cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İsatay Taymanovun üsyanı
Bökey Ordasında İsatay Taymanov və Məhəmbət Ütəmisov un rəhbərlik etdiyi üsyanın əsas səbəbi kifayət qədər otlaq sahəsinin olmaması nəticəsində yaranan torpaq sıxlığı idi. Yararlı torpaqların sayı durmadan azalmaqda idi. Böyük və Kiçik Üzen boyunca və Qamış-Samara göllərinin ətrafında yerləşən torpaqlar müntəzəm olaraq kazak təsərrüfatları üçün əhalinin əlindən alınırdı. Qalan torpaqlar qeyri-bərabər şəkildə bölüşdürülürdü, əsas otlaqlar Cangir xan və onun yaxın adamlarına qalırdı. Ural çayı nı keçmək və onun çaylağı boyunca otlamağın qadağan olunması vəziyyəti daha da çətinləşdirdi. Ailələrini doyurmaq istəyən və torpaqların daha ədalətli paylanmasına ümid etməyən əhali sultan və xanların mal-qarasını soymağa başladı.
Kozı Körpeş və Bayan Sulu dastanı
Kozı Körpeş və Bayan Sulu dastanı — Türk epik ənənəsinin önəmli örnəklərindən sayılan “Kozı Körpeş və Bayan Sulu” dastanının Altay, başqırd, qazax, tatar (Krım-Dobruca, Kazan, Baraba-Sibir) və uyğur türklərinə aid bir çox variantları mövcuddur ki, onlar “Kuzıy Körpeş ilə Bayan Sulu”, “Kuzıy Körpes minen Mayanhılıv”, “Kuzı Körpe”, “Kuzı Körpe bilen Bayansılu”, “Kozın Erkeş”, “Közüyke”, “Boz Körpeş-Qara Göz Ayım” və s. kimi müxtəlif adlarla adlandırılmışdır. Bu mətnlər nəzm, nəzm-nəsr və ya nəsr şəklindədir. Dastanın ən qədim variantı hesab olunan Altay variantını V.V. Radlov XII-XIII əsrlərə aid edir. “Kozı Körpeş və Bayan Sulu” bir çox zəngin motivləri ehtiva edir. Məsələn, sonsuzluq, hamilə maral (qurd), beşik kərtməsi, ad qoyma, qərhəmanın silahlarını alması, yaxşı və pis heyvanlar, formul sayları, cilddəyişmə, müxtəlif mükafatlar və cəzalar, köməkçi insanlar, hiylə, at, silah və geyim almaq, müxtəlif heyvanlarla söyləşmək, sehrbaz, yuxu, ölüb-dirilmə və s.
Mis (II)oksid
Kimyəvi xassələri
Cu(OH)2 + 2NaOH → Na2 [Cu(OH)2]
NGC 6418
NGC 6418, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Adi səhra qarquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qızılquyruq çaxraqcıl
Sayı
Dünya üzrə sayı haqqında məlumat yoxdur. Ancaq Avropada 2,100 - 7,000 cüt olduğu təxmin edilir. Sayları olduqca az olmaq üzrə Azərbaycan o cümlədən Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində rastgəlmə tezliyindən asılı olaraq bizim tərəfdən 80-500 cüt olduğu qiymətləndirilir.
Kanzaki
Tarix
1 aprel 1889-cu ildəki inzibati islahatdan sonra Çitose, Hasuike, Kanzaki, Niiyama, Sayqo, Sakayno, Sefuri və Şirota qəsəbələri Kanzaki regionunu əmələ gətirmişdirlər. 1893-cü ildə Kanzakiyə şəhər statusu verilmişdir. 1955-ci ildə Sayqo və Niiyama qəsəbələri Kanzakiyə birləşdirilmişdir. 2006-cı ildə Kanzaki şəhərinə Çiyoda şəhəri və Sefuri qəsəbəsi daxil edilmişdir.
Abdullah Zubir
Abdullah Zubir — Mərakeş əsilli Fransa futbolçusu, "Qarabağ" klubunun yarımmüdafiəçisi. O, 20 yaşına qədər Fransa Milli Futzal Komandasında oynamışdır.
NGC 2677
NGC 2677, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yeni yol (qəzet)
Tarixi
Əvvəllər Yeni Əlifba Komitəsinin, 1925 ildən isə Azərbaycan K(b)P MK orqanı olmuşdur. İlk nömrəsi 1922 il sentyabrın 21-də, sonuncu nömrəsi 1939 il fevralın 28-də çıxmışdır.
Karatsu
Coğrafiya
Şəhər Yaponiyanın Kyuşu adasında, Saqa prefekturasında yerləşir. Yaponiyanın Çin və Koreya ilə münasibətlərdə əsas dayanacaq yeri olub. Dağlar: Sakurey, Haçiman, Tanbo.
Simvolika
Şəhərin simvolik ağacı şam ağacı, simvolik gülü visteriya hesab olunur.
İfrat sağçılıq
Əsasən iki fərqli qrupda öyrənilir: "ifrat millətçilik ilə irqçilik" və "fundamentalizm".
İfrat millətçilik və irqçilik
İfrat sağ görüşlü ultra-millətçilər sosial həmrəyliyə əsaslanan və milli birlik əsaslı totalitar hakimiyyət altında cəmiyyətin birliyini tələb edirlər. Öz millətlərinin birliyini və güclərini digər millətlərin birliyinə və gücünə qarşı müdafiə edərkən, millətçiliyə və millət anlayışına qarşı çıxan ifrat solçuluq cərəyanına da qarşı çıxırlar. İfrat millətçilər öz millətlərində zərərli olaraq təyin etdikləri və ya həqiqətən zərərli olan düşüncələrə qarşı mübarizə aparmağı hədəfləyirlər və eyni zamanda epik elementlərlə bəzədilmiş tarixi ünsürlərdən faydalanırlar. İrqçilər, əksinə, üstün hesab etdikləri irqi seqmentə mənsub bir qrupu yaşadıqları cəmiyyətdə aşağı hesab etdikləri digər seqmentlərdən ayırmaq və daha aşağı olanları sıxışdıraraq cəmiyyətlərindən çıxarmaq istəyirlər.
Şəms Mustafayeva
Təhsili
Ş. Mustafayeva orta məktəbi Mingəçevirdə bitirib. Azərbaycan Dillər Universitetinin ingilis-alman dili fakültəsinə daxil olmuşdur.Bu arada da magistr dərəcəsi almaq üçün Xarici Dillər Universitetinə qayıdıb. Tədris metodikası üzrə həm beynəlxalq sertifikat, həm də magistr dərəcəsinə malikdir.2008-ci ildə yenidən Amerikaya təhsil almağa yollanıb. Bu dəfə İREX təşkilatının Edmund S.Muskie proqramının mükafatçısı kimi. Üstəlik, Amerikanın idarəetmə üzrə bir nömrəli məktəbi Siraküzda Universitetində İdarəetmə və Beynəlxalq Əlaqələr üzrə iki magistr dərəcəsinə yiyələnib.
Yeni Qafqaziya (jurnal)
Jurnalın məqsədi
M. Ə. Rəsulzadə mətbuat orqanlarının əsas proqram istiqamətlərini belə ümumiləşdirirdi:
Mahmud Nədim Paşa
Həyatı
Bu əsnada Herseqdəki üsyan Bosniyaya sıçramışdı. İqnatiyevin təsirindən çıxa bilməyən Nədim Paşanın əmriylə üsyan rəhbərləri ələ keçirilsə də, rus səfirinin araya girməsiylə azadlığa buraxıldılar. Üstəlik onları ələ keçirən dövlət məmurları fərqli əyalətlərə sürgün edildilər. Bölgəyə yeni hərbi birliklərin göndərilməməsi nəticəsində 1876-cı ildə çevriliş baş verdi. Fransız və alman konsullarının öldürülməsiylə vəziyyət daha qlobal hal aldı. Nədim Paşanı dövlət idarəsindən uzaqlaşdırmağı planlaşdıran Mithat Paşa və Hüseyn Avni Paşanın da təsiriylə İstanbuldakı mədrəsə tələbələri ayaqlandılar. Üsyançı tələbələr şeyxülislamın və sədrəzəmin vəzifədən alınmasını tələb edirdilər. İğtişaşların artması nəticəsində Nədim Paşa 11 may 1876-cı ildə vəzifədən alındı.
