cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
AGM-158 JASSM
200px|thumb|AGM-158 JASSM-ın Le-Burjda (Paris) təşkil olunan sərgidəki (2007) maketi AGM-158 JASSM — Lockheed Martin şirkəti tərəfindən hazırlanan "hava-yerüstü" sinfinə aid amerikan yüksək-sərrast qanadlı raket. İstənilən meteoşəraitdə və sutka ərzində, rəqibin Havadan Müdafiə (HM)vasitələrinin hərəkət zonası xaricində olan məsafədə, yüksək-müdafiəli stasionar və yerdəyişən(kvazistasionar) hədəfləri vurmaq üçün nəzərdə tutulur. Az sezilən radiolakasiya texnolojilərinin istifadəsi ilə yaradılıb. Raketdə turboreaktiv mühərrik quraşdırılıb. Hədəfə alma sistemində, yüksək dərəcəli radioelektron qorunması olan GPS peyk sisteminin siqnal qəbuledicisindən korreksiyalı inersial sistem idarəsi ilə bərabər, müasir(2012 il üçün) infraqırmızı özühədəfəalma başlığı(uçuşun son sahəsində işləyir), hədəflərin muxtar tanıma sistemi quraşdırılıb.
Leonis dombalanı
Leonis dombalanı (Elmi adı - Terfezia leonis) — IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU A2c + 3cd. Nadir növdür.
Gövhərxan Sultan (II Səlimin qızı)
Həyatı
Bu evlilikdən cütlüyün 4 övladı dünyaya gəldi: Sultanzadə Mustafa bəy (ö. 1593), Ayşə Atikə xanım Sultan (ö. 1614), Fatma xanım Sultan və Xədicə xanım Sultan. Qızlarından biri 1598-ci ilin noyabr ında Sinanpaşazadə Mehmed Paşa ilə evlənmişdir.
Qumlaq (qəsəbə, Cəbrayıl)
Tarixi
1993-ci ildən erməni silahlı qüvvələrinin işğalı altında idi. 19 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Qızıl məbəd (Çin)
Vudang Dağının ana təpəsində olan "Qızıl Məbəd", Çində qoruma altına alınan bürüncdən hazırlanmış və qızıl örtməli ən böyük məbəddir. Beş metr yüksəkliyində və dörd metr genişliyində olan "Qızıl Məbəd", qüsursuz bir şəkildə tikilmişdir və içəriyə külək belə sızmaz. Bu məbəddə bürüncdən hazırlanmış və üzəri qızıl örtmə 10 ton ağırlığında "Taoizmin Tanrısı Zhenwu" heykəli var. Qeydlərə görə; bu məbəd, 20 ton bürünc və 300 kilo qızıl istifadə edilərək Beijingdə tikildikdən sonra, Vudang Dağına daşınmışdır.
"Qızıl Məbəd"in yaxşı ötürücü qüvvəsi olduği üçün, üzərinə tez-tez ildırım düşməkdədir. Lakin, ildırımlar məbədə heç də zərər verə bilməməkdə, əksinə daha da parlaqlıq qazanmasına səbəb olmaqdadır. Bu, möcüzəvi bir vəziyyətdir.
Echinops grijsii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xəlil Məmmədov
Həyatı
SSRİ Ali Sovetinin 24 mart 1945-ci il tarixli fərmanı ilə Məmmədov Xəlil Məmməd oğluna Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verilmişdir.
Pir-Cəlal türbəsi
Pir-Cəlal türbəsi — Quba rayonunun Qrız kəndində yerli əhəmiyyətli tarixi memarlıq abidəsi (inventar nömrəsi: 4630)
Mahmud Nəbiyev
Nəbiyev Mahmud (3.4.1893, Nuxa - ?) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən, dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilməsi nəzərdə tutulmuş tələbələrdən biri.
Bəhram bəy Nəbibəyov
Fəaliyyəti
Atası - çar ordusunun ştabs-kapitanı Qasım bəy Hüseyn bəy oğlu Nəbibəyov Orta Asiyada uzun müddət hərbi tərcüməçi işləmiş, eyni zamanda Şəkidə ipək istehsalı ilə məşğul olan müəssisələrə malik olmuşdur. 1925-ci ildə 95 yaşında vəfat etmişdir. Qardaşları - Kapitan Zahid bəy, kapitan Vahid bəy və polkovnik Hüseyn bəy çar Rusiyasında tanınmış hərbçilər olmuşlar. Zahid bəylə Vahid bəy inqilaba qədər dünyalarını dəyişmiş, Hüseyn bəy isə 1930-cu ildə - bolşeviklər tərəfindən Şəki üsyanı yatırıldıqdan sonra həbs edilmiş və sonrakı taleyi haqda heç bir məlumat yoxdur.
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Kino-Foto Sənədləri Arxivi
Haqqında
XIX əsrin II yarısından 2006-cı ilədək Azərbaycanın ictimai-siyasi, iqtisadi, sosial və mədəni həyatında baş vermiş hadisələr arxivin fondlarında saxlanılan 320 mindən çox foto və 20 minə yaxın saxlama vahidi kino sənədlərində əks olunur. Bu sənədlər Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasından, "Azərbaycantelefilm" yaradıcılıq birliyindən, Azərbaycan Dövlət Teleradio Şirkətindən, respublika, şəhər və rayon qəzetləri redaksiyalarından, habelə ayrı-ayrı görkəmli dövlət, ictimai, siyasi, elm və mədəniyyət xadimlərindən qəbul edilmişdir. Ən ilkin sənədlər (1861-1895) Bakı şəhərinin tarixinə (şəhərin ümumi görünüşünə, ayrı-ayrı binalara, küçələrə, şəhərin panoramına aid fotoşəkillər) və Bakıda neft sənayesinin inkişafı tarixinə (1879-1917-ci illərdə neft mədənlərinin görüntüləri, neftin çıxarılması və emalı üsullarını özundə əks etdirən kadrlar və s.) aiddir. Arxivdə XX əsrin əvvəllərində baş vermiş inqilabi hərəkata (1918-1920), Azərbaycanda Aprel işğalına (1920), işğaldan sonra Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin qurulmasına aid fotoşəkillər və kinoxronikalar, 70 illik Sovet hakimiyyəti dövründə Bakının neft akademiyasına çevrilməsini, müharibə illərində (1941-1945) və sonrakı dövrdə neftçıxarma və neftayırma sənayesinin inkişafı, o cümlədən, dünyada ilk dəfə olaraq dənizdə(Neft daşlarında) neft çıxarılmasını əks etdirən çoxlu kinoxronika və fotoşəkillər mühafizə olunur.
Bundan başqa, arxivdəki kinooçerklər, sənədli filmlər, kinoxronikalar, fotoşəkillər Azərbaycanda sənayenin, kənd təsərrüfatının, elmin, mədəniyyətin, təhsilin inkişafını əyani şəkildə nümayiş etdirir. Arxivdə Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyinin birinci dövründə aid(1969-1987) 400-dən artıq kinoxronika və 18 minə yaxın fotoşəkil mühafizə olunur. Arxivdə həmçinin Azərbaycanın görkəmli mədəniyyət və elm xadimlərinin şəxsi arxivlərindən alınmış 19 mindən çox fotoşəkildə mühafizə edilir.
Qatırquyruğu (sinif)
Qatırquyruğu (Equisetopsida) — şöbəsinə aid bitki sinfi.
Çaqqal Karlos
Fələstin Xalq Qurtuluş Cəbhəsi
Karlos atasının təkidi ilə Londondan Moskvaya, universitetdə təhsil almağa yollanır. Burada o, dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan tələbələr arasında həmfikirlərini tapır. Onlar arasında Fələstin Xalq Qurtuluş Cəbhəsi üzvləri də var idi.
Echinops hedgei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bala qaraşəngi
Yayılması
Böyük Qafqazın Quba sahəsi və qərb hissəsindədir.
Sayı və tendensiyası
Antropogen amillər, populyasiyaları yayılan ərazilərin ekstremal iqlim şəraitinə malik olması, kəskin iqlim dəyişkənliyinə həssaslıqdır.
Mərdan Musayev
Həyatı
Musayev Mərdan Məmməd oğlu 1 yanvar 1907-ci ildə Tovuz rayonunun Əlimərdanlı kəndində anadan olmuşdur.
Uzun müddət müharibəədn sonra ticarət sistemində çalışmışdır.
