cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bəsrənin fəthi (1546)
Arxa plan
Qanuni Sultan Süleymanın 1534-cü ildə Bağdadı alması ilə Bəsrə rəsmən Osmanlı hakimiyyətinə keçdi. O zaman Bəsrə hakimi olan Megamisoğlu Raşid oğlu Mani padşahın hüzuruna göndərərək tabeliyini qəbul edib. Rəşidin 1543-cü ildə ölümünün ardından taxta keçən oğlu Manı də vəziri Mir Mehmed və kazaskerini Qanuni Sultan Süleymana itaətini bildirmək üçün göndərmişdi. Heyət Boğdan yürüşündə olan Qanuninin hüzuruna 25 iyul 1538-ci ildə çıxmış, Mannın ubudiyetnamesini, Bəsrənin rəmzi açarlarını və bəzi hədiyyələri təqdim etmişdi. Qanuni də Rəşidə bəylərbəyi adı vermiş və bəraət göndermişti. Bəsrə bu dövrdə əhali baxımından orta böyüklükdə bir şəhər olsa da, (1552 yazına görə şəhərdə, 11-i qalada olmaq üzrə cəmi 20 məhəllə mövcud idi və şəhər əhalisi 15 minə yaxın olub, bunun 5 mini qala içində yaşayırdı) İraqın Bəsrə Körfəzinə açılan limanı olması səbəbindən strateji əhəmiyyətə malik idi. 1534-1546 illərdə Bəsrə körfəzinin girişindəki Hürmüzü tutan Portuqaliyalılar buranın iqtisadi olaraq müəyyən qədər təmin olunması məqsədilə Bəsrə ilə təmaslarını artırmışdılar. Bu dövrdə Megamisoğlu Rəşid ölmüş, yerinə bir müddət oğlu Manı keçmiş, ancaq bir müddət sonra o da idarəetməni əmisioğlu Beni Aman şeyxi Şeyx Yəhyaya tərk etmək məcburiyyətində qalmışdı. Şeyx Yəhya Hürmüzdəki Portuqaliya komandanlığına müraciət edərək onu Türk təhlükəsinə qarşı xəbərdar etmiş, həmçinin Bəsrə üçün də yardım istəmişdi. Bundan başqa, Fərat və Dəclə üzərindəki trafiki mane olmağa başlamışdı. Osmanlı dövləti bölgənin strateji əhəmiyyətini nəzərə alaraq şəhərin ətrafının yerli menecerlərin idarəsinə buraxılmasındansa və Portuqaliyalıların yerləşməsinə imkan verməkdənsə birbaşa Türk hakimiyyəti altına alınmasına qərar verdi.
Arısu
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 459 nəfər əhali yaşayır.
Pipistrellus nathusii
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Bu növ cırtdan şəbpərəyə çox bənzəyir, ancaq ölçülərinə görə ondan böyükdür (kütləsi 5,1–9,5 q, bədəninin uzunluğu 41,5–52-0 mm, bazusu 31,0–35,5 mm). Qulağı nisbətən iri və itiucludur.
Qidalanması
Əsas qidasını ikiqanadlılar (ağcaqanadlar, hünülər, cingirəklər, milçəklər), gündəcələr, bulaqçıqlar, qarışçılar, sikadkimilər, taxtabitilər və s. təşkil edir.
Tərə taxtabitisi
Tərə taxtabitisi — Buğumayaqlılar tipinin Yarımsərtqanadlılar və ya Taxtabitilər   dəstəsinə aid olan növ.
Meqino-Xanqalas ulusu
Meqino-Xanqalas ulusu (Мэҥэ Хаҥалас улууһа) — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi şəhər tipli Nijnı Bestyax qəsəbəsidir.
Taxtacan tıs-tısı
(Acantholimon takhtajanii) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Qafqaz, Şimal-Qərbi Asiya, Türkiyənin Ərzurum əyaləti, Şimal-Şərqi Anadoluda təbii halda yayılmışdır.
Meqino-Xanqalas ulusu
Tanınmış şəxsləri
Vladimir Petroviç Larionov - mexanik, Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki. Şimalın Fizika və Texniki Problemlər İnstitutunun direktoru.
Çexiya
Çex Respublikasının əhalisinin sayı 2010-cu ilin martın 31-nə olan məlumata əsasən 10 509 377 nəfərdir. Paytaxt Praqa — 1 212 097 nəfər və Brno — 719 555 nəfər əhali ilə Çexiya Respublikasının ən böyük şəhərləridir.
İqlim və təbii ehtiyatlar
Dənizdən uzaq Mərkəzi Avropa ölkəsi olan Çexiya, digər Mərkəzi Avropa ölkələrində olduğu kimi qışı sərt keçən quru iqlimə malikdir. Yayı sərin keçən ölkədə, illik orta temperatur ildən ilə fərqlənir. Qışda ölkədə hava hər zaman sıfır dərəcədən aşağı olur. İllik orta yağıntı bölgələrə görə 1000–1500 mm arasında dəyişir. Yüksəkliyi çox olmayan düzənlik bölgələrdə yağıntı miqdarı 1000 mm ətrafında olur, yüksək dağlıq ərazilərdə dağların yağış buludlarını tutması və sıxlaşdırıcılıq vəzifəsi görməsi, illik yağıntı miqdarının orta hesabla 1500 mm ətrafında olmasını təmin edir. Yağıntılar qışda ümumiyyətlə qar şəklində olur.
Müqəddəs Vatslav üzümlüyü
Təsvir
Yay mövsümündə üzümlüyün yuxarı hissəsində restoranlar fəaliyyət göstərir; restoranların birində fəvvarə ilə kiçik bir daş hovuz var və burada istirahət edən əcnəbilərə Praqa körpüləri də daxil olmaqla, Vltava çayının sahilində yerləşən Köhnə şəhərə açılan mənzərəni seyr etmək imkanı yaranır. Aşağı cığır Rixter villasına və daha 2 kiçik restorana aparır.
Bosniya və Herseqovina
Ölkə bir bütünü meydana gətirən üç etnik qrupa ev sahibliyi etməkdədir: Boşnaklar, Serblər və Xorvatlar. İngiliscədə və daha bir çox dildə etnik şəxsiyyət nəzərdə tutulmadan bütün Bosniya-Hersoqovina xalqına Bosniyalı deyilir. Ancaq türkcədə tarixdən gələn yaxınlıqdan ötəri Bosniyalı deyildiyi anda Boşnaklar yəni Bosniyalı Müsəlmanlar termini nəzərdə tutular. Ayrıca ölkədə Bosniyalı və ya Hersoqovinalı olmaq da ayrı etnik şəxsiyyəti vurğulamaq üçün istifadə edilər. Bosniyalıyam demək müsəlmanam deməkdir. Hersoqovinalı demək xorvatam deməkdir. Ölkə rəhbərlik baxımından iki eyni dövlətçiliyə bölünmüş vəziyyətdədir. Bunlar, Bosniya-Hersoqovina Federasiyası və Serb Respublikasıdır.
Ölkənin əksəriyyətini örtən Bosniya bölgəsində ılıman yer iqlim görülər, bu bölgədə yayları isti, qışları qar, yağmurlu və soyuqdur. Ölkənin cənub sahillərindəki daha kiçik Hersoqovina bölgəsində isə tipik Aralıq dənizi iqlimi. Bosniya-Hersoqovina təbii sərvətlər baxımından da zəngin bir ölkədir.
Adın etimologiyası
Bosna çayının və macar dilində "herseq" ("Voyevoda" deməkdir) sözündən yaranmışdır.
Tarix
1945–1990-cı illər arasındakı soyuq döyüş dövrünün 35 illi Titonun liderligi altında keçdi. Bu dövrdə Bosniya – Hersoqovinanın sərhədləri 1918 əvvəli döndü və Boşnaklar mədəni şəxsiyyətlərinə yenidən qovuşdular. Qərbin dəstəyi ilə Yuqoslaviyada döyüşün izləri tez silindi. Qərbli ölkələr Yuqoslaviyanı yalnız iqtisadi deyil eyni zamanda əsgəri və siyasi sahədə də dəstəklədi. 1970-ci illərdə Sovet müdaxiləsi riski ilə qarşılaşıldığında Amerika Birləşmiş Dövlətləri Yuqoslaviyanı müdafiə etmək üçün nüvə gücə müraciət edə biləcəyini açıqladı. Soyuq döyüşün sona çatması və sona çatan kommunist rejimlə birlikdə parçalanan Sovetlər Birliyindən Yuqoslaviyada təsirləndi.
