cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hunud
Hunud, Hünüt — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (İndi Ermənistanın Meğri rayonunda) kənd adı .Ermənistanın indiki Sünik mərzində kənd. Çarlıq dövründə keçmiş Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasına, sovet dövründə isə Kapan (Qafan) rayonuna aid idi.
Rumıniya zəlzələsi (1802)
Dağıntı və itkilər
Əsas təkanlar günorta ilə 12 ilə 1 arasında Buxarestə qeydə alınır. Zəlzələ təxminən 10 dəqiqə hiss olundur və o qədər güclü oldu ki, şəhərdəki bütün bacalar dağılır. Müqəddəs kilsə də daxil olmaqla çox sayda tarixi abidələr məhv olur. Müqəddəs Nikolay kilsəsi, Kotroçent monastırı və 54 metrlik Koltsey qülləsi dağılır. Yunan tarixçisi Dionisiy Fotino, şahzadə Konstantin İpsilantinin ailəsi ilə birlikdə Vakareti monastırına köçdüyünü söyləyir. Səbəb is sarayın ciddi ziyan görməsi olur. Binalara çox böyük ziyan dəysə də, yalnızdörd nəfərin ölümü qeydə alınır. Üstəlik onlardan 3 Kolcey qülləsinin yıxılması zamçanı qeydə alınır. Evlərin bir-birindən uzaq məsafədə tikilməsi, geniş həyətlər və bağlarla əhatə olunmasına görə titrəmələrin bir binadan digərinə yayılmaması ölənlərin sayının çox az olmasına səbəb olur. Bundan əlavə dam örtüyü materiallarının ağacdan hazırlanması da az rol oynamır.
Əbdəgah
Əbdəgah — İranın Kohgiluyə və Boyer-Əhməd ostanının Başt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kəkilnohur gölü
Kəkilnohur — Azərbaycanın Şamaxı rayonu ərazisində göl. Şamaxı rayonu ərazisində göl. Astraxanka (Qızmeydanı) kəndindən şimalında yerləşir. Şirinsulu, axarlı kiçik göldür. Keçmişdə ətraf maldar ellərin yaylaq yeri olmuşdur. Nohurun ortasında kəkilə oxşar qamış topası olduğuna görə belə adlandırılmışdır.
Cıbıllı
Cıbıllı - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Qafan rayonu ərazisində kənd olmuşdur.
Yeasayer
Üzvlər
Əvvəlki Üzvlər
Əməyin dəyər nəzəriyyəsi
Tarixi
Adam Smit dəyərin mahiyyətini izah etməkdə əhəmiyyətli bir addım atdı. O, "istifadə dəyərini" (istehlakçı üçün dəyər, faydalılıq) "mübadilə dəyərindən" (mübadilədə münasibətləri tənzimləyən dəyər) ayırdı. Adam Smit göstərdi ki, əmək məhsuldarlığının artması iqtisadiyyat və milli sərvət üçün, xüsusən də əmək bölgüsü və maşınlardan istifadə yolu ilə nə qədər böyük rol oynayır. Bunun sayəsində işçilərin bacarıqları artırılır və mal vahidində iş vaxtına qənaət əldə edilir. Adam Smit maya dəyərini müəyyən bir insanın əmək məsrəfləri ilə deyil, cəmiyyətin müəyyən bir inkişaf səviyyəsi üçün lazım olan məhsuldar əməyin orta müddəti ilə müəyyən etdi. Adam Smitin əmək dəyər nəzəriyyəsi praktiki müşahidələrlə ziddiyyət təşkil edirdi. Məsələn, qiymətlərin nəinki nəzəri dəyərdən kənara çıxması, həm də müəyyən dəyər ətrafında qruplaşması qeyri-adi deyil. Buna baxmayaraq, A.Smit dövr ərzində yaradılmış dəyərin bölüşdürülməsinin makroiqtisadi təhlilinin variantını təklif etmişdir. Əmək haqqının, qoyulmuş kapitalın gəlirinin və icarə haqqının cəmi kimi qəbul edilirdi.
Moskva prosesləri
Proseslərin təsviri
SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyası tərəfindən mühakimə olunan müttəhimlər Stalini və digər sovet liderlərini qətlə yetirmək, SSRİ-ni dağıtmaq və kapitalizmi bərpa etmək, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində təxribat təşkil etmək üçün Qərb kəşfiyyat orqanları ilə əməkdaşlıqda ittiham olunurdular.
Sağ qalan müttəhimlərin hamısı 1941-ci ilin sentyabrında güllələnmiş və ya həbsxanada öldürülmüşdü (Radek və Sokolnikov).
Müasirlərin reaksiyası və hökmlərin ədalətliliyi məsələsi
O dövrdə bir sıra sovetyönlü xarici müşahidəçilər məhkumların günahının sübuta yetirildiyinə inanırdılar. Bütün məhkumlar "etiraf etdilər", məhkəmə açıq keçdi, işgəncə və ya narkotik maddə ilə bağlı heç bir aydın sübut yox idi. İkinci Moskva məhkəməsində iştirak edən alman yazıçısı Leon Feyxtvaqner yazırdı:<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
Bafomet
thumb|Elifas Levi tərəfindən Bafomet rəsmi. Bafometin mənfi və pis enerjini sağ əli ilə götürərək sol əli ilə yerə gətirdiyi təsvir edilmişdir. Qollarda latınca SOLVE (həll) və COAGULA (laxtalanma) sözləri yazılmışdır.Bafomet — 14-cü əsrin əvvəllərində Katolik Kilsəsi tərəfindən xaric edilmiş Məbəd Cəngavərləri tərəfindən sitayiş edildiyi iddia edilən şeytan fiquru. İlk dəfə 1307-ci ildə tanrı kimi istifadə olunsa da, Bafomet termini 19-cu əsrdə populyarlaşdı. Xüsusilə bu tarixdən sonra Bafomet Elifas Levinin çəkdiyi "Sabbat Keçisi" olaraq da bilinən əsəri ilə xarakterizə olunmağa başladı. Bu təsvir kişilik və qadınlıq, yaxşı və pis, yuxarı və aşağı kimi təzadlı anlayışları ehtiva edir.
Banana Pi
Raspberry Pi ilə müqayisə
Hərçənd ki, Banana Pi-nin Raspberry Pi ilə oxşar cəhətləri olsa da, bir-biri ilə əlaqəsi olmasan tamami ilə ayrı-ayrı sistemlərdir . «Linux user & Developer» jurnalı onu birbaşa klon oldugunu saymasada, bir çox oxşar cəhətləri olduğunu yazıb , linux.com isə onun daha üstün cəhətli klon olduğunu bildirir . Lövhədə detalların yerləşməsində cüzi fərqlər olsada, lövhələrin ölçüləri eynidir. Bundan əlavə, bir çox aksesuarları da Raspberry Pi ilə uyğun deyil.
Mikoyan MiQ-35
MiQ-35 qırıcısı 3500 kilometrlik fəaliyyət radiusuna malikdir.
Kim So Vol
Ailəsi
Kim Sowol mədən sənayesində çalışan varlı bir ailədə anadan olub. O, üç yaşında olanda atası yaponlar tərəfindən hücuma məruz qalıb və ruhi xəstə olub. Kim Sowola babası Kim Sanq-do baxırdı və əmisi Kim Eung-yeol ilə evli olan Gye Hee-yonqla yaşayırdı. Gənc Sovol bibisi Gye Heeyoungdan çoxlu Koreya nağılları dinləmiş və bu, Sovolun ədəbiyyata marağına səbəb olmuşdur.
Kim Sowolun sağlığında həyat yoldaşı Honq Dan-sildən 4 oğlu və 2 qızı olub. Böyük qızı Kim Qu-Saeng və üçüncü oğlu Kim Joong-ho istisna olmaqla, hamısı Şimali Koreyada yaşayıb. Böyük qızı Kim Qu-saenq Koreya müharibəsi zamanı həlak olub, üçüncü oğlu Kim Çenq-ho isə Cənubi Koreyaya əsir kimi gəlib və əsir götürüldükdən sonra yenidən Cənubi Koreya ordusuna yazılıb. Müharibədən sonra Cənubi Koreyada ömür sürüb. Ancaq reallıq ondan ibarətdir ki, onların heç bir imtiyazları, hətta əqli mülkiyyət hüququ yox idi və onlar yoxsulluq içində yaşayırdılar. 1958-ci ildə ailə həyatı qurmuşdur. Bir oğlu və bir qızı var idi. Evliliklərinin əvvəlindən anadangəlmə böyrək çatışmazlığından zəif olan həyat yoldaşına baxdığı deyilir. O, həmişə Cənubi Koreyada atasının Kim Sowol Ədəbiyyat Muzeyini tikmək istəsə də, arzusu həyata keçmir 2006-cı ildə dünyasını dəyişir.
