük oyk., sadə. Quba r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Dağətəyi ərazidədir. Oykonim qədim türk dillərindəki uruq (ailə, tayfa; daya¬nacaq) sözünün təhrif olunmuş forması hesab edilir və “düşərgə, yaşayış məskəni” kimi izah olunur.
Yaroslav Heyrovski
Mükafatları
Yaroslav Heyrovski bir çox universitetlərdə və təhsil müəssisələrində hörmətlə anılır
Elqıqıtqın gölü
Araşdırılma
Gölün ilk təsvirini Serqey Obruçev 1930-cu illərdə vermişdir. O gölün tətqiqatı işlərində onu Elqıdxın olaraq adlandırır.
Vindikasiya
Məzmunu
Vindikasiya iddiasının təyinatı və məqsədi mülkiyyətçinin əşya üzərində itirilmiş sahibliyini bərpa etməkdən ibarətdir; o, əşyanın mülkiyyətçiyə qaytarılmasına nail olmaq məqsədinə xidmət edir. Sahiblik çox vaxt əşyadan istifadə və onun barəsində sərəncam vermək səlahiyyətləri ilə bağlı olduğuna görə vindikasiya iddiası eyni zamanda həmin səlahiyyətləri də müdafiə edir. Deməli, vindikasiya iddiası ilə mülkiyyətçinin üçlük (sərəncam, sahiblik, istifadə) səlahiyyətinin hamısı, başqa sözlə desək, onun əşya üzərində mülkiyyət hüququ bütovlükdə müdafiə olunur.
Migel de la Madrid
Həyatı
O, prezident olanda ağır iqtisadi böhranla üzləşmişdi. Sələfindən fərqli olaraq, onun administrasiyası iri dövlət konqlomeratlarının liberallaşdırılması və özəlləşdirilməsi ilə xarakterizə olunurdu. O, 1986-cı ildə Meksikanın Tariflər və Ticarət üzrə Baş Sazişə (indiki Ümumdünya Ticarət Təşkilatı) qoşulmasını asanlaşdıran tədbirlər görmüşdür. Onun populyarlığı 1985-ci il zəlzələsi və vəziyyətin nəzarətə alınması cəhdləri ilə sarsılmışdı. O, 1988-ci ildə seçkilərdə iştirakdan imtina etmiş və onu Karlos Salinas de Qortari əvəz etmişdir.
Dərələk (Soyuqbulaq)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,454 nəfər yaşayır (262 ailə).
Arborisid
ARBORİSİD (lat. arbor - ağac) — müəyyən sahədə arzu olunmayan, lazımsız ağac və kolları məhv etmək məqsədilə işlədilən kimyəvi maddələr.
Petöfi Ədəbiyyat Muzeyi
thumb|Petöfi Ədəbiyyat Muzeyi Petöfi Ədəbiyyat Muzeyi ― Budapeştdə baş macar muzeyi. 1954-cü ildə qurulmuşdur Petöfi Evinin varisi olaraq qurulmuşdur. Muzey Şandor Petöfinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Ozon təbəqəsi
1994-cü ildə BMT-nin Baş Assambleyası 16 sentyabr tarixini "Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü" elan edib. Bu gün ozon təbəqəsini dağıdan maddələrə dair imzalanan Monreal protokolunun tarixə salınması məqsədilə təyin olunmuş və dövlətlərə bu tarixi Monreal protokoluna uyğun fəaliyyətlərin təbliğatına həsr etmək təklif edilib. "Ozon təbəqəsinin qorunması haqqında" Vyana Konvensiyasında əks olunan və sonradan dağıdıcı xüsusiyyət daşıyan maddələrə dair Monreal protokolunda həyata keçirilən ozon təbəqəsinin qorunması beynəlxalq təşəbbüsdür. Protokolda iştirakçılar tərəfindən öhdəliyə götürülmüş müəyyən hədlər, ozondağıdıcı maddələrin istehsalı və istehlakının tamamilə dayandırılması müəyyən olunmuşdur. Bu gün Vyana Konvensiyasına 173 dövlət qoşulub. Ozon qatı Günəşdən gələn ultrabənövşəyi şüaları udur, onların yer səthinə çatmasının qarşısını alır. Ozon qatının dağılmasında "antropogen faktorun" rolu elmi dairələrdə daha çox təhlükə mənbəyi kimi müzakirə olunur. Havanın qütblərə doğru aktiv axını ilə əlaqədar ozonun tərkibinin ən böyük qiyməti Kanada, Şimali Avropa və Rusiyanın Arktikaya yaxın hissəsində qeyd olunur. Yay fəslinə qədər orta en dairələr üzərində ozonun konsentrasiyası yüksək səviyyədə qalır.
