cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
II Aleksandr
II Aleksandr — Romanovlar sülaləsinin üzvü, Rusiya imperiyasının XII imperatoru.
Milliyətçilik hərəkatlarının yatırılması
thumb|right|200px|İsveç qarşısında Finlandiyanı müdafiə etməsi səbəbindən, II Aleksandr bu gün belə finlər tərəfindən böyük hörmətlə yad edilir. Helsinki şəhərinin mərkəzində yerləşən Böyük Çar II Aleksandr heykəl kompleksi çarın ölümündən 14 il sonra heykəltaraş Volter Runeberq tərəfindən uçaldılmışdır. Hakimiyyətinin ilk illərində, 1856-cı ildə II Aleksandr imperiyanın tabeliyində olan xalqların nümayəndələri ilə görüş keçirmişdir. Polyak ziyalılar, Qərbi Ukrayna, Latviya, Litva və Belarus nümayəndə heyəti ilə keçirilən görüşdə, Aleksandr tərəfindən səsləndirilən bir ifadə geniş rezonans yaratmışdır. Aleksandr Cənablar, qətiyyən xəyallara qapılmayın deməklə imperiyanın daxilində yaşayan hər hansısa bir topluma müstəqillik verməyəcəyini açıq formada ifadə edirdi. Müstəqillik ideyalarını daha çox polyaklar təbliğ edirdi. Öz dövlətlərini sülh yolu ilə müstəqil edə bilməyəcəyini anlayan polyaklar, 1863-cü ildə tarixə Polşa üsyanı olaraq keçəcək hərəkatı başlatdılar. Üsyançıların məqsədləri sadə idi - Polşanı Rusiya imperiyasının istilasından azad etmək. 18 ay davam edən qanlı döyüşlərin ardından imperiya qiyamçıların üzərində qələbə qazanır və Polşaya əvvəlkindən daha ciddi nəzarət tətbiq edilir.
Finland milliyətçiliyinin dəstəklənməsi
1863-cü ildə II Aleksandr imperiyanın müstəmləkələrindən biri olan Finlandiya knyazlığını inkişaf etdirilməsi planını işə salır. Finlandiyada əhalinin sosial rifahını yaxşılaşdırılması üçün bir necə ciddi reformlar keçirilir. Markka olaraq adlandırılan və Finlandiyada 2001-ci ilə qədər istifadə edilmiş pul vahidi tədavülə bıraxlır. Azad sahibkarlığın gücləndirilməsi, xarici sahibkarların Finlandiyaya cəlb edilməsi sahəsində ciddi işlər görülür. Eyni zamanda Finlandiya knyazlığı ərazisində ilk dəmiryolu xətti II Aleksandrın başlatdığı təşəbbüslər əsnasında çəkilir. Edilən bütün iqtisadi layihələrin, reformların zirvə nöqtəsi kimi fin dili isveç dili ilə birlikdə Finlandiya knyazlığının rəsmi dövlət dili elan edilir. Aleksandr tərəfindən görülən işlərə görə bu gün belə finlər tərəfindən yaxşı çar olaraq adlandırılır.
Qafqaz müharibəsi dövrü
Qafqaz müharibəsinin ən qızğın dövrü II Aleksandrın hakimiyyət illərinə təsadüf edir. Müharibədə döyüş şəraitin əlverişsiz olması qələbənin təmin edilməsi üçün Rusiya imperiyasına böyük çətinlik yaradırdı. Qafqaz müharibəsi, Qafqaz xalqlarının azadlıq hərəkatı kimi başlamış və daha sonra Şeyx Şamil tərəfindən rəhbərlik edilən bir daxili müharibəyə çevirilmişdi. Müharibə 1817-ci ildə başlamışdı və II Aleksandra qədər I Nikolay, I Aleksandr olmaqla iki imperatorun hakimiyyəti illərində də davam etmişdir. Müharibə 1864-cü ildə (II Aleksandrın hakimiyyətinin bitməsinə 17 il qalmış) Rusiya imperiyasının qələbəsi ilə başa çatdı və hadisələr nəticəsində minlərlə Çərkəz yaşadığı torpaqlardan sürgün edildi.
Şulqan Daş mağarası
Adın mənası
Şulqan Daş adı başqırd dili mənşəlidir. «Тaş» daş, Şulqan isə çay deməkdir. Məhs mağaranın girişi yaxınlığında Şulqan çayı var və Ağidelə birləşir. Bundan başqa Şulqan başqırd eposu olan Ural Batırda əsas qəhrəmanın qardaşıdır. Mağaranın digəri adı Kapovanı isə iki formada izah edirlər. Birincisi - su damcılarının səsi, və ikinci məna «kapişe» (məbəd) deməkdir. Ehtimal olunur ki, mağaradan qədim zamanlarda məbəd kimi istifadə etmişlər.
