cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naxçıvan
Memarlıq
Şəhərdə 3–4 mərtəbəli yaşayış evləri, əsilzadə sarayları, çoxlu məscid, dini ziyarətgahlar, zəngin tərtibatlı hamamlar və sair ictimai binalar olmuşdur ki, onların da bir qismi dövrümüzə çatmışdır. Naxçıvanın xatirə abidələrindən İmamzadə türbəsi, Yusif Küseyir oğlu türbəsi (1162), buzxana (XIV əsr) dövrümüzədək qalmışdır. Səfəvi–Osmanlı müharibələri dövründə dəfələrlə dağıdılmasına baxmayaraq, Naxçıvan XVIII əsrədək qiymətli memarlıq abidələri ilə zəngin idi. Türk tarixçi – səyyahı Övliya Çələbinin məlumatına görə, XVII əsrdə Naxçıvanda 10200 "örtülü böyük ev", 40 məscid, 20 karvansara, 7 hamam və bazarlar olmuşdur.
Tempera
thumbnail|[[Sandro Botiçelli, panel üzərində tempera (1490–1500)]] Tempera (yumurta temperası kimi də adlandırlır)— suda həll oluna bilən yapışdırıcı maddəli rəngli piqmentlərdən ibarət olan davamlı, tez-quruyan rəssamlıq texnikasıdır (yapışqanlı maddə kimi adətən yumurta sarısı və ya digər xüsusi maddələr istifadə edilir). Tempera rəsmləri uzunmüddət yaxşı vəziyyətdə qala bilir və bunlara hələ bizim eranın birinci əsrlərində mövcud olmuş rəsmlər nümunə ola bilər. Yumurta temperası 1500-cü illərdən sonraya qədər də rəssamlıqda əsas üsul idi, ancaq yağlı boyakarlığın kəşfi yumurta temperasını əvəz etdi. Bir qayda olaraq, poster boyası kimi ABŞ-də istifadə olunan yapışqan maddəli və piqmentlərdən ibarət boya tez-tez "tempera boyası" adlanır. Bu boya ənənəvi tempera boyasından yapışdırıcı və xüsusi maddələrin olması ilə fərqlənir.
Sirlər xəzinəsi (film, 1979)
Məzmun
Sənədli televiziya filmi Azərbaycanın əlyazmaları fondunda toplanılıb saxlanılan nadir əlyazmalardan danışır.
Tempera
Texnikası
Tempera ənənəvi olaraq, yumurta, yapışqan, su, bal və müxtəlif bitki yapışqanları kimi vasitələr və ya boyalara əllə narın hala salınmış tozvari piqmentlərlərin əlavə olunması ilə yaradılır.
Tempera boyakarlığı palitra, boşqab, kasa üzərinə qarışdırılmış tozvari piqmentlərin az miqdarda əlavə olunması ilə başlayır. Bəzi piqmentlər daha çox yumurta emulsiyası, bəziləri isə daha az yumurta emulsiyası tələb edə bilər. Bir neçə damcı distillə olunmuş su əlavə edilir. Sonra istənilən şəffaflığı almaq üçün kiçik həcmdə yumurta emulsiyası əlavə olunur. Daha çox yumurta emulsiyası, daha şəffaf boya almağa imkan verir.
Ermənistan eyrenisi
Yayılması
Bu növə Cənubi Qafqazda, cənub-qərbi və cənub-şərqi Azərbaycan, cənubi Ermənistan, şərqi Türkiyə, qərbi İran və şərqi İraq ərazilərində rast gəlinir.
İnessa Armand
İnessa Armand; 26 aprel, 1874, Paris - 24 sentyabr 1920, Nalçik)—Rusiya inqilabi hərəkatın təşviqatçısı.
Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri (film)
"Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. I hissə" filminin dünya üzrə premyerası 19 noyabr 2010-cu ildə, "Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II hissə" filminin premyerası isə 15 iyul 2011-ci ildə baş tutmuşdur.
Natura
Sənətkarın maddi aləmə münasibəti və yaradıcılıq məqsədi naturanın seçilməsində və onun təsvirində təzahür edir. Bilavasitə naturadan istifadə etməklə portret, mənzərə, natürmort və s. əsərlər yaradılır. Digər janrlara aid əsərlər üçün köməkçi etüd, eskiz və rəsmlər yaradılarkən bilavasitə naturadan istifadə edilə bilər.
Palos burnu
Bueun qayalıdır və Kordiler-Bekita dağ sisteminin şimal qutaracağını təşkil edir. Palos Kosta-Kalidanın bir hissəsi olsa belə onun sahilləri daşlı və sıldırımlıdır. Burundan şərqdə Ormiqas adası yerləşir (Islas Hormigas)
Solomon məbədi
Digər həmdövr məbədlər
Solomon məbədi ilə oxşarlığa malik bir neçə Dəmir dövrü məbədi məlumdur. Suriyanın şimalında yerləşən Eyn Dara məbədi oxşar plan, yaş və memarlıq elementlərinə malikdir.
Cavid Qurbanov
İctimai-siyasi fəaliyyəti
9 fevral 2015-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə "Azərbaycan Dəmir Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin sədri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. O, 24 may 2022-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə vəzifəsindən azad edilmiş, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin digər Sərəncamı ilə Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat nazirinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Azərbaycan Atletika Federasiyasının prezidenti (1 aprel 2023-cü il tarixindən).
Qalina Bıstrova
Həyatı
Qalina Doljenkova atasının sərhədçi kimi xidmət etdiyi Naxçıvan şəhərində anadan olub. Atası 1941-ci ildə cəbhəyə gedib, iki ildən sonra səhhəti ilə əlaqədar onu azad ediblər və Pyotr ailəsi ilə birgə Qorkiyə köçüb. Kanabensk rayonunda Qalina yeddi sinif bitirib, sonra isə valideynlərindən gizli olaraq Bədən Tərbiyəsi Texnikumuna daxil olub. Sonradan onun həyat yoldaşı olan Vasili Moiseyeviç Bıstrovun rəhbərliyi ilə yüngül atletika ilə məşğul olub. 1953-cü ildə onların oğlu Sergey anadan olub. Bıstrova karyerasını bitirdikdən sonra məşqçi kimi çalışıb. 50-ci illərdə onun çanağ bud oynağında kəskin ağrılar başlayıb və həkimlər ona osteoartroz diaqnozunu qoyub. 1972-ci ildə həyat yoldaşı və oğlu Volqoqrad şəhərinə köçüb, sonra Qalina özü də oğlunun yanına köçüb.
DSL süzgəc
Qurğudakı yuvalar
Qoşulmalar düzgün qaydada aparılıbsa onda abonent internetdə olarkən həmçinin telefon danışıqlarından da istifadə edə bilər.
Maraqlı fakt
İlk ADSL-Splitter qurğularında yuvaları ayırmaq üçün yazıdan istifadə olunurdu. Təəccüblü də olsa abonentlərin bəziləri yazılı göstəriş olmasına baxmayaraq kabelləri səhv taxırdılar. Bu problem tezliklə öz həllini tapdı. Belə ki, istehsalçılar növbəti buraxılışlarda yazıdan başqa yuvaları ayırmaq üçün kiçik şəkilləri də qurğulara əlavə etməyə başladılar. Beləliklə qurğularda yuvaları ayıran kiçik şəkillərin olması istifadəçilərin işini daha da asalaşdırdı.
79 (ədəd)
Yetmiş doqquz — say sistemində ədədlərdən biridir. Yetmiş səkkizdən sonra, səksəndən əvvəl gəlir.
Hersoq
Müasir hersoqluq və hersoqlar
120px|thumb| Böyük hersoq [[Henri(Böyük hersoq)|Henri ]] Müasir dövrümüzdə yeganə “Böyük hersoq” titulu Lüksemburqda saxlanılmaqdadır.
Şamaxı rəsədxanası (film, 1973)
Məzmun
Film Azərbaycan alimlərinin, astronomiya sahəsində görkəmli kəşflər etmələrinə, onların həyatına və problemlərinə ithaf olunmuşdur.
Valeh Həsənov
Həyatı
Valeh Həsənli 12 mart 1956-cı ildə Cəbrayıl rayonunun Həsənli kəndində anadan olub.