Fatma Sultan (II Səlimin qızı)
Fatma Sultan (d. 1548, Manisa - ö. sentyabr 1580, İstanbul) (Osmanlı türkcəsi: فاطمة سلطان) - II. Səlim in və Nurbanu Sultan dan doğulan qızıdır. Manisa da atası II. Səlim in şahzadəliyi dönəmində dünyaya gəlmişdir. 1574-cü ildə Osmanlı Sədrəzəmi Kanijalı Siyavuş Paşa ilə evlənmişdir. 1580-ci ildə bir qız uşağı dünyaya gətirmiş, ancaq çox keçmədən əvvəlcə qız uşağı, daha sonra isə Fatma Sultan özü vəfat etmişdir. Məzarı atası Sultan Səlimin türbəsi ndədir.
Filoloji araşdırmalar (elmi toplu)
Ümumi məlumat
"Filoloji araşdırmalar"ın hər kitabı 500 nüsxədə yayınlanmışdır.
3D
3D — üç ölçü;
Seyidbəyli (Xocalı)
Tarixi
Seyidbəyli kəndi Qarabağ silsiləsindədir. XIX əsrin əvvəllərində köçüb gəlmə erməni ailələri burada məskunlaşdıqdan sonra kəndi Seyidişen adlandırmışdılar. 1992-ci ildə kəndin keşmiş adı bərpa edilmişdir. Oykonim Seyidbəy adlı şəxsin adı ilə bağlıdır. Ərazidə eyniadlı çay da var. Ermənilər tərəfindən kənd Xaçın adlandırılır.
Əhalisi
2005-ci ildə Dağlıq Qarabağda keçirilən əhalinin siyahıyaalmasına əsasən Seyidbəyli kəndinin əhalisinin faktiki sayı 352 nəfər, qeydiyyatdakı əhalinin sayı 369 nəfər təşkil edirdi.
Avialeasing (aviaşirkət)
Tarixi
Aviaşirkət, 1992-ci ildə qurulmuş və eyni il fəaliyyətə başlamışdır. Özbəkistanın ilk özəl aviaşirkəti, SRX Transcontinental (61%) şirkətinə və İqor Smirnov (39%)-a məxsusdur.
Aviafotoqrafiya
Yerdən-havaya
Yerdən fotoşəkil çəkilişində fotoqraf təyyarələrin şəklini çəkir. Bu tip fotoqrafiya hava şoularında və ya hava limanında geniş yayılıb. Ümumiyyətlə, fotoqraf və hədəf təyyarəsi arasındakı məsafənin çox olması səbəbindən, uzun fokuslu foto lens lazımdır. Yer-statik fotoqrafiya ilə yanaşı, aviasiya fotoqrafiyasının ən populyar formasıdır.
Uzaqdan
Uzaqdan fotoqrafiya havadan-havaya fotoqrafiya üzrə bir dəyişiklikdir və kameranın fotoqrafdan xarici təyyarə quruluşuna yerləşdirdiyi mexanik və ya elektrik çəkim azadlığı ilə uzaqdan tətiklənir. Təyyarə yerdəki zaman təsvir olunmalıdır, çünki fotoqraf təyyarə uçuşda ikən kameraya daxil ola bilməz. İstədiyiniz atışı almaq üçün kameranı qurarkən planlaşdırma aparılmalıdır. Uzaqdan çəkilən fotoqrafiya ən az görülən aviasiya fotoqrafiya növüdür.
Tuğba Düral
Tuğba Düral — türk idman jurnalisti; Türkiyədə media transfer bazarının ən bahalı aparıcılardan biridir.
Şəmkir FK
Tarixi
Klub bir vaxtlar aktiv olmuş vebsəhifəsinə əsasən 1954-cü ildə Şəmkirdə yaranmışdır. Müxtəlif vaxtlarda 9 dəfə futbol üzrə Azərbaycan çempionatının elitasında iştirak etmişdir. İki dəfə qızıl, iki dəfə gümüş, bir dəfə də bürünc medal qazanmışdır.
2013/2014 mövsümü
Bu mövsümda klubun heyəti dəyişdi. Anar Kələntərovun yerinə baş məşqçi Ruslan Abbasov oldu. Kluba yeni gənc və perspektivli oyunçular gəldi. thumbnail|2013/2014 mövsümü. Oyun öncəsi thumbnail|"Şəmkir" Futbol Klubunun heyəti. 2013/2014 mövsümü
Heyəti
2014/2015 mövsümü üçün heyəti (1 mart 2015)
Avropa kuboklarında iştirakı
4 dəfə Avropa kuboklarında iştirak etmişdir. Azərbaycanı 2 dəfə UEFA Kubokunda və 2 dəfə də UEFA Çempionlar Liqasında təmsil etmişdir.
Bulbophyllum encephalodes
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zuvand qaraşəngi
Zuvand qaraşəngi (Elmi adı - Scrophularia zuvandica) — IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləməsi may-iyun, meyvə əmələgətirməsi (may) iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Kserofit bitkidir. Orta dağ qurşağında quru, daşlı yamaclarda və töküntülərdə, çağıl daşlarının üstündə bitir.
Soyuzmultfilm
Soyuzmultfilm — SSRİ-nin ən böyük cizgi filmləri studiyası.
Uşaq nikahı
Cehiz
Digər xalqların ənənələrində gəlinin satın alınması təcrübəsi var - bu zaman bəy (və ya onun valideynləri) gəlinin valideynlərinə nikaha razı olmaları üçün ya pul mükafatı, ya da digər mülk verməlidir. Bəzi ölkələrdə gəlin nə qədər cavandırsa, bir o qədər çox pul almaq olar. Həm də belə təcrübə erkən nikahlara daha çox səbəb olur. Bəzən gəlinin valideynləri o qədər ağır maddi vəziyyətdə olurlar ki, onlar üçün yeganə çıxış yolu qızını ərə "satmaq" olur, digərləri isə əvvəlcədən qızlarına mülk və ya ailə üçün gəlir mənbəyi kimi baxır. Beləliklə, gəlinin pulla alınması ənənəsi təkcə erkən nikahlara deyil, həm də uşaq ticarətinə səbəb olur.
Yoxsulluq, sosial təzyiq, qorxu və müdafiəsizlik hissi
Uzun müddətli silahlı münaqişələr zamanı gənc qadınlar hərbiçilər və ya müxtəlif silahlı qrupların üzvləri ilə evlənirlər. Qadınlar silahlı ərlərinin yanında daha çox təhlükəsizlkdə olacaqlarını ümid edirlər, silahlı kişilərin həyat yoldaşlarını zorla aldıqları hallarına da tez-tez rast gəlinir.
Bütövlükdə dünyada
"Oksfam" Beynəlxalq Birliyin məlumatına görə, bütün dünyada uşaq yaşında nikaha daxil olan ən azı 700 milyon qadın yaşayır, onlardan minimum üçdə biri 15 yaşından əvvəl ərə gedib.
Əfqanıstan
2013-cü ilin məlumatlarına görə, evli qadınların 53%-i 18 yaşınadək, o cümlədən 21%-i 15 yaşınadək evlənmişdi. Eyni zamanda, Əfqanıstanda rəsmi nikaha daxil olmanın minimal yaşı qızlar üçün 15 yaşdır (atasının icazəsi ilə). Əfqanıstanın 34 əyalətində "baad" adlı ənənəvi təcrübə mövcuddur: kənd ağsaqqalları (cirqa) ailələr arasındakı mübahisələri, ödənilməmiş borc məsələlərini və hətta ailə üzvlərindən birinin törətdiyi cinayətə görə ailənin cəzalandırılması məsələsini həll edirlər. "Günahkar" ailənin 5 yaşdan 12 yaşadək olan qızının ərə verilməsi "intiqam" və ya "bağışlanma" hesab oluna bilərdi. Elə hallar olub ki, qız əmi ya dayısının, ya da uzaq qohumunun törətdiyi cinayətin ittihamlarını öz həyatı bahasına ödəyib.
Hindistan
220px|thumb|right|Hindistanda kral uşaq nikahı (1900). 12 yaşlı Rana Pratxap Kumari 16 yaşlı Krişna Vadiyara ərə getdi. İki il sonra Britaniya Hindistanın tərkibində olan Maysuranın tanınmış kralı oldu. UNICEF-in 2009-cu ildə nəşr olunan məlumatına görə, bütün Hindistanda 20 ilə 24 yaş arasında olan evli qadınların 47%-i 18 yaşından əvvəl ərə gedib, kənd yerlərində isə bu, 56% təşkil edib. Uşaq nikahlarının ümumdünya sayının 40%-i Hindistanda bağlanılıb.
