cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatı
Haqqında
Akadеmik Yеrmеntay Sultanmuratın "Ümumi inkişafın Türk modеli" konsеpsiyası əsasən İsmayıl bəy Qaspıralının "Dildə, fikirdə və işdə birlik" idеyası əsasında hazırlansa da, müəllif bu idеyaya praktik don gеyindirmişdir. Bеlə ki, müəllif Türklərin "dil birliyi" məsələsindən danışarkən Özbək alimi Bəxtiyar Kərimovun Ortaq Türk dili ("Ortatürk") mеtodikasını qəbul və şərh еdərək göstərir ki: "Bu mеtodika kökü min illərin dərinliklərində olan qədim ümumtürk dili əsasında yеnidən yaradılmışdır. Bu, acınacaqlı talеyi olan Еspеranto dеyil. Bu dil (Ortatürkcə ) müxtəlif Türk dillərində еyni mənada olan sözlər əsasında yaradılıb ki, onlar bizim birlikdə olduğumuz dövrlərdə işlədilib. Bu yolla yaradılan ümumtürk dili - "Ortatürk"cə bütün Türk xalqlarının anlayacağı bir dil olacaq və o, təkcə ünsiyyət dili dеyil, həm də еlm, mədəniyyət və biznеs dili olacaq. Bu dilə dünya mədəniyyətinin nailiyyətlərinin və gündəlik informasiyaların tərcüməsi bizi vasitəsiz yaxınlaşdıracaq. "Ortatürk"cənin tətbiqi ilə biz nеçə onilliklər ərzində əhalinin, o cümlədən də uzaq qışlaqların еlmi maariflənmə səviyyəsini tеzliklə yüksəldə biləcəyik... Bu dilin çabuq yayılması üçün biz "Turan" informasiya agеntliyi yaratmalıyıq. Yеri gəlmişkən, qеyd еdim ki, bu adda qardaş Azərbaycanda informasiya agеntliyi mövcuddur və bu agеntlik bizə informasiya dəstəyi göstərir. Bizim Qurultayların bütün matеrialları onların saytında vardır. "Turan" bütün gün ərzində ümumtürk dilində xüsusi radio və tеlеstansiyalar vasitəsilə dünyanın hər yеrindən yеrli orijinal dillərdən alınan ən yеni xəbərləri vеrəcək. Ona görə də bu dilin yalnız Türklər arasında dеyil, həm də dünyanın digər xalqları arasında da məşhurlaşmasına nail olacağıq.
V Qurultayda qəbul olunan ən mühüm qərarlardan biri və mən dеyərdim ki, birincisi, akadеmik Yеrmеntay Sultanmurat cənablarının işləyib hazırladığı dünya Türklərinin mənəvi intibah mərkəzi olacaq Turan şəhərciyinin yaradılması və bu şəhərcikdə şərti adı "Göy Türk" olacaq monumеntal abidənin qoyulması proyеktidir.
Baytszo
Termin 2016-cı il ABŞ Prezident seçkiləri ndən sonra Qərb mediasının ikili standartlarına istinad etmək üçün istifadə edilmişdir. Termin internetdə ingilisdilli istifadəçiləri təhqir etmək üçün də istifadə olunur.
Sokratın müdafiəsi
Etimologiya
Apología Sokrátus əsərin orijinal adıdır. Qədim yunan dilində Apologia sözü müdafiə mənasını verir. Sokratın Müdafiəsinin ingiliscəsi apology, fransızca və almancası isə apologie kimi tərcümə edilir. Bu sözlərin mənaları öz dillərində üzr istəmək olsa da, Apologia sözü, yunan dilində qərb dillərindəki kimi üzr demək deyil. Başqa sözlə, İngilis dilində Apology sözü bir tərcümə deyil, başqa bir əlifba ilə yazan Əsərdə göründüyü kimi, Sokrat üzr istəmir və ya çıxışında təəssüf hissi keçirmir. Müdafiəsini yalnız inandığı dəyərlər üçün edir.
Vüqar Ələkbərov (boksçu)
2004-cü il Afina Olimpiadası
Vüqar Ələkbərov 2004-cü ilin 30 mart-4 aprelində Polşanın Varşava şəhərində baş tutan Avropa Olimpiya Təsnifat Turnirində mübarizə apardı və bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq həm turnirin qalibi oldu, həm də Afina Olimpiadasına lisenziyaya sahib oldu.
Nugedu-Santa-Vittoriya
Kommunanın əhalisi 485 nəfər, əhalinin sıxlığı bir kvadrat kilometrə 17 nəfərdir.
Qoslarit
Haqqında
Qoslarit - rombik. Süni kristalları prizmatik. Ayrılması {010} üzrə mü­kəmməl. Aqreqatı: qaysaqlar, stalaktit və stalaqmitlər, kip, dənəvər, ya da lifli. Rəngsiz şəffaf; Fe, Mn və Cu qatışıqlarında qonuru-yaşıl və abı. Parıltısı şüşəli, ipəyi. Sərtliyi 2-2,5. Xüsusi çəkisi 1,98. Asanlıqla susuzlaşır və ağ toza çevrilir. Dadı büzücü, metallik. Sfaleritin pozulmasından əmələ gəlir, xüsusilə dağ-mədən qazıntıların divarlarında. Növ müx­tə­lifliyi: kupro- və ferroqoslarit.
Türksat 2A
Türksat 2A — (Eurasiasat 1), 42 dərəcə şərq uzunluğu dairəsində fəaliyyət göstərmiş peyk.
Türkmənistanda rabitə
İnternet domeni
250px|thumb|right|Türkmənistanda internet kafe .tm
Bəsirət (qəzet)
Haqqında
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə nəşri bərpa olunub. Sovet işğalından sonra cəmi son 3 sayı çıxıb və qəzet 1920-ci il mayın 15-dən nəşrini dayandırıb.
Veqanlıq
termini 1944-cü ildə İngilis ictimai xadimi Donald Uotson Veqan Cəmiyyətini qurarkən təsbit edilmişdir. Veqan Cəmiyyətinin tərifinə görə: "Veqanlıq, heyvanlara qida, geyim və ya hər hansı digər səbəbdən mümkün qədər mümkün olan və tətbiq edilə bilən hər cür istismar və qəddarlığı aradan qaldırmağa çalışan bir həyat tərzidir".
Oxayy
Nağılın Qazax versiyasında
Xanoğlan atası ilə səyahət edəndə bir çeşmənin yanında "axvay" edir. Çeşmənin yanında, zirzəmidə yaşayan Axvay bunu eşidib Xanoğlanı üç il şagirdi etmək üçün razılaşır. Üç il ərzində Axvaydan sehr öyrənən Xanoğlan özünü bacarıqsız göstərib azad olur. Ancaq sonra Xanoğlan özünü dəvə cildində satdırdığı zaman çodar (mal-qara alveri ilə məşğul olan adam) sürətindəki Axvayın əlinə düşür.
Donald Uotson
Bioqrafiyası
15 yaşında məktəbi bitirdikdən sonra Uotson dülgər olmaq üçün oxumağa getdi. 20 yaşından etibarən dülgərlik dərsi verdi - əvvəlcə Lesterdə (burada Leicester Vegetarian Cəmiyyətinin işində fəal iştirak etdi), sonra Kesvikdə.
Jak Derrida
Jak Derrida — Fransız filosof, ədəbiyyat tənqidçisi və dekonstruksiya cərəyanın qurucusu. Derridanın fəaliyyəti təkcə fəlsəfə və ədəbiyyatla məhdudlaşmır o, eyni zamanda XX əsrin 60-cı illərində siyasi motivli irqçilik problemlərinin gündəmə gətirmiş, Fransada yaşayan Əlcəzairli miqrantların hüquqlarının qorunması sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. 1982-ci ildə Çexoslovakiyada başladılan müxalif yönümlü hərəkatı dəstəklədiyi üçün həmin ölkədə həbs edildiyi də məlumdur.