Dəmir Alməmmədov (neftçi)
Mənbə
http://gedebey.info/sayt/?page_id=474
Gülüstan-Bayatı-Şiraz
Premyerası
Əsər Moskvada UNESCO-nun “Xalqların musiqi mədəniyyəti, ənənə və müasirlik” mövzusuna həsr edilmiş VII Beynəlxalq Musiqi Konqresinin proqramına daxil edilmiş və ilk dəfə 8 oktyabr 1971-ci ildə P.İ.Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının səsləndirilmişdir. “Gülüstan-Bayatı-Şiraz”ı idarəsi ilə  ifa etmişdir. Vokal partiyasını solisti Tamara Buşuyeva oxumuşdur. Drijor Gennadi Rojdestvenski əsərin premyerası haqqında deyir:
Forma
Muğam rəng və giriş-epiqrafın mövzusu ilə tamamlanır:
Hang
"Hipnotik bir çalğı" olaraq xarakterizə edilən Hang, Bern dilində "əl" mənasını verməkdədir. Hangı iki İsveçrə vətəndaşı, Sabina Schärer ilə Felix Rohner, dünyanın fərqli bölgələrində gerçəkləşdirdikləri uzun araşdırma ve incələmələrdən sonra bir zərb musiqi aləti olaraq yaratmışlar.
Öskən
Öskən (əvvəlki adı: Oskən) — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Qəribli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 7 mart 2012-ci il tarixli, 310-IVQ saylı Qərarı ilə Tovuz rayonunun Qəribli kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Oskən kəndi Öskən kəndi adlandırılmışdır.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Əli bəy Direktor
Həyatı
Əli bəy Direktor 1844–cü ildə İstanbulda doğulmuşdur.
İspaniya krallarının siyahısı
Orta əsrlərdə bütün İspaniyanın imperatoru titulundan istifadə olunurdu. Rəsmi olaraq İspaniya Kralı titulunu ilk alan II Filip oldu.
Yusif Bağırov
Həyatı
Yusif Bağırov təhsilini başa vurduqdan sonra fəaliyyətini Gəncə Dövlət Dram Teatrına bağlamış, 1952–1956-cı illərdə teatrın quruluşçu rejissoru, 1966–1995-ci illərdə isə baş rejissoru kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Yusif Bağırov 1956-cı ildən 1966-cı ilə qədər Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında işləyib. Həmin illərdə "Koroğlu", "Kölgələr sürünür", "Əhməd haradadır?", "Mən rəqs edəcəyəm" bədii filmlərinin ikinci rejissoru kimi fəaliyyət göstərib. Ümumiyyətlə, Yusif Bağırov karyerası ərzində 100-dən artıq bədii filmi Azərbaycan dilinə dublyaj edib. 1959-cu ildə Şəmsi Bədəlbəyli ilə birgə Fikrət Əmirovun "Gözün aydın" əsərini Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının səhnəsində tamaşaya hazırlayıb. Rejissor, həmçinin 1961–1963-cü illərdə M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda aktyor sənətindən dərs deyib.
Behzad Behzadi
Behzad Behzadi(1927 - 27 fevral 2008)-Azərbaycanlı alim, yazıçı, tərcüməçi və Azərbaycan dili üzrə tədqiqatçı. O, hüquq sahəsində təhsil almış hüquqşünas, 2000-ci illərdə Tehranda nəşr olunan "Azəri" jurnalının redaktoru idi.
Lazılar
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Kiçik Qafqaz dağlarının yamacında yerləşir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Aleksandra Ekster
Həyatı
Onun Kiyevin 27 Funduklievskaya küçəsindəki rəsim studiyası, Kiyev elitası üçün bir toplanma yeri idi. 1908-ci ildə o, Kiyevdə David Burlyuk, Vladimir Burlyuk tərəfindən tərəfindən yaradılan "Zveno" qrupunun üzvləri və başqaları ilə eyni sərgidə iştirak etmişdir.
Dioskoreyakimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Şredingerin pişiyi
Təcrübənin mahiyyəti
"Yetərincə burlesk (mübaliğəli) olan hadisəni düzəltmək olar. Hansısa pişik polad kamerada digər cəhənnəm maşını ilə birgə (hansı ki, pişiyin birbaşa təsirindən qorunmuş olmalıdı) qapadılıb: Geyger sayğacının daxilində kiçik həcmdə radioaktiv məhlul yerləşir, stol böyük deyil, bir saat ərzində ancaq bir atom parçalana bilər, ancaq həmin eyni ehtimalla da ola bilər ki parçalanmasın; əgər bu baş verərsə, tutuşdurulmuş dəstək seyrəlir və rele işləməyə başlıyır, buraxılmış çəkic, içində güclü turşu olan kolbanı dağıdır. Əgər bir saatlığına bütün bu sistemi öz başına buraxsaq, deyə bilərik ki, pişik bu müddət ərzində sağ olacaq, belədirsə tezliklə atomun parçalanması baş verməyəcək. Atomun ilk parçalanmasındaca pişik zəhərlənərdi. Sistemin Dalğa Funksiyası, diri və ölü pişiyi bərabər payla özündə qarışdıraraq yaxud bulaşdıraraq (ifadəyə görə üzr istəyirəm) bütünlüklə bunu göstərəcək.
Kazimir Skureviç
Fəaliyyəti
Skureviç mətbuatda dərin xalq ənənələrinə malik şəhərin tikintisində Azərbaycan memarlığından istifadə olunması lehinə alovlu çıxışlar edirdi. O, məşhur Şirvanşahlar sarayı yaxınlığında, İçərişəhərdə, memarlıq abidələrinin əhatəsində öz yerli memarlıq xüsusiyyətləri ilə ümumi fona çox uğurla uyğunlaşmış bir sıra yaşayış evləri tikməyə nail oldu.
Mixael Şumaxer
O, bir çox formula rekordlarını hələ də öz əlində saxlayır. Ən çox çempionluq, qran-pri qələbəsi, poul pozişn, ən sürətli dövrə, ən yüksək xal və bir mövsümdə qazanılmış ən çox qələbə. 2002-ci ildə o, Formula-1 tarixində mövsümün bütün yarışlarını ilk üçlükdə tamamlayan yeganə pilot oldu.
Formula 1
Son idman reqlamentinə görə, motorun işçi həcmi 1.6 litrdir, silindrlərin sayı isə V6-dır, motorun çəkisi 145 kq-dır. Bu balaca motor 850-900 at qüvvəsi hasil edir və düz yollarda 370 km/saatadək sürət yığmağa imkan verir. Ümumiyyətlə, Formula-1 maşınları ən dinamik maşınlar sayılırlar, yəni ən qısa vaxt ərzində sürətlənir və ən qısa vaxt ərzində dayanırlar.
Seyid Yəhya Bakuvi türbəsi
Təsviri
Türbənin divarları və tağı yaxşı yonulmuş daşdan tikilmişdir; pəncərənin taxta çərçivəni əvəz edən şəbəkələri də daşdan yonulmuşdur. Bu binada türbənin gümbəz və divarlarını örtən və hələlik saray kompleksinin tikililəri içərisində daxili boyaların salamat qalmış yeganə nümunəsi olan sqrafitto tipli rəngli mala diqqət cəlb edir.
Zeynal Zeynalov (futbolçu)
Tərçümeyi halı
Z.Zeynalov 2008-ci ildə futbolçu kimi karyerasını Salyanın "Muğan" komandasının heyətində davam etdirmişdir. Futbol üzrə XII Azərbaycan çempionatının birinci dairəsi başa çatdıqdan sonra 30 noyabr 2008-ci ildə "Muğan" komandasının baş məşqçisinin tələbi ilə komandanın 12 üzvü, o cümlədən Zeynal Zeynalov transfer edilən futbolçuların siyahısina daxil edilmişdir. və son nəticədə o, Bakının "Standart" klubunun heyətinə keçmişdir. Burada Z.Zeynalov 2 mövsüm ərzində çıxış etmişdir və bundan sonra o, öz fəaliyyətini futzala həsr etmişdir. .
Elbəy Aslanov
Həyatı
1979-cu ildə Alma-Atada Qazaxıstan Dövlət Universitetində namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək Fizika-riyaziyyat elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Sonralar bu universitetlə sıx elmi-əlaqə yaratmış, onlarla birlikdə elmi axtarışlar aparmışdır.
O, Respublika Təhsil Nazirliyinin mükafatı, SSRİ və Azərbaycan Komsomolu Mərkəzi komitəsinin döş nişanları və fəxri fərmanları ilə təltif edilmişdir. Azərbaycan LKKİ-nı MK-nın üzvü və oktyabr rayon sovetinin deputatı seçilmişdir.