Bu zaman UNICEF Afrikada olduğu kimi 1999-cu ildə aparılmış kiçik araşdırmanın məlumatına istinad etmişdir. Beləliklə, Raca və digər tədqiqatçılar 2005-ci ildə kiçik sorğu keçirmişlər: Hindistanda qızların 22%-i 16-18 yaş arası, 20%-i 13-16 yaş və yenə 2-6%-i 13 yaşınadək ərə getmişdir. 2011-ci ildə Ümumhindistan əhalisinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə, qızlar üçün nikah yaşı 21 yaş təşkil edirdi. Kifayət qədər zəngin tədqiqatın məlumatına görə, Hindistanda uşaq nikahlarının payı 7%-dək azalıb. Hind Demoqrafik Xidmətinin məlumatına görə, 2001-ci ildə 10 yaşından kiçik bir qız ərə getməmişdir; 59,2 milyon qızdan 1,4 milyon qadın 10-14 yaş arası və 46,3 milyon qızdan isə 11,3 milyon qadın isə 15-19 yaş arası (bura 18-19 yaş arası yetkin qızlar daxil idilər) evlənmişdir. Census of İndia məlumat verdi ki, 18 yaşına çatmamış qadınların yalnız 3,7%-i evlidir.
Digər Avropa dövlətləri
2012-ci ildə Ukraynada həm oğlanlar, həm də qızlar üçün 18 yaşı eyni nikah yaşı təyin edən Ailə Məcəlləsinə düzəlişlər edildi, amma məhkəmə 16 yaşından nikaha daxil olmağa icazə verə bilər, əgər bu azyaşlının maraqlarında olsa.
Latın Amerikası
O cümlədən Latın Amerikası ölkələrində uşaq nikahlarının yayılmasının əsas səbəbləri arasında yoxsulluq və nikaha daxil olmanın minimal yaşı haqqında mövcud qanunların olmamasını göstərmək olar. Bəzi qeyri-kommersiya təşkilatları Latın Amerikasında yerli icmalarla yeniyetmə qızlar üçün təhlükəsiz yerlər yaratmaq və yoxsul insanların, həmçinin kəndlilərin və hindilərin özlərini yoxsulluqdan qurtuluş yolu kimi gördükləri uşaq nikahlarının problemini həll etməyə kömək etmək üçün işləyirlər.
Uşaq nikahlarının qarşısının alınması
2013-cü ildə BMT-nin İnsan Hüquqları Şurası uşaq, erkən və zorakı nikahlara qarşı ilk qətnaməsini qəbul etdi; bununla birlikdə uşaq nikahı insan hüquqlarının pozulması kimi tanındı və 2015-ci ildən sonra isə qlobal inkişaf gündəliyinə bu praktikanı dayandırmaq arzusu daxil edildi.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilk növbədə qızların təhsilinə daha çox diqqət yetirməyi, nikaha daxil olmanın minimal yaşı haqqında mövcud qanunlara riayət olunmasını təmin etmək üçün hüquq mühafizə orqanlarının işini göcləndirməyi, həmçinin uşaqların evlənməsini həyata keçirən icmalarda yetkinlərə məlumat verməyi, uşaq nikahlarını təcrübə edən və onunla bağlı olan riskləri həmin icmalaradakı böyüklərə məlumat verməyi tövsiyə edir.
Moskva metrosu
Moskva Metropoliteni — Rusiyanın Moskva şəhəri və Moskva vilayətində nəqliyyat vasitəsi
Terror aktları
DTK-nın keçirdiyi əməliyyat tədbirləri nəticəsində terroru törətmiş Stepan Zatikkyan, Akop Stepanyan və Zaven Baqdasaryan adlı şəxslər yaxalanaraq edam olunub. İrəvan Texniki Universitetinin tələbəsi olan bu şəxslərin Ermənistan Beynəlxalq Birlik Partiyası adlı təşkilat yaratdıqları, "Paros" adlı qəzet nəşr etdirdikləri bəlli olub.
Rəhbərlik
Təşkilatçılıq qabiliyyəti haqqında
İnsanları özünə cəlb etmək bacarığı rəhbərin ən mühüm keyfiyyətlərindən biridir. Bu tabeçilikdə olanların tələbatlarını, onların maraqlarını və nəyə cəhd etdiklərini öyrənmək əsasında işlənib hazırlanan istedad və məharətdir. Kütlələri idarəetməyə mürəkkəb istehsal və sosial-məişət problemlərinin həllinə fəal cəlb etmək bacarığı xüsusilə vacibdir. Tənqid və özünü tənqidin həvəsləndirilməsi həmişə adamlara xoş təsir bağışlayır, rəhbərin nüfuzun möhkəmləndirir, inam atmosferi yaradır və əlverişli sosial-psixoloji mühit yaranmasına kömək edir.
Rəhbərlik üslubunun təsnifatı haqqında
Rəhbərin şəxsi keyfiyyətlərinin təsiri altında onun istifadə etdiyi idarəetmə metodları və fəndləri formalaşır: onun subyektiv yanaşması olaraq konkret məzmun verir və çox vaxtı yalnız formasını saxlayır. Məhz bu həmin rəhbərə xas olan idarəetmə metodları və üsullarına müəyyən tamlıq gətirir və bənzərsiz idarəetmə üslubu yaradır. Üslub özündə sosial-siyasi anlayışı əks etdirir, onda rəhbərin öz dünyagörüşü öz əksini tapır. Üslubda hər şeydən əvvəl rəhbərlərlə tabeçilikdə olanlar arasındakı münasibətlərdən ifadə olunur. Buna görə də rəhbərlik üslubunun keyfiyyətlərini müəyyən edərkən yadda saxlamaq lazımdır ki, hər şeydən əvvəl bu şərait onların təsnifatının əsasını təşkil edir. Rəhbərlik üslubunun təsnifatının bir neçə tipi vardır ki, bu da özündə ən çox yayılmış üç növü birləşdirir.
Ümumdünya İrsi
Tarixi abidələr üçün tələb olunan şərtlər
II – Aid olduğu dövrdən başlayaraq, mədəniyyətin inkişafına müəyyən təsir göstərməlidir.Memarlıq baxımından dəyərli bir iş hesab olunmalıdır. Əgər abidə antik şəhərdisə, ən önəmli şərtlərdən biri şəhərin hansı formada planlaşdırılmasıdır. Nümunə kimi qədim ink mədəniyyətinə aid olan Maçu-Pikçu şəhərinin planlaşdırılmasını qeyd etmək olar.
Afrika
🇲🇼
🇹🇬
Ərəb ölkələri
thumb|150px|[[Mərakeş ]]
Asiya və Okeaniya
🇦🇺
🇵🇭
🇰🇷
🇰🇭
🇰🇬
🇹🇭
🇹🇲
Səfəvi-Osmanlı müharibəsi (1514–1555)
Başlanma səbəbləri
Qızılbaşların Anadoludakı bu tədbirləri Osmanlı dövləti ilə Səfəvilər arasında münasibətləri daha da gərginləşdirdi. I Sultan Səlim qardaşları ilə bağlı təhlükəni aradan qaldırdıqdan sonra Anadoluda 40.000 nəfər qızılbaşı öldürtdü. Təklə elində həbs etdirdiyi qızılbaşları isə Aralıq dənizində yeni fəth olunan adalara sürgün etdi. Bununla, Səfəvilərə qarşı müharibəyə hazırlaşan I Sultan Səlim yürüşü zamanı arxasında baş qaldıra biləcək təhlükəni aradan qaldırıb özbək Übeydulla xanın da köməyinə arxalanaraq hərbi əməliyyata başlamağı qərara aldı.
Ümumdünya İrsi
Avropa
🇦🇱
🇦🇿
Səfəvi-Osmanlı müharibəsi (1514–1555)
Sultan Süleymanın Azərbaycana ilk yürüşü
Türk mənbələrinə görə, Sultan Süleymanın ilk yürüşü zamanı İbrahim paşanın hərbi hissələri hicri 940-cı il zilhiccənin 1-i (1534-cü il iyunun 13-də) Təbrizə daxil olmuşdular. Süleymanın da olduğu Osmanlıların əsas qüvvələri iə şəhərə sentyabrın 27-də çatdılar.
