cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dulse Ponteş
Həyatı
Dulse Ponteş Portuqaliyanın Setubal mahalındakı Montiju şəhərcəyində doğulmuşdur. Uşaqlıqdan onun mahnı oxumağa və pianoda ifa etməyə həvəsi olmuşdur, bu da ona gələcəkdə müğənni olmaya köməklik göstərmişdir. 18 yaşından sonra o, televiziya və teatrda aktrissa oldu. 1991-ci ildə Dulse "Lusitana Paixão" mahnısı ilə "Avroviziya" mahnı müsabiqəsində çıxış edərək 8-ci yeri qazanmışdır. Bir neçə ildən sonra o, tək Portuqaliyada deyil, digər ölkələrdə də şöhrət qazandı.
Pyrus serikensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Saləddin Allahverdiyev
1993-cü ildən hüquq müdafiəçisi, 2000-ci ildən “Azərbaycan Xalqlarının Assambleyası” qeyri-hökumət təşkilatının prezidentidir.
Bulbophyllum gibbsiae
(Bulbophyllum gibbsiae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aerofagiya
Həkimə nə zaman müraciət etməli?
Köp və ya gəyirmə şikayətləri ilə həkimə müraciət edən zaman səbəbin aerofagiya olması təyin edilə bilər. Bəzi insanlarda aerofagiyanın müalicəində psixoterapiya əhəmiyyətli rol oynayır. Yemək zamanı aerofagiyadan qaçmaq üçün tələsmədən və az-az yemə tövsiyə olunur.
Paniranizm
Tarixçə
Paniranizm ilk dəfə 1920-ci illərdə Mahmud Əfşar Yəzdi irəli sürülmüşdür.
Hipparcos
thumb|"Hipparcos" sınaqlar zamanı Hipparcos (High Precision Parallax Collecting Satellite sözlərinin akronimi) — Avropa Kosmik Agentliyi tərəfindən astronometrik məqsədlər, ulduzların tədqiqi, onların koordinatlarının və uzaqlıqlarının ölçülməsi üçün yaradılmış kosmik teleskop. Adı yunan astronomu, ilk ulduz kataloqunu tərtib edən və ulduzların hərəkətli olduğunu kəşf edən Hipparxın adı ilə səsləşir.
Vaqif Hacıyev
Təhsili
1958-1963-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universiteti (indiki BDU), “Meхanika-Riyaziyyat ” fakültəsi, tələbə
Hipparkos kataloqu
Hipparkos kataloqu (HIP) — Hipparcos kosmik teleskopu ilə 1989-1993-cü illərdə ulduzların qeydə alındığı kataloq. Ən dəqiq ulduz kataloqu hesab edilir.
Müstəmləkə kollecləri
Müstəmləkə kollecləri — Amerika Birləşmiş Ştatları müstəqillik qazanana qədər, müstəmləkə dövründə yaranan ali məktəblər.
İkirəng hamarburun
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Həm meşələrdə, həm də açıqlıq ərazilərdə təsadüf edilir. Dəniz səviyyəsindən 300 m-dək yüksəkliklərə qalxırlar. Ağac koğuşları, çardaqlar, divarların tökülmüş yerlərindəki boşluqlar, qaya yarıqları və s. yay sığınacaqları kimi istifadə olunur. Bəzən digər yarasalarla birlikdə ümumi sığınacaqlarda da rast gəlinirlər. Balavermə və balaları yemləndirmə dövründə dişilər 40–50 fərddən ibarət koloniya şəklində yaşayırlar. Həmin dövrdə erkəklər tək və ya kiçik qruplar şəklində yaşayır. Dişi iyunda 2, bəzən də 1 bala doğur. Balalar sərbəst yaşamağa başlayandan sonra koloniyalar dağılır. Uçuşları sürətli və cəlddir. Bütün gecəni sübhçağına qədər ov edirlər. Ağaclar arasında qida axtarırlar.
Qışlama yerləri məlum deyildir. Tək-tək fərdlərin Qırğızıstan ərazisində qışlaması məlumdur.
Zuma (video oyun)
Geympley
Zumanın məqsədi müəyyən bir yol izləyən bütün topları eyni rəngləri bir araya gətirərək yox etmək və sarı qurbağa başına gəlmələrini maneə törətməkdir. Topları tamamilə yox edilincə hissə keçilir. Toplardan bir dənəsi sarı qurbağa başına çatsa oyun itirilir. Yuxarıdakı sarı rəngli bar dolana qədər toplar gəlməyə davam edəcəkdir. Bir yığ eyni rəng topları bir yerə gəlsə, bunları istifadə edərək bir partlama yarada bilir və ya topları yavaşladıb bir müddətə geri göndərmək olar. Arada yaranan boşluqlar sayəsində xal ala bilərik. Əgər oyunçu ifadə edilən zamandan əvvəl bitirsə zaman balı götürməkdədir.
Çay Rəsullu
Toponimikası
Çay Rəsullu oyk. Gədəbəy r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Axınca çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsini 19-cu əsrin birinci yarısında Abşerondan və Şamaxı şəhərindən gələn köçkünlər  yaratmışlar. İlk əsası Alı adlı bir qoca və onun beş oğlu tərəfindən qoyulan Cay Rəsullu və Bəydəmirli kəndləri sonralar ətraf kəndlərin məskunlaşmasında böyük rol oynamışlar. Oykonim çay və Rəsullu (etnotoponim) komponentlərindən düzəlib, "çay kənarındakı Rəsullu kəndi" mənasındadır.
Rasionalizm
Fəlsəfi rasionalizmin tarixi
thumb|left
Babakişi (Dərəçiçək)
Babakişi — İrəvan xanlığının, Dərəçiçək mahalıda, İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında, Ermənistan SSR, Razdan rayonunda, indiki Ermənistan Respublikası Kotayk mərzində kənd.
Toponimi
Toponim Babakişi şəxs adı əssında əmələ gəlmişdir. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 15. VII.1948-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Ağavnadzor qoyulmuşdur.
Başınağacıyarpaq şaqqıldaqmeyvə
Botaniki təsviri
Yarımşar formalı, çətirli, tüksüz, açıq şabalıdı rəngli zoğları olan 3 m-ə qədər hündürlükdə kollardır. Yarpaqları 3-5 dilimlidir. Orta dilimi uzanmış dəyirmi elliptik, mişarvarı dişcikli, çılpaq, üstdən yaşıl, alt tərəfdən isə açıq yaşıl rəngdə olmaqla 2-4 sm uzunluqdadır. Çiçəkləri 10-12 mm diametrli çılpaq və ya seyrək tükcüklərlə örtülmüş çiçək qrupunda yerləşmişdir. Erkəkciyi 3 ədəd olub, qırmızı rəngdədir, dişiciyi 3-5-dir. Ləçəkləri ağ və ya çəhrayı rəngdədir. Yarpaqcıq meyvə, kasa yarpaqlarından 2 dəfə və ya daha çox uzundur. Təpə hissəsində sivriləşmiş çılpaq, ya da tək-tək tükcüklü olub, yetişən zaman qırmızı rəng alır. Toxumları 2 mm uzunluğunda, 1 mm enində armud formalı, parıldayan və hamardır. 1000 ədəd toxumun ağırlığı 0,9 qramdır. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir, sentyabr-oktyabr aylarında meyvəsi yetişir.
Mehman göl
Mehman göl — Azərbaycanın Ağcabədi, İmişli və Beyləqan rayonları ərazisində göl.
Sonalar
Toponimikası
Sonalar oyk. Gədəbəy r-nunun Hacılar i.ə.v.-də kənd. Dağətəyi ərazidədir. Yerli məlumata görə, Tovuz r-nundakı Bozalqanlı kəndindən gəlmiş Süleyman və onun arvadı Sona salmışdır. Kəndin adı ərinin ölümündən sonra el arasında nüfuzlu xalq təbibi kimi tanınan Sonanın adı ilə bağlıdır. Oykonim “sonagillər” mənasındadır.
Əli İldırımoğlu
Həmçinin bax
Ömür ağacı (film, 2002)
Quba rayonu
Tarixi
XI əsrdə Azərbaycan hakimi Anuşirəvanın tikdirdiyi qalanın adı "Bade-Firuzqubat" idi, XII əsrə aid ərəb mənbələrində Quba "Kuba" kimi göstərilirdi, XIII əsrdə ərəb alimi Həməvinin coğrafiya lüğətində Azərbaycan şəhərləri arasında "Kubba" da vardır, XVI əsrin səfəvi qaynaqlarında isə Quba "Qübbə" kimi verilmişdir.Bəzi mənbələrdə Qudyalçayın adı ilə bağlı olub Quda adlanır.