Sarıtala
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Şans (film, 2004)
Şans — Rejissor Elçin Məmiyevin filmi.
Siyasi azadlıq
Z.Freydin davamçılarından biri olan E.Fromm göstərirdi ki,azadlıq-şəxsiyyətin özünü idarə etməsidir,onun mənəvi,emosional qabiliyyətinin ifadəsidir.M.Haydegger göstərirdi ki,insana Taleyi özünə tabe etmək və yaxud dəyişdirmək nəsib olmamış,odur ki,onun azadlığı həmin Taleyi itaətlə qəbul etməkdən ibarətdir.Haydegger azadlığı idrak ilə əlaqələndirirdi.O,yazmışdı "Hər cür əsl qurtuluş yalnız zənciri qırmaq və öhdəliyi atmaq deyil,hər şeydən əvvəl azadlığın mahiyyətini öncədən müəyyən etməkdir ".Onun sözlərinə görə özbaşnalıq "azadlığın gecə tərəfidir".
Çoxları isə deyirlər ki,azadlıq müəyyən fikir müstəqilliyi,fəaliyyət sərbəstliyi deməkdir,insanın öz yaradıcılıq qabiliyyətini sərbəst ifadə etmək imkanıdır.Fəlsəfə tarixində bir sıra böyük filosoflar(Aristotel,Hegel,Marks və b.)azadlıq,o cümlədən siyasi azadlıq haqqında fikir söyləmişlər.Məsələn,ingilis filosofu T.Hobbsa görə azadlıq qanunla yasaq edilməyən hər şeyi istədiyi kimi etmək və qanunun məcbur etmədiyi isə etməmək imkanıdır.Burada azadlıq-qanunun əksidir,lakin onlar bir-birini inkar etmir,qarşılıqlı olaraq məhdudlaşdırırlar.Qanunlar çoxaldıqca-azadlıqlar azalır və yaxud əksinə.T.Hobbs burada belə nəticə çıxarır: bir halda ki,qanunlar vətəndaşların bütün hərəkət və davranışlarını əhatə edə bilmir,istənilən idarə formasında həmişə qanunun yasaq etmədiyi və yaxud məcbur etmədiyi sonsuz dərəcədə çoxlu hallar olur.Ona görədə hər bir dövlətdə-istər monarxiya,istərsədə demokratiya olsun-vətəndaşlar azaddır.Hətta suverenin (monarx və ya xalqın)hakimiyyəti məhdudlaşdırmayanda da vətəndaş azddır.Çünki suverenin iradəsi qanun deməkdir,qanun isə azadlığı məhv etmir,onu yalnız məhdudlaşdırır.Azadlığın liberal anlayışına görə qanun azadlığın əksi deyil,onun zəruri şərtidir,o azadlığı məhdudlaşdırmır,əksinə onu saxlayır və genişləndirir.Başqa ingilis filosofu C.Lokk deyirdi:"Qanun olmayan yerdə azadlıq da yoxdur".Azadlığın liberal anlayışı qanun və iradəni qəti şəkildə bir-birinə qarşı qoymağa əsaslanır.İradə nə isə fərdi,müəyyən olmayan,naməlum və daimi olmayan bir şeydir.Qanun isə ümumi,müəyyən,elan edilmiş və daimi bir şeydir.Başqasının iradəsindən asılı olmaq insanı azadlıqdan məhrum edir,qanundan(yalnız ondan)asılı olmaq isə onu azad edir.Beləliklə,liberal anlayışında qanun azadlığı deyil,azadlıq qanunu məhdudlaşdırır,qanun azadlığın hüdudunda deyil,azadlıq qanunun hüdudunu müəyyənləşdirir.
Yerlik hal
Yerlik hal və ya ismin yerlik halı. Əşya və ya hərəkətin yerini bildirir. İsmin yerlik halı kimdə? nədə? harada? suallarından birinə cavab verir və -da, -də şəkilçiləri ilə düzəlir. Məsələn: Günayda, Ayseldə (kimdə?), kitabda, dəftərdə (nədə?), bağda, həyətdə (harada?) və s. Kimdə? nədə? sualına cavab verən isim cümlədə vasitəli tamamlıq, harada? sualına cavab verən isim isə zərflik olur.
İngilis dilinin Britaniya variantı
İngilis dilinin Britaniya variantı (və ya BrEn, BrE, BE, en-UK or en-GB) Birləşmiş Krallıqda istifadə olan ingilis dilini başqa yerlədə istifadə edilən formalarından ayırmaq üçün istifadə olunan geniş termin.
Məşədilər (Alakol, Tovuz)
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Debit
Hidrogeoloji tədqiqatlarda quyunun debiti mühüm göstəricilərdən biri hesab olunur.
Qarabulaq (İnquşetiya)
Qarabulaq — Rusiya Federasiyası, İnquşediya Respublikası ərazisində yerləşən şəhər. Respublika əhəmiyyətli şəhər olaraq inzibati vahidliyi təşkil edir. Şəhər dairəsinə yalnız bir yaşayış məntəqəsi daxildir.
Coğrafiya
Ən yaxın yaşayış məntəqələri: şərqdə — Troiskaya, cənubda — Yandare, qərbdə — Plievo. Şəhər dairəsi ərazisi cənubdan və qərbdən Nazran rayonu, şərqdən Sunja rayonu, şimaldan isə Maqlobek rayonu ilə sərhədlənir. Qarabulaq şəhərinin özü isə şəhər dairəsinin cənubunda yerləşir.
İqlimi
Mülayim soyuq və rütubətli iqlimə malikdir. Qışı soyuq və qısa, yayı isə isti və uzun keçir. İllik yağıntının miqdarı 663 mm-dir.
Tarixi
Terek kazakları tərəfindən qurulan yaşayış məntəqəsinin təsis ili 1859-ci il hesab edilir. Yaşayış məntəqəsinin tikintisinə 1858-ci ildə başlanılmışdır. İlk əvvəl bu yaşayış məntəqəsi Eldırxanov.
Şəhərdə Qafqazda fəaliyyət göstərən islamçı terroristlər aktivdirlər. Qarabulaqda 2010-cu ildə bu qruplardan biri terror aktı törətmişdir.
FİFA Konfederasiyalar Kuboku
Tarixi
1992 və 1995-ci ildə keçirilmiş ilk iki kubok Kral Fəhd Kuboku adı ilə təşkil olunmuş, 1997-ci ildəki 3-cü turnirdən etibarən FİFA tərəfindən tanınmış və turnirin adı FİFA Konfederasiyalar Kuboku olaraq dəyişdirilmişdir.
Sərtlik
Hesablamalar
Ümumiyyətlə, elastik cisimdə sonsuz kiçik elementin (nöqtə kimi baxılır) əyilmələri (və ya hərəkətləri) çoxsaylı SD (bir nöqtədə maksimum altı SD) boyunca baş verə bilər. Məsələn, üfüqi dayaq üzərindəki bir nöqtə, deformasiya edilməmiş oxa nəzərən həm şaquli yerdəyişməyə, həm də fırlanmaya məruz qala bilər.
Uyğunlaşma
Sərtliyin tərsi əyilgənlik və ya uyğunlaşma olub, adətən, nyutonda metr vahidləri ilə ölçülür. Reologiyada bu, nisbi deformasiyanın gərginliyə nisbəti kimi müəyyən edilə bilər və buna görə də qarşılıqlı gərginlik vahidləri, məsələn, 1/Pa götürülür.
Burulma sərtliyi
Əlavə sərtlik ölçüləri oxşar əsaslarla əldə edilir, o cümlədən:
Elastiklik münasibəti
Eynilə, düz bir hissənin burulma sərtliyi
Ernst Happel stadionu
1945-h.h.
1992-ci ilə qədər Prater stadionu adlandırılan stadion 1992-ci ildə stadiona əfsanəvi oyunçu Ernst Happelin adı verilmişdir.
Ağadadaş Müniri
Ağadadaş Müniri — azərbaycanlı şair, "Məcməüş-şüəra" ədəbi məclisinin nümayəndəsi.
Həyatı
Ağadadaş Müniri 1863-cü ildə Bakının Hövsan kəndində anadan olmuşdur. Yeddi yaşında atadan yetim qalmış, anasının təkidi ilə mədrəsəyə getmiş, on beş yaşınadək orada oxumuşdur. Müniri öz şerlərini qəzəl, məsnəvi, rübai, qitə, qəsidə şəkillərində yazmışdır.
