cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qızıl kilsə
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kilsənin ümumi planlaşdırılması, X əsr erməni kilsələrini xatırladır. Lakin divar bəzəkləri, kilsənin daha gec bir tarixə, XII əsrin sonu, XIII əsrin əvəllərinə aid olduğunu söyləməyə imkan verir. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, Ani yaxınlığında orta əsr erməni memarlığının nümunəsi kimi təqdim ediləcək bir əsər axtarılarsa bu heç şübhəsiz Qızıl kilsə olmalıdır.
İstehsalat
thumb|Lotus avtomobillərinin yığılma sexi
Müəssisənin idarə konturlarının vahid, rasional orqanizm şəklində reallaşdırılması
Qeyd etmək lazımdır ki, istehsalat səviyyəsində (isteh-salatın, sexin, istehsalat səviyyəsinin, texnoloqun, istismar xidmətinin rəisinə və s.) idarə funksiyasının müəyyən bir hissə-sinin ERP sistemindən MES – sisteminə ötürülməsi nəticəsində tamlıqla müəssisənin idarə konturlarının vahid, rasional, orqanizm şəklində idarə olmasının fəaliyyətinə səbəb olur. Bu zaman hər bir idarə konturu, bu konturda dövr edən informasiyanın intensivlik səviyyəsi, özünün vaxt miqyası və funksiyalar yığımı ilə xarakterizə olunur: ERP səviyyəsinin idarə konturu (strateji) bu halda istehsalatın operativ məsələlərindən azad edilir və müəssisənin tamlıqla biznes – proseslərinin saxlanmasını təmin edir. İstehsalat blokundan gələn informasiya axını minimum olur. bunlar isə əsasən tipik nəzarət vaxtı (dekada, ay, kvartal) ERP standartları üzrə hesabat informasiyalarından, eləcə də müəssisənin baş menecmentinin təcili qarışmasını tələb edən həyəcan siqnallarından ibarət olur. Görünür ki, praktiki olaraq istənilən müəssisənin kompleks avtomatlaşdırılması zamanı MES funksiyalarının bu və ya digər yığımının avtomatlaşdırma avadanlıqları ilə yerini doldurmağa ehtiyyacı olur. hansı məhsullarla bu reallaşdırılır bu başqa məsələdir və burda müxtəlif variantlar ola bilər. Bəzi hallarda inteqrallanmış MES – sistemi tətbiq edilə bilər, bəzən də bu funksiyalar ERP funksionallığının bu və ya digər çərçivələrində reallaşdırıla bilər. eyni zamanda mümkündür ki, bu və ya digər MES – funksiyasını reallaşdırılan avtonom məhsullardan istifadə edilsin. Verilmiş müəssisə üçün MES –məhsulun konkret yığımı onun spesifikasını və imkanlarını nəzərə almaqla adətən MES – konsolnitq üzrə firmalar və MES – layihə çərçivəsində sistem inteqratorlar təklif edirlər. Qeyd edək ki, idarəetmənin bütün səviyyələrinin tez və hər yerdə avtomatlaşdırılmasına bir o qədər də ehtiyyac duyulmur. Mümkündür ki, müəssisənin avtomatlaşdırılması etapla, bəzi hallarda isə MES – sistemi səviyyəsində idarəni məhdudlaşdırmaqla onun yerini müəssisənin inzibatı-təsərrüfat fəaliyyətinin avtomatlaşdırılmasını hesabat sənədləri ilə doldurmaq olar. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, son vaxtlar MES – sistemlərə və MES – məhsullar sinfinə olan diqqətin gücləndirməsi sadəcə olaraq moda deyil, bu sənaye müəssisələrinin effektivliyini və rentabelliyini yüksəltmək üçün təlabatlardır və əlavə imkanlardır. Aşağıdakı səbəblər bunlara sübut ola bilər:
Elman Cəfərli
Elman Cəfərli (tam adı: Cəfərli Elman Niyazil oğlu; ) — azərbaycanlı jurnalist, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
Həyatı
Elman Cəfərli 16 iyul 1975-ci ildə Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində anadan olub.
Axırıncı reys (film, 1989)
Məzmun
Film başı bəlada olan qızı xilas etmək üçün özünü qurban edən cəsur avtobus sürücüsü haqqındadır.
Axtaran tapar (film, 1980)
Məzmun
Filmdə defisit malların əlaltı alveri tənqid edilir.
Naxçıvan Dövlət Milli Musiqili Dram Teatrı
Yaranma tarixi
Eynalıbəy Sultanovun rəhbərliyi ilə mütərəqqi Naxçıvan ziyalılarının yaratdığı "Müsəlman incəsənəti və dram cəmiyyəti" tərəfindən ilk dəfə 1883-cü ildə Mirzə Fətəli Axundzadənin "Müsyö Jordan və Dərviş Məstəli şah cadükün" əsəri Hacı Nəcəf Zeynalovun evində tamaşaya qoyuldu. Bu ilk tamaşa ilə Azərbaycan teatrının bir qolu olan Naxçıvan teatrının əsası qoyuldu. Ardınca M. F. Axundzadənin "Molla İbrahimxəlil kimyagər", "Lənkəran xanının vəziri", "Hacı Qara" komediyaları, N. Vəzirovun "Müsibəti-Fəxrəddin", Ə. Haqverdiyevin "Dağılan tifaq", N. Nərimanovun "Nadir şah" və s. əsərləri tamaşaya qoyuldu.
Dünya Alpaqut Federasiyası
Nümayəndəlikləri
Federasiyanın Azərbaycan başda olmaqla 47 ölkə üzrə rəsmi nümayəndəlikləri, klub və federasiyaları var.
Kornü (kommuna)
Kommuna təxminən Paris dən 560 km cənubda, Tuluza şəhərindən 145  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 70  km cənub-şərqdə yerləşir.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 306 nəfər arasında (15-64 yaş) 212 nəfər iqtisadi fəal, 94 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 69.3%, 1999-cu ildə 60.2%). 212 fəal şəxsdən 198 nəfər (117 kişi və 81 qadın), 14 nəfər işsiz (5 kişi və 9 qadın) idi. Aktiv olmayan 94 nəfər arasında 27 nəfər şagird və ya tələbə, 33 nəfər təqaüdçü, 34 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Əhmədli (Əhmədli, Daşkəsən)
Əhmədli — Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonunun Əhmədli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Murovdağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Merac
Merac haqqındakı mübahisələr
"Şəhri Sadirə, sinənin açılması və imanla doldurulmasında məqsəd Həzrəti Məhəmmədin ruhunda mələklik ruhunun hər şeyə qələbə çalması, təbiət alovlarının sönməsi, təbiətin qüdsiyyət aləminin ilhamına tabe olmasıdır." Tabəri, təfsirində xeyli əshabdan bunu nəql edər:
-	Salam, saleh Peyğəmbər, xoş gəldin saleh övlad dedi. Həzrəti Peyğəmbər Cəbrayıldan onun kim olduğunu soruşdu. Cəbrayıl onun Həzrəti Adəm olduğunu söylədi. Ətrafındakı kölgələr Həzrəti Adəmin zürriyətləri idilər. Sağındakılar fəzilət sahibi olanlar, Cənnətə layiq görülənlər idi, solundakılar isə Cəhənnəmə girəcəklər idi. Ona görə Həzrəti Adəm sağına baxanda gülür, soluna baxdığı zaman ağlayırdı.
"O Muhəmməd nəfsinin arzusuna görə söz söyləməz. Onun sözü, ona təlqin edilən vəhydir. Bunu Ona gücü qüvvəti olan Cəbrayıl öyrətdi ki, O kamal və istiqamət sahibidir. O, ən yüksək üfüqdə idi. Sonra Odaha yaxınlaşdı və təvazö göstərdi. Aradakı yaxınlıq iki yay arasında olduğu qədər, bəlkə daha da az idi. Allah nə vəhy etdisə, Cəbrayıl onu qulu Məhəmmədə çatdırdı. Peyğəmbərin gözü ilə gördüyünü qəlbi təkzib etmədi. Siz Onun daha Sidrətül-Müntəhada görmüşdü. Cənnəti Məva da onun yanındadır. O zaman Sidrəni nələr bürüməmişdiki? Ancaq Peyğəmbərin gözü heç bir tərəfə qaçmamış, sağa, sola dönməmiş və Allahın ən böyük qüdrət və əlamətlərini görmüşdü."