Mikola Bajan
Həyatı
"On yeddinci patrul" adlı ilk şeir kitabı 1923-cü ildə nəşr edilmişdir. Böyük Vətən müharibəsi illərində Mikolo Bajan işğal edilmiş vilayətlərin əhalisi üçün buraxılan "Za Padyansku Ukrainu" (Sovet Ukraynası uğrunda) qəzetinin redaktoru olmuşdur. Müharibə illəri və ondan sonrakı illərdəki yaradıcılığının əsas mövzusu xalqlar dostluğu, sülh uğrunda mübarizədir.
Karoy Koş
Həyatı
1924-cü ildə Karoy Koş və bir neçə dostu "Erdélyi Szépmíves Céh" nəşriyyat evini təsis etmişdir. 1931-ci ildən o, "Erdélyi Helikon" jurnalının redaktoru və "Mikloş Barabaş Gildiyası" qurumunun meceri olmuşdur.
Altay Respublikası
Tarixi oçerk
Altay ərazisində Aşağı Paleolit (Ulalinka mağarası və s.), Mustye (Ust-Kanskaya mağarası və s.), Mezolit (Ust-syomin mədəniyyəti), Neolit (Ortakatun mədəniyyəti) dövrlərinə aid düşərgələr, həmçinin Tunc dövrünə aid Afanasyev və Qaraqol mədəniyyətləri abidələri, Erkən Dəmir dövrünə aid skif-Sibir (o cümlədən Pazırık mədəniyyəti) tipli kurqanlar aşkar olunmuşdur. E.ə. 3-cü əsr – eramızın 1-ci əsrində Altay Hun imperiyasının tərkibinə daxil idi. Bu dövrə aid yaşayış məskənləri Yustıd ərazisində aşkar edilmişdir. 4-cü əsrin sonu-6-cı əsrin ortalarında jujanlara, 6–8-ci əsrlərdə Göytürk xaqanlığına, sonralar isə Uyğur və Qırğız xaqanlıqlarına tabe olmuşdur. 8-ci əsrdən başlayaraq Altayda maniçilik yayılmağa başlamışdır. 13-cü əsrin əvvəllərindən Altay Monqol imperiyasının tərkibinə qatılmışdır. 15-ci əsrin ortalarından Cənubi Altay əhalisi oyratların təsiri altına düşmüş, Şimali Altayda yaşayanlar (kumandinlər, tubalar, çelkanlar) xakas qırğızlarına və Altay teleutlarına tabe olmuşlar.
Dövlət hakimiyyəti orqanları
Altay Respublikasının Konstitusiyası 1997-ci ildə qəbul olunmuşdur. Dövlət hakimiyyətini respublika başçısı, Dövlət yığıncağı – El Qurultayı (parlament), hökumət və respublika Konstitusiyasına uyğun təşkil edilən digər dövlət hakimiyyəti orqanları həyata keçirir. Respublika başçısı – RF Prezidentinin təqdimatı ilə Dövlət yığıncağının səlahiyyət verdiyi ən yüksək vəzifəli şəxsdir; icraedici hakimiyyətə rəhbərlik edir və eyni zamanda hökumətin sədridir. Dövlət yığıncağı ali qanunverici orqandır; 4 il müddətinə seçilən 41 deputatdan ibarətdir. Ali icraedici orqan respublika başçısı tərəfindən formalaşdırılan hökumətdir.
Kütləvi informasiya vasitələri
"Zvezda Altaya", "Altaydın çolmonı" və həftəlik "Postskriptum" Altayın ən iri qəzetləridir. "Qornı Altay" dövlət teleradio şirkəti fəaliyyət göstərir.
İqlim
Respublikanın ərazisi kontnental iqlim zonasında yerləşməklə qısa və isti yay (İyun – Avqust) və soyuq, uzun və güclü şaxtalarla müşahidə olunan qışa (Noyabr – Mart) malikdir. Respublikanın şimal-şərq hissəsinin iqlimi (Ulağanski və Koş-Ağaçski vilayətləri) cənub hissəinin iqliminə nisbətən daha sərtdir.
Opus Dei
3. "ELİS" mərkəzi. Peşəkar hazırlıq mərkəzidir. Mərkəzin fəaliyyəti Romada sənayenin bir çox sahələri üzrə mütəxəssis yetişdirməyə istiqamətlənmişdir. Pulsuz təhsili İtalyanın Xarici İşlər Nazirliyi maliyyələşdirir. Albaniya, Somali və digər zəif inkişaf etmiş ölkələr də mərkəzin fəaliyyət dairəsinə daxildir.
Friç Antonin
Həyatı
Antonin Friç 1902-ci ildə London Geologiya Cəmiyyəti tərəfindən elmi nailiyyətlərə görə təsis olunan Layell medalı ilə təltif olunmuşdur.
Vitim çayı
Qənaətli istifadə
Çayın hövzəsində — qızıl yataqları, nefrit və mika mədənləri yerləşmişdir.
T-80
İstehsal tarixçəsi
600px|thumb| T-80 tankı [[Böyük Vətən müharibəsində Faşist Almaniyası üzərində qazanılmış qələbənin 60 illiyi münasibətilə Moskvada 2005-ci ildə təşkil edilmiş olan hərbi parad zaman]]
İstifadəçilər
Sovet İttifaqı nın mövcud olduğu dövrdə T-80 heç bir xarici ölkəyə ixrac olunmamışdır. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra bu tanklar Rusiya tərəfindən bir neçə xarici dövlətə ixrac olunmuşdur.