5 iyun 1876-cı ildə öz istəyilə öncə Çeşməyə, ardından Saqqız adasına göndərildi. II Əbdülhəmidin cülusundan sonra bağışlanması üçün saraya müraciət etdi və İstanbula çağırıldı. Səid Paşanın ilk sədarətində 19 oktyabr 1879-cu ildə Daxili işlər naziri təyin edildi. Ancaq yaşlılığı və səhhətinin pisləşməsi səbəbilə 28 fevral 1883-cü ildə 15 min kuruş maaşla təqaüdə ayrıldı. Çox keçmədən 14 may 1883-cü ildə vəfat etdi. Cənazəsi Cağaloğlundakı türbəsinə dəfn edildi.
Yeni Qafqaziya (jurnal)
Yazar heyəti
Jurnalın yazar heyəti haqqında tam fikir söyləmək mümkün deyil. Buna səbəb jurnalda 139 müxtləif imzanın olmağı idi. Bunlar aşağıdakılardır:
Jurnalın əhatə etdiyi mövzular
“Yeni Qafqaziya” nəşr olunduğu dövrdə həm Türkiyədə, həm bütün Rusiya türkləri arasında, həm də Avropada nüfuzu olan bir jurnal idi. İkinci ilin birinci nömrəsində bu təsirin ölçüləri “İkinci ilə keçid” başlıqlı məqalədə ifadə edilmişdir. Adı çəkilən məqalədən götürülmüş hissədən də göründüyü kimi, Yeni Qafqaziya Moskvada və Rusiyanın digər inzibati mərkəzlərində və xüsusilə Azərbaycanda kommunist idarəsi tərəfindən ciddi şəkildə izlənilir və xalq arasında da böyük nüfuza malikdir:
"Yeni Qafqaziya"nın dilə gətirdiyi bu məsələlər Azərbaycan və Tiflis mətbuatında öz əksini tapmış, nəşrlərdə "Yeni Qafqaziya"ya qarşı qarayaxma kampaniyaları aparılmışdır. Jurnal isə öz səhifələrində ona qarşı edilən hücumlara cavablar vermişdir. Bu yazıların araşdırılması ilə dövrün bir çox qaranlıq hadisələri də üzə çıxmışdır. Beləki jurnalda “Yeni Qafqaziya”nın nəşr olunduğu illərdə Rusiyada, Qafqazda və İranda baş verən hadisələrlə bağlı mühüm təfərrüatlara rast gəlmək mümkündür.
Azərbaycanda köləlik
Şirvanşahlar dövləti
Şirvanın və Arranın səlcuqlar tərəfindən istila olunması türk tayfalarının bu ölkələrə axınını artırdı. Həmin ölkələrdə türk qul və kənizləri ucuz qiymətə satılırdı. 300px|thumb|right| [[Niyalqala ]] X əsrin farsca anonim coğrafiyasında xəbər verilir ki, Şirvanşahın möhkəmləndirilmiş iqamətgahının yaxınlığındakı dörd kəndinin əkinçiliklə məşğul olan bütün azad edilmiş rəiyyəti (mövlayan) - kişilər və qadınlar - bir dağdakı qalada yaşayırdılar. Bu qala Niyalqala adlanırdı. Xatırlanan yer Şirvanın mis sənayesinin mərkəzi olan Lahıc ərazisində idi. Ə.Ə.Əlizadənin fikrincə, burada söhbət başqa yerə getməyə ixtiyarı olmayan yeni, təhkimli kəndliyə çevrilən qullardan gedir. İ.P.Petruşevskinin fikrincə burada söhbət Şirvanşahın yardarlıq kimi kiçik torpaq sahələri verilmiş azadlığa buraxılan kəndlilərdən gedir. Ehtimal etmək olar ki, "Hüdud əl-Aləm"də verilən bu məlumatda söhbət Şirvanşahın azad edilmiş rəiyyətlərinin, yaxud qullarının işlədiyi iri şəxsi təsərrüfatından gedir. Belə ki, ətəklərində azad kəndlilərin, yaxud qulların yaşadıqları və işlədikləri dörd kəndin yerləşdiyi dağ Şirvanşaha məxsus olub, ehtimal ki, mülk-i xass torpaqları kateqoriyasına daxil idi.
Odlu Yurd (jurnal)
Jurnalın məqsəd və prinsipləri
«Odlu yurd»! bu iki söz türkcə kəlmənin «Azərbaycan»ın müqabil olduğunu söylərsək, məsələn, yarı-yarıya anlaşılmış olur. Yarı-yarıya deyirik, çünki hal-hazırda bir deyil, iki Azərbaycan vardır. Rus istilasına pərdəlik rolunu oynayan «qızıl Azərbaycan» ilə, qəlbində hürriyyət və istiqlalın sönməz odunu daşıyan milli Azərbaycan! «Odlu yurd» milli Azərbaycan fikrinin mürəvvici olaraq intişar edir… Qəzetimizin başında Azərbaycanın əski, yeni maddi çox bulunan işıq və odlarını göstərən lövhədə bu hər tərəfə nur saçan, bir ulduz şəklində göstərilmişdir. Səkkizguşəli ulduz Milli Azərbaycan ulduzudur. Bu ulduz hilalı ilə birlikdə mavi, qırmızı və yaşıl rənglərin üzərinə gəlincə Milli Azərbaycan bayrağını təşkil edər. Milli Azərbaycan bayrağı- budur bizim çöhrəmiz!..
Jurnalda bəhs olunan mövzular
28 may 1929-cu il tarixli 4-cü nömrəsinin üz qabığı Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin 11-ci ildönümü ilə əlaqədar olaraq rəngli fotoşəkillə çap olunan jurnalın demək olar ki, hər nömrəsində Azərbaycanda rus istismarına və rejiminə qarşı kəndli üsyanları və partizan hərəkatlarından geniş bəhs edilirdi.
"11 il əvvəl rus çarizmini miras qoyan Lenin və onun kommunist partiyası, xüsusən başda Stepan Şaumyan, Arakian, Lalaef, Arakelyan və s. olmaqla Azərbaycan istiqlal hərəkatını öldürmək üçün Bakıda törətdikləri vəhşiliklərin on birinci ildönümüdür! (...) 15 sentyabr zəfəri və mayın 28-də müstəqilliyin elan edilməsinin böyüklüyünü anlamaq və yaşamaq üçün 1918-ci ildə 31 Mart faciəsini unutmaq olmaz."
Balıq Sənaye İdarəsi
Balıq sənaye idarəsi — balıq ovu, xəzinə və töycü rüsumlarının artmasına nəzarət və rəhbərlik edən qurum.
Natrium bisulfit
Alınması
Ditionitın isti su ilə reaksiya nəticəsində:
Elmira Kazımzadə
Fəaliyyəti
1998-ci ildən indiyədək müxtəlif beynəlxalq layihələrdə tədqiqatçı və əlaqələndirici vəzifələrində çalışır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının, Dünya bankının və digər milli və beynəlxalq təlim-tədris müəssəsilərində aparıcı ekspert statusu qazanıb. Son 10 ildə 5 beynəlxalq nəşrdə həmmüəllif olub. Xarici jurnallarda 20-dən çox məqaləsi nəşr olunub. 2007-2009-cu illərdə Ali Təhsilə Dəstək Proqramının Məsləhət Şurasının üzvü kimi fəaliyyət göstərib. Tənqidi təfəkkür və reflektiv pedaqogika mövzusunda Azərbaycan və beynəlxalq layihələrin təşəbbüskarı olub. 2008-ci ildən ictimai əsaslarla Dərnəklərin Qiymətləndirmə Şurasının sədri vəzifəsində fəaliyyət göstərir. Təhsil Siyasəti Üzrə Beynəlxalq Şəbəkənin İdarə heyətinin üzvüdür.