Ümumdünya İrsi
Avropa
🇳🇱
Səfəvi-Osmanlı müharibəsi (1514–1555)
Sultan Süleymanın Azərbaycana III yürüşü
thumb|[[Sultan Süleyman Qanuni Səfəvi-Osmanlı müharibəsinin (1532–1555) nəticəsində İran körfəzinə çıxış əldə etdi. Osmanlı imperiyası üçün sabit bir şərq sərhədi qurdu.]] Şah Əli Sultan Tatı oğlunu on min nəfərlik dəstə ilə Əxlat, Gözəl Dərə, Adilcəvaz və Muş ərazilərini viran qoymaq üçün göndərdi. Üləmanın Tərcanda olması xəbərini alan şah, Sufiyandan keçib onun arxasınca hərəkət etdi. Lakin Üləma tələsik qaçdı. Onda şah Tərcandan Ərzincan istiqamətinə irəlilədi. Şahzadə İsmayılın irəlidə gedən hissələri Bayburt yaxınlığında Məhəmməd Paşa Tək oğlunun dəstələri ilə toqquşdu. Türklər darmadağın edildilər və qaçdılar. Ərzincan tutuldu və talan edildi. Noyabrın əvvəlində şah İrəvana yollandı və Üçkilsədə düşərgə saldı.
Rusiya imperiyasının Krımı ilhaq etməsi
Müstəqil Krım
Qısa zamanda xalqdan bir qismi, Şirin və Mənsur əşirətləri Şahin Gərayın tərəfinə keçdilər. Ruslar Şahin Gərayın lehinə hərəkət edəcək xalq kütləsini formalaşdırmaqla bərabər, əşirətlərə bol miqdarda pul da verməkdə idi. IV Dövlət Gəray xanlığını təminat altına almaq üçün Osmanlıdan xanlığın varislik yolu ilə keçməsini tanımasını istədi. Müqaviləyə görə Osmanlı idaərçilərinin belə bir istəyə müsbət və ya mənfi münasibət göstərməsi mümkün deyildi, belə bir istək isə Krım məclisi və əşirətlərinin də Dövlət Gəraydan soyumasına səbəb oldu. Osmanlıların İran hücumlarıyla məşğul olmasını fürsət bilən ruslar Krımın giriş qpaısı olaraq bilinən Or qapısına çox saylı qoşun topladılar və Şahin Gəraya "mənəvi dəstək" oldular. Ruslar bunu edərkən, Osmanlı imperiyasını da Krımın daxili işlərinə qarışmaqda ittiham edirdi. IV Dövlət Gəray Osmanlı imperiyasından yardım ala bilməməsi və vədlərini yerinə yetirə bilmədiyinə görə Krımı tərk etdi və İstabula getdi.
İlhaq prossesi
Aynalıkavak sazişində Kiçik Qaynarca müqaviləsinin Krım ilə əlaqəli üçüncü maddəsinə gətirilən dəyişikliklərə görə Şahin Gərayın xanlığı Osmanlılar tərəfindən təstiq edildi. Osmanlı imperiyası xanlığın daxili işlərinə qarışmayacağı və xanlığın boşalması halında yenisinin seçimlə olacağı qərarlaşdırıldı. Rusiya bundan sonra 1 iyun 1779-cu ildə ordusunu Krımdan çıxardı.
Xaçmaz rayonu
Tarixi
Rayonda 1999-cu ildə ilk bələdiyyə seçkiləri zamanı 61 bələdiyyə təşkil edilmiş, 2004-cü ilin seçkiləri zamanı isə bələdiyyələrin sayı 70 olmuşdur. 2004-cü ildə 2 şəhər, 2 qəsəbə və 66 kənd bələdiyyəsinə 572 nəfər üzv seçilmişdir. 2004-cü ildə Rusiya və Azərbaycan arasındakı hökumətlərarası razılaşmaya əsasən Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasına əvvəllər icarəyə verilmiş iki kənd, Xraxoba və Uryanoba kəndləri Xaçmaz rayonunun tərkibinə qaytarılmışdır.
İqtisadi xarakteristikası
Xaçmaz rayonu Azərbaycanın ən böyük kənd təsərrüfatı rayonlarından biridir. 2003-cü ilə nisbətdə 2010-cu ildə rayonda ümumi məhsul buraxılışı 3,3 dəfə artaraq 300209,9 min manata, sənaye məhsulu 6,9 dəfə artaraq 32300 min manata, kənd təsərrüfatı məhsulu istehsalı 2 dəfə artaraq 138776,9 min manata, əsas kapitala investisiyalar 12 dəfə artaraq 45729,6 min manata, pərakəndə əmtəə dövriyyəsi 5,2 dəfə artaraq 205939 min manata, pullu xidmətlərin həcmi 8,6 dəfə artaraq 41554,5 min manata çatmışdır. Yerli büdcənin gəlirləri 912,5 min manatdan 8523,9 manata, xərcləri 4239,7 min manatdan 23717,7 min manata yüksəlmişdir. Bu dövr ərzində adambaşına pul gəlirləri 3,3 dəfə, orta aylıq əmək haqqı 5,5 dəfə artmışdır. 2003–2011-ci illərdə rayonda 15337 yeni iş yeri açılmışdır ki, bunun da 7749-u daimi iş yerləridir.
Maddi-mədəni irsi
Qədim qala-şəhərlərdən biri olan Xudat (Xudat sözünün mənası Allahın neməti ("Xuda" sözündən) deməkdir) Xaçmaz rayonunda yerləşir. XX əsrin əvvəllərində (1900–1903-cü illər) tikilmiş dəmir yol stansiyası və su qülləsi, Hacı Zeynalabdin Tağıyevin vəsaitinə 1900–1913-cü illərdə tikilmiş Şollar su anbarı və su kəməri də maraq doğururlar. Bu tikililər indi də texniki cəhətdən işləkdirlər.
Güvəyəbənzər qaramtıl-sarı şibyəyeyən
Yayılması
Azərbaycanda dağətəyi, dağlıq və dağ-səhra yerlərdə yayılmışdır. Kəpənəyi Qaxın İlisu, Lerikin Kosmolyan kəndələrindən və Ordubaddan toplanmışdır.
Bulbophyllum endotrachys
(Bulbophyllum endotrachys) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Echinops hololeucus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şirin Şükürov
Həyatı
1910-cü ildə Azərbaycanın Əli Bayramlı şəhərində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə cəbhəyə yollanmışdır. Krımda, Qafqazda, Voronejdə, Belorusiyada və Polşada vuruşmuşdur. 12 yanvar 1945-ci tarixində Vislada düşmənin müdafiə xəttini yaran döyüşçülər arasında məhz Şükürovun vzvodu birinci idi. Lakin elə bu vaxt düşmən cəbhədən gələn pulemyot atəşi sovet ordusunu bir anlıq geri çəkilməyə, yerə yatmağa vadar elədi. Elə bu vaxt Şirin Şükürov "Yoldaşlarım, irəli" sözlərilə ayağa qalxıb düşmənə sarı cumdu. Qranat və atvomatlarla düşməni məhv edərək irəliləyərkən, başından və ayağından yaralanmasına baxmayaraq 3 cərgə faşist dəstəsəni dəf eləyə bildi.
Ümid Bakı FK
Ümid Bakı FK futbol klubu Bakı şəhərində yaranmışdır. Müxtəlif vaxtlarda "Təfəkkür Universiteti" adlanan bu komanda 1 dəfə futbol üzrə Azərbaycan çempionatının elitasında iştirak etmişdir.
Echinops humilis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yay dombalanı
Qısa morfoloji təsviri
Meyvə cismi torpaq altında əmələ gələn, kök yumrusuna bənzər, ellipsoidal-dairəvi, 2,5-8 sm diametrindədir. Xarici səthi qara və ya qara-qəhvəyi rəngli, iri piramidavari ziyillidir. Göbələyin ləti zəif və şirin iyə malikdir. Yetişməmiş göbələk yarıya kəsilmiş halda ağımtıl, yetişdikdən sonra sarımtıl –qəhvəyi, ağımtıl-cizgili, mərmərə bənzər naxışlıdır.