Şah Şüca
Həyatı
thumb|335x335px|Şirazdakı Şah Şüca məqbərəsi Şah Şüca 10 mart 1333-cü ildə anadan olmuşdur. O, Mübarizəddin Məhəmmədin Makdum Şahdan olan oğlu idi.1341-ci ildə Mübarizəddin Məhəmmədin Kirmanı işğalından sonra oğlu Şah Şücanı Monqol tayfa başçılarından birinin qızı ilə evləndirdi. Daha sonra atasının dahi fars şairi Sədi Şirazinin məqbərəsini dağıtmasının qarşısını aldı. 1358-ci ildə atasının gözlərinə mil çəkdirərək, həbs etdirir.
Artemisia carruthii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çağırış (film, 1976)
Məzmun
Cəbrayıl Əleyhissəlamla görüşündən sonra Məhəmməd Kəbə əhlini tək Allaha inanmağa, mövcud olan bütləri sındırmağa dəvət edir. Amma Kəbənin tanınmış şəxsləri Məhəmmədin sözlərinə qulaq asmırlar. Allahdan gələn vəhydən sonra Məhəmməd öz ordusu ilə məkkəlilərə qarşı savaşa başlayır. Bu vuruşmadan sonra Kəbə əhalisi də onun peyğəmbərliyini və Allahın elçisi olmasını qəbul edir.
Suraxanı (içki)
Suraxanı — Azərbaycanda qida qəbulundan(əsasən nahar və şam yeməyindən) sonra, eləcə müxtəlif xəstəliklərin müalicəsi zamanı və digər məqsədlər üçün qəbul edilən təbii, müalicəvi mineral süfrə suyu.
Epixlorhidrin
Fiziki xassələri
Epixlorhidrin – xloroformun qıcıqlandırıcı qoxusunu verən, suda pis həll olan, bir çox həlledicilərdə yaxşı həll olan şəffaf fəal mayedir. Su ilə 880C-də qaynayan 75% epixlorhidrin olan azeotrop qarışıq əmələ gətirir. Çox sayda orqanik mayelər ilə azeotropik qarışıqları yaradır. Asimetrik karbon atomunun mövcudluğuna görə epixlorhidrin optik fəaldır [3].
Kkimyəvi xassələri
Həmin reaksiya epoksi qatranların alınmasının bir nümunəsidir və son zamanlarda öz xüsusi xassələrinə görə geniş yayılmışdır.
Qanqren
Növləri
Qanqrenin 3 növü var: quru, yaş və qazlı qanqren.
Mirzə Xəzər
Həyatı
Mirzə Xəzər 1973-cu ilin iyun ayında Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakultəsini bitirib. 1974-cü ilin yanvar ayınadək Sumqayıtda vəkil işləyib. 1974-cü ilin iyun ayında SSRİ-ni tərk edib, İsrailə mühacirət edib. 1975-ci ildə İsraildə Tel-Əviv Universitetinin SSRİ-dən gəlmiş hüquqşunaslar üçün açılan xüsusi kurslarında oxuyub. 1975–1976-cı illərdə İsrail ordusunda xidmət edib. O, 2 fevral 2020-ci ildə Almaniyanın Münhen şəhərində vəfat edib.
Qara Yanvar və Mirzə Xəzər
SSRİ DTK-nın "Alfa" qrupu yanvarın 19-da saat 19.27-də Azərbaycan televiziyasının enerji blokunu partlatdı, respublikada televiziya verilişləri dayandırıldı, mətbuat susduruldu. Azərbaycan dünyadan təcrid edildi. Gecə isə qoşun fövqəladə vəziyyət elan edilməsindən xəbərsiz olan şəhərə daxil oldu və əhaliyə divan tutmağa başladı. Məhz bu faciəli anlarda uzaqlardan "Azadlıq" radiosunun səsi Mixail Qorbaçovun informasiya blokadasını dağıtdı. Şair və publisist Məlahət Ağacanqızı bu anı öz xatirələrində belə təsvir edir: "Yaxşı yadımdadır 20 Yanvar gecəsi bütün yaxınlarımız bir otağa yığışmışdı. Böyük otaq adamla dolu olsa da heç kəs danışmırdı. Qadınlar səssiz ağlayırdılar, kişilər baxışları ilə yeri yarmaq istəyirdilər -Yerə girmək üçün! Qardaşım radio dalğalarını həyəcanla ələk-vələk edirdi. Və radiodan Mirzə Xəzərin səsini eşidəndə, mənə elə gəldi ki, hamı nəfəsini uddu, amma hamı dirildi. 20 Yanvar gecəsi – Mirzə Xəzərin səsi – möcüzə idi! Bəlkə "ah, nalədən" boğulan hava – Mirzə Xəzərin səsi ilə hıçqırırdı! Mirzə Xəzər – 20 Yanvarda ölməkdə olan Azərbaycan xalqına Allahın bəxş etdiyi ilahi səsi ilə ümid verdi. Bir gündə bir əsrə bərabər iş gördü. O səs milləti məzardan çıxartdı. Dirilərə şəhid oğulları dəfn etmək üçün güc verdi". "Azadlıq"ın 20 yanvardakı ilk verilişi faciə haqqında həm Azərbaycan, həm də dünya ictimaiyyətini məlumatlandırdı. Etirazlar başladı, Qorbaçov Bakıda öz xəlvəti qanlı "sərgüzəştini" "uğurla" sona çatdıra bilmədi, Kreml ifşa olundu. Bu zərbədən sarsılan qəzəbli Kreml rəhbərliyi "Azadlıq" radiosundan ABŞ hökumətinə rəsmən şikayət etdi. Yanvar verilişlərinə görə Mirzə Xəzər işlədiyi radioda güclü təzyiqlərə məruz qaldı. Onun 1990-cı ilin yanvarındakı fəaliyyətini araşdırmaq üçün Vaşinqtonda xüsusi komissiya yaradıldı. Təzyiqlər 2003-cü ilədək, Mirzə Xəzər "Azadlıq" radiosundan ayrılmağa məcbur olan günədək davam etdi.
Nəcəfqulu xan Qaradağlı (Sərşar)
Nəcəfqulu xan — Toxmaqlı oymağının məşhur simalarından biri. Qaradağ xanı (1783-1786). Kazım xan Qaradağlının oğlu.
Həyatı
Nəcəfqulu xan gözəl təbli şair idi. Sərşar təxəllüsü ilə türk, fars və ərəb dillərində şeirləri var. Nəcəfəli xan 1818-ci ildə Təbriz şəhərində vəfat edib.
Əlimərdan xan Zığ
Əlimərdan xan Gəncəli xan oğlu Zığ (?- aprel, 1657) —kürd mənşəli Səfəvi sərkərdəsi, Kəşmirin sövbədarı.
Tənzimlənən radikal polimerləşmə
Tənzimlənən radikal polimerləşmə ilə adi radikal polimerləşmənin oxşar və fərqli cəhətləri:
Tənzimlənən radikal polimerləşmə (TRP), eləcə də adi (sərbəst radikallı) RP radikal hissəciklər iştirakında baş verir və bu proseslər ümumi xüsusiyyətləri ilə xarakterizə olunur və praktiki olaraq bir və ya neçə sinif monomerlərin polimerləşməsi üçün tətbiq oluna bilər. Bununla belə RP və TRP arasında xeyli fərq vardır. Xüsusilə:
Mollahəsənli (Daşkəsən)
Mədəniyyəti
Kənddə Mollahəsənli kənd kitabxana filialı, Mollahəsənli kənd klubu fəaliyyət göstərir.
Gülab
Hazırlanma qaydası
Gülab çəkməkdən ötrü qızılgülü dərib, adi mis qazanın içərisinə yığır və gülün üst səthindən azacıq yuxarı qalxmaq şərtilə su tökürlər. Qazan ocağın üstünə qoyulur. Sonra qazanın ağzına gildən və ya misdən hazırlanmış əngənək adlanan qabı çevirib kip bərkidilir. Boş qalan yer səliqə ilə xəmirlənir. Bundan sonra əngənəyin böyründəki deşiyə, təxminən 1-1,5 metr uzunluğunda qamış (plasmas və ya xüsusi metal boru) taxılır. Qamışın (plasmas və ya xüsusi metal borunun) o biri başı isə soyuq suyun içərisinə qoyulmuş güyümün ağzına taxılır və ağacdan qayrılan "top" adlanan əşyanın deşiyinə bənd edilir. Bu əməliyyat qurtarandan sonra qazanın altı yandırılır və qızılgül qaynadılır. Beləliklə, qaynamaqda olan suyun buxarı əngəyinin və topun deşiyinə bənd edilmiş qamışın içərisindən keçərək güyümün içərisinə dolur və burada güyümün soyuq divarlarına toxunaraq gülaba çevrilir.
