cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biq-Horn (Vayominq)
Təhsil
Biq-Horn qraflığında 4 dövlət məktəbi yerləşir.
Nyaçanq
(Nha Trang) — Vyetnamın Nam Trung Bo əyalətində şəhər. Hanoydan 1280 km cənubda yerləşir. Bu Khanh Hoa ən böyük şəhəri.
Əhalisi 392.045 min nəfər (2009) , sahəsi 251 km²-dir. Khanh Hoa əyalətinin inzibati mərkəzi. Kam Ranh Beynəlxalq Hava Limanı Vyetnamın Xanh Hoa vilayətində Kam Ranh şəhərində olan Kam Ranh körfəzində yerləşir.
Ameliya Erhart
Həyatı
Ameliya Erhart 1897-ci ildə ABŞ-nin Kanzas ştatında doğulmuşdur. Anası Emi Otis Erhart, atası isə Edvin Stenton Erhart idi. Erhart Birinci dünya müharibəsində tibb bacısı vəzifəsində çalışır. Müharibədən sonra hava nəqliyyatı ilə maraqlanmağa başlayır. 1928-ci ildə Atlantik okeanını sərnişin kimi keçən ilk qadın olur. 20-21 may 1932-ci ildə Nyufaundlenddən İrlandiyaya uçaraq Atlantik okeanını keçmişdir. ABŞ-nin bütün ştatları üzərində uçduqdan sonra 1935-ci ilin yanvar ayında Kaliforniyadan Havay adalarına uçur. 1937-ci ildə həmkarı Fred Nunan ilə birgə "Lokhid Elektra" modelli təyyarə ilə dünya turu səyahətinə başlayır.
Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi
Böyük Millət Məclisinin açılması
Osmanlı məclisinin ləğv edilməsi yeni bir müəssislər məclisinin çağırılmasını daha da labüd etdi. Müəssislər məclisi və seçkilərlə əlaqədar 19 mart 1920-ci ildə bəyannamə yayımlandı. Sultan İstanbulda idi və məclisi Mustafa Kamal "fövqəladə səlahiyyətlərə sahib məclis" olaraq təqdim etdi. Seçkilərin keçirilməsi üçün yayımlanan bu bəyannamə tələbilə Anadolunun hər yerində seçkilər keçirildi. 16 mart 1920-ci ildəki basqından qurtulan millət vəkilləri gizli yollarla Ankaraya keçdilər. Boluda, Düzcədə başlayan və Nallıxan, Bəybazarı ətrafına yayılan üsyanlar oldu. Buna görə də seçilən bütün millət vəkillərinin gəlməsi gözlənilmədən Millət Məclisi işə başladı. TBMM 23 aprel 1920-ci ildə Ankarada Mustafa Kamal Paşanın rəhbərliyində toplandı. Bu tarixdən etibarən İstanbul Hökumətinin təsiri İstanbul şəhəri və ətrafı ilə kifayətlənərkən, Ankarada yaradılan TBMM və hökumət faktiki olaraq Türkiyənin idarəçiliyini ələ aldı. Mustafa Kamal 24 aprel 1920-ci ildə Məclisin sədri seçildi.
Daxili cəbhə
1920-ci ildə İstiqlaliyyət müharibəsi dövründə üsyan edən və soyğunçuluqla məşğul olanları, orduya aid silah və təchizatları oğurlayanları, casusları, fərariləri, Milli Mübarizəyə maneə olmaq məqsədilə propaqanda aparanları mühakimə etmək üçün İstiqlal Məhkəmələri quruldu. Yenə avqust 1921-ci ildə Tekalif-i milliyə qərarları yayımlandı və xalq milli vəzifələrini yerinə gətirməyə təşviq edildi. Həm Anadolu torpaqlarının bir hissəsində yeni dövlət qurmağı məqsəd kimi qəbul edən, həm də səltənət və xilafət tərəfdarı olanlar tərəfindən çıxarılan üsyanlar yatırıldı. Ölkə içindəki erməni və rum azlıqların üsyanları da yatırıldı. thumb|[[Türkiyə Böyük Millət Məclisi|TBMM-nin açılışında Mustafa Kamal Atatürk və tərəfdaşları dua edərkən]]
Qərb cəbhəsinin yaradılması
İstiqlaliyyət mübarizəsində əsas cəbhə olan Qərb cəbhəsi, yunanların hücumuna qarşılıq olaraq, faktiki olaraq 1920-ci ilin 25 iyununda qurulmuşdu. Cəbhə komandanı Əli Fuad Paşanın yunan hücumları qarşısında məğlub olması səbəbiylə, o komandanlıqdan azad edildi. Qərb cəbhəsi TBMM qərarı ilə 2 hissəyə bölündü. Bu qərara görə Şimal cəbhəsi İzmit, Ərtoğrul, Əskişəhər, Kütahya bölgəsini əhatə edirdi. Ora komandan olaraq isə polkovnik İsmət bəy təyin olundu. Cənub cəbhəsi isə Afyonqarahisar, İsparta, Dənizli, Aydın, Muğla, Antalya, Konya, Silifkə, Niğde və Adana bölgələrini əhatə edirdi. Bura komandan olaraq Daxili İşlər naziri Refet Bele təyin olundu. Bu cəbhələrdə döyüşəcək ordunun sayı ilk qurulduğu zaman 1.728 zabit və 27.571 əsgərdən ibarət idi.
Birinci İnönü döyüşü
Yanvar ayının əvvəlində general Papulasın başçılığı altında olan yunan ordusu Bursadan Əskişəhər istiqamətində hərəkət etməyə başladı. 9 yanvarda onlar ilk türk qoşunları ilə rastlaşıb İnönü dəmir yolu stansiyasında döyüşə girdilər. Döyüş axşam saatlarınadək davam etsə də, türklərin müqavimətini qırmaq münkün olmadı. 10 yanvarda yunan diviziyası KovalcaAknınar xətti, digəri isə YeniköyTekeHayriye istiqamətində hücuma keçdi. İlk həmlə uğurlu alındı və Mustafa Fevzinin başçılıq etdiyi türk müdafiə korpusu geri çəkilərək qərb cəbhəsinin komandanı İnönünün məsləhəti ilə Çuxurhisarda cəmləşdi. Yunanların KovalcaAknınar xəttini almaqlarına baxmayaraq, yardıma gələn əlavə türk dəstələrini görüb anladılar ki, türklər bu hissədən çıxmayacaqlar. Əlavə döyüşə hazır olmadıqlarını düşünən yunanlar 11 yanvar İnönü stansiyasından geri çəkildilər.
Sakarya meydan döyüşü
thumb|[[Türkiyə Silahlı Qüvvələri|Türk ordusu İzmirə daxil olarkən.]]
1921-ci ilin 23 avqust – 13 sentyabr tarixlərində baş verən və türk milləti üçün ölüm-qalım savaşı olan Sakarya meydan döyüşü istiqlaliyyət müharibəsində əsas döyüş olmuşdur. Bu döyüşdən əvvəl yunanların başlıca hədəfi Ankara istiqamətində irəliləyərək, türk ordusunu yox etmək və İstiqlaliyyət müharibəsininin simvolu və müqavimət mərkəzi halına gələn Ankaranı ələ keçirmək idi. Beləcə türklərin müqaviməti yox edilmiş olacaqdı. Bəzən Zabitlər döyüşü adlanan bu döyüş 21 gün, demək olar ki, dayanmadan davam etmişdir. 23 avqust, 1921-ci ildə yunan ordusunun hücumu ilə başladı. Baş Komandan Mustafa Kamal, Sakarya döyüşündən əvvəl ölkənin müdafiəsini belə ifadə etmişdi: Xətti müdafiə yoxdur, səthi müdafiə vardır. O səth bütün vətəndir. Vətənin hər qarış torpağı vətəndaşın qanı ilə islanmadıqca buraxılmaz. Onun üçün kiçik-böyük, hər birlik olduğu mövqedən atıla bilər, fəqət kiçik-böyük hər birlik dura bildiyi nöqtədən yenidən yunan qüvvələrinə qarşı cəbhə təşkil edib, müharibəyə davam edər. Yanındakı birliyin geri çəkilməyə məcbur qaldığını görən birliklər, ona fikir verməməlidir, olduğu mövqedə sonuna qədər durmağa və dirənməyə məcburdur.