Seqreqasiya
Həmçinin, yeni fenomenlər: hiperseqreqasiya, reseqreqasiya və s. yaranmaqdadır.
Qırmızı beret
Haqqında
Müxtəlif silahların istifadə qaydasını, bombaların hazırlanmasını, hər hansı ağrıya dözüməyi və s. kimi öyrədilir. Bu qrumun qulluqçuları əsasən gizir rütbəsi altında fəaliyyət göstərirlər. Bu hərbi qrumun bütün əməliyyat və tədbirləri müəyyən xüsusi xidmət orqanları tərəfindən gizli olaraq saxlanılır.
'İsrail Ordusu' — İsrail Müdafiəsi Qüvvələrində, qırmızı bereti Tzanhanim Bort Briqadası və elit xüsusi qüvvələr vahidləri (Sayeret Matkal, Oketz, Maglan, Duvdevan və başqaları) tərəfindən geyilir.
Kürən xul
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Şirinsu balığıdır, dibi daşlı və axar sularda yaşayır. Əsas qidasını balıqlar təşkil edir. Bundan başqa o qammaridlər və iynəcələrin sürfələri və habelə yaşıl yosunlarla qidalanır.
Alf (teleserial, 1986)
Qordon Şamuey (Alf)
Yadplanetlinin boyu 97 sm (3 fut 2 düym). Alf 28 oktyabr 1756-cı ildə anadan olmuşdu (serialın başlanqıcında onun artıq 229 yaşı vardır). O Melmak planetinin cənub-qərbində yaşayır. Onun planeti Hidra-Sentavr superklasterdən 6 parsek məsafəsində yerləşir. Planetnin səması yaşıl, otları çəhrayı, günəşi isə purpur rəngdədir. Melmakda istifadə edilən valyutanın adı «Vernik»dir. Ən məşhur və bahalı material isə korpiumdur (onun giyməti bizim qızıl kimi dəyərlidir), qızılın özü isə Melmakda heç bir qiymətə malik deyil. Melmakda çox qorxulu bir xəstəlik var - bu «Dəhşətli melmakian hıqqıltısıdır». O bir neçə gün, ola bilər bir neçə il də davam edə bilər (məsələn Alfın dayısı dayanmadan 50 il hıqqıldayıb).
Selikli mühərrik - bu klassik modeldir.
UNESCO
UNESCO-nun Nizamnaməsi 1945-ci ildə London konfransında qəbul edilmiş, 4 noyabr 1946-cı ildə qüvvəyə minmişdir. Hal-hazırda dünyanın 191 ölkəsi bu təşkilatın üzvüdür.
UNESCO-nun əsas məqsədi – irqindən, cinsindən, dilindən və dinindən asılı olmayaraq, təhsil, elm və mədəniyyət sahələri üzrə xalqların əməkdaşlığını genişləndirmək yolu ilə sülhün və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə kömək etməkdir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə uyğun olaraq irqi, cinsi, dil və ya dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq qanunvericilik və ədaləti, insanın əsas hüquq və azadlıqlarını təmin etməkdən ibarətdir. Ali orqanı sessiyaları iki ildən bir çağırılan konfransdır.
Azərbaycan — UNESCO əlaqələri
YUNESKO üzrə Azərbaycan Respublikasının Milli Komissiyasının sədri xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov dur.
Əxlaq
Əxlaqın fərdi-şəxsiliyi
Əxlaq fәrdi vә ümuminin vәhdәtindәn yaranır, hәyat fәaliyyәtinin mәqsәdli şәkildә reallaşdırılan fәrdi mәnasını ifadә edir vә bununla yanaşı, ümumi әhәmiyyәt daşıyan universal tәbiәtә malikdir. Müvafiq olaraq, o, fәrdi-şәxsi vә obyektivlәşdirilmiş-şәxssiz formalara ayrılır.
a) adәtlәr — bu vә ya digәr cәmiyyәtdә hәyata keçirilәn sabit kütlәvi davranış formaları;
c) davranış meyarlarını yaradan normalar (universal prinsiplәrdәn etiket qaydalarına qәdәr). Çıxış nöqtәsi vә bazis әsası kimi әxlaq normaları, aralarındakı istәnilәn fәrqlәrdәn asılı olmayaraq, bütün insanlar üçün vacib, istisna tanımayan mütlәq qanun statusuna iddia Onlar iradәnin muxtariyyәtinә әsaslanır, buna görә dә obyektә vә subyektә bölünmür: belә güman edilir ki, insanın danışıqsız tabe olduğu әxlaq normalarını o, öz-özü üçün irәli sürür, çünki özünü öz şüurlu vә ictimai varlıq mahiyyәtinә adekvat aparır.
Qeyd-şәrtsizlik, universallıq vә muxtarlıq Əxlaqın real sәciyyәlәridir, onlar mәhz bu şәkildә ictimai şüurda tәmsil olunur vә öz tәsirliliyini üzә çıxarır. Onlar Musanın Dekaloqu (10 әmr), İsa Mәsihin dağdakı vәzi, Quran vә Mәhәmmәd peyğәmbәrin hәdislәri, yeni Avropa insan hüquqları bәyannamәlәri kimi hamının qәbul etdiyi toplularda mәhz bu cür mәcәllәlәşdirilmişdir; ilk iki halda onlar Allahın әmrlәri, üçüncüdә isә aşkar tәbii hәqiqәtlәr kimi ifadә olunmuşdur. Əxlaqın bu cür qeyd-şәrtsiz vә bir qayda olaraq, sakral şәkildә mәdәniyyәtә daxil edilmәsinin özü o demәkdir ki, hansısa mәziyyәtinә görә mәnәviyyat adından danışmaq vә onun keşiyindә durmaq imtiyazına malik insanlar olmadığı kimi, öz çatışmazlıqları vә alçaqlıqları sәbәbindәn Əxlaqın onlar üzәrinә qoyduğu vәzifәlәrdәn kәnarlaşdırılmış insanlar da yoxdur. İstisnasız olaraq bütün insanlar onların davranışlarına insani legitimlik verәn ali instansiya kimi Əxlaqa eyni dәrәcәdә müraciәt etmәk hüququna malikdirlәr. Əxlaqın ilkinliyi vә mütlәqliyi ictimai tәcrübәdә onun qeyri-mәhdud sayda rәngarәng interpretasiyalarını vә konkretlәşdirmәlәrini nәzәrdә tutur.
Müsbәt keyfiyyәtlәr vә normalar öz-özlüyündә davranışın әxlaqi keyfiyyәtliliyinә zәmanәt verә bilmәz. Birincisi, insanın hәrәkәtindә mәnәvi motivlәr bir çox digәr motivlәrlә qaynayıb-qarışır, әxlaq normaları adәtlәrlә, hüquqi müddәalarla, peşәkar vә digәr qaydalarla vәhdәtdә üzә çıxır. Mәnәvi motivlәr predmetә әsaslanan motivlәrә münasibәtdә muxtar vәziyyәtdә olub, yekun sanksiya kimi onları üstәlәyir, buna görә dә elә situasiyalar olur ki, fәrd üçün sәrfәli olan hәrәkәt onun özü tәrәfindәn lәyaqәtsiz sayılır. Eyni zamanda mәnәvi motivlәr müstәqillikdәn mәhrumdur, onların fәaliyyәti empirik tәmayüllü digәr motivlәrdәn asılıdır. İkincisi, әmәllәri әxlaqi meyarlarla tәsnif etmәyә imkan verәn mәnәvi motivlәr bu vә ya digәr fәrdin düşdüyü konkret vәziyyәtdә nәyi vә necә edәcәyi haqqında heç nә demir. Əxlaq üçün dünyanı qavramanın әsas vә spesifik üsulu olan әmәldә onun mәzmununu vә hәyata keçirilmә faktının özünü fәrqlәndirmәk mühümdür. Əmәlin mәzmunu onun әsaslandırılmış vә mәqsәdәuyğun olmasını müәyyәnlәşdirәn biliklәr (o cümlәdәn etik tövsiyәlәr vә xәbәrdarlıqlarla), vәrdişlәr, tәcrübә vә digәr cәhәtlәrlә müәyyәnlәşәn xüsusi mәsuliyyәtin predmetidir. Lakin әmәlin hәyata keçirilmә imkanından, şәrtlәrindәn vә üsullarından xәbәr verәn xüsusi mәsuliyyәtdәn heç dә belә nәticәyә gәlmәk olmaz ki, hәmin fәrd o әmәli hәyata keçirmәlidir. Bu, mәnәvi mәsuliyyәtin predmetidir vә әmәli hәyata keçirmәyin yeganә әsası konkret şәxsin onu hәyata keçirmәk qәrarıdır. Xüsusi mәsuliyyәtdәn fәrqli olaraq, mәnәvi mәsuliyyәtin özünәmәxsusluğu da bundadır. Əmәli hәyata keçirmәk qәrarı vә konkret şәxsin ona görә bütün mәsuliyyәti öz üzәrinә götürmәsi, o әmәlin mәzmunu ilә bağlı bütün mülahizәlәrdәn muxtar vәziyyәtdәdir, lakin bu qәrar qәbul edildikdәn sonra hәmin mülahizәlәr müәyyәnlәşdirici olur: mәnәvi mәsuliyyәt birbaşa xüsusi mәsuliyyәtdәn irәli gәlmәsә dә, öz davamını onda tapır (heç bir elm fәrdә deyә bilmәz ki, o, hansı әmәli nә zaman törәtmәlidir ki, hәmin әmәl şübhәsiz әxlaqi olsun).