Alkilfenollar
Alınması
БСК katalizatoru əvəzinə КУ-2 və КУ-23 katalizatorları istifadə etdikdə, əsasən p- alkilfenol alınır və çirkab suyun tərkibində sulfoturşu və fenol qalıqları müşahidə olunmur.
Akif Cəfərovun briqadası (film, 1960)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Pyotr Simonov Rejissor: Zeynəb Kazımova Operator: Arif Nərimanbəyov
Kürəşəkilli ulduz topası
thumb|304x304px Kurəşəkilli ulduz topaları və ya sadəcə kürəşəkilli topa – çoxlu sayda ulduzlardan ibarət olan, qravitasiya ilə bir-birinə sıx bağlı olan və qalaktik mərkəzin ətrafında peyk olaraq fırlanan ulduz topalarıdır.
Şahtərəkimilər
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.
Sirab mineral suyu
Tədqiqi
I tip – 9 və 12 nömrəli quyulardan Orta Eosenin alevrolitli, çatlı, gilli süxurlarından alınmışdır. Kimyəvi tərkibinə görə az minerallaşmış, karbon qazlı, hidrokarbonatlı, kaliumlu – natriumludur. Narzan (Kislovodsk) tipli sulara yaxındır.
Kransak
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1681 nəfər təşkil edirdi.
Çiləmə
Ümumi məlumat
Bu oyunu əsasən oyunçuların sayı çox olduğu hallarda uşaqlar dəstələrə bölünərək oynayırlar. Lakin oyunçular yetərsay olmadıqda uşaqlar bu oyunu dəstələrə bölünmədən, sanama üsulu ilə öz aralarında da keçirilir. Hətta kiçik yaşlı uşaqlar bu oyunu iki uşaq aralarında növbə ilə topu çiləməklə oynayırlar. Hələ indiki müasir toplar istehsal olunmadığı bir dövrdə bu məqsədlə at və iri buynuzlu heyvanların xırda tükündən (yunundan) kos (top) hazırlayardılar.
Oyunun qaydaları
Oyuna başlamazdan əvvəl dəstələr bir-birindən 3-4 metr aralı dayanır. Sanama yolu ilə dəstələrdən biri oyuna başlayır. Oyuna başlayacaq dəstənin bir üzvü dəstələr arasında, tam ortada dayanır. Sağ əlində tutduğu topu azca yuxarı ataraq növbə ilə sağ və sol ayaqlarında top yerə düşənə qədər çiləyir. Əgər top yerə düşərsə həmin dəstə estafeti digər dəstəyə verir. Oyun beləcə davam edir. Hansı dəstənin oyunçusu daha çox top çiləyərsə o dəstə hesabda irəlidə olar.
Bunraku
thumb|200px|right|Bunraku Bunraku — 1684-cü ildə Yaponiyanın Osaka şəhərində yaranmış ənənəvi Yapon kukla teatrı növü.Ningyo coruri (人形浄瑠璃) olaraq da adlandırırlar
Səlim bəy Behbudov
Həbsi
Əvvəllər bəy olmasını, xarici ölkədə ali təhsil almasını bəhanə edərək onu hökumətin gözündə şübhəli şəxs kimi qələmə verdilər və izləməyə başladılar. Repressiya illərində minlərlə günahsız insanın, xüsusən də, əsilli-nəsilli adamların, milli ruhlu ziyalıların məhv edilməsini gözlərilə görən Səlim bəy yaşadığı quruluşla qəti barışa bilmirdi. O, artıq bu hökumətdən əlini üzmüş, küskünləşmişdi. Hətta işə də getmir, bəzi adamlardan uzaq gəzirdi. Gedəcəyi yer isə yalnız yaxın qohum-əqrəbalarının və dost-tanışlarının evləri idi. Hər gün axşamçağı gözündə eynək, başında hündür şlyapa, əynində qara rəngli pencək olan Səlim bəy sədəfə tutulmuş əsasını da götürərək bəzən ailəsi ilə, bəzən də tək-tənha evdən çıxır, bir də gecəyarısı qayıdırdı. Bu isə onu qarabaqara izləyən dövlət təhlükəsizlik orqanları əməkdaşlarının nəzərindən yayınmırdı. Onun ardınca düşən agentlər Səlim bəyin hər bir addımına göz qoyurdular.
Şamisen
thumb|200px|Şamisen çalan qadın
Aşıq Fətullah
Həyatı
Aşıq Fətullah 1920-ci ildə Babək rayonunun Şıxmahmud kəndində anadan olmuşdur. Çobankərəli Cəfərə şagirdlik etmişdir. Aşiqanə qoşmaları ("İstər könlüm", "Zülflərin", "Yan, barı", "Bənzər", "Allı qız", "Gözəl" və s.) ilə tanınmışdır. 1942-ci ildə Böyük Vətən müharibəsində həlak olmuşdur.
Həsən Təhsin Banquoğlu
Həyatı
1929-cu ildə İstanbul Darülfünun Ədəbiyyat Fakültəsi Türk dili və ədəbiyyatı bölümünü bitirdi. Berlin və Breslau universitetlərində Osmanlı türkcəsi üzrə 1932-1936-cı illər arasında doktorluq çalışmasını apardı. Döndüyü ildə Ankara universiteti Dil Tarix Coğrafya Fakültəsi Türk dili dosentliyinə təyin edildi. 1943-cü ildə Bingöl milletvekilliğine seçildi. 1948-1950-ci illər arasında təhsil naziri oldu. 1955-1958-ci illər arasında Londa Üniversitetində müqayisəli Türk dilləri dərsi verdi. 1959-1961-ci illərdə Ankara universiteti İlahiyat və İstanbul Universiteti ədəbiyyat fakültələrində müəllim kimi işlədi. 1961-ci ildə CHP Ədirnə senatoru seçildi. Cumhuriyet Senatosu Edirne Üyeliği (15 oktyabr 1961 - 2 iyun 1968)-ci illər arasında davam etdi. 1960-1963-cü illərdə Türk Dil Kurumu başkanlığı vəzifəsində çalışdı. İsmət İnönünün "ortanın solu" politikasına qarşı çıxarak CHPdən ayrıldı. YTPyə keçdi, 1966-cı ildə bu partinin başkanı oldu. 1973-cü il seçimlərindən sonra siyasət yaşamdan çəkildi. Evli və 3 övlad atasıydı.
Quşqana
Sahəsi 3-4 hektardır. Quşqanada arxeoloji tədqiqat aparılmamışdır. Təsərüfat işləri zamanı bir neçə bina qalığı aşkar edilmişdir. Binalar əhəng və kirəcdən istifadə etməklə daşdan tikilib. Quşqanadan şirli və şirsiz qab qırıqları və tünk qalıqları tapılıb. Yaşayış yerinin ətrafında bir neçə Orta Əsrlər abidəsi də var.
Xylomelum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Hatəmxan ağa
Həyatı
Hatəmxan ağa XVIII əsrdə yaşamış, 1698 ildə anadan olmuş, uzun illər Çəmənli oymağının başında durmuşdur. Sələflərindən xələflərinə ötürülən məlumata görə, o, yüz il ömür sürmüş, qeyri-adi bacarığa malik, hazırcavab, qonaqpərvər insan kimi tanınmış, Qarabağda mahir at çapması ilə yaddaşlarda qalmışdır.
Hatəmxan ağa Qarabağ xanlığının qurucusu Pənahəli xanın, onun oğlu İbrahimxəlil xanın hakimiyyətləri dövründə Qarabağın hörmətli, qoçaq, ədalətl insanlarından sayılmışdır.
Küçə döyüşçüsü (film, 1994)
Küçə döyüşçüsü — 1994-cü ildə Stiven E. de Suza tərəfindən çəkilən filmdir. Bu film Street Fighter 2 video oyunu əsasında hazırlanmışdır.