Quba xanlığı
Quba xanlığı – XVIII əsrin ortalarında yaranmış, Azərbaycan xanlıqlarından biri. Quba xanlığı Azərbaycanın şimal-qərbində yerləşirdi. 18-ci əsrin birinci yarısında indiki Quba, Şabran, Qusar, Xaçmaz, Xızı və Siyəzən rayonlarının ərazisin Quba xanlığı şəklində birləşdirilmişdir. Əvvəlcə bu xanlığın mərkəzi Qalayxudat kəndi idi, lakin az sonra Quba xanı Hüseynəli Qubanı öz xanlığının mərkəzinə çevirdi və öz iqamətgahını Qubaya köçürdü. Quba xanlığının hökmdarlarından ən məşhuru olmuş Fətəli xan çalışırdı ki, Azərbaycanın pərakəndə xanlıqlarını özünün rəhbərliyi altında birləşdirsin. O, Dərbənddən Lənkarana qədər bütün şimal-şərqi Azərbaycanı özünə tabe etmişdir. Həmin dövrdə yəhudilər Qubaya, Qudyalçayın sol sahilində məskunlaşmağa dəvət edilmişdir. Əvvələr Yəhudi Slobodası adlanan bu yaşayış məntəqəsi 1926-cı ildən Qırmızı Qəsəbə adlanır.
Mədəniyyət
Kənd ağsaqqallarının ata və babalarından eşitdiklərinə görə Osmanlı dövründə bu yerlərə İstanbul, İzmir kimi şəhərlərdən çuvallarla kitab gətirilirmiş.
Sarıhəsənli
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı — əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Albaniya
Ölkənin 28,748 km2 ərazisində müxtəlif iqlim, geoloji, hidroloji və morfoloji şərait mövcuddur. Albaniya landşaftı ilə əhəmiyyətli müxtəlifliyə malikdir, belə ki burada Alban Alpları, Korab, Skanderbeq, Pind və Keravniya kimi qarlı dağlardan tutmuş Aralıq dənizi boyunca yerləşən Adriatik və İoni dənizlərinin qızmar və günəşli sahilərinə qədər rast gəlmək olar.
Albaniya müxtəlif vaxtlarda illiriyalılar, frakyalılar, yunanlar, romalılar, bizanslılar, venesiyalılar və osmanlılar kimi müxtəlif sivilizasiyaların məskunlaşdığı yer olub. 12-ci əsrdə Albanlar Arberiya muxtar knyazlığını qurdular. Albaniya krallığı və Albaniya knyazlığı 13–14-cü əsrlər arasında formalaşmışdır. Osmanlıların Albaniyanı 15-ci əsrdə zəbt etməzdən öncə İskəndər bəyin başçılıq etdiyi albanların osmanlılara qarşı müqaviməti Avropanın əksər hissəsində rəğbətlə qarşılanırdı. Albaniya beş əsrə yaxın Osmanlı hakimiyyəti altında qaldı və bu müddət ərzində bir çox albanlar (arnautlar kimi də tanınırdılar) imperiyada, xüsusən Cənubi Balkanlarda və Misirdə yüksək vəzifələrə yiyələnmişdilər. 18–19-cu əsrlər arasında həm mənəvi, həm də intellektual güc toplayan albanlara aid edilən mədəni inkişaf Alban İntibahının yaranmasıyla nəticələndi. Balkan müharibələrində Osmanlıların məğlubiyyətindən sonra müasir Albaniya milli dövləti 1912-ci ildə müstəqilliyini elan etdi. 20-ci əsrdə Albaniya Krallığı faşist Almaniyasının protektoratına çevrilməzdən əvvəl Böyük Albaniyanı təşkil edən İtaliya tərəfindən işğal edildi. 20-ci əsrdə Albaniya kralllığı İtaliya tərəfindən işğal edildi və Böyük Albaniya krallığı yarandı, daha sonra isə ölkə Nasist Almaniyasının protektoratına çevrildi. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Ənvər Xoca Albaniya Xalq Sosialist Respublikasını yaratdı, ölkədə xocaçılıq ideyalogiyası sürməyə başladı. 1991-ci ildə baş verən çevriliş nəticəsində Albaniyada kommunizmin sonu gəldi və müasir Albaniya Respublikası peydə oldu.
Tarix
1939–1943-cü illərdə İtalyanlar, 1943–1944-cü illərdə Almanlar tərəfindən işğal edilən Albaniya, 1941-ci ildə qurulan Albaniya Kommunist Partiyasının səyləriylə xilas oldu. Ənvər Hoca və Məmməd Şehunun rəhbərliyindəki ölkə 1946da Xalq Respublikası oldu və sosialist inqilaba yönəlmişdir.
İqtisadiyyat
İqtisadiyyatdakı üstünlüklər: neft yataqlarının və təbii qazın olması, xarici dövlətlərə pul köçürmələri, iqtisadiyyatın özəlləşmədən sonra inkişaf etməsi.
İqtisadiyyatda zəif tərəflər: infastrukturun daxili inkişafına görə, xarici investorların ölkəyə cəlb edilə bilməməsi.
Təhsil
Tiranadakı Tirana Dövlət Universiteti 1957-ci ildən fəaliyyətə başlamışdır. Burada həmçinin kənd təsərrüfatı, ikiillik pedaqoji institutları, politexnik, kənd təsərrüfatı texnikumları, tibbi və pedaqoji məktəblər, ali dram və tətbiqi incəsənət məktəbi yerləşir.
Rəşad Həsənov
Həbsi
Beynəlxalq Amnistiya Təşkilatı Rəşad Həsənovu "vicdan məhbusu" kimi tanıyıb.
Ələkbər Rzaquliyev
Həyatı
Azərbaycan rəssamlıq sənətinin görkəmli nümayəndələrindən biri olan Ələkbər Rzaquliyev boyakarlıq və qrafika üslubunda işlənmiş gözəl əsərlərin müəllifidir. Görkəmli rəssamın əsərləri dünyanın müxtəlif muzeylərində saxlanır. Ələkbər Ələsgər oğlu Rzaquliyev 31 yanvar 1903-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. "'Uşaq yaşlarından şəkil çəkməyi çox sevərdi, bu onun ən sevimli məşğələsi idi. Əlindən daha başqa iş gəlmirdi. Moskvada Ali bədii-texniki emalatxanaları bitirmişdi. Tələbələr arasında çoxlu dostları var idi. Yaxşıları da vardı, pisləri də. Doğma Bakıya qayıdandan sonra özünü bütünlüklə rəssamlığa həsr elədi. Siyasət-filan onu bilmərrə maraqlandırmırdı. Amma deyir sən saydığını say gör fələk nə sayır. Tale ondan necə üz döndərdi, bilmədi. Bir də ayılıb gördü ki, onu birbaşa Uzaq şimala sürgün eləyiblər… Nə az, nə çox iyirmi beş illiyə! Bu nə müsibət idi görəsən?'""Çingiz Kərimovun rəssamla bağlı xatirələrindən."O, yaradıcılığının ilkin mərhələsində inqilabdan əvvəlki Azərbaycan həyatının xarakterik mənzərələrini əks etdirən boyakarlıq əsərləri çəkmişdir. Bunlara "Azərbaycanlı qadın"(1926), "Pəhləvanlar"(1926), "Mollaxana"(1927) kimi əsərləri göstərmək olar. Təəssüf ki, rəssamın maraqlı işlərindən biri olan "Mollaxana" və digər qiymətli əsərlər itib. Yaxşı ki, rəssamın arxivində "Mollaxana"nın çap edildiyi jurnaldan kəsilmiş parça qalıb. Yaradıcılığı boyunca daha çox qrafika sahəsində fəaliyyət göstərən Rzaquliyev "Köhnə Bakı" silsiləsi (1958–72), "M.Ə.Sabir" (1963), "Bakılılar Berlində" (1968), "Çaybecərənlər" (1972), "Azərbaycan madonnası" (1973) və s. linoqravüralar yaratmışdır. Acı bir tale yaşamış, üç dəfə sürgünə göndərilmiş rəssamın həyatı əsl roman mövzusudur.