Böyük hücum
Mustafa Kamal yunan ordusuna son zərbəni vurmaq üçün sürətli şəkildə hazırlıqlara başladı. Şərq və Cənub cəbhələrində təhlükəsizlik tam təmin olunduğundan buradakı qoşunlar Qərb cəbhəsinə gətirildi. Orduda olan bəzi əskikliklər təmin edildi.
Dumlupınar döyüşü
thumb|[[Mustafa Kamal Atatürk|Mustafa Kamal paşa və Sivas konqresinin üzvləri (Sivas, 1919-cu il).]]
İzmirin azad edilməsi
9 sentyabr günü 3-cü Korpus qoşunları Bursanı müdafiə edən yunan qoşunlarını geri ataraq şəhəri xilas etdi. Türk Ordusunun İzmir və Bursanı alması ilə Mustafa Kamal Paşa, millətə bir bəyannamə ünvanladı. Kisəli və Meandr Vadisindən çəkilən yunan qoşunları Seydiköy ətrafında qısa toqquşmadan sonra süvarilər tərəfindən əsir alındı. 9 sentyabr günü Menemen yandırılmadan azad edildi, Seydiköy türk qüvvələrinin əlinə keçdi. Ağıla gəlməz bir sürətlə irəliləyən piyada birlikləri də bir gün sonra Baş Komandan ilə birlikdə İzmirə gəlmişdi. 18 sentyabr 1922-ci il tarixinə qədər aparılan Təqib Hərəkatı ilə bütün Qərbi Anadoludakı yunan əsgərləri sərhədlər xaricinə çıxarıldı. 15 may 1919-cu ildə İzmiri və Anadolunun yarısını zəbt edərək burada yunan Asiya İmperiyasını qurmaq istəyən yunan orduları, nəhayət 18 sentyabr 1922-ci günündə regiondan tamamilə təmizlənmiş oldu. Təqib hərəkatının uğurlu nəticələnməsi təkcə Qərbi Anadolunun yunanlardan təmizləməkdən ibarət deyildi. Türk ordusunun etdiyi bu hərəkat ilə, İzmit zonasından İstanbul boğazına, Balıkəsir zonasından Dardanel boğazına qədər həyati əhəmiyyət daşıyan digər strateji hədəflər də böyük bir məharətlə Antanta dövlətlərinin işğalından, insidentsiz olaraq və sülh yolu ilə azad edildi. Türkiyə ordusunun qazandığı bu qələbə, Mudanya barışığına gedən prosesi başladı. Türkiyə, Mudanya barışığından sonra 24 iyul 1923-cü ildə Lozanna sülh müqaviləsini imzaladı.
Qərb cəbhəsinin ləğvi
Böyük hücumun ardıyca Mudanyada başlayan atəşkəs görüşlərinə İsmət paşa Qərb cəbhəsi komandanı olaraq qatıldı. Mudanya barışığının ardından İsmət Paşa Qərb cəbhəsi komandanlığından ayrılaraq Xarici İşlər naziri oldu. Qərb cəbhəsi komandanlığını Ümümqoşun Qərərgah Rəisi Fevzi Paşa təhvil aldı. Lozanna müqaviləsinin imzalanmasından sonra müharibə ortamı tamamən ortadan qalxdı və 1 sentyabr 1923-cü ildə Qərb cəbhəsi ləğv edildi.
SSRİ dəstəyi
Sovetlərin İstiqlaliyyət müharibəsinə yardımı, Böyük hücumdan əvvəlki hesablara görə 35 faiz həndəvərində olmuşdur. Ən böyük yardımlar başda İstanbul olmaqla, işğal altındakı torpaqlardan qaçırılan silah və sursat, satınalmalar, İmalat-i Hərbiyyə və Təkalif-i Milliyə vasitəsilə təmin edilmişdir. Bundan başqa, 16 mart, 1921-ci il tarixli Moskva müqaviləsi ilə verilən siyasi dəstək də çox əhəmiyyətli olmuşdur.
Filipp Nuare
Filipp Nuare (, tam adı Filipp Pyer Fernan Nuare ; ) — fransız kinoaktyoru.
Berlin konqresi
thumb|right|350px|Berlin konqresinin nəticələrinə görə Avropa dövlətlərinin sərhədləri 1878-ci il Berlin konqresi (13 iyun — 13 iyul 1878-ci il) — 1877-1878-ci illər Rusiya-Türkiyə muharibəsindən sonra imzalanmış San-Stefan sülh müqaviləsinin (1878-ci il) yenidən baxılması üçün keçirilən beynəlxalq tədbir. Berlin traktatının imzalanması ilə nəticələnmişdir.
Catocala fraxini
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Təsviri
Qanadları açılmış halda 85–106 mm-dir. Ön qanadları açıq boz olub, göyümtülə çalır. Eninə uzanan zolaqlar qara, yaxud tutqun bozdur, cütdür, dişlidir. Böyrəkşəkilli naxış göyümtül-boz, enli, qaramtıl-boz haşiyə ilə dövrələnmişdir. Yumru naxış çox zəif görünür və açıq-sarı rəngdədir. Qanadın saçaqları bozdur. Arxa qanadların əsası qaradır, enli göyrənglə, sonra enli qara rənglə haşiyələnmişdir. Qanadın kənarlarındakı saçaqlar ağdır.
T-55
Tarixi
T-54 tankı, istehsala başlandığı andan etibarən çox ardıcıl bir sınaq və yeniləmə prosesindən keçdi. 1968-ci il etibarilə tankın üzərində o qədər çox dəyişiklik edilmişdi ki, tankı T-55 adı ilə yeni bir kodla çağırılmasına qərar verildi. Qərb ölkələri bu tankı 1960-cı ildən sonra tanıdı; bu tarix etibarilə T-55, əvvəlki modeli olan T-54-ə görə böyük bir dəyişmə keçirmişdi və motor gücü, mənzil və sursat tutumu daha üstündü. Yenə də Qərbli rəqiblərinə görə bu tankın əhəmiyyətli zəif nöqtələri vardı. Qərb standartlarına görə zireh incəydi, üstündə daşıdığı əlavə yanacaq bakları yanğın təhlükəsini artırırdı, lüləsini Qərbli rəqibləri qədər aşağı endirə bilmədiyindən gizlənib atəş açması və ya səngərdə dayanması daha çətindi, tankın top qülləsində olan müşahidə pəncərəsi yox idi və tank NBC (Nüvə-Bioloji-Kimyəvi silahlara qarşı qoruma) sisteminə sahib deyildi. Həmçinin, top qülləsinin yumru quruluşu top qülləsinin içinin darlaşmasına səbəb olmuşdu və personal çox daha dar bir mühitdə işləməyə məcburdu. Bütün bu zəifliklərə qarşı, T-55 tankının Qərbli rəqiblərinə qarşı böyük bir üstünlüyü vardı: Sayının çoxluğu. T-55 tankı Qərb tanklarına görə çox ucuzdu, çox daha sürətli və asan istehsal olunurdu. Məhz bu səbəbdən SSRİnin düşməni əzib keç, sonra qüvvələrini bir yerə topla taktikasına uyğun olaraq, bu tanklar müharibə ola biləcək bütün cəbhələrdə dəhşət  verəcək  qədər çox sayda yerləşdirilmişdir. 1960-cı illərin ortalarında əgər Varşava Müqaviləsi Təşkilatı və NATO-ya üzv olan ölkələrin arasında bir müharibə başlasaydı, Şərqi Almaniya üzərindən Qərbi Almaniya və bütün Avropa üzərinə hücuma keçəcək bu tanklar qərb tanklarından sayca on dəfə daha çox idilər. Bu isə qərb ölkələrinin əsas problemlərindən biri idi.
İstehsalçı firma: Uralvaqonzavod və Xarkov Maşınqayırma Zavodu
İstehsal tarixi: 1958 – 1979
İstehsal sayı: 110.000 ədəd
Ölçülər
Lülənin uzunluğu: 5.53 m
Performans
At gücü: 620
Ko Arima
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 3 oyun keçirib.