Mannix reaksiyası
Reaksiyanın aparılması
Dialkilamino-de-hidrogenləşmə (dialkilaminoalkilləşmə)
Stenocarpus villosus
(Stenocarpus villosus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nadirqulu bəy
Həyatı
AMEA-nın müxbir üzvü, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Zakir Məmmədovun anası Hüsnü xanım Yusif bəyin nəticəsi, Nadirqulu bəyin kötücəsidir.
Krespen (Averon)
Krespen  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Salveta-Peyrale kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
Zober
E.ə 38/37-ci ildə Qafqaz Albaniyasının hökmdarı oldu. E.ə 36-34-cü illərdə Publi Kanidi Krass, produktor Mark Antoninin başçılığı ilə Roma qoşunlarına qarşı vuruşdu.
İsgəndəriyyə ilahiyyat məktəbi
İsgəndəriyyəli Klement və Origen haqıında ayrıca məqalələrə baxın.
Dərviş (İrəvani)
Təsviri
Sənətşünas Natalya Miklaşevskayaya görə bu rəsmin çəkilmə texnikası Mirzə Qədim İrəvaninin şüşə üzərindəki digər rəsmi — “Rəqqasə” ilə oxşarlıq təşkil edir. Rəsm günümüzə qədər yaxşı vəziyyətdə gəlib çatıb.
Romalı İppolit
Bioqrafiyası
Pomada yaşayıb yaratmışdır. Əsərlərini yunanca yazırdı. Ona görə ehtimal edirlər ki, onun əsli yunan olmuşdur. Rəsmi Xristian ehkamlarının möhkəmlənməsində böyük çabalar göstərmişdir. O zaman formalaşma dövrünü yaşayan rəsmi Kilsənin tərəfdarı olmuşdur. Formalaşan kilsənin ehkamlarını qəbul etməyən başqa Xristian təriqətlərinə, özəlliklə də qnostiklərə qarşı mübarizə aparmış, onlara qarşı çoxlu sayda rəddiyələr yazmışdır. Episkop rütbəsində idi.
Bayram Salmanov
Həyatı
Bayram Salmanov 1965-ci ildə Şəkinin Qoxmuq kəndində anadan olub. 1986-cı ildə Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbini bitirib.
Aqressiv su
Tərkibi
Tərkibində xlorid turşusu,sulfat turşusu və ammonyak duzları saxlayan su xüsusilə aqressivdir.
İnturist otel
Oteldə SPA, kitabxana, iclas zalı, restoran var. Terrasından dənizə gözəl mənzərə açılan restoranda dünya mətbəxinin təamları təqdim edilir. Restoran odunla alışdırılan sobalı açıq mətbəxi, uzun masaları, yarım fərdi şam yeməyi üçün xüsusi yerləri və yamyaşıl bağçanı birləşdirir. O dünya mətbəxindən seçilmiş burgerlər, ləzzətli steykləri və digər yerli və beynəlxalq mətbəxdən seçmələri ilə müştərilərə xidmət göstərir. Buradakı şərait Bakının keçmiş əfsanəvi “İnturist” mehmanxanasının ab-havasını xatirələrdə canlandırır. Yeni “İnturist” fərqli və nadir mühiti ilə Bakının otel biznesində özünə layiqli yer tutur.
Kressel
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1486 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 911 nəfər arasında (15–64 yaş) 675 nəfər iqtisadi fəal, 236 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 74,1%, 1999-cu ildə 70,8%) idi. Fəal 675 nəfərdən 618 nəfər (327 kişi və 291 qadın), 57 nəfər işsiz (25 kişi və 32 qadın) idi. 236 hərəkətsiz 78 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 96 nəfər təqaüdçü, 62 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Rigan şəhristanı
Rigan şəhristanı — İranın Kirman ostanında şəhristan. İnzibati mərkəzi Məhəmmədabad şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 53 059 nəfər və 11 380 ailədən ibarətdir.
Qəşəm Nəcəfzadə
Həyatı
2007-ci ildə Avropada keçirilən 38-ci Beynəlxalq Poeziya Festivalının iştirakçısı olub.
Hurts
Qrupun adı 2 məna daşıyır: birincisi bu tezlik vahidinin ölçüsüdür (ürək sakit vəziyyətdə) təxminən 1 Herzt vahidində döyünür, maraqlısı elə odur ki, Herz sözü tərcümədə «ürək» deməkdir. İkincisi isə emosiya ( — əzab, ruhi iztirab). Bundan başqa, Hurts adı yaxşı görünür və çox gözəl səslənilir. Musiqiçilərin özləri isə deyirlər ki, onlar emosional (Hurts) elektron (Hertz) musiqi yazırlar. Qrup bir çox sosial proektlərdə iştirak etmişdi. 14 oktyabr 2010-cu ildə Hurts qrupu Berlində düzənlənən «Bembiyə xərac» adlı valideyn himayəsindən məhrum qalan uşaqlar üçün xeyriyyə tədbirində çıxış etmişdilər. 17 noyabr 2010-cu ildə təlimdə çətinlik çəkən insanlar üçün vəsait yığmaq məqsədi ilə London kapellasında və «Menkapın» təşkilatçılığı ilə Hurts qrupunun çıxışı baş tutdu. Akustik konsertdə Adam iştirak edə bilmədi, lakin tədbirin çox böyük əhəmiyyətindən onlar qərara gəldilər ki, Teo konserti onsuz aparacaq. Tədbirdə «Devotion», «Wonderful Life», «Sunday», «Blood Tears and Gold», «Evelyn», «Better Than Love» və «Stay» mahnıları ifa edildi. 24 aprel 2011-ci ildə qrup «Wonderful Life» mahnısı ilə «İdollar» layihəsinin fin versiyasında çıxış etmişdilər; bu proektin məqsədi - «Finn Church Aid» təşkilatın köməyi ilə ən kasıb ölkələrə maddi yardım edilməsi və bunun üçün düzənlənmiş xeyriyyə şousu yaratmaq idi. 7 mart 2013-cü ildə Hurts BBC Three kanalının «Gülüşlə yetirilərək» adlı teleşousunda Qrem Norton ilə birgə «Miracle» adlı mahnısını ifa etdilər - bu şounun da əsas prinsipi, Efiopiyada aclıqdan əziyyət çəkən insanlara kömək məqsədi ilə təşkil olunan xeyriyyə fondunun yaradılmasından ibarət idi.
Avstriya tarixi
Avstriya XX əsrin 80–90-cı illərində
80-c illərin ortalarında Avstriyanın siyasi dairələrində şərait kəskin şəkil aldı. Bu ölkədəki sosial-iqtisadi çətinliklərlə əlaqədar idi. 1986-cı ilin iyulunda prezident seçkiləri kəskin mübarizə şəraitində keçdi. K. Valdhaym prezident seçildi. Kansler isə F. Vranitski oldu. Onların hər ikisi ASP-nin nümayəndələri idi. Avstriya azadlıq partiyası (AAP) ilə ASP arasında 1983-cü ildən yaranmış əməkdaşlıq AAP-nin millətçiik mövqeini tutmasına görə 1986-cı ildə pozuldu.
Stenocarpus dumbeensis
(Stenocarpus dumbeensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xoca (film, 2012)
Filmdə hadisələr Bakıda və Xocalıda paralel şəkildə baş verir. right|280px
Artemisia chitachensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nüsrətəddin Arslan Aba
Həyatı
Eldənizlilərin tabeliyindən qurtarmaq maqsədi ilə Nüsrətəddin Xassbəy mərkəzi hakimiyyətə qarşı çıxan feodal hakimləri müdafiə edir və atabəyi olduqu Səlcuq şahzadəsi Mahmudun sultan elan olunmasına çalışırdı. Məhz buna görə də Marağaya hücuma keçən Eldənizlilər Nüsrətəddin Xassbəyi hakimiyyətdən uzaqlaşdırıb, yerinə oğlu Əlaəddin Körpə Arslanı təyin etdilər.
Naxçıvan döyüşü (1406)
Xarici keçidlər
Karakoyunlu
Kapibara
thumb|260px|Kapibara Kapibara — Hydrochoeridae fəsiləsinə, yarımsu həyatı keçirən otyeyən məməli. Hydrochoerus cinsinə aid olan iki müasir növdən biri. Kapibara — müasir gəmiricilər arasında ən böyüyüdür.