Birinci sürgünə doğru yol…
Ələkbər Rzaquliyevi bütün repressiya qurbanları kimi pantürkist ideyalarını yaymaqda günahlandırmışdılar. 1928-ci ildə bu ittihamla həbs olunmuşdu. O dövrün "qayda-qanunu" məlum idi. Türkiyəni sevənləri ən yaxşı halda uzaq Sibirə sürgün gözləyirdi. Ələkbər Rzaquliyev də türkçü dostu Ibrahimlə yaxınlığına görə "xalq düşməni" elan olunmuşdu. Qurama ittihamla altı il sürgünə məhkum edilən gənc Ələkbər soyuq Arxangelskə göndərildi. Birinci sürgündən sonra rəssam Bakıya qayıdıb evlənmişdi. Bir müddət sonra həyat yoldaşı Sona da ərinin arxasınca Arxangelskə getdi. Tezliklə onların Ədilə adlı bir qızları dünyaya gəldi.
Sürgünlərdən sonrakı həyatı
60-cı illərin sonunda Berta və uşaqlarına Ələkbərlə Azərbaycanda yaşamağa icazə verdilər. Həyatın ağır zərbələrinui alan Ələkbər Rzaquliyev ömründə cəmi iki rəngli şəkil çəkib – "Azərbaycanlı qız" və "Güləşçilər"… Qalanları iki rəngdədi: ağ və qara… Lap öz həyatı kimi…
Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğu
Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğu — Azərbaycanın şimal-qərbində, Ağstafa rayonunda, Kür çayının sol sahilində yerləşən qoruq.
Qarayazı meşələri
Qoruqda məşhur Qarayazı meşələrinin təbiət kompleksi qorunur. Azərbaycanın düzən meşələrinin xeyli hissəsi Kür çayı boyunca yerləşmişdir. Bu meşələr uzun müddət ciddi mühafizə edilməmiş, qırılma, otarılma və Kürün hidroloji rejiminin dəyişməsilə əlaqədar olaraq sahəsi azalmış, seyrəlmiş, ağacların cins tərkibi xeyli dəyişilmişdir. Qoruğun yaradılmsasında əsas məqsəd Kür qırağı-Qarayazı düzündə Tuqay meşələrinin mühafizəsi və bərpası olmuşdur. Sahəsi 4855-ha-dır. Azərbaycanda Tuqay meşəsinin çox hissəsi bu qoruqda saxlanılmışdır. Burada qorunan obyekt əsasən nadir və tükənməkdə olan Tuqay ekoloji sistemdir. Orada hətta qorunan ağac növlərinin yaşı müəyyənləşmişdi. Beləki, Tuqay şəraitində qiymətli Palıd ağaclarının yaşı 100 ildən artıqdır.elə qovaq ağacları vardır ki, onun yaşı 80–100 il arasında dəyişir. Kürətrafı meşələrin mühafizəsi üçün tədbirlər ilk dəfə Ağstafa rayonundakı Qarayazı meşələri sahəsində həyata keçirilməyə başlanmışdır. Qarayazı dövlət təbiət qoruğu Kür çayı boyunca onun yatağının sol sahillərini və Qarayazı düzünün xeyli hissəsini əhatə edir. Qoruğun şərqə davamı Qarayazı-[[Ağstafa Dövlət Təbiət Yasaqlığı]]dır. Qərbdə Gürcüstan, şimalda Bakı-Tbilisi dəmir yolu, cənubda Kür çayı ilə sərhədlənir.
Meşələrin mühafizəsi üçün tədbir məqsədi
Kürətrafı meşələrin mühafizəsi üçün tədbirlər ilk dəfə Ağstafa rayonundakı Qarayazı meşələri sahəsində həyata keçirilməyə başlanmışdır. Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğu Kür çayı boyunca onun yatağının sol sahillərini və Qarayazı düzünün xeyli hissəsini əhatə edir. Qoruğun şərqə davamı Qarayazı-Ağstafa Dövlət Yasaqlığıdır. Qərbdə Gürcüstan, şimalda Bakı-Tbilisi dəmir yolu, cənubda Kür çayı ilə sərhədlənir. Qoruğun ərazisi əsasən meşəlikdən ibarətdir, bunun da çox hissəsini meşə ilə örtülü, az hissəsini isə meşə ilə örtülü olmayan sahə təşkil edir. Meşəsiz sahə əsasən qumluqlardan, su sahələrindən, bataqlıqlardan və s. ibarətdir. Ərazidə qışı quraq keçən mülayim-isti yarımsəhra və quru bozqır iqlim tipi hakimdir. Bu iqlim tipi qışın quraq və mülayim, yayın isə quraq və isti keçməsi ilə fərqlənir. Havanın orta illik temperaturu 12,2°- dir; yalnız yanvarın orta temperaturu 0-dan aşağı (-0,10) düşür. İllik yağıntının miqdarı 400 mm olduğu halda, illik buxarlanma bundan 2,3 dəfə artıqdır. Qoruğun ərazisinin mikrorelyefi, geomorfoloji xüsusiyyətləri, Kür çayının təsiri, qrunt suyunun səthə yaxın olması, bitki örtüyünün müxtəlifliyi və digər xüsusiyyətləri burada allüvial-bataqlı, allüvial-çəmən, allüvial-çəmən-meşə və çəmən-şabalıdı torpaqların əmələ gəlməsinə şərait yaratmışdır. Kürün sahilindən uzaqlaşdıqca bitki örtüyünün dəyişməsi nəzərə çarpır: çay yatağının saili boyunca söyüd, böyürtkən, iydə, zirinc kimi kollar inkişaf etmişdir, onların əmələ gətirdiyi kolluqların eni bir neçə metrə çatır. Sahildən uzaqlaşdıqda onları tipik tuqay meşələri əvəz edir. Bu meşələr çoxyarusludur. Birinci yarusu ağyarpaq qovaq, ikinci yarusu isə palıd, qızılağac təşkil edir. Burada tuqay meşələrinə xüsusi görkəm verən lianlara da rast gəlinir. Meşəaltı kollar, cavan ağaclar meşənin nisbətən seyrək yerlərində daha çox inkişaf etmişdir. Bunlar əsasən ağyarpaq qovaq, palıd, yemişan, böyürtkən, amorf, söyüd, qaramurdarça, iydə, göyəm və s. ibarətdir.
Hipparx
İşləri
Fəaliyyətinin çox az hissəsi bizə məlum olsa da antik dövrün ən görkəmli astronomlarımdan sayılır. Dövrümüzə gəlib çıxan yeganə elmi işi Solili Aratın (Aratus of Soli) didaktik "Fenomen" şeirinə yazdığı təfsirdir. İtib batmış əsərlərinə astronomiya təqvimi, optika və arifmetikaya dair kitablar, "Kütləsi tərəfindən aşağı dartılan cisimlərə dair" adlı traktatı, coğrafiya və astronomiya barədə yazıları və öz əsərlərinin siyahısı daxildir. Apardığı hesablamalar sayəsində ilk ulduz qlobusunu hazırlamışdır.
Triqonometriyanın əsasını qoyduğu güman edilir. Müşahidələrlə xeyli maraqlanıb. E.ə 147-127-ci illər arasında müşahidələrini qeyd edib. Ptolomeyin dioptriya kimi təsvir etdiyi optik cihaz istifadə edib, həmçinin planisferik üsturlabı (astrolab) kəşf etmiş ola bilər. Hipparx ulduzların mövqeləri haqqında əhatəli müşahidələr aparıb və hesab edilir ki ilk ulduz kataloqunu tərtib etmişdir. O irimiqyaslı astronomik problemlərə nəzər yetirib, o cümlədən ilin uzunluğu, ayla məsafəmiz, ay və günəş tutulmasının hesablanması.
Məhəmməd Əli Ordubadi
Həyatı
Mirzə Məhəmməd Əli Ğərəvi Ordubadi hicri 1380-cı il səfər ayının 1-də (miladi 26 iyul 1960-cı il) 72 yaşında ikən dünyasını dəyişmiş, İmam Əlinin (ə) hərəmində dəfn olunmuşdur.
Arias sindromu
Müalicəsi
II Tip KNS zamanı adətən müalicəyə ehtiyac duyulmur. Ağır hiperbilirubinemiyalar zamanı fenobarbital təyini, fototerapiya, plazma və ya qan köçürülməsi seçim müalicə üsulları ola bilər. Bu xəstələrə penisillin, sulfonamidlər və salisilatlar təyinatından çəkinmək lazımdır.