Jurinea spiridonovii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Hollandiya regionu
200px|right|thumb|Şimali və Cənubi Hollandiya Niderland daxilində birlikdə göstərilmişdir Hollandiya — Niderlandın qərb sahilində yerləşən region və keçmiş vilayət. "Hollandiya" termini ilə çox vaxt bütün Niderland ölkəsi adlandırılır. Bu adlandırma ümumiyyətlə qəbul edilsə də, ancaq Niderlandın digər hissələrinin əhalisi tərəfindən qəbul edilmir
Ermənistan 2015 Avropa Oyunlarında
30x30px Boks
Kişilər
30x30px Cüdo
Kişilər
Qadınlar
Bronislav Komorovski
Həyatı
Vətəndaş Platforması Partiyasını təmsil edən Bronislav Komorovski 2010-cu ildə Polşa prezidenti seçilib. Aprelin 10-da təyyarə qəzasında həlak olan prezident Lex Kaçinskinin səlahiyyətlərini icra edən Seym sədri iyulun 4-də keçirilən ikinci turda səslərin 52 faizini yığaraq yeganə rəqibini - sabiq baş nazir Yaroslav Kaçinskini geridə qoyub.
Tsiklooktan
Tsiklooktan (oktametilen) — tsikloalkanlar sinfinə aiddir. Kimyəvi formulu — C8H16
Pərqubellər
Quruluşu
Pərqubellər fəsiləsi – Cymatophoridae (Effendi R.E.). Nisbətən qısa konusvarı qarıncığı olan orta ölçülü (25–30 mm) kəpənəkləri əhatə edir. Önkürəyi sıx yumşaq tükcüklərlə örtülmüşdür. Uzunsov-üçkünc qabaq qanadlarının zirvəsi düzbücaqlıdır. Bəzi növlərdə əlvan və parlaq olsa da, əksəriyyətində kül-boz rəngdə olub, bir qədər tünd dalğalı, eninə sarğıları var. Dinclik halında qanadlar çardaqvarı, «evcik» şəklində yığılır. Bığcıqları qılşəkillidir. Axşamdan xeyli keçmiş və gecə uçur, çox vaxt işığa gəlirlər. Tırtılları çılpaq, 16 ayaqlıdır, dinclik halında yarımhalqa şəklində əyilirlər. Müxtəlif kol və ağacların yarpaqları ilə qidalanır, ziyan vurmurlar. Avropada, Aralıqdənizi hövzəsində, Kiçik Asiyada, Qafqazda, Orta
Arkadi Raykin
Həyatı
Arkadi İsaаkoviç Raykin 1911-ci il oktyabr ayının 24-də Riqa şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1935-ci ildə Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) Tеatr Tеxnikumunu bitirmişdir. Əvvəllər Leninqrad fəhlə-gənclər teatrında, sonralar Lenin komsomolu adına teatrda, eyni zamanda estradada çıxış etmişdir.
Göl ehtiyatları
Göl ehtiyatları – su, enerji, kimyəvi maddələr, peloidlər, biokütlə və s. Göl ehtiyatlarının mühüm təsərrüfat əhəmiyyəti var.
Milli Zəka (jurnal)
Məzmun
“Milli Zəka” jurnalı səhifələrində ciddi, araşdırma yazılarına xüsusi yer ayırır.
Jurnal ayda bir dəfə Azərbaycan, rus və ingilis dillərində nəşr olunur və abunə, pərakəndə satış vasitəsilə yayımlanır.
Jurnalın oxucuları sırasında dövlət qurumları, elmi ictimayyət nümayəndələri, özəl şirkətlər, qeyri-hökumət təşkilatları, təhsil ocaqları, diplomatik nümayəndəliklər, siyasi və iqtisadi xadimlər yer alır.
Obyektiv, qərəzsiz yanaşma, yerli və xarici mənbələrdən, o cümlədən nüfuzlu Reuters agentliyindən alınan fotomateriallar, cəlbedici və rahat oxunan yazı üslübü, habelə mütəmadi olaraq keçirilən sorğular bizim nəşri fərqləndirən xüsusiyyətlərdəndir.
Jurnalın əsas rubrikaları
"Kəlbəcər toponimləri", “Nəzm”, "Nəsr", "Publisistika", "Poeziya", "Kitab rəfi", "Araşdırma", "Ovqat", "Münasibət", "Şəhidlərimiz", "Sənətçilərimiz", "Ziyalılarımız", "Dünya ədəbiyyatı" və s.
Karpyeyənlər
Yayılması
Karpyeyənlər şirin və şor sularda, müxtəlif balıqların dərisində yaşayırlar. Cəmi 60 növü məlum olan bu dəstənin 2 növü Azərbaycanda yaşayır.