Populyasiyanın statusu
Əsas düşmənləri: suda — anakondalar və kaymanlar, quruda — yaquar. Onların balalarını isə urubular (Coragyps atratus), həmçinin çöl itləri yeyir.
Radikal polimerləşmə
Radikal polimerləşmənin elementar mərhələləri
3. Zəncirin uzanmasının dayanması və ya qırılması — böyüyən makroradikallarda olan qoşalaşmamış elektronun kimyəvi rabitəyə daxil olması ilə həmin radikalların zənciri uzatmaq qabiliyyətinin itməsi zəncirin uzanmasının qırılması adlanır;
Səbahəddin Əli
Səbahəddin Əli (d. 25 fevral, 1907 – ö. 2 aprel, 1948) — Türkiyə şairi və yazıçısı.
Həyatı
Hazırda Bolqarıstan ərazisində qalan Eğridere qəsəbəsində əsgər ailəsində anadan olub. Atası ilə Çanaqqala döyüşü zamanı Edremitə köçür. Burada 1918-1921 illəri arası ibtidai təhsil alır. Atası yunan işğalı dövrü burada ticarətlə məşgul olur. Gənc yaşında içinə düşdüyü bu Anadolu kənd və qəsəbələri ilk romanı Kuyucaklı Yusif üçün qaynaq olur.
İzabella Kremer
Bioqrafiya
Ailə çətinliyinə baxmayaraq, valideynləri qızının musiqi sahəsində inkişafına xüsusi yanaşırdılar. 1912-ci ildən başlayaraq iki il müddətində Milanda məşhur müəllim Luidji Ronzidən ifa dərsi alır, kiçik teatrlarda çıxış edir və sonra vətəninə qayıdır.
Gorus
Tarixi
Erməni mənbələrində Gorusun XIII əsrdən xatırlandığı göstərilir. Erməni ədəbiyyatında Qoris Gerusi, Gorus formasında qeyd edilir.
Buddleja crispa
–  cinsinə aid bitki növü.
Tintin Konqoda
Bu macəra 1930-cu ilin 5 iyunundan 1931-ci ilin 11 iyununa qədər Belçikanın "Le Petit Vingtième" qəzetində ("Le Vingtième Siècle" qəzetinin uşaq əlavəsi) yayımlanmışdır. 1931-ci ildə ağ-qara albom şəklində yayımlanmışdır. 1946-cı ildə rəngləndirilmiş, 1975-ci ildə dəyişikliyə uğramışdır.
Dəsuqilik
Dəsuqilik və ya dəsuqiyyə — sufi təriqəti.
Qolları
Bu təriqətin şərnubitilər, aşurilər, süyutilər kimi bir neçə qolları vardır.
Artemisia comaiensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrı
Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrının yaradıcı heyəti
Bədii rəhbər direktor -Şirzad Abutalıbov Əsəd oğlu(1999-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti,2005-2008-ci illərdə Prezident mükafatı,2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti Fəxri adlarına layiq görülmüşdür.)
Amangildə (Uçalı)
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100 %) üstünlük təşkil edir.
Zaqatala rayonu
İnzibati bölgü və yerli idarəetmə
Zaqatala rayonunda 31 bələdiyyə fəaliyyət göstərir. Zaqatala bələdiyyəsi Zaqatala şəhərini əhatə edir. Rayonda elə bələdiyyələr vardır ki, onların tərkibinə bir neçə kənd yaşayış məntəqəsi daxildir.
Mədəniyyət
Rayonda 143 mədəniyyət ocağı, o cümlədən 81 kitabxana, 36 klub, 27 mədəniyyət evi, 1 xalq teatrı, tarix-diyarşünaslıq muzeyi, uşaq yaradıcılıq mərkəzi, Heydər Əliyev adına Zaqatala Mədəniyyət və İstirahət Parkı, tarix-mədəniyyət qoruğu, 2 muzey fəaliyyət göstərir.
Aminosirkə turşusu
Alınması
15 yanvar 2016-cı ildə yeddi illik səyahətdən sonra kosmik gəmi geriyə qayıdarkən ulduz tozundan olan nümunə kapsulasını yerə atır. Bu nümunələrdə qlisinin izləri tapılmışdır. Maddə yer şəraitində əmələ gəlmədiyindən onda yerdəki qlisinə nisbətən daha çox C13 izotopu aşkar olunmuşdur.
Zaqatala rayonu
Din
Rayonda 23 məscid fəaliyyət göstərir.
Turizm
Rayon ərazisində, ekoturizmin inkişafı üçün əvəzsiz, 1839-cu ildə təşkil olunmuş (ərazisi 23800 ha.) Zaqatala Dövlət Qoruğu, Zaqatala şəlaləsi, Xalaxi gölü, Malarasa aşırımı, ölkə və rayon əhəmiyyətli 108 tarix-mədəniyyət abidəsi var.
İldırımlı yollarla
Məzmun
Budur Lenni öz doğma kəndindədir. Çamadanlı və yaxşı geynimiş Lennini kəndin rəngli dərili uşaqları ağ insana bənzədirdilər. Uşaqlar qərib bir adamım gəlişi haqqında kənd küçələri ilə qaçaraq, məlumat verirlər. Bir evin qapısı açılır. Astanada vaxtından əvvəl qocalmış bir qadın görünür. O, yaxşı geyimli qərib qarşısında təzim edir. Lenny, oğul nəvazişini unutmuş anasını qucaqlayır. Ana əlləri oğlunun başını sığallayır.
Artemisia compacta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eol relyef
Eol relyef- arid iqlim şəraitinə malik olan vilayətlərdə küləklərin fəaliyyəti nəticəsində əmələ gəlmiş relyef formaları. E.r. bütün enliklərdə güclü küləklərin hakim olduğu ərazilərdə də müşahidə edilir. E.r.formaları müxtəlifliyi ilə fərqlənir: akkumuliyativ, akkumuliyativ-deflyasion/ barxanlar, dyunlar, qum tirələri/, yardanqlar, şəbəkələr/. Küləklərin rejimi ilə əlaqədar olaraq eol relyef formalarının morfologiyası və ölçüləri müxtəlif olur.
Sultan Hümayun
Siyasi fəaliyyəti
Bu arada Ludilərin yerinə Sur dövlətini qurmağa çalışan Şir-xan bir gecə Aqraya basqın etdi və Humayun şah qardaşlarından da yardım görmədikdə Şah Təhmasibə (Səfəvilərə) sığındı. Şirxan Səfəviləri ortadan qaldırmaq üçün Osmanlılarla sülh bağladıqdan sonra Şah Təhmasib də Humayun şahı öz ordusu ilə müdafiə edərək onun üzərinə, yəni Hindistana göndərdi. Bu,Humayun şah üçün yaxşı bir fürsət oldu. Artan və cəmləşən qüvvələrlə Kabil,Qəndəhar və Bədəxşanı geri aldı.Atası Zahirəddin Mahmud Babur kimi,o da Kabildən hərbi baza kimi istifadə edərək yenidən fəthlərə başladı. 1555-ci ildə böyük əfqan ordusunu məğlub edərək Dehliyə girdi. Qardaşlarıyla dil tapdı və yenidən imperatorluğa hakim oldu. thumb|230px|[[Həmidə Banu Bəyim — Sultan Humayunun həyat yoldaşlarından biri, Əkbər şahın anası.]] Humayun Təhmasib şahdan yardım alsa da,şiəliyə etibar etmədi və Səfəviləri öz dövlətinin gələcəyini təhdid edən bir təhlükə kimi nəzərdə tutdu. Onun üçün Osmanlı padşahı Qanuni Sultan Süleymana "padşah baba" deyə xitab edən məktublar yazdı. Şərqin ona veriləcəyi halda, Səfəvi dövlətini birlikdə yox edə biləcəklərinii bildirdi.