Azərbaycan Yurd Bilgisi (jurnal)
Tarixi
Jurnalın redaktoru Əhməd Cəfəroğlunun II. Türk Dili Qurultayında etdiyi çıxış Mustafa Kamal Paşanın zalı tərk etməsinə səbəb olmuş və Cəfəroğlu tezliklə universitetdəki vəzifəsindən uzaqlaşdırılmışdı. Bu hadisədən sonra jurnalın 31-32-ci nömrələrinin üz qabığında "Müdir Dr Cəfəroğlu Əhməd" adının altında yerləşən "Universitet Türk Dili Tarixi Dosenti" ifadəsi götürülmüşdü. Jurnal rəhbərliyi ehtimal ki, Mustafa Kamal Paşa ilə münasibətlərini düzəltmək məqsədilə jurnalın 31-32-ci nömrələrinin üz qabığında "II Türk Dili Qurultayına təqdim olunmuşdur" ifadəsinə yer vermiş, daha sonradan 33-34-cü nömrələrin ilk səhifəsində isə Mustafa Kamalın portretini yayımlamışdılar. Şəklin altında yazılırdı:" Əsir bir torpaqda əsir bir millətdən hür vətən və məsud millət çıxaran böyük Qazi! Keçmişə enən qara pərdələr heç bir şəraitdə qarşımızda olmayacaq, heç bir maneə yolumuzu kəsməyəcək, heç bir səbəb bizi geri çevirə bilməyəcək, biz hər zaman və hər zaman gələcəyə doğru sənin ardınca gedəcəyik."
Jurnalın əhatə etdiyi mövzular
Azərbaycan Yurd Bilgisi jurnalı başlıq etibarilə Azərbaycana yönəlmiş bir münasibəti ağıla gətirsə də jurnal başqa coğrafiyalardakı türklərə- Türkiyə, Krım, İdil-Ural və Türkistan türklərinə də maraq duymuş hətta onlarla yanaşı Gürcüstan, Polşa, Ukrayna məsələlərinə də biganə qalmamışdır. Jurnalın ilk nömrəsində o zamanlar Darülfünun Türkiyət İnstitutunun tələbəsi olan Əbdülqədir İnan Rusiya hakimiyyəti altında olan türklər tərəfindən necə qəbul edildiyinə dair məqalə dərc etmişdi.
Türkiyə Cumhurəytinin qurulmasının 10-cu ili münasibətilə buraxılan bu nömrə "Atatürkün Gəncliyə Xitabəsi" ilə başlayır. Sonra isə Əhməd Cəfəroğlunun dəyərləndirmə yazısına yer verilmişdir.
Nur Tatar
Həyatı
Nur Tatar 16 avqust 1992-ci ildə Türkiyənin Van bölgəsində anadan olmuşdur. O, Vəli Həydər bəy lisesinin məzunu olmuşdur. İdmançı lisedə oxuduğu müddətdə taekvonda üzrə Türkiyə birinçisi olmuşdur. O ilk medalını 15 yaşında qazanmışdır. Nur Tatar 2 dəfə kiçik yaşlılar arasında keçirilən Avropa çempionatında iştirak etmişdir və Avropa çempionu olmuşdur. Avropada A sinif çempionlarına medalları o təqdim etmişdir.
Bavlı rayonu
İqtisadiyyat
Neft, gil, əhəng daşı, çınqıl, meşə ehtiyatları rayonun əsas təbii ehtiyatlarıdır.
Təhsil və mədəniyyət
Rayonda 23 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi, 28 ümumi təhsil müəssisəsi, 82 nömrəli peşə liseyi, 28 kitabxana, 25 klub vardır.
Sen-Juar-an-Valden
INSEE kodu — 38386. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 2271 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 364 ilə 739 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 75 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 31 km şimal-qərbdə yerləşir.
Dağıstanın Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə birləşməsi
Dağıstanın Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə birləşməsi — Dağıstanın Azərbaycanla birləşmək uğrunda mübarizəsi.
Denikin işğalı
Belə bir şəraitdə mayın 12-də P.Kotsevin başçılıq etdiyi Dağlılar Respublikası hökuməti istefa verdi. Parlament zabitlərin təzyiqi ilə yeni hökumətin təşkilini general H.M.Xəlilova tapşırdı. Xəlilov Denikinin nümayəndəsi ilə danışıqlara girdi və Dağlılar Respublikası hökumətini buraxdı. Mayın sonunda Dağıstan Könüllü ordu tərəfindən müqavimətsiz tutuldu.
NGC 6419
NGC 6419, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nukleofilik əvəzetmə reaksiyaları
SN1 Reaksiyaları
SN1 reaksiyasının sürəti (sadələşdirilmiş formada) nukleofilin konsentrasiyasından asılı deyil və substratın konsentrasiyası ilə mütənasibdir:
NGC 4676
NGC 4676 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Midhat Paşa
Həyatı
Məclis-i Valanın ləğv edilməsi və yerinə Dövlət şurası və Ədliyyə divanının qurulmasıyla Mithat Paşa 1868-ci ilin martında Dövlət şurası rəisliyinə gətirildi. Beləliklə, siyasi karyerasının üçüncü mərhələsi başlamış oldu. Mərkəzdə ilk dəfə bu qədər yüksək bir vəzifəyə gələn Mithat Paşa bu müddət ərzində sədrəzəm Əli Paşa ilə ziddiyyətlər yaşamağa başladı. Nəticədə 11 ay sonra Bağdad hakimi təyin edilərək İstanbuldan uzaqlaşdırıldı.
Firuzə Kərimova
Mükafatları
Firuzə Kərimova qazandığı əmək nailiyyətlərinə görə ölkənin ən yüksək mükafatı – Lenin ordeni ilə təltif olunmuşdu.
NGC 2678
NGC 2678, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dəmir (II) oksid
Alınması
FeC2O4 →t FeO + CO↑ + CO2↑
Baltaç rayonu
Baltaç rayonu — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Respublikanın şimalında yerləşir. İnzibati mərkəzi Baltaç şəhəridir.
Coğrafiyası
Tatarıstanın Kukmara, Arça, Saba rayonları, Kirov vilayətinin Malmıj rayonu və Mari El Respublikasının Mari-Turekski rayonu ilə həmsərhəddir.
Relyefi hündürlüyü 170–200 m olan yüksək bir düzənlikdir. Çay şəbəkəsi Şuşma çayı və onun qolları Arbor, Kuqubork və Kuşket ilə təmsil olunur.
Tarixi
2 mart 1932-ci ildə Tyunterski rayonu Baltaç adlandırıldı. 1 fevral 1963-cü ildə ərazinin Arça rayopnuna verilməsi ilə ləğv edilir və 12 yanvar 1965-ci ildə isə bərpa edilir.
Tanınmış şəxsləri
Haris Salixcan - din xadimi və yazıçı.
Bakı Dairə Məhkəməsi
Tarixi
Məhkəmə orqanı 1868-ci il fevralın 19-da fəaliyyət başlamışdı. "1864-cü il 20 noyabr tarixli məhkəmə nizamnamələrinin Zaqafqaziya diyarında tətbiqi haqqında" qanuna (1867-ci il 9 dekabr) əsasən yaradılmışdı. 1918-ci ilin mayında Bakı Xalq Komissarları Sovetinin dekreti ilə ləğv olunumuşdu. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin 1918-ci il 1 oktyabr tarixli qərarı ilə Bakı Dairə Məhkəməsi və onun tabeliyindəki idarələr, habelə prokurorluğun fəaliyyəti bərpa edilmişdi.