Alik İsmayılzadə
Mükafatları
2001 – Alexander von Humboldt Tədqiqat Təqaüdü Mükafatı, Almaniya;
2012 – Axford Görkəmli Mühazirə mükafatı, Asiya Okeaniya Geoelmlər Cəmiyyəti (AOGS);
Elmi, elmi-pedaqoji və digər fəaliyyəti haqqında məlumat
1987-1990 –Rusiya Elmlər Akademiyası, O.Şmitt adına yerin fizikası İnstitutu,  Aspirant;
Bulbophyllum chrysoglossum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum chrysoglossum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Mormonizm
250px|thumb|right|"İsa Məsihin Son Gün Əzizlər Kilsəsi"ndəki mələk Moroniy heykəli Mormonizm — rəsmi adı "İsa Məsihin Son Gün Əzizlər Kilsəsi" olan bu cərəyanın əsası 1830-ci ildə Cozef Smit adlı dini lider tərəfindən Nyu-York ştatının La-Feyette şəhərində qoyulmuşdur.
Kitabları
Mormonlar xarici görkəmə xüsusi əhəmiyyət verir, təmiz və səliqəli geyinir, ətrafdakılarda özlərinə qarşı yüksək intellekt daşıyıcıları təəssüratı oyatmağa çalışırlar.
Boris Polevoy
Həyatı
1946-cı ildə yazdığı A.P.Meresyevdən bəhs edən “Əsil insan dastanı” romanı məşhurdur. 1948-ci ildə çap olunan “Biz sovet adamlarıyıq” hekayə və oçerklər kitabı, 1949-50-ci illərdə yazdığı “Qızıl”, 1962-ci ildə yazdığı “Çılpaq sahildə”, 1966-cı ildə yazdığı “Həkim Vera” romanları müharibə və dinc quruculuq mövzularındadır. Polevoyun bir sıra əsəri ekranlaşdırılmış, S.Prokofyev “Əsil insan dastanı” romanı əsasında eyni adlı opera bəstələmişdir.
Şalot xanım
Xülasəsi
Bu uzun şeir Astolatlı Eleyna (XIII əsr) əfsanəsindən ilham alınıb. Bu, bir gənc xanımın hekayəsidir, o, Kral Arturun ölkəsinin paytaxtı yaxınlığında olan Şalott adasındakı qalada yaşayır.
Azərbaycan
Azərbaycan BMT, Avropa Şurası, Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı, GUAM, Şərq Tərəfdaşlığı, Türk Şurası, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, Beynəlxalq Valyuta Fondu, Asiya İnkişaf Bankı, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı, MAQATE, Kimyəvi Silahların Qadağan edilməsi Təşkilatı və NATO-nun Sülh Naminə Tərəfdaşlıq (SNT) proqramının üzvüdür. 2017-ci ildə ABŞ-nin "Global Firepower" araşdırma mərkəzinə görə, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri dünyada 59-ci, Cənubi Qafqazda isə ən güclü və hazırlıqlı ordudur. 2010-cu il üzrə dünyanın 194 ölkəsi arasında Azərbaycanın ixracat reytinqi 64-cü sırada dayanır. Azərbaycan 7 milyard barel həcmində kəşf edilmiş neft ehtiyatları göstəricilərinə görə dünyanın 19-cu, neft hasilatının həcminə görə dünyanın 23-cü ölkəsidir. Azərbaycan 2,55 trilyon m³ həcmində kəşf edilmiş qaz ehtiyatlarına görə dünyada 28-ci ölkədir.
Etimologiya
Azərbaycan sözünün mənşəyi mövzusunda fərqli tarixi mənbələrlərdən əldə olunmuş müxtəlif məlumatlar var. Bəzi mənbələrə görə, "Azərbaycan" toponimi parf və ya orta dövr fars dilində, Atropatena adlı qədim dövlətin adı olan Aturpatakandan (Āturpātakān) əmələ gəlmişdir. Makedoniyalı İsgəndərin işğalından sonra Əhəmənilər imperiyasının Midiya satrapı Atropatın öz çarlığının əsasını qoyduğu Midiyanın şimalı Atropat Midiyası və ya sadəcə Atropatena adlandırılır.
Qədim dövr
Azərbaycan ərazisində hazırda ilk ibtidai insanların 1,7–1,8 milyon il bundan əvvəldən yaşamağa başlamasına aid ən qədim arxeoloji və paleontoloji materiallar tapılmışdır. Azərbaycanın cənub-qərbindəki Kiçik Qafqaz dağlarının cənub-şərq yamacında yerləşən Azıx mağarası Daş dövrü insanlarının yaşayış yeri kimi məşhurdur. Mağara 1960-cı ildə Məmmədəli Hüseynovun rəhbərliyi ilə AMEA-nın "Paleolit Arxeoloji Ekspedisiyası" tərəfindən aşkar olunmuşdur. Aparılmış tədqiqat işləri zamanı on mədəni təbəqə aşkarlanmışdır. Mağarada Quruçay mədəniyyəti, Aşel mədəniyyəti və Mustye mədəniyyəti dövründə yaşayış olduğu müəyyən edilmişdir. Hazırda Azərbaycan, Yaxın Şərq və Qafqaz ərazisində mustye mədəniyyətinə aid ən zəngin arxeoloji abidə Tağlar mağarası hesab olunur. Mağara Qarabağın Tuğ çökəkliyində, Quruçayın sol sahilində yerləşir.