Hücum bucağı
thumb|sağ|300px|Bu şəkildə, [[qara xətlər axıntı xətlərini təmsil edərkən, α bucağı da hücum bucağını göstərir. Hücum bucağı ölçülərkən qanad aerofoildən uzaqdakı axıntı xətləri əsas götürülür.]]
Həmçinin bax
Hücum kənarı
Yaşayan ölülərin gecəsi (film, 1968)
Romeronun 114 min dollarlıq büdcə ilə tamamladığı film sonrakı illər boyunca bir neçə dəfə televiziyada göstərildikdən sonra ABŞ-də 12 milyon dollar, digər ölkələrdə isə 30 milyon dollar hasilat əldə etmişdi. 2008-ci ildə isə filmin hasilatı $689 716 923 milyona çatmışdır. Bu film 1968-ci ildə ilk dəfə nümayiş etdirilən zaman şiddət səhnələrinin açıqlığı səbəbiylə film kəskin şəkildə tənqid olunmuşdu. Lakin "Yaşayan ölülərin gecəsi" filmi 1999-cu ildə Konqres Kitabxanası tərəfindən "mədəni, tarixi və estetik olaraq mühüm film" kateqoriyasına aid edilərək, ABŞ Milli Film Arxivində mühafizə edilməsinə qərar verilmişdir. Film ilk dəfə 2005-ci ildə artıq ağ-qara filmi kimi yox, rəngli film kimi nümayiş olunmuşdur. Filmin gəliri 2009-cu ildə isə $256,147,434 milyon dollara çatmışdır.
Məzmun
thumb|left|Zombilər Barbara (Cudit O'Di) və qardaşı Conni (Rassell Ştayner) atalarının məzarına çiçəkli xaç qoymaq üçün Pensilvaniya çölündəki bir qəbiristanlığa gəlirlər. Burada Conni qəbiristanlıqlardan qorxan kiçik bacısına "Səni götürməyə gəlirlər Barbara!" deyərək onunla zarafat edir. Birdən solğun üzlü bir adam (S. Uilyam Hinzman) Barbaranı tutur. Onu qurtarmaq üçün adamla mübarizə edən Conni yerə yıxılır və başı bir məzar daşına çırpılaraq ölür. Conninin avtomobilinə sığınan Barbara açarı olmadığı üçün avtomobili işlədə bilmir və aşağıya hərəkət etdirdiyi avtomobillə bir ağaca çırpılır. Barbara avtomobili tərk edib yaxındakı ferma evinə qaçır. Bu sırada Barbara qəbiristanlıqda ona hücum edən insanın simasına bənzər başqa bədheybətlərin də ətrafda olduğunu hiss edir. Barbara fermadakı evə girən zaman yuxarı mərtəbədə qorxunc şəkildə parçalanmış bir cəsədə rast gəlir.
Ərəfə
Matesonun romanından edilən rəsmi uyğunlaşdırmalar "Dünyada sonuncu adam" (1964), "Tək Adam" (1971) və "Mən Əfsanəyəm" (2007) adlı filmlərdir. Mateson Romeronun şərhindən çox təsirlənməmişdi və bu uyğunlaşdırmanın "Bir az... darıxdırıcı" olduğunu düşünürdü. Ancaq yazıçı daha sonra Romero üçün belə deyəcəkdi: "Corc Romero yaxşı bir insandır. Ona qarşı heç bir hüsumət bəsləmirəm." Romeronun "Mən Əfsanəyəm" romanında ilham alışına bağlı olaraq tənqidçi Danel Qriffinin şərhi isə belə idi: "Romero, filminin Matesonun romanından doğrudan edilmiş bir plaqiator olduğunu açıqca qəbul edir. Ancaq mən olsam bu mövzuda o qədər qəti danışmazdım. Romeronun əsl etdiyi, yazarın fikirlərini genişlətmək və bunu edərkən hamısıyla xüsusi dəyişikliklər ortaya qoymaq idi, bu vəziyyət filmi gerçək bir "plaqiator" olaraq nişanlanmaqdan olduqca uzaqlaşdırar." Russo və Romero, çəkilişlər əsnasında ssenaridə dəyişikliklər etdi. Karl Hardmana görə bu dəyişiklikləri, baş rol oyunçusu Deyn Cons istəmişdi:
Heyət seçimi
Zombi fiqurlarında Romeronun yoldaşları və tanışları rol olmuşdur. Romero vəziyyəti belə izah etdi:
Çəkiliş
Aksesuarlar və xüsusi efektler olduqca sadə və büdcəylə məhdud idi. Qan olaraq, aktyorların bədəninə "Bosko" markalı şokolad siropu sürtülürdü. Zombilərin gəmirdiyi ət parçaları üçün bud və eyni zamanda bir qəssab dükanı sahibi olan aktyorlardan birinin ödənişsiz təmin etdiyi heyvanların iç orqanlarından istifadə edildi. Zombi makiyajının quruluşu film səhnələri artdıqca dəyişirdi. Əvvəllər makiyaj solğun bir dəri və tündləşdirilmiş gözlərdən ibarət idi. Digər səhnələrdə isə zombilərin daha qorxuducu görünmələri üçün yaraların və çürümənin göstərmək məqsədiylə, cənazə makiyajında istifadə edilən bal mumundan faydalanıldı. Səhnələr bir-birinin ardınca çəkilmədiyindən, ilk makiyaja sahib solğun üzlü zombilər filmdə təsadüfi səhnələrdə görülür. Xüsusi effektlər, kostyumlar və makiyaj isə İstman öz öhtəçiliyinə götürmüşdü.
Monparnas vağzalında qəza
Qatar stansiyanın çölündə şəkildə göstərildiyi kimi bir neçə gün qaldı və bir sıra şəkillər çəkildi. Bu şəkil daha çox istifadə olunan təsvir oldu. Qəzaya uğrayan paravozun tam oxşarı Braziliyada inşa edilmiş parkda qurulmuşdur.
Yaşayan ölülərin gecəsi (film, 1968)
Şərhlər
Şərhçilər filmin qanlı xüsusi effektlərindən xoşlanmadı. "Variety" jurnalı filmi "sadizm cümbüşü" olaraq adlandırarkən "Pittsburqlu prodüserlərin dürüstülüyünü və ictimai məsuliyyətini" sorğuladı. "New York Times" tənqidçisi Vinsent Kenbi filmi "zibil film" olaraq qiymətləndirdi və "köklü, yığcam, amma həqiqətən axmaqca" olduğunu qarşıya qoydu.
Monparnas vağzalında qəza
Nəticə
Lokomotivin sürücüsü stansiyaya çox böyük sürətlə daxil olduğu üçün 50 frank cərimələndi. Gözətçilərdən biri sənədləşmə işlərinə başı qatışaraq əl əyləcindən istifadə etmədiyinə görə 25 frank cərimə olundu.
Yaşayan ölülərin gecəsi (film, 1968)
Saundtrek və səs effektləri
Səs effektləri də Pittsburqda yerləşən "WRS" səs yazma studiyasında yaradıldı. Filmdə istifadə edilən bütün canlı səs effektlərini səs texniki Riçard Lokoko tərəfindən qeyd edildi. Lokoko daha sonra effektlər haqqında belə dedi:
Tiran adası
Görməli yerləri
Sinay yarımadası ilə dörd mərcan mənşəlli adalar (Cekson, Qordon, Budxaus və Tomas) arasında yerləşir. Bu rif adalar onları təsvir edən ingilis zabitlərin şərəfinə adlandırılmışdır.
Heyzel faciəsi
Üzləşmə
Oyunun başlanmasına az qalmış qarşılıqlı atışmalar daha da intensivləşdi. Bir qrup Liverpul azarkeşi künc bayraqlarının yaxınlığındakı kənar qövs divarlarına doğru getdilər. Yuventus azarkeşləri divarları aşaraq sıxlıqdan qurtulmağa çalışdılar. Bir çoxu qurtula bildi, bununla belə divarlar xilas olmağa çalışan Yuventus azarkeşlərinin təzyiqinə dayana bilməyib dağıldı.
Mustafa Pəhləvanoğlu
Edam qərarını verən Hərbi vəziyyət Məhkəməsi Hakimi Əli Fahir Kayacan daha sonra izah etdiyi xatirələrində, Mustafa Pəhləvanoğlunun asılan solçu Necdət Adalıya tarazlıq olsun deyə edam edildiyini ifadə etdi. Ailəsi edamı ancaq edamdan 3 gün sonra uşaqlarını ziyarətə gəldiklərində öyrənə bildi.