Əxlaqi zәruriliklәr yalnız qadağalarla mәhdudlaşmasa da, mәhz onlarda özünün qәtiliyini vә mütlәqliyini aşkarlayır. Əxlaqa uyğun gәlmәyәn әmәllәri istisna etmәklә, qadağalar bütün digәr әmәllәrә üstüörtülü mәnәvi icazә verir. Bu icazә yaxın adamına sevgi, düzgünlük, әdalәt, vicdan, mәrhәmәt vә s. kimi pozitiv tәlәblәrdә aşkar üzә çıxır. Sonuncular Əxlaqın müxtәlif aspektlәrinin ifadәsidir, mahiyyәtcә onunla eyni olub, fәaliyyәtin ümumi dәyәr әsasları kimi çıxış edir. Əxlaqi tәlimatlar prinsipcә abstraktdır vә ona görә dә nisbidir: onlardan әmәllәrә birbaşa keçid yoxdur (onların qadağalardan fәrqi dә bundadır). Eyni tәlimat birbirinә әks olan davranış xәtlәri üçün bәhanә ola bilәr (mәs., vәtәn sevgisi hәrbçi üçün dә, pasifist üçün dә arqumentdir; valideynlik borcunu bәzilәri uşaqları ciddi himayә etmәkdә, digәrlәri onlara güzәştә getmәkdә görürlәr). Əxlaqa hәrәkәtlәrin legitimlik mәnbәyi kimi müraciәt etmәk ondan sui-istifadә forması ola, demaqoji mәna daşıya bilәr. Ümumi әxlaqi tәlimatların mәzmunca dolğunlaşdırılması haqqında mәsәlә konkret (bu vә ya digәr zamana, cәmiyyәtә, fәaliyyәt sahәsinә, iştirakçı şәxslәrә vә s. tәtbiqdәn asılı olaraq) hәll edilir, kütlәvi etik diskursun predmeti vә daimi mәnbәyi olur.
Fazil Mustafa
Həyatı
19 oktyabr 1965-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub. 1982-ci ildə Naxçıvan şəhər 10 saylı orta məktəbi bitirib. 1982–1984-cü illərdə 5 saylı Naxçıvan tikinti trestində fəhlə işləyib. 1984–1986-cı illərdə keçmiş SSRİ Silahlı Qüvvələrində Ukraynada sıravi əsgər kimi həqiqi hərbi xidmət keçib. 1986-cı ildə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinə daxil olub və 1991-ci ildə həmin fakültədən hüquqşünas ixtisası ilə məzun olub.
Mirnı ulusu
Ulusun tarixi
Mirnı rayonu 12 yanvar 1965-ci ildə Lena, Suntar və Olenok rayonlarının ərazilərinin bir hissəsindən qurulmuşdur.
Göydərə (Qobustan)
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd coğrafi mövqeyinə görə il boyu başı qarlı Böyük Qafqaz sıra dağlarının cənub-şərq ətəyindəki Gicəki dağı (Gicəki d., 1047 m) zirvəsinin qərbində yerləşir. Göydərə kəndi insan sağlamlığı üçün vacib olan son dərəcə rütubətsiz və əlverişli quru iqlim şəraitinə malikdir. Kəndin dəmyə torpaqlara və geniş otlaq sahələri var.
Haim Yosef Zadok
Həyatı
1935-ci ildə Məcburi Fələstinə köç etdi və Haqana və Yəhudi Yaşayış Polisinə qoşuldu. İbrani Universitetində hüquq təhsili almış və hüquqşünas kimi təsdiqlənmişdir. 1948-ci il ərəb-İsrail müharibəsi zamanı Baş Hərbi Prokurorluğunda vəkil kimi İDF-yə qoşuldu. 1949-cu ildə Baş prokurorun müavini kimi Ədliyyə Nazirliyinin qanunverici şöbəsinə qatıldı, 1952-ci ilə qədər işlətdi.
Muoma ulusu
Yerli özünü idarəetmə
Muoma ulusu ərazisinə 6 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 7 yaşayış məntəqəsi daxildir. Ulusa daxil olan yaşayış məntəqələri:Buor-Sısı k., Kulun Elyut k., Sasır k., Sobolox k., Suon Tit q., Xonuu k., Çumçu kıtıl k.
Məntiq elementi
yapışdırıcı məntiq — (ing. glue logic, ru. связующая логика) – kompüterin bir əsas hissəsini başqa bir hissə ilə birləşdirmək üçün zəruri olan nisbətən sadə məntiqi sxemlər. Məsələn, mikroprosessorların bir çoxu mərkəzi prosessor (CPU) ilə yaddaş (MEMORY) arasında yapışdırıcı məntiqin olmasını tələb edir.
İdman gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (komanda, çoxnövçülük)
İdman gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (komanda, çoxnövçülük) — 14 iyun tarixində Bakının Milli Gimnastika Arenasında baş tutdu. Yarışlarda 25 ölkənin 75 idmançısı qüvvəsini sınadı.
Final
Finalda 25 ölkənin 75 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 14 iyun tarixində baş tutdu. Yarışlarda idmançılar 4 hərəkətdə (döşəmə, dayaqla tullanma, müxtəlif hündürlükdə qollar və dirək) qüvvəsini sınadı
Kəllə ovçusu
Kəllə ovçusu — pul mükafatına görə qaçaq cinayətkarların və fərarilərin axtarışı və tutulması ilə məşğul olan şəxs.
Nurəddin Kiyanuri
Kiyanouri kommunist Tudə Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin nüfuzlu bir üzvü idi. O, 1979-cu ildən 1984-cü ilə qədər partiyanın baş katibi kimi çıxış etdi. Məryəm Firuz, onun həyat yoldaşı idi.Kiyanuri, Şeyx Mehdi Nurinin oğlu və Şeyx Fəzlullah Nurinin nəvəsi idi.
Vedi tıs-tısı
İstifadəsi
Dağlıq sahələrin bərkidilməsində və quraqlıq ərazilərin yaşıllaşdırılmasında istifadə edilə bilər.
Böyürtkən
Böyürtkən may ayından başlayaraq, avqusta qədər çiçəkləyir. Çiçəkləri ağ və ətirlidir. Eyni vaxtda kollarda həm təzə açılmış çiçək və həm də yetişmiş meyvə olur. Çiçək açdıqdan təxminən 1 ay sonra meyvəsi yetişir. Meyvəsi forma etibarilə uzunsov və konusvari, rənginə görə qırmızı, qara, al-qırmızı və sarı olur. Azərbaycanda irimeyvəli, gecyetişən və quraqlığa çox davamlı böyürtkən formaları vardır. Əhali yabanı böyürtkənləri toplayır və konserv zavodlarına təhvil verirlər. Lakin böyürtkəni yığmaq çox çətindir.
Böyürtkənin meyvəsi təzə halda yeyilir. Ondan likör, şərab, spirtli içki, mors, şirə, kompot, şərbət, mürəbbə, marmelad və cem hazırlanır. Böyürtkən müalicəvi və pəhrizi əhəmiyyətə də malikdir. Tərgətirici və sidikqovucu kimi istifadə edilir. Böyürtkən yarpaqlarından dəmlənmiş çay soyuqdəyməyə qarşı içilir. Böyürtkən həm də balverən bitkidir. Çünki bütün yay dövründə çiçəkləyir və arılara yaxşı nektar verir. 1 hektar sahədən arılar 20-25 kq bal hasil edə bilirlər.