Dairə məhkəməsi Bakı quberniyasında ali məhkəmə instansiyası olub Azərbaycan Məhkəmə Palatasına və Ədliyyə Nazirliyinə tabe idi. Sədr və 5 üzvdən ibrət olan darə məhkəməsi nəzdində məhkəmə pristavları, böyük notarius və notariuslar, xüsusilə mühüm işlər üzrə iki məhkəmə müstəntiqi fəaliyyət göstərirdi. Məhkəmədə iki cinayət şöbəsi və iki mülki şöbə var idi. Mülki şöbələrdə mərzv məsələləri ilə bağlı mübahisələrə də baxılırdı və bunu məhkəmənin hakimlərindən biri aparırdı. Bakı şəhər barışıq şöbəsi, istintaq şöbəsi, Bakı qəza barışıq şöbəsi, dairə prokuror nəzarəti Bakı dairə məhkəməsinin tabeliyində idi. 1919-cu il oktyabrın 22-də Axundov Bakı dairə məhkəməsinin sədri təyin olunmuşdu.
Zemfira Verdiyeva
Elmi fəaliyyəti
Z.Verdiyeva 1990-1995-ci illər ərzində Azərbaycan Ali Sovetinin deputa­tı olmuşdur. 1989-cu ildən Azərbaycan Qadınlar Cəmiyyətinin sədri vəzifəsində çalışmış və bu müddətdə dünyada 65 qadın təşkilatı ilə əlaqə yaratmışdır. Bu cəmiyyət 1920-ci ildə yaradılıb, hazırda öz sıralarında 75 mindən artıq qadını birləşdirir. Azərbaycan Dillər Universitetində namizədlik və doktorluq dissertasiyaları üzrə Müdafiə Şurasının üzvü olmuşdur. Bir sıra doktorant və aspirantlara rəh­bərlik etmiş, müxtəlif ali təhsil ocaqlarında elmi işlərə opponentlik etmişdir. Dünyanın 65-dən çox ölkəsində olmuş və onların 30-dan çoxunun universitetlərində mühazirələr oxumuşdur.
Mükafatlar
İki qızı var. Bir qızı elmlər doktoru, professor, digəri isə hüquqşünasdır.
Z. Verdiyevanın dünya ölkələrindən aldığı 50-dən çox şlyapadan ibarət zəngin baş geyimləri kolleksiyası var.
Fatimə Ağamirzəyeva
Mükafatlar
UNESCO tərəfindən Avropanın xalq sənəti sahəsində ən yaxşı sahibkarı kimi tanınıb.
Nazim Cəbrayılov
Həyatı və fəaliyyəti
Daha sonra Kalininqrad Milis Məktəbində oxuyan Nazim Cəbrayılov ikinci ixtisas diplomu alıb. Bir müddət işlədikdən sonra vətənə qayıdıb və 2711 nömrəli hərbi avtomobil dəstəsində hərbi mühəndis vəzifəsində çalışıb.
Hərbi xidməti
1988-ci ilin Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarına hücumundan sonra baş leytenant Nazim Cəbrayılov Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün müdafiəsi üçün hərbi xidmətə yollanıb. O, Müdafiə Nazirliyinin əmri ilə taqım komandiri təyin edilib.
Uryanxay diyarı
Haqqında
4 aprel 1914-cü ildə Uryanxay diyarının 5 xoşunu (bölgə) üzərində Rusiya protektoratı quruldu. Diyar Yenisey quberniyasının tərkibinə daxil edildi. Tuvadakı siyası və diplomatik işləri aparmaq isə İrkutsk general-qubernatoruna tapşırıldı. Diyarın idarəetməsi formal oalraq ambın-noyanın əlində idi. Faktiki olaraq isə diyarı Uryanxaydakı rus komissarı və köçürülmə idarəsinin məmuru idarə edirdi. Onların mərkəz şəhəri 1914-cü ildə Belotsarsk qəsəbəsi oldu. Diyarın əhalisi o dövrdə 73 min nəfər idi.
Novella Cəfəroğlu
Partiya fəaliyyəti
Novella Cəfəroğlu Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının üzvü olmuşdur. 2000-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası daxilindəki bölünmə zamanı Mirmahmud Mirəlioğlu liderliyindəki klassiklər qanadında fəaliyyət göstərməyə başladı. Klassiklər qanadında narazı olan qüvvələr Elçibəy-Rəsulzadə fraksiyası yaratmışdır. Bu fraksiyaya Arzu Səmədbəyli, İsa Bağırov, Novella Cəfəroğlu, Oqtay Qasımov, Qubad İbadoğlu başda olmaq üzərə ümumi 22 nəfər daxil idi. Fraksiya daha sonra Müsavat Partiyasına birləşmişdir.
Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsi
Struktur
Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsi şəhər başçısının rəhbərlik etdiyi idarə 7 şöbədən (təsərrüfat, tikinti, maliyyə, torpaq, məktəb, tibb-sanitariya, su kəməri) ibarət idi.
Maliyyə
Maliyyə böhranı və ağır həyat şəraiti şəhər idarəsini hökumətdən kömək istəməyə vadar edirdi və hökumət ona dəfələrlə subsidiya və yardımlar ayırmışdı. 1919-cu il yanvarın 25-də səpmə yatalağa qarşı mübarizə üçün 2 milyon 200 min manat, fevralın 26-da isə şəhər təsərrüfatının ehtiyaclarına sərf olunmaqdan ötrü 4 milyon manat ayrılmışdı. 1919-cu il iyulun 27-də Parlament gətirilən və aparılan yüklərdən pud hesabı ilə şəhərlərin xeyrinə rüsum alınması barədə qərar qəbul etmiş, noyabrın 17-də isə "Bakı Şəhər Özünüidarəsi tərəfindən pud hesabı ilə rüsumlar yığılması qaydası"nı təsdiq etmişdi. Bu qaydaya əsasən, ixrac olunan neftin və neft qalıqlarının hər pudundan 10 qəpik, ağ neftdən və sürtkü yağlarından 20 qəpik rüsum alınırdı.
Yaqub Satar
Fəaliyyəti
Alman komandirinin xüsusi bir missiya üçün seçdiyi 200 əsgər arasında idi və Gizli Qaz İttifaqı adlanan bu komanda ilə kimyəvi silah olaraq istifadə edilə bilən zəhərli qazlar üzərində təlimlər keçmişdir. Bu komanda öyrəndiklərini cəbhədəki əsgərlərə öyrətmək üçün hazırlanmışdı. Yaqub Satar o günləri belə xatırlayır:
Təlimdən sonra Gizli Qaz birliyinin üzvləri dörd ayrı qrupa ayrıldı və müxtəlif cəbhələrə göndərildi. Yaqub Satar 50 nəfərlik bir qrup ilə on günlük səyahətdən sonra Bağdada getdi. Vəzifə gizlədildiyi üçün hadisə barədə heç kimə məlumat verilmədi. Yaqub Satar vəziyyəti belə izah etmişdi:
NGC 5452
NGC 5452, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Benjamen Pavar
2017–18 mövsümü
O, 2017–18 mövsümünün hər oyununda iştirak edən cəmi dörd oyunçudan biri olaraq komanda tarixinə adını yazdırmağı bacardı. Karyerası ərzində mudafiənin sağ, sol, orta cinahlarında və bəzi hallarda vinqer pozisiyasında oynamağı bacaran futbolçu, yeni məşqci Tayfun Qorqudun gəlişindən sonra mərkəz müdafiəçi olaraq qərarlaşdı. Son 14 matçında 10 qol vuraraq, liqada 7-ci yerdə möhkəmlənərək komandası ilə birlikdə UEFA Avropa Liqasında yerini itirmədi
Azəri Türk (jurnal)
Jurnaldan seçmələr
"Çarşaf bəhsi münasibəti ilə" sərlövhəli yazıda Azərbaycanda bu dövrdə tətbiq olunmağa başlayan və bir çox müzakirələrə səbəb olan çadra və çarşaf qadağasının təfərrüatlarından bəhs edilir.Mustafa Quliyev və dostları çadranın ləğv edilməsini və "Avropa şlyapası" ilə əvəz olunmasını istəsələr də, bəzi insanlar çadrada mərhələli islahatların aparılmasının tərəfdarıdır. Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycanda işləyən kommunist firqəsinin qadın qolunu idarə edən rus qadınları Azərbaycana avropa üslublu geyimlər gətirmək əvəzinə, azərilər kimi "Gəncə örpəyi" ilə gəzməyə başlayıblar. Nəticə etibarı ilə bu fərqli fikir və təcrübələr qarşısında edilməsi lazım olan, bu məsələni bir inqilab kimi həll etməkdir.