Bulbophyllum anceps
(Bulbophyllum anceps) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Valeri Kurtua
2013-cü ildə qadınlar arasında voleybol üzrə Avropa çempionatının ən yaxşı liberosu seçilib.
Aya Miyama
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 162 oyun keçirib, 38 qol vurub.
Neofaşizm
Çili
Lakin, iqtisadi siyasətlərdə Çili dövləti kapitalist bazar liberalizminə üstünlük vermiş, ölkəni xarici investorlara, xüsusilə də ABŞ-yə açmışdır. İrqçilik, lider müqəddəsliyi, xaricə yönəlik təcavüzkar millətçilik Pinoçet diktaturası dövründə 1930-1940-cı illərin faşizmlərində olduğu kimi həlledici rol oynamırdı.
Con Lennonun qətli
Mark Çepmen
Bundan sonra o, hətta Lennonlar ailəsinin dayəsi olan Helen Simen ilə birgə evə qayıdan Lennonun beş yaşında olan oğlu Şona yaxınlaşıb. Çepmen onun əllərinə toxunub və söyləyib ki, bu görüş onun üçün şərəf idi. Axşam saat 8-də fotoqraf Pol Horeş bildirib ki, o evinə — Nyu-Cersiyə qayıtmalıdır, çünki aydın idi ki, Lennonlar yalnız gecə yarısına yaxın geri dönəcəklər. Çepmen ondan qalmağını xahiş edib və söyləyib ki: "Mən gözləyəcəyəm. Sən heç vaxt bilmirsən ki, onu yenə görəcəksən". Pol Horeş işarədən anlamayıb, Mark isə qapıçı Xose Perdomo ilə söhbət edərək Lennonları gözləməyə davam edib.
Çepmen
Çepmen bütün gecəni polis məntəqəsinin ikinci mərtəbəsində əlləri qandallı vəziyyətdə keçirib. Səhər tezdən isə polislər problem ilə üzləşiblər: onlar Çepmenə qətldə ittiham irəli sürülməsi üçün məhkəməyə təqdim etməli idilər, lakin KİV nümayəndələri qatili görmək arzusunda idilər, bu səbəbdən polis məntəqəsinin qarşısında böyük izdiham toplaşmışdı. Polis hər hansısa Con Lennon pərəstişkarının Çepmeni öldürə biləcəyindən narahat idi. Onlar Çepmenə zirehli jilet geyindiriblər, onun üzünü heç kəs görməsin deyə isə başını palto ilə örtüblər. Bundan sonra polislər Çepmeni furqona əyləşdirib və Nyu-Yorkun cinayət məhkəməsinə aparıblar.
Nəcəfqulu Rəfiyev
İrsi
N. R. Rəfiyevin adı hələ sağlığında əbədiləşdirilmişdir. Adına Minsk, Ordubad və Bakıda küçə, Ordubadda zavod, Babək rayonunda sovxoz, texnikum və s. var, Ordubad şəhərində büstü qoyulmuşdur.
Echinops iranshahrii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Matris
matrisi iki sətirə və üç sütuna malik
ölçülü matrisdir.
Xocalı rayonu
Tarixi və mədəniyyət abidələri
XIX əsrdə aşkar edilmiş, daş qutu və kurqanlardan ibarət olan Xocalı qəbristanlığı – son tunc və ilk dəmir dövrünə (e.ə.VIII-VII əsrlər) aid arxeoloji abidədir. Burada müxtəlif tipli saxsı qablar, silahlar (qılınc, xəncər, nizə və ox ucluğu, balta-təbərzin), qızıl, tunc, balıqqulağı, əqiq, şüşə, pasta və s.-dən hazırlanan bəzək əşyaları, tunc əmək alətləri və at əsləhətləri aşkar edilmişdir. Burada çoxlu sayda "Qoç və yəhər" şəkilli qəbir daşları, müqəddəs ziyarətgahlar- Seyid Cəlalın ocağı, Cahan nənənin ocağı və s. var.
Matris
Ölçü
Matrisin ölçüsü ona daxil olan sətir və sütunların sayı ilə xarakterizə olunur. Müsbət tam ədədlər olduqları müddətcə, bir matrisin (ümumi mənada) malik ola biləcəyi sətir və sütunların sayında heç bir məhdudiyyət yoxdur. m sətir və n sütundan ibarət matris m×n ölçülü matris və ya m-in n-ə matris adlanır. Məsələn, yuxarıdakı A matrisi 3×2 ölçülü matrisdir.
Əbdülkərim Mənzuri Xamnə
Tərcümələr
1)    Bəhlul lətifələri
Matris
Matrislərin vurulması
<span id="matrix_product">
AB hasili BA təyin edilmədən müəyyən edilə bilər, yəni A və B müvafiq olaraq mxn və nxk ölçülü matrislərdirsə və m ≠ k olarsa. Hər iki hasil müəyyən edilsə belə, onların ümumiyyətlə bərabər olmasına ehtiyac yoxdur, yəni:
Xocalı rayonu
Görkəmli şəxsiyyətləri
Erməni işğalçılarına qarşı fədəkarcasına mübarizə aparan 10 nəfər Xocalı rayon sakini Respublikanın ən yüksək fəxri adına – Milli Qəhrəman adına layiq görülmüşdür (9 nəfər ölümündən sonra):
Matris
Matrislərin vurulması
Matrislərin adi formada vurulması ilə yanaşı, vurulan matrislər üzərində daha az istifadə olunan Adamar və Kroneker hasili kimi digər əməllər də mövcuddur. Onlar Silvestr tənliyi kimi matris tənliklərinin həlli zamanı ortaya çıxır.
Sətir əməlləri
Bu əməllər xətti tənliklərin həlli və matrisin tərsinin tapılması da daxil olmaqla müxtəlif şəkillərdə istifadə olunur.
Altmatris
Matrisin minor və cəbri tamamlayıcıları müəyyən altmatrislərin determinantını hesablamaqla tapılır.
Benqal sultanlığı
Tarixi
Gıyasəddin Tuğluk Bəngai biri batıda Ləknəvti, diğəri doğuda mərkəzi Sonargaon olmak üzərə iki valiliğə ayırdı. Ancak onun 1325tə ölümündən sonra Doğu Benqal Fahrəddin Mübarək Şahın, Batı Benqal isə Alaəddin Ali Şahın əlinə gəçti. Fahrəddin Mübarək Şah 1337də, Alaəddin Ali Şah da 1340ta bağımsızlıklarını ilan əttilər.
Matris
Xətti tənliklər
Bütün bu tənlikləri ayrı-ayrılıqda yazmaq əvəzinə matrislərdən istifadə etməklə daha yığcam şəkilə salmaq və həll etmək olar. Əgər n = m və tənliklər sərbəst olarsa, bunu aşağıdakı şəkildə yazmaqla tamamlamaq olar
Əgər A-nın tərsi yoxdursa, onun ümumiləşdirilmiş tərsindən istifadə etməklə həllər (əgər varsa) tapıla bilər.
Rusiya vətəndaş müharibəsinə müttəfiqlərin müdaxiləsi
Rusiyanın müharibədən çıxması
Müqaviləyə əsasən, Bolşevik Rusiyası Baltikyanı ərazilərini Almaniyaya verərək idarəçilikdən imtina etdi, bu ərazilər Almaniyanın vassalına çevrilərək kiçik krallıqlara bölündü. Rusiya həmçinin Cənubi Qafqazda yerləşən əyalətini - Qarsı Osmanlı imperiyasına verərək oradan imtina etdi və Ukrayna Xalq Respublikasının müstəqilliyini tanıdı. Konqresdə Polşanın müqavilədə qeyd olunmaması və Almanların Polşa təmsilçilərinin iştirakını tanımaması mübahisələrə və etirazlara səbəb oldu. Sonralar Almaniya 1919-cu ilin 28 iyununda imzalanacaq olan Versal sülh müqaviləsində müqavilənin tərtibat iştirakına buraxılmayacaq və buna görə də iştiraka buraxılmama Almaniyanın etirazlarına səbəb olacaq. Halbuki Versal sülh müqaviləsində Almaniyaya qarşı yönəlmiş Antanta və digər birləşmiş qüvvələr Brest-Litovsk sülhünə görə Almaniyadan daha yumşaq davranmışdılar.