Aerodinamik mərkəz
Maye içində hərəkət edən və ya səthlərindən maye hərəkətinə məruz qalan bir aerofoilin aerodinamik mərkəzi, hücum bucağı dəyişsə də, sabit qalan burun ucu nöqtəsidir. Simmetrik profillər üçün, hücum kənarından dörddə bir məsafədir. Bu nöqtə dörddə bir veter nöqtəsi adlanır.
Günəşli (Biləsuvar)
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi Rusiyanın köçürmə siyasəti nəticəsində rus kəndlilərinin Azərbaycanda yerləşdirilməsi ilə əlaqədar olaraq 1905-ci ildə yaranmış və Alekseyevka adlandırılmışdı. Sovet hakimiyyəti illərində S. M. Kirovun (1886–1934) adı ilə Kirovka adlandırılmışdır. 1998-ci ildən kəndin adı Azərbaycan yazıçısı M. C. Paşayevin şərəfinə Mircəlal kimi rəsmiləşdirilmişdir. Memorial toponim olmuşdur. Kənd 2005-ci ildən Günəşli adlanır.
Tarixi
Kənd Nadir şah dövründə onun qışlaq etdiyi ərazilərdən biri olub.
Arxiyepiskop Turyan
Qətl
Daşnaklarla arxiyepiskopun konflikti 24 dekabr 1933 – cü ildə baş verən insident nəticəsində daha da kəskinləşir. Belə ki, Manhattandakı "Müqəddəs Xaç" kilsəsində ibadət zamanı Daşnaksütunun üzvləri Turyana hücum edir, onun cangüdəni olan Kossof Qarqodian bu zaman kilsənin arxa tərəfində əyləşibmiş o, Turyana hucumun müqəddəs yerdə ola biləcəyinə inanmayıb. İbadət zamanı Turyan kilsədəki adamların yanından keçərkən bir qrup insan onu əhatə edir, bu zaman onlardan ikisi əllərində olan iri qəssab bıçaqları ilə arxiyepiskopa zərbələr endirir Turyan yerə yıxılandan sonra qatillər kütləyə qarışaraq aradan çıxmağa cəhd göstərirlər lakin, onlardan iki nəfəri kilsədəki adamlar tərəfindən saxlanılır və döyülür daha sonra onları polisə təhvil verirlər. Bir qədər sonra polis sui qəsddə iştirak edən digər 7 nəfəri də həbs edir, onların hamısı Daşnaksütunun aktiv üzvləri idi. 5 həftə davam edən məhkəmə prosesindən sonra məhkəmənin hökmü oxunur, məhkəmə müttəhimlərdən iki nəfərini Madteos Leyleqyan və Nişan Sarkisyanı arxiyepiskopun qətlində təqsirli bilərək ölüm hökmünə məhkum edir. Lakin Nyu-York ştatının qubernatoru Herbert Leman ölüm hökmünü ömürlük həbslə əvəz edir. Sui qəsdin digər iştirakçıları 10 ildən 20 ilə kimi müxtəlif həbs cəzaları alırlar.
Böyük Alagöl
Haqqında
Böyük Alagölün güzgü səthi noyabrın əvvəllərindən aprel ayının axırlarına kimi, bəzi soyuq illərdə isə may ayının ortalarına kimi buz qatı ilə örtülü olur. Buzun qalınığı burada 0,8–1,0 m- ə çatır. İyun-avqust aylarında suyun temperaturu 14°-16 °C arasında dəyişir. Suyun şəffaflığı 0,8–1,4 metr arasında dəyişir.
Qamze Karakol
Qamze Karakol (15 dekabr 1998) — Türkiyəli qadın ağır atlet. 48 kq çəki dərəcəsində yarışır və beynəlxalq yarışlarda Türkiyəni təmsil edir. Qamze Karakol İslam Həmrəyliyi Oyunlarında iştirak etmişdir. Son dəfə 2017 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında mübarizə aparmışdır.
Şeyxəli xan Kəngərli
Kəlbəlixanovlar
V. Zelinskinin verdiyi məlumatlara görə Ordubad mahalında 1873-cü ildə 26 ipək fabriki fəaliyyət göstərirdi: Ordubadda 14, Yuxarı Əylisdə 8, Vənənddə, Nüsnüsdə və Aşağı Əylisdə 4 fabrik işlədilirdi. İpək fabriklərinin bir çoxu Kəlbəlixanovlara məxsus idi. Bu fabriklərdə 163 usta, 262 şagird, 29 fəhlə işləyirdi. Buna görə də Ordubad şəhəri əhəmiyyətli ticarət və sənətkarlıq mərkəzinə çevrilirdi. Hesabata görə Ordubad mahalında ümumi dəyəri 40 min manat (gümüş pulla) olan 200 putdan artıq ipək hasil edilib. Arxivdə Şeyxəli xanın böyük oğlu, ştaps-kapitan Məmmədsadıq ağa Kəlbəlixanov və onun oğlu poruçik Məmməd Xan Kəlbəlixanovla bağlı çox maraqlı və tariximiz üçün olduqca vacib sənədlər tapılıb.
Anna Vatanabe
2006-cı ildə yay fəsli üçün keçirilən model yarışmasında ilk dəfə olaraq iştirak etmişdir. Anna 2010-cu ildə peşəkar karyeraya başlamış və "Anna Sui", "Tommy Hilfiger", "Vivienne Tam", "Diane von Furstenberg" şirkətlərinin təşkil etdiyi podiumlarda iştirak edərək bir sıra kosmetika şirkətlərinin simvoluna çevrilmişdir.
Məmmədsadıq ağa Kəlbəlixanov
Məmmədsadıq ağa Kəlbəlixanov — Şeyxəli Xan Kəngərlinin oğlu. Şeyxəli xandan sonra Ordubad qəzasının naibi. Çar-Rus ordusunda Ştabs-kapitan.
Heraklın övladları
alt=18-ci əsrə aid originalın kopyası|thumb|365x365px|Heraklın heykəli Herakl (yunanca Ἡρακλῆς, latınca Herculēs) qədim yunan mifologiyasında qəhrəman, tanrı Zevsin Alkmenadan olan oğludur.
Monteneqro şəhərləri
Monteneqro şəhərlərində ümumi olaraq 369 min nəfər yaşayır. Şəhər əhalisi ölkə əhalisinin 55%-ni təşkil edir. Aşağıdakı cədvəldə Monteneqronun əsas şəhərləri göstərilib.
Nahanni Milli Parkı
Haqqında
Nahanni Milli Parkı 1978-ci ildə 24-cü üzv kimi YUNESKO-nun Dünya irsi siyahısına düşmüşdür.
Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyası
Tarixi
Fransanın işğal olunması ilə İkinci Dünya müharibəsi Parisdə Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyasının fəaliyyətinə son qoydu. İlk konqresi 1941-ci ildə baş tutan müttəfiqlərin və ya azad ölkələrin Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyasını Londonda qurmağa qərar verdi. 1946-cı ildə Müttəfiqlərin və ya azad ölkələrin Jurnalistlər Federasiyası ləvğ olundu, müharibə bitdikdən sonra Beynəlxalq Jurnalistlər Təşkilatı yaranmağa başladı.
Araz Mahnı və Rəqs ansamblı
Araz Mahnı və Rəqs Ansamblı — Naxçıvan Dövlət Mahnı və Rəqs ansamblı
Təkyemişan
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 189 nəfər əhali yaşayır.
Bulbophyllum gobiense
(Bulbophyllum gobiense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qara dul (Nataşa Romanova)
Nəşr tarixi
Qısa müddət sonra "Amazing Adventures" #1–8 (avqust 1970–sentyabr 1971) nəşrində personaja həsr edilmiş qısa "Qara dul" seriyası təqdim olunur. Həmin seriyada personaj yerini "Qeyri-insanlar" dəstəsinə həsr olunmuş hekayələrlə bölür. Səkkiz nömrədən sonra Qara dul seriyasının nəşri dayandırılır, "Qeyri-insanlar"ın nəşri isə onuncu nömrəyə qədər davam edərək seriyanı tamamlayır.
Hələ də davam edən yeni "Black Widow" komiks seriyası 2010-cu ilin aprelində debüt etmişdir. İlk hekayə tağı Marcori Lyu tərəfindən yazılmış, Daniel Akunya isə illüstrasiyaları işləmişdir. #6 nömrədən (sentyabr 2010) başlayaraq seriya üzərində Dueyn Sverçinski, Manuel Qarsiya və Lorenzo Rucciero çalışmışlar.