Telekommunikasiya tarixi
Videotelefon
Video telefonun inkişafı,səsli telekommunikasiyaya əlavə olaraə canlı video istifadəsinə şərait yaradan bir çox texnologiyanın tarixi inkişafını əhatə edirdi .Videotelefoniya anlayışı ilk olaraq 1870-ci illərin sonlarında həm Amerika Birləşmiş Ştatlarında həm də  Avropada yayqınlaşdırılmışdır, ancaq ən ilkin  yaranışa izin vəerəcək əsas kəşflərin kəşf edilməsi təxmini yarım əsr vaxt aldı. Bu, ilk olaraq görüntülü telefon ya da videotelefon olaraq bilinən cihazlarda  birçok telekommunikasiya sahəsində xüsusi ilə də  elektriki teleqraf, telefon, radio ve televiziyada sıx-sıx  araştdırma və təcrübələrdən təkminləşmədən keçmişdir. Çox vacib video texnolojisinin inkişafı ilk olaraq 1920-ci illerin ikinci yarısında Böyük Britaniyada başladı ve Amerika Birləşmiş Ştatlarında, xüsusi ilə Con Logie Baird ve AT & Ts Bell Labs tərəfındən təşviq edildi Bu qismən ən azından AT&T tərəfindən reallaşdırıldı  Telefonun istifadəsinə əlavə bir dəstək vermək üçün   çok sayda quruluş,video televizyonunun düz sesli kommunikasiyada  daha üstün olacağına inanırdı. Ancaq video texnologiyası video televiziya üçün asan  ve  populyar hala gəlmədən çox əvvəl  analoq televiziya yayınında tətbiq edildi.20 əsrin ortasından ənənəvi ses telefon sistemlerinə paralel olaraq, güclü video kodları ve yüksek sürətli genişzolaqlı asan istifadə edilən texnologiya halına gəldi.
Rəhim Rəhimov (onkoloq)
Həyatı
Akademik R.Rəhimovun təşəbbüsü ilə elmi kadr hazırlığı üçün tibb institutunun əlaçı məzunları arasından müsabiqə üsulu ilə seçki keçirilmiş, qaliblər keçmiş SSRİ-nin bir sıra (Moskva, Leninqrad, Obninsk və s.) qabaqcıl onkoloji mərkəzlərinə təhsillərini davam etdirmək üçün göndərilmişlər. Onlar hazırda mərkəzin kolletivinin əsasını təşkil etməklə yanaşı, Azərbaycanda onkologiya sahəsində elmi-tədqiqat işlərini uğurla davam etdirirlər.
Türksat 5A
Haqqında
2011-ci ilin sentyabrında imzalanmış müqaviləyə görə bu peyk Türksat və Turkish Aerospace Industries (TAI) əməkdaşlığı çərçivəsində reallaşdırılacaqdır.
Çay dərələri
Azərbaycanın müasir, əsasən, mövsümi, qismən daimi çayları qar, buzlaqlar, yağış və yeraltı sularla qidalanmaqla müxtəlif formalaşma xüsusiyyətlərinə, mürəkkəb quruluşa, qədim inkişaf tarixinə malik olan dərə şəbəkəsi əmələ gətirir və relyefin təkamülündə əhəmiyyətli rol oynayır. Ərazinin müxtəlif hissələrində inkişaf etmiş çay şəbəkəsi morfoloji xüsusiyyətlərinə, yaşına, tektonik strukturlarla münasibətinə, uzunluqlarına, terras səviyyələrinin sayına, sululuq dərəcəsinə və sutoplayıcı hövzələrinin ölçülərinə görə fərqlənirlər.
Qusar maili düzənliyinin çay dərələrinin bu hissəsi qutuvari quruluşa malikdir. Samur-Dəvəçi ovalığının bu hissəyə uyğun gələn çayları çox ensiz (25-50 m) və dayaz (5-6 m) olub, yarğanvari dərələrlə axır.
Kiçik Qafqazın şimal-şərq yamacının əsas çay şəbəkəsi
Kiçik Qafqazın şimal-şərq yamacının əsas çay şəbəkəsini təşkil edən İncəsu, Coğaz, Ağstafaçay, Həsənsu və Tovuzçayın dərələri Qazax sinklinori çökəkliyində yerləşib onun uzanma istiqamətinə qismən uyğun gəlir və şimal-şərq istiqamətlidir. Şərq yamacın çay dərələri (Tərtərçay, Xaçınçay, Qarqarçay) bütün struktur - fasial zonaları eninə kəsərək formalaşmışdır. Burada onlar Qafan struktur-fasial zonasında Kəlbəcər muldasını, Göyçə - Həkəri zonasında Sarıbaba, Xocavənd sinklinoriumlarını və Qarabağ antiklinoriumunu, Löh-Qarabağ zonasında isə Murovdağ, Ağdam antiklinoriumlarını və Ağdərə sinklinoriumunu şimal-şərq istiqamətində kəsmişdir. Bu çay dərələrinin plan quruluşu və geomorfoloji xüsusiyyətləri hövzənin inkişaf tarixini tam əks etdirir.
Ənvər İmanov
Hərbi xidmətləri
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həci Hüseynov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ənvər İmanov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Murad Aşurov
Mükafatları
O, həmçinin "Oktyabr inqilabı" və "Şərəf nişanı" ordenləri və SSRİ medalları ilə də təltif olunmuşdur.
Jil (hərf)
Nümunələr:
Seyfəli Rəfiyev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24 iyun 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Seyfəli Rəfiyev ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Xoyrat
İraq və Suriya türkmanları, eləcə də şərqi və iç Anadolunun bir sıra bölgələrində dördlük biçimində olan və a-a-b-a prinsipi ilə qafiyələnən yeddi hecalı şeir şəklinə verilən ad. Əksər əlamətlərinə görə, Azərbaycan bayatıları, türk maniləri, özbək koşukları, türkmən aydımları, qazax-qırğız jırları ilə, demək olar ki, eyni olan xoyratlar lirik-emosional avazla oxunur. Bayatılardan fərqli olaraq, əksər örnəklərində ilk misrası iki, üç və ya dörd hecadan ibarət bir və ya iki sözdən qurulur.
Tacir Həsənov
Tacir Elşən oğlu Həsənov (21 aprel 2001; Sabunçu rayonu, Azərbaycan — 27 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Filipp Qoqiçaişvili
Həyatı
Filipp Qoqiçaişvili 1918-ci ildə Tbilisi Universitetinin qurucularından biri olmuşdur.
Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat İnstitutunun nəşrinin redaksiya heyətinin üzvü (1946-1950) olub.
Jak de Morqan
Həyatı
Onun istəyi zəngin arxeoloji mareriallar əldə edərək Fransa muzeylərinə satmaq idi. Bir sözlə onun bölgədəki "tədqiqatları" qiymətli əşyaların əldə edilməsi məqsədilə aparılırdı. Bunu De Morqan özü də inkar etmirdi. Yazırdı ki, "mənim adamlarım bir neçə qazıntı aparmışdılar ki, mənim üçün əşyalar əldə etsinlər".
Uluabad
Uluabad — Türkiyənin Bursa vilayətində kənd. Uluabat gölünün qərbində, Qaracabəy şəhərindən 6 km cənub-şərqdə yerləşir.
Tarixi
Orta əsrlərdə mövcud olmuş Lopadion şəhəri Bizansın mühüm qalalarından biri kimi tanınırdı. XII əsrdə burada izdihamı baş vermişdir. Onun sakinləri 1184-cü ildə baş tutan xalq üsyanında fəal iştirak edərək Nikeya və Filadelfiyaya kömək etmişlər. Bizans dövrünün axırlarında Lopadion və Melitopol bir yepiskopluğa birləşdirilmişdir.