Humayun şahın ölümü və Əkbər şahın taxta çıxması
Humayun şah atası Babur şah qədər yaxşı bir sərkərdə və hökmdar deyildi. Tez-tez qarma-qarışıqlıqlar olurdu. Amma yenə də imperatorluğu qoruya bilmişdi. 1556-cı ildə kitabxanasının yüksək rəflərindən kitab götürməyə çalışarkən nərdivandan yıxıldı və ağır yaralandı. 28 fevral 1556-cı ildə öldü. Ölməzdən qabaq o vaxt qonağı olan Osmanlı Dəniz kapitanı Seydi Əli Rəisin də tövsiyəsi ilə Bədəxşanda baş qaldıran əfqan birlikləriylə çarpışmaqda olan oğlu Əkbərə bir namə göndərərək onu vəliəhd təyin etmişdi. Yenə Seydi Əli Rəisin tövsiyəsiylə Əkbərin savaşı bitirib dönməsinə qədər ölümü gizli saxlandı. Bir ay sonra üsyanları yatıran Əkbər gəldi və taxta çıxarıldıı
Fədai Təbrizi
Bəxtiyarnamə
"Bəxtiyarnamə" poeması Fədai Təbrizinin tanınmış əsərlərindən biridir.Əsər poema janrındadır və Qaraqoyunlu hökmdarı Cahanşah Həqiqiyə həsr olunmuşdur. Əsərin məzmunu belədir:Azadbəxt adlı hökmdar ordunun əmirinin qızı Gülcamalı qaçırır və ona evlənir.Gülcamal hökmdardan uşaq dünyaya gətirir.Lakin döyüşə gedən hökmdar düşmən qabağından qaçmalı olur və oğlu düşmənlərə əsir düşür.İllər sonra müharibəni udan Azadbəxt düşməni məğlub edir və çoxlu əsir götürür.Əsirlərin içində onun oğlu da var və düşmən oğlana Xudadat adlı vermişdir.Azadbəxt oğlanı və daşmənləri bağışlayır,oğlana Bəxtiyar adı verib,sarayda ona vəzifə verir.Vəzirlərin buna paxıllığı tutur və Bəxtiyarı tələyə salırlar.Bu zaman hökmdarın arvadı Gülcamalın da adı vəzirlərin qurduğu tələdə hallanır və o məcburən gəncə iftira atmalı olur.Şah Bəxtiyarın edamı haqqında fərman verir.Lakin sonda,edama aparılan zaman Bəxtiyar haqqında hər şeyi bilən bir insan əhvalatı hökmdara danışır və Bəxtiyar xilas olur.Şah yerini Bəxtiyara verir və bununla da əsər bitir.Əsərdə Bəxtiyarın dilindən rəvayətlər də verilmişdir ki,bu da əsəri zənginləşdirir.Ümumilikdə "Bəxtiyarnamə" əsəri anadilli ədəbiyyatımızın ən dəyərli nümunələrindən biridir.
Beykoz sarayı
Beykozda padşah estakadasının cənubunda, bir vaxtlar Yalıköyə uzanan yol ilə sahil arasında qalan təpəcikdə yerləşir. Qəsrin memarları Nigogos Tayın və Sarkis Balyandı. Misir valisii Kavalalı Mehmet Əli Paşanın sultan Abdülməcidə (1839–1861) xidmət və sədaqət kəsb etmək məqsədilə tikdirdiyi qəsrin tikintisinə 1855-ci ildə başlanmışdır. Qəsr Kavala Mehmet Əli Paşanın oğlu Səid Paşa tərəfindən on bir il sonra 1866-cı ildə tamamlanmışdı və o vaxt taxta keçən Sultan Əbdüləzizə ərməğan edilmişdir.
Qəsr, zəmin qatında bir-birini əhatə edən eyvanlarla əhatə edilmişdir. Bunlar dəfələrlə bir-birinə bağlanaraq bağça zəmininə çatır. Beləliklə, bina mərhələli bir piramida şəklində, getdikcə genişlənən bir eyvan qaydası üzərində oturmuşdur. Sanki bir abidə mənzərəsində yüksələn qəsr, 200 hektar sahədə, şamlar və cökə ağacları ilə örtülü bir qoruq içinə yerləşdirilmişdir.
İnqilab Əhmədov
Həyatı
2010 -cu il dekabrın 28-dən Xəzər Universitetinin İqtisadiyyat və menecment fakültəsinin dekanıdır.
Salxımçiçək dovşanalması
Çiçək
Salxımları sıx, düzduran, (3) 5-9 (12) ədəd çiçəklədir, demək olar ki, iki dəfə yarpaqdan qısadır. Tac ağ rənglidir, diametri 10 mm-ə qədər olub, açılmış dəyirmi ləçəklidir. Çiçəkləməsi may-iyun aylarına təsadüf edir.
Acıdərə (Şamaxı)
Acıdərə — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Göylər inzibati ərazi dairəsində kənd. Rayon mərkəzindən 25 km cənubdadır. Azərbaycanın əhalisinin sayına görə ən kiçik kəndidir.
İstilik dəyişdirici
Səthli istilikdəyişdirici
Bu halda istiliyin ötürülməsi istilikdaşıyıcılar arasındakı ayırıcı bərk səth vasitəsilə ilə həyata keçirilir. Səthli aparatlar rekuperativ regenerativ tiplilərə bölünürlər. Rekuperativ aparatlarda qaynar axından soyuq axına istilik onları ayıran divar, yəni istilik mübadiləsi səthi vasitəsilə verilir. Regenerativ aparatlarda isə hər iki axın növbə ilə eyni səthlə görüşür. Bu halda, qaynar axınla qızdırılan bərk cismin (istiliyin udulması), sonradan soyuq axınla soyudulması (udulmuş istiliyin verilməsi) nəticəsində istiliyin ötürülməsi baş verir.
Həmçinin bax
Nasos
Aqil Kəngərli
Həyatı
Ədəbi və dini fəaliyyətinə görə 2004-cü ildə Cərcis Peyğəmbər (ə) adına fəxri diploma layiq görülüb.
Naxçıvani
Naxçıvani — təxəllüs.Sinonimi Nəşəvi
Leylatəpə mədəniyyəti
Leylatəpə mədəniyyətinə aid keramika nümunələri
Leylatəpə mədəniyyətinə şamil edilən Selaxan yaşayış yerində aşkar olunan keramika məmulatı bütün göstəriciləri ilə I Böyük Kəsik yaşayış yerinin və bu mədəniyyətə aid digər abidələrin keramikası ilə eyniyyət təşkil edir. Tapılan nümunələr qırmızı, qonur, az hallarda çəhrayı, tünd-boz və qara rənglidir. Tədqiqatçılar, Leylatəpə mədəniyyətinin digər abidələrində olduğu kimi, Selaxan yaşayış məskənində də aşkar edilmiş keramika məmulatını tərkibinə görə bitki qatışıqlı, təmiz tərkibli, qeyri-üzvi qatışıqlı, bitki və qeyri-üzvi qatışıqlı olmaqla dörd qrupa bölürlər. İlk iki qrup «keyfiyyətli keramika», üçüncüsü isə «kobud keramika» kateqoriyasına aid edilir. Nəcəf Müseyiblinin sözlərinə görə, keramika məmulatının əsas xüsusiyyətləri bu abidələrin və bütövlükdə Leylatəpə mədəniyyətinin bir tərəfdən Ön Asiya, digər tərəfdən isə Şimali Qafqazın Maykop mədəniyyəti ilə bağlı olduğunu sübut edir: “Saxsı qabların tipoloji olaraq ən yaxın paralelləri Şərqi Anadolu-Şimali Mesopotamiya bölgələrindəki Arslantəpə, Təpə Qavra, Tell Xəznə və digər abidələrdən məlumdur. Maykop mədəniyyətinin erkən mərhələsinə aid əksər abidələrdən belə qablar, o cümlədən üzərində “dulusçu işarələri” olan məmulatlar aşkar edilmişdir”. Son araşdırmalar Leylatəpə arxeoloji mədəniyyətinin, əvvəllər güman olunduğu kimi, Ubeyd və ya Uruk abidələri ilə bağlı olmadığını sübut edir. Leylatəpə mədəniyyətinə aid abidələrin tədqiqi bu mədəniyyətin mənşə etibarilə Uruk mədəniyyətinin Şimali Mesopotamiya və Şərqi Anadoluya yayılmasına qədərki post-ubeyd dövrü son xalkolit mədəniyyəti daşıyıcılarının həmin bölgələrdən Cənubi Qafqaza miqrasiyası nəticəsində meydana çıxdığını və Şimali Qafqazda Maykop mədəniyyətinin yaranması üçün bir mənbə olduğunu təsdiq edir.