T-55
Silahlanma
Kalibr: 12.7 mm
Mərmi: 12.7x108 mm
Kadastr və Yerquruluşu Layihə-Tədqiqat Mərkəzi
Kadastr və Yerquruluşu Layihə-Tədqiqat Mərkəzi
T-55
Silahlanma
Güllənin başlanğıc sürəti: 860 metr/saniyə
Əlavə məlumatlar
T-54-1 adlı seriyalı istehsal versiyası, ikinci T-54 prototipindən fərqləndi. Qalın gövdə zirehləri (tərəflər 80 mm, damda 30 mm, altındakı 20 mm) var idi. İstehsalat artdıqca keyfiyyətində problemlər ortaya çıxdı. İstehsal dayandı və təkmilləşdirilmiş T-54-2 (Ob'yekt 137R) versiyası hazırlandı. Bir neçə dəyişiklik edildi və yeni bir taret quraşdırıldı. Yeni düzbucaqlı IS-3 tankından taret ilhamlandı; sonrakı T-54 qülləsinə bənzəyir, ancaq arxa tərəfində fərqli bir kənar ilə. Bu da daha qısa bir çıxıntıya sahib idi. Çamurluk pulemyotları bir yayla quraşdırılmış pulemyot lehinə çıxarıldı. Şanzıman müasirləşdirildi və ehtiyat gediş məsafəsi 580 mm-ə qədər genişləndi. T-54-2 1949-cu ildə Stalin Ural Tank Fabrikasında 183 (Uralvagonzavod) istehsalına başladı. 1951-ci ildə T-54-3 (Ob'yekt 137Sh) adlı ikinci bir modernizasiya edildi, TSh-20 yerinə yeni TSh-2-22 teleskopik tapança gözü ilə yanaşı kəsilmədən yeni bir qülləsi vardı. Tank TDA duman istehsal sistemini təqdim etdi. T-54K (komandirskiy), ikinci R-113 radiosu ilə komanda versiyası qurulmuşdur. T-54A və T-54B 1950-ci illərin əvvəllərində Stalin Ural Tank Fabrikasının 183 (Uralvagonzavod) OKB-520 dizayn bürosunun heyəti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmişdir. Morozovun yerini 1953-cü ilin mart ayında Leonid N. Kartsevi əvəz edən Kolesnikow əvəz etdi. Yeni dizaynerin ilk qərarı STP-1 "Gorizont" vertikal stabilizatoru ilə 100 mm D-10T tank tabancasına uyğun gəlmək idi. Yeni tank tabancası D-10TG təyin edilmiş və T-54-nin taretinə yerləşdirilmişdir. Yeni tank sürücüyə istiqamətli gecə görmə qurğusunu aldı və T-54A (Ob'yekt 137G) təyin edildi. Əvvəlcə bu kiçik bir ağız çəkisi idi, daha sonra isə bir duman çıxarıcı ilə əvəz edilmişdir. Təcrübənin yaxşılaşdırılması üçün OPVT şnurunu, TSh-2A-22 teleskop mənzərəsini, TVN-1 infraqırmızı sürücünün periscope və IR fənərini, yeni R-113 radio, çox mərhələli mühərrikli hava filtri və radyatör nəzarət sistemi ilə təmin olunmuşdur. elektrik yağı pompası, sintine pompası, avtomatik yanğın söndürücü və əlavə yanacaq tankları. Tank rəsmi olaraq 1954-cü ildə istehsala və 1955-ci ildə xidmətə girdi. T-54AK komuta tankına əlavə olaraq əlavə R-112 radio dəsti (ön xəttli tanklar R-113 radio dəsti ilə təchiz edilmiş), TNA-2 naviqasiya cihazı, əsas silah üçün döyüş sursatı 5 ədəd azaldıldı və az sayda istehsal edilən AB-1-P / 30 şarj birimi azaldı. 1954-cü ilin oktyabrında T-54A tankı (Ob'yekt 139), yeni D-54T və D-54TS 100 mm düzbucaqlı silahlar və "Raduga" və "Molniya" stabilizasiya sistemləri üçün test zolağı kimi xidmət göstərmişdir. sonra T-62-də istifadə olunur. Bunlar tamamilə müvəffəqiyyətli olmadı, daha sonra T-55 inkişafı, D-10 seriyalı silahlarını istifadə etməyə davam etdi. V-54-6 mühərriki 581 ag (433 kW) inkişaf etdirmişdir. Heç vaxt istehsalata daxil olmamışdır.
Kadastr və Yerquruluşu Layihə-Tədqiqat Mərkəzi
Haqqında
İnstitut öz fəaliyyətini Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin tabeçiliyində olan təşkilatlarla, habelə Dövlət və Bələdiyyə orqanları ilə, qarşılıqlı əlaqəli qaydada həyata keçirir.
Bulbophyllum breve
Arealı
Bulbophyllum breve növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
İdman (qəzet)
Tarixi
"İdman" qəzeti həm də Azərbaycan mətbuatının ən qocamanlarından biri sayılır. 1932-ci ildə ilk dəfə "Azərbaycan bədən tərbiyəçisi" ("Fizkulturnik Azerbaydcana") adı altında işıq üzü görmüş "İdman" qəzetinin artıq 70-dən çox yaşı var. Azərbaycan idmanının tarixi olan "İdman" qəzeti indiyədək idmançılarımızın minlərlə qələbələrini on minlərlə oxucusuna çatdırmışdır.
Jurinea heterophylla
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kruk (Vayominq)
Kruk rayonu (ing. Crook County) -Vayominq, ABŞ-də yerləşən rayon. ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun verdiyi statistik məlumatlara görə 2000-ci ildə bu rayonun əhalisi 5 887 nəfər olmuşdur. 2005-ci ildə əhalinin sayı 6 182 nəfərə çatmışdır.
Dövlət Aerogeodeziya Müəssisəsi
Dövlət Aerogeodeziya müəssisəsi öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, Azərbaycan Respublikasının Qanunlarına, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamlarına, Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamlarına, eləcə də Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsinin əmr, göstəriş, sərəncamlarına və bu Nizamnaməyə əsaslanır.
Emil Fişer
Fəaliyyəti
1885-ci ildə Vürtsburq Universitetində işləyən Fişer burada da purinlə bağlı tədqiqatlarını davam etdirmiş, həmçinin şəkər molekullarında stereokimyəvi problemlərlə də məşğul olmuşdur. 1874-cü ildə Yakob Vant-Qoffun karbon atomlarının asimmetrik yerləşməsi barədə hazırladığı nəzəriyyəyə əsaslanan Fişer şəkər qrupu atomlarının bütün mümkün transformasiya üsullarını tapmışdır.
Culfa Dəmiryol Stansiyası
Beləliklə, Culfa dəmiryol stansiyası 1908-ci ildən Uluxanlı-Culfa, 1915-ci ildən Təbriz-Culfa, 1941-ci ildən isə Mincivan-Culfa xətləri üzrə fəaliyyət göstərmişdir. 1988-ci ildə dəmir yolunun Naxçıvan-Culfa xətti elektrikləşdirilmişdir.
Duva xan
Həyatı
Duva xan, Kaydu ilə Olcaytu Teymur Qağan arasındakı mücadiləyə qatılmamış və bu şəkildə yaxşı bir siyasət izləmişdir. Atasının ölümündən sonra Kaydunun yerinə keçən oğlu Çapar xan atasının dirəniş-dirayətini göstərə bilməmiş, şəhərləri idarə edən Məsud Yalavacın nəvəsi Satılmış Yalavac da 1303-cü ildə vəfat etmiş, onun yerinə Məsud Yalavacın üçüncü oğlu Sevinc bəy, Çapar xanın yarlığı ilə şəhərlərin idarəsinə təyin edilmişdir. Sevinc bəy, atası və babası kimi mərkəzi Kokand şəhəri olaraq dəğil, Qaşğar olaraq təyin etmişdir. 1303-cü ildə Duva xan ilə Çapar xan arasında başlayan hüzursuzluq sonrasında çarpışmalar meydana gəlmişdir. Bu durumdan yararlanmaq istəyən Olcaytu Teymur Qağanın orduları, Çapar xan üzərinə yürümüşdülər. Duva xan ilə Çapar xan arasındakı çarpışmalar, 1304-cü ildə savaşa dönüşmüş, Çapar xanın qüvvələri Cığatay ölkəsinə girmişdilər. Eyni zamanda Olcaytu Teymur Qağanın orduları isə Çapar xanın ölkəsini istila etməyə başlamışdılar. 1305-ci ildə çox üstün qüvvələr ilə Ögedeylilərin yurduna girən Qağanlıq orduları Kaydu xanın qurduğu bu güclü eli tamamilə təxrib edib, xaraba qoymuşdular. 1305-ci 1306-cı ilə bağlayan aylarda dağılan Ögedey tayfalarının bir qismi qağanın ordularına boyun əymiş, geri qalanlar isə Çapar xan başda olmaq üzrə Duva xana sığınmaq məcburiyətində qalmışdılar. Duva xan, köç edənləri Ceyhun çayını keçirərək Şimali Əfqanıstana yerləşdirmişdir. Beləcə Kaydu xanın ulusu tamamən dağılmıştır. Teymur xanın orduları, Ögedey ulusunu yox etməklə qalmamış, ayrıca Cığatay xanlığının mərkəzi durumunda olan İli çayı hövzəsi ilə Yeddi-Su və Talas hövzələrini də tamamilə yağmalamışdılar. Duva xan, qağanın orduları ilə mücadilə etmiş və daha irəli hərəkata davam etmələrini önləmişsə də, qısa bir müddət sonra vəfat etmişdir.