Tas (hərf)
left|thumb|Üzərində üçüncü hərfi 𐔸 olaraq yazılmış şamdan 𐔸 (səslənməsi: /t/; transkripsiyası: T, t) — Alban əlifbasının doqquzuncu hərfi. Matenadaran MS 7117 əlyazmasında hərfin adı (T'as) kimi verilmişdir. Tədqiqatçı Aşot Abramyan ətraflı izah təklif etmədən bu hərfin qədim gürcücə Ⴇ hərfi nin bir forması olduğunu irəli sürmüşdür. Jost Gippert və Wolfgang Schulzenin fikrincə bu hərf [t] səsinin qarşılığı idi. Rəqəmsal dəyəri 9 olmuşdur. Sözlərin hər yerində rast gəlinir.
Hüsniyyə Mürvətova
Mürvətova Hüsniyyə Vaqif qızı — azərbaycanlı teatr, kino və dublyaj aktrisası, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti (2002).
Həyatı
2002-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Əsas rolları
16 Cingiz Aytmatov,,Ana tarla,, Tolqonay
Xonqxa çayı
Axımı
Çay öz başlanğıcını Çinin Yunnan əyalətindən, Dalı şəhərinin cənubunda yerləşən dağlardan götürür. Cənub-şərqə doğru axaraq Çin və Vyetnam arasında 80 km-lik sərhədi formalaşdırır. Xonqxa daha sonra Laokay əyalətində və eyni adlı şəhərdən keçərək düzənlik əraziyə çıxır. Vetçi şəhəri yaxınlığında çaya Lo və Da (Qara) çayları birləşir. Bakbo körfəzinə tökülənə qədər çay Hanoy və Hayfon şəhərlərindən keçir.
Səməndər İmanov
Həyatı
Səməndər İmanov 1998-ci il martın 20-də Salyanın Kürsəngi kəndində dünyaya göz açıb. Atası İsaxan kişi Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı olub Gəncə Dövlət Universitetinin ekologiya mühəndisliyi fakültəsini bitirib hərbi xidmətə yollanmışdı.
Hərbi xidmətləri
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səməndər İmanov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Tofiq Qasımov
Həyatı
Azərbaycandan olan SSRİ Xalq Deputatları ilə iş aparmaq üçün AXC-nin İdarə Heyəti tərəfindən Moskvaya ezam edilmişdir. Orada olduğu müddətdə 100-dən çox Xarici televiziya, radio və mətbuat nümayəndələrinə Yanvar hadisələri, qaçqınlar, rus qaçqınları və s. hadisələrin mahiyyətini açıqlamışdır.
Valeh Məmiyev
Həyatı və hərbi xidməti
Bütün təlimlərə aparıcı zabit kimi qoşulmuş, şəxsi heyətin döyüş taktikasına yiyələnməsində çöx böyük əməyi olmuşdur. 2020-ci il türk-azərbaycan təlimlərində isə çox böyük qəhrəmanlıqla iştirak etmiş və təsadufi deyil ki, təlimlərin sonunda Türkiyənin Müdafiə Naziri Hulusi Akar tərəfindən şəxsən xüsusi fərqlənmə ilə təltif edilmiş və hədiyyələr almışdır.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Ordusunun baş leytenantı olan Valeh Məmiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Füzulinin, Zəngilanın və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə cəsur komandir kimi iştirak etmişdir. Valeh Məmiyev oktyabrın 19-da Qubadlı döyüşləri zamanı ağır yaralanmışdır. Oktyabrın ayının 23-də isə aldığı yaradan həlak olmuşdur. Doğulduğu Yardımlı rayonunda dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Valeh Məmiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Cəsur Komandir Valeh Məmiyevin son döyüşü 19 oktyabr 2020-ci il tarixində Qubadlı-Laçın istiqamətində şəhid Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Şükür Həmidovun komandanlıq etdiyi döyüş idi və bu döyüşdə o qəhrəmancasına döyüşərək yaralanmış və 23 oktyabr 2020-ci il tarixində həlak olmuşdur.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin keçirdiyi döyüş əməliyyatları
Birinci hücum
Müsüslüdə olan Türk Qafqaz İslam Ordusu qərargah rəisi yarbay Nazim bəy Osman bəyə bolşevik qüvvələrinə qarşı bir kəşfiyyat hücumu aparması üçün təlimat verdi. Osman bəyin əmrinə görə 28-ci tabor Qaraməryəmin qərbindəki düşmən qüvvələrinə qarşı 17 iyunda hərəkətə keçdi. Yol boyu irəliləyən 28-ci tabor lazımi tədbirləri vaxtında almadığı üçün bolşeviklərin pusqusuna düşdü. Cəbhədən və yandan düşmən təcavüzünə uğradı. Bir an çaşqınlıq keçirdi və məğlub olaraq geri çəkilmək məcburiyyətində qaldı.
İkinci hücum
Nuru paşanın Göyçay ilə ətraf qəsəbə və kəndlərdə yaşayan ağsaqqal və ağıllı adamlarla apardığı görüşmələrin nəticəsində Azərbaycan türklərindən könüllülər toplanmağa başladı. Göyçay, Ağdaş, Yevlax, hətta Bərdə ətrafından toplanan gənclər və əli silah tutanlar qısa müddətdə cəbhə xəttindəki yerlərini almaq üçün hərbi təlimə cəlb olundu.
"Vətənindən uzaqda ağır bir vəzifə daşıyan Osmanlı zabitlərinin üstün düşmən qüvvələri qarşısında uğursuzluğa uğrama təhlükəsi mövcuddur. Bütün ümidimiz ordumuzun başlayacağı hərbi hərəkatda bolşevik qüvvələri əzməsinə bağlıdır. Zaman, gözləməyə müsaid deyildir və arxadan təzə gücləndirici qüvvə göndəriləcəyinə dair bir işarə də yoxdur. Bu baxımdan zabit və əsgərlərimizin üzərinə düşən vəzifə son dərəcə ağırdır, ancaq bu vəzifənin də yerinə yetirilməsi şərtdir. 5-ci piyada diviziyasının düşmənə vuracağı ilk zərbə bizə Qafqazın bu zonasında güclü və qüvvətli bir mövqe qazandıracaqdır. Hücumdan əvvəl bir həqiqətin əsgərlərə lazım gəldiyi şəkildə anladılması zəruridir. Diviziyanın hissələri imkanlar daxilində 23–24 iyunda cəbhəyə göndəriləcəkdir. Bolşeviklərə qarşı 27–28 iyunda ümumi bir hücum aparılması düşünülür. Bu durum göz önünə alınaraq, gərək olan hazırlıqların aparılması lazımdır."