Matris
Tərs matris və onun tərsi
Aşağıdakı bərabərliyi ödəyən B matrisi varsa, A kvadrat matrisinə tərsi olan və ya qeyri-sinqulyar matris deyilir:
Xarıbülbül
Yayılması
Azərbaycanda isə Şuşa və ətraf ərazilər, Samur – Dəvəçi, Kür-Araz və Xəzərsahili (Siyəzən rayonu, Beşbarmaq dağının təpə hissəsində) ovalıqlar, Kür düzənliyi, Abşeron, Diabar, Böyük Qafqazın cənub yamacı, Kiçik Qafqazın cənub rayonlarında rast gəlinir. Əsas otlu yamaclarda, meşə açıqlıqlarında və kolluqlarında olur.
Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabına daxil edilmiş nadir növdür.
Matris
İz
tr(A) = tr(AT).
Bulbophyllum andreeae
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rusiya vətəndaş müharibəsinə müttəfiqlərin müdaxiləsi
Sibir
Birgə Müttəfiqlərin müdaxiləsi 1918-ci ilin avqustunda başladı. Yaponlar Vladivostokdan keçərək Çin-Rusiya sərhədi boyunca 70 mindən çox əsgər yerləşdirildiyi nöqtələrə girdilər. Yaponlara İngilis və daha sonra Amerika, Kanada, Fransız və İtalyan qoşunları qoşuldu. Vladivostoka çatan Çexoslovak legionunun elementləri Müttəfiq qüvvələri qarşıladı. Amerikalılar 27-ci piyada və 31-ci piyada alaylarını Filippindən kənarda, 12, 13 və 62-ci piyada alaylarının elementlərini Kamp Fremontdan kənarda yerləşdirdilər.
Qafqaz
Ancaq Birinci Dünya müharibəsində məğlub olaraq Osmanlı imperiyası 1918-ci il noyabr ayının ortalarında qüvvələrini Azərbaycan sərhədlərindən çıxarmalı oldu. General Vilyam Tomson başçılığı ilə 5000 əsgərdən ibarət İngilis qoşunları 17 noyabrda Bakıya gəldi; hərbi qanun Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin paytaxtında "vətəndaş gücü ictimai asayişi qorumaq üçün məsuliyyətdən azad etmək üçün kifayət qədər güclü olana qədər" həyata keçirildi.
Müttəfiqlərin geri çəkilməsi
Müttəfiq dövlətlər 1920-ci ildə geri çəkildi. Yapon hərbi qüvvələri Pekində Sovet-Yapon təməl konvensiyasını imzaladıqdan sonra 1922-ci ilə qədər Rusiya Uzaq Şərqinin Dəniz əyalətlərində və 1925-ci ilə qədər Saxalin şimalında qaldılar. Rusiyadan. Bunun müqabilində Sovet İttifaqı Portsmut müqaviləsinin müddəalarına hörmət etməyə razı oldu.
Tarixçilər tərəfindən qiymətləndirmə
Müdaxilənin tarixi qiymətləndirməsi ümumilikdə mənfi olmuşdur. Frederick L. Schuman, ekspedisiyanın nəticələrinin "Şərq-Qərb əlaqələrini əbədi olaraq zəhərləmək, İkinci Dünya Müharibəsi və sonrakı" Soyuq Müharibə "mənşəyinə əhəmiyyətli töhfə vermək və hər ikisindəki şübhə və nifrət nümunələrini düzəltmək olduğunu" yazdı. Bu gün gələcəkdə daha da böyük fəlakətləri təhdid edən tərəflər". Əməl Sovet İttifaqı rəhbərləri üçün Qərb güclərinin Sovet hökumətini məhv etmək istədiklərinin sübutu idi. Müasir tarixçi Robert Maddox, "Müdaxilənin dərhal təsiri qanlı bir vətəndaş müharibəsini uzatmaq idi, bununla da minlərlə əlavə can itkisi vermiş və onsuz da yıxılmış bir cəmiyyətdə çox böyük dağıntı yaşanmışdı.
Kapitan Alatriste (film, 2006)
Məzmun
İspaniya, 17-ci əsr. VI Filippin hakimiyyəti dövrü. Hökmdar zəif təbiətli insan olduğu üçün sarayda intriqalar baş alıb gedir. Qraf Olvares bütün sarayı idarə edir. Artıq qüruba yaxınlaşmaqda olan imperiyada məğrur əsgər Dieqo Alatristenin macəraları başlayır.
Matris
Analiz və həndəsə
Həndəsi situasiyalarda çox zaman istifadə olunan digər matris diferensiallanan f inikasının Yakobi matrisidir: Rn → Rm. Əgər f1, …, fm f-in komponentlərini göstərirsə, Yakobi matrisi (Yakobian) bu cür təyin olunur:
Əgər n>m və Yakobi matrisinin ranqı maksimum m qiymətinə çatarsa, qeyri-aşkar funksiya teoreminə görə həmin nöqtədə f lokal tərslənəndir.
Həndəsi optika
Həndəsi optika matrislərin tətbiqi üçün daha çox imkan yaradır. Bu yaxınlaşma nəzəriyyəsində işığın dalğa təbiəti nəzərə alınmır. Nəticədə, işıq şüalarının həqiqətən də həndəsi şüalar olduğu model alınır. Əgər işıq şüalarının optik elementlər tərəfindən meyllənməsi kiçikdirsə, linza və ya qaytarıcı elementin verilmiş işıq şüasına təsiri ikikomponentli vektorun şüa ötürmə matris analizi adlanan 2x2 ölçülü matrislə vurulması kimi ifadə edilə bilər: vektorun komponentləri işıq şüasının mailliyi və optik oxdan uzaqlığıdır, matris isə optik elementin xassələrini kodlaşdırır. Faktiki olaraq, iki növ matris var, yəni linza səthində sınmanı təsvir edən sınma matrisi və istinad müstəvisinin başqa bir sınma matrisinin tətbiq olunduğu növbəti sındırıcı səthə ötürülməsini təsvir edən ötürmə matrisi. Linza və/və ya qaytarıcı elementlərin birləşməsindən ibarət olan optik sistem sadə formada komponentlərin matrislərinin hasili nəticəsində yaranan matrislə təsvir edilir.
Kreyq Mazin
Erkən həyatı
Nyu York şəhərinin Bruklin bölgəsində doğulub. Staten-Aylend bölgəsində böyümüşdür.
Mərcanvari herisium
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
ksilotrofdur, oduncağın çürüməsini törədir. Quercus cinsinin növlərində, əsasən gövdəsində rast gəlinir. Meyvə cisimləri tək-tək, payız mövsümündə rast gəlinir.
Leyla Acametova
Fərqlənmə nişanları və mükafatları
III dərəcəli "Xidmətlərə görə" ordeni (4 oktyabr 2016) — 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində (Braziliya Federativ Respublikası) keçirilən XV Yay Paralimpiya Oyunlarında yüksək idman nəticələri nailiyyətləri, qələbəyə doğru göstərilmiş mərdlik, fədakarlıq və iradə və Ukraynanın beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsinə görə təqdim olunmuşdur.
Kuala-Lumpur
Milli tərkibi
Şəhərdə malaylar, çinlilər, tamillər, malayalılar, teluqulular, benqallar və s. yaşayır.
Satirvari steveniyella
Qısa morfoloji təsviri
Bütöv kök yumrulu, 1,0-2,5 sm uzunluğunda çoxillik ot  bitkisidir. Gövdəsi 20-40 sm hündürlükdə, əsasən uzunsov-oval formalı, qonur-yaşıl rəngli, qırmızı-qonur ləkəli yarpağa malikdir. Çiçək qrupu uzunsov, çox sıx olub, 40-10(13) sm uzunluğunda, 5-18(20) ədəd əyilmiş çiçəklidir. Qalpağı 7- uzunluğunda, qırmızı-yaşıl rəngli, çiçəkyanlığının üç ədəd birləşmiş xarici yarpaqcıqlarından əmələ gəlmişdir. Dodağı yaşıl-qonur, əsasında qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdə, yan dilimləri rombvari, ortadakı uzunsov-xətti, 4- uzunluğundadır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen amillər (otarılma, tapdalanma, əhali tərəfindən intensiv yığılması populyasiyanın azalmasını sürətləndirir).