Yaradıcılığı
Şairin ən məşhur əsərlərindən biri onun "Ənar" qəsidəsidir. İmam Əlinin və Həzrəti Fatimənin ailəsində baş vermiş, olduqca əxlaqi bir hadisənin bədii tərənnümü olan bu qəsidə klassik şer şəklini olduğu kimi saxlamışdır. Belə ki, şair klassik ənənəyə sadiq qalaraq əsas mövzuya keçməzdən əvvəl qəsidəni "bahariyyə" ilə başlayır. Əruzun rəməl bəhrində qələmə alınmış qəsidənin əsas səciyyəvi xüsusiyyəti hər bir misranın cümlə şəklində olub, beytin ümumi məzmun çərçivəsi daxilində fikir bitkinliyi ifadə edə bilməsidir.
Keyqubad məscidi
Kеyqubаd məscidi — Şirvanşahlar saray kompleksinin yuxarı həyətində, Şirvanşahların saray binasının arxasında, Seyid Yəhya Bakuvi türbəsinin qarşısında yerləşən məscid. Məscid sifarişçisi olan Şirvanşah I Keyqubadın (1317-1348) adı ilə adlandırılmışdır.
Boyanka Kostova
2009 Avropa Çempionatı
Birdən qaldırma yarışlarında Boyanka Kostova birinci yanaşmada 95 kq. sifariş etdi və onun öhdəsindən gəldi. Boyanka Kostova növbəti 2-ci yanaşmada isə 100 kq. sifariş etdi və onunda öhdəsinsən gəldi. Sonuncu 3-cü cəhdə 102 kq. sifariş edən Boyanka Kostova onunda öhdəsinsə gəldi. 3 ştanqın öhdəsindən gələn Boyanka Kostova birdən qaldırma yarışlarında 5-ci yeri tutdu. Boyanka Kostova iki hərəkətin cəmində isə 180 kq. nəticə ilə 15 idmançı arasında 5-ci yeri tutdu. 15 yaşında Avropa Çempionatında debüt edən və 5-ci yeri tutan idmançı üçün bu nəticə uğur hesab oluna bilərdi.
2010 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları
Boyanka Kostova 2010-cu ildə Avropa Çempionatı ilə yanaşı Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarınada qatıldı. Boyanka Kostova Sinqapur şəhərində baş tutan Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarında qızıl medal qazandı. 17 yaşlı gənc idmançı 53 kq. çəki dərəcəsində birdən qaldırma yarışlarında birinci yanaşmada 78 kq. sifariş etdi və onun öhdəsindən gəldi. Birinci yanaşmalardan sonra Boyanka Kostova ən yaxın izləyicisi Hsing-Çun Kuonu 6 kq. qabaqlayırdı. 2-ci yanaşmada Boyanka Kostova 82 kq. sifariş etdi və onunda öhdəsindən məharətlə gəldi. Sonuncu 3-cü yanaşmada Boyanka Kostova 85 kq. sifariş verdi və onunda öhdəsindən gəldi və Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarının əsas favorti olduğunu sübut etdi.
Müqəddəs Ambrosi
Müqəddəs Ambrosi, Milanlı Ambrosi, Medilonlu Ambrosi (təq. 340–4 aprel 397) dörd böyük latın kilsə mütəfəkkirindən, Roma kilsəsinin banilərindən biri, kilsə müəllimi. Ambrosi dövrünün ən böyük avtoritetli, imperator siyasətinə qarışabiləcək dərəcədə söz sahibinə malik din xadimi olmuşdur. Bununla da o, kilsə ilə dövlət münasibətləri arasında zəmin yaratmış olmuşdur. Bəxtiyar Avqusinini xristianlığa dəvət edərək onu vəftiz etmişdir. Müqəddəs Ambrosi həm katolik həm də pravoslav kilsə kanonuna qəbul edilmişdir.
Boyanka Kostova
2016 Avropa Çempionatı
17 aprel tarixdə Boyanka Kostova Avropa Çempionatından sonra Azərbaycana döndü. O Heydər Əliyev Beynəxalq Hava Limanında jurnalistlərə müsahibə verdi.
Primatlar
Aqil insanın formalaşması
Aqil insan növündən əvvəl neandertal, sinantrop, pitekantrop və avstralopitek adlı insan növləri olmuşdur. Güman edilir ki, müasir insan Afrikada əmələ gəlmişdir. Onun sosioloji varlığa çevrilməsində əmək böyük rol oynamışdır.
Çıxışlıq hal
Təsirlik halının digər dillərdəki qarşılığı belədir:
Mamont yarımadası
Şimal-qərbdən cənub-şərqə 120 km məsafədə uzanır. Orta eni 50 km-dir. Maksimal hündürlük 59 metr idi. Bitki örtüyü tundra bitkiləridir. Ərazisinin böyük hissəsi bataqlaşmışdır.
Dağ tinamusu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
I Feodosi
Feodosi və Müqəddəs Ambrosi
İtaliyada qaldığı üç il ərzində Mediolan yepiskopu Müqəddəs Ambrosinın təsirinə düşür. 390-cı ildə Makedoniyanın iri şəhərlərində ordu komandanlığının özbaşnalığına qarşı qiyam qalxır. Feodosi qiyamı amansızlıqla yatırır. Müxtəlif mənbələrə əsasən 7-15 min arasında şəhər əhalisi qırılmış olur. Bu hadisədən sonra Feodosi kilsədə dua etmək istəyərkən, Müqəddəs Ambrosi onu içəri buraxmır, və onu günahsız insanların ölümündə suçlayır. Yalnız 8 aydan sonra imperatoru əfv edərək, onu ölüm hökmünün icrasını hökm sürüldükdən 30 gün sonraya saxlanılması haqqında fərman verməyə məcbur etdirir..
Toxum
Toxumun içərisində rüşeym, onun da ətrafında rüşeymin müvəqqəti qidasını təşkil edən ehtiyat maddəsi olur. Hər toxum xaricdən qabıqla örtülür. Toxumun xarici qabıq hissəsi müxtəlif sərtlikdə və rəngdə, səthi isə çopur, qırışıq, hamar, kələ-kötür, tikanlı, tüklü ola bilir.
Toxumun tərkibi
Toxumun tərkibində müxtəlif maddələr var. Tarladan, bağça və bostandan toplanmış toxumlar ilk baxışda quru görünür. Lakin onlar nə qədər quru olsa da tərkibində su var.
Taxıl bitkilərinin – buğda, arpa, vələmir, qarğıdalı və başqa toxumlarının tərkibində nişastanın, ikiləpəli bitkilərin – lobya, noxud, mərcimək və digərlərinin toxumlarının tərkibində isə zülal maddəsinin miqdarı çoxdur.
Toxumun tənəffüsü
Bütün canlılar, bitkilər, heyvanlar və insanlar tənəffüs etdiyi kimi toxumlar da tənəffüs edir. İnsanlar və heyvanlar xüsusi tənəffüs orqanları ilə tənəffüs edir. Lakin bitkilərin xüsusi tənəffüs orqanları yoxdur. Bitkilər bütün orqanları ilə tənəffüs etdiyi kimi toxumlar da bu qaydada tənəffüs edərək oksigeni udur, karbon qazını buraxır. Toxumlar cücərərkən rüşeym kökcüyü, gövdəciyi və yarpaqcıqları vasitəsi ilə tənəffüs edir. Quru toxumlarda tənəffüs prosesi zəif gedir. Onların tənəffüsü cücərmə zamanı daha güclü olur.
Antiseptiklər
250px|thumb|right
Antiseptiklərin bir qismindən (karbol turşusu, krezol, lizol, formalin, xloramin, xlorlu əhəng və s.) binaları dezinfeksiya etmək üçün istifadə olunur. Tibbdə işlədilən antiseptiklərə pantosid, yodoform, kalium-permanqanat, bor turşusu, natrium-hidrokarbonat, nişatır spirti, gümüş-nitrat, protarqol, Burov mayesi, spirt, rivanol, bəzi antibiotiklər (qramisidin, mikrosid), fitonsidlər və s. aiddir.