Aprel işğalı
1918-ci ildən sonra Azərbaycanda inqilab hərəkatı
"Hümmət"in bolşevik qanadından fərqli olaraq, onun demokratik qanadı Azərbaycanın müstəqillik bəyannaməsində iştirak edirdi və Milli Şurada şəxsi fraksiyasını yaratdı. 1918-ci ilin dekabrında öz işinə başlayan Azərbaycanın birinci parlamentində onun nümayəndələri (Səməd ağa Ağamalıoğlu, Əliheydər Qarayev, Əhməd bəy Pepinov, K. Camalbəyov, İbrahim Əbilov, Əkbər ağa Şeyxülislamov) Sosializm fraksiyasının üzvü oldular. Deputatlar Səməd ağa Ağamalıoğlu və Əliheydər Qarayev parlamentdə əhəmiyyətli rol oynadılar. Sosialist "Hümmət"in bəzi nümayəndələri 1920-ci ildə bolşeviklərə qoşuldular və ölkədə Sovet hakimiyyətinin qurulmasının aktiv tərəfdarı oldular.
Kamalçıların və türk zabitlərinin rolu
1920-ci ilin yazından başlayaraq Türkiyə kamalçılarının nümayəndələri Sovet Rusiyasının rəhbərliyi ilə təmasda olmuş, sonuncunu imperialist Antantaya qarşı mübarizədə müttəfiq hesab etmişdilər. Bu əlaqələr Azərbaycan vasitəsilə qurulmuşdu. RSFSR Xalq Xarici İşlər Komissarlığının illik məruzəsində qeyd edilmişdir ki, "onların bir qrup tərəfdarı çevrilişdə və inqilabçı Azərbaycan hökuməti tərəfindən rus qoşunlarının dəvət edilməsində töhfə vermişdilər". 1920-ci ilin iyun ayının əvvəlində RSFSR Xalq Xarici İşlər Komissarlığına Ankarada çağırılan Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Mustafa Kamal Paşanın adından RSFSR hökumətinə ünvanlanmış 26 aprel tarixli məktub daxil olmuşdur. Məktubda qeyd edilmişdir ki, Türkiyə "bütün məzlumları azad etmək üçün Sovet Rusiyası ilə birlikdə imperialist hökumətlərə qarşı mübarizə aparmağı, sovet dövlətləri dairəsinə daxil olsun deyə Azərbaycan Cümhuriyyətinə təsir göstərməyi öhdəsinə götürür, Qafqazda imperialistlərə qarşı mübarizədə iştirak etməyə hazır olduğunu bildirir və Türkiyəyə hücum edən imperialist düşmənlərə qarşı mübarizədə Sovet Rusiyasının köməyinə ümid etdiyini bildirir".
Reaksiya
Aprelin 28-də San-Remo konfransında iştirak etmiş Azərbaycan nümayəndələri bu xəbəri alan kimi müttəfiq dövlətlərin Ali Şurasına, İtaliya hökumətinə və xarici dövlətlərin Romada olan səfirliklərinə suveren Azərbaycan dövlətinin Sovet Rusiyasının silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunduğu haqqında nota təqdim etdilər. Sülh konfransına verilmiş notada qeyd olunurdu: "Azərbaycan nümayəndələri ümid edirlər ki, Sülh konfransı müstəqilliyin bərpa olunmasında Azərbaycana köməklik göstərəcəkdir". Bu məzmunda notalar və müraciətlər dəfələrlə Millətlər Cəmiyyətinə, dünya siyasətini müəyyən edən dövlətlərə verildi. Lakin bunların elə bir əhəmiyyəti olmadı. Antanta ölkələri Azərbaycanın bolşeviklər tərəfindən işğal edilməsini sükutla qarşıladılar. Müstəqilliyi böyük dövlətlər tərəfindən tanınmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin beynəlxalq münasibətlər sistemində iştirakı Aprel işğalı ilə sona çatdı. Onun Parisdəki nümayəndələri isə Azərbaycan siyasi mühacirlərinin ilk dəstəsinə çevrildilər.
Təhsin Cəmil
Fəaliyyəti
O, Yassıdakı A.D.Xenopol adına Tarix və Arxeologiya İnstitutunda, daha sonra Buxarestdəki Nikolay İorga adına Tarix İnstitutunda çalışmışdır. 1989-cu il inqilabından sonrakı aylarda Milli Qurtuluş Cəbhəsi ətrafında yaradılan yeni müvəqqəti idarəetmə orqanı olan CPUN-a qoşulmuşdur. 1990-cı ildə keçirilən parlament seçkilərindən sonra o, Qanunverici Palatada Türk Demokratik Birliyi (UDTR) qrupu ilə birlikdə Konstansa mahalını Təhsil, Elm, Gənclər və İdman Komitəsi ilə yanaşı, İnsan Hüquqları, Dini İşlər Komitəsində təmsil etmiş, həmçinin milli azlıqların problemləri ilə məşğul olmuşdur. O, Rumıniya Turk-Müsəlman Tatarları Demokratik Birliyinin qurucu üzvləri arasında yer almış, təşkilatın ilk prezidenti seçilmiş, 1992-ci il seçkisində isə təhsil komi¬təsinin katibi səlahiyyətlərini daşımışdır. Qara dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının parlament üzvüdür.
Valentina Şulbayeva
Həyatı
1975-ci ildə Moskva yaxınlığındakı Ruse şəhərində keçirilmiş Ümumrusiya dramaturqlarının seminarında "Yarımçı mahnı" pyesi yüksək qiymətləndirilmiş və I dərəcəli diploma layiq görülmüşdür. Elə həmin il Rusiya Teatr Sənəti İnstitutunun Ali Teatr kursunu bitirmişdir.
Sərxan Abdullayev (filoloq)
Abdullayev Sərxan Əvəz oğlu — filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Dillər Universiteti Alman dilinin leksikologiyası və üslubiyyatı kafedrasının müdiri.
Çap olunmuş əsas əsərləri
2.Seçilmiş elmi məqalələri
Buxaranın gəmisi
Tarix
Çingiz xanın əsgərləri Buxaranı ələ keçirəndə şəhər sakinləri Gəmiyə sığındılar, lakin işğalçılar müdafiəçiləri darmadağın etdilər və qalaya basqın etdilər.
Yukio Endo
Yukio Endo(遠藤 幸雄-Endō Yukio; ) — olimpiya və dünya çempionu olmuş yapon bədii gimnastı. O, 1960-cı il yay olimpiya oyunlarında və 1962-ci ildə Dünya çempionatında qızıl medal qazanan ilk yapon komandasının tərkibində çıxış etmişdir. 1968-ci il yay olimpiya oyunlarında o, ölkəsinin bayraqdarı olmuşdur.
Laçın massivi
Təhsil
Laçın massivində Laçın rayonu İmanlar kənd ümumi orta məktəbi fəaliyyət göstərir (Laçın rayonu Vüqar Cavanşir oğlu Niftəliyev adına İmanlar kənd tam orta məktəbi isə Sumqayıtın Hacı Zeynalabdin qəsəbəsində fəaliyyət göstərir).