Boeing B-52 Stratofortress
B-52, Ту-95 ilə bir sırada, uzaq məsafəli uçuşlara görə hərbi təyyarələrin arasında mütləq rekordçudur. Həmçin o nadir hərbi təyyarələrdəndir ki, yarım əsr müddətində durmadan xidmət edir. Baxmayaraq ki, B-52 50-ci illərdə soyuq müharibənin tələbləri ilə hazırlanıb, o indi də amerikan HHQ-nin uzaq məsafəli bombardmançı aviasiyasının əsas təyyarəsi olaraq qalır və, ən azından 2030-cu ilə qədər belə olaraq qalacaq. Bu təyyarənin modernəlşdirilməsinə 11,9 mlrd dollar xərcləmək planlaşdırılır.
Teksel adasında gürcü üsyanı
Arxa plan
thumb|right|250px|Qara xəttlərin yanında göstərilmiş gün və saatlar gürcülərin həmin ərazilərdə olan nəzarətini göstərir. Adanın şimalında yerləşən alman topçu bateriyasına gürcülərin yaxınlaşması mümkün olmamışdır. Hollandiyanın şimal sahillərində yerləşən Teksel adası Adolf Hitler tərəfindən yaradılmış Atlantik divarının mühüm istinad nöqtələrindən biri idi. Müttəfiq qoşunların Normandiya sahillərinə qoşun çıxarmasının ardından adanın əhəmiyyəti azalmışdır. İkinci dünya müharibəsi dönəmində Tekseldə gürcülərdən ibarət 800 nəfərlik birlik saxlanılırdı. Şərq cəbhəsində aparılan hərbi əməliyyatlar zamanı Vermaxt qüvvələrinə əsir düşən gürcülərdən ibarət Gürcüstan legionu 1941-ci ilin dekabr ayında yaradılmışdır. Digər legion birləşmələrində olduğu kimi gürcülər də öz ölkələrinin sovet işğalından azad edilməsi üçün döyüşürdülər.
Nəticə
Qulaq düşərgələrində üsyanda iştirak etmiş 26 gürcü müəmmalı şəkildə itkin düşdü. Sağ qalmağı bacaranlara sadəcə 1950-ci ildə evlərinə qayıtmağa icazə verildi. 1991-ci ilə qədər SSRİ-nin Niderlandda yerləşən səfirliyi tərəfindən Teksel adasında yerləşən gürcü toplu məzarlığı hər ilin 4 may tarixində düzənli şəkildə ziyarət olunmuşdur. 2005-ci ilin 4 may tarixində isə dönəmin Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvili adanı ziyarət etməklə məzarlığı ziyarət etmiş ən yüksək rütbəli gürcü məmuru olmuşdur.
Kamil İbrahimov
Həyatı
Kamil İbrahimov 20 ildən artıq bir müddət ərzində Azərbaycanın bir çox ərazilərində, o cümlədən Bakı, Şamaxı, Gəncə, Şabran, Yenikənd və digər arxeoloji ekspedisiyaların tərkibində yaxından iştirak etmişdir. 2001-2007-ci illər ərzində Bakı arxeoloji ekspedisiyasına rəhbərlik etmişdir. 2003-cü ildə "Bakı IX-XV əsrlərdə" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək, alimlik dərəcəsi almışdır.
Anafilaktik şok
AŞ-un müalicəsi
Anafilaktik şok təxirəsalınmaz şəkildə qiymətləndirmə və müdaxilə tələb edən, həyat üçün təhlükəli vəziyyətdir. Ağırlıq dərəcəsindən asılı olmayaraq AŞ zamanı hospitalizasiya, reanimasiya və intensiv terapiya şöbəsində müalicə mütləq göstərişdir. Yardım zamanı bütün preparatların inyeksiyası ilk növbədə əzələ daxilinə (daha tez icra olunmasının mümkünlüyü baxımından) edilməlidir. Yalnız bundan sonra periferik və ya mərkəzi venaların kateterizasiyası və sonrakı dərmanların vena daxilinə vurulması məqsədəuyğundur.
Təxirəsalınmaz yardım:
Anafilaktik şok zamanı ilk yardım alqoritmi
left
Profilaktika
► Arıların bal yığma mövsümündə ətirli maddələrdən istifadə etməmək (ətirlər, saç üçün laklar, şampunlar və s. həşəratları cəlb edir);
► Qida məhsuluna qarşı allergik reaksiya zamanı bu qida məhsulu ömürlük və ya uzun illər müddətinə rasiondan çıxarılır. Xəstələrə özləri ilə identifikasiya kartları və ya anafilaksiyaya meyllilik və onun səbəb agenti qeyd olunmuş qolbaqlar gəzdirmək tövsiyə edilir. Yadda saxlamaq lazımdır ki, AÇF inhibitorları və beta-blokatorlar qəbul edən xəstələrdə anafilaksik reaksiyaların inkişaf riski yüksəkdir
Səfəvi–Osmanlı müharibəsi (1603–1618)
Şərq sərhədlərində güclü bir dövlətin Səfəvi xanədanının qurulması ilə barışmayan Osmanlı imperiyası ona qarşı bir neçə dəfə müharibə aparmalı olmuşdur. Bu müharibələrdə uğur gah Səfəvilərdə, gah da Osmanlılarda olmuşdu. Sonuncu 1578-1590-cı illərdə Səfəvilər və Osmanlı imperiyaları arasında baş vermiş müharibə zamanı Səfəvilər bir çox qələbələr qazansalar da, dövlətin daxili vəziyyətində baş verən çəkişmələr Osmanlı İmperiyasının qələbəsinə gətirib çıxardı. 1590-cı ildə bağlanan İstanbul sülh müqaviləsinə əsasən, Talış bölgəsi istisna olmaqla Bütün Şimali Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan, eləcə də Cənubi Azərbaycanın bir hissəsi – Şirvan və Qarabağdan Təbriz və Marağayadək ərazilər Osmanlı dövlətinin nəzarətinə keçir.
1616-1618-ci illər
I Şah Abbas sülhün pozulmasının qarşısını almaq üçün hədiyyələrlə öz elçisini I Sultan Əhmədin yanına göndərdi. Lakin Osmanlı sultanı müharibəyə başlamaq haqqında qərar verdi. I Şah Abbas Qasım xanla 200 tay ipəyi Osmanlı sarayına göndərsə də sultan qərarını dəyişmədi. Növbəti dəfə göndərilən Səfəvi elçisi həbs edilib zindana salındı. Beləliklə, 1616-cı ilin aprelində baş vəzir Qara Mehmet paşanın rəhbəriyi ilə Osmanlı ordusu Ərzurumdan yürüşə başladı. 1616-ci ilin avqust ayında İrəvan qalası yüz minlik Osmanlı ordusu ilə mühasirəyə alındı. I Şah Abbas osmanlılarla həlledici döyüşə girmədi. Osmanlı ordusuna ərzaq gətirilməsinə mane olmağı,geriyə yolunu bağlamağı, mühasirəyə alaraq qəfil hücumlarla zərbə vurmağı qərara aldı. Mühasirənin uzanması, Osmanlı ordusunun ərzaq və sursat sarıdan çətinlik çəkməsi, qışın sərt keçməsi Mehmet paşanı I Şah Abbasın yanına elçi göndərməyə məcbur etdi. Noyabrın 5-də mühasirə dayandırıldı,osmanlılar geri çəkilərkən çoxlu itki verdilər.
İstanbul sülh müqaviləsi (1612)
thumbnail| [[Matrakçı Nasuh (Osmanlı polimatı) tərəfindən tərtib edilmiş,XVI əsrə aid Təbriz xəritəsi.]] 1612-ci il noyabrın 20-də İstanbulda Səfəvi-Osmanlı sülhü bağlandı. Sülh müqaviləsinə görə 1555-ci il Amasya sülhünün müəyyən etdiyi sərhədlər qəbul edildi.
1612-ci ildə imzalanmış İstanbul sülh müqaviləsinə görə Osmanlı dövləti İranın tutmuş olduğu ərazilərdəm imtina etdi,1578-ci ilədək mövcud olmuş Səfəvi – Osmanlı sərhəddi bərpa olundu. Dağıstan, Şimalı Qafqaz və Qərbi Gürcüstan osmanlılara, Qərbi İran, İrəvan, Azərbaycanın şimal hissəsi ilə birgə Naxçıvan və Qarabağ səfəvilərə verilirdi; İranda sünnilərə küfr edilməməli idi.