Əhəmiyyəti
Meyvəsinin şirəsindən xalq təbabətində zərif işlətmə dərmanı kimi istifadə edilir. Böyürtkənin yetişməmiş meyvələri və şirəsi şəkər xəstəliyinə tutulanlar üçün çox faydalıdır. Qurudulmuş meyvəsindən, mürəbbəsindən soyuqdəymələrdə tərlədici vasitə kimi istifadə edilir. Yaxşı yetişməmiş böyürtkəndən dadlı qora suyu da hazırlanır ki, bu da xörəklərdə iştahgətirici kimi işlədilir. Böyürtkən qanazlığında, avitaminozda, ürək zəifliyində, eləcə də xroniki mədə xəstəliklərində çox faydalıdır.
Nəriman İsmayılov
İsmayılov Nəriman Zeynalabdı oğlu — AMEA N.Tusi ad. Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının baş elmi işçisi, f.r.e.d., professor, “Qalaktikalar və ulduzəmələgəlmə prosesləri” şöbəsinin müdir.
Əliyar Əliyev
Qarabağ müharibəsi və döyüşlərdə iştirakı
Əliyar Əliyev 1992-ci ilin payızında 40 könüllü döyüşçü ilə birlikdə işğal altındakı Laçının 40-a qədər kəndini 4 gün ərzində ermənilərdən azad etdi.
Şəxsi həyatı
Əliyar Əliyev şeirlər də yazırdı:
Qurudərə (Gədəbəy)
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Kiçik Qafqaz dağlarının ətəyində, dağlıq ərazidə yerləşir.
Fuad Seyidzadə
Seyidzadə Fuad Bağır oğlu — azərbaycanlı memar.
Həyatı
Fuad Seyidzadə 1938-ci ildə Bakı şəhərində, ziyalı ailəsində anadan olub. Fuadın atası Bağır Seyidzadə dövrünün məşhur ictimai-siyasi və mədəniyyət xadimlərindən biri idi. Bir müddət Təbrizdə konsul olan Bağır Seyidzadə ailəsi ilə birlikdə İranda yaşayıb. Məktəbə də ilk dəfə Təbrizdə gedən Fuad Seyidzadə sonralar Bakıdakı 6 nömrəli orta məktəbi bitirib. Sonra Ə.Əzimzadə adına Rəssamlıq məktəbində oxuyub, Azərbaycan Politexnik İnstitutunun memarlıq fakültəsində təhsil alıb.
Araxis
Araxisin vətəni Braziliyadır. Lakin onun sənaye əhəmiyyətli növü qədim vaxtlardan müxtəlif ölkələrdə becərilir. Araxis bitkisi mərkəzi və şimali Afrikada da daha geniş yayılmışdır. Hazırda araxis Zaqafqaziyada, Şimali Qafqazda, Ukrayna və Orta Asiya ölkələrində daha çox əkilir. Azərbaycanın subtropik rayonlarında təsərrüfat əhəmiyyətli bitki kimi yetişdirilir. Əvvəllər araxisin meyvələrinin paxlasını əl vasitəsilə yığırdılar. Bu da çox zəhmət tələb edirdi və onun plantasiyasının genişlənməsi, məhsulun artmasına mane olurdu. Hazırda isə araxisin meyvələri xüsusi maşınla yığılır.
Qubad İbadoğlu
İctimai fəaliyyəti
2008-ci ildə qərargahı Londonda yerləşən "Ödədiyini Açıqla" Beynəlxalq Koalisiyasının Strateji Məsləhət Qrupunun, 2009-cu ildə qərargahı Buxarestdə yerləşən Qara Dəniz QHT Forumunun İdarə Heyətinin, 2013–2019-cu illərdə qərargahı Osloda yerləşən Mineral Ehtiyatların Hasilatı ilə Məşğul olan Sənaye Sahələrində Şəffaflıq Təşəbbüsünün (MHŞT) Beynəlxalq İdarə Heyətinin üzvü olub.
Siyasi fəaliyyəti
Müsavat partiyasının divan üzvü olmuşdur. 2014-cü ilin sentyabrında partiyanın sədrliyinə keçirilən seçkilərdə iştirak edərək 228-ə qarşı 200 səs toplayaraq Arif Hacılıya məğlub olmuşdur. 2015-ci il fevralın 6-da Müsavat partiyasından xaric edilmişdir.
Mehman Əliyev
Mehman Əliyev (tam adı: Mehman Yadulla oğlu Əliyev) — azərbaycanlı jurnalist, Turan İnformasiya Agentliyinin direktoru (1990 – h.h.)
Araxis
Araxisin ziyanları
İstənilər qoz-fındıqların tərkibində də, araxisdə də fitin turşusu olduğu barədə tədqiqatçılar xəbərdarlıq edib:
İstinadlar
Saglamolun Az saytı Saglam qida 03.12.2016 17099
Musa Bayramov (neftçi)
Həyatı və fəaliyyəti
Musa Bayramov 1901-ci ildə İrəvanın Qarakilsə kəndində doğulub. 1905-ci ildə Azərbaycanlılara qarşı törədilən soyqırımda Musa Bayramovun ana və atası erməni daşnakları tərəfindən qətlə yetirilir. Uşaq yaşda valideynlərini itirən Musa qardaşının himayəçiliyində böyüyür. 1916-cı ildə Ağdam şəhərinə gəlir. Ağdamda Elman adlı təsərüfatçının köməkçisi kimi işləyir. Abdurrəhim Gülməmmədoğlu Ağdamda Musa Bayramovun olduğu kəndə gedir və onu Bakıya gətirir. Beləliklə Musa Bayramov Bakıya gəlir və o, Balaxanıda yaşayır. Gündüzləri Balaxanıda quyulardan neft çıxararaq özünü dolandırır. 1918-ci ildə Musa Bayramov Balaxanıda neft mədənində işləməyə başlayır. thumb|left 1924-cü ildə Musa Bayramov əsgərliyini bitirəndən sonra qayıdır Balaxanı 3 cü neft mədənində çalışmağa. 1933-cü ildə Neft akademiyası açılır və Musa Bayramov akademiyanın ilk tələbələrindən olur. 1937-ci ildə akademiyanı nümunəvi bitirdiyinə görə Musa Bayramovu Moskva şəhərinə çağırırlar. Musa Bayramova Moskvada Balaxanının 7-ci mədəninin müdiri vəzifəsini verirlər. 1971-ci ildən "Leninneft" Neft və Qazçıxarma İdarəsi 8-ci rayon mühəndis-texnoloji xidmət sahəsi müdiri işləmişdir. AKP-nin 9-cu və 20-ci qurultaylarında AKP təftiş komissiyasının üzvü seçilmiş, SSRİ Ali Sovetinin(4-cü çağırış) deputatı olmuşdur. 3 dəfə Lenin ordeni, Oktyabr inqilabı ordeni və medallarla təltif edilmişdir.1988 ci il sentyabr 19-da alimlik dərəcəsini müdafiə etmişdir.
Çubu regionu
Tokai
Tokio və Naqoya şəhərlərin arasında olan dəmir yolunun ətrafında yerləşir. O, Şizuoka, Aiçi, Gifu və Mie prefekturalardan ibarətdir. Tokai hissəsi sayılır.
Çukio
mərkəzi Naqoya şəhərində yerləşir və bundan başqa o, Aiçi, Gifu və Mie prefekturaların hissələrdən ibarətdir.
Sənaye mühəndisliyi
Sənaye mühəndisliyi — insan, maliyyə, bilik, informasiya, avadanlıq, enerji, material və proses kimi tərkib hissələrdən ibarət sistemi yaratmaq, tətbiq və inkişaf etdirməklə məşğul olan mühəndilsiyin bir sahəsidir. O həm də prototiplərin yaradılması və onların yaxşı satılması üçün xidmət edir. Sənaye mühəndisliyi bundan əlavə istər riyazi, istərsə də fiziki və sosial və mühəndislik elmlərinin sintezi ilə təsvir edilir. Hazırlama sistemlərinin tətbiqində bu sahə vaxtın azaldılması, pul, material, enerji və başqa resursların qənaətini əldə etməyə imkan verir.
Güllü Yoloğlu
Güllü Yoloğlu — Dünya Türkologiya Mərkəzinin sədri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, tarix elmləri doktoru, AMEA-nın Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun şöbə müdiri və televiziya aparıcısı.