Tərxanlı
Tarixi
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
İda-Virumaa
Raplamaa, və ya — Estoniyanın şimal-şərqində vilayətidir. Vilayətin paytaxtı Yıhvidir. Sahəsi 3 364 km², əhalisi 153 642 min nəfərdir. Vilayətin ərazisi şərqdə Rusiya ilə həmsərhəddir, cənubda Çud gölünə, şimalda isə Fin körfəzinə çıxır. Vilayətin sahəsi 3364,05 km², bu Estoniyanın ümumi ərazisinin 7,4 % təşkil edir. Yıhvi şəhəri paytaxt Tallindən 165 km məsafədədir.
Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi (Azərbaycan)
Fəaliyyət istiqamətləri
Azərbaycan Respublİkasının Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi ilə razılaşdırmaqla aerofotoplanalma işlərini həyata keçirir və digər təşkilatları həmin məlumatlarla müəyyən olunmuş qaydada təmin edir;
Libretto
Librettonu tədqiq edən sahə librettologiya adlanır.
İxtiyar Bəxtiyarlı
Həyatı
1988-ci ildə İ.Bəxtiyarlı “Qeyri-üzvi kimya” ixtisası üzrə “Böyük el­mi işçi” attestatına və “Respublika Xalq Maarifi əlaçısı” adına layiq gö­rül­müşdür.
Elmi fəaliyyəti
Sonra Yb3+  ionundan (YbF3)  sensibilizator  kimi istifadə  edərək  effektiv xassəli   (BaSiO3)1-2x  (ErF3)x (YbF3)x   tərkibli antistoks  lüminofor alınmış   və işıqlanma  mexanizmi  öyrənilmişdir. Müəyyən  olunmuşdur  ki,  tərkibdə Yb3+  ionu   enerjinin Er3+ ionuna  ötürülməsini gücləndirir  və şüalanmanın  infraqırmızı oblastan  görünən  oblasta  çevrilməsi  baş verir. Həmin  materialın gecəgörmə  cihazlarında, lifli  xətti  rabitə sistemlərində  işləyə biləcəyi  tövsiyə  olunmuşdur (Azərb. Resp. Patenti İ 2009 0063, 2009). Antistoks  lüminessensiya  xassələri Pyer- və Mariya  Küri  adına Paris   Universitetinin   “ Nano-elmlər”  institutunun professorları  Karlos Bartou  və Poll  Benaloulun  iştirakı ilə  öyrənilmiş,  alınan  elmi  nəticələr   beynəlxalq elmi  jurnalda birgə  çap  edilmişdir.
İqtisadi İnkişaf Nazirliyi (Başqırdıstan)
Fəaliyyət
Nazirlik 2013-cü ildə Başqırdıstan Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafının proqnozunu və 2015-ci ilədək, Başqırdıstan Respublikasının 2012-ci il üçün sosial-iqtisadi inkişafının yekun nəticələrini hazırlayıb.
Hökmdar-çoban (opera)
Süjet
Makedoniyalı İsgəndər öyrənir ki, hökmdar Sindoninin oğlu Aminta sadə çoban həyatı sürür, əmr verir ki, taxt səltənətini ona qaytararaq Tamiri ilə evləndirmək istəyir. Lakin Tamiri adlı-sanlı finikiyalı Agenoraya aşiqdir. Aminta isə öz növbəsində finikiyalı bir çobanın qızını - Elizanı sevir. Makedoniyalı İsgəndərin iradəsi bu dörd sevgilini bədbəxt etmiş olur. Sonunda Tamiri və Elizanın yalvarmasından sonra onların eşqindən duyğulanan İsgəndər öz hökmünü ləğv edir.
Luis Ayala
Çili vətəndaşlığı olan Luis Ayala Sosialist İnternasionalın 1989-cu ildə Stokholmda keçirilən XVIII beynəlxalq qurultayında sözügedən təşkilatın baş katibi seçilən ilk qeyri-avropalı olub. Çili Universitetində hüquq üzrə, Stokholm Universitetində isə siyasi elmlər üzrə dərəcələrə yiyələnmişdir. İngilis, ispan, fransız və isveç dillərini bilir.
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ensiklopediyası
Məzmun
İlk dəfədir ki, M.Ə. Rəsulzadənin həm Azərbaycanda, həm də mühacirətdəki fəaliyyəti geniş araşdırılır. Bu ensiklopediyada M.Ə. Rəsulzadənin bütün yazılarının və əsərlərinin ümumi biblioqrafiyası da verilib.
İkinci Tığik
Tarixi
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Pas Veqa
Uğurları
Erotik səhnələrlə zəngin olan bu film böyük uğur əldə edərək Veqaya dünya şöhrəti və ən yaxşı aktyor debütünə görə “Qoyya” mükafatını qazandırdı. Yaxşı ssenariyə görə onun da çəkildiyi Onunla danış filmi “Oskar” qazandı.
Olomouts döyüşü
Burada qeyd olunanın əksinə, Baydarın 1246-cı ildə Güyük xanın seçildiyi qurultayda iştirak etdiyi məlumdur.
Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydaları
Qanunlar
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin "Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydaları"nın təsdiq edilməsi və Azərbaycan əlifbasında bəzi dəyişikliklər edilməsi haqqında" 24 iyul 1958-ci il tarixli qərarı.
Reyan
Reyan (, Ralhana) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Reyan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydaları
Qanunlar
"Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydaları" "Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 yanvar 2003-cü il tarixli Fərmanında dəyişiklik edilməsi haqqında" 26 may 2004-cü il tarixli Fərmanı.
Reyan
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 897 əmək qabiliyyətli insan (15–64 yaş arasında) arasında 603 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 294 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 67,2%, 1999-cu ildə bu 58,4%) idi. Fəaliyyət göstərən 603 nəfərdən 501 nəfər (273 kişi və 228 qadın), 102 nəfəri işsizdir (50 kişi və 52 qadın). Aktiv olmayan 294 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 118 nəfər təqaüdçü, 105 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Svante Arrenius
Fəaliyyəti
Bu tədqiqatların nəticəsində Arrenius 1884-cü ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Lakin bir sıra alimlər onun araşdırmalarına şübhə etdiklərindən Arreniusa aşağı dərəcəli doktor adı verilmişdir. Bu diplomla onun universitetdə dərs demək ixtiyarı yox idi. Lakin Arrenius bundan sarsılmadan tədqiqatlarını çap etdirərək, Avropanın bir sıra məşhur alimlərinə göndərmişdir. Məşhur alman kimyaçısı Vilhelm Ostvald onun araşdırmaları ilə maraqlanaraq, Upsalaya gəlmiş və Arreniusi Riqa Politexnik İnstitutuna dəvət etmişdir.
Arrenius 1891-cildə Stokholma qayıdaraq, universitetdə fizika üzrə leksiya deməyə başlamaış, dörd ildən sonra professor, daha iki ildən sonra isə rektor təyin olunmuşdur. Bütün bu dövr ərzində, o tədqiqatların ara verməyərək, öz adı ilə adlanmış elektrolitik dissosasiya nəzəriyyəsini işləmişdir. Alim həmçinin, osmotik təzyiq (daxildən xaricə olan təzyiq) haqqında da araşdırmalar aparmışdır. Bu barədə tanınmış kimyaçı Yakob Vant-Hoffun nəzəriyyəsinə əsaslanan Arrenius həmin nəzəriyyəni dərinləşdirmişdir.