Sovet İttifaqının tərkibində
1980-ci illərin sonlarından 1994-cü ilin mayına kimi Qarabağ bölgəsində Ermənistan Respublikası tərəfindən dəstəklənən Qarabağ erməniləri ilə Azərbaycan Respublikası arasında Qarabağ müharibəsi baş verdi. Tərəflər arasında döyüşlər Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin parlamentinin 20 fevral 1988-ci ildə Ermənistan ilə birləşmək qərarı verdikdən sonra başlamışdır. Azərbaycandan ayrılmaq haqqında bəyənnamə bu torpaq münaqişəsinin son nəticəsi olmuşdur. Azərbaycan SSR-dən müstəqilliyini elan etdikdən sonra ermənilər Azərbaycandan çəkilmək qərarına gəlmiş və tanınmayan Dağlıq Qarabağ Respublikasının müstəqilliyini elan etmişdirlər.
Üçüncü Respublika dövrü
Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi Azərbaycanda vəziyyəti kökündən dəyişməyə imkan verdi. 1998-ci il fevralın 10-da Azərbaycanda ölüm hökmü ləğv edildi.
2013-cü il oktyabrın 9-da keçirilən prezident seçkilərində İlham Əliyev 84,54 faiz səs toplayaraq növbəti dəfə prezident seçildi. 2017-ci ilin sentyabrında İlham Əliyevin iştirakı ilə "Əsrin yeni müqaviləsi" imzalanıb, ona əsasən Azərbaycan və beynəlxalq neft şirkətləri konsorsiumu "Əsrin müqaviləsi" nin müddətinin 2050-ci ilə qədər uzadılması barədə razılığa gəliblər.
2020-ci il sentyabrın 27-dən noyabrın 10-dək davam edən İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri 5 şəhər, 4 yaşayış məntəqəsi, 286 kənd və Azərbaycan-İran sərhədini işğaldan azad edib. 10 noyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistan Respublikasının Baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putinin Moskva saatı ilə 00:00-dan etibarən bütün hərbi əməliyyatların tam dayandırılması ilə bağlı birgə bəyanatı dərc edilmişdir. Bəyanatın şərtlərinə əsasən, Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingenti Qarabağda qoşunların təmas xətti boyunca və Laçın dəhlizi boyunca 1960 nəfərlik atıcı silah, 90 zirehli transportyor, 380 maşın və xüsusi texnika ilə yerləşdirilib. Müqavilənin müddəti 5 ildir, əgər tərəflərdən heç biri müddətin bitməsinə 6 ay qalmış bu müddəanın tətbiqinə xitam vermək niyyətini bəyan etməsə müddət avtomatik olaraq 5 il də uzadılır. Bundan başqa, Ermənistan Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarını Azərbaycana qaytarmağı öhdəsinə götürüb.
2022-ci il fevralın 22-də Moskvada İlham Əliyev və Vladimir Putin "Azərbaycan Respublikası ilə Rusiya Federasiyası arasında müttəfiqlik əməkdaşlığı haqqında Bəyannamə" ni imzaladılar. Bəyannamədə vurğulanır ki, Rusiya və Azərbaycan, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin, Ermənistan Respublikasının Baş nazirinin və Rusiya Federasiyası Prezidentinin 9/10 noyabr 2020-ci il tarixli, 11 yanvar 2021-ci il tarixli və 26 noyabr 2021-ci il tarixli bəyanatlarının müddəalarının həyata keçirilməsi üçün səylərə hərtərəfli kömək etməyi öhdələrinə götürürlər ki, bu da sabitlik və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, bölgədəki bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin açılması və Azərbaycan Respublikası ilə Ermənistan Respublikası arasında münasibətlərin normallaşdırılması üçün əsas olmuşdur.
2022-ci il avqustun əvvəlində Azərbaycan-Ermənistanmünaqişəsi sərhədyanı rayonlarda kəskinləşib. Avqustun 3-də Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistanın hücumu nəticəsində Azərbaycan əsgərinin həlak olmasına cavab olaraq "Qisas əməliyyatı" nın keçirildiyini açıqlayıb.
Biomüxtəliflilik
thumb|[[Qarabağ atı — Azərbaycanın Qarabağ ərazisində yaradılmış və geniş yayılmış dağ-minik at cinsidir.]]
Azərbaycanın ərazisi zəngin floraya malikdir. Burada 4500-dən çox çiçəkli, ali sortlu bitki növü yayılmışdır. Azərbaycanda rast gələn bitki növləri Qafqazda bitən bitki növlərinin ümumi miqdarının 66%-ini təşkil edir. Azərbaycanda üçüncü dövrə aid olan relikt cinslərlə də zəngindir ki, bunların da nümayəndələrinə bütün zonalarda, xüsusilə Talış zonası ərazisində daha çox rast gəlinir. Bunlardan dəmirağac, Lənkəran akasiyası, şabalıdyarpaq palıd, bigəvər, şümşad və s. göstərmək olar. Respublikada 240 endemik bitki növü mövcuddur.