Göyçayın azad edilməsi
Qızıl Ordu hərbi qüvvələri qərb və cəbhə istiqamətindən hücum imkanı qalmadığını və arxalarında da dağlar olduğunu görüncə, 5-ci Qafqaz piyada diviziyasının sol tərəfindən arxasına doğru, o bölgədəki erməni və rus kəndlərinin də yardımı ilə gecədən istifadə edərək şimaldan bir hücum hərəkatına girişdilər. Bu bölgənin olduqca eniş-yoxuşlu bir ərazi quruluşu var idi. 30 iyunda səhərə yaxın min nəfərlik piyada, iki top və iki avtomat tüfənglə Göyçaya basqın etdilər. Erməni əsilli Emirov komandasındakı bolşevik qüvvələri Pəzəvənd və Kırdadut kəndlərindən hərəkata başladı. Topçu və avtomat tüfəng atışları ilə Göyçaya doğru hərəkət edirdilər. Xalq təlaş içində Ucar istiqamətində qaçırdı. Bu arada Göyçayda nizamlı bir hərbi qüvvə yox idi. Çox təhlükəli bir durum ortaya çıxmışdı. O gecə Qazaxdan Gəncəyə yeni gəlmiş olan könüllü süvari birliyinin başına öz təşəbbüsü ilə keçən minbaşı Əhməd Həmdi bəy şəhərin şimalına doğru hərəkət etdi. Bu arada Qərargah başqanı Qaraməryəm cəbhəsindəki 25-ci tabora telefonla xəbər verərək Göyçayın yardımına tələsməyi əmr etdi. Ağdaş ərazisi komandiri minbaşı İhsan bəyə də əmr verərək, əlindəki bütün qüvvələrlə yardıma gəlməsini istədi. Əhməd Həmdi bəyin idarə etdiyi Azərbaycan süvari milisləri bolşeviklərə qarşı ləngitmə taktikası aparırdılar, ancaq davam gətirə bilmədilər və səhər saat 07.00 radələrində tamamən dağıldılar. thumb|[[Nuru Paşa|Nuru paşa]] Qaraməryəm cəbhəsindəki 25-ci piyada taboru və bəzi milis qüvvələri Göyçaya çatmışdı. Göyçayın alınmaq üzrə olduğunu və cəbhənin arxadan mühasirə təhlükəsi olduğunu görən Nuru paşa Qaraməryəm ilə Ağdaş ətrafındakı bəzi qüvvələri ilə Göyçaydakı bolşeviklərin üzərinə göndərdi. Poylu stansiyasında yerləşən 9-cu Qafqaz alayı komandiri Cəmil Cahid bəy ilə Şəki və Zaqatala bölgəsindəki albay (polkovnik) Yusif bəyə dəstələri ilə Göyçaya hərəkət etmələrini əmr etdi. Topçu və avtomat tüfəng dəstəyindəki 25-ci piyada taboru Ağdaş milis və piyada bölüyü, bolşevik qüvvələrini Göyçaya girmədən mühasirəyə aldı. ġəhərin talan və məhv edilməsinin qarşısını aldı və qarşı hücuma keçərək, böyük hissəsini burada məhv etdi. Göyçayı talan etmə imkanı tapa bilməyən bolşevik qüvvələrinin geridə qalanı gəldikləri yoldan Pəzəvənd, Kırdadut və İvanovkadan Qaraməryəmə doğru məğlub halda qaçarkən, 13-cü Qafqaz alayı da cəbhədən hücuma keçmişdi. Bundan sonra əsas bir təqibə girişən 5-ci Qafqaz piyada diviziyası, bolşevik rus və erməni daşnak qüvvələrinə böyük itkilər verdirdi. Bu müvəffəqiyyət cəbhə hakimiyyətinin 5-ci Qafqaz piyada diviziyasının əlinə keçməsini təmin etdi. O biri qüvvələrin də şiddətli hücuma başlamasından sonra bolşeviklər Qaraməryəmdə də davam gətirə bilməyərək, məğlub halda şərq istiqamətində qaçmağa başladılar.
Döyüşə hazırlıq
"Düşmən Bakıda əli silah tutan və hər millətdən olan kişiləri silahlandırmaqdadır. Bakıdakı düşmən qüvvəsinin 10 min nəfər olduğu təxmin edilməklə bərabər, əlavə qüvvə aldıqları da casuslar vasitəsilə öyrənilmişdir. Bakının zəbti üçün aşağıdakı gücə və cəbbəxanaya ehtiyac vardır: 1. Beş min yeni qüvvə, 2. İki səhra batareyası və düşmənin döyüş gəmilərinin Ələt-Puta dəmir yolu xəttindən və Bakı limanından uzaqlaşdırılması üçün 4 ağır batareya, 3. Bir təyyarə bölüyü, 4. Bir teleqraf bölüyü (telefon və teleqraf xətlərinin işləməsini təmin etmək üçün) 5. Buradakı toplar üçün 10 min qüdrətli top, 8 min şnayder, 4 min Rus dağ, 6 min Rus səhra topu mərmisi ilə min qutu piyada mauzer və 500 Rus piyada tüfəngi cəbbəxanası, 6. Təxminən iyirmi ədəd nəqliyyat vasitəsi.
Hücumun ikinci günü
İkinci Bakı hücumunda Azərbaycan milislərinin gücündən də kifayət qədər istifadə olundu. Maştağa dəstəsi Qışla məntəqəsini döyüşsüz ələ keçirdi. Zehni bəyin dəstəsi isə Zığ təpələrinə sığınan iki yüz erməni daşnak və bolşevik rus əsgərinə böyük ziyan vurdu və geri oturdaraq şəhərin şərq tərəfini tamamilə öz nəzarəti altına götürdü. Ləzgi süvari alayı da nəzarət və mühafizə tapşırığı ilə Zığ təpələrində yerləşdirildi.
İranın Bakı Konsulluğu ilə birləşmiş düşmən qüvvələrinin qərb cəbhəsinin erməni əsilli komandiri, şəhərin təslim olacağını bildirdilər. Şəhərin təslim olması ilə əlaqədar görüşlərin, Bakıda iqtidarda olan Sentrokaspi hökuməti ilə İran, İngiltərə, ABŞ, İsveç və Danimarka konsulluqları və ya təmsilçilərinin də iştirakı ilə həyata keçirilməsini təklif etdilər. Yeni təkliflər Nuru paşaya çatdırıldı. 5-ci Qafqaz piyada diviziyası rəisi podpolkovnik Rüştü bəyin, bu təmsilçilərlə Bakıya gedərək, şəhərin təslim olma şərtlərini həll etməsi uyğun bilindi.
''"Maşınımız bu atəşlər arasından keçərək irəliləyərkən, bir güllə sürücünün əlinə dəyib barmağını yaraladı. Yanımızdakı erməni əsilli cəbhə komandiri, kiminləsə görüşəcəyini bildirərək, öz qərargahlarının qarşısında maşından düşdü. Bu arada evlərindən çıxan bir neçə qadın, kişi həyəcanla maşınımızı dövrəyə aldılar. Onları sakitləşdirməyə çalışdığım zaman "Türk zabitləri fransızca bilirmi?" sualını verdilər. Bəlkə də mənim türk olduğumu zənn etməmişdilər. Lakin İran konsulu təsdiq edəndə, heyrətləri daha da artdı. Bundan sonra Danimarka Konsulluğuna getdik. Qapıları bağlı idi. Çətinliklə açdıraraq içəri girdik. Konsulluqdan baxıldığı zaman şəhərin ətrafındakı yüksək yerlərdə olan əsgərlərimiz aydın görünürdü. Konsul, digər konsullara və şəhər bələdiyyə rəhbərlərinə də telefonla xəbər verdi. Bu əsnada şəhərdə küçə döyüşləri getdikcə qızışırdı. Erməni əsgərlərin axın-axın konsulluğun önündən həyəcanla keçdiklərini görürdük. ġəhərin vaxtında təslim edilməsini və xalqla ermənilər arasındakı ziddiyyətlərin təcili surətdə dayandırılmasını təşkil etməyi konsuldan xahiş etdim. Ancaq nümayəndələrin yığılıb maşınla konsulluğa gəlməsi gecikirdi. Nəhayət, ağ bayraqlı üç-dörd maşından ibarət bir kolon şəklində hərəkət edərək firqə qərargahına gəldik."'' thumb|General Denstervill [[Bakı da gəzintidə.]]
Bakının işğaldan azad edilməsi
Hacıqabulda yerləşən Cənub Qrupu Komandanı Cəmil Cahid (Toydəmir) bəy Bakı Mövqe Komandiri vəzifəsinə təyin olundu və axşama doğru şəhərə girdi.