Əsərləri:
"Sangyuhwa" bizə həyatda xas olan əsas təklik və kədəri və dağın çiçəkləri və quşları vasitəsilə hər şeyin əsas həyat və ölüm dövrünü xatırladan bir şeirdir.
Köhnə dudman
Əsərin təhlili
"Azərbaycan Sovet ədəbiyyatı tarixinin təsviri" (Moskva, 1963) adlı kitabın müəlliflərinə görə, "Köhnə dudman" dramı "kəndlilərin burjua sahibləri sisteminə qarşı mübarizəsi" ilə bağlıdır. Bu oyunda, "Ağacın kölgəsində" adlı oyunla yanaşı, mərkəzi müsbət görünüş Axverdinin erkən əsərlərindən daha inandırıcıdır. Müəlliflər qeyd edir:
Kitab-ül Bəhriyyə
Tarixi
Böyük kartoqraf olmaqla yanaşı, böyük dənizçi olan Piri Rəis getdiyi yerlər haqqında məlumatları qeydə alır, xəritələrini çəkirdi. 1511-1513-cü illər arasında ilk dünya xəritəsini çəkərkən (Piri Rəis xəritəsi) naviqasiya qeydlərini kitab şəklində tərtib etməyə başladı. Nəhayət, xarici mənbələrdən istifadə edərək 1521-ci ildə tamamladığı Kitab-ül Bəhriyyə də bu yerlərin tarixi və coğrafi xüsusiyyətlərini topladı. Sultan Süleyman Qanuninin kürəkəni və sədrəzəmi Parqalı İbrahim Paşa 1524-cü ildə Misirə səfəri zamanı Piri Rəisi də özü ilə dənizçi kimi aparmışdı. Piri Rəisin kampaniya zamanı hazırladığı bələdçidən bəhrələndiyini anlayan vəzir Piri Rəisdən əsəri təkmilləşdirib Sultan Süleyman Qanuniyə təqdim etməsini xahiş etdi. Piri Rəis 1526-cı ildə ustad xəttat və illüstratorlar tərəfindən təkmilləşdirilən yeni Kitab-ül Bəhriyyəni Sultan Süleymana təqdim etdi.
Məzmunu
Onun “Kitab-ül Bəhriyyə” kitabı Anadolu sahillərinin xüsusiyyətlərini əhatə edən qiymətli bir coğrafiya kitabı olaraq bu gün də etibarını qorumaqdadır.
Elçin Quliyev (şəhid)
Həyatı
Elçin Quliyev 1992-ci il noyabrın 18-də Ağdam rayonunda, Quzanlıda anadan olub. Daha sonra Bərdə rayonu Qaradağlı kəndində məskunlaşmışdıtlar. 2010–2011-ci illərdə müddətli hərbi xidmət çəkmişdir. 2017-ci ildən etibarən müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçu kimi xidmətə başlamışdır. 2 övladı olan şəhidin ölümündən sonra bir övladı da dünyaya gəlmişdir.
Son çarə məktubları
Fantastik janrda
David Greig -in 2012-ci ildə yazdığı " The Letter of Last Resort" pyesi məktubların nəticələri və paradokslarından bəhs edir. Tamaşa ilk dəfə 2012-ci ilin fevralında Londonun Tricycle Teatrında Nikolas Kentin rejissorluğu ilə "Bomba" mövzusunda tamaşalar silsiləsi kimi səhnəyə qoyuldu. Belinda Lanq yeni baş nazir rolunu və Saymon Çandler isə onun müşaviri rolunu oynadı. İstehsal eyni ilin sonunda Edinburq Fringe üçün Edinburqdakı Traverse Teatrında da görüldü. Növbəti il o, BBC Radio 4 -də eyni aktyor heyəti ilə ilk dəfə 1 iyun 2013-cü ildə yayımlandı.
İngiltərə
XVII əsr İngiltərə burjua inqilabı
Burjua inqilabı ərəfəsində Avropada başlıca rəqabət İngiltərə ilə Fransa və İngiltərə ilə İspaniya arasında gedirdi. Məlum olduğu kimi, XVI əsrin II yarısında Fransa kralı XII Lüdovikin Avropa diplomatiyası bilavasitə İngiltərənin maraqlarına toxunurdu. Lakin "məğlubedilməz ar süqutundan sonra İngiltərənin Avropa siyasətində rolu artdı. Belə ki, "məğlubedilməz armadanın" aradan qaldırılması sonrakı 400 illik dövr ərzində İngiltərənin xarici siyasətində 'kredo' olan belə bir fikrin formalaşmasına səbəb oldu ki, ayrılıqda götürülmüş ingilis donanması 2 güclü Avropa dövlətinin donanmasının gücünə bərabər olmalıdır.Yalnız 1921–22-ci illər Vaşinqton konfransından sonra həmin qayda nisbi dəyişikliyə məruz qaldı.
Müharibənin gedişində Oliver Kromvelin hərbi istedadı parladı. Orta zadəgan ailəsində doğulmuş Kromvel tezliklə independentlərin liderinə çevrildi və ordunu yenidən qurmağa müvəffəq oldu. 1644-cı ildə Marston-Mur döyüşündə parlament ordusu ilk böyük qələbə çaldı. Bu döyüşdən sonra Kromvelin əsgərləri "dəmirböyürlü" adlanmağa başladı. Orduda əvvəlcə 22 min, sonradan 70 min döyüşçü var idi. Baş komandan Tomas Ferfaksın başçılığı altında 1645-ci il iyunda Neyzbi döyüşündə parlament ordusu tam qələbə çaldı. 1646-cı ilin yazında Kral Şotlandiyaya qaçmağa məcbur oldu, onlar isə kralı pulla parlamentə satdılar. Royalistərin sonuncu istingahları 1647-ci ilin martında süqut etdi.
İngiltərə tarixinin 1649–1653-cü illər dövrü I respublika (İndependent respublikası), 1659–1660-cı illər dövrü isə II respublika dövrü kimi səciyyələnir. Birinci respublikanın dövründə xarici siyasət məsələləri tam şəkildə Kromvelin əlində cəmləşmişdi. Onun Avropa siyasətində üç ölkə: Fransa, İspaniya və Hollandiya mühüm yer tuturdu. Kromvel Hollandiyadan İngiltərəyə ilhaq olunmağı tələb edirdi. İspaniyadan isə inkvizasiyaya son qoyulmasını və Amerika qitəsi ilə ticarətə başqa ölkələrə, o cümlədən dəİngiltərəyə də imkan yaradılmasını tələb edirdi.
Şotlandiya ilə İngiltərə ittifaq bağlanması
Şotlandiya ilə İngiltərə krallarının eyni olmasına qarşı ayrı parlamentlərə sahib olmağı bir əsr daha davam etdirdilər. Amma Kral Ceyms Şotlandiya parlamentinin və kilsəsinin, 5-ci Ceyms dövründə qazandığı azadlığa icazə vermədi.