Noyemberyan
Tarixi
1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində Barani kəndi qeyd olunur İncəsu çayının adı ilə əlaqədar olaraq İncəsu da adlanmışdır. 1938-ci ildə ermənicə Noyemberyan adlandırılmışdır. Qaraqoyunluların Barani tayfasının adını əks etdirir. Azərbaycanda Boranikəndin (Salyan rayonu adı ilə mənşəcə eynidir. (Şərqi Anadoluda Barana mahalı)
Odlar Yurdu Universiteti
"Odlar Yurdu" Universiteti — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən özəl ali təhsil müəssisəsi.
Yusif Sadıxov
Sadıxov Yusif Mədət oğlu (d. 1918, Tovuz rayonu, Ağdam kəndi - ö. 11 iyun, 1971) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (31 may 1945).
Saprobluq sistemi
α-mezasaprob zona -kimyəvi proseslərin kəskin getdiyi və üzvi maddələrlə kəskin çirklənmiş zonadır. Sap və çöp şəkilli bakteriyalar, göbələklər, bir sıra göy -yaşıl yosunlar, sarkodinlər, qamçılılar, infuzorlar, rotatorlar, sərbəst yaşayan nematodlar, azqıllı qurdlar, molyuskalar, xironomid sürfələri və s. bu zonanın nümayəndələridirlər.
İzosaprob zona- yüksək dərəcədə üzvi maddələrlə çirklənmiş suya malik olması ilə xarakterizə olunur. Buna misal olaraq təzə məişət suyunu göstərmək olar. Bu zonada su həll olmuş oksigndən məhrumdur.
Antisaprob zona- sənaye tullantıları aşkar edilir. Bu zonanın sularında üzvi və qeyri-üzvi təbiətli zəhərli maddələr olur. Bu zona ölü zona hesab olunur, burada nə canlı orqanizimlərə, nə də onların spor və sistalarına təsadüf olunmur. Belə ki, onlar bu zonaya düşdükdə sudakı zəhərin təsirindən məhv olurlar.
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Gürzə və Həlqə)
Final
Finalda 6 ölkənin 34 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 21 iyun tarixində baş tutdu.
Zakir Qadiri Uqan
Həyatı
Rus inqilabından əvəl müsəlman liderlərdə Ridaəddin Fəxrəddin tərəfindən çağırıldı və ilk əvvəl Orenburqda açılan Hüseyniyyə mədrəsəsində, ardından Ufadakı Mədsərə-i Aliyyədə müəllimlik etdi. Yeni qurulan Cənub Volqa-Ural Respublikasının milli idarəçilik üzvü oldu. Bolşevik inqilabı olduqda isə qaçıb Uyaqdoğuya getdi. 1922-ci ildə yeni qurulan Türkiyə Respublikasına getdi və Türkiyə vətəndaşı oldu. Milli təhsil naziri Həmdullah Subhi tərəfindən Türk Tarix Heyətinə təyin edildi. Heyət dağılınca tərcüməçilik və Süleymaniyyə kitabxanasında təsnif məmurluğu etdi. 1937-1939-cu illər arasında Finlandiyadakı türklərin dini ibadətlərində işləmək üçün Finlandiyaay getdi. II Dünya müharibəsindən əvvəl Türkiyəyə geri döndü və 1954-cü ildə Ankaradakı Yeni Məhəllədəki evində vəfat etdi.
Mühümmə dəftəri (1590)
Tarixi
1590-cı ildə İstanbul sülhünün nəticələrinə görə, Azərbaycan Osmanlıları və Səfəvilər arasında bölüşdürülükdən sonra verilmişdir. Həmin sənədə əsasən Gəncə-Qarabağ ərazisindəki qıtlığı aradan qaldırmaq üçün Naxçıvandan çıxarılan hər bir davara görə İrəvan yaxınlığında bir səmimi (pul vahidi), Göyçənin Balıqlı adı yerində isə daha bir səmimi alınmasına yol verilmirdi. Çünki kasıb camaat çətinliyi düçar olur və bahalıq artırdı.Sənəddə göstərilirdi ki, İrəvan və Göyçə bəyləri bu pulun alınmasına görə "dəfələrlə tənbeh olunmalarına baxmayaraq", həmin "bac" yenə də yığılmaqda davam edir. Hökmün sonunda hər bir davara görə qədim qanun əsasında vergi alınması barədə Osmanlı sultanının qəti tapşırığı nəzərə çarpdırılır.
Ədəbiiyyat
Oqtay Əfəndiyev, Şahin Fərzəlibəyli,1590-cı il və 1724-cü illərə aid Naxçıvanla əlaqədar iki tarixi sənəd haqqında,Naxçıvan tarixinin səhifələri(müqavilə toplusu),Bakı,1996.
Lüğət
Tarixçəsi
İlk türk dilli lüğət Mahmud Kaşğarinin yazdığı "Divanü Lüğat-it-Türk"dür.
Qazançı qalası
Etimologiyası
Qalanın adının türk dilində olması şübhə doğurmur. Bəzi tədqiqatçılar Qazançı qalasının adını Kitabi Dədə Qorqud dastanının baş qəhrəmanlarından biri olan Qazan xanın adı ilə əlaqələndirirlər.
Gümüşü-boz şibyəyeyən
Yayılması
Dağətəyi və orta dağlıq ərazilərdə geniş yayılmışdır. Bəzən düzənlik yerlərdə də ona rast gəlinir. Zoologiya institutunun kolleksiya fondunun işlənməsi zamanı A.Boqaçev tərəfindən Oğuzdan (4.VIII.35), R.Əfəndi tərəfindən Zaqataladan (19.VII.60), Bakıdan (16.IX.63), A.Piriyev tərəfindən Şamaxıdan (1.VII.88), Altıağacdan (15.VII.89), eləcə də Talşdan toplanmışdır. Düzən meşələrdə və bağlarda yaşayır.
Hiroko Sano
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
İsa Sultan Şahtaxtinski
Şahtaxtinski İsa sultan Nəcəfqulu оğlu (1851–1894) — Azərbaycan jurnalisti, publisist, təbiətşünas alim, ictimai xadim.
Amper çayı
Əsas göstəriciləri
Amper çayının uzunluğu 185 km, hövzəsinin sahəsi isə 3247,76 кm²-dir. Çay öz başlanğıcını Şimali Alp dağlarından götürür. Ammerze gölünə tökülənə qədər çay Ammer adlanır. Ammer bir çox dağ çaylarının birləşməsindən yaranır. Bunlardan biri Linder çayıdır. Bir çox rəsmi məlumatlarda Amper Linder və başqa çaylarla birlikdə qeyd edilir. Bavariya əyalətində çayın uzunluğu 209,49 km-dir. Çay əvvəl İzar çayına tökülür ki, oradan da Dunaya qovuşur. Burada çoxlu balıq növləri yaşayır.
Demiurq
Demiurq ( - hərfən usta, sənətkar, məcazi mənada isə yaradıcı, xaliq) — Platon idealist fəlsəfəsində və neoplatonçuların təlimində dünyanın yaradıcısı, kainatın xaliqi; Allahın sifətlərindən biri.
Xəzər Universiteti
Himn
Gəncliyimin qaynar çağı, Dəryaları, uca dağı, Gül-çiçəkli sevgi bağı Xəzər Universitəm.
İlham pərim nur çilədi Göy ümmanın qırağında. "Xəzər"imi həkk elədi Ömrümün şah varağında.
Ayrılığa dözsəm əyər, Məftun könlüm qəribsəyər, Xumar‐xumar gülümsəyər, Nəğmə deyər fərağında.
Regionşünaslıq mərkəzləri
Koreya Mərkəzi Koreya Respublikasının Azərbaycandakı Səfirliyinin dəstəyi ilə 2012-ci ildə təsis edilib və Koreyalılar tərəfindən idarə olunur. Bu mərkəz tələbələr üçün Koreya dili dərsləri və Koreya tarixi, siyasəti, iqtisadi və mədəniyyəti ilə əlaqəli seminarlar və mühazirələr təşkil edir. Bundan əlavə, 2013-cü ildə universitetdə Çin Xalq Respublikasının Azərbaycandakı səfirinin dəstəyi ilə Konfutsi İnstitutunun filialı açılıb. Bu, Çin dili, mədəniyyəti, tarixi və fəlsəfə tədqiqatları ilə bağlı bir mərkəzdir və Xəzər Universitetinin tələbələri, işçiləri və ümumi ictimaiyyəti üçün Çin dərsləri təşkil edir.