Kempbell adaları
Ekologiya
Adalara insanlar tərəfindən ağır zərbə vurulmuşdur. Belə ki, XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərində sıçovullar Balina ovçularının gəmisində gəlmişlər. 2003-ci ildə nəhayət ki, sıçovulların adalarda kökü kəsilmişdir. Onların fəaliyyəti sayədində quşların çoxu əl çatmaz qayalıqlarda yuva qurmalı olurdular. İqlimi rütubətli və soyuqdur
Buran (kosmik gəmi)
Texniki göstəricilər
Kosmik gəminin yerüstü sistemlər üçün proqram təminatının hazırlanması zamanı DİPOL dilindən istifadə etməklə struktur layihələşdirmə texnologiyasından istifadə olunub. Modelləşdirmə məsələlərinin həlli üçün isə LAKS dilindən istifadə olunub. Bort Rəqəmli Hesablayıcı Maşını və Əməliyyat sistemi PROL2 (PROLOQ dilinin əsasında) və ASSEMBLER/370 dillərində yazılıb.
Azər Namazov
Azər Zərqara oğlu Namazov — hüquq üzrə fəlsəfə doktoru.
Şəfa bulağı (film, 1981)
Məzmun
Kinolentdə bərəkətli torpağımızın əvəzsiz neməti olan şəfa qaynaqlarından, şərbət bulaqlarından söbət açılır.
Bərklik
Bərklik materialın bir çox xassələri haqqında fikir yürütmüyə imkan verir. Məsələn, bərkliyi məlum olam materialın səthində baş verə biləcək yeyilməni əvvəlcədən proqnozlaşdırmaq olar. Bərk şüşələr az cızılırlar, bərk dişli çarxlar yavaş yeyilirlər. Kəsici alətin materialını seçdikdə bərklik böyük rol oynayır. Bərk kəskilər daha uzunömürlülyə malikdirlər.
Ölçmə üsulları
Bərkliyi ölçmək üçün bir neçə üsul mövcuddur:
Norveçin dənizaşırı əraziləri
İdarə
Norveçin sahib olduğu heç bir dənizaşırı ərazilər ölkənin inzibati bölgüsünə daxil deyildir. Belə ki, onlar nə vilayət nədə kammuna statusu almamışdır. Asılı ərazilər Norveç krallığının tərkib hissəsi olmasada, onun ərazi bütövlüyünü təşkil edir. Bu o anlam daşıyır ki, həmin ərazilər Norveç Konstitutsiyasının birinci maddəsini pozmadan güzəştə gedilə bilər. İnzibati cəhətdən Osloda yerləşən Norveçin Daxili İşlər Nazirliyinin qütb işləri üzrə departamenti tərəfindən idarə edilir. Onlara mülki və məhkəmə qanuvericiliyi, ekoloji normalar tətbiq edilir. Burada atom yanacağının saxlanması və digər istifadəsi qadağandır . 250px|thumb|left|[[Berenberq vulkanı. Yan Mayen adası.]] I Pyotr adası və Kraliça Mod Torpağı 60 °C. e. aşağıda yerləşdiyindən ona olan iddialar dondurulmuşdur. Bu konvensiyaya həmcinində Norveç imza atmışdır. Ancaq subantarktika qurşaqda yerləşən Buve adası isə Antarktika haqqında konvensiyanın həzərdə tutduğu ərazidən kənarda yerləşir.
Ryöpeyru (kanton)
Kantonun INSEE kodu — 1226. Ryöpeyru kantonuna cəmi 6 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Ryöpeyru kommunasıdır.
Böyük İran
Tarixçilərin təsvirləri
Riçard Nelson Fray; Böyük İranın ərazisini Qafqaz Əfqanıstan, Pakistan və Orta Asiyanın bir qismi (Xorasan, Xarəzm) olaraq, mədəni sərhədlərinin isə Qərbi Çindən Sami dillərinin danışıldığı Qərbi Mesopotamiya, Aralıq dənizi və Egey sahillərinə qədər uzandığını söyləmişdir. Fraya görə İran, İrani dillərin danışıldığı və İranın çoxmədəniyyətliliyini saxlayan torpaqların hamısını əhatə etməkdədir. Richard Foltz isə: "Böyük İran" xalqlarını ehtiva edən bölgələrin Mesopotamiyadan Qafqazyaya, Xarəzm, Mavəraünnəhr, Baktriya, və Pamir dağları olduğu farslar, madaylar, parfiyalılar və sogdlar da daxil olmaqla İslamdan əvvəl bütün Zərdüşt bölgələrdir. Böyük İran, Yunanıstan sərhədindən Hind çayına qədər olan bölgəni əhatə edir. J. P. Mallory və Douglas Q. Adams'a görə: Əhəmənilər imperiyası dövründə Böyük İranın qərb bölgələrində əsasən cənub qərb İran dilləri, şərq hissələrində isə Avesta ilə əlaqəsi olan şərq İran dilləri istifadə edilirdi. Corc Lane: Monqol İmperatorluğunun dağılması ilə Elxanilər və Olcaytular Böyük İranın hökmdarı olmuşdur. Judith G. Kolbas'a görə: bu dövlətlərin rəhbərliyi M.S. 1304-1317 illəri arasında olmuşdur. Teymurilər dövləti tarixçisi Mir Khwand Böyük İranı (Iranshahr) Fərat çayından AmuDərya arasında olan bölgə olaraq qeyd etmişdir.
Suvalki
Əhalisinin sayı 69527 nəfərdir(2011).
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Fritof Nansen Topağı
Norveç qütb ekspedisiyası (1893–1896) başda Frityof Nansen "Fram" gəmisində Frans-İosif Torpağına gəlir. O, elə düşünürdü ki, bu topaqların ardının Şimal qütbünü keçərək Qrenlandiya ilə birləşdiyini düşünürdü. Ancaq o bu fikirin yanlış olduğunu təstiqləyie. 125px|left|thumb Bölgə Norveçin ərazisi olması fikiri irəli sürülsədə heç bir dövlət rəsmən ərazi iddiası irəli sürməmişdir. 1926-cı ildə SSRİ ərazini tam nızarətinə alır.
Buve adası sektoru
SSRİ özüdə bu iddiasından əlçəməməsinə baxmayaraq Antarktida haqqında konvensiyaya görə bütün iddialar dondurulduğundan, yalnız Buve Norveçin ərazisi olaraq təstiqlənir. 450px|thumb|left|1941 il xəritəsi, Yeni Şvabiya Almaniya ərazisi olaraq göstərilir
Rüfət Həsənov
Rüfət Rauf oğlu Həsənov — Azərbaycan kinorejissoru və ssenaristi, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin Kinematoqrafiya şöbəsinin müdiri.
Sedan (şəhər)
Tarixi
Kardinal Mazarini Sedan parça fabrikini tikir. XIX əsrdə Sedan əsas avtomobil yolu mərkəzi olur.
Kürdüstan
İraq Kürdüstanı ilk dəfə muxtariyyəti İraq hökuməti ilə razılığa gəldikdən sonra, 1970-ci ildə qazanmışdır və onun federal İraq Respublikası daxilində muxtar varlıq kimi statusu 2005-ci ildə yenidən təsdiq edilmişdir. İranda Kürdüstan adlı bir ostan var, ancaq muxtariyyətə malik deyil. Suriyada vətəndaş müharibəsində vuruşan kürd milisləri – Suriya Demokratik Qüvvələri şimali Suriyanın böyük qisminin nəzarətini ələ ala bilmişdir. Bunun səbəbi Suriya Prezidenti Bəşər Əsədə sadiq olan Suriya hökumətinin qüvvələri başqa yerlərdə vuruşmaq üçün oradan çəkilməsi idi. Öz hökumətlərini təşkil edən Suriya kürdləri Suriya hökumətini müharibədən sonra ərazidə muxtar vilayət təsis etməyə çağırırlar.
Etimologiya
Kürdüstanın qədim adlarından biri də Korduenadır. Kürdüstan qədim dövrlərdə ermənilər tərəfindən Korçayk, yunanlar tərəfindən Kordini , latınlar tərəfindən (Gordyene, Gordiyene), yəhudilər tərəfindən isə Kartigini adlandırılmışdır.