Elmi yaradıcılığı
O, Ankarada çıxan "Türk Dünyası Ədəbiyyatı" 30 cildliyində Sibir türkləri ilə bağlı materialları ilə müəlliflər sırasında yer alır. Güllü Yoloğlu həm də "Kitab-i Dədə Qorqud" ensiklopediyası ikicildliyinin müəlliflərindən biridir.
Türklərin inanc və adət-ənənələrində şamanizmin izlərini də tədqiq edən G.Yoloğlu beynəlxalq elmi konfranslarda bu mövzuda da çıxışlar edir.
Lənbəranskilər
Soyun yaranması
Hacı Bayramın Əbdüləziz, Şükür, İsmayıl, Əsəd, Nəsir adlı oğlanları vardı.
Əmir Kazım mirzə Qovanlı-Qacar
Cumhuriyyət illərində fəaliyyəti
Cümhuriyyət qurulandan bir az sonra – 1918-ci il dekabrın 1-də Əmir Kazım Mirzə hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarova bir raport yazır. Şəmistan Nəzirlinin bildirdiyinə görə, həmin raport Respublika Yeni Tarix Mərkəzi Dövlət Arxivində saxlanılır. O, raportda döyüş xidmətlərini sadalayır. 34 il hərbi xidmətdə olduğunu, az müddət istefada olsa da, hərbi işi yadırğamadığını, müasir hərbi ədəbiyyatı daim izlədiyini, "hərbi qulluğun müasir tələblərinə uyğun olaraq xidmət borclarını icra etmək bacarığına və gərəkli fiziki qüvvəyə malik olduğunu" yazır. Azərbaycanın hər hansı bir hərbi idarəsində iş istəyir: "Zati-aliləri, bu, Vətənin keçdiyi bu ağır vaxtda öz xalqıma xeyir verər, həm də ailəmin zəifləmiş iqtisadi vəziyyətini yaxşılaşdırardı". Onu ordu quruculuğuna cəlb edirlər. Səməd bəy Mehmandarovun əmri ilə Əmir Kazım Mirzə Gəncənin komendantı təyin olunur.
Bulbophyllum elliae
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Photinia lasiogyna
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kadri Aytaç
Kadri Aytaç — Türkiyə futbolçusu və məşqçisi. O, Beyoğluspor, Fatih Karagümrük, Qalatasaray, Fənərbaxça və Mersin İdman Yurdu komandalarında oynamışdır. Baş məşqçisi kimi çalışdırdığı 4 klub Birinci Türkiyə Futbol Liqasına (onun dövründə türk futbol liqası sistemində ən yüksək səviyyə) vəsiqə qazana bilmişdir.
American Motors Corporation
AMC-nin Chrysler şirkətinə satılması ilə bağlı danışıqlara 1985-ci ildə başlanmış, 1987-ci ilin 9 mart tarixində Chrysler AMC-nin Renault aksiyalarını, həmçinin yerdə qalan bütün aksiyalarını 1.5 milyard ABŞ dolları müqabilində satın almışdır.
Əliqulu mirzə Qovanlı-Qacar
Mükafatları
Əliqulu mirzə döyüş xidmətlərinə görə "Müqəddəs Stanislav" ordeni ilə təltif edilmişdi.
Nardaran (Qobustan)
Tarixi
Burada olan köhnə qəbiristanlıq isə XV-XIX əsrdən qalıb. Kənd dağətəyi ərazidədir.
Tariq İbn Ziyad
thumbnail
Mülk
Bu kateqoriyaya bütün növ daşınan və maddi xüsusiyyətlər daxil edilmişdir. Məsələn, mebel hiss edilə və ya toxuna bilər və sərbəst bir yerdən başqa yerə köçürülə bilər.
Hikmət Hacızadə
Həyatı
Hikmət Hacızadə 1954-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1977-ci ildə ADU-nun fizika fakültəsini bitirmiş, 1983-cü ildə Moskvada fizika-riyaziyyat elmləri namizədi adını almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir.
Azərbaycan EA-nın Fizika İnstitutunda böyük elmi işçi vəzifəsində işləmişdir. 1988-ci ildə "perestroyka" ilə başlayan Azərbaycanın istiqlal hərəkatında fəal iştirak etmiş, Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin yaradıcılarından biri, birinci İdarə Heyətinin üzvü, AXC-nin "Svoboda" qəzetinin redaktoru olmuşdur. Xalq Cəbhəsinin hakimiyyəti dövründə baş nazirin müavini və Azərbaycanın Rusiyada səlahiyyətli nümayəndəsi işləmişdir.
Rieman zeta funksiyası
right|thumb|300px| Riemann zeta funksiyası ζ(s). s nöqtəsindəki rəng ζ(s) dəyərinə sahibdir. Dolğun rənglər sıfıra yaxın qiymətləri göstərməkdədir.
İdil
Tarixi
Şəhərin salındığı vaxt dəqiq məlum deyil. Güman edilirki dağılması X əsrdən başlamışdır. 2 əsrdir ki, arxeoloji qazıntılar aparılsada, şəhərin yeri hələdə mübahisəli olaraq qalır. Bəzi mülahizələrə görə, İdil indiki Həştərxan şəhərinin 15–20 km-də yerləşirmiş. Slavyan dillərində Volqa, Volha, Voloha, Vloha, müxtəlif yerli türk xalqlarının dillərində isə İtil, Atil, İdil, Edil, Atal və İdel kimi səslənir. Ərəb müəlliflərinin yazdıqlarına görə Dərbənddən Səməndərə 4 gün, oradanda İdilə 7 günlük yol var idi.
Adi armud
Təbabətdə
Adi armudun meyvələrində şəkər (12 %), pektin maddələri (4,2 %), üzvü turşular (2,5 %), aşı maddələri (1,2 %), C vitamini (64,5 mq %), karotin (5-6 mq %), B1 vitamini vardır.
Qafqaz armudunun tərkibində isə şəkər şəkər (6-7 %), pektin maddələri (3,4-4 %), üzvü turşular (1,2-1,6 %), aşı maddələri (2-3 %), C vitamini (26-30 mq %), karotin (6,48-10,5 mq %), və s. müəyyən edilmişdir.
Tatyana Sorokko
Maraqlı faktlar
Tatyana Sorokko anketi:
Neftçala FK
Tarix
thumb
2010-h.h.
Neftçala FK təmsilçisi yeni adı ilə ilk oyununa Azərbaycan I Divizionunun XVI turunda, 25 fevral 2011-ci il tarixində çıxıb. .
Milli azlıq
Hüquqi tərifi
Hələ 1935-ci ildə, Beynəlxalq Ədalət Daimi Məhkəməsi, Albaniyada azlıq məktəbləri məsələsində “azlıqların mövcudluğu qanun deyil, həqiqət məsələsidir”.
Ziyad Abbasov
Nailiyyətləri
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 31 oktyabr 2008-ci il tarixli sərəncamı ilə Abbasov Ziyad Mehralı oğluna "Azərbaycan Respublikasının Əməkdar kənd təsərrüfatı işçisi" fəxri adı verilmişdir.
Böyük Hun imperiyası
e.ə II əsr Xunnu(Böyük Hun) dövləti və onun qonşuları
E. Ə 209-cu ildə, Xan sülaləsinin əsasının qoyulmasından 3 il sonra, yeni şanyu: Modun Şanyunun başcılığı altında Xunnu güclü bir konfederasiya halını aldı. Bu yeni siyasi birlik onları daha qorxulu dövlətə çevirdi, daha böyük orduların yaradılmasına və daha yaxşı strateji mövqelərdə məşqlər aparılmasına şərait yaratdı. Bu konfederasiyanın yaradılma səbəbi bilinmir. Xunnu ağır işlərdə qul əməyi kimi bir çox çin kənd təsərrüfatı texnikaları işlətməyə, çinlilər kimi ipək geyinməyə, və çin memarlıq üslubunda tikilmiş evlərdə yaşamağa başladı. Hunlar hal-hazırkı Monqolustan ərazisində və Çinin şimali-qərbində həyatlarını davam etdirirdilər. İlk bilinən hökmdarları Mete şanyüdür. Çinlilər önünə keçə bilmədikləri hunların hücumlarının qarşısını almaq üçün "Böyük Çin Divarı" (Çin Səddi) ni inşa etmək məcburiyyətində qalmışlar. Bu tikili, günümüzdə hələ də bir dünya möcüzəsi olaraq qəbul edilməkdədir. Minq sülaləsi dövründə də yenilənən böyük divarın bir çox qismi sağlamlığı ilə günümüzdə hələ ayaqda qalmaqdadır.