XVIII əsrə daxil olarkən İngiltərənin və Şotlandiyanın bəzi ortaq məqsədləri var idi. Hər ikisi də protestant bir kral istəyirdi və hər ikisi də Fransanı ölkələri üçün təhlükəli görürdü. 1702-ci ildə Uilyam və Merinin yerinə taxta keçən Kraliça Anna 1706-cı ildə iki krallığı birləşdirmə planını reallaşdırmaq üçün İngiltərə və Şotlandiyadan nümayəndələr təyin etdi. Əldə olunacaq razılığa görə, birləşən iki krallıq tək bayraq altında və tək bir parlamentlə idarə olunacaqdı. Hər kəs ticarətdə bərabər haqlara sahib olacaq, eyni vergiləri ödəyəcəkdi. Şotlandiya öz kilsəsinə, məhkəmələrinə və xüsusi qanunlarına sahib olmağı davam etdirəcəkdi. Şotlandiya parlamenti bu təklifləri Birləşmə Aktı adı ilə qəbul etdi. Daha sonra İngiltərə parlamenti də eyni qanunu qəbul etdi. Beləliklə, 1 may 1707-ci ildə İngiltərə və Şotlandiya "Birlik sazişi" imzalayaraq, Birləşmiş Krallıq adı ilə tək bayraq altında birləşdi. Bu zaman Birləşmiş krallıq ilə İspaniya arasında Amerika uğrunda gərgin vəziyyət var idi. XVIII əsrin əvvəllərində Karib dənizi hövzəsinde mübarizəyə başlayan Britaniya ve İspaniya imperiyaları müharibə üçün səbəb axtarırdılar. Bunu üçün uyğun səbəb də tapıldı: 1738-ci ildə ingilis matrosu Bob Cenkins hansısa səhvinə görə ispaniyalı kapitanın onun qulağını kəsməsindən parlamentə şikayətləndi. İspan gəmisindəki xidmətindən sonra 7 il ərzində qulağını qoruyub saxlayan ingilis dənizçi onun nə vaxtsa, yerinə tikiləcəyinə ümid bəsləyirdi. Sonda parlament ingilis təbəəsinin 7 il əvvəl kəsilən qulağına görə İspaniyaya müharibə elan etdi. 1739–1742-ci illər Britaniya-İspaniya müharibəsi buna görə tarixə "Cenkinsin qulağına göre müharibə" adı ile daxil oldu. Lakin 3 illik qanlı müharibədə qalib olmadı və tərəflər əvvəllki mövqələrində qaldılar.
Bayram Orucov
Bayram Çərkəz oğlu Orucov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Albaniyanın milli geyimləri
Çorape
Çorape ― bütöv Albaniyada və Kosovo, Şimali Makedoniya, Serbiya, Monteneqro və İtaliyanın arbereşi kəndlərində kişilərin geyindiyi ənənəvi corablar.
Opinqa
Opinqa ― bütöv Albaniyada və Kosovo, Şimali Makedoniya, Serbiya, Monteneqro və İtaliyanın arbereşi kəndlərində kişilərin geyindiyi ənənəvi ayaqqabılar.
Armen Ohanyan
Həyatı
Həmin il Bakı Erməni Mədəniyyət Birliyinin teatr qrupunda Sofiya Ter-Ohanyan adı ilə fəaliyyətə başlamışdır. 1908-ci ildə Moskvaya köçmüş və ilk rəqslərini Meli Teatrında ifa edərkən paralel olaraq Nelidova məktəbində də plastik sənət nümunələrini öyrənməyə başlamışdır. 1909-cu ildə Tbilisi şəhərində yerləşən mərkəzi opera binasında qısa müddət çalışdıqdan sonra Məşrutə inqilabının sonlarına doğru yenidən İrana yollanmışdır. Armen İranın paytaxtı Tehran şəhərində Fars Milli Teatrının qurucularından biri olmuşdur.
1910-cu ilin aprelində Fars Qadın Xeyirxahlıq Dərnəyinin köməkliyi ilə rəqqasənin rəhbərliyi altında musiqili və ədəbi qala gecəsinin təşkil edilmişdir. Təşkil edilmiş qala gecəsinin özəlliyi onda idi ki, ilk dəfə İranda qadınlar səhnədə oynaya və kişilərlə birlikdə salonda film izləyə bilmişdilər. 1910-cu ilin may ayında rus yazıçısı və dramaturqu Nikolay Qoqolun Hökumət Müfəttişi əsərini fars dilinə tərcümə etmiş və səhnələşdirilmişdir. Əsərdəki Mariya Antonovna rolu rəqqasənin özü tərəfindən canlandırılmışdır.
Fransız neoimpressionist rəssam Emil Bernar ilə şəxsi münasibət yaşayan rəqqasə, sonradan tanınmış amerikalı yazıçı Nataliya Barni ilə də oxşar münasibəti qısa müddətlik yaşamışdır. 1922-ci ildə meksikalı iqtisadçı Makedonio Qarza ilə evləndikdən sonra Hamburq, Mexiko, Nyu-York, Paris, Moskva, London, Madrid kimi müxtəlif şəhərlərdə yaşadıqdan sonra 1934-cü ildə daimi olaraq Meksikanın paytaxtı Mexiko şəhərinə köçmüşdür.
Mark Klavdi Marsell
Mark Klavdi Marsell (e.ə. 42, Roma - e.ə. 23, Bayi, Kamoaniya) - Kiçik Oktavian və Qay Klavdi Marsellanın oğlu. Oktavian Avqustun varisi. Marsell Qədim Romanın Yulilər-Klavdilər mənşəlidir.
İkinci Qafqaz korpusu
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə əlaqəsi
Qafqaz İslam Ordusu təşkil edilnə zaman onun hərbi birləşmələrinin əksəriyyəti bu ordu korpusunun hissələrindən təşkil edilmişdi. Kürdəmir döyüşü, Göyçay döyüşü və xüsusilə də Bakı döyüşləri zamanı Qafqaz İslam Ordusunun canlı qüvvəyə olan ehtiyacı bu korpusun şəxsi heyəti hesabına təmin edilmişdir.
Türkiyə Klublar İttifaqı
Türkiyə Super Liqası Peşəkar Futbol Klubları Fondu və ya Klublar İttifaqı  — Türkiyə Super Liqasında peşəkar futbol klublarının maraqlarını təmsil edən qurum. Təşkilat 2000-ci ildə təsis edilmişdir. Təşkilat 2010-cu ildə Avropa Liqalarının və 2019-cu ildə Dünya Liqaları Forumunun üzvü olmuşdur. Hal-hazırkı prezidenti 21 iyun 2022-ci ildə bu vəzifəyə seçilən Əli Qoçdur.
Mehmet Tuğrul Gücük
Həyatı
Diplomat uzun sürən xəstəlikdən sonra 2016-cı il avqustun 2-də Türkiyədə müalicə aldığı xəstəxanada vəfat etmişdir. O, Bodrum şəhərindəki Güllük qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Allah
Etimologiya və tarixi istifadə
Bəsrə məktəbi bunu gizli və ya əzəmətli mənasını verən “lyh” kökündən törənmiş “lah” sözünün fərqli forması hesab edirdi. Digərləri bu sözü köhnə suriyalı və ya ibrani dilindən götürülmüş, əksəriyyət isə ərəbcə “ Al-ilah ”ın Allaha qısaldılması kimi qəbul etmişlər. Alimlərin əksəriyyəti sonuncu nəzəriyyəni qəbul edir və götürülmüş söz nəzəriyyəsinə şübhə ilə yanaşır.
Allaha inamın inkişafı
İslamdan əvvəlki dəyişikliklər: İbrani dini mətnlərində Allah haqqında antropomorfik ifadələr zamanla zəiflədilir və ya məhv edilir. Məsələn, Biblical Jonah kitabında, Midraş növü, tarixi reallığa əsaslanmayan, təhsil və ya məsləhət məqsədləri üçün  Tövrat məsəlində yəhudi tərcüməçiləri qədim mətndən antropomorfik təsvirləri çıxarmışlar;
İslamda Allaha inamın inkişafı
Tək olan Allaha iman İslam tövhidinin əsasıdır. Quranda “Allah” sözü 2699 dəfə təkrarlanır. İxlas surəsində İslamın Allaha olan imanını belə xülasə edir: Bundan başqa; “Allah Adəmi öz surətində yaratmışdır”, “Allahın Rəsulu buyurmuşdur: “Heç biriniz arxası üstə uzanıb bir ayağını digərinin üstünə qoymasın ”. “O gün onların ayaq açılacaq və səcdəyə çağırılacaqlar, lakin buna gücü çatmayacaq” (Peyğəm 42) ayəsi ilə bağlı Rəsulullahı dinlədim və dedi: “Rəbbimiz baldırını açar, hər bir mömin kişi və hər bir mömin qadın Ona səcdə edər. Münafiq olaraq özlərinə səcdə edənlər və dünyada ikən özünü göstərənlər geridə qalacaqlar. Onlar da səcdə etməyə çalışırlar, lakin arxaları əyilməyən bərk təbəqəyə çevrilir və buna bənzər ifadələrə dini mənbələrdə rast gəlinir.
Şamaxı şəhər stadionu
Tarixi
Stadionda ilk oyun 9 aprel 2022-ci ildə baş tutmuş və "Şamaxı" ilə "Neftçi" klubları (1:2) arasında keçirilmişdir. İlk qolu 10-cu dəqiqədə "Şamaxı"nın heyətində Rəhman Hacıyev vurmuşdur.