Uludüz
Uludüz — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Hoçaz kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Jurinea inuloides
Jurinea inuloides Jurinea inuloides Jurinea inuloides
Şükrulla xan Mərəndi
Fəaliyyəti
Təbriz altından qaçdığı zaman Şüca bir nəfər gürcünü tutmuş və bir çox cəfa və əziyyətdən sonra məzkuri öldürmüşdür. Mərqum qafqazlılara artıq dərəcə intiqam ediyor. Gürcülər ilə ədavəti dərəcəyi-xüsusidədir. Diyor ki, "onlar bizə bomba atırlar, gərək onları hər yerdə varsalar həlak edək". Bu günlərdə Şücai-Nizam tərəfindən bir nəfər Triadze adlı gürcü tutuldu.
Poli Genova
Poli Plamenova Genova (Поли Пламенова Генова; ) və ya sadəcə Poli Genova — Bolqarıstan müğənnisi, bəstəkarı, aktrisası və aparıcısı. Genova karyerasını 1995-ci ildə səkkiz yaşında ikən Bon-Bon uşaq ansamblının üzvü olaraq başlamışdır.
Poli Genova "Na inat" mahnısı ilə Bolqarıstanı 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş, lakin yarımfinal mərhələsində məğlub olmuşdur. Beş il sonra 2016-cı ildə müğənni növbəti dəfə ölkəsini Avroviziyada təmsil edərək, ifa etdiyi "If Love Was a Crime" mahnısı ilə Bolqarıstana finalda dördüncü yeri qazandırmışdır.
Jurinea kamelinii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Takaşi Kano
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 7 oyun keçirib, 2 qol vurub.
IMI Tavor TAR-21
Xüsusiyyətləri
Konstruksiya tarixi: 1991–2003
Unannovu
Tarixi
Unannovu kəndi dağətəyi ərazidədir. Kəndi bağirbəyli nəslinə mənsub ailələr Unannovu adlı bulağın yaxınlığında saldiğına görə belə adlanmışdır. 1933-cü ildə oykonim Unanevi variantında qeydə alınmışdır. Oykonimi bəzi tədqiqatçilar Unan (şəxs adı) və novu komponentlərinə ayıraraq "Unanın novlu bulağı" kimi izah edirlər. Digər tədqiqatçılara görə, hidronim hunan (hunlar) və novu komponentlərindən düzəlib, "hunların novu" mənasındadır.
Ruqon
Ruqon  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Kastellan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastellan.
Toy boy (mahnı)
Klip haqqında
Video çarx Rüfət Rəsulov tərəfindən hazırlanmışdır. Aygün Kazımova mahnının videosu üçün türk fotoqrafçı Erman İştahlının kamerası qarşısına keçmişdir. Pop divanın saçını Akın Ünal, makiajını Ahu Aydemir etmişdir. Aygün Kazımovanın stilini türk stilist Zeynep Şimşek etmişdir.
Fəxriyyə Evcən
Həyatı
Fəxriyyə Evcən 4 iyun 1986-cı ildə Almaniyada anadan olub. Atası Salonik köçkünü, anası isə çərkəz mənşəlidir. Ailəsi uzun müddət Samsunda yaşayıb. Fəxriyyə evin kiçik qızıdır. Ailədə ondan yaşca böyük üç bacısı var: Neşe, Ayşən və Dəmət. Fəxriyyə Düsseldorf Universitetinin sosial elmlər fakültəsində təhsil alıb. O, türk, alman, ingilis və ispan dillərini bilir. Fəxriyyə Almaniyadan Türkiyəyə tətilə gəldiyi zaman rejissorların diqqətini cəlb edib. Təhsilini yarımçıq qoyan Fəxriyyə anası ilə birlikdə İstanbula yerləşib.
Bahar (yataq)
Hasilatın bölünməsi razılaşması
22 dekabr 2009-cu ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti və BƏƏ şirkəti Bahar Energy Ltd arasında Bahar və Qum dəniz yataqlarının kəşfiyyatı, bərpası və işlənməsi üçün hasilatın bölünməsi razılaşması imzalanıb. ARDNŞ prezidenti Rövnəq Abdullayev və Bahar Energy Ltd Baş Direktoru Riçard Makduqall tərəfindən imzalanan müqavilə 25 il müddətində qüvvədədir və daha 5 il müddətinə uzadıla bilər. Bu, ARDNŞ-nin xarici şirkətlərlə imzaladığı sayca 28-ci hasilatın bölünməsi razılaşmasıdır. Rövnəq Abdullayev ARDNŞ-nin Azərbaycandakı ümumi qaz hasilatının 1 trilyon kubmetrə artırmasını planlaşdırdığını bildirib.
Yuri Matiyaseviç
Yuri Vladimiroviç Matiyaseviç (d. 2 mart, 1947, Leninqrad) — Rus riyaziyyatçısı. Əsas işləri riyazi məntiqə aiddir. 1970-ci ildə Hilbertin 10-cu probleminin alqoritmik həll olunmazlığını göstərmişdir.
Ambuhimanqa
Ambuhimanqa — Madaqaskarda təpə və ənənəvi istehkam tipli kral yaşayış məntəqəsi (rova). Ərazi paytaxt Antananarivunun təxminən 24 km şimal-şərqində yerləşir. Təpə və üstündəki rova Merina xalqının mədəni kimliyinin ən əlamətdar simvolu və prekolonial Merina Krallığının ən vacib və ən yaxşı qorunan abidəsi hesab olunur. Divarlanmış tarixi kənddə bir neçə əsas monarxın iqamətgahları və dəfn yerləri var. Merina krallığının on iki müqəddəs təpəsindən biri olan ərazi güclü milli kimlik hissi ilə əlaqələndirilir və mənəvi və müqəddəs xüsusiyyətlərini həm ritual praktikada, həm də ən azı dörd yüz ildir mövcud olan məşhur təxəyyülündə qoruyub saxlayır. Bura həm də Madaqaskardan və başqa yerlərdən zəvvarların gəldiyi bir ibadət yeri olaraq qalır.
Amerika Birləşmiş Ştatları tarixi
Qızılı əsrdə miqrasiya
Qızılı əsr zamanı ABŞ-yə yeni immiqrasiya dalğası başladı.Bu dövrdə təxminən 20 milyon nəfər yeni immiqrant kimi ABŞ-yə gəldi. Bəziləri, xüsusilə də Böyük Düzənliklər əyalətində torpaq və avadanlıq satmaq üçün nağd pulla ölkəyə fayda verən fermerlər idi. Bir çoxları dəyirmanlar və zavodlarda işləyən yoxsul kəndlilər idi. Buna baxmayaraq, bunların arasında əksər immiqrant yoxsulluq səbəbindən buraya üz tuturdu. 1892-ci ildə federal hökumət, bu axını təmin etmək üçün Ellis adasında, Azadlıq Heykəlinin yaxınlığında bir qəbul mərkəzi açdı.
Lend-liz haqqında qanun
1940-cı ilin dekabr ayında Ruzvelt "ox" ölkələrinə qarşı döyüşən dövlətlərə amerikan yardımı göstərməyi təklif etdi. 1941-ci il yanvarın 10-da ABŞ konqresinə təqdim olunan amerikan silahlarını və digər materiallarını başqa ölkələrə icarəyə verməyi nəzərdə tutan qanun layihəsi martın 11-də qəbul edildi. Bu "Lend-liz" sistemi» adlandırıldı. Lend-liz proqramının rəhbəri H.Hopkins idi. Həmin qanuna görə düşmənə qarşı müdafiəsinin ABŞ üçün həyati əhəmiyyəti olan ölkələrə borc olaraq və ya icarə qaydası ilə silah və ya hərbi material verilməsi nəzərdə tutulurdu. Bu, əslində ABŞ-nin öz təhlükəsizliyini müharibədə iştirak edən ölkələrin səyi ilə təmin etmək istədiyini göstərirdi. Lend-liz üzrə kömək alan dövlətlər ABŞ hökuməti ilə sazişlər imzalayırdı. Bu sazişlərə əsasən həmin dövlətlərə göndərilən və müharibə vaxtı məhv edilmiş, itirilmiş, yaxud işlədilmiş maşınların, müxtəlif hərbi texnikanın, silahın və sair predmetlərin haqqı müharibə qurtardıqdan sonra ödənilməli deyildi. Müharibədən sonra salamat qalmış və mülki istehlak üçün istifadə edilə biləcək malların və materialların haqqını Amerikanın verdiyi uzunmüddətli kredit əsasında tamamilə və ya qismən ödəmək nəzərdə tutulurdu. Hərbi materialların qaytarılmasını ABŞ tələb edə blərdi. Əslində bu qanun ABŞ-nin «ox dövlətlərinə» qarşı elan edilməmiş müharibəsi demək idi. Qanun elə həmin gün İngiltərə və Yunanıstana tətbiq edildi.