Ümumiyyətlə, Azərbaycanın qərb bölgəsində Leylatəpə mədəniyyətinə aid çoxsaylı abidələrin aşkar olunması ilk növbədə bu mədəniyyətin Son Eneolit dövründə - e.ə. IV minilliyin I yarısında daha geniş arealda və intensiv şəkildə yayıldığını göstərir. Həm qazıntıların, həm də ilkin kəşfiyyat işlərinin aparıldığı abidələrin tapıntıları Leylatəpə mədəniyyətinin daha ətraflı araşdırılması üçün zəngin materiallar vermişdir. Müəyyən edilmişdir ki, Leylatəpə mədəniyyəti yaşayış məskənlərinin başlıca xüsusiyyətlərindən biri onların lokal qruplar halında yerləşməsidir.
Qravitasion relyef forması
Qravitasion  relyef forması — Qravitasion relyef əmələgətirici proseslər bilavasitə ağırlıq qüvvəsinin təsiri və  yer səthinin  süxur kütlələrinin hərəkəti   və yerdəyişməsi nəticəsində baş verir və müvafiq morfoskulpturlar formalaşır. Azərbaycanın dağlıq ərazisində fiziki-coğrafi şəraitin mürəkkəbliyi ilə əlaqədar olaraq, qravitvsiya proseslərinin təzahürü  öz müxtəlifliyi ilə seçilir və  sürüşmə, uçqun, daş axınları, çınqıl, ufantı, səpinti və s.kimi hadisələrlə əlaqədar müvafiq morfoskulpturlar əmələ gətirir. Bunların inkişafının intensivliyi, relyefdə təzahürü, sahəvi paylanması və başqa xüsusiyyətləri bir sıra təbii amillərdən — ərazinin yüksəkliyi, səthin meylliyi, forması, süxurların litoloji tərkibi, çatlılıq dərəcəsi,  atmosfer yağıntıları və hidrogeoloji şəraitin bir-biri ilə qarşılıqlı münasibəti ilə əlaqədardır. Həmin parametrlərin yüksəklik və üfüqi istiqamətdə differensasiyası artdıqca qravitasiya prosesinin intensivliyi və onun yaratdığı relyef formalarının tutduğu sahələr də genişlənir.
Nihal Atsız
Ailəsi
Çiftçioğulları ailəsindən müəyyənləşdirilə bilən ən böyük babası, XIX əsr in əvvəllərində yaşadığı hesab edilən Əhməd ağadır. Əhməd ağanın İsmayıl, Süleyman, Hüseyn və Şakir adlı dörd oğlu olmuşdur. İsmayılın övladları Mididən, Yozğadın Ağdağmədəni bölgəsinin Dayılı kəndinə köşmüşdür. Şakir ağanın övladlarının olub-olmaması bilinmir.
Əhməd ağanın III uşağı olan Hüseyn ağa (1832-1894) isə 1850-1852-ci illərdə hərbi donanmada hərbi qulluqçu kimi İstanbul a gəlmiş, oxumağı və yazmağı hərbi təhsili zamanı öyrənmiş, hərbi xidmətinin sonunda da, mülki işə həvəs göstərməyərək, Donanma-i Hümayunda qalmış və mexanika kapitanlığında Çarxçi Kolağalığına qədər yüksəlmişdir.
Hüseyn ağanın həyat yoldaşı Əminə Xeyriyyə olmuşdur. İki uşaqları olmuş, adları Nevber xanım və Mehmet Nail bəydir (1877-1944). Mehmet Nail bəy də Osmanlı donanması na qəbul olmuş və Hərbi Dəniz Qüvvələrindən Dəniz Göyərtə Minbaşısı rütbəsiylə ehtiyata buraxılmışdır.
Qravitasion relyef forması
Böyük Qafqaz zonasındakı sürüşmələr
Əlverişli iqlim-rütubət şəraitinin olmamasına baxmayaraq sürüşmələr həmçinin Böyük Qafqazın cənub-şərq   gömülmə sahələrində də müşahidə edilir. Bakı sinklinal platosunun yamaclarında inkişaf etmiş sürüşmələr, uçqun- sürüşmələr olub, sürüşən kütlənin struktur-litoloji tərkibinin xüusiyyətləri, insanların müxtəlif yönümlü və səriştəsiz  təsərrüfat fəaliyyəti və dəniz səviyyəsinə yaxın ərazilərdə Xəzər dənizi səviyyəsinin tərəddüdü ilə əlaqədardır. Bakı şəhərində dağıdıcı sürüşmə 2000-ci il martın 6-7-də Bayıl sahəsində,  2004-cü ilin dekabrında N.Nərimanovun heykəli ətrafında və Dağüstü parkın ərazisində baş vermişdir. Bu sürüşmə ilə əlaqədar Bakı şəhərinin bir hissəsində işıq, qaz, su və digər kommunikasiya sistemlərində uzunməddətli fasilələr yaranmış, binalar dağılmış, yollar deformasiyaya uğranmışdır. Bu respublika ərazisində baş verən sürüşmələr içərisində ən çox ziyan vurmuş sürüşmə hesab edilə bilər.
Sürüşmə-sel axınları
Bu növ sürüşmələr yaşayış məntəqələrini, yolları, əkin və meşə sahələrini dağıdıb yararsız  hala salır. B.Ə.Budaqovun (1982-1983) Cənub-Şərqi Qafqazda aşkar etdiyi sürüşmələr Üst Pliosendən başlayaraq xeyli fəallaşmışdır.
Nihal Atsız
Universitet illəri
Məzun olduqdan sonra Ədəbiyyat fakültəsi dekanı olan, müəllimi prof. Dr. Mehmed Fuad Köprülü, Maarif Vəkalətində Atsız üçün müraciət edərək, Yüksək Müəllim Məktəbini tələbə kimi bitirdiyi üçün məktəblərdə məcburi işləməli olduğu 8 illik müddətini ləğv etdirmiş və 25 yanvar, 1931-ci ildə, Atsızı özünə asistant olaraq təyin etdirmişdir.
Qravitasion relyef forması
Uçqunlar
Uçqunlar adətən sıldırım yamaclarda, aşınma və eroziya proseslərinin təsiri altında süxurların  müvazinətini və yaxud ilişkənliyini itirməsi nəticəsində baş verir. Uçqun prosesinin baş verməsində aşınma, eroziya, abraziya və zəlzələ mühüm rol oynayır. Bu prosesin və müvafiq relyef formalarının geniş inkişaf  etdiyi ərazi Kiçik Qafqazın cənub, Zəngəzur silsiləsinin cənub-qərb yamaclarıdır.
İmmun sistemi
Tamamlayıcı sistem
Tamamlayıcı sistemi xarici hüceyrələrin səthlərinə hücum edən biokimyəvi kaskaddır. 20-dən çox fərqli protein ehtiva edir və patogenlərin öldürülməsini antikorlar tərəfindən "tamamlaya" bilmə qabiliyyətinə görə adlandırılmışdır. Komplement doğuş immun cavabının əsas humoral komponentidir. Bir çox növdə bitkilər, balıqlar və bəzi onurğasızlar kimi qeyri-məməlilər də daxil olmaqla tamamlayıcı sistemlərə malikdir.
Gamma delta T hüceyrələri
Gamma delta T hüceyrələri (γδ T hüceyrələri) CD4 + və CD8 + (a) T hüceyrələrindən fərqli olaraq alternativ bir T hüceyrə reseptoruna (TCR) malikdir və köməkçi T hüceyrələrinin, sitotoksik T hüceyrələrinin və NK hüceyrələrinin xüsusiyyətlərini bölüşürlər. γδ T Hüceyrələrdən cavab verən şərtlər tam olaraq aydın deyildir. CD1d ilə məhdudlaşan təbii qatil T hüceyrələri kimi dəyişməz TCR ​​lərini daşıyan digər "qeyri-adi" T hücrələri kimi, γδ T hüceyrələri də təbii və adaptiv toxunulmazlıq arasındakı sərhədi keçir. Bir tərəfdən, γδ T hüceyrələri reseptorların müxtəlifliyini istehsal etmək üçün TCR genlərini yenidən qurduqları üçün bir yaddaş fenotipini inkişaf etdirdikləri üçün adaptiv toxunulmazlığın bir hissəsidir. Digər tərəfdən, müxtəlif alt qruplar təbii immun sisteminin bir hissəsidir, çünki məhdud TCR və ya NK reseptorları nümunə tanıma reseptorları olaraq istifadə edilə bilər. Məsələn, çox sayda insan Vγ9 / V2 T hüceyrələri bir neçə saat ərzində mikrobların yaratdığı ümumi molekullara cavab verir və epiteldə yüksək məhdud V1 + T hüceyrələri stresli epitel hüceyrələrinə cavab verir.