Dahi qurucu (film, 2009)
Dahi qurucu — rejissor Almas Məmmədovanın 2009-cu ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.
Ed (Dal Riada kralı)
Ağ Ed, Ed mak Exdax , Ed Find — Dal Riada kralı (768–778).
Həyatı
Ağ Ed 778-ci ildə vəfat etmişdir və Dal Riada taxtını qardaşı II Fergüsə buraxmışdır.
AAA batareya
Digər ümumi adlar
thumb|right|AA və AAA -da Panasonic [[Eneloop 1.2 V NiMH təkrar doldurulan batareyalar]]
Sənaye müharibəsi
right|thumb|200px|[[İkinci Dünya müharibəsi illərində Amerikanın "B-24 Liberator" bombardmançı təyyarələri.]]
Buda
Buda (Buda) - Macarıstan krallığının mərkəzi olmuş tarixi şəhər. Budin şəhərinin yerləşdiyi tarixi yer Budapeşt şəhərindən keçən Dunay çayının cənub tərəfi hesab olunur. Osmanlı imperiyası və Macarıstan krallığı arasında 1526-cı ildə baş vermiş Mohaç döyüşü nəticəsində şəhər Osmanlı imperiyasının nəzarəti altına keçmişdir.
Boris Urlanis
Həyatı
Bir ay sonra Urlanis - “...burjua statistik uçotunun təriflənməsi və sovet statistika elminin fəaliyyətinin aşağılanması ilə ifadə olunan məruzələrin aşağı ideoloji-siyasi məzmununa görə” dərkənarı ilə işdən çıxarıldı. İşdən çıxarılma əmrində qeyd olunurdu ki, “Professor Urlanis siyasətdən kənardır və marksist metodologiyasından tamamilə xəbərsizdir”
1959-cu ildən Boris Urlanis SSRİ Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunda işləyib.
Mixail (Trabzon imperatoru)
Həyatı
Qardaşı oğlu Vasiley in ölümündən sonra Trabzon da tək qalan və hakimiyyəti ələ alan xanımı İrina yla evləndirilməsi məqsədilə 1341-ci ildə Trabzon a yola düşmüş, ancaq o Trabzon a çatana qədər İrina taxtdan endirilmişdir. Yeni imperatriça Anna Komnini tərəfindən həbs olunan Mixail imperiyanın şərq torpaqlarına sürgün edildi. Çox keçmədən saray əyanlarının göndərdiyi səltənətə dəvət məktubuyla o əsnada Konstantinopol da olan oğlu İohann Genuya lıların dəstəyilə taxta çıxarıldı. Oğlunun taxta çıxmasına baxmayaraq sürgündən qaytarılmadı. Cəmi 2 il sonra əyləncə və ziyafətlərlə keçən lüks həyat tərzindən şikayətlənən yerli xalq tərəfindən oğlu III İohann 3 may 1344-cü ildə taxtdan endirildi və sürgündə saxlanılan Mixail taxta çıxarıldı.
Son 5 il ərzində 5 imperator dəyişən və hakimiyyət üzərində nüfuz sahibi olan Trabzon zadəganlarının mövqeyini zəiflətdi. Ən yaxın tərəfdarlarından olan və səltənətinin ilk illərində dövlət idarəsini əlində saxlayan Niketas və oğlunu 1345-ci ildə həsb etdirdi. Bütün bu hadisələr əsnasında yaranan siyasi boşluqdan istifadə edən türkmənlər 1346-cı ildə indiki Ordu ya bağlı 2 qalanı ələ keçirdilər. 1348-ci ildə baş tutan və 3 gün davam edən türkmən axınlarının isə qarşısı çətinliklə alındı. Həmin il baş tutan Genuya işğalı zamanı isə imperiyanın ikinci böyük şəhəri olan Karesus (indiki Giresun) işğal olundu. Bağlanan sülh qarşılığında Karesus şəhəri geri alınsa da, Genuya nın Qara dəniz dəki hakimiyyəti tanındı.
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Amerikanın Səsi radiosundan Azərbaycan xalqına müraciəti
Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin qurucusu Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin səs yazısı 60 ildir "Amerikanın səsi"nin arxivində qorunub saxlanır.
Müraciətin tam mətni
Bundan bir ay əvvəl 28 apreldə sovet propaqandçıları bu fahiş istila hadisəsini sizə bir azadlıq və istiqlal hadisəsi kimi göstərdilər. Sözdə sizə dünyanın ən azad və ən demokrat bir rejimi kimi qələmə verilən sovet quruluşu işdə ən qəddar və ən yalançı bir istibdad rejimidir. Müqayisə etmək imkanında olsaydınız, bunun nə dərəcədə doğru olduğunu gözünüzlə görərdiniz. Azadlığınızı əlinizdən alanlar qorxmurlarsa, dəmir pərdəni qaldırsınlar, azadlıq elan etsinlər. Edə bilməzlər, çünki ağla qara meydana çıxar. Onlar şəbbərə kimidirlər, günəşdən qaçarlar.
Behbudəli ağa Cavanşir
Behbudəli ağa İbrahimxəlil ağa oğlu Sarıcalı-Cavanşir — Qarabağ bəyi, sərkərdə. Pənahəli xanla Fəzləli ağanın qardaşı.
Tsotne (Meqreliya knyazı)
Həyatı
Tsotne Xarəzmşahların və Monqol imperiyasının Gürcüstana hərbi yürüşlər təşkil etdikləri dövrlərdə fəaliyyət göstərən siyasi xadimlərdən biri idi. O, 1228-ci ildə Gürcüstan çariçası Rusudanın Xarəzmşahlara qarşı təşkil etdiyi ordunun komandanlarından biri olmuşdur. Tərəflər arasında baş tutmuş Gərni döyüşündə Gürcüstan ordusu məğlub oldu və Tiflis yenidən Xarəzmşahların əlinə keçdi. Sonraki dövrdə bölgəyə yürüşlər təşkil edən monqollar Xarəzmşahların hakimiyyətinə son qoydular və bölgə monqol hakimiyyəti altına keçdi. Çariça Rusudanın ölümündən sonra monqol hökmdarı Rusudanın oğlu VI Davidi və Rusudanın qardaşı oğlu VII Davidi Gürcüstan çarı təyin etdi. Həmçinin Gürcüstan monqol hökmdarı tərəfindən 8 tümənə (inzibati-ərazi bölgüsü) bölündü. Yeni inzibati bölgü sistemində Tsotne və Raça eristavisi Qərbi Gürcüstanın hakimi olaraq təsdiq edildilər.
Liva
Liva — iki alaydan ibarət hərbi birləşməyə və bu birləşmənin komandirinə verilən ad. Liva rəsmi qeydlərdə "mirliva" kimi də xatırlanır. Osmanlı ordusunun rütbələrinı görə, miralayın rütbəsi qalxanda liva, livanın rütbəsi qalxanda ferik olurdu. Livalara "paşa" da deyilirdi, "səadəttlü " isə rütbə kimi istifadə olunurdu. Ölkənin mülkiyyə sinfindən olan mütəsərrüf idarəsində hissəsi də liva adlanırdı, lakin bunun əvəzinə daha çox sancaqdan istifadə edilirdi.
Yakşiç Jura
Tərcümeyi-halı
Bundan başqa 1861-1862-ci illər ərzində Vyana İncəsənət Akademiyasında təhsil alıb. Sonra nəhayət Serbiyaya köçür. 1872-ci ildən Berlində dövlət mətbəəsində korrektor işləyir. 1878-ci ildə Bosniya və Herseqovinada Osmanlılara qarşı qiyamda iştirak etmişdir. Kasıb olsa da bohem həyat tərzi sürür, alkoqoldan sui-istifadə edirdi. Elə həmin il vərəm xəstəliyindən vəfat edir.
Ədəbiyyat
Yakşiçə şeirdə Petofi və Bayron, rəssamlıqda isə Rembrandt əhəmiyyətli təsir göstərmişlər.