1941-ci il iyunun 22-də Almaniya SSRİ-yə hücum etdikdən iki gün sonra iyunun 24-də Ruzvelt sovet hökumətinə kömək göstərməyə hazır olduğunu bildirdi. ABŞ hökumətinin 1941-ci il iyunun 23-dəki bəyanatında deyilirdi ki, "Hitlerizm əleyhinə hər hansı mübarizə onun mənşəyindən asılı olmayaraq, indiki alman rəhbərlərinin sonunu sürətləndirir. Hitler orduları bu gün Amerika qitəsi üçün başlıca təhlükədir". SSRİ-yə Almaniyanın hücumundan iki gün sonra ABŞ-nin ictimai rəyi öyrənən institutunun keçirdiyi sorğu zamanı əhalinin 72%-i Rusiyanın, 4%-i isə Almaniyanın qalib olmasını istədiyini bildirdi. Lakin ABŞ SSRİ-yə kömək etməzdən əvvəl bir neçə ay müddətində "Rusiyanın müqavimət göstərmək qabiliyyətinin" necə olduğunu özü üçün aydınlaşdırmış, bundan sonra isə öz mövqeyini müəyyənləşdirmişdir. 1941-ci ilin iyulun axırlarında Stalinlə Hopkinsin danışıqlarında müəyyən edildi ki, Qızıl Ordunun ən çox ehtiyacı olan şeylər – zenit topları, iri kalibrli pulemyotlar, tüfənglər, yüksək oktanlı aviasiya benzini və təyyarə istehsalı üçün lazım olan alüminiumdur. ABŞ əslində bu malları SSRİ-yə tez göndərməyə çalışmırdı. ABŞ-nin keçmiş xarici işlər naziri İkes yazırdı ki, ABŞ rəhbərliyi çalışırdı ki, "ruslar özlərinin bütün qızılını, lap tükənənə qədər bizə versinlər, bu qızıl onlara göndərilən malların haqqı kimi hesab ediləcək. Həmin andan etibarən biz Lend-liz haqqında qanunu Rusiyaya tətbiq edəcəyik". Göndərilən malların haqqı olaraq SSRİ Amerika Birləşmiş Ştatlarına həm də strateji xammal-manqan, xrom, asbest, platin və s. verirdi.
Çinyanovo (Mordoviya)
Adı
Ad bir antroponimdir. Xristianlığı qəbul edənə qədər mordoviyalılar arasında geniş yayılmış "Çindyan" (Çindyans ) adı ilə əlaqədardır.
Pir Rövşən
Təriqəti
Bəyazid Ənsari dövrünün maraq doğuran və ziddiyyətli şəxslərindən olmaqla bərabər, ədəbi yaradıcılığı ilə də şöhrət qazanmışdır. Ziddiyyətli dini görüşləri bir sıra ilahiyyatçılar tərəfindən tənqid edilsə də, ədəbi irsi zəif tədqiq olunmuşdur.
Vah!.. (film, 1980)
Film haqqında
Film yazıçı Xizgil Avşalumovun "Bulaq başında görüşlər" hekayəsinin motivləri əsasında çəkilmişdir.
Ak Bars Arena
Ak Bars Arena (2019-cu ilə qədər –Kazan Arena) — Rusiyanın Kazan şəhərində yerləşən stadiondur. Stadionun tikintisi 2013-cü ilin iyulunda tamamlanmışdır. Rubin Kazan öz ev oyunlarını bu stadionda keçirir. Tamaşaçı tutumu 45379 nəfərdir.
Vağazin
Coğrafiyası və iqlimi
Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu inzibati ərazi vahidində olan Vağazin kəndi təxminən rayon mərkəzindən 41 km şimal-qərbdə yerləşir. Kənd Ərdəşəvi çayının sahilində, Qarabağ silsiləsinin yamacındadır, Qırxqız dağının ətəyində yerləşir.
Klervo
Coğrafi mövqeyi
Klervo- Lüksemburq un ən şimalında, Lüksemburq-Belçikanın sərhəddində yerləşir. Dikirx əyalətinə aid edilir. Bu kantona 8 kommun aiddir. Klervo, Konstum, Xaynerşayd, Xozingen, Truaverj, Veysvampax və Vinkran.
Səbinə Kərimova
Həyatı
Səbinə Kərimova 1987-ci il oktyabrın 24-də anadan olub. 2005-ci ildən idmanla məşğul olur. Ailəlidir. Bir oğlu var.
Catocala
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Qürvə
Əhalisi əsasən azərbaycanlılardan və kürdlərdən ibarətdir.
Mayis Qasımov
Elmi fəaliyyəti
M.Qasımov tərəfindən 230 elmi əsər, 8 monoqrafiya, 2 kitab, 1 metodik vəsait çap olunmuş, 20-yə yaxın patent alınmış, 70-dən artıq səmərələşdirici təklif işlənib-hazırlanmış və istehsalatda tətbiqinə nail olunmuşdur. 600-dən artıq elmi-populyar əsəri yazılıb dərc edilmişdir. 2017-ci ildə yüksək maraq kəsb edən "Boyaqçılıq" adlı sonuncu kitabı çapdan çıxmışdır.
Xədicə Əlibəyova
Xədicə Əlibəyova — Azərbaycan maarifpərvəri, publisist, naşir, Azərbaycanda ilk qadın redaktor.
Fəaliyyəti
Azərbaycan qadınlarının həyatında, qadın xeyriyyə cəmiyyətlərinin işində yaxından iştirak edirdi. Qadınların öz haqlarını bilmələri və maariflənmələri məqsədilə Azərbaycanda ilk qadın məcmuəsi olan "İşıq" qəzəti işıq üzü görür. 1911-ci ildə nəşr olunmağa başlayan qəzətin (cəmi 68 nömrəsi buraxılmışdır) redaktoru Xədicə Əlibəyova, naşiri isə Mustafa bəy Əlibəyov olmuşdur. Qadınların maarif və mədəniyyətə, zaman nə qədər çətin olsa da, öz haqlarını müdafiə etməyə çağıran "İşıq" qəzətində çalışanlar da əsasən qadınlar idi. Haqsızlığa və savadsızlığa qarşı özlərinə xas bir şəkildə mücadilə etməyə çalışanlar sırasında Asiya Axundzadə, Xuraman Rəhimbəyzadə, Maral Nəbizadə, Gövhər Şövqiyyə, Səidə Şeyxzadə, Nabat Nərimanova və başqa maarifpərvər qadınlar "İşıq"ın ətrafında böyük bir ümidlə birləşmişdilər. X.Əlibəyova "İşıq"qəzeti "Hüquqlarımız" sərlövhəli silsilə məqalələr yazmışdır. Qadınların hüquq bərabərliyi, onları maarif və mədəniyyətə, ictimai həyatda iştiraka çağırış, qadın klublarının, savad kurslarının açılması, uşaqların tərbiyəsi, ev işləri və sağlamlıq məsələləri ətrafında gedən mübarizə və s. onun publusistik məqalələrinin əsas mövzusu idi. 1912-ci ildə "İşıq" qəzəti fəaliyyətini dayandırdıqdan sonra Bakı Müsəlman Qadınları Xeyriyyə Cəmiyyətinin fəal üzvlərindən biri kimi fəaliyyət göstərən Xədicə Əlibəyova Şəkiyə köçərək həkim-ginekoloq işləmişdir. 1920-ci ildən 1946-cı ilədək Şəkidə həkim-ginekoloq kimi fəaliyyət göstərən xanım Xədicə Əlibəyova burada, həmçinin, savad kurslarının, qadın klubunun təşkilində də yaxından iştirak etmiş, ömrünün sonuna yaxın Bakıya qayıtmışdır. 1961-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Bakı xanlığı
Tarixi
Fətəli xanın ölümündən sonra (1789) Quba xanlığı ətrafında birləşdirilmiş xanlıqlar, o cümlədən Bakı xanlığı özlərini müstəqil elan etdilər. Xanlıqda hakimiyyət uğrunda II Mirzə Məhəmməd xanla əmisi Məhəmmədqulu xan arasında mübarizə başlandı. Quba xanlığından kömək alan Məhəmmədqulu xan qalib gəldi və özünü xan elan etdi. Onun ölümündən sonra (1792) Bakı xanlığında hakimiyyət uğrunda yenidən mübarizə başlandı. Bu mübarizədə qalib gələn Məhəmmədqulu xanın qardaşı oğlu Hüseynqulu xan hakimiyyəti ələ aldı.