Əhəmiyyəti
Ozon qatının dağılması ekvator zonasında planktonların məhvi nəticəsində okeanın biogenezinin dağılmasına, flora və faunanın məhvinə, insanlarda göz və xərçəng xəstəliklərinin artmasına, eləcə də insan və heyvanların immun sisteminin zəifləməsi nəticəsində müxtəlif xəstəliklərin yaranmasına gətirib çıxarır. Təxminən 1970-ci ildən başlayaraq stratosfer ozonunun miqdarının qlobal azalması müşahidə olunur. Ozonun ümumi miqdarının azalması buzlaqların əriməsinə səbəb olur, digər tərəfdən, son yüz ildə Yer kürəsində orta illik temperaturun 0,6 dərəcəyə qədər artması qlobal istiləşmə problemi yaradır. Yer kürəsinə düşən UB şüalanmanın artması nəticəsində buzlaqların ərimə sürəti artır. Nəticədə son yüz ildə okean sularının səviyyəsi 10–15 sm artıb. 1982-ci ilin yanvar ayında BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı Ozon Qatının Qorunması Haqqında Qlobal Konvensiyanın layihəsinin hazırlanması üçün xüsusi hüquqi və texniki ekspertlər qrupunun ilk müşavirəsini çağırdı. 3 illik aktiv danışıqlardan sonra Konvensiya 1985-ci il mart ayında Vyana şəhərində qəbul edildi. Konvensiyanın 21-ci maddəsinə görə, ölkələr insan sağlamlığını ətraf mühitin ozon qatının dağılması ilə əlaqədar təsirlərdən qorumağa dair öhdəliklər götürüb.
Vəli Əliyev (yazıçı)
Həyatı
Vəli İsa oğlu Əliyev 1927-ci ildə Gürcüstan SSR-in Borçalı qəzsasının, Qaçağan kəndində ziyalı ailəsində dünyaya gəlib. Uşaqlığı və erkən gənçliyi Qaçağan kəndində keçib. 1950-ci ildə Bakıya ali təhsil almağa gəlib və 1955-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirdikdən sonra Bakıda “Pioner” jurnalında texniki redaktor işləyib. 1960-cı ildə isə “Sovet Gürcüstanı” qəzetində işləməyə dəvət edildikdən sonra Tbilisi şəhərinə köçüb və ömrünün sonuna qədər orada yaşayıb. 1983-cü ildə vəfat etdikdən sonra Maneuli rayonu Qaçağam kənd məzarlığında dəfn edilib.
Soykökü
Vəli Əliyev Borçalının qədim Qarapapaq nəsillərindən biri olan Dəlləkli nəslindəndir. O 1927-ci ildə İsa Məmmədqulu oğlu Əliyevin ailəsində dünayay gəlmişdir Dəlləkli nəsinin nümayəndələri türkəçara üsullarını bildikləri üçün həmin nəslə Dəlləkli adı veriblər. Nəslin ilk nümayəndələri 15-ci əsrdə indiki Dərbənd yaxınlığından Borçalıya gəlmişlər. Nəslin bəzi nümayədələrinin15-ci əsrdən oncə şaman olduqları bildirilir və güman bu səbəbdən də türkəçara üsullarını və bilgilərini nəsildən-nəslə ötürərək yaşatmışlar. Qaçağan kəndində Dəlləkli nəslinin nümayəndələrinin önünə daima Dəllək dəqiqləşdirməsi artırılmışdır. Vəli Əliyevin atası İsa Əliyev Qaçağanda Dəllək İsa kimi tanınırdı.
Kriogen dondurma
Kriogen mayelər – bir dəfə istifadə edilən soyuqluq daşıyanlardır. Kriogen aparatlar iki qrupa bölünür. Birincidə emal olunan məhsul kriogen maye ilə bilavasitə təmasda olur. İkinci qrup aparatlarda məhsul və kriogen maye arasındakı istilikdəyişmə əlavə termiki müqaviməti olan elementlərdən (qablaşdırıcı material, blok-formanın metal səthi və ya nəqletdirici konveyer) keçərək baş verir.
Kriogen dondurma dondurulacaq məhsula bilavasitə xladagentlə təsirdən ibarətdir. Xladagent kimi maye azot və ya karbon qazından istifadə oluna bilər. Kameraya daxil olan xladagent ani müddətdə ətraf mühitin istiliyini udaraq buxarlanır. Enerjinin çox hissəsi kriogen mayedən məhsula ötürülür, qalanı “soyuq qaz” qalığına çevrilir. Bu qaz məhsulun ətrafında sirkulyasiya edir və onu soyudur. İşlənmiş zərərsiz qaz atmosferə tullanır. Qazın sirkulyasiyası ventilyatorlar vasitəsilə təmin olunur və beləliklə məhsula maksimal təsir və “soyuq qazdan” səmərəli istifadə təmin olunur.
Pambıq işi
İstintaq
1979-cu ildə Buxara vilayətinin Sosialist Əmlakının Oğurlanmasına Qarşı Mübarizə İdarəsinin başçısına A. Muzafarova və qorpromtorqun başçısına Ş. Kudratova iqtisadi cinayətlərdə ittiham olunublar. 1982-ci ildə bu işin istintaqı Telman Qdlyana verilib.