Türk Dil Qurumu
Türk Dili Qurumu — türk dilini öyrənmək və inkişaf etdirmək məqsədilə qurulan Türkiyə Cümhuriyyəti hökuməti yanında ictimai təşkilat.
Ümumi məlumat
Baş ofisi Ankarada yerləşir.
Bulbophyllum forrestii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Səməd Vurğunun Ev Muzeyi
Məzmun
Respublika hökumətinin qərarı ilə 1974-cü ildə təşkil edilən ev-muzeyinin 1975-ci il oktyabrın 6-da təntənəli açılışı olmuşdur.
Qiymətli eksponatlar arasında bir saat da var. Səməd Vurğun dünyasını dəyişdiyi zaman, 1956-cı il mayın 27-də axşam saat 7:30-da şairin həyat yoldaşı Xavər xanım həmin saatı dayandırmışdır.
Burada həmçinin şairin 1956-cı ildə çəkilmiş ölüm maskası da vardır.
Fəaliyyəti
13 dekabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev "Xalq şairi Səməd Vurğunun ev-muzeyinin əsaslı təmiri haqqında" sərəncam imzalamışdır. Həmin sərəncama əsasən xalq şairi Səməd Vurğunun Bakı şəhərində yerləşən (Tərlan Əliyarbəyov küçəsi, 6) ev-muzeyinin əsaslı təmiri, bədii tərtibatı, zəruri avadanlıq və inventarla təchizatı üçün Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə Azərbaycan Respublikasının 2011-ci il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan 300 min manat ayrılmışdır.
Çin fotiniyası
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 12 m-dək olan həmişəyaşıl ağac və ya koldur. Düz, budaqlı gövdəsi vardır. Dərili, oval, yarpaqları sadə, parlaq kənarları dişli, qısa saplaqlarda yerləşir. Yarpaqları al qırmızı, sonradan tünd yaşıl olur. Çiçəkləri kiçik, ağ, beş ləçəyi və erkəkcikləri hamar qalxanlarda və ya qısa süpürgələrdə, uc çiçək quruplarında yığılmışdır. Meyvəsi kiçik, tünd qırmızıdır. Toxumlarla, qələmlə və calaqla çoxalır. Uzunömürlüdür.
Yırğalanma
Rəqsin xassələri
right|300px
Pipistrellus kuhlii
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Xırda heyvandır (kütləsi 4,1–11,5 q, bədəninin uzunluğu 38,3–52,0 mm, bazusu 30,0–38,0 mm). Yetkin fərdlərin tükləri bel tərəfdə kürənvari-noxudu, cavanlarda isə boz-noxududur. Omaarası və qanad pərdəsinin kənarı ilə səciyyəvi ağ zolaq uzanır.
Çoxalması
Çılpaq, kor doğulmuş balaların inkişafı sürətlə gedir: ikinci, üçüncü gün gözləri açılır, 10-cu gün bütün bədənlərini tük örtür, əvvəlcə alt (10–15-ci gün), sonra üst (13–20-ci gün) çənələrində dişlər çıxır. 25 gündən sonra cavanların tam inkişaf etmiş dişləri olur və onlar parıldaya bilir. 30 günə yaxın yaşda uçmağa və yem əldə etməyə başlayırlar. Bir aylıq cavanlar yaşlılardan tutqun boz xəzləri və kiçik ölçüləri ilə fərqlənirlər. Bu dövrdə ən yüksək böyümə sürətinə traqus (yaşlılardakının 100%-ə qədəri), qulaq (95,5%), bədəninin uzunluğu (94,6%), bazunun uzunluğu (90,5%) malik olur. Bədəninin kütləsi daha ləng artaraq 65%-ə yaxın (ortalama 4,7±0,08 q) təşkil edir. Balalar böyüdükdən və süddən kəsildikdən sonra heyvanlar tükdəyişməyə başlayır. Yaşlı erkəklər iyulun ortalarında artıq yeni xəz örtüyünə malik olur. Tük dəyişilməsi başdan başlayaraq, sonra beldə, ən axırda isə qarında baş verir. Rüşeymlər və yeni doğulmuşlar arasında cinslərin nisbəti bərabər, qanadlanana qədər cavanların arasında ya bərabər, ya da cüzi fərqli, yarım yaşlıların arasında bərabər və ya dişilərin cüzi üstünlüyü ilədir (1:0,3). Bu sonuncu, balaçıxarma koloniyalarının dağılması ilə bağlı olub erkəklərin köçüb gedərək özlərinəməxsus yalqız həyat keçirməsi ilə bağlıdır. Yaş tərkibinə görə dişilər arasında 1–2 yaşlı fərdlərin sayı 30,0–94,0% (ortalama 73,6%), erkəklər arasında isə 43,7–88,8 % (67,3%) təşkil edir. 5 yaşından böyük heyvaların sayı azdır. Uyğun olaraq 2,87 və 6,0%. Diş kəsiklərinə görə dişilərin maksimal yaşı 8, erkəklərinki 7 ildir.
Bulbophyllum mandibulare
(Bulbophyllum mandibulare) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum gladiatum
(Bulbophyllum gladiatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kreml divarı nekropolu
Nekropolun dizaynı
1918-ci ildə Vladimir Leninin təklifi ilə Arsenal Qülləsinin yaxınlığındakı Aleksandr Bağında Romanovlar sülaləsinin 300 illiyi şərəfinə ucaldılmış 20 metrlik abidə inqilabın və sosialistlərin ilk abidəsinə dəyişdirildi. Onun üzərində Karl Marksın və Fridrix Engelsin, Georgi Plexanovun və digər inqilabçıların adları həkk edildi.
Kann kinofestivalı
Bu festival A kateqoriyasına aiddir.
Kann Film Festivalında gözlənilməyən hadisə 1975-ci ildə yaşanmışdır. Bir azlıq tərəfindən festivalı etiraz etmək məqsədli hücum reallaşmış, Festival bombalanmış, amma bu hücumda ölü və ya yaralı olmamışdır.
Adi durnabalığı
Qidalanması
Yırtıcı balıqdır, körpələri plankton və bentik orqanizmlərlə, iri fərdləri isə əsasən balıqlarla qidalanır. Hannibalizm (öz balalarını yemək) hadisəsi də müşahidə edilir.
Kazım Kazımlı
Karyerası
Kazım Kazımlı 5 sentyabr 1993 tarixində Lənkəran şəhərində anadan olub. Uşaqlıqdan futbol ilə məşğul olub. Xəzər-Lənkəran klubunun aşağı yaş qruplarında məşq edib, daha sonradan yaxşı oyunu ilə seçilərək 2009-cu ildə Azərbaycanın U-17 millisinə çağırılıb və Xəzər klubunun əvəzedici heyətində oynamağa başlayıb. 2009-cu ilin avqust ayında U-17 millimizin tərkibində Kazım FA of Moldova Cup turnirində iştirak edir və finala qədər çatır. Turnirdən sonra isə "ən yaxşı hücumçu" nominasiyasında mükafatlandırılır. Bundan sonra Kazım Kazımlı Xəzər-Lənkəran klubu ilə peşəkar müqavilə imzalayır. Kazım Xəzər-Lənkəranın heyətində cəmi 16 yaş 66 günlükdə Azərbaycan kuboku 2009/2010 uğrunda yarışın 1/8 final mərhələsində Muğan Salyan klubu ilə səfərdə keçirilən cavab görüşünün 88-ci dəqiqəsində meydana çıxır. Kazım rəsmi matçda Xəzər Lənkəranın heyətində meydana çıxan 96-cı oyunçu kimi də tarixə düşüb. O, "ağ-yaşıl" formanı geyinmiş 45-ci yerli futbolçudur. Hal-hazırda Kazım Kazımlı Xəzər-Lənkəran klubunun əvəzedici heyətində oynayır.