Xanlığın yaranması və təsərrüfat həyatı
250px|thumb|right|Bakı xanlığı.
Əhalisi
1796-cı ilə olan məlumata əsasən xanlığın ərazisində (Bakı şəhəri də daxil olmaqla) 1820 ev var idi. Təxminlərə əsasən bütün xanlıq ərazisində əhalinin sayı (qadınlar və kişilər) 9100 nəfər (ortalama hər evə 5 nəfər) olmuşdur. 1796-cı ilin məlumatına əsasən xanlıq ərazisində Bakı şəhərindən sonra ən çox əhaliyə sahıb olan yaşayış məntəqəsi Maştağa kəndi idi (350 ev). 1810-cu ildə general-leytinant Repininin hazırladığı hesabata əsasən Bakı xanlığının ərazisində 3245 ev var idi, onun 931 i Bakı şəhərində 2314-ü isə kəndlərdə yerləşirdi. Elə həmin hesabata əsasən xanlığın cəmi əhalisi 15244(qadınlar və kişilər) nəfəri təşkil etmişdir. Bu hesabat həmin tarixə əsasdır. 1810-cu ilə aid qeyd edilən hesabata əsasən Bakı şəhərindən sonra ən çox əhaliyə sahib yaşayış məntəqəsi Maştağa kəndi (362 evdə hər iki cinsdən cəmi 1630 nəfər əhali) olmuşdur. Xanlıqlar dövründə Bakı xanlığı 39 kənddən ibarət idi və cəmi 500 nəfərlik qoşunu vardı.
Xarici siyasəti
Hüseynqulu xanın dövründə bu regionda beynəlxalq vəziyyət çox mürəkkəb idi. Rusiya və İran Bakı xanlığını ələ keçirməyə çalışırdılar. Rusiya hökmdarı II Yekaterinanın 1793-cü il 19 aprel tarixli fərmanı ilə Bakı xanlığı Rusiyanın himayəsinə keçdi. 1795-ci ildə Ağa Məhəmməd şah Qacarın Cənubi Qafqaza I yürüşü zamanı Bakı xanlığının da ələ keçirilməsi onun planlarında mühüm, əsas yer tuturdu. II Yekaterinanın ölümü və hakimiyyətə gələn I Pavel tərəfindən rus qoşunlarının geri çağrılmasından istifadə edən Hüseynqulu xan Ağa Məhəmməd şah Qacara meyl etdi, lakin Ağa Məhəmməd şahın 1797-ci ildə Şuşada öldürülməsindən sonra Bakı xanlığının müstəqilliyi yenidən bərpa olundu, lakin bu uzun çəkmədi. 1803-cü ildə Hüseynqulu xan yenə də Rusiyanın himayəsini qəbul etməyə məcbur oldu. 1804-cü ildə isə bu asılılıqdan imtina etdi.
Ariel Vilson
Anna Qrbaç — amerikalı qadın voleybolçu. Blokçu mövqeyində oynayır. 1989-cu ildə Çikaqoda anadan olmuşdur.
Karyerası
İqtisadçıdakı uğursuz çıxışının ardından İndoneziyada özünə iş yeri tapan voleybolçu burada “Valeriya Manokvari Papua Barat” adlı klubla anlaşmışdı. Onun Asiya karyerası isə uzun çəkməyib. Hansısa komandada duruş gətirməyi bacarmayan və əvvəlki formasından qat-qat zəif oyunçu burada da istəniləni verə bilməyib. Bu dəfə isə ona Lokomotiv elçi düşüb və yüksək məbləğ qarşılığında onunla danışıqları müsbət yekunlaşdırıb. Nəticədə həmin il transfer siyasətində ancaq səhvlərə yol verən Bakı təmsilçisi Ariellə 2014-cü ilin may ayına qədər müqavilə imzalamışdı.
Urbanizasiya
Urbanizasiya prosesində şəhərsalma texnologiyası, onun hüquqi və sosial-ekoloji tərəfləri mühüm şərtlərdən biridir. Son illərdə Bakı şəhərində xeyli çoxmərtəbəli yaşayış binalarının ucaldılması, köhnə binaların sökülməsi, şəhər ətrafındaşəxsi evlərin tikintisinin sürəti şəhərsalmanın hüquqi və sosial-ekoloji məsələlərinin aktual problem olduğunu göstərir.
Urbanizasiya prosesində iri şəhərlərin qlobal ekoloji bəlalarından biri də dünya miqyasında nəqliyyat vasitələrinin sayının çoxalması ilə əlaqədardır. Daxili yanma mühərriki ilə işləyən nəqliyyat növləri havadakı oksigeni mənimsəyərək əvəzində atmosferə karbon qazı, karbon-oksid, karbohidrogenlər, azot oksidi, benzapiren, qurğuşun, kalium və s. buraxır.
Urbanizasiyanın gedişinə həmçinin dövlətdə gedən siyasi proseslər də ciddi təsir edir.
Yuxarı Fərəcan
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Cavad xan Şirvanski
Hərbi fəaliyyəti
1855-ci ildə polkovnik rütbəsinə yüksələn Şirvanski, növbəti il II Aleksandrın Moskvadakı tacqoyma mərasimində Şamaxı quberniyasını təmsil etmiş, 2-ci dərəcədən Müqəddəs Anna ordeni ilə mükafatlandırılmışdı. Rusiya-Osmanlı müharibəsində iştirak etmiş, 1877-ci ildə "Türklərə qarşı qələbəyə görə" medalı ilə təltif edilərək general-mayorluğa yüksəldilmişdir. 1882-ci ildə istefaya çıxmışdı.
Qrevenmaxer
Qrevenmaxer - Lüksemburq kantonu.
Qafqaz almanları
Şimali Qafqaz
Şimali Qafqazın ilk alman sakinlərin Rusiyanın Volqaboyu bölgəsinlər köçənlər idi. Çar hakimiyyəti 1774-cü ildə Osmanlı imperiyasından alınan və əhalisi olduqca az olan Kubana mümkün qədər çox Rusiya vətəndaşı yerləşdirməyə çalışırdı. Lakin bölgənin iqlimi, inkişaf etdirilməmiş infrastrukturu və yerli hərbi hissələrin qeyri-ruslara qarşı mənfi münasibəti alman mühacirətinə mane olurdu. XIX əsrin ikinci yarısında, Rusiyanın kapitalist sisteminə addımlaması dövründə Şimali Qafqaza almanların sayı olduqca artdı. Əsasən kənd təsərrüfatı ilə məşqul olan bu mühacirlər nəinki tək Volqaboyudan, habelə Qara dəniz sahillərindən və hətta Almaniyanın özündən köçüb gəlirdilər. 1917-ci ildə burada 200-dən artıq alman koloniyası mövcud idi. Sürgün zamanı Şimali Qafqaz almanlarının sayı 160 mindən çox idi.
Azərbaycan
1819- cu ilin yayında Tiflisdən Yelizavetpola köçən 194 alman ailəsi Şamxor yaxınlığında Helenendorf və Annenfeld adlı iki koloniya saldı (almanların sürgünündən sonra, Helenendorf inqilabçı Xanlar Səfərəliyevin şərəfinə Xanlar adlandırılacaq, Annenfeld isə Şəmkirlə birləşəcək). Sonralar Yelizavetpol və Qazax qəzalarında salınan koloniyalar Georqsfeld (1888, indi Şəmkir rayonunun Çinarlı qəs.), Alekseyevka (1902), Qrünfeld (1906, indi Ağstafa r-nunun Həsənsu k.), Ayxenfeld (1906, indi Şəmkir r-nunun İrmaşlı k.), Traubenfeld (1912, indi Tovuz ş.), Yelizavetinka (1914, indi Ağstafa ş.) və Marksovka (1920-ci illər, sonralar Ağstafa ilə birləşdi) idi. Onların əhalisi ilk koloniyalar sakinlərinin nəslindən ibarət idi.