Orta əsrlər
Ənnazilər 990–1117-ci illərdə indiki İraq–İran sərhədində yerləşən əraziləri – Kirmanşah, İlam, Hülvan, Dinavər, Şəhr-i Zor və Daquq kimi şəhərləri idarə etmiş kürd sünni müsəlman bir sülalə idi. Şərəf xan Bitlisinin yazdığı və kürd tarixini əhatə edən «Şərəfnamə» əsərinə görə, sülalənin adı Ənnaz yox, Əyyardır. Buna görə də sülaləyə xitab edərkən Əyyarilər adında da istifadə olunur. Sülalənin əsası Əbül-Fəth Məhəmməd ibn-Ənnaz tərəfindən qoyulmuşdur və ilk dövrlərdə Hülvanı idarə edirdi. Onun hakimiyyəti dövründə Ənnazilər qonşu ərəb tayfaları ilə, eləcə də Həsənveyhilər ilə vuruşmuşdur. Əbül-Fəth Ənnazın oğlu Hösəm-əl-Dəvla Əbül-Şəvkin hakimiyyəti dövründə Ənnazilər Hilləyə qədər olan ərazini idarə etmişdir. Böyük Səlcuq türkləri ilə apardığı mübarizədə o, Həmədan şəhərini ələ keçirmiş, Dinəvar və Əsədabada yürüş etmişdir. Toğrul xan 1045-ci ildə Ənnazilərin idarə etdiyi ərazilərə yürüş etmişdir. Buna baxmayaraq, Ənnazilər sülaləsinin nümayəndələri yenə də bəzi əraziləri idarə edirdilər. Sonuncu Ənnazi hökmdarı III Sürxab ibn-Ənnaz XII əsrin ikinci yarısında Luristanı idarə etmişdir.
XV–XVIII əsrlər
Şərəf xan Bitlisi müəllifi olduğu «Şərəfnamə» əsərində bildirir ki, kürd torpaqları Hörmüz boğazından başlayıb Malatya və Qəhrəmanmaraşa qədər uzanır. 1640–1655-ci illərdə Kürdüstana səyahət etmiş Övliya Çələbi vilayətin müxtəlif rayonlardan bəhs edib. Bu rayonlara Ərzurum, Van, Hakkari, Cizrə, Amadiyə, Mosul, Şəhr-i Zor, Hərir, Ərdalan, Bağdad, Dərnə, Dərtənq o cümlədən Bəsraya qədər olan ərazilər aiddir.
XVIII əsrdə kürd tayfalarının çoxu Qarabağ düzündə yaşayan Azərbaycan türkləri ilə tayfa ittifaqları qurmuşdular. XIX əsr Rusiya tarixşünası Pyotr Budkov qeyd etmişdir ki, 1728-ci ildə Muğan düzündə yarımköçəri maldarlıq ilə məşğul olan kürdlər və şahsevənlər Rusiya vətəndaşlığı almaq üçün müraciət etmişdilər.
İran
İran İkinci Dünya müharibəsində öz neytrallığı bəyan etsə də, antihitler koalisiyası tərəfindən işğal olunmuşdu. Azərbaycan böhranı zamanı, SSRİ-nin dəstəyi ilə 1946-cı ildə Qazı Məhəmmədin öndərliyi altındakı Komeley Ciyanevey Kürd hərəkatı tərəfindən Məhabad şəhərində respublika təsis olunmuşdur. Bu kiçik ölkə Məhabad, Bükan, Piranşəhər və Üşnəviyyə şəhərlərini əhatə etdiyindən ölkənin varlığını bütün İran kürdləri dəstəkləmirdi. Məhabad Cümhuriyyəti bir ildən az bir müddətdə mövcud olmuşdur. Sovet qüvvələrini bu zaman regiondan çəkilmiş və mərkəzi İran hökumətinin qüvvələrinin seperatçıları məğlub etməsinə icazə vermişdir.
2 dekabr 1996-cı ildə görkəmli sünni ruhanisi Molla Məhəmməd Rabiyeyin ölümü şəhərində sünni kürdlər ilə hüquq-mühafizə qüvvələri arasında şiddətli döyüşlərə səbəb olmuşdur. Molla Rabiyey Kirmanşah şəhərindəki Əl-Şəfeyi məscidində imam idi. Mitinqlər daha üç gün davam etmiş və Kürdüstan ostanında yerləşən başqa şəhər və qəsəbələrə yayılmışdır.
1999-cu ilin fevral ayında kürd milliyətçilər Məhabad, Sənəndəc və Urmiya kimi bir neçə şəhərin küçələrinə çıxmış və İran hökuməti əleyhinə, Abdullah Öcalan lehinə mitinqlər keçirdilər. Bu, sərhədlərarası kürd hərəkatı olaraq dəyərləndirilmişdir. Bu mitinqlər hökumət qüvvələri tərəfindən şiddətli şəkildə yatırılmışdır. İnsan hüquqları üzrə ixtisaslaşmış müxtəlif qruplara görə, ən azı 20 nəfər öldürülmüşdür.
İraq
1 dekabr 1918-ci il tarixində Süleymaniyyə şəhərində keçirilən yığıncaqda ingilis polkovnik Arnold Uilson ilə kürd tayfa başçıları Birləşmiş Krallığa təklif verdilər, hansı ki, Birləşmiş Krallıq protektoratı olacaq birləşmiş və müstəqil bir kürd dövlətinin təsis edilməsi ilə bağlı idi. 1919-cu ildən 1922-ci ilə qədər nüfuzlu kürd öndəri Şeyx Mahmud Bərzənci kürd hökuməti qurmuş və Böyük Britaniya hakimiyyətinə qarşı iki dənə üsyan qaldırmışdır. Birinci üsyan 22 may 1919-cu il tarixində Süleymaniyyə şəhərində iki ingilis səlahiyyətlisinin həbs edilməsi ilə başlamış, daha sonra isə Mosul və Ərbil şəhərlərinə qədər yayılmışdır, ancaq bir müddət sonra yatırılmışdır.
thumb|left|228x228px|İraq ordusunun istifadə etdiyi [[haubitsa. Ərbil yaxınlığı, İraq. 1932-ci il.]]
Coğrafiya
250px|right|thumb|Rəvanduz kanyonunun görüntüsü. [[Rəvanduz, İraq Kürdüstanı.]]
İraq Kürdüstanı altı mühafəzəyə bölünür, onların üçü, eləcə də digərlərinin bəzi hissələri Kürdüstan Regional Hökuməti tərəfindən idarə edilmişdir. İran Kürdüstanı Kürdüstan ostanını, eləcə də Qərbi Azərbaycan, Kirmanşah və İlam ostanlarının bəzi hissələrini əhatə edir. Suriya Kürdüstanı və ya Rojava Suriya Ərəb Respublikasının şimali ərazilərini – Raqqa, Hələb mühafəzələrini, eləcə də Əl-Həsəkə mühafəzəsini əhatə edir. Rojavanın əsas şəhərləri Qamışlı və Əl-Həsəkədir. Türkiyə Kürdüstanı Şərqi Anadolu Regionunun böyük bir qismini və Cənub-şərqi Anadolu regionunu əhatə edir. Ərazi 6.000.000–8.000.000 kürdə ev sahibliyi edir. Türkiyə Kürdüstanının ən böyük şəhərləri Diyarbəkir, Şanlıurfa və Vandır.
Oroqrafiya
Dağlar Kürdüstan cəmiyyəti üçün böyük bir coğrafi və mədəni rol oynayır. Kürdlər dağları müqəddəs hesab edirlər. Kürdüstan vilayətində yerləşən dağlara Cudi, Ağrı, Zaqros, Kandil, Sincar, Əbdüləziz, Kürddağ, Cəbəl əl-Əkrad, Şaho, Qabar, Həmrin və Nisir aiddir.
Gürcü yazısı
Gürcü yazıları orijinalda 38 hərfdən ibarətdir. Lakin hazırda gürcü dilində 33 hərfdən istifadə olunur, çünki beş hərf köhnəldiyi üçün istifadədən çıxarılmışdır. Meqrel əlifbasında 36 hərfdən istifadə olunur: gürcü dili üçün istifadə olunan 33 hərf, həmin dil üçün köhnəlmiş olan bir hərf və əlavə olaraq Meqrel və Svan dilləri üçün spesifik olan iki hərf. Həmin hərflər, üstəlik Yunan əlifbasından bir hərf də əlavə olmaqla 35 hərf Laz əlifbasında istifadə olunur. Dörd kartvel dilindən yalnız Svan dili yazı sisteminə malik deyil, lakin, bu dildə yazmaq istəyərkən Meqrel əlifbasının hərflərindən istifadə olunur, bəzən də çoxsəsliliyi təmin etmək üçün diakritik işərələr tətbiq olunur.