Maltoza
Fiziki xassələri
Maıtoza suda asanlıqla həll olur, şirin dada malikdir. Maltozanın molekul kütləsi 342.32-dir. Maltozanın (susuz) ərimə temperaturu – 1020C-dir (susuz). Kimyəvi xassələri
İzomaltoza
Maltoza bərpaolunmuş şəkərdir, çünki əvəzedilməmiş yarı asetal hidroksil qrupuna malikdir. Maltoza durulaşdırılmış turşunun iştirakı ilə qaynadıqda və fermentin təsiri altında hidroliz olunur (2 qlükoza molekulu C6H12O6 əmələ gəlir). мини|слева|İzmaltoza
Elçin Süleymanov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş qapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Süleymanov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Ceff Uoll
Ceff Uoll( 29 noyabr 1946, Vankuver) — Kanadalı fotoqraf, ən böyük şəkilləri və sənət tarixinə dair məqalələri çox yaxşı tanınır. Onun ticarət nişan texnikası, yüngül qutulara yerləşdirilmiş bir yarımşəffaf film üzərində çəkilmiş fotoşəkillər idi.
Petrovsk rayonu (Stavropol diyarı)
Petrovsk rayonu — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Svetloqrad şəhəridir. Əhalisi 71 084 nəfərdir (2020).
Manni Ayyulo
Manni Ayyulo (20 oktyabr 1921, Berbank — 16 may 1955, İndianapolis) — 1950-55-ci illərdə yalnız 500 mil Indianapolis yarışında iştirak edən amerikalı Formula 1 yarış avtomobili sürücüsü. Bir dəfə 1951-ci ildə o, məsafənin ortasında Cek Makqratı əvəz edən podiumda birinci olmuşdur.
"500 kilometr İndianapolis" nəticələri
{|class="wikitable" style="text-align:center" !Start !Poullar !Ön sıralar !Qalibiyyət !Top 5 !Top 10 !Təqaüdçü
Hikmət Babaşov
Hərbi xidməti
Hikmət Babaşov 1994-cü ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra müddətdən artıq hərbi xidmət etmiş, mühəndis-istehkamçı kimi hərbi fəaliyyətinə davam etmişdir. Hərbi xidmət müddətində 2016-cı ilin aprelin 2-dən 5-nə qədər davam edən Aprel döyüşlərində yaxından vuruşmuş, fərqlənmiş və ağır yaralanmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hikmət Babaşov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
NGC 4640B
NGC 4640B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Luis Eçeverria
Həyatı
Eçeverria 1940-cı ildə hakim İnstitusional İnqilab Partiyası (İİP) prezidentinin şəxsi katibi olmuş və 1945-ci ildə Meksika Milli Muxtar Universitetində hüquq dərəcəsi almışdır. O, siyasi dairələrdə sürətlə yüksəlmiş, hökumətdə və İİP-də bir sıra mühüm vəzifələrdə çalışmışdır. 1964-cü ildə prezident Qustavo Dias Ordas tərəfindən daxili işlər katibi təyin edilmişdir. O, 1968-ci ildə tələbə nümayişlərinə qarşı gördüyü sərt tədbirlərə görə ciddi tənqidlərə məruz qalmışdır.
Eçeverria 8 iyul 2022-ci ildə Kuernavada yerləşən evində, 101 yaşında vəfat etmişdir.
Kərbəlayi Vəli Mikayılov
Kərbəlayi Vəli Əyyub oğlu Mikayılov — "Hökumət" mətbəəsinin rəhbəri, Müsavat Partiyasının ilk üzvlərindən biri.
Alleloqoniya
Alleloqoniya — biosenozda maddə və enerjinin bir orqanizmdən başqalarına keçməsi.
Kulinariya turizmi
Kulinariya turizmi (qastronomik turizm) - yeni bir yemək (içki, ədviyyat, şirniyyat və s.) ilə tanış olmaq məqsədilə edilən səyahətləri əhatə edir. Kulinariya turizmində turistlərə regionun milli mətbəxi və kulinariya mədəniyyəti ilə tanış olmaları hədəflənir. Burada təkcə yeməyin (içkinin) dadı yox, həm də içərisindəki inqridentlər, fərqli bişirilmə texnikaların da turistlərə tanıdılır. Əlbəttə ki, bu fəaliyyət müxtəlif qidalardan asılı olaraq (qurd, qurbağa, ilan, kərtənkələ, ilbiz və s.) bəzi turistlər üçün iyrənc görünə bilər. Belə olduqda turizm şirkətləri müştəri itirə bilər.
Bir çox ölkələr fərqli qidalar üzrə ixtisaslaşmışdır və həmin qida üzrə qastronomik turizmdə aparıcı ölkə sayılır. Məsələn: Fransa şərab, Almaniya pivə, İspaniya panella, Türkiyə çiy köftə üzrə və s.