III Aleksey (Trabzon imperatoru)
Həyatı
Atası Trabzon imperatoru Vasiley, anası isə onun məşuqəsi Trabzonlu İrinidir. Əsl adı İohanndır. Atasının öldürülməsindən sonra taxtı ələ keçirən ögey anası imperatriça İrina tərəfindən o və qardaş-bacıları analarıyla birlikdə Konstantinopol a girov göndərildi. Bu müddət ərzində Trabzon taxtı 4 dəfə əl dəyişdirdi. Nəhayət 13 dekabr 1349-cu ildə taxtdan endirilən atasının əmisi Mixail Komnenos un yerinə Trabzon taxtına dəvət edildi. Bizans imperatoru VI İohann ın dəstəyilə dərhal yola düşdü və 22 dekabr da Trabzon a daxil oldu. 21 yanvar 1350-ci ildə baş tutan tacqoyma mərasimiylə babası II Aleksey in şərəfinə Aleksey adını aldı və III Aleksey adıyla taxta çıxdı.
Qianna Terzi
Bioqrafiya
Qianna Terzi 1 dekabr 1980-ci ildə Yunanıstanın Saloniki şəhərində anadan olmuşdur. O, Yunanıstanın tanınmış pop musiqiçilərindən biri olan Pasxalis Terzisin qızıdır. Terzi öz musiqi karyerasını başlatmaq üçün 20 yaşında ikən Afinaya köçmüş və gənc ifaçının Cobalt Music albom şirkəti ilə əməkdaşlığı nəticəsində 2006-cı ildə Gyrna to kleidi adlı debüt albomu işıq üzü görmüşdür. O, daha sonra Minos EMI albom şirkəti ilə yeni anlaşma əldə etmiş və həmin şirkət ilə ortaq iş sayəsində 2008-ci ildə onun ikinci studiya albomu Ase me na taxidepso satışa buraxılmışdır. Bir müddət sonra Terzi Amerika Birləşmiş Ştatlarına köçmüş və orada Interscope Records albom şirkəti ilə yeni istedadların axtarışında əməkdaşlıq etmişdir.
27 oktyabr 2017-ci il tarixdə Qianna Terzinin "Oneiro mou" mahnısı ilə Yunanıstanın ERT telekanalının 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turunda iştirak edəcək olan 20 ifaçından biri olduğu təsdiqlənmişdir. 8 noyabrda isə Terzinin yarışmanın finalına iştirak hüququ qazanan beş iştirakçıdan biri olması ERT tərəfindən təsdiqlənmişdir. Beş finalçıdan ikisinin mahnısında yunan musiqisindən yetərincə istifadə olunmaması səbəbi ilə Yunanıstan telekanalı həmin iki iştirakçını finaldan diskvalifikasiya etmiş və beləliklə Terzi ilk üçlüyə qalmışdır. Nəticə olaraq 16 fevral 2018 tarixində məhz Terzinin ölkəni Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil edəcəyi rəsmi olaraq elan edilmişdir.
Ahəng qanunu
Türk dilləri
Alınma sözlər əsasən ahəng qanununa tabe olmur. Lakin ərəb mənşəli sözlər bəzən ahəng qanununa tabe olur. Ahəng qanununun pozulduğu sözlər milli sözlərimiz deyil. Amma bunlar istisnadır: elat, ilan, işartı, ilıq ,ilxı, ildırım, tikan, islaq, islanmaq, işıq, işıldamaq, inam, inan, inanc, sanki, gedişat, quzey və s. Milli mürəkkəb sözlərimiz ahəng qanununa tabe olmaya bilər. Məsələn: Aygün, Elnur, taxtabiti, dəvədabanı və s.
Zoran Tegeltiya
Həyatı
"Bosanski Brod" neft emalı zavodunda, Serb Respublikası Vergi və Gömrük İdarəsində direktor müşaviri vəzifəsində çalışıb. O həmçinin SR Gömrük İdarəsi təlim mərkəzində müəllim kimi çalışmış və BH gömrük siyasətinin həyata keçirilməsi üçün yaradılmış komissiyanın üzvü olub.
Cos (şəhər)
Cos (Jos) — Nigeriya nın mərkəzi hissəsində şəhər. Plato ştatının inzibati mərkəzi.
Zoran Tegeltiya
COVID-19 pandemiyası
27 mart 2021-ci ildə Tegeltiya Avropa Komissiyası lideri Ursula von der Leyen ilə telefon görüşməsində pandemiyanın səbəb olduğu epidemioloji vəziyyət haqqında danışdı, burada digər məsələlərlə yanaşı 2021-ci il aprel ayının ikinci yarısında çatdırılma barədə razılığa gəlindi.
Mozalan kinojurnalının süjetlərinin siyahısı
Tarixi
1978-ci ildə jurnalda göstərilmiş tənqidi materialların yoxlanması nəticəsində bəzi vəzifəli şəxslər məsuliyyətə cəlb olunmuşlar.
Akun adası
Akun (, Akun Island ) — Aleut adaları qrupuna, Tülkü adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyasaka ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. Umnak adasından şimalda yerləşir. Əhalisi yoxdur.
Stamata Reviti
1896 Marafon
Reviti ertəsi gün səhər 8-dən başlayaraq marafonu tək başına qaçdı. Bu qaçış başlamazdan əvvəl, qəsəbənin yeganə müəllimi, bələdiyyə başçısı və şəhər hakimi qaçışın başladığı vaxtdan sonuna qədər şahidliyini təsdiqləyən bir sənəd imzaladı. Maneə həddini sabit templə keçən Reviti Parapiqmata (Hilton Afina yaxınlığında Evangelismos xəstəxanasının yerləşdiyi yer) saat 13:30da (5,5 saat) çatdı. Revitinin Panatinayko stadionuna girməsinə icazə verilmədi. Bir neçə yunan zabiti tərəfindən saxlanılan Reviti Afinaya gəliş vaxtlarını qeyd etmək üçün əsgərlərdən öz əlyazması ilə hazırladığı hesabatın imzalanmasını istədi. Daha sonra jurnalistlərə vəziyyətini izah etmək üçün Timoleon Filimon (Yunan Olimpiya Komitəsinin baş katibi) ilə görüşmək istədiyini dedi. Tarixçilər Revitinin müvəffəqiyyətini qəbul edəcəklərinə ümid edərək sənədlərini Yunan Olimpiya Komitəsinə təqdim etməyi hədəflədiyinə inanırlar. Lakin bunun öz təsdiqini tapması üçün nə Revitinin hesabatları, nə də Yunan Olimpiya Komitəsinin sənədləri tapılmadı.
"Qida" korporasiyası (film, 2008)
"Qida" korporasiyası — Robert Kennerin rejissoru olduğu 2008-ci il amerikan sənədli filmi. Filmdə Amerika Birləşmiş Ştatlarında kənd təsərrüfatı üzərində aparılan araşdırmalar əsasında, aqrobiznesin həm ətraf mühitə, həm heyvanlara, həm də işçilərə zərərli bir şəkildə qida istehsal etdiyindən bəhs edilir. Film Maykl Pollan və Erik Şlosser tərəfindən səsləndirilmişdir.
Film tənqidi zamanı müsbət reaksiyalar almış və bir çox mükafata, o cümlədən 2009-cu ildə ən yaxşı sənədli film təqdimata görə Akademiya Mükafatı və Müstəqil Ruh Mükafatına namizəd görülmüşdür.
Fərid Mövsümov
Həyatı
Fərid Mövsümov 1987-ci il sentyabr 19-da Göyçay şəhərində anadan olub.
Varlıq (jurnal, Türkiyə)
Varlıq — 15 iyul 1933-cü ildə Yaşar Nabi Nayır tərəfindən nəşr olunan aylıq sənət və ədəbiyyat jurnalı (ilk sayında sahibi Səbri Esat Siyavuşgil çıxdı). İlk yaşlarında Qərb ədəbiyyatının və şeirlərinin tərcümələri ilə tanınan, Türkcəni öz anlayışı ilə tanıdan Varlıq, fasiləsiz nəşr olunmaqla bu günə qədər yaşamışdır. "Heç bir şeydən yaratma" səyindən ilham alan ad sahibi Yaşar Nabi Nayır tərəfindən nəşr olundu və bir çox məşhur yazıçı və türk ədəbiyyatının şairlərinin ilk əsərləri nəşr olundu.