Apple
Loqo
Stiv Cobs Apple şirkətini qurduğu zamanlarda fruktorian idi (yalnız meyvə ilə qidalanırdı). Ən çox sevdiyi meyvə alma idi. Yaşadığı ərazinin yaxınlığında böyük bir Makintoş (alma sortu) bağı var idi və ilin müəyyən aylarında dostları ilə birgə o bağda yaşayırdılar. Şirkətin bu ada layiq görülməsinin ikinci səbəbi almanın cazibə simvolu olmasıdır. Üçüncü səbəb isə ondadır ki, Apple qurulduğu günə qədər Stiv attari şirkətində işləyirdi. Şirkətin adını Apple qoyaraq siyahılarda əlifba sırası ilə Attaridən öndə olmaq istəyirdi.Həmçinin, belə bir maraqlı səbəb də var ki, Cobs qurduğu şirkətə ad fikirləşərkən, demişdir ki, 6 saat ərzində mənim şirkətimə ad tapmasanız, mən onun adını Alma (Apple) qoyacağam. Şirkətin ilk loqosunda İsaak Nyuton və başına düşən alma əks etdirilib. Az müddətdən sonra loqonun həddindən artıq qəliz olmasına görə şirkət rebrendinq etdi. Hazırkı loqoda almanın dişlənmiş olması isə almanın pomidorla səhv salınmaması üçündür.
Neftin emalı nəticəsində alınan yanacaqların keyfiyyəti
Dizel yanacaqları
İtisürətli dizel mühərrikləri üçün daha yüngül yanacaq tələb olunur, çünki bu mühərriklərdə qatışıq tez yanır. Buna görə də böyük dövrlər sayı olan mühərriklər üçün müəyyən qaynama temperaturlu alçaq molekullu parafin əsaslı yanacaqlar tələb olunur. Dövrlərin sayı az olan yavaşsürətli mühərriklərdə, yüksək temperaturda qaynayan ağır neft fraksiyaları işlədilir.
Arktika və qış dizel yanacaqlarının donma temperaturuna verilən tələblər daha sərtdir, məsələn, A markalı dizel yanacağına donma temperaturu mənfi 550C, Z (qış) markalı dizel yanacağının isə donma temperaturu mənfi 350C-dir. Yay dizel yanacağının (L markalı) donma temperaturu mənfi 100C-dir. Eyni zamanda dizel yanacaqları üçün yanacağın içərisində həll olmuş halda olan karbohidrogenlərin kristallaşma temperaturu da əsas parametrlərdən biridir.
Təyyarə yağları
İstismar sahələrinə görə motor yağları qış və yay yağlarına bölünür.
Sənaye yağları
Yağların rəngini ağartmaq üçün onları tüstülənən H2SO4 və ağardıcı gillərlə təmizləyirlər. Ağ yağların kimyəvi tərkibi parafin-naften karbohidrogenlərindən ibarətdir (aromatik karbohidrogenlər və qatran olmur). Təbabət yağlarının özlüyü 50°C-də 28–36 mm2/san, ətriyyat yağlarınınkı isə 16–24 mm2/san olur.
Abdal yurdu
Abdal qədim türk tayfasının adıdır. Bu tayfa Ağ hun tayfasının adını əks etdirir. Əsasında abdal tayfasının adı duran etnotoponimlər də geniş yayılmışdır. Abdal tayfasının başqırdlarda, qaraqalpaqlarda, qazaxlarda və türkmənlərdə olması da məlum faktdır. Ağdam rayonunda yerləşən Abdal kəndi haqqında Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğətində verilmiş məlumatda göstərilir ki, "Suriyalı tarixçi Zaxari Ritor (VI yüzil) Şimali Qafqazda Hun əyalətində yaşayan müxtəlif tayfalar arasında türkdilli abdel tayfasının da adını çəkir. Akad. V.V.Bartold abadel/abdal tayfasını hun tayfası sayır. Qazaxlarda, qaraqalpaqlarda, türkmənlərdə və Türkiyədə də abdal adlı tayfa qeydə alınıb. Mənbələrdə Heftal, Heptal, Eftal kimi qeyd edilən etnonim abdal adının müxtəlif fonetik formalarıdır . Alban tarixçisi Movses Kalankatlı Albaniyada yaşayan abdal tayfasının adını çəkir. Onun yazdığına görə heptallar (abdallar) Makedoniyalı İsgəndər dövründə (e.ə. IV yüzil) buraya köçürülmüşlər. Hər halda abdal tayfasının Qafqaz Albaniyasında eradan əvvəl yaşaması ehtimal olunur".
Şıxzahırlı
Tarixi abidələri
Şıxzərli kurqanı kəndin yaxınlığında yerləşir. Tarixi ilk orta əsrlərə gedib çıxır. Kurqanın albanlara aid olduğu güman edilir.
Praya
Yaranma tarixi
XV əsrin sonunda salınıb. 1770-ci ildə Praya əvvəlki məskəndə su ehtiyatı bitdikdən sonra arxipelaqın mərkəzinə köçürülür. Paytaxt seçimi yerin uğurlu olması ilə bağlı idi. Müstəqillik dovründə şəhər xeyli genişlənmişdir.
İqtisadiyyat
Apeisin, şəkər və kofe ixrac edilir. Dəniz marşrutlarının kəsişdiyi nöqtədə yerləşir. Balıqçılıq inkişaf edib. Tikinti materialları, yeyinti və tikiş məhsulları istehsal edilir.
Amplitud modulyasiyası
Amplitud modulyasiyası radio ilə səs ötürmək üçün istifadə edilən ən erkən modulyasiya metodu idi. Bu Reçinald Fessendenin 1900-cü ildə radio-telefon təcrübələri ilə XX əsrin ilk 20 ilində inkişaf etdi. Amplitud modulyasiyası rabitənin çox formasında bu gün də istifadə olunur: məsələn, kompüter modemlərində, portativ ikitərəfli radoilarda və s. istifadə olunur.
Təklə Mirzəbaba
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Baş Qafqaz silsiləsinin yamacında yerləşir.
Ehtiyatsızlıqdan qətl
Cinayət məcəllələrində bu qətlə uyğun "ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölmünə səbəb olma" maddəsi vardır.
Qüdrət Həsənquliyev
Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası
7 iyun 2008, 2 iyun 2013, aprel 2018 və 22 oktyabr 2022-ci illərdə keçirilən BAXCP qurultaylarında Qüdrət Həsənquliyev yenidən partiya sədri seçilmişdir.
Sıldıs Donqak
Həyatı
13 sentyabr 1970-ci ildə hal-hazırkı Tuva Muxtar Sovet Sosialist Respublikasındakı Övür bölgəsinin Torqalıq məntəqəsində anadan olmuşdur. Torqalıqdakı təhsilindən sonra Moskvadakı Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnistitutunda ali təhsilini almışdır. Kənd təsərrüfatı və menecment sahəsindəki təhsilini Rusiya Akademiyasında almışdır. Ədəbi fəaliyyətlə yanaşı, ticari fəaliyyətlə də məşğuldur.
Əmir Bahaduri-Cəng
Həyatı
Hüseynpaşa xan Əmir Bahaduri-Cəng 1917-ci ildə vəfat edib.
Pirrotin
Pirrotin (maqnitli kolçedan) — heksaqonal sinqoniya (heksapirrotin – Fe1-xS); monoklinik sinqoniya (klinopirrotin – Fe7S8). Rast gəlmə tezliyi şkalası: tez-tez rast gələn.
Candargöl
Gölün adının 1140-1146-cı illərdə Azərbaycan və Aran hökmdarı olmuş Çavlı Candar və onun mənsub olduğu candar (türk) tayfasının adı ilə bağlı olduğu güman edilir. Bu tayfa yalnız Cənubi Qafqazın deyil, həmçinin Osmanlı dövlətinin təşəkkülü və inkişafında mühüm rol oynamış toplumlardan biridir.