Tarixi və mənşəyi
Gürcü yazılarının yaradılması ilə bağlı alimlər arasında başqa bir mübahisə isə bu prosesdə erməni kleriklərinin rolu ilə bağlıdır. Bəzi tədqiqatçılar və orta əsr erməni dilli mənbələr erməni əlifbasının yaradıcısı olan Mesrop Maştotsun həm də Gürcü və Qafqaz Albaniyası əlifbalarını yaratdığını qeyd edirlər. Bu ənənə V əsrdə Maştotsun bioqrafiyasını yazmış tarixçi Koryunun əsərinə əsaslanır, daha sonrakı dövrdə yaşamış tarixçilərin əsərlərində də həmin əsərə istinadla bu məlumat verilmişdir. Lakin, həm gürcü, həm də qərb alimləri bu məlumatı tənqid edərək Koryunun məlumatının düzgün olmadığı və ya sonradan əsərə əlavə edilməsi qərarına gəlmişlər. Digər tədqiqatçılar isə Koryunun məlumatlarına şübhə etmədən onu olduğu kimi qəbul edirlər. Bir çoxları isə, şəxsən Maştotsun yox, ümumilikdə erməni kleriklərinin Gürcü yazılarının formalaşmasında iştirak etmələrini ehtimal edirlər.
Asomtavruli əlyazısı
Aşağıdakı cədvəldə hər bir Asomtavruli hərflərinin yazılma tərzi və xəttlərin istiqaməti göstərilir:
Mxedruli
Digər iki gürcü yazısı kimi Mxedruli yazısı da tamamilə unikameraldır. Mxedruli yazısı ilk dəfə X əsrdə meydana çıxmışdır. Bu yazının ən qədim nümunəsi Ateni Sioni kilsəsinən aşkarlanmış 982-ci ilə aid kitabədir. İkinci ən qədim Mxedruli yazı nümunəsi Kral IV Baqratın XI əsrə aid nizamnaməsidir. Gürcüstan krallığında Mxedruli yazısı əsasən nizamnamələr, tarixi sənədlər, əlyazmalar və kitabələrin yazılması üçün istifadə olunurdu. Mxedruli yalnız qeyri-dini yazılar üçün istifadə olunduğundan xalqın, zadəganların dünyəvi yazısı hesab olunurdu.
XIX əsrdə Xutsuri (Nusxuri və Asomtavruli) yazısının istifadəsi ilə Mxedruli hər iki yazı üzərində üstünlük əldə edir. O dövrdən sonra, Gürcü kilsəsi xaricində Mxedruli universal yazı sisteminə çevrilmişdir.
Digər əlifbalardan əlavə edilmiş hərflər
Mxedruli gürcü dilindən başqa dillərə də uyğunlaşdırılmışdır. Bu dillərdən bəziləri gürcü dili üçün köhnəlmiş olsa da, başqa dillərdə saxlanmışdır, həmçinin əlifbaya bəzi hərflər də artırılmışdır:
Mxedruli əlyazısı
Aşağıdakı cədvəldə hər bir Mxedruli hərflərinin yazılma tərzi və xəttlərin istiqaməti göstərilir:
Variantları
დ (doni) hərfi əksərən yuxarıda sadə çıxıntı ilə 15px yazılır.
Nadir hallarda ო (oni) hərfi düz bucaqlı 10px şəklində yazılır.
Unicode
İlk gürcü yazısı Unicode Standard-a 1991-ci ilin oktyabrında əlavə edilmiş və 1.0 versiyası çıxarılmışdır. Gürcü Unicode blokunun yaradılmasında Kartvel dilləri üzrə tətqiqatlar aparan linqvist Yost Gippert və “Macintosh” üçün Gürcü Unicode –u yaratmış amerikan-irland linqvisti və şrift-kodlaşdırıcısı Maykl Everson mühüm rol oynamışlar. Anton Dumbadze və İrakli Qaribaşvilinin (Gürcüstanın baş naziri ilə qarışdırılmamalı) də bu sahədə fəaliyyəti olmuşdur.
Aşıq Nabat
Həyatı
Bakıda və 1938-ci ildə Moskvada keçirilən ədəbiyyat və incəsənət ongünlüklərinin, folklor festivallarının iştirakçısı olmuş, diplomlarla mükafatlandırılmışdır.
Göyəbaxan
Toponimikası
Yerli əhalinin yozumuna görə, yaşayış məntəqəsi hər tərəfdən dağlarla əhatə olunduğundan və qonşu kəndlərdən görünmədiyindən belə adlandırılmışdır. Göyəbaxan (Gora, Günəbaxan da adlanır) maldarlıqla əlaqədar təsərrüfat tikilisi olub, "yeni doğulmuş quzuların salındığı yer"ə deyilir.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Varşava Müqaviləsi Təşkilatı
Tarixi
Maraqlıdır ki, hələ VMT yaranmazdan əvvəl SSRİ bir neçə dəfə NATO-ya daxil olmağa çalışıb. Həlledici cəhd 31 mart 1954-cü ildə olmuşdur. Moskva hesab edirdi ki, onu NATO-ya qəbul etməklə Qərb gücləri NATO-nun SSRİ-yə qarşı yox, dinc məqsədli olduğunu nümayiş etdirərdilər. Qərb ölkələri Sovet təşəbbüsünü qəti şəkildə rədd edir. Onlar hesab edir ki, Moskva Alyansı yalnız daxildən sarsıtmaq üçün üzvlüyə nail olmaq istəyir. Amma çox güman ki, Kreml öz ideoloji opponentlərindən onu kluba qəbul edəcəyinə ciddi ümid etmirdi. Üzvlüyün rədd edilməsi SSRİ-yə NATO-nun sülh məqsədli olmadığını inandırdı və öz hərbi blokunu təsis etməsinə əsas verdi. VMT-nin elan edilməsi beynəlxalq münasibətlərdə ikiqütblülük yaratdı. Lakin təşkilat ilk strateji məğlubiyyətini elə yarandığı ildə aldı. Sovet İttifaqı öz təşkilatına Yuqoslaviyanı üzv edə bilmədi. Onun prezidenti İosip Broz Tito sözdə Sosialist baxışlara sadiq qalsa da öz oyununu oynayırdı. İosif Stalinin ölümündən sonra SSRİ ilə dövlət münasibətlərinin bərpasına baxmayaraq, Tito və onun silahdaşlarında hələ 1948-ci ildə münasibətlərin pozulmasından sonra yaranmış qarşılıqlı nifrət atmosferi barədə xatirələri qalmışdı.
Təşkilatın yaradılması barədə sənəd 25 may 1955-ci ildə SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti tərəfindən ratifikasiya edilmiş, iyunun 4-də isə qüvvəyə minmişdir. Onun fəaliyyət müddəti 20 il idi, üzvlüyü vaxtından əvvəl ləğv etməyən dövlətlər üçün üzvlük sonrakı 10 il üçün avtomatik yenilənirdi. 1956-cı ildə Macarıstan üzvlük öhdəliklərdən azad olmağa çalışdı. Albaniya vaxtından əvvəl müqavilədən çıxdı. Albaniya 1962-ci ildən VMT orqanlarının işində iştirak etməyib, 13 sentyabr 1968-ci ildən isə birtərəfli qaydada üzvlüyün ləğvini elan edib. Rəsmi versiyaya görə, Albaniyanın təşkilatdan çıxması Çexoslovakiyaya VMT qoşunlarının yeridilməsinə reaksiya idi. Əsl səbəb Albaniya lideri Ənvər Xoca tərəfindən Stalinin şəxsiyyətinə pərəstişin ifşa olunması nəticəsində Balkan ölkəsi ilə SSRİ arasında münasibətlərin pisləşməsi idi. Elə həmin ildə Çexoslovakiya hadisələri fonunda SSRİ öz xarici siyasət istiqamətini dəyişdi. Bundan sonra Moskva SSRİ-nin kursundan kənara çıxan sosialist ölkələrinin işlərinə qarışmaq səlahiyyətini öz üzərinə götürmüşdü. Qərbdə SSRİ-nin bu yeni doktrinasını "Brejnev doktrinası" adlandırırdılar.
Mərdan Camalov
Həyatı
Ailəlidir, 4 övladı var. Azərbaycan Respublikasının sabiq müdafiə sənayesi naziri Yavər Camalovun qardaşıdır.