D vitamini
Yaşlanma hormonu səviyyəsinin tədricən azalması, qocalmış şəxslərdə zəifləmiş immun reaksiyalar üçün qismən cavabdeh olduğu təxmin edilir. Əksinə, bəzi hormonlar immunitet sistemi, xüsusən tiroid hormonu fəaliyyəti ilə tənzimlənir. İmmunitet funksiyasının yaşla bağlı azalması da yaşlılarda D vitamini səviyyəsinin azalması ilə əlaqələndirilir. İnsanlar yaşlandıqca, D vitamini səviyyələrini mənfi təsir edən iki şey meydana gəlir. Birincisi, fəaliyyət səviyyələrinin azalması səbəbindən daha çox məhdud yerlərdə qalırlar. Bu o deməkdir ki, onlar daha az günəş şüası alırlar və buna görə də UVB şüası ilə daha az xolekalsiferol istehsal edirlər. İkincisi, insan yaşlandıqca dəri D vitamini istehsal edərkən daha az həssas olur.
Yuxu və istirahət
Yuxusuzluqdan əziyyət çəkərkən aktiv peyvəndlər azaldılmış bir təsir göstərə bilər və daha yaxşı antikor istehsalına və yaxşı istirahət edilən bir insana göstəriləndən daha aşağı immun reaksiya verə bilər. Bundan əlavə, həm T hüceyrə fərqliliyi, həm də sirkadiyalı ritmlərimiz, yuxu məhrumiyyətimiz, növbə işi və s. İlə sıx əlaqəli olduğu göstərilən NFIL3 kimi zülallar. Nəticədə bu pozuntular ürək xəstəliyi, xroniki ağrı və astma kimi xroniki şəraitin artmasına səbəb ola bilər.
İmmun stimullaşdırma
Xərçəng immunoterapiyası xərçəng şişlərinə hücum etmək üçün immunitet sistemini stimullaşdırmaq üçün tibbi üsulları ehtiva edir.
Almanların Şimali Qafqazda vəhşilikləri (film, 1943)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1943-cü ilin Azərbaycan filmləri 1940-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Gardenia gordonii
(Gardenia gordonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aşkar
Aşkar – Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Babək Zəncani
Babək Zəncani (tam adı: Babək Murtuza Zəncani; d. 21 mart 1974, Tehran, İran) — İranlı milyarder, işadamı, "Sorinet Qrup"un idarə heyətinin rəhbəri.
Abidos siyahısı
VI sülalə
39-cu kartuşla Abidos siyahısının ikinci cərgəsi başlanır.
Dırnaq törpüsü
thumb|right|75px|Dırnaq törpüləri
Aleksandr Zaxarçenko
Aleksandr Vladimiroviç Zaxarçeno, Ukraynalı separatçı və hərbi lider.
Midiyalılar
left|200px|Qədim midiyalı zadəganların geyimləri (bədii təsvir) Herodotun yazdığına görə Midiyalılar da farslar kimi ari adlanırdılar. Hələ qədimdən Hind- İran dialektlərində danışanlar özlərini belə adlandırırdılar. E. ə. 3əsr yaşanmış Eramosfenə istinad edən Straban göstərir ki, "Ariana Fars və Midiyanın bir hissəsinə, həmçinin Baktriya və Soqdiananın şimalm hissəsinə aid edilir" və bu ərazilərin sakinləri "demək olar ki, bir dildə danışırlar" (yə"ni İran dillərindən birində). Antik dövrdə Midya dili kimi tanınan dilin şəksiz İran mənşəli olmasını təkcə antik müəlliflərin və digər mənbələrin verdiyi ayrı-ayrı sözlər yox, həm də qonşu, xüsusən qədimi fars, erməni və s. dillərin Midiya dillindən (Orta Midiya adlanan dildən) qəbul etdiyi sözlər də sübut edir. Midiya dilində yazılı mətinlərin olmasına baxmayaraq, bütün bu materiallar Midiya dilinin İran dillərinin qərb Qrupuna aid olmasını hesab etməyə əsas verir. Midiya imperiyasını quran midiyalılar İrandilli xalqlardan biri olmuşlar.
Dəyirmantəpə yaşayış yeri
Haqqında
Dəyirmantəpə yaşayış yeri bir-birindən 30-40 m aralı iki təpə üstündədir. Bəzən elmi ədəbiyyatda Xırmantəpə də adlandırılır. Dəyirmantəpədə arxeoloji qazıntı işləri aparılmamışdır. Orta əsrlərə aid şirli və şirsiz gil qab, kömür qırıqları, kül və heyvan sümükləri tapılıb.
II Dəyirmantəpə ətrafında müdafiə məqsədli xəndək var və IX-XIV əsrlərə aid edilir.
Siril Norman Hinşelvud
Tədqiqatları
İlk illərdə kimya kinetikası üzərində olmuşdur. Bu mövzuda 1926-cı ildə "Tələbələr üçün Kimyəvi reaksiya və Kimya Termodinamikası" adlı kitabı yazmışdır. Bu kitabın dördüncü nəşri 1940-cı ildə baş vermişdir. 1940-cı ildən sonra bakterial hüceyrə divarlarında gedən reaksiyalara və bakteriyaların mühitin dəyişməsinə verdikləri reaksiyalara fizika kimya əsasında açıqlama gətirməyə çalışmışdır. Antibiotik sahəsindəki işləri də vacibdir. 1946 ildə "Bakteriya Hüceyrəsinin Kimyəvi Kinetikası" adlı kitabı nəşr olunmuşdur. Ən son kitabı 1951-ci ildə nəşr olunmuş "Fiziki Kimyanın Strukturu"dur.
1946-1948-ci illərdə Kimya Cəmiyyətinin, 1961-1962 illərdə Faradey Cəmiyyətinin başçısı olmuşdur.
Almas İldırım (film, 1991)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Ramiz Rövşən, Maarif Teymurov Rejissor: Zaur Məhərrəmov Operator: Zaur Məhərrəmov Bəstəkar: Eldar Mansurov
Zəngilan rayonu
Bartaz qız qalası
Rayonun Bartaz kəndi ilə Vejnəli kəndi arasında hündür bir dağın üstündə xalq arasında Qız qalası adlanan bir qala da var idi. Qala əsasən müşahidə məntəqəsi rolunu oynamışdır. Çünki, yoldan xeyli aralı və yüksəklikdə olan və bir o qədər də böyük olmayan belə bir qala nə sığınacaq, nə də müdafiə istehkamı rolunu oynamayıb. Orta əsr müdafiə qalaları və sığınacaqlar hündür və geniş bir ərazidə inşa edilir və onun ətrafı ya təbii şəraitlə qorunurdu, ya da ki, qalanın ətrafına hündür divar çəkilir və müəyyən məsafələrdən bir bürclər inşa edilirdi. Burada biz onlara təsadüf etmirik. Bunlara əsasən deyə bilərik ki, Bartaz qız qalası müşahidə məntəqəsi rolu oynamışdır. Rayonun Yeməzli və Bartaz kəndlərində qədim alban kilsələri var idi.
Coğrafi mövqeyi
Zəngilan rayonu şimaldan Qubadlı və Cəbrayıl rayonları, cənubdan və şərqdən İran, qərbdən Ermənistanla həmsərhəddir.
Təbiəti
1925-ci il sənədlərində Zəngilan, Cəbrayıl qəzası tərkibində göstərilir və xəritədə Zəngilanın Genlik, Aladin, Dəlləkli kəndləri qeyd olunur.
İri yaşayış məntəqələri
20 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilib.
Altay Məmmədov (film, 2002)
Məzmun
Film nasir, dramaturq, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi Altay Məmmədovun həyat və yaradıcılığından bəhs edir.