İxracat
ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat Agentliyinin hər il yayınladığı "The World Factbook" nəşrinin hesabatlarına əsaslanaraq, 2017-ci il üzrə dünyanın 224 ölkəsi arasında Azərbaycanın ixracat reytinqi 78-ci sırada dayanır.
Elm və texnologiya
Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyi (MAKA) Azərbaycanın kosmik agentliyidir. Agentlik kosmik elm və texnikanın nailiyyətlərindən, aerokosmik sahələrin elm və istehsal potensialından respublikanın xalq təsərrüfatı və təhlükəsizliyi naminə istifadə edilməsi sahəsində milli siyasəti həyata keçirir. Agentlik 2013-cü il 8 fevral gecəsi kosmosa Azerspace-1 adlı ilk süni peykini buraxıb. Fransa Qvianasında Kuru kosmodromundan reallaşdırılan ucuş gecə saat 01.36 və 02.20 arasında baş verib. Telekommunikasiya peyki olan Azerspace-1 səs, məlumat bazası, internet, TV və radio yayım xidmətləri məqsədilə istifadə olunur. Azerspace-2 peyki isə 25 sentyabr 2018-ci ildə buraxılıb.
Dil
Hazırda Azərbaycanda latın qrafikası əsasında yaradılmış Azərbaycan əlifbasından istifadə edilir. Dövlət və özəl məktəblərdə dərslər azərbaycan dilində keçirilir, eləcə də, ingilis və rus dili tədris olunur.
İncəsənət
XIII–XIV əsrlərdə Marağa, Təbriz və Azərbaycanın başqa şəhərlərində xəttatlıq və miniatür sənəti sürətlə inkişaf etmiş, Təbriz şəhəri Şərqdə bədii yaradıcılığın, kitab sənəti, kalliqrafiya və miniatür boyakarlığının ən qüdrətli mərkəzinə çevrilmişdi. XIX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın şimalının Rusiyaya birləşdirilməsi ilə Azərbaycan təsviri sənətində realist təmayüllər getdikcə güclənir, bədii yaradıcılığın yeni növ və janrları meydana gəlir. "Molla Nəsrəddin" və digər jurnalların, eləcə də kitab nəşri ilə bağlı satirik qrafika və illüstrasiya janraları yaranır. "Molla Nəsrəddin" jurnalının rəssamı Əzim Əzimzadə dövrün ictimai-siyasi problemləri ilə səsləşən realist qrafika sənəti sahəsində geniş fəaliyyət göstərirlər. Azərbaycan satirik qrafikasının banisi Əzimzadə ictimai bərabirsizliyi, cəhaləti, fanatizmi, çarizm zülmünü ifşa edən kəskin karikaturalar, şarjlar yaradır. Müasir satirik qrafikanın inkişafı əsasən "Kirpi" jurnalının fəaliyyəti ilə bağlıdır.
İdman
2000-ci ildən sonra Azərbaycanda Baku Cup, Futbol üzrə 17 yaşadək Avropa Çempionatı 2016, FİFA U-17 Qadınlararası Dünya Çempionatı 2012, 2010 Güləş üzrə Avropa Çempionatı, Bədii gimnastika üzrə 25-ci Avropa çempionatı, 2018 Cüdo üzrə Dünya Çempionatı kimi beynəlxalq idman yarışları keçirilib. Hal-hazırda hər il ölkədə Tour d'Azerbaidjan velosiped yarışları və Formula-1 çempionatının Azərbaycan Qran Prisi keçirilir.
Metiltsikloheksan
Metiltsikloheksan (heksahidrotoluol) — kimyəvi formulu C7H14 -dür. Tsikloheksanın ən sadə birəvəzli homoloqudur.
Bakı xan sarayı
Arxeoloji tədqiqatlar və restavrasiya işləri
Bakı xan sarayı ərazisində ilk dəfə bərpa işlərinə 1985-ci ildə başlanılmış, paralel olaraq, 1985–1986-cı illərdə həm də abidə arxeoloji baxımdan öyrənilmişdir. Arxeoloji tədqiqatlar zamanı kompleks ərazisindən çoxlu sayda maddi-mədəniyyət nümunələri, yeraltı su yolları və Yeraltı hamam aşkarlanmışdır.
Saray kompleksinin memarlığı
Mehdiqulu bəyin evinin fasadı üç yaruslu girişlərlə xarakterik olsa da, evin, çertyojlarda göstərilmiş kəsimindən aydın olur ki, o, iki mərtəbəli olmuşdur.