30 avqust 2016-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti "Cənubi Qafqaz regionunda alman məskənlərinin salınmasının 200 illiyi haqqında" Sərəncam imzalamışdır.
Cığataylılar
Cığataylılar—Çingiz xanın oğlu Cığatay xanın ulusu və törəmələri.
İbrahim Köçkün
Həyatı
İbrahim Köçkün 1937-ci ildə Göycə mahalının Kiçik Qaraqoyunlu kəndində anadan olub. 1966-cı ildə Gəncə Pedaqoji İnstitutunu, sonra isə M.F.Axundov adına Xarici Dillər İnstitutunun rus dili və ədəbiyyatı fakültəsini bitirib.
Qarabağ (qəzet, 1990)
Tarixi
"Qarabağ" qəzeti redaksiyanın kompüter mərkəzində yığılır, səhifələnir və "Azərbaycan" nəşriyyatında çap olunur.
Fəaliyyəti
“Qarabağ” qəzeti fəaliyyətə başladığı gündən hər zaman öz səhifələrində ermənilərin əlilə xalqımızın başına gətirilən müsibətlərdən, erməni vandalizmindən, qeyrətli vətən övladlarımızın qəhramanlıqlarından, torpaqlarımızın uğrunda şəhid olmuş Azərbaycanın qeyrətli oğul və qızlarından söhbət açır. Qarabağ həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında müstəsna rol oynayan qəzetin arxivində Qarabağ müharibəsinin xronoloji tarixi bu gün də qorunmaqdadır.
Fitoterapiya
Bu gün Fitoterapiya parafarmaseptikada xüsusi inkişaf yeri tutubdur. Bioloji aktiv əlavələrin işlənməsi üçün, insan sağlamlığının effektiv bərpa olunması üçün, nutrisevtika üçün, bitkilərin, otların tərkibinin öyrənilməsi və insan orqanizminə təsirlərini müəyyən etmək üçün bu istiqamətdə çoxlu sayda yeni elmi-tədqiqat biomühəndislik institutları yaranmışdır. Ümumdünya ekologiyasındakı fəlakəti və sağlamlığımıza təsirini göz önündə tutub desək, bu bizim həyat tərzimizdə çox mühüm həlledici rol oynayır. Praktiki olaraq hər insanda bir xroniki xəstəlik vardır və bu yaş keçdikcə daha ağır hal almağa başlayır. Ağrı kəsicilər, antibiotiklər, müxtəlif dərman vasitələri ilə hər dəfə zəhərlənmək də daha yeni xəstəliklərin yaranmasına yol açır.
Rojmberk sarayı
Rojmberk sarayının tikintisi
Yeni saray qonaqları yerləşdirmək üçün nəzərdə tutulmuşdur; Villem Rozenberq 1587-ci ildə Poliksena Pernşteyn ilə dördüncü nikahını burada qeyd etmişdir; tez-tez Praqa səfərləri zamanı o burada qalırdı və 1592-ci ildə burada da vəfat edir.
Rojmberk sarayı satışdan sonra
Hazırda turistlər üçün açıq otaqlar ilə yanaşı saray binasında bir sıra digər müəssisələr yerləşir: Praqa Qəsri İdarəsinin dəftərxanası, Çexiya Respublikası Prezidentinin təhlükəsizlik şöbəsi, Prezidentin Dövlət Arxiv İdarəsi, Praqa Qəsrinin Arxeologiya Araşdırma İnstitutu şöbəsi. Zirzəmidə bu təşkilatların saxlama anbarları, eləcə də Praqa qəsrinə məxsus xüsusi incəsənət və tarixi tekstil kolleksiyaların saxlanqıc otaqları yerləşir.
Lionlu İriney
Teodiseya
Qnostik panteizmi rədd edən İrineus, kreasionizm pozisiyasından çıxış edirdi. Yəni təbiət Tanrı tərəfindən yaradılıb, qnostiklərin öyrətdiyi kimi, Onun emanasiyası deyil. Təbiət ahəngdədir və gözəldir.
İnsan və bilik haqqında
İnsanı isə bədbəxt edən onun öz iradəsidir. Onun bədəni heç də şər deyil, çünki onu Tanrı öz surətinə bənzər yaradıb. İnsanın əsil varlığını təmin edən amil təkcə ruh deyil, həm də bədəndir. Ruh bədənə həyat verir və həyat olaraq ölməzdir. Şüur isə ruhun təbii xüsusiyyətidir.
Bərpaolunan kredit
Bərpa olunan kredit kartları
Bərpa olunan kredit kartları – əmək haqqına qədər mütəmadi olaraq pul çatışmazlığından əziyyət çəkən insanlar üçün rahat çıxış yoludur.
Ağ Qarğa (Miri Yusif albom)
Həmçinin bax
Miri Yusif diskoqrafiya
Bulbophyllum brienianum
(Bulbophyllum brienianum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Seyyah (albom)
Albom Haqqında
Albomda bir çox məşhurlarla işlər görülüb. Albomda Sezen Aksu, Nazan Öncel, Sinan Akçıl, Kenan Doğulu, Gülşah Tütüncü və Volga Tamöz kimi məşhurların bəstələri yer alıb. Bu albom müğənninin 25 illik səhnəyə gəlişi ərəfəsində buraxılmış 19. albomudur. Alboma Soner Sarıkabadayı ilə yazılmış "Son Vapur" adlı duet də daxildir. Albomun fotoçəkilişlərini Zeynel Abidin həyata keçirib.
Sərvan Cəfərov
Həyatı
Vətəninə qayıdan kimi rayon daxili işlər şöbəsində işə girib. Bir neçə dəfə rayonun döyüş zonalarında, Şayıflı və Şatarız kəndlərindəki döyüşlərdə iştirak edib. 1993-cü il aprel ayının 10-da döyüşdə qəhrəmancasına şəhid olub.
Peterhof (saray-park kompleksi)
Yuxarı bağ
Fəvvarənin su kompozisiyası 26 müxtəlif su şırıntılarından ibarətdir. Əvvəlki bəzək elementlərindən yalnız iki delfin, palıd yarpaqları və gül çələngləri günümüzə kimi qorunub saxlanılmışdı. Neptunun heykəli dörd fışqırdan maskaronlar ilə bəzədilmiş hündür qranit postament üzərində və böyük bir düzbucaqlı hovuzun mərkəzində quraşdırılmışdı. Bundan başqa, hovuzun özü ağızlarından təzyiqlə su çıxan səkkiz delfin fiqurları ilə bəzədilib. Hovuzun ölçüsü — 33 × 92 metrdir.
Mərkəzi hissəsinin ansamblı
Fəvvarə-monunment 1735-ci ildə Aşağı parkda quraşdırılmışdır.
Şərq hissəsinin ansamblı
Monplezir I Pyotrun sevimli sarayı idi — onun daxili və xarici tərtibatı ciddiliyi və rasionallığı ilə fərqlənir. Sarayın mərkəzi zalına birlikdə binanın əsas həcmini təşkil edən altı əlavə otaq birləşir. Bu otaqlardan lusthaus-pavilyonlarla tamamlanan iki qalereya uzanır. Otaqlar arasında Böyük Pyotrun yaşayış odaları hesab olan yataq otağını və kabineti xüsusilə qeyd etmək lazımdır.
"Snop fəvvarəsi"
Başqırdıstan Dövlət Universiteti
Tarixi
İndiki adını 1957-ci ildən daşıyır.
Filialları
Universitet Sterlitamak, Böre, Uçalı, Sibay və Neftekamskda filialları var.
Mirzə Qara Məhərrəmov
Həyatı
Mirzə Qara Ağalar oğlu 1892-ci ildə Şuşa qəzasının Tuğ kəndində anadan olmuşdu. 13 yaşında olarkən atası Ağaları erməni qəsbkarları öldürmüşdülər. Dayısı Behbud bəy Məlikyeqanov onu Bakı şəhərinə aparmış, Bibiheybət neft mədənlərində işə düzəltmişdi. O, gündüz işləmiş, gecə oxumuşdu. Ərəb, fars dillərini mükəmməl öyrənmişdi. Savadlı olduğundan dolayı mirzə ünvanı daşıyırdı.