Özbəkistanda səhiyyə
Postsovet dövründə Özbəkistanın səhiyyə xidmətinin keyfiyyəti aşağı düşdü. 1992-2003 illəri arasında səhiyyə xərcləri və xəstəxana çarpayılarının əhaliyə nisbəti hər ikisi təxminən yüzdə 50 azaldı və bu onillikdə Rusiya mühacirəti bir çox praktikantın sağlamlıq sistemindən məhrum oldu. 2004-cü ildə Özbəkistanda hər 10.000 əhaliyə 53 xəstəxana çarpayısı var. Birdəfəlik iynələr, anesteziklər və antibiotiklər kimi əsas tibbi ləvazimatlar çox qıtdır. Nominal olaraq bütün vətəndaşların pulsuz tibbi xidmət almaq hüququ olsa da, postsovet dövründə rüşvətxorluq dövlət sisteminin ləng və məhdud xidmətindən yayınmaq üçün adi bir yola çevrildi. 2000-ci illərin əvvəllərində siyasət ilkin tibbi yardım müəssisələrinin yaxşılaşdırılmasına və stasionar müəssisələrin qiymətinin azaldılmasına yönəldilmişdir. 2006-cı il dövlət büdcəsi səhiyyə xərclərinə 2005-ci ildəki 10,9 faizlə müqayisədə 11.1 faiz ayırdı.
Stritbol
right|frameless Basketbol 3x3-Basketbol 3x3 (stritbol) son zamanlar dünyada çox böyük məşhurluq qazanıb və şəhərlərdə ən geniş yayılan komanda idman növüdür.
Sen-Kanten-Fallavye
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Deyteraqonist
Dramda
Qədim Yunanıstan dramı üç personajdan (protaqonist, deyteraqonist və tritaqonist) və bir xordan ibarət olduğundan, hər aktyor bir neçə hissədə rol oynayırdı. Məsələn, Sofoklun Şah Edip dramında protaqonist Edip, deyteraqonist isə İokasta (Edipin həm anası, həm də arvadı), eləcə də çoban və xəbərçi idi.
Türkiyənin iqtisadi tarixi
24 iyul 1923 tarixində tərəflər arasında razılaşma ilə sona çatan və 23 avqust 1923 tarixində TBMM tərəfindən təsdiqlənərək qüvvəyə girən Lozanna müqaviləsi xaricilərə təmin edilən bəzi imtiyazları sona çatdırdı. Saziş çərçivəsində təşkil edilən ticarət müqaviləsi şərtlərinə görə 1916-ci ildən 1929-cu ilə qədər Osmanlı Dövlətinin gömrük tariflərini tətbiq etmək zəruriliyi yarandı. Bunun nəticəsində Türkiyə Cümhuriyyəti, Osmanlı dövlətinin borclarının% 62.5'ini ödəmək məcburiyyətində qaldı. 1928-ci ildə Millətlər Liqası tərəfindən bir miqdar azaldılmış borcların hamısının ləğvi 1954-cü ilə qədər davam etmişdir. 1923-ci ildə İzmir İqtisad Konqresi Atatürk başçılığında toplandı. 26 avqust 1924 tarixində Türkiyə İş Bankı quruldu. 1927-ci ildə Sənaye Təşviq Qanunu qəbul edildi. 5 dekabr 1927-ci ildə ilk kağız pullar dövriyyəyə buraxılmış və köhnə kağız pullar dövriyyədən çıxarılmışdı.
NGC 5453
NGC 5453, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgesidir. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. GxyP tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
MIM-104 Patriot
MIM-104C (PAC-2)
1980-ci illərin sonuna qədər Patriot sisteminin ballistik raketlərə qarşı mübarizə aparmaq qabiliyyətinin qazanmasına baxmayaraq, MIM-104A/B raketlərinin həmin ballistik raketləri tam şəkildə məhv etmək qabiliyyəti sual altında idi. Bu da PAC-2 raketinin yaradılması zərurətini ortaya çıxardı.
MIM-104D (PAC-2/GEM)
2003-cü ildə ABŞ-nin İraqa hərbi müdaxiləsi ərzində bu raketlərdən aktiv şəkildə istifadə olundu. Bu yeni raketlər əvvəlki variantlarla müqayisədə daha sürətli döyüş başlığına sahib olmaqla yanaşı, düşmən tərəfindən istifadə olunan radarda görünmək imkanı azaldılan raketlərə qarşı da kifayət qədər effektiv idi.
Dikumarol
Təsir mexanizmi
Vitamin K-nin təsir mexanizmi dikoumarolun toksikliyi ilə birlikdə protrombin vaxtı (PT) qan testi ilə ölçülür.
Qayalıq vələmirquşu
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Yaşayış ərazilərində otarmanın, otların biçilməsinin, əkin işlərinin və yaşadığı ərazilərdən yol çəkilməsinin məhdudlaşdırılması növün davamlılığını qoruyar.
Köməkçi (personaj tipi)
Mənşə
Köməkçi sözünün kökü olan "Kömək" qədim türk dilindən törəmişdir. Əlavə olaraq, bəradər sözü isə fars dilindən törəmişdir (برادر) və "qardaş" deməkdir. "Saydkik" termini əsrin XIX əsrin axırları və XX əsrin əvvəllərində cibgirlik slenqindən törəmişdir. "Kik" şalvar cibinin ön hissəsinə deyilirdi və ən təhlükəsiz hissə hesab edilirdi. Beləliklə, analoqiyaya görə, "sayd-kik" şəxsin ən yaxın yoldaşı olmuşdu.
NGC 5681
NGC 5681, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 702
NGC 702, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc/P tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nahid Teymurzadə
Hərbi xidməti
2015-ci ilin oktyabr ayından 2017-ci ilin aprel ayına kimi Gəncə şəhərində yerləşən N saylı hərbi hissədə həqiqi hərbi xidmət keçmişdir.
Ufada Dövlət Yığıncağı
Ümumrusiya hökumətinin təsis Məclisinin çağırışını sürətləndirməsinə kömək etməli və gələcəkdə qeyd-şərtsiz "ölkədə yeganə ali hakimiyyət orqanı" olaraq itaət etməli idi.
Ötükən nəşriyyatı
Haqqında
1978-ci ildə ilk qurucuları olan Əhmət Nuri Yüksəl, Nevzat Kösoğlu, Mehmed Niyazi Özdəmir, Həsən Fəhim Üçışıq, Əhməd İyioğlu, Özər Ravanoğlu, Mustafa Yıldırım və Nurhan Alpayın şərikliklərində şirkət halını alaraq qurumsallaşmasını tamamlamışdır.
Üç Elig xaqan
Hakimiyyəti
699-cu ildə oğlu Çjen-i Çanqan a göndərmişdi.
Muğan eyzeniyası
Azalma səbəbləri
Növün yayıldığı otlaqlarda heyvanların intensiv otarılması. Xam torpaqların təbii quruluşunun pozulması (şumlanma) və zəhərli kimyəvi maddələrdən istifadə edilməsi.
Tədbiq olunmuş və lazımi mühafizə tədbirləri: Heç bir tədbir görülməmişdir və görülmür. Heyvanın yayıldığı ərazilərin qorunması üçün ərazinin təbii şəraitdə saxlanılması tələb olunur. Növün zəhərli kimyəvi maddələrə həssas olduğunu nəzərə alıb, onun yayıldığı ərazilərdə (xüsusilə Muğan düzündə) heç bir dərmanlama və gübrələmə işləri aparılmamalıdır.
Qut Çor xaqan
Qut Çor xaqan (吐火仙骨啜可汗) — Türgişlərin hökmdarı, Sulukun oğlu.
Ahmet Demirok
Diplomatik fəaliyyəti
2010–2013-cü illərdə Londonda Baş Konsulluq etmiş 1 oktyabr 2013–28 fevral 2017-ci il tarixlərində Dohada Türkiyə Cümhuriyyətinin səfiri olmuşdur.
9 dekabr 2020-ci ildə Türkiyənin Azərbaycandakı yeni fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsinə təyin edilsə də, bu təyin gerçəkləşmədi və onun əvəzinə Cahid Bağçı bu vəzifəyə təyin olundu.
Böyük qayalıq sittası
Azalma səbəbləri
Davamsız otarma və nəticədə qayalıqların deqradasiyası səbəb ola bilər.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Yaşadığı bəzi ərazilərin milli park və yasaqlığın tərkibində olması eləcə də Naxçıvanın MR-in “Qırmızı kitabı”na daxil edilməsini faydalı hesab etmək olar. Avropa mühafizə statusuna, Bern konvensına daxil edilmişdir.