Qafqaz İslam Ordusu Komandanlığına verilən raportlara görə, Bakının ələ keçirilməsində 17 erməni, 9 rus və 10 gürcü zabiti ilə 1.151 erməni, 383 rus, 4 ingilis və müxtəlif millətlərə mənsub 113 əsir alındı. Bakıda olan təxminən 5–6 min ingilis piyadası 100 pulemyot və 20 top ilə gəmilərə minib Ənzəliyə yollanmışdı. Rus və ermənilərin əsas qüvvələri isə gəmilərlə Dağıstana – Mahaçqalaya getmişdilər. Qafqaz İslam Ordusunun ehtiyacını ödəmək üçün Kürdəmir sursat anbarında olan 500 qutu mauzer və 200 rus piyada tüfəngi Puta stansiyasına gətirildi. Şəhər iqtisadiyyatını nəzarətə götürmək üçün də bəzi komissiyalar yaradıldı. thumb|[[Böyük Britaniya ordusuna aid hərbi maşın Bakı cəbhəsində]] Nuru paşa qəhrəmanlıqla döyüşərək Bakını azad edən Məhmətçiyin bu xidmətinin əvəzini ödəmək lazım olduğunu bilirdi. Qafqaz İslam Ordusu Komandanı Nuru paşa Bakını zəbt etmələri münasibəti ilə bütün diviziyalara təbrik göndərdi. Təbrikdə deyilirdi:
Nəticə
Quba qəzası əhalisi və Quba Müsəlman şurası bu ərazinin Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olduğunu qəti şəkildə bəyan etdi. Quba nümayəndəsi Murtuza Axundzadə Azərbaycan Parlamenti ndə bu məsələ ilə bağlı 1919-cu il fevralın 5-dəki çıxışında bildirdi:
Asetilaseton
Alınması
C 6 H 5 C (O) CH 2 C (O) C 6 H 5 (dbaH) və (CH 3 ) 3 CC (O) CH 2 C (O) CC (CH 3 ) 3 daxildir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin keçirdiyi döyüş əməliyyatları
Döyüşün başlanması və gedişatı
Körpünün başında keşik çəkən piyada taqımının əsgərləri və altı süvari zirehli qatarları görəndə təəccüblənirlər. Çünki cəmi bir neçə saat əvvəl onlar həmin bu körpünün üstündə indi top-tüfənglə üstlərinə gələn rus zabitləri və əskərləri ilə rəqs edir, dostluq-qardaşlıqdan danışırdılar… Artilleriya və pulemyot atəşi ilə kiçik dəstənin müqavimətini qırmaq ruslar üçün çətin olmur. Bundan sonra qatar Yalamaya üz tutur. Yolboyu onları dəmir yolunun kənarında meşədən olan azərbaycanlıların süvari patrulları izləyir.
Andjeti
Andjeti — Anjeti ("Anjeteninki" mənasını verir) yunanlar arasında Busiris kimi tanınan Anjete üzərində mərkəzləşmiş, doqquzuncu nomin yerli qədim Misir tanrısıdır. Bu tanrı Anezti və ya Anedjti alternativ adları ilə də tanınır. Anjeti ən qədim Misir tanrılarından biri hesab olunur, ehtimal ki, tarixdən əvvəlki Misirə qayıdır.
Andjetidən bəhs edən yazılar
[Tabut Mətni (CT) V-385].... Su yollarını Osiris, Korrupsiya Rəbbi, Ajeti, öküzlər kimi batırıram.
Şota Rustaveli adına Batumi Dövlət Universiteti
Tarixi
Sovet İttifaqı nın dağılmasından sonra Gürcüstan Nazirlər Kabinetinin 3 sentyabr 1990-cı il tarixli 453 saylı qərarı ilə Batumi Pedaqoji İnstitutunun bazasında Batumi Dövlət Universiteti yaradılmışdır. Həmçinin universitetdəki bölmələrin sayı artırıldı və hüquq, iqtisadiyyat və tibb fakültələri yaradıldı. Ölkədəki təhsil islahatından sonra universitetdə təhsil iki mərhələdən ibarət olmuşdur. Belə ki, universitetdə bakalavr dərəcəsi almaqla yanaşı, magistr dərəcəsi də almaq mümkünləşmişdir. Bəzi fakültələr üzrə asperantura təhsil dərəcəsi almaq da mümkündür.
Alan Dzaqoyev
Şəxsi həyatı
Milliyətcə osetindir. Böyük qardaşı Gela peşəkar futbolçu idi, sonradan məşqçi kimi çalışmağa başladı. 7 iyul 2012-ci ildə Dzaqoyev Kutafin adına Moskva Dövlət Hüquq Akademiyasının məzunu olan "Alaniya" Moskva ansamblının sənətçisi Zarema Abayeva ilə evləndi. 21 iyul 2013-cü ildə qızı Elana, 21 aprel 2016-cı ildə isə oğlu Xetaq dünyaya gəldi.
Nervon (Sevilya)
Nervon — Sevilya şəhər bələdiyyəsinin inzibati on bir rayonundan biri.
Möhbəddin Səməd
Əliyev Möhbəddin Səməd oğlu (Möhbəddin Səməd) — publisist, nasir, ssenari müəllifi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1989), Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1975), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (1985), Həsənbəy Zərdabi mükafatı laureatı (2000).
Devyatı Val adası
Devyatı Val adası — Kuril adalarının Kiçik Kuril cərgəsinə daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Saxalin vilayətinin Şimali Kuril şəhər dairəsinə daxildir. Adada yaşayış yoxdur.
Kolposkopiya
Xəstənin kolposkopiyaya məruz qalmasının digər səbəbləri arasında dölün inkişafına, immunosupressiyaya, uşaqlıq boynunun anormal görünüşünə və ya cinsi zorakılığa dair məhkəmə-tibbi ekspertizasının bir hissəsi kimi təsirinin qiymətləndirilməsi daxildir.
Göstərişləri
thumb|300px|left|Kolposkopiya prosedurunun təsviri.
Xəstənin kolposkopiya keçirməsinin digər səbəbləri arasında:
Rəvan Alxaslı
Rəvan Cəmil oğlu Alxaslı (1 yanvar 1996; Rəhimli, Ağsu rayonu, Azərbaycan — 9 oktyabr 2020; Qarabağ, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rəvan Alxaslı ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
İslam Dövləti – Əlcəzair vilayəti
İslam Dövləti – Əlcəzair vilayəti (İD-ƏV; الدولة الإسلامية – ولاية الجزائر, ad-Dawlah al-Islāmiyah – Wilayah al-Jazā’ir) — silahlı İslam Dövləti (İD) qruplaşmasının Əlcəzairdə fəaliyyət göstərən qolu. Qrup əvvəllər "Cund əl-Xilafa fi Ərd əl-Cəzair" (جند الخلافة في أرض الجزائر; mənası – "Əlcəzairdə xilafət əsgərləri") kimi tanınırdı.
Gabud
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 35 nəfər, 1873 - cü ildə 116 nəfər, 1886-cı ildə 113 nəfər, 1897-ci ildə 159 nəfər, 1904 - cü ildə 140 nəfər, 1914 - cü ildə 154 nəfər, 1916-cı ildə 107 nəfər yalnız azərbyacanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. Yalnız indiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kəndi tərk edənlər doğma yurdlarına qayıda bilmişlər. Burada 1922-ci ildə 33 nəfər, 1926-cı ildə 120 nəfər, 1931-ci ildə 181 nəfər, 1987-ci ildə 468 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1988-ci ildə noyabrın sonunda Ermənistan dövləti kəndin sakinləri - azərbaycanlılar tamamilə öz ata-baba yurdlarından qovulmuşlar. İndi ermənilər yaşayır.