Erkən həyat
Dəyişdirilmiş mənşə hekayəsində isə Nataşanın yalnız İvan Petroviç tərəfindən tərbiyə edilməsi məlumatı, kiçik yaşlarından qızın tərbiyəsində SSRİ-nin "Black Widow Ops" proqramının da iştirak etməsi ilə dəyişdirilir. Petroviç digər yetim qızlarla birlikdə Nataşanı da X Departamentinə aparır və beyinyuyulmasından sonra "Qırmızı otaq" adlı yerdə onlara döyüş və casusluq sənətləri öyrədilir. Bu zaman biotexnologiyalar və psixotexnologiyalar vasitəsiylə Nataşanın fiziologiyası da mükəmməlləşdirilir ki, bu da onun uzunmüddətli cavan həyat yaşamasını təmin edir. Bu dövrdə Nataşa qısa müddət Qış əsgəri ilə birlikdə məşq edir və hətta cütlük arasında romantik münasibət də yaranır. Sadiqliyin təmin edilməsi üçün Qara dulların hər biri saxta xatirələrlə təmin edilirlər. Romanova bir müddət sonra bunu başa düşür və anlayır ki, heç vaxt bütün ömrü boyu düşündüyü kimi balerina olmamışdır. Həmçinin o, aydınlaşdırır ki, "Qırmızı otaq" "2R" adı ilə hələ də fəaliyyətini davam etdirir.
Alternativ versiyaları
"Marvel Zombies" seriyasına daxil olan "Marvel Zombies vs. the Army of Darkness" komiksində Nataşa Romanova virusa yoluxmuş Qisasçılardan biridir. Səhnələrdən birində onun Yorkşir Teryeri növündən olan iti yediyi görünür. Sonradan Nataşa bir neçə yoluxmuş personajla birlikdə Gümüş sörfçüyə hücum edir.
Ariel Kebbel
Ariel Kebbel — amerikalı aktrisa və modeldir. Amerika Tortu: Düşərgə Kamandası (2005), Con Tuker Ölməlidir (2006), Akuamarin (2006) və Vampir Məni Dişlədi (2010) filmləri ilə tanınır. Eyni zamanda Gilamur Qızları (2003-04), Vampirin gündəlikləri (2009-2014), Gözlənilməyən həyat (2010) və 90210 (2011-13) teleserialları da ona uğur gətirən filmlərdəndir.
Kamil Vəli Nərimanoğlu
Siyasi fəaliyyəti
Kamil Vəli Nərimanoğlu Azərbaycan Xalq Cəbhəsi üzvü olmuş, daha sonra isə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasında fəaliyyət göstərmiş, Partiya Ali Məclisinin Rəyasət Heyətində təmsil olunmuşdur.
Fizika İnstitutu (Azərbaycan)
Beynəlxalq əlaqələri
Fizika İnstitutu ilə Pakistanın COMSATS İnformasiya və Texnologiyalar İnstitutu (CİİT) arasında elm və təhsil sahəsində əməkdaşlığa dair memorandum imzalanıb.
Belçika
Alman və Latın dünyası arasında sərhədi təşkil edən Belçikada holland dilini hollandlar, fransız dilini valonlar, alman dilində isə kiçik bir qrup alman danışır. Belçika federal dövlət quruluşuna malikdir və Holland dilinin rəsmi dili olduğu Flamand Bölgəsindən, Fransız dilinin rəsmi dili olduğu Valon Bölgəsindən və hər iki dilin rəsmi dil olduğu Brüssel-Paytaxt Bölgəsindən ibarətdir. Nəhayət, Valon Bölgəsi və qonşu Almaniyanın sərhədləri daxilində olan kiçik bir almandilli icma Vallon bölgəsinin bir hissəsidir, lakin bəzi ərazilərdə muxtariyyətə malikdir və onların yaşadıqları bölgədə alman dili rəsmi dildir. Belçikanın dil müxtəlifliyi və bununla bağlı siyasi və mədəni münaqişə onun tarixində və hökumət sistemində əks olunur.
Belçikanın əyalətləri
10 əyalət və bunlara bağlı mahal statusunda bələdiyyələr vardır.
Şəhərlər
Belçika əhalisinin 97,3%-i şəhərlərdə yaşayır, ölkədəki ən böyük şəhərlər:
Din
Əhalisinin böyük əksəriyyəti katolikdir. Bir qismi isə protestant kilsəsinə ibadət edir. Vətəndaşlarının əksəriyyəti şəhərlərdə yaşayır. Əhalinin 67%-ni katoliklər, 27%-ni dinsiz, 6%-ni müsəlmanlar təşkil edir.
Təhsil
Belçikada universitetlərlə yanaşı, universitet kolleci də fəaliyyət göstərir. Universitet və universitet kollecində eyni ixtisaslar üzrə tədris proqramları fərqlidir. Yalnız universitetlərdə doktorluq dərəcəsi verilir. Universitet kollecində isə müəyyən peşə istiqaməti üzrə bakalavr proqramı təklif edilir.
Belçika bölünürmü ?
Belçika mətbuatı və siyasi alimləri, Valon və Flamand siyasətçilərin uzlaşmazlığından qaynaqlanan, 5 aydır davam edən böhranın "süni" olduğunu, bu böhranın, "ictimaiyyəti, ölkənin bölünməsi gərəyinə razısalma məqsədiylə" yaradıldığını müdafiə edir.
Paşa Qəlbinur
Həyatı
Ədəbi fəaliyyətə 1978-ci ildə "Ulduz" jurnalının 4-cü sayında çap etdirdiyi "Xal", "Ay gecəyə hicran sıxır", "Mən ilhamı gözlərimlə görmüşəm" şeirləri ilə başlamışdır. "Gözlər" adlı ilk şerini 13 yaşında ikən yazmışdır. Dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış edir. "Gənclik" respublika ədəbi birliyinin üzvüdür. 2008-ci ildən Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin həmsədridir.
Paskal Paoli
thumb|309x309px|Pasquale Paolinin büstü, [[Vestminster abbatlığı, London.]]
Ərzəkənd
Ərzəkənd — İrəvan əyalətinin, Dərəçiçək nahiyəsində, İrəvan xanlığının, Dərəçiçək mahalıda, İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında, Ermənistan SSR, Razdan rayonunda, indiki Ermənistan Respublikası Kotayk mərzində kənd.
Fariz Əmirov
Həyatı
2010-cu ildə ADNA-nın 90 illik yubileyi ilə əlaqədar ölkə prezidenti cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Tərəqqi" - medalı ilə mükafatlandırılmışdır. 150-dən çox elmi əsər, məqalə, kitab və patentlərin müəllifidir.
İxtiyar Qasımov
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 7 dekabr 1992-ci il tarixli 350 saylı fərmanı ilə Qasımov İxtiyar Qasım oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Salahlı kənd qəbristanlığında dəfn edilib.
Xarxar
Toponimikası
Tədqiqatçılara görə, toponim qədim alban tayfalarından olan qarqarların adı ilə bağlıdır.
Titanomaxiya
Zevsin doğulması
Tanrı Kron bir vaxtlar onun özünün atası Uranın hakimiyyətini ələ keçidiyi kimi, uşaqlarının da onun hakimiyyətini ələ keçirə biləcəklərindən ehtiyat edərək onları udmuşdur. Bu səbəbdən Reya ilahəsi Zevsi Krondan gizlin olaraq Krit adasındakı Psixro mağarası adlanan bir yerdə dünyaya gətirmişdir. Reya əri Kronu aldadaraq ona yemək üçün Zevsi yox, bələnmiş daş parçasını vermişdir. Keçi Amalfeya körpə Zevsi əmizdirmiş, Kuretlər onu qorumuş, nimfa Adrasteya və İdeya isə onu Kretada balla bəsləyib böyütmüşlər. Mağaranı gözətçilər qoruyarmış və hər dəfə körpə Zevs ağlarkən, onlar nizələrini qalxanlarına vurub taqqıldadaraq onun səsinin Kron tərəfindən duyula bilməsinə mane olmuşlar.
Mozalan (kinojurnal)
Mozalan kinojurnalı 1970-ci ildə təsis edilmişdir.
Ceyhun Səlimov
Mükafatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1994-cü il 16 sentyabr tarixi Fərmanı ilə Səlimov Ceyhun Aqil oğlu ölümündən sonra “Azərbaycan Bayrağı Ordeni” ilə təltif edilmişdir. Hal-hazırda “Papanin” küçəsi Ceyhun Səlimovun adını daşıyır.