Yibo xaqan
Yibo xaqan — Türgiş xaqanlığının Çin tərəfindən təyin olunmuş hökmdarı. Əsasən nominal xaqan olmuş, Suyab ətrafını idarə etmişdir.
NGC 1921
NGC 1921, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ata Boyla xaqan
Ata Boyla xaqan — Türgiş xaqanlığının bilinən son hökmdarı. 759-cu ildə Çin sarayına səfir göndərmişdi.
NGC 4466
NGC 4466, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nicat Şükürlü
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun çavuşu olan Nicat Şükürlü 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin və Hadrut qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Nicat Şükürlü oktyabrın 11-də Hadrut döyüşləri zamanı şəhid olub. Səbail rayonunun Badamdar qəsəbəsində dəfn olunub.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Şükürlü ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İşbara Yabqu
İşbara Yabqu (阿史那烏濕波; ) — Toxaristanın ikinci yabqusu.
Hakimiyyəti
Atası Tarduş şadı öldürərək hakimiyyətə gəlmişdi. Hakimiyyətə gəlişi 645-ci ildə Kuhistan da sikkə buraxılmasıyla başlamışdı. Pul zərb etdirən ilk Göytürk hökmdarıdır. 653-cü ildə Çin imperatoru tərəfindən təsdiq olunmuşdur. Ərəb sərkərdəsi Abdullah ibn Amir in hücumlarına tab gətirə bilməmiş, hakimiyyəti Bədəxşanla sərhədlənmişdi. Bununla belə Əli nin xəlifəliyi dövründə Nişapur və Sistanı ələ keçirən yabqu III Yezdəgird in oğlu III Firuz u Sasani şahı kimi hakimiyyətə gətirdi.
İfrat solçuluq
İfrat solçuluq (Radikal sol ya da ingilis dilindəki adı ilə far-left) — kommunist və sosialist siyasi partiyaların solunda yerləşən və parlament demokratiyasını rədd edən bütün inqilabçı hərəkatlar. Bunlar köklü struktur islahatların tərəfdarıdırlar. İctimai azadlıqlara görə sosializm; İstehsal və dəyişdirmə vasitələrinin kollektivləşməsinin tərəfdarı olan marksist-leninist-maoist kommunizm, ifrat solçuluğa bir nümunədir. Ümumiyyətlə Parlament sistemini rədd edir və birbaşa fəaliyyəti müdafiə edirlər.
Tərtər üsyanı (1920)
Tərtər üsyanı, Azərbaycanda Aprel işğalına (1920) qarşı ilk kütləvi üsyan. Mayın 21-23-də baş vermişdir.
Zorge parkı
Zorge parkı – Bakı şəhərinin Nəsimi rayonunda yerləşən park. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, İkinci dünya müharibəsində sovet kəşfiyyatçısı olmuş Rixard Zorgenin adını daşıyır. Vaqif prospekti ilə Səməd Vurğun küçələrinin kəsişməsində yerləşir. Sahəsi 2,39 hektardır. 2012-ci ildə təmir olunub.
Masters turniri çempionlarının siyahısı
Turnirdə ən çox qalib olan oyunçu, altı dəfə çempion olan Cek Niklausdur. 1986-cı ildə Masters turnirində çempion olan Cek Niklausun həmin il 46 yaşı var idi. O, həm də ən qoca masters çempionu adını qazanıb. Nik Faldo, Cek Niklaus və Tayqer Vuds iki dəfə ardıcıl Masters çempionu olublar. 1997-ci ildə Masters turnirinin 21 yaşlı çempionu olan Tayqer Vuds turnirin ən gənc çempionu adını qazanıb. Turnirdə ən fərqli qələbə (12 zərbə) rekordunu qırıb. Tayqer Vudsun 1997-ci ildə əldə etdiyi ən az cəmi zərbə (270 zərbə ilə par altı 18) dərəcəsi 2015-ci ildə Cordan Spit tərəfindən yenilənmişdir. Turnirdəki ən çox ümumi zərbə 1954-cü ildə Sem Snid, 1956-cı ildə Cek Bekk və 2007-ci ildə Zak Conson tərəfindən müəyyələnləşdirilən 289-dur (+1). Turniri başdan sona qədər lider kimi aparıb qazananlar isə Kreyq Vuds (1941), Arnold Palmer (1960), Cek Niklaus (1972), Reymond Floyd (1976) və Cordan Spitdir (2015).
Əfqan Abdurahmanov
Həyatı
Əfqan Abdurahmanov 1976-cı il mayın 25-də Bakı şəhərində anadan olub. 1982–1993-cü illərdə Binəqədi rayonunda Vahid Əzizov adına 30 nömrəli tam orta mətəbdə təhsil alıb. 1995–1997-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olduqdan sonra, 1997–2001-ci illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində təhsil alıb. 2001–2002-ci illərdə isə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Təlim Tədris Mərkəzində təcrübədə olduqdan sonra isə 2002-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında xidmətə başladı.
Aprel döyüşləri
Əfqan Abdurahmanov 2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə ötən gecədən Azərbaycan və Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri arasında cəbhənin Tərtər istiqamətlərində başlanan döyüşlərdə savaşıb.
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əfqan Abdurahmanov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İrsi və xatirəsi
2021-ci ildə Qəbələ şəhəri 3 nömrəli tam orta məktəbə Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Əfqan Abdurahmanovun adı verilmişdir.
Meduza salı (rəsm)
“Meduza salı” rəsm əsəri 1819-cu ildə Paris Salonunda nümayiş olunmuş, ədəbi tənqidçilər və ictimaiyyət tərəfindən yükək qiymətləndirilmişdir. Bir müddət sonra rəsm əsəri Böyük Britaniyada uğurla nümayiş olunmuşdur. Həmin sərgilərdən birini sahibkar Uilyam Bullok təşkil etmişdir. Teodor Jerikonun ölümündən sonra dostu Pyer-Jozef Dedre-Dorsinin vasitəçiliyi ilə əsər Luvr muzeyi tərəfindən əldə edilmişdir. Hal-hazırda “Meduza salı” rəsm əsəri Luvrun birinci mərtəbəsində yerləşən Denon qalereyasında romantizm dövrünə aid digər fransız rəssamların işləri ilə yanaşı nümayiş olunur. Rəsm əsərinin təsirini Ejen Delakrua, Uilyam Terner, Qustav Kurbe və Eduard Mane kimi rəssamların yaradıcılığında da müşahidə etmək olar.
Süjeti
Pis naviqasiya səbəbindən "Meduza" təyin olunan marşrut xəttindən 100 mil (161 km) aralı uzaqlaşmış, 2 iyul tarixində Qərbi Afrika, indiki Mavritaniya qumlu sahillərində dayazlığa düşmüşdür. Toqquşma gəmi kapitanı de Şamaraysın təcrübəsiz və bacarıqsızlığı səbəbindən baş vermişdir. Həmin dövrdə onun gəmi kapitanı təyin olunması siyasi səbəblərlə əlaqələndirilirdi. Gəmi üzvlərini xilas etmə cəhdləri uğursuzluqla nəticələndikdən sonra 5 iyul tarixində qorxmuş sərnişinləri 60 mil (97 km) uzaqlıqda yerləşən Afrika sahillərinə freqatın 6 qayığı ilə yollamaq qərarı alınmışdır. Meduza freqatı 160 ekipaj üzvü daxil olmaqla ümumi 400 nəfər sərnişin daşısa da, qayıqlara yalnız 250 nəfər mindirilə bilmişdir. Yerdə qalan 146 kişi və bir qadın orada hazırlanan sala minmək məcburiyyətində qalmışdır. Ekipajın 17 üzvü isə ümümiyyətlə "Meduza"nın göyərtəsini tərk etmək istəməmişdir. Bir neçə qayıqdan sala bağlanmış kəndirlər onun hərəkət etməsinə yardım etsələr də, bir neçə mildən sonra sal onlardan ayrılmışdır. Salın sakinlərinin yaşaması üçün bir kisə  biskvit (bircə gün kifayət etmişdir), iki çəllək su və altı çəllək şərab var idi.