İstanbula köçməsi
Jurnal 1946-cı ildə İstanbula köçdü. Jurnalın fəaliyyətinə böyük töhfə verəcək Varlık Nəşriyyatı quruldu. 1946-cı ilin iyul sayı ilə Varlıq yenidən ədəbiyyat və sənət jurnalı olmağa başladı. Yenidən "Aylıq Fikir və Art Journal Yeniden" adlandırıldı. 33x24 sm. 16 səhifə ölçüdə.Kənd İnstitutlarında böyüyən Talip Apaydın, Mehmet Başaran və Mahmut Makal jurnalın heyətinə qatıldı. 1 yanvar 1951-ci ildən bu yana səhifələrin sayı 24-ə qədər artdı. Vizual olaraq zənginləşdirilmiş jurnal, kino və musiqi səhifələri açıldı. Jurnal İkinci Yeni hərəkatdan və Sosialist realist poeziyasından bir qədər aralıda dayandı. 1 yanvar 1962-ci ildə 565 nömrənin sayı və örtünün görünüşü hər on beş gündə bir dəyişdi və 1969 nəşr olundu.
Şimali-Qafqaz əmirliyi tüməni
Əskinaslar
Şimali-Qafqaz əmirliyi əskinaslarla yanaşı, kredit istiqrazları da buraxmışdı. Əmirliyin kredit istiqrazlarının da üzərində Əmirliyin gerbi və dağ üzərinə sancılan bayraq təsvir olunmuşdu. Kredit istiqrazlarında ərəb dilində mətnlər yazılmışdı: ön tərəfində - “Şimali Qafqazda bütün möminlərin imamı Hacı-Uzun Xair”, “Maliyyə idarəçisi Əbdül Əzim Abdulla”, arxa tərəfdə - “Digər kağız pullarla birlikdə qüvvədədir. Vedenoda çap edilmişdir. Allahdan hər kəsdən yüksəkdədir. Çap edilməsi hökumətin qanuni icazə verdiyi hallar istisna olmaqla cəzalandırılır."
Anam (teleserial, 2018)
Serial İranın Şərqi Azərbaycan əyalətinin Kəleybər şəhərində, Nüvədi kəndində və Tehranda çəkilib.
Çonqar yarımadası
Çonqar yarımadası (Чонгар, Чонгарський півострів) — Azov dənizinə daxil olan Sivaş körfəzinin şimalında yerləşən yarımada. İnzibati cəhətdən Xerson vilayəti Qeniçek rayonu ərazisinə daxildir. Çonqar boğazı ilə birlikdə Siaş yarımadasını iki yerə ayırır. Çonqar yarımadası çox saylı damba və körpülərlə Krım yarımadasına birləşir. Yarımadada eyni adlı kənd yerləşir.
Tulon
Görməli yerləri və fotoqalereya
550px|thumb|center|Faron dağının və Tulonun mənzərəsi Tulon İkinci Dünya müharibəsi zamanı ciddi ziyan gördü. Lakin şəhərin əsas görməli yerləri - XIV Lüdovik dövründəki piyada yolları, dar küçələri, kiçik meydanları və çoxsaylı fəvvarələri toxunulmaz qalmışdı. Şəhərin bu hissəsindəki əsas görməli abidə XI əsrdə təməli qoyulan, lakin inşası "Günəş Kralı" dövründə tamamlanan Tulon Katedralıdır. Napoleon dövründən bəri isə şəhərdə Milli Dəniz Muzeyi fəaliyyət göstərir. Faron dağında İkinci Dünya müharibəsinin hərbi texnikasının ekspozisiyası və 15 avqust 1944-cü ildə Provansda Müttəfiqlərin desantlarının çıxdığı yerdə muzey mövcuddur.
Qacar şahbanusu
Rolu və təsir imkanları
Qulları olan çoxlu hərəmxana qadınları hökmdarlarla rəsmi olaraq heç-vaxt evlənməmişdirlər. Buna baxmayaraq, ataları tərəfindən tanındıqları təqdirdə, uşaqları İslam hüququ əsasında tam qanuni sayılırdılar. Hərəmxana (الحريم من أنا همايون, Şəhvət-i Hərəmun) — lüğətdə qorunan, müqəddəs və möhtərəm yer mənasını verir. Ev və saraylarda ümumiyyətlə içəri həyətə baxacaq bir şəkildə planlaşdırılmış, qadınların başqa kişilərlə qarşılaşmadan rahatca gündəlik həyatlarını davam etdirdikləri yer idi. Burada yaşayan qadınlara da hərəm deyilirdi. İslamiyyətin bu yerlərə, xüsusilə hərəmxana qadınlarıyla hər hansı bir qan bağlılığı olmayan kişilərin (naməhrəm) daxil olması qadağan idi.
Zərf
Zərf- Hər hansı bir materialın içinə yerləşdirildiyi qorumaq, gizlətmək və ya estetik görünüş məqsədli, kağız və ya plastik maddədən hazırlanan qablaşdırma vasitəsi.
Andrey Arnautov
Bioqrafiya
2013-cü ildən Andrey Arnautov qismən Ukraynada, qismən də ABŞ-da yaşayır.
Diskoqrafiya
2008 — Alex Fantaev, Andrew Arnautov, Mark Soskin, Dmitry «Bobeen» Alexandrov «SkhidSide meets Mark Soskin»
Hərbi büdcə
thumb| Ölkələr üzrə [[Ümumi Daxili Məhsul|ÜDM-yə nisbətdə hərbi xərclərin xəritəsi. 2017-ci il. ]] Hərbi büdcə və ya hərbi xərclər, həmçinin müdafiə büdcəsi — dövlət tərəfindən silahlı qüvvələrin və ya müdafiə məqsədləri üçün vacib olan digər üsulların artırılması və saxlanması üçün ayrılmış maliyyə resurslarının məbləği. 2022-ci ilə qədər qlobal hərbi xərclər 2,3 trilyon ABŞ dollarını ötmüşdür. ABŞ-nin hərbi büdcəsi 877 milyard dollardır və o, bu sahədə liderdir.
Maliyyələşdirilmə
Hərbi büdcələr çox vaxt bir ölkənin ona qarşı təhdid ehtimalını və ya təxribat etmək istədiyi təcavüzün həcmini nə dərəcədə güclü şəkildə qəbul etdiyini əks etdirir. Bu, həm də qarşıdan gələn maliyyə ili üçün nə qədər maliyyələşmənin təmin edilməsi barədə fikir verir. Büdcənin ölçüsü həm də ölkənin hərbi fəaliyyəti maliyyələşdirmək qabiliyyətini əks etdirir. Faktorlara həmin ölkənin iqtisadiyyatının ölçüsü, həmin quruma qarşı digər maliyyə tələbləri və həmin qurumun hökumətinin və ya xalqının bu cür hərbi fəaliyyəti maliyyələşdirməyə hazır olması daxildir. Daxili hüquq-mühafizə orqanlarına və əlil veteranların reabilitasiyasına edilən xərclər ümumiyyətlə hərbi xərclərdən xaric edilir. Hərbi xərclərin bir ölkənin iqtisadiyyatına və cəmiyyətinə təsiri və hərbi xərcləri müəyyən edən şeylər siyasət elmində və iqtisadiyyatda diqqət çəkən məsələlərdir. Bu mövzularla bağlı mübahisəli tapıntılar və nəzəriyyələr mövcuddur. ABŞ hərbi analitikləri hərbi xərclərin yerli iqtisadiyyatlara təkan olduğunu düşünürlər. Yenə də digərləri hərbi xərclərin inkişafa mane olduğunu düşünürlər.
Qlobal və ölkələr üzrə
Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun məlumatına görə, 2018-ci ildə dünya hərbi xərcləri 1,822 trilyon ABŞ dolları təşkil etmişdir.
Sidney Sonnino
Müxalifət və Baş nazir
11 dekabr 1909-cu ildə Sonnino ikinci sağ hökumətini qurdu, mərkəzdən sağa güclü bir bağlantı qurdu, ancaq çox bu hökumət çox davam etmədi,21 mart 1910-cu il tarixində düşdü.
Uçuş
16 aprel 1909-cu ildə Rayt qardaşlarından Uilber Rayt Sonninonu Romaya, Kentokelle tarlası üzərində uçuşa dəvət etdi,Sonnino bir təyyarədə uçan ilk dövlət xadimlərindən biri oldu.