Yeraltı hamam
İnşasında guşə daşlarından istifadə edilən hamam kompleksi İçərişəhər ərazisinin cənub-şərqində yerləşir. Dam səthində gil-əhəng qarışıqlı məhluldan izolyasiya material kimi istifadə edilmiş, daxili divarlarda isə əhəng materialından suvaq növü kimi işlədilmişdir. Daxili divar və döşəmə materialları kimi "gülbax" növlü aqlay daşlardan istifadə edilmişdir. Təxminən 340 m² sahəni əhatə edən hamam kompleksinin giriş hissəsi çənub-şərq tərəfdən olmaqla (sahəsi 2.33 m²) giriş pilləkənləri şərq divarlarına tərəf istiqamətlənmişdir.
Fərhad Əsgərov
Həyatı
Fərhad Əsgərov 1997-ci ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, 2002-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 2015-ci ildə birillik Prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür. “Qızıl qələm” və “İti qələm” mükafatları laureatıdır.
Boksçu
Boksçu — İdmanın boks növü ilə məşğul olan şəxs.
Foks yarımadası
Araşdırılması
Yarımadanın ilk araşdırılması 1631-cü ildə Lyuk Foks tərəfindən gerçəkləşdirilmişdir. Belə düşünülür ki, o «Çarlz» gəmisində 1631-ci ilin sentyabrında Dorçester burnuna qədər irəliləmişdir. Foks Liss yarımadası boyunca bir çox coğrafi obyektlərə ad qoymuşdur: Dorset, Kinq-Çarlz, Kuin və Dorçester burunları. Ancaq onun adlandırdığı coğrafi obyektlərin dəqiq koosdinatları bəlli deyildir. Onun adlandırdığı ehtimal edilən bu obyeklərin bu gün ki yerləri Foksun təsvirini ilə üsrt-üstə düşmür.
Nəzakət Xəlilova
Nəzakət Xəlilova — Azərbaycanlı samboçu. 2015 Avropa Oyunlarının gümüş medalçısıdır. 2015-ci ildə "Tərəqqi" medalına layiq görülmüşdür.
Hacı Rəhim xan Çələbiyanlı
Haqqında şeirlər
Rəhim xan xahdır əhli-Şütürban, həm Səməd xan xah, Donub onlar da misli-buzi-novdan, ey müsəlmanlar!..
Həndbolçu
Həndbolçu — İdmanın həndbol növü ilə məşğul olan şəxs.
Çarlton Heston
Həyatı
Çarlton Heston 4 oktyabr 1923-cü ildə anadan olmuşdur. Gələcək aktyor Heston, aktyor sənəti ilə hələ müharibəyə qədər maraqlanmağa başlamış və "Per Günt" həvəskar tamaşasında baş rolu oynamışdı. İkinci Dünya müharibəsi vaxtı Aluet adasında pilot olmuşdur. O, həm də Nyu-Yorkda fotomodel işləmiş və manekençi işləyən gələcək həyat yoldaşı ilə də orada tanış olur. 1948-ci ildə "Antoni və Kleopatra" Brodvey tamaşasında öz debütünü edir.
Zəhərli heyvan
Elmə məlum olan zəhərli heyvanlar
Dünyada təxmini 5 min növ heyvan vardır. Heyvanlar arasında əsasən aşağıdakı dəstələrə daxil canlılar zəhərə malikdirlər: Protozoylar, Sürünənlər, Buğumayaqlılar, Suda-quruda yaşayanlar, Balıqlar və Cücülər. Bunula belə dünyada elmə cəmi bir necə növ zəhərli məməli növü məlumdur: Ördəkburun, Yexidna, Yereşənlər. Kök lorilər — yeganə məlum olan zəhərli primat cinsidir.
Sahaca Yoqa
Sahaca Yoqa — dini cərəyan.
Şri Mataci Nirmala Devi
Cərəyanın qurucusu Şri Mataci Nirmala Devi 1923-cü ildə Hindistanın Çindvare (indiki Madhya Pradeş ştatı) şəhərində vaxtilə brahmanlar kastasına aid protestant ailəsində dünyaya gəlmişdir. Atası Hindistanın azadlığı uğurunda mübarizə aparmış və Hindistan parlamentinin üzvü olmuşdur. Nirmala özü isə BMT-nin Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının Baş katibi Çandrika Prasada Şrivasta ilə ailə qurmuşdur.
O, tərəfdarlarına göbələk, bir neçə növ pendir, alkoqol və narkotik vasitələrdən istifadəyə qadağa qoymuşdur. Onların insanın yuxu arteriyasına mənfi təsir göstərdiyini iddia edir. Uşaqların isə çay, kofe və şokolad qəbul etməsini məsləhət görmür. Bu qidaları uşaq böyrəklərinin sağlamlığı üçün təhlükəli olduğunu bildirir. Ümumiyyətlə, Nirmala insanın yaşadığı coğrafi əraziyə uyğun qidalanmağı məsləhət görür. Məsələn, şimal xalqlarının ətdən (xüsusilə sincab), hindlilərin də daxil olduğu cənub xalqlarının isə meyvə-tərəvəzdən istifadə etməsini deyir. Nirmalanın təlimində Oşo Racnişin "izlər"i hiss edilir. O, da Racniş kimi təliminin dərk olunması üçün xüsusi gücün tələb edilmədiyi qənaətindədir. Nirmala da səmavi dinlərin insanların qarşısına qoyduğu bütün şərtləri rədd edir. O, düşünür ki, bəşəriyyət inkişafın elə səviyyəsindədir ki, ibadət üçün məbəd və kilsələrə lüzum qalmamışdır.