Valeh İsmayılov
Valeh İsmayılov — kimya elmlər doktoru, professor.
Ağagəldi Məmmədgəldiyev
Müstəqillik dövrü
Türkmənistan Prezidenti S. Niyazovun həyatının son illərində ən yaxın adamlarından biri idi. Türkmənbaşının bütün təşəbbüslərini qeyd-şərtsiz dəstəklədi və özü də sonuncunun siyasətinə uyğun olaraq yeni fikirlərin irəli sürülməsi ilə diqqət çəkdi. Məsələn, Mammetgeldyev pambıqçılıq üçün Türkmən əsgərlərindən istifadə etməyi təklif etdi. Bundan əlavə, ordunu özünə təmin etməyə keçdi: "kazarmadakı mənasız məşqi" tərk edərək, əsgərlərə mülki peşələr öyrədilməyə başladı, məsələn, buğda yetişdirmək və ya heyvandarlıq.
Kij boğazı
Kij boğazı - Kareliya Respublikası ərazisində Oneqa gölündə yerləşən Klimenes adasını materikdən ayırır. Ən dar yerdə eni 100 m təşkil edir, bu hissə gəmiçilik üçün təhlükəlidir. Uzunluğu 20 km, dərinliyi 10 m təşkil edir.
Qırğızıstan–Türkiyə münasibətləri
Tarixi
2019-cu ilə qədər Qırğızıstan ilə Türkiyə arasında əlaqələrin hüquqi əsasını qoyan 100-dən çox ikitərəfli müqavilə və protokol imzalanmış və çoxsaylı qarşılıqlı yüksək səviyyəli səfərlər baş tutmuşdur.
Pənah Qurbanov
Diqqəti çəkən ixtiraları
"Bu gün bəşər həyatını daxiliyanma mühərrikləri olmadan təsəvvür etmək mümkün deyildir. Bununla belə yaxınlaşan ekoloji fəlakətin əsas səbəblərindən biri, bəlkə də birincisi daxiliyanma mühərrikləri hesab edilə bilər. Ətraf mühitin, xüsusən də atmosferin çirklənməsinin, dəqiq desək, zəhərlənməsinin əsas səbəbi həmin mühərriklərin istifadə edildiyi avtomobillərdir.
Lakin daxiliyanma mühərriklərinin ixrac qazlarındakı zəhərli maddələri necə zərərsizləşdirmək olar?
Həmin zəhərli maddələri zərərsizləşdirmək üçün onların yana bilmək xassəsindən istifadə etmək olar. Məlumdur ki, dörd taktlı karbüratorlu daxiliyanma mühərriklərinin üçüncü, işçi taktının əvvəlində yanma kamerasındakı sıxılmış benzin-hava qarışığına qığılcım verilməsi nəticəsində işçi qarışığın partlaması baş verir. Yanma kamerasında temperatur 2500 0C-yə qədər yüksəlir. Partlayış təxminən saniyənin milyonda — biri qədər vaxt aparır.
Abdul Qəhrəmanzadə
Fəaliyyəti
1978-ci ilin noyabr ayında o, göndərişlə Azərbaycan Politexnik Institutunun (AzPI) "Elektrik rabitəsi" kafedrasına assistent vəzifəsinə qəbul edilir.
Andrey Kotska
Andrey Andreyeviç Kotska — Ukrayna-sovet rəssamı. Ukrayna SSR əməkdar incəsənət xadimi (1971), Ukrayna SSR xalq artisti (1982).
İstanbul Universitetinin Hüquq fakültəsi
Tarixi
Fakültənin əsasını təşkil edən Mekteb-i Hüquq-i Sultani 1878-ci ildə bağlanmışdır. Yerində qurulan Mekteb-i Hüquq 17 iyun 1880-ci ildə Ədliyyə Nazirliyinin həyətində fəaliyyətə başladı. Daha sonra 1 sentyabr 1900-cü ildə açılan Darülfünun-ı Şahane (İstanbul Darülfününü) bünyəsində bir fakültəyə çevrildi. 11 oktyabr 1919-cu ildə hüquqi və elmi muxtariyyət və 7 oktyabr 1925-ci ildə isə İstanbul Darülfününü Təlimatı ilə inzibati muxtariyyət almışdı. Darülfünun 31 iyul 1933-cü ildə ləğv edildi və İstanbul Universiteti olaraq yenidən təşkil edildi. Bu dövrdən sonra faktiki olaraq qərbli müəllimlər fakültədə işə başladılar. Həmin müəllimlər arasında Andreas Bertalan Şvarz, Ernest Eduard Hirş ve Riçard Honq kimi nasist Almaniyasından qaçmaq məcburiyyətində qalan professorlar da var idi.
Əlaqəli vəqflər
Fakültə daxilində fəaliyyət göstərən İstanbul Hüquq Vəqfi, Vedat Ərdəhan Vəqfi, Tahir Tanər Vəqfi, Kamal Xəlil Tanır Vəqfi, Tinçəl Kültür Vəqfi və İstanbul Universiteti Hüquq Fakültəsi Təhsil və Həmrəylik Vəqfi təxminən 1200 tələbəyə pulsuz təqaüd verir.
Okan Buruk
Okan Buruk — türk peşəkar futbol meneceri və keçmiş oyunçu. O, hazırda Super Liqa təmsilçisi "Qalatasaray"-ın baş məşqçisidir. Keçmiş yarımmüdafiəçi kimi "Qalatasaray", "İnter Milan", "Beşiktaş" və "İstanbul Başakşehir" kimi klublarda çıxış edib. O, Türkiyə millisinin heyətində 56 dəfə forma geyinib
Azərbaycanda karst və onun yaratdığı müxtəlif relyef formaları
Karstın yeraltı formaları
Karstın yeraltı formaları mağaralardan ibarət olub, demək olar ki, bütün şaquli təbii landşaft qurşaqlarında inkişaf etmişdir. Onlar, əsasən, Böyük və Kiçik Qafqazın orta və alçaqdağlıq zonalarında inkişaf etmişdir. Karstların əmələ gəlməsi üçün əlverişli süxurlar əhəng daşlarından, onların dolomitləşmiş növlərindən, yura və təbaşir yaşlı mergellərdən ibarət olub, respublikanın ərazisində 6000 km2
Kiçik Qafqazın, 300 km2
– i karstlaşma proseslərinə məruz qalmışdır ki, bunun da 20%-i Böyük Qafqazın, 70%-i Kiçik Qafqazın payına düşür (Əyubov, Əliyev, 1978).
Nikolayev Vilayət Diyarşünaslıq Muzeyi
Tarix
1856-cı ildə Krım müharibəsində Rusiya imperiyasının məğlubiyyətindən sonra və sülh müqaviləsinin şərtləri nəticəsində Nikolayevdəki dəniz müəssisələrinin ştatları xeyli ixtisar edilir. Nadirlər kabineti də ləğv olunur. Beləliklə, qiymətli əşyalar kolleksiyaları lazımi diqqətdən kənarda qalaraq müxtəlif şəhər müəssisələrinin fondlarına və arxivlərinə köçürülür. 1913-cü il dekabrın 15-də Nikolayev Şəhər Dumasının qərarı ilə S. Qayduçenkonun rəhbərlik etdiyi həvəskar yerli tarixçilərdən ibarət təşəbbüs qrupu tapıntıların daim yenilənməsi əsasında Nikolayev Təbiət Tarixi Muzeyini açır. O, İ. Zaslavskinin Bolşaya ilə Malaya Morskayanın küncündə yerləşən şəxsi evinə yerləşdirilir. Ekspozisiyanın əsasını 40 ildən çox zoologiya, botanika, mineralogiya obyektlərini toplayan E. Frantsevin kolleksiyası təşkil edirdi. O, ölümündən sonra varislər bu kolleksiyanı şəhərə hədiyyə edirlər. S. Qayduçenko muzeyin ilk direktoru təyin edilir. Muzeyin fondu Olbiyada aparılan qazıntılar və şəxsi kolleksiyalardan əldə edilən əşyalarla əhəmiyyətli dərəcədə dolur.