Aclıqdan və susuzluqdan ağlını itirmiş insanlar salda ölmüş və artıq zəifləmiş yoldaşlarını belə yeməkdən çəkinməmişdilər. Hər şeydən təcrid olmuş salın üzvləri yalnız 13 gündən sonra 17 iyul 1816-cı ildə təsadüfi şəkildə Arqus gəmisi tərəfindən xilas edilmişdir.Bu qədər uzun müddətin keçməsi Fransa hökumətinin saldakıları xilas etmək üçün heç bir tədbir görməməsi ilə əlaqələndirilir.
Təsviri
200px|thumb|right|İki ölmüş insan fiqurunu göstərən əsərin sol künc detalı Teodor Jeriko “Meduza salı” rəsmində 13 gün ərzində salda sağ qalmağı bacaran 15 nəfərin uzaqdan yaxınlaşan gəmiyə baxma anlarını təsvir etmişdir. 491x716 sm ölçüdə olan rəsm əsərində təsvir olunanların əksəriyyəti demək olar ki, təbii ölçüdə təsvir edilmişdir. Ön planda təsvir olunan fiqurlar isə iki dəfə böyüdülmüşdür. Kustar üsulla hazırlanmış sal dərin dəniz dalğaları arasında hərəkət edərək mənəvi sınmış və tamamilə ümidsizliyə qapılmış insanları daşıyır. Öndə təsvir edilmiş qoca kişi ölmüş oğlunun cəsədini dizləri üstündə saxlayır; digəri isə məyusluqdan saçlarını yolur. Ön planda təsvir edilən cəsədləri sanki dalğalar yuyub aparacaqdır. Orta hissədə təsvir edilmiş kişilər xilasetmə gəmisinin yaxınlaşdığını görərək bir-birilərinə göstərirlər. Ekipajın Afrikalı üzvü Jan Çarlz boş çəlləyin üzərinə çıxaraq əl dəsmalını havada yellədərək gəminin diqqətini çəkməyə çalışır. 200px|thumb|left|Təsvir edilən diaqramlar əsərin əsasını təşkil edən piramida strukturunu göstərir. Arqus gəmisinin mövqeyi isə sarı nöqtə ilə qeyd olunmuşdur. Rəsmin kompozisiyası iki piramida strukturu əsasında qurulmuşdur. Rəsmin sol hissəsində üfüqi vəziyyətdə ölü və xilas olacaqlarına ümidini kəsmiş insan fiqurları təsvir olunmuşdur. Bu piramidanın zirvəsi onlara qarşılacaq dalğaya söykənir. İncəsənət tarixçisi Castin Uintlin sözlərinə görə “sol tərəfdə ölülərin təsvirindən başlayan diaqonal üfüqi xətt sağ qalanların təsvir olunduğu zirvəyə doğru qalxır.”  Sağ tərəfdə isə nisbətən balaca “ümid piramidası”nı görmək olar. Burada isə ölü insanların üzərinə çıxaraq gəminin diqqətini cəlb etməyə çalışan insan fiqurları vardır. Alçaqdan hərəkət edən buludlar sanki “böyük piramida”nı udmağa çalışan dalğanı yamsılayır. Lakin buludlar topasını şüa yarır və fonda “ümid piramida”sı görünür.
Jerikonun palitrasında insan bədənləri solğun, sağ qalanların geyimləri, dəniz və buludlar isə tünd çalarlardan ibarətdir. Ümumilikdə, rəsmdə tünd, əsasən qəhvəyi piqmentlər üstünlük təşkil edir. Jeriko bu rənglərdən istifadə etməsini faciə və ağrını təsvir etmək üçün ən effektiv vasitə olması ilə əsaslandırmışdır. Rəsmdə Karavacizm (işıq və kölgənin kontrastlığı ilk dəfə italiyalı rəssam Mikelancelo Karavacco tərəfindən çəkilən rəsmlərdə istifadə olunmuşdur) üslubundan istifadə olunmuşdur. Əsərdə işıq və kölgə arasında kontrast açıq aşkar hiss olunur.
Rəsm üzərində çalışmalar
1814-cü ildə Teodor Jeriko Pussenin “Daşqın” rəsmindən təsirlənərək eyniadlı əsər yaratmışdır. Bu rəsmi “Meduza Salı”nın özünəməxsus proloqu adlandırmaq olar. O, həmin vaxt rəsmlərində ağ-qara qammanı seçmişdir. 1817-ci ilin payızında “Meduza freqatının məhvi” adlı kitab işıq üzü görmüşdür. Hadisənin şahidləri Aleksandr Korrear və həkim Anri Savinyi salda 13 gün ərzində yaşadıqları çətinlikləri təsvir etmişdilər. Kitabda onun uzun illər böyük əsər yaratmaq üçün axtarışında olduğu süjet xətti vardı. Jeriko əldə etdiyi sənədli materialları öyrənməklə yanaşı, bu hadisənin iştirakçıları ilə də görüşmüşdür. Rəssamın bioqrafı Şarl Klemanın sözlərinə görə, rəssam “sənədlər və dəlillər dosye”si yaratmışdır. O, Korrear və Savinyi ilə tanış olaraq, onlarla söhbət etmiş, hətta onların portretini çəkmişdir. Jeriko onların birgə yazdığı kitabı diqqətlə oxumuşdur. İncəsənət tarixçisi Jorj-Antuan Boriasın sözlərinə görə, Jeriko emalatxanasını Bojon hospitalının qarşısında yerləşdirmişdir. Bağlı qapılar arxasında işinə başlamışdır. Saldakı ölülərin daha real təsvirinə nail olmaq üçün o, Bojon hospitalının morquna gedərək ölən xəstələrin üz cizgilərini öyrənmiş, kəsilmiş əl və ayaqları, 2 həftə ərzində ruhi xəstəxanadan kəsilmiş başı emalatxanasına gətirərək onların eskizlərini çəkmişdir.
Tənqidi və qəbulu
Rəsmin aktuallığını azaltmaq üçün əsər “Gəmi qəzası səhnəsi” adı altında Salonda nümayiş olunmuşdur..
Təsirləndiyi mənbələr
Saldakı insanların 13 gün ərzində susuz və qidasız qalmasına baxmayaraq, Jeriko ənənəvi qəhrəmanlıq rəssamlığına müraciət edərək onların əzələli və sağlam təsvir etmişdir. İncəsənət tarixçisi Riçard Muter hesab edir ki, rəsmdə əvvəlki kimi klassisizm hiss olunur. Buna sübut olaraq, personajların demək olar ki, çılpaq təsvir olunduğunu göstərmişdir.
İslam Manafov
Təhsili
1981-ci ildə Bakıya konsert vermək üçün gələn P.İ. Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının professoru, keçmiş Sovet İttifaqı və Rusiya Federasiyası Xalq Artisti, pianist və pedaqoq Andrey Nasedkin burada İslam Manafovu dinlədikdən sonra təhsilinə P.İ. Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasında onun sinfində davam etməsi üçün dəvət etdi. Bu dəvətdən sonra Moskvaya gedən və burada professorlar Aleksey Nasedkin və M. A. Fyodorovanın siniflərində oxuyan Manafov təhsilini yüksək başarı ilə bitirdi. Moskva Konservatoriyasında təhsil aldığı illərdə və məzuniyyəti sonrasında keçmiş Sovet İttifaqının bütün böyük şəhərlərində konsertlər veren, çox önəmli festivallara dəvət edilən Manafovun özəlliklə Sergey Prokofyevin, Modest Musorqskinin, Aleksandr Skryabinin və Sergey Raxmaninov un əsərlərinin ifaları tənqidçilər və tanınmış musiqiçilər tərəfindən dahicə, çılğınca kimi fikirlərlə qiymətləndirildi.