Abşeron-Xızı iqtisadi rayonu
Kənd təsərrüfatı
Kənd təsərrüfatının əsasını şəhərətrafı təsərrüfat kompleksinə daxil olan südlük-ətlik maldarlıq, quşçuluq, qoyunçuluq, tərəvəzçilik, bostançılıq, üzümçülük, gülçülük və quru subtropik meyvəçilik təşkil edir. Əlverişli iqlim şəraiti zeytun, zəfəran, püstə, badam və digər bitkilərinin yetişdirilməsinə imkan verir. 2008-ci ildə 3281 ton dənli və dənli-paxlalı bitkilər (14,0 sent/ha), 534 ton kartof (70 sent/ha), 5544 ton tərəvəz (91 sent/ha), 955 ton bostan məhsulları (76 sent/ha), 2045 ton meyvə (7,9 sent/ha), 124 ton üzüm (8,4 sent/ha) istehsal edilmişdir; iri buynuzlu malqaranın sayı 31737 baş (o cümlədən inək və camış 15906 baş), qoyun və keçi 207123 baş, donuz 3083 baş olmuşdur.
Boru kəməri nəqliyyatı
Boru kəməri nəqliyyatı ilə neft Səngəçal terminalından Bakı-Supsa, Bakı-Ceyhan, Bakı-Novorossiysk, təbii qaz isə Şahdəniz yatağından Bakı-Ərzurum kəmərləri vasitəsilə dünya bazarına çıxarılır. Ölkə üzrə bu nəqliyyatın yük dövriyyəsi 2005-ci ildə 8177 mln t/km-dən 2011-ci ildə 69018 mln t/km-ədək, ümumi yükdaşımada payı isə 14,4%-dən 29%-dək artmışdır.
Assassination Classroom
Məzmun
Bir gün ortaya çıxan çox güclü varlıq Ayın 70 %-ni buxarlaşdırır və onu əbədi olaraq aypara formasına salır. Bu varlıq həmin il Yeri də məhv edəcəyini iddia edir, lakin bəşəriyyətə bunun qarşısını almaq üçün şans təklif edir. Hökumətin varlığın Kunuqiqaoka məktəbinin ən pis və tənbəl sinfi olan 3-E sinfinin müəllimi olmaq təklifini qəbul etməkdən başqa çarəsi olmur və varlıq şagirdlərə sadəcə adi fənləri deyil, onu öldürməyin yollarını öyrətməyə başlayır. Yaponiya hökuməti müəllimi öldürəcək şagirdə 10 trilyon ¥ (141 milyon 11px|link=Azərbaycan manatı) vəd edir. Şagirdlər bu varlığa — yeni müəllimlərinə adı verirlər. Lakin məlum olur ki, Koro-senseyi öldürmək demək olar ki, qeyri-mümkündür. Çünki o nəinki bir neçə supergücə malikdir, hətta 20 max sürəti ilə hərəkət edə bilir. Amma Koro-sensey onların indiyə qədər sahib olduqları ən yaxşı müəllim olur, ancaq onların qiymətlərini düzəltmir, həm də onların fərdi bacarıqlarının və gələcəklə bağlı prespektivlərinin inkişaf etdirilməsinə köməkçi olur.
Bulbophyllum mayrii
(Bulbophyllum mayrii) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağçay (Lerik)
Ağçay — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Vilhelm fon Humboldt
Vilhelm fon Humboldt (Tam adı: Friedrich Wilhelm Christian Karl Ferdinand Freiherr von Humboldt; ) — alman dilçisi.
Məhəmməd Həsənov (milli qəhrəman)
Həyatı
Məhəmməd Həsənov 9 avqust 1959-cu ildə Goranboy rayonunun Qarasüleymanlı kəndində doğulmuşdur. 1966–1976-cı illərdə buradakı 3 saylı məktəbdə təhsil almışdır. 1977–1979-cu illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. Sonra isə Kiyev şəhərinə gedir. 1980-ci ildə Kiyev Radioelektronika Texnikumuna daxil olur. 1984-cü ildə buradakı "Kommunist" zavoduna işə qəbul edilir. 1987-ci ildə Vətənə qayıdır və təhsil aldığı 3 saylı məktəbdə hərbidən dərs deyir. 9 noyabr 2020-ci ildə avtomobil qəzasına düşür və 18 noyabr 2020-ci il tarixində vəfat edir.
Vilhelm fon Humboldt
Həyatı
Vilhelm fon Humboldt 22 iyun 1767-ci ildə Almaniyanın Potsdam şəhərində anadan olmuşdu. O, klassik təhsil almış, müxtəlif mədəniyyətlərə maraq göstərmiş, təkcə Avropa dillərini deyil, həm də bask, Amerika, Çin, habelə malay dillərini dərindən öyrənmiş və özünün dil fəlsəfəsini məhz çoxsaylı dillərin materiallarından bəhrələnərək işləyib hazırlamışdır.Ona G. V. Laybnisin (1646-1716) təsiri böyük olmuşdur. İ. Kantın (1724 -1804) əsərləri onun yetişməsində mühim rol oynamışdı.O, tənqidi realizmdə Y.V. fon Göte (1749-1829) və F. Şillerlə (1759-1805) razılaşırdı. Bu istiqamətin Vilhelm fon Humboldtda dərin iz buraxmasında onun Parisdə keçirdiyi illər (1797-1801) xüsusi qeyd edilməlidir.
Dilçilik nəzəriyyəsi
Alman filosofu Vilhelm fon Humboldt (1767-1835) XIX əsrin əvvəllərində belə bir tezisi müdafiə edirdi ki, “bir birliyin dili ilə o birlikdə yaşayan fərd(lər)in zehni yönümləri arasında o dərəcədə yaxın bağlar var ki, bunlardan birinə dair məlumat əldə etsəniz o biri ilə bağlı məlumatları da tamamilə əldə etmiş olacaqsınız. Çünki dil və zehni fəaliyyət (intellectuality) birlikdə meydana gəlir və formalaşır. Cəmiyyəti dilində görər, dilində anlarıq. Bir cəmiyyətin dili o cəmiyyətin ruhu, ruhu isə dilidir. Bu dərəcədə eyni olan başqa bir şeyi düşünmək həqiqətən çətindir. Humbolt dil və mədəniyyəti sadəcə qarşılıqlı əlaqə və təsirdə olan iki fenomen kimi deyil, onları köklü bir eyniliyə malik olan iki sosial fenomen kimi təhlil edir. Əslində dil və mədəniyyət arasındakı əlaqəni və təsiri kimsə inkar etmir. Lakin bu əlaqə müdafiə olunmaqla yanaşı, eyni zamanda, mədəniyyətlərin dillər tərəfindən şərtlənib idarə olunduğu tezisi və təsirlənmənin tək istiqamətli olduğu iddiası mübahisələrə gətirib çıxarır.
Antroponimika
Qoruyucu ad
Elmi ədəbiyyatda «qoruyucu adlar»a çox vaxt «yalançı, aldadıcı adlar» da deyilir. Bunlar insanların dini inamları və müvafiq adət-ənənələrlə əlaqədar olur. Qoruyucu adlar müəyyən zərurət nəticəsində yaranır. Məsələn, ailədə körpə tez-tez öləndə və ya xəstələnəndə guya şər qüvvələrdən qorumaq üçün ona öz adından başqa, qeyri-rəsmi ikinci ad da verilir. Guya şər qüvvələr ona yaxınlaşanda çaşsın və ona bir xətər yetirə bilməsin. Belə adlar çox vaxt estetik cəhətdən gözəl olmur. Məsələn, Yetim, Dilənçi, Qotur, Çopur və s.
Müasir adlardan fərqli olaraq qədim türk adları şəxsin fəaliyyəti ilə əlaqədar olub onların cəmiyyətdəki mövqelərini də bildirirdi. Türkün adı onun özü ilə bağlı idi. Qədim türk ad sisteminin təsiri ilə müstəqil ad sistemi kimi formalaşan ərəb ad sistemi onu parçaladı və inkişaf istiqamətini dəyişdi. Türk xalqları islam dinini qəbul edəndən sonra qədim türk ad sistemi və milli adlar tədricən sıxışdırıldı.