1920-ci ildə muzey Tarix-Arxeologiya Muzeyi adlandırılmağa başlanılır. 1929-cu ildən 1936-cı ilə qədər o, Mühafizəxana və Admiralti Katedralinin evlərində yerləşib, sonra İnjenernaya küçəsindəki 1 nömrəli evə köçüb. Artıq İkinci Dünya müharibəsi başlamazdan əvvəl muzey Dekabristov küçəsi, 32 ünvanındakı binada yerləşirdi.
Müharibədən sonrakı bütün illərdə 2012-ci ilə qədər muzey Müqəddəs İosif Roma Katolik Kilsəsinin kompleksinə aid kiçik bir otağın divarları arasında idi. Buna görə də yalnız iki sərgi zalı açıq idi. Eksponatlar olduqca çətin şəraitdə saxlanılırdı. 1 m²-ə 400 ədəd eksponat düşürdü. Baxmayaraq ki, muzey əşyalarının kolleksiyası davamlı şəkildə artırdı və hər il muzey fonduna 3-4 min eksponat gətirilirdi.
Muzeydəki eksponatlar
Muzeydə artıq 300.000-dən çox eksponat toplanmışdır ki, onların da yarısı antik əşyalardır. Onların arasında Olbiyadan qədim əşyalar, Kiyev Rusunun alətləri, kazakların silahları və daha çox şey var. Muzeyin kolleksiyası şəhər əhalisinin təsadüfi tapıntıları hesabına daim yenilənir. Tramvay hissələri daim köhnəlirdi və onları dəyişdirmək çətin idi. O günlərdə tramvayın alt hissəsi tuncdan ibarət idi. Yalnız eyni bürünclə əvəz edilə bilərdi, lakin çox az metal var idi və onlar sadəcə tramvay deposunun ehtiyacları üçün ayrılmamışdı. Ştemberov fantaziyasını işə saldı və vəziyyətdən çıxış yolu tapdı. Tarix-diyarşünaslıq muzeyində çar dövründən qalma üç tunc top saxlanılırdı. Yevgeni Nikolaeviç şəhər şurasına müraciət edərək silahları əritmək və yeni hissələri tökmək üçün icazə alır. 21-ci əsrdə buna yol verilməzdi. Lakin o zaman inqilab artıq keçmişdi və onlar mübarizə apardıqları keçmiş rejimin simvolundan başqa bir şey hesab edilmirdilər.
İrəvan qalasının mühasirəsi (1804)
İrəvan qalasının mühasirəsi — İrəvan xanlığının paytaxtı olan İrəvan qala-şəhərinin (indiki Ermənistanın paytaxtı) 1804–1813-cü illər Rusiya–İran müharibəsi zamanı, 1804-cü ilin iyulundan sentyabrına qədər davam edən mühasirəsi. Çətin baş tutan irəliləyişdən sonra Pavel Sisianovun başçılığı altındakı Rusiya qoşunları İrəvanı mühasirəyə almışdı. İrəvan qalasının daxilində yerləşdirilmiş Qacar dövlətinə bağlı qüvvələr rusların birbaşa hücumunun qarşısını almış, qaladan kənarda olanlar isə Rusiya ordusunu mühasirəyə alaraq onların təchizat xətlərini kəsmişdilər. Vəliəhd Abbas Mirzə və Fətəli şah Qacarın (1797–1834-cü illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) komandanlığı ilə İran qüvvələri şəhəri uğurla müdafiə etmiş, Rusiyanın hücumunu dəf etmişdilər. Sisianov öz reputasiyasını qorumaq üçün bu məğlubiyyətin məsuliyyətini çoxlu insanın üzərinə yıxmış və başqa məsələləri bəhanə etmiş, bilərəkdən öz səhvlərini kənara qoymuşdur.
Əsgər Leqari Pakistana qarşı
Öncəki vəziyyət
Pakistanın Pəncab şəhərində hüquq fakültəsinin tələbəsi Əsgər Leqari, iqlim dəyişikliyi nəticəsində su qıtlığı və şiddətlənən fırtınalar səbəbindən məhsulun təhlükə altında olduğunu söyləyir. O, dövlətin iqlim dəyişikliyi siyasətinə etinasız yanaşması səbəbindən onun fundamental hüquqlarının pozulduğunu bildirərək ərizə təqdim edir ..
Məktəbi-tərbiyə
Məktəbi-tərbiyə və ya "Tərbiyə" məktəbi— Naxçıvan şəhərində XIX əsrə aid məktəb.
Patologiya
Ayrıca, patologiya normal vəziyyətdən və ya inkişaf prosesindən ağrılı bir sapma, çirkin anormallıqdır. Patologiyalara normadan kənarlaşma, homeostazı pozan proseslər, xəstəliklər və funksiyaların pozulması daxildir.
Binance
Binance — müxtəlif kriptovalyutaların alqı-satqısını təmin edən kriptovalyuta birjası.
Tarixi
İlk dəfə 26 iyun — 3 iyul 2017-ci ildə irəli çıxarılan ICO (İlk Pul Təklifi) ilə birlikdə Binance Coin (BNB) birjaya çıxarıldı. İlk çıxışda ümumilikdə 100 milyon BNB birjaya çıxarılmışdır. Binance Coin (BNB) BEP2 əsaslı infrastruktur modeli ilə xidmət verən və Binance şirkətinin hazırladığı yeni nəsil blockchain modelidir.
Darren Aronofski
Rejissorluq üslubu
Aronofskinin ilk iki filmi, "Pi" və "Requiem for a dream", az büdcəli filmlər idi və bu filmlərdə hip hop montajı kimi məşhur olan son dərəcə qısa kadrlardan istifadə olunub. Adətən 100 dəqiqəlik filmdə 600–700 belə qısa kadrlar olur, "Requiem for a dream" filmində isə belə kadrların sayı 2000-dən artıqdır. Filmdə iri planda çəkilişlərlə yanaşı, bölünmüş ekran üslubundan da geniş istifadə olunub. Relslər üzərində quraşdırılmış kameraların köməyilə aparılan uzun çəkilişlər (aktyorun bədəninə xüsusi aparatla bərkidilən və Snorrikam adlanan kamera ilə aparılan çəkiliş də daxil olmaqla) və aşağı tezlikli fotoçəkiliş də onun filmlərində nəzərə çarpan əsas üslubardandır.
Filmindəki mövzular və təsirlər
"Pi" filmində bir neçə dəfə riyaziyyat və riyazi nəzəriyyələrə istinad edilir. 1998-ci ildə verdiyi müsahibəsində Aronofski "Pi" filmi ilə bağlı özü üçün ilham mənbəyi olan bəzi məqamları etiraf edib:
"Mən Kurosava və Fellininin böyük pərəstışkarıyam. Bu filmdə məncə xüsusilə Roman Polanski və Teri Gilyamın təsiri, eləcə də "Dəmir adam: Tetsuo"nun rejissoru Şinya Tsukamoto adlı Yapon rejissorunun təsiri hiss olunur."
Ətraf mühitin mühafizəsi üzrə fəaliyyəti
Rejissor həm Amerika Birləşmiş Ştatlarının Humanitar Cəmiyyəti, həm də PETA`nın humanitar mükafatına layiq görülüb.