Lipidlər
Quruluşu
Bitki və heyvan mənşəli yağlar və yağabənzər maddələr lipidlərə aiddir. Lipid-yunanca "lipoz"-sözündən götürülüb, mənası piy deməkdir. Adətən lipidləri iki yerə bölürlər: Bu qrup maddələrə isə fosfatidlər, serebrozidlər və fosfosfinqozidlər aiddir. Bəzən lipidlərə azad uzunzəncirli yağ turşularını, sterinləri və mumları da aid edirlər.Yağların oksidləşərək parçalanması həyat fəaliyyəti üçün zəruri olan, bütün canlı orqanizmlərdə baş verən və onları enerji ilə təmin edən universal biokimyəvi reaksiyadır. Son zamanlar lipidlərin hüceyrə membranını funksiyalaşdıran olduqca mühüm rolu aşkar edilmişdir. Hüceyrə membranının tərkibi zülal və polisaxaridlərdən başqa, 20–75%-ə qədər polyar, qeyri-polyar və neytral lipidlərdən (fosfolipidlər, sfinqolipidlər, xolesterin və yağ turşuları) təşkil olunmuşdur. Lipidlər hüceyrə membranında qalınlığı 5 mm olan polyar bimolekulyar təbəqə əmələ gətirir.
Təbiətin yeddi möcüzəsi
Təbiətin yeddi möcüzəsi layihəsi Dünyanın yeddi möcüzəsi layih'sinin möhtəşəm uğurundan sonra İnternetdə növbəti kampaniya ilə başlanmışdır. Bu kampaniyada Azərbaycanın palçıq vulkanları da iştirak edir. Dünyadakı 800-dən artıq palçıq vulkandan 300-dən çoxu Azərbaycandadır. Buradakı palçıq vulkanları sayına, morfoloji xüsusiyyətlərinə, yüksək aktivliyinə, gözəl görünüşünə görə digər ölkələrdəkindən xeyli fərqlənir.
Assoşieyted Press agentliyi xəbər verir ki, “Təbiətin yeddi möcüzəsi” Beynəlxalq internet-müsabiqəsinin təşkilatçısı olan İsveçrənin “New 7 Wonders Foundation” qeyri-kommersiya təşkilatı 222 ölkədən 261 təbiət möcüzəsi seçmişdir.
İyulun 7-dək davam edəcək səsvermədə iştirak etmək üçün qeydiyyata düşmək lazımdır. Təşkilatçılar bu yolla təkrar səsvermənin qarşısını almaq istəyirlər. İyulda YUNESKO-nun sabiq başçısı Federiko Mayor Saraqosanın sədrliyi ilə bir qrup ekspert 21 finalçını seçəcəkdir. Qaliblər isə yalnız 2011-ci ildə - İnternetdə təşkil ediləcək dünya üzrə növbəti səsvermədən sonra məlum olacaqdır. Telefon və SMS-lə də səs vermək mümkün olacaqdır.
İzahedilməmiş Sərvət Sərəncamı
Yeni "İzahedilməz Sərvət Sərəncamı" onları zənginliklərini açıqlamağa məcbur etmək cəhdidir. Əgər bir şübhəli xarici rəsmi və ya ailələri, sərvətlərinin qanuni mənbəyini göstərə bilmirsə, Milli Cinayətkarlıq Agentliyi onların mülkünü ələ keçirmək üçün Ali Məhkəməyə müraciət edə bilər.
Azərbaycan musiqiçilərinin siyahısı
Aşıqlar
• 4
Folk / instrumental
• 4
Klara Espar
Karyerası
Klara Espar, İspaniya yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Çin yığmasını 11:6 hesabı ilə məğlub edən İspaniya yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Mir Möhsün Nəvvab
Nəvvabın qəbirüstü abidəsi
1957-ci ildə Tokay Məmmədov Mir Möhsün Nəvvabın qəbirüstü abidəsini hazırlayıb. 1960-cı ildə YUNESKO tərəfindən məzarda təmir işləri apalmışdı. 1992-ci ildə Şuşanın işğalından sonra başqa tarixi abidələrimiz kimi Nəvvabın qəbri də ermənilər tərəfindən dağıdılmışdır. "Cıdır düzündə ana babası Mir Fəseh ağanın adı ilə adlandırılan qəbiristanlıqda Molla Pənah Vaqifin məqbərəsinin yaxınlığında Mir Möhsün Nəvvab Qarabağının qəbirüstü abidəsi vardı.
Nizami Sadıqov
Həyatı
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Ailəlidir, 4 övladı, 7 nəvəsi var.
Otello
Personajlar
Hadisə Venesiya və Kiprdə baş verir.
Tataupa tinamosu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ontoloji sübut
Rene Dekart və Ontoloji sübut
Ontoloji sübutun digər forması, yeni dövr Avropa fəlsəfəsinin əsasını qoyanlardan biri Rene Dekart (1596-1650) tərəfindən irəli sürülmüşdür. Dekart rasionalizminin əsas prinsipi bu idi ki,"yalnız tamamilə şübhəsiz və aydın dərk edilən şeyi həqiqət kimi qəbul etmək ola". Bu əsasla o şərti olaraq bütün mövcudlara şübhə etdikdən sonra bir şey müstəsna oldu. Bu, şübhənin özü idi. Yəni Dekart şübhənin özünü, şübhəsiz və aydın dərk etdiyinə görə öz fəlsəfəsinin təməl prinsipini, özünün həqiqi varlıq olmasını sübuta yetirdi. Daha sonra öz təsəvvürləri haqqında düşünməyə başladı.Yəni mənim zehnimdəki müxtəlif təsəvvürlər haradan gəlmişdir? Onlar tam xəyala əsaslanır, yoxsa real bir varlıqdan qaynaqlanır? Həmin təsəvvürlərdən biri də,"Allah"haqqında təsəvvürdür.Dekart deyir:"Mən Allahı belə təsəvvür edirəm: Əbədi, dəyişməz, müstəqil, sonsuz bilik və qüdrətə malik bir varlıq. Mən və mənim kimi bütün mövcudları O yaratmışdır. "Dekartın bu təsəvvürlə bağlı iki sualı var:Birincisi,qəbul edilən prinsipə əsasən(şübhəsiz və aydın dərk edilənləri həqiqət adlandırmaq olar) mən üçbucaqa aid xüsusiyyətləri şübhəsiz və aydın dərk etdiyim üçün onları üçbucağın xüsusiyyətləri sayır və üçbucağın həqiqətən var olduğunu qəbul edirəm. İndi mən Allahın xüsusiyyətləri haqqında təsəvvürlərimin şübhəsiz və aydın dərk edilməsini əsas götürüb,Allahın həqiqətən "var" olduğunu iddia edə bilərəmmi?Dekartın cavabı müsbətdir: "Allah var!" Çünki mən elə bir həqiqətin xüsusiyyətlərini tam şübhəsiz və aydındərk edirəm.
Salveta-Perales (kanton)
Salveta-Perales  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Rodez dairəsinə daxildir.
Olqa Rozanova
Həyatı
Olqa Rozanova 7 noyabr 1918-ci ildə Moskvada vəfat etmişdir.
Hacı Ağa Ələsgər
Əsəri
Hacı Ağa Ələsgər 1740-cı ildə Şamaxı şəhərində "Şirvan mədrəsəsinin tarixi" əsərini yazmışdır. Müəllif həmin əsərində tələbələrin dərsə hazırlaşması, imtahan verməsi, özünəxidmət işləri, şəhərin xeyir və şər işlərində iştirakı barədə maraqlı məlumat verir. Əsərdə 1730-1740-cı illər arasında mədrəsədə ayrı-ayrı fənləri kimlərin tədris etdiyi, tədris üsulları, dərs kitabları və sair barədə qeydlər vardır. Əsərin yazıldığı 1740-cı ildə mədrəsədə 26 müəllim və 14 xəlifə çalışdığı da həmin kitabda qeyd olunmuşdur.
Qarapapaq tinamu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Çobansığnaq
Təhsil
Kənddə Vaqif Kazımov adına Çobansığnaq kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Ultra Jump
Xüsusiyyətlər
Jurnal gənclər üçün nəzərdə tutulmuşdur və fentezi və elmi fantastika hekayələrinə üstünlük verir. Shueisha nəşriyyatının ranobe xətti olan "Super dash library"-nin "Ultra Jump" jurnalı ilə yaxın bağlantısı var: jurnalda başlıqların manqa adaptasiyaları nəşr olunur (məsələn, Read or Die). Manqa yazıçılarının yomikiriləri də jurnalda nəşr olunur və adlanır.