Osman Əfəndiyev
Həyatı və elmi fəaliyyəti
Osman Əfəndiyev 1941-ci il dekabrın 18-də Qazax rayonu nun Birinci Şıxlı kəndində anadan olmuşdur. Əfəndiyevlər (Qazax) soyundandır. Birinci Şıxlı kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutuna (indiki Pedaqoji Universitet) qəbul olmuş, 1963-cü ildə buranı bitirmişdir.
Valentina Monetta
2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
thumbnail|Valentina Monetta özünü təqdim edərkən Bunun ardınca Valentinanın bir daha (2014-cü ildə) Avroviziya səhnəsində çıxış edəcəyi məlum olmuşdur. Beləliklə, Valentina Monetta 3 il ard-arda Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edən dördüncü müğənni olmuşdur. Daha öncə Liz Assia İsveçrəni 1956, 1957, 1958-ci illərdə, Kori Brokken Niderlandı 1956, 1957, 1958-ci illərdə və Udo Yürqens Avstriyanı 1964, 1965, 1966-ci illərdə Avroviziyada təmsil etmişdir.
Yamac
Geomorfoloji termin
Maili  səth və yaxud yamac -  yer səthinin maili hissəsi, müsbət və mənfi relyef formalarını ayırır. Mənşəinə görə  M.s. ilkin (dəniz altından çıxmış) tektonik struktur, denudasion, akkumul­yativ və ya erozion ola bilər. M.s. əksəriyyəti mürəkkəb mənşəli olub, yamac prosesləri nəticəsində yara­nır və  müəyyən dəyişikliyə uğra­yır. Sin.: yamac.
Yamac
Düz yamaclar tektonik qalxma və denudasiya proseslərinin eyni intensivlikdə ( sürətlə ) baş verməsi nəticəsində yaranır.
Şambor qəsri
thumb|right|350px|Şambor qəsri
XIX əsr
Napoleon Bonapart XIX əsrdə qəsri Lui Aleksandr Bertyenin ixtiyarına verir. 1870-1871-ci illərdə Alman-Fransız müharibəsi zamanı Şambor qəsri hərbi xəstəxana kimi istifadə olunmuşdur. İkinci dünya müharibəsi zamanı Luvr muzeyində saxlanılan bir dəyərli eksponat təhlükəsizlik məqsədi ilə Luvr muzeyindən Şambor qəsrinə gətirilmişdir. Gətirilən əsərlər arasında Mona Liza və Miloslu Venera heykəli kimi dəyərli sənət nümunələri də vardı. Şambor qəsri hal-hazırda Fransada turistlərin ən çox ziyarət etdiyi məkanlardan biridir.
Arta
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini əkinçilik və heyvandarlıqla təşkil edir.
İzmir saat qülləsi
Tarixi
Qüllənin üzərinə II Əbdülhəmidin gücünü əks etdirmək məqsədilə müxtəlif simvollar yerləşdirilmişdir. Saatın altında hər iki tərəfdə Osmanlı tuğrası və Osmanlı gerbi vardı. Respublika dövründə osmanlıları xatırladan və tərifləyən yazı, işarə və simvolların ləğvi ilə bağlı qanunun qəbulundan sonra gerb və tuğraları ay və ulduz əvəz etmişdir.
Məmməd ağa Vəkilov
Ailəsi
Məmməd ağa Vəkilov öz həmkəndlisi Mədinə xanım Əmiraslan ağa qızı Şıxlinskaya ilə (general Əli ağa Şıxlinskinin əmisi qızı) 1898-ci ildə Tiflisdə evlənmişlər. Yeganə oğluna atası Mustafa ağanın adını qoymuşdur. Mustafa ağa Vəkilov ADR hökumətinin Avropaya göndərdiyi 100 tələbədən biri idi. Parisdə Sorbonna Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib 1924-cü ildə Bakıya qayıtmışdır. Azərbaycanda ilk hüquq professoru kimi tarixə düşmüşdür. 1938-ci ildə repressiya olunmuş, şimal konslagerində həyatını itirmişdir.
Duqlas topulqası
Ekologiyası
Qışa yüksək davamlılığa malikdir.
Şeyx Kəndi
Şeyx Kəndi — Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanının kəndlərindəndir.Kənd 11 avqust 2012-ci il tarixində zəlzələ nəticəsində tamam dağılıb.
Riyazi induksiya
Təsvir
Sübut iki addımdan ibarətdir: Əsas: Göstərək ki,n = 0 və ya n = 1-di. İnduktiv addım: Onu göstərək, əgər fikir bəzi n sayısı üçün doğrudusa, onda n + 1 üçün də doğrudur. Bəzi n ədədi üçün saxladığı induktiv addım ehtimal induksiya hipotezası (və ya induktiv hipoteza) adlanır. İnduktiv addımı yerinə yetirmək, bir induksiya hipotezasını güman edir və onda n + 1 üçün fikrini sübut etmək üçün bu ehtimaldan istifadə edilir. Əsasən, n = 0-ın və n = 1-in arasında seçim: 0 təbii say hesab edilir, necə ki, məntiqində n = 0-da ümumidir. Əgər digər tərəfdən, 1 birinci təbii say kimi götürülürse, onda n = 1 olur. Bu metod işləri əvvəl sübut etmək üçün başlanğıc dəyər və sonra sübut etmək üçün doğruluğunun isbatı verilir ki, növbətiyə bir dəyərdən getmək üçün istifadə edilən proses həqiqidir. Bunlarsa, hər ikisi sübut etdi ki, istənilən dəyər dəfələrlə prosesi yerinə yetirmək ilə əldə edilə bilər. Ola bilsin ki, domino effektindən fikirləşmək daha faydalı olar; əgər biri dalbadal (dik vəziyyətdə) dayanan dominoların uzun sırası ilə təqdim edilirsə, əlbəttə ola bilər:
Beləliklə, bu nəticəyə gəlirik ki, dominoların hamısı düşəcək və bu fakt qaçılmazdır.
Belə bitməsin (teleserial, 2012)
Serialda dağılmaq üzrə olan ailələrin nələr yaşadıqları təsvir olunur.
Bibiyoni
Tarixi
Bibiyoni Lerik rayonunun Vizəzəmin inzibati ərazi vahidində kənd. Tədqiqatçılara görə, qismən təhrifə uğramış bu toponimin əsli Bibəhonidir. Toponim Talış dilindəki bib (heyva) və honi (bulaq) sözlərindən ibarət olub, "heyvalı bulaq" mənasındadır. Kənd ərazidəki eyniadlı bulağın adını daşıyır. Bibiyanı (1917), Bibiyoni (1961) variantlarında da qeydə alınmışdır. Hidronimin bibi (fars. "xanım") və honi (TalıŞərq "bulaq") sözlərindən ibarət olub, "xanım bulağı" mənasında olduğunu da ehtimal etmək olar. Qazax rayonunun Xanlıqlar kəndi ərazisində Xanım bulağı adlı su obyekti məlumdur.
Dunqanlar
Dunqanlar- Huey xalqının Orta Asiyadakı hissəsinin adı. XIX əsrdə baş vermiş üsyanın yatırılmasından sonra hakimiyyətin cəza tədbirlərindən xilas olmaq məqsədilə, o vaxtkı Rusiya imperiyasının ərazisi olan Orta Asiyaya qaçmaq məcburiyyətində qalmışlar. Həmin dövrdən etibarən orada məskən salaraq, yaşamağa başlamış, yerli əhali tərəfindən dunqan adı ilə tanınmışlar. Onların rəsmi surətdə bu adı almaları yalnız SSRİ-nin dövründə, 1924-cü ildə baş vermişdir. Sayları Qazaxıstanda 40 min, Qırğızıstanda isə təxminən 60 minə yaxındır. Buradan başqa Özbəkistan, Tacikistan və Rusiya Federasiyasında da kompakt şəkildə yaşayırlar. Onlar əsasən kənd təsərrüfatı, ticarət və restoran biznesi ilə məşğul olurlar. O da çox maraqlıdır ki, dunqanlar Orta Asiyada ən aşağı sosial vəziyyətə və ən çox dini özünüdərk duyğusuna malik xalq hesab edilirlər. Onların yalan danışmamaları, ticarətlə məşğul olsalar belə, alıcıları aldatmamaq kimi xislətləri qonşu xalqların arasında bir zərb-məsəl halına gəlmişdir.
Qızılgülün adı
Yazıçının Boloniya universitetində professor, filosof, tarixçi olması və Orta əsrlər barədə dərin biliyi romanı uğurlu edən səbəblərdəndir.