Türkmənistan coğrafiyası
Təbii ehtiyatları
Türkmənistanın mineral ehtiyatlarından istifadə  erkən Neolit dövründə (5-ci minilliklər) aiddir. Ceytun yaşayış məskəni ən qədim ərazilərdəndir. Yaşayış məskəninin Tikilişində - yerli döymə, gil, divarları qırmızı və qara mineral piqmentlər üçün istifadə olunub. Yerli yüksək plastiklik gillər əsasən Tunc (3-2-ci minilliklər) dövrünə xas olaraq  saxsı hazırlanmışdır. 1-ci minilliyin gil, gips (qala Köhnə Nisa) və bişmiş qarışıq - yerli əhəngdaşı və dolomit, alebastr, suvaq edilən əhəng tikintidə istifadə çiy kərpic olmuşdur. 10-11 əsrlərdə. rəngli şirli kərpicdən bəzədilmiş, yandırılmış kərpicdən inşa olunur. Mütəşəkkil duz mədən 19-cu əsrin 1-ci yarısında başlayıb Xəzər dənizinin (şimal-qərb buxtanın Ayak-Yatan, Kuuli hissəsi) sahilində.19-cu əsrdə ilk  kərpic zavodları tikilmiş, sənaye Krasnovodsk, Qızıl-Arvat, Aşqabad, Maru gil yataqları başlayır. Türkmənistan qədim neft tarixi var. 12-ci əsrin ilk dəfə Nebit Dağ ərazisindən neftdən yağ kimi istifadə ilə tanınmışdır. 19 əsrdə neftçi Nobel Çelekendə ilk neft  quyusun qazdırmışdı. 1900 neft sənayesində 23 firma var idi. 1910-cu ildə illik istehsal 144 min tona çatımışdı. 1921-ci ilə Çeleken neft hasilatı sənayesinin milliləşdirilməsi geniş olara bu ərazilərdə neft hasilatını artırdı. 1924-cü ildə neft hasilatı 4400 min tona. Birinci Beş İllik Plan dövründə (1929-32) yenidən Türkmənistan neft sənayesinin yeni texnologiya keçirilən və 7 dəfə neft hasilatının artırılması üçün 1921-ci il ilə müqayisədə dövrünün sonunda icazə olan işçilərin və qurğuların sayı çoxaldıldı. 1940cı ildə neft və kondensat istehsal Nebit Dağda 587.000 ton ardı və 1945-ci ilə - neft sənayesi mərkəzi şəhəri 629 min ton Nebitdag oldu. Müharibədən sonrakı illərdə Nebit Dag sahəsində istismara Qum-Dağ sahəsində yeni yataqların kəşfi 1950 tərəfindən hasilat azaldı. 50-ci illərdə Çeleken və Qum Dag sahəsində inkişaf sürətləndi. 1980-ci illərdə neft hasilatı  1,5 milyon tona qalxdı. Lenin və Barca-Gelmesskogo yataqlarının ilə (Koturtepin), Barsa-Gelmesskoe, Burun, Kuydzhik, Gograndag, Okarem və Kamyshldzhin istismar artdı. 1966-cı ildə Achakskogo qaz yataqlarının istismara verilməsi ilə qaz sənayesi müstəqil sahə kimi formalaşmaşmağa başlamışdır. Bundan əvvəl  neft qazın tərkibində çıxarılırdısada sonradan sənayenin inkişafı qazın neftdən ayrılıb hasil olunmasına imkan yaratdı.
Amerika (toponim)
Ameriqo Vespuççi
Ehtimal olunur ki, Vespuççi bu yeni torpaq sahəsinin onun adını daşımasından xəbərdar deyildi. Bunun səbəbi, Martin Valdzemüller xəritələrinin onun ölümündən bir neçə il sonra İspaniyaya çatması idi. Vespuççinin Karib adalarının Asiyadan ayrı olması ideyasına inandığı naməlumdur. Buna görə də bəzi tarixşünaslar Vespuççinin Xristofor Kolumb kimi Karib adalarının Asiyanın bir parçası olduğuna inandığını irəli sürürlər. İspaniya hakimiyyəti ilk iki əsrdə qitənin Amerika adlandırılması təklifini rədd etmişdir. Onlar qitəni Kolumbun şərəfinə adlandırmaq arzusunda idilər. Amerika adının istifadə edilməsi flamand kartoqrafı və coğrafiyaşünası Gerard Merkatorun (5 mart 1512–2 dekabr 1594) 1538-ci ildə hazırladığı xəritədə Yeni dünyanı Amerika adlandırması ilə bərpa edilmişdir. Bəzi tarixşünaslar Amerika adının qəbul edilməsinə Amerika adının Asiya, Afrika və Avropa adları ilə "təbii şairanə uyğunlaşma"nın təsir göstərdiyinə inanırlar.
Dağ silsiləsi
1875-ci ildə fransız əsilli ABŞ geoloqu Jül Marko Amerika adının indiki Nikaraquada yerləşən "Ammerike" dağ silsiləsinin şərəfinə adlandırıldığını irəli sürmüşdür. Ammerika yerli xalqların dillərində mövcud olan bir sözdür. Regionun yerliləri bu sözü Kolumb və onun heyətinin üzvləri ilə paylaşmışdır. O, Amerikaya olan dördüncü səfərində dağ silsiləsinin yaxınlıqlarında sahilə yanaşmışdır. Amerika adı Avropada şifahi amillərə görə tezliklə yayılmışdır. Valdzemüllerin əsərində qitənin belə adlandırılması barədə də çoxlu düşüncələr var. "Cosmographiae Introductio" kitabındakı baptizmal girişdə adətən müəllifin qitəni Vespuççinin şərəfinə adlandırdığını yazdığı hesab edilir. Buna baxmayaraq, etimoloq Coy Ri o hissənin bir açıqlama olduğunu və müəllifin bir çox insanın qitəni Amerika adlandırıldığını eşitdiyi yazıldığını irəli sürmüşdür.
Erci E
Həyatı
1973-cü ildə Qərbi Berlində Adapazarıdan Almaniyaya köçən bir Türk ailəsinin oğlu olaraq anadan olub. 1995-ci ildə Kartel ilə debüt etdi. Daha sonra, 1997-ci ildə, Erci E "Çat" adlı solo albomunu buraxdı və iki hissədən (Klipə davam et və Səssizliyə) video kliplər yazdı. Almaniyada Weil ich'n Türke Bin adlı bir mahnını buraxdıq. 2011-ci ildə Kartel ilə geri döndü.
Sülhəddin Əkbər
Siyasi fəaliyyəti
Akif Şahbazovun ardından 2012-ci ildən 2014-cü ilədək Açıq Cəmiyyət Partiyasının sədri olmuşdur. 2014-cü ilin iyul ayının 4-də Sülhəddin Əkbər Açıq Cəmiyyət Partiyasının bazasında Azad Demokratlar Partiyasını təsis etmişdir. Azad Demokratlar Partiyası 15 aprel 2020 tarixində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
Hündür araliya
Təbii yayılması
Yaponiyada, Koreyada, Uzaq Şərqdə, Saxalində və Kuril adalarında yayılmışdır.
Yekəxana (Qobustan)
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Mərəzə yastanında yerləşir.
Qənirə Pirquliyeva
Bioqrafiya
Pirquliyeva Qənirə Əli qızı 1963-cü il yanvarın 30-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1985-ci ildə Daşkənd Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin arxeologiya bölməsini bitirmişdir. 1998-ci ildə AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun İxtisaslaşdırılmış Müdafiə Şurasında “XIV-əsrin sonu- XV əsrin əvvəllərində Azərbaycanda sikkə dövriyyəsi və metrologiyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 2016-cı ildə dosent elmi adını alıb.
Gecyetişən armud
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda, Lənkəran düzənliyində, Abşeronda bağ və parklarda rast gəlinir.
Piter Boddert
Piter Boddert  — Niderland həkim və təbiətşünası.
Cunqariya
Cunqariya ( «sağ əl»;  Zhǔngáěr, ; ; ) — Mərkəzi Asiyada yerlən səhra Çinin şimal-qərbi, Monqolustanın qərbi və Qazaxıstanın şimal-şərqini əhatə edir. Şimal və şərqdə Monqol Altayı, cənubda isə Tyan-Şan dağları ilə əhatələnir. Mərkəzi Asiyanın tarixi və coğrafi regionudur. Səhrada əsasən yarımsəhra və çöl lanşaftı yayılmışdır. Cunqariyanın sahəsi 777 000 km² təşkil edir.
Sədəfli
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Sədəf Yekəxanası olmuşdur. Tədqiqatçıların ehtimalma görə, oykonim kəndin ilk sakinlərindən olan Sədəf adlı şəxsin adı ilə bağlıdır.
Silven Viltor
Silven Viltor (, 10 may 1974, Nyoyi-syur-Marn, Sena-Sen-Deni, Fransa) — Hücumçu mövqeyində oynamış olan keçmiş Fransa futbolçusu. Hücumçu "Bordo", "Olimpik Marsel", "Arsenal" və Fransa milli sindəki çıxışları ilə məşhurdur.
Çelov
Tarixi
Çalov kəndində 1930-cu illərdən ibtidai, bir qədər sonra isə 8-illik məktəb fəaliyyət göstərmişdir. İlk müəllimləri A.Rəcəbov, Ə.Məlikov, Ə.Alcanov, S.Həsənov və başqaları olmuşlar. Hal-hazırda Çalov kənd əsas məktəbi Yaşar Sadıqovun adını daşıyır. Y.Sadıqov 1992-ci ildə Qarabağda, Naxçivanik kəndi uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur. Onun məzarı Bakı şəhərində “ Şəhidlər Xiyabanı”ndadır.