2015-ci ildə o, iqlim dəyişikliyinə qarşı etiraz əlaməti olaraq diplomatları Tərəflərin Konfransı-21`də hərəkətə keçməyə təşviq etmək məqsədilə yaradılan "Daimi yürüş" ictimai sənət instalyasiyasının hazırlanmasında rəssam JR ilə əməkdaşlıq etdi.
61 FK
Tarixi
"61" futbol klubu 1961-ci ildə qurulduğu üçün futbol klubu da 61 olaraq adlandırılıb. 1972-ci ildə Cənub Liqasında oyuna başlayan 61 futbol klubu bir il sonra Hellenik Liqaya köçürüldü. Yenə Cənub Liqasına qayıdan klub liqanın 1980–1981 futbol mövsümünün Çempionu oldu. 1983-cü ildə komanda İngiltərə Premyer Liqasına qədər yüksəldi. 2004-cü ildə İkinci Liqaya köçürüldülər. Burada da öz məharətini göstərən klub 2008-ci ildə Spartan Liqasına gəldi və həmin il ikinci dəfə çempion oldu. Beləcə, 61 FK İkiqat Futbol Çempionluğuna yüksəldi.
UEFA Avro 2032
Təsdiqlənmiş təkliflər
Turnirə ev sahibliyi etmək üçün üç maraqlı ölkə (biri sonradan qeyri-münasib hesab edilir) UEFA tərəfindən 23 mart 2022-ci il tarixindən əvvəl qəbul edilmişdir.
NGC 5231
NGC 5231, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hallabonq
Tarixi
thumb|Cənubi Koreyada sitrus meyvələrinin satıldğı vitrində Bu meyvənin vətəni Yaponiyadır. Hallabonq Yaponiyada ilk dəfə XX əsrin 70-ci illərində təbii seleksiya yolu ilə yetişdirilmişdir. Belə ki, bu meyvə 1972-ci ildə kiyomi və ponkan adlı mandarin sortlarının hibridi kimi yaradılmışdır. 2006-cı ildən bəri isə hər il mart ayının 1-i Yaponiyada "Dekopon günü" kimi qeyd olunur. Yaponiyadan sonra bu bitki Cənubi Koreyada əkilmişdir. Daha sonra bu meyvənin ABŞ və Braziliyada yetişdirilməsinə başlanılmışdır.
Azərbaycanda
Orijinal adı "dekopon" olan bu meyvənin Azərbaycan dilində “hallabonq” adlandırılması onun bu ölkəyə Cənubi Koreyadan gətirilib əkilməsi ilə bağlıdır. Belə ki, Cənubi Koreyada bu meyvə adını əkildiyi yerin adından – vulkanik Jeju adasındakı ən yüksək zirvə olan Hallasan dağının adından götürmüşdür.
Mayak (Rostov vilayəti)
Mayak — Rostov vilayəti, Salsk rayonu ərazisində yerləşən yaşayış məntəqəsi.
Yaşar Əhmədov (hərbçi)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Yaşar Əhmədova "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verildi.
Kamran İsgəndərli
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Kamran İsgəndərli Xocavənd döyüşlərində savaşıb. 21 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli istiqamətində gedən döyüşdə şəhid olub. Cəlilabadda dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamran İsgəndərli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Naxçıvan
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Naxçıvan — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bugünkü Naxçıvan Muxtar Respublikasının tarixində.
Ümumi məlumat
Azərbaycan parlamentinin 1919-cu il yanvarın 8- də və 25-də keçirilmiş iclaslarında Naxçıvan bölgəsinin və ümumiyyətlə, keçmiş İrəvan quberniyası nın azərbaycanlı əhalisinin vəziyyəti ilə bağlı məsələlər müzakirə edilmiş, Ermənistan hökumətinin Naxçıvan və digər qəzaların azərbaycanlı əhalisinə qarşı yeritdiyi etnik təmizləmə siyasəti qətiyyətlə pislənmişdi.
Az-Granata
Meyvə bağları
"Az-Granata"nın üzüm bağları Böyük Qafqaz sıra dağlarının cənub ətəyində yerləşən Pidrəki dağının və Ləngəbiz dağ silsiləsinin Adnalı yaylasının şimalında, dəniz səviyyəsindən 600-700 metr yüksəklikdə yerləşir. Nar bağları isə Ağsu rayonunda, Şirvan düzündə və Böyük Qafqazın cənub ətəklərində yerləşir. thumb|İlham Əliyev [[2 oktyabr 2017-ci ildə Şamaxıda "Az-Granata" MMC-yə məxsus üzüm bağları ilə tanış olarkən ]] Prezident İlham Əliyev 2 oktyabr 2017-ci ildə Şamaxı rayonuna səfəri çərçivəsində "Az-Granata" MMC-yə məxsus üzüm bağları ilə tanış olmuşdur.
Alkoqollu içkilər
thumb|Alkoqollu içkiləri 2012-ci ildə müəssisənin nəzdində alkoqollu içkilər sektoru yaradılmışdır. Burada Şotlandiya texnologiyasına uyğun viski istehsal edilir.
2017-ci ildə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq tomatlı araq istehsalına başlanılmış; türk rakısı istehsal edilmişdir.
David Vaçnadze
Həyatı
1921-ci ilin fevralında Qızıl Ordunun Gürcüstanı işğalına qarşı müqavimət təşkil etməyə çalışmışdır. 1924-cü il Avqust üsyanının yatırılmasından sonra gizli müqavimət hərəkatına qatılmışdır.
Hipokampus
Elektroensefaloqrafiya
Teta rejimi aktiv, ayıq davranış (xüsusilə hərəkət) vəziyyətlərində, həmçinin REM (yuxuda görmək) yuxusu zamanı görünür. Teta rejimində EEG-də 6 ilə 9 Hz tezlik diapazonu olan böyük müntəzəm dalğalar üstünlük təşkil edir və hipokampal neyronların əsas qrupları (piramidal hüceyrələr və qranul hüceyrələr) seyrək populyasiya aktivliyini göstərir, yəni hər hansı bir qısa zaman intervalında., hüceyrələrin böyük əksəriyyəti səssizdir, qalan kiçik fraksiya nisbətən yüksək sürətlə atəş edir, onlardan ən aktivləri üçün bir saniyədə 50 sünbülə qədər. Aktiv hüceyrə adətən yarım saniyədən bir neçə saniyəyə qədər aktiv qalır. Siçovul özünü apardıqca aktiv hüceyrələr səssizləşir və yeni hüceyrələr aktivləşir, lakin aktiv hüceyrələrin ümumi faizi az-çox sabit qalır. Bir çox hallarda hüceyrə fəaliyyəti əsasən heyvanın məkan yeri ilə müəyyən edilir, lakin digər davranış dəyişənləri də ona açıq şəkildə təsir göstərir.
Stress
Hipokampus yüksək səviyyəli qlükokortikoid reseptorlarını ehtiva edir ki, bu da onu beynin əksər bölgələrinə nisbətən uzunmüddətli stressi daha həssas edir. Şiddətli, uzunmüddətli travmatik stress keçirən insanlarda beynin digər hissələrinə nisbətən daha çox hipokampusun atrofiyası müşahidə olunur. Bu təsirlər travma sonrası stress pozuntusunda özünü göstərir və şizofreniya və ağır depressiyada bildirilən hipokampal atrofiyaya kömək edə bilər. Uşaqlarda anterior hipokampusun həcmi valideyn ailəsinin gəliri ilə müsbət korrelyasiya edilir və bu korrelyasiyaya gəlirlə bağlı stressin vasitəçilik etdiyi düşünülür. Son dövrdlərdə aparılan bir araşdırma depressiya nəticəsində atrofiyanı da aşkar etdi, lakin bu, digər simptomları aradan qaldırmaqda təsirli olmasa belə, antidepresanlarla dayandırıla bilər.