Dəştivənd mahalı
Mahal cənubdan Uluf mahalı, şərqdən Xəzər dənizi, qərbdən Səfidəşt mahalı, şimaldan isə Salyan sultanlığı ilə həmsərhəd idi. Mahalın ərazisi indiki Boradigah kəndindən Göytəpə çayına kimi uzanırdı. "Cəvahirnameyi-Lənkəran" əsərində Dəştivənd mahalı ilə Ərkivan mahalının eyni mahal olduğu bildirilir. Talış xanlığındakı mahallardan ən böyüyü olan Ərkivan, xanlığın şimalında yerləşib, qərb hissəsi dağlıq, şərq hissəsi isə düzənlik olan bir mahal olmuşdur. Dəştivənd mahalında türk kəndlərinin sayı talış kəndlərinin sayından çox idi. Mirzə Əhməd Mirzə Xudaverdi oğluna görə, türklər bu əraziyə yeni gəlmişdi və xeyli çoxalmışdılar. Əhalinin mütləq əksəriyyəti şiə olan mahalda yaşayanların əsas məşğuliyyəti ipəkçilik idi. Bu tarixi mahalın ərazisi Mirzə Əhməd Mirzə Xudaverdi oğlunun qeydlərinə əsasən hazırda qismən Cəlilabad, qismən də Masallı və Salyan rayonları tərkibindədir.
Etibar Pirverdiyev
Həyatı
İxtisasca mühəndisdir.
Mohaç döyüşü (1526)
Döyüşün səbəbləri
Döyüş Habsburqlarla münasibətlərini yaxşılaşdıran Macarıstan krallığının Osmanlı imperiyası tərəfindən təklif olunan şərtlərə əməl etməməsi və tabe olmaqdan imtina etməsindən sonra başlamışdır. Osmanlı imperiyası 1351-ci ildə Rumeli ərazisini fəth etdikdən sonra Macarlar Katolik dünyasına rəhbərlik edən əsas xalqlardan hesab olunurdu. Tərəflər arasında döyüşlər hələ XIV əsrin sonlarına yaxın başlamışdır. Kiçik ölçüdə olan bu döyüşlərin bir çoxunda Osmanlı imperiyası qalib gəldi. Belqrad Macarıstan krallığının ən önəmli şəhərlərindən biri idi. Bu şəhər hündür qala divarları ilə əhatə olunmuşdu və qalanın daxilində yüksək təminatlı silahlı birliklər saxlanılırdı.
Hazırlıqların başlanması
Eszek qalası fəth edilərəkən qoşuna əsas məqsədin Budin şəhərini fəth etmək olduğu barədə məlumat verildi. Qoşun drava çayını keçərək Moxaç ovasına yaxınlaşdı. Macar və digər müttəfiq ordular Osmanlı ordusunu Moxaç ovasında gözləyirdi. Burada Macar ordusu tərəfindən hərbi düşərgə salınmış və döyüşə başlamaq üçün son hazırlıq işləri görülməkdə idi. Macar odusuna Macarıstan kralı II Layoş rəhbərlik edirdi. II Layoş Erdel voyvodası Yanos Szapolyaya öz qoşunu ilə birlikdə dəstək olmasını istədi. Ancaq iddialara əsasən Yanos Szapolya 30 minlik qoşunla yola çıxmış, lakin Osmanlı ordusuna qarşı döyüşməyin mənasız olması səbəbidən qoşununu Erdelə doğru geri çəkmişdir.
Döyüşün başlanması
Döyüşdən əvvəl Sultan Süleyman Qanuni, Parqalı İbrahim Paşa, Bali Bəy və Bəhram Paşanın iştirakı ilə döyüş divanı toplandı. Divanda iştirak edənlər arasında olan Malqoçoğlu Bali Bəy zəncirlərlə birbirlərinə bağlanmış Macar süvari birlikləri ilə açıq döyüşə girməyin təhlükəli olduğunu bildirdi. O, bunun əvəzində düşmənə yan və arxa tərəflərdən hücum etməyi təklif etdi. Qısa müzakirədən sonra təklif qəbul olundu. Macar ordusunun döyüş taktikasına əsasən ordu iki mərkəzi hissəyə ayrılmalı idi. Birinci mərkəz sol və sağ cinahlarda yerləşdirildi. İkinci mərkəz isə öz aralırında dörd yerə bölünüb, düşmənə müxtəlif istiqamətlərdən hücum etməli idi. II Layoş Osmanlı ordusunun ikinci mərkəzinin yerləşdiyi ərazinin qarşı tərəfində dayanmışdı. left|thumb|Mohaç döyüşündə ölən gənç Macaristan Kralı [[II Layoş]] 29 avqust tarixində II Layoş döyüşə başlamaq barədə əmr verdi. Moxaç ovasının yerləşdiyi ərazinin bir tərəfi bataqlıq digər tərəfi isə təpəlik ərazidən ibarətdir. Bali Bəy tərəfindən təklif olunan plana əsasən Osmanlı əsgərləri arxa - arxaya üç çərgədə düzülmüşdü. Birinci cərgədə Parqalı İbrahim Paşa rəhbərliyində Rumelidən olan əsgərlər, ikinci cərgədə Bəhram Paşa rəhbərliyində Anadoludan olan əsgərlər, üçünçü cərgədə isə Yeniçərilərin başçısı yerləşirdi. Döyüşün planına əsasən macarların birinci hücuma keçməsi gözlənəcəkdi. Macar qoşunu müqavimət ilə qarşılaşmadıqda Osmanlı qoşununu üzərinə doğru hücum edəcək, Osmanlı qoşunu isə sol və sağ cinahlara doğru cəkiləcəkdi.
Sotiria Bello
Xəstəliyi və ölümü
O, xüsusilə rəssamlar, tənqidçilər və ictimaiyyət tərəfindən sevilmiş olsa da, tək yaşadı və həyatının sonuna doğru göz ardı edildi. 1993-cü ildə diaqnoz qoyulduğu boğaz xərçəngi ilə mübarizənin son mərhələlərində yalnız bir neçə nəfər onu dəstəklədi. O, 27 avqust 1997-ci ildə Afina şəhərində vəfat etdi və öz istəyinə görə Afinanın İlk Qəbiristanlığında Vassilis Tsitsanis'in yanında dəfn edildi.
Abdulla ibn Əbdülqədir Münşi
Yaradıcılığı
Abdulla ibn Əbdülqədir Münşi İndoneziya ədəbiyyatında yeni bir janrın əsasını qoymuşdu.
Kipr türk milliyətçiliyi
Tarixi
20 iyul 1974-cü ildə Yunanıstan xuntasının adanı Yunanıstanla birləşdirmək məqsədi ilə prezident Makarios əleyhinə dövlət çevrilişindən sonra Türkiyə adaya hücum əməliyyatı keçirmişdir. "Attila-2" kod adı altında həyata keçirilmiş ikinci əməliyyat 1974-cü il avqustun 14-dən 18-dək baş tutmuşdur.
AAAA batareya
İstifadə
thumb|The opening of a 9-volt battery to reveal six LR61 cells, which are similar to AAAA cells.|263x263px Bu batareya ölçüsü ən çox lazer göstəriciləri, LED qələmlər, kompüter qələmləri, qlükoza sayğacları və kiçik qulaqlıq gücləndiriciləri kimi kiçik cihazlarda istifadə olunur. Bu batareyalar AAA və ya AA tipli batareyalar qədər populyar deyil və buna görə də ümumiyyətlə mövcud deyil. Qələvi doqquz voltlu batareyanın bəzi modellərində, qaynaqlanmış çubuqlarla bağlanan altı LR61 hüceyrəsi var. Bu hüceyrələr AAAA hüceyrələrinə bənzəyir və 3,5 millimetr daha qısa olmasına baxmayaraq bəzi cihazlarda öz yerlərində istifadə edilə bilər.
Nəsiriyyə
Nəsiriyyə — İraqda şəhər. Ziqar mühafazasının mərkəzi. 1885-ci ilədək rəsmi adı Əl-Nəsriyyəh olub.
Yaqorliski Kut
Hərbi paliqon (1959—1994)
1959—1994 illərdə yarımadanın böyük hissəsi Qara dəniz donanmasınınpaliqonu olmuşdur. Paliqon ləğv edildikdən sonra 4700 ha-lıq yarımada ərazisi qoruğa birləşdirilmişdir.
Tandzaver
Tandzaver - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Qafan rayonu ərazisində kənd olmuşdur.
Vidadi Xəlilov (polkovnik-leytenant)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli sərəncamına əsasən Vidadi Xəlilov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Münaqişənin dəyəri
Münaqişənin dəyəri — münaqişənin bəşəriyyətə nə qədər baha başa gəldiyini hesablamağa çalışan bir vasitə. İdeya bu xərci təkcə ölümlər, itkilər və iştirak edən insanların çəkdiyi iqtisadi xərclər baxımından deyil, həm də münaqişənin sosial, inkişaf, ekoloji və strateji xərcləri baxımından araşdırmaqdır. Əksər hallarda təşkilatlar münaqişənin iqtisadi və geniş inkişaf xərclərini ölçür, onları təhlil edirlər. Münaqişənin təsirinin qiymətləndirilməsinin bu ənənəvi metodu kifayət qədər dərin olsa da, o, münaqişəyə qarışmış ölkə və ya regionun hərtərəfli icmalını təmin etmir. Müxtəlif parametrlər üzrə münaqişənin həqiqi dəyərini qiymətləndirən ən erkən tədqiqatlardan biri "Saferworld" tərəfindən sifariş edilmiş və Maykl Kranna tərəfindən tərtib edilmişdir.
Azərbaycan Mərkəzi Əxzi-Əsgər İdarəsi
Azərbaycan Mərkəzi Əxzi-Əsgər İdarəsi — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ərazisində hərbi mükəlləfiyyət in təşkilinə məsuliyyət daşıyan orqan.
Faeton (planet)
Olbers, bu yeni kəşflərin, daha əvvəl Güneş'i orbitdə buraxmış olan parçalanmış bir planetin parçacıqları olduğunu təklif etmişdi. Ayrıca, bu parçalardan daha çoxunun tapılacağını nəzərdə tutdu. Olbers tərəfindən Karl Lüdviq Harding və Vesta'nın meteorit Juno kəşfi, Olbers fərziyyəsini izlədi.
Aişə Həfsə Sultan
Aişə Həfsə Sultan — 9-cu Osmanlı sultanı Yavuz Sultan Səlimin xanımı və Qanuni Sultan Süleymanın anası, Validə sultan.
Həyatı
Həyatı haqqında yetərli məlumat yoxdur. Vəfat etdiyi əsnada 56 yaşında olması səbəbilə, doğum tarixi olaraq 1478-ci il qəbul edilir. Bir çox vəqf sənədlərində adı Ayşə, Hafsa bint Əbdülmuin, Ayşə bint Əbdürrəhman olaraq qeyd olunur. Atasının adının bu formada qeyd edilməsi, onun saraya cariyə olaraq alındığını sübut edir. Beləcə, onun Krım xanı Məngli Gərayın qızı və Yavuz Sultan Səlimin digər hasəkisi Ayşə Xatunla eyni insan olmadığı isbat olunur.
Aişə Həfsə Sultanın, Şahzadə Səlimin Trabzon sancaqbəyliyi dönəmində saraya alındığı və ilk illərini Trabzon sarayında keçirdiyi bilinir. Burada keçirdiyi 20 il boyunca sırayla yeganə oğlu Şahzadə Süleymanı və qızları Xədicə, Beyhan, Fatma, Hafsa, Şahıhuban Sultanları dünyaya gətirdi. Oğlu Şahzadə Süleyman hələ 15 yaşında ikən babası Sultan Bəyazid tərəfindən Kəfə sancaqbəyliyinə təyin edilmiş, atası Yavuz Sultan Səlimin taxta çıxmasından sonra isə vəliəhd şahzadə olaraq Manisa sancaqbəyliyinə gətirilmişdir. Bütün bu təyinatlar boyunca Aişə Həfsə Sultan da oğlunun yanında yer almış, onunla birlikdə öncə Krıma, daha sonra isə Manisaya hərəkət etmişdir.
Tərxan Qut yarımadası
Tərxan Qut yarımadası — Krım yarımadasının qərb qutaracağını təşkil edən yarımada. Sahillərini Qara dənizin suları yuyur.
Coğrafiyası
thumb|250px|Cangöl thumb|250px|Böyük Atkeş thumb|250px|Xarabalıq Qərb qutaracağı Priboyski burnu ilə bitir. 1953-cü ilə qədər krımtatar dilində olan Qaramburun adlanırdı. Bu nöqtə Krım yarımadasının ucqar qərb nöqtəsini təşkil edir. Cənub-qərbində isə Tərxan Qut burnu yerləşir. Relyefi təpəlikdən ibarətdir. Ən hündür nöqtəsi Tərxan Qut yüksəkliyidir ki, onunda hündürlüyü 179 metrdir. Bitki örtüyü çöl tiplidir.
Rafin
Tarixi
Ksenofon öz yazılarında eramızdan əvvəl 396-cı ildə Daskileionda baş vermiş atışmanın timsalında fars süvari sütunlarının taktiki istifadəsinin tam təsvirini belə vermişdi:  Sparta kralı    yaxınlığında olanda,qarşıda bir şey olub olmadığını görmək üçün  önündəki atlıları təpənin başına çapdılar. Və təsadüfən III Farnabazın generalı, Rafin öz qeyri-qanuni qardaşı Baqoy ilə  iş üstündə olduğu zaman Farnabazın tərəfindən və eyni təpəyə göndərildi. Hər iki dəstə bir-birini 120 m-dən çox olmayan məsafədə görəndən sonra əvvəlcə dayanıb, daha sonra isə hücuma keçdilər. Döyüş başlayandan sonra yunanlar döyüşdə uduzmağa və zəifləməyə başladılar və qaçıb canını xilas etməyə hərəkət etdilər. Lakin Agesilaus hoplitlərlə birlikdə köməyə gələndə barbarlar yenidən geri çəkildilər və onlardan biri öldürüldü.
Boris Kolesnikov
Bioqrafiyası
1939-cu ildə biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiyasını müdafiə edir. 1945-ci ildə Kommunist Partiyasına qatılır. 1951-1954-cü illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Uzaq Şərq bölməsi Rəyasət Heyətinin sədr müavini olmuşdur. 1953-cü ildə Kolesnikov professor elmi adı alır. 1956-cı ildə Sverdlovsk şəhərinə köçür və burada SSRİ Elmlər Akademiyası Ural Elmi Mərkəzinin Biologiya İnstitutunun meşəçilik laboratoriyasına rəhbərlik edir. 1963-1968-ci illərdə M. Qorki adına Ural Universitetinin rektoru olmuşdur. Onun rəhbərliyi ilə orada Geobotanika Departamenti yaradılır.
Mükafatları
"Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı;
Şövqi Hüseynov
Mükafatları
İranda, Türkiyədə, Moskvada, Kiyevdə, Moldovada, Belarusiyada, Şri-Lankada, Makedoniyada keçirilən beynəlxalq teatr festivallarının laureatı olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının əməkdar artistidir. 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə , 7 may 2020-ci ildə , 7 may 2021-ci ildə və 10 may 2022-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 10 mart 2015-ci ildə Milli Teatr günü Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrın səhnəsində "O olmasın bu olsun" tamaşasında ifa etdiyi Məşədi İbad roluna görə "Zirvə" mükafına layiq görülüb. 29 oktyabr 2015-ci ildə Kalmıkiya Respublikasının Teatr Xadimləri İttifaqı tərəfindən "Stanislavski" medalına layiq görülüb.
Silk Way West Airlines
Silk Way West Airlines — baş ofisi və əsas əməliyyat bazası Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda yerləşən Azərbaycan hava yükdaşımaları şirkəti.
Boytumelo Masilo
Boytumelo Masilo (5 avqust 1995) — Botsvananı 800 m məsafəyə qaçış yarışlarında təmsil edən və orta məsafələrə qaçan yüngül atlet. Boytumelo Masilo Botsvananı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etmişdir. O, 800 metr məsafəyə qaçışda iştirak etmiş və ilk mərhələdəcə məğlub olmuşdur.
Tahir Məmmədov (şoumen)
Tahir Namiq oğlu Məmmədov — Azərbaycan əsilli şoumen, aparıcı və aktyor.
Bağırsaq çöpləri
Bakterioloji müayinə üsulundan istifadə edilir. Müayinə materialları (qandan başqa) tərkibində laktoza olan differensial mühitlərə inokulyasiya edilir. 37 ° temperaturda bir günlük inkubasiyadan sonra differensial-diaqnostik mühitlərdə inkişaf edən xarakter koloniyaları (metal parıltılı qırmızı koloniyalar) biokimyəvi xüsusiyyətlərinə görə identifikasiya edir, sonra isə polivalent OK zərdabları vasitəsilə serotipləri təyin edirlər.