Mişar 2 (film, 2005)
Məzmun
Məhkumlar aşkar edirlər ki, onların hamısı Erik Metyusun uydurduğu cinayət işlərinin qurbanlarıdır. Onlar həmçinin boyunlarında olan həbsxana nömrələrinin antidot seyfinin şifrəsinin bir hissəsi olduğunu öyrənirlər. Xilas olmaq üçün onlar hərəkət etməlidirlər, lakin onların psixikasını həbsxana pozub: hər biri digərindən daha heç kimin antidot almamasına üstünlük verir. Amanda və Daniel ilk filmdəki tualet otağına aparan gizli keçid tapırlar. Erik Konstruktor ilə gəlir, onu maşında qoyub evə qaçır və oğlunu axtarır. Lakin ona qaranlıqda donuz maskalı bir fiqur hücum edir və o huşunu itirir. Oyanan Erik Amandanın səsi olan səsyazan qurğu tapır. O, ona məlumat verir ki, Erikin günahı ucbatından bir müddət xidmət etdikdən sonra özünə ata və müəllim kimi Conu tapıb. İndi onun ölümündən sonra Amanda işini davam etdirəcək. Və səs yazısının sonunda o, qapının ağzında görünür və "Oyun bitdi" sözləri ilə qapını kənardan kilidləyir, Erik içəridə qalır.
Başqırdıstan
Başqırdıstan — Rusiya Federasiyası subyektlərindən biri.
Etnik tərkibi
Əhalinin siyahıya alınmalarına 1920 üzrə (görə) Başqırdıstanın əhalisinin milli tərkibinin Dinamikası — 2010 il:
Mirzə İbrahim xan Kələntəri
Həyatı
Mirzə İbrahim xan Təbriz şəhərinin Bağimeşə məhəlləsində anadan olmuşdu. Mükəmməl təhsil almışdı. Şərəfəddövlə ləqəbini daşıyırdı.
Beat It
Satış uğurlarına görə mahnı iki "Qremmi", iki "American Music Award" mükafatına layiq görülmüşdür. Həmçinin, mahnının qazandığı uğur (klipiylə birgə) "Thriller" albomunun "bütün zamanların ən çox satılan albomu" olmasında böyük rol oynamışdır. Mahnı 1989–cu ildə platin sertifikat almışdır. "Rolling Stone" dərgisi "Beat It" mahnısını "bütün zamanların 500 ən məşhur mahnısı" siyahısında 35-ci yerə layiq görmüşdür.
Musiqisi və istehsalı
"Beat It" mahnısının sözləri məğlubiyyət və cəsarət, həmçinin "insan xüsusiyyətlərinin kədərli təsviri"ndən ibarətdir. Mahnıdakı "maço olma" ("don't be a macho man") sözləri isə Mayklın özünün də uşaq ikən atası Cozefdən gördüyü şiddətə qarşı etirazdır. Mahnı E flat minor açarı üzərində, 132 zərb ritmində yazılmışdır. Mahnıda Ceksonun vokal həcmi B3 və D5 arasındadır.
"Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix" albomuna daxil olan "2 Bad" mahnısının miks versiyasında Con Fortenin rep söyləməsinin və Vayklef Cinin solo gitarada ifasının müşayiəti ilə "Beat It" mahnısından istifadə olunmuşdur.
Çıxarılması və təqdimatı
"Billie Jean" və "Beat It" Maykl Ceksona hər müğənninin əldə edə bilmədiyi uğuru qazandırmışdır. Belə ki, hər iki sinql eyni vaxtda hit-paradlarda ilk beşliyə daxil ola bilmişdir. "Beat It" "Billboard Hot 100"-də üç həftə birinci yerdə olmuşdur. Sinql eyni zamanda "US R&B singles chart"-da birinci yerə, "Billboard Top Tracks chart"-da on dördüncü yerə yüksəlmişdir. "Beat It" həmçinin İspaniya və Niderlandda hit-paradların zirvəsinə qalxmış, Böyük Britaniyada üçüncü olmuş, Avstriya, Norveç, İtaliya, İsveç və İsveçrədə ilk iyirmiliyə daxil olmuşdur. Danimarkada otuz birinci, Fransada qırx yeddinci yerə kimi yüksəlmişdir.
Klip
Klipin ilk nümayişi 31 mart 1983-cü ildə MTV telekanalında keçirilmişdir. Adətən "Billie Jean" və "Beat It" kliplərinin MTV-də yayımlanan afro-amerikalı müğənniyə məxsus ilk kliplər olduğu qeyd edilir. Faktiki olaraq "Beat It" 29 iyul 1983-cü ildən etibarən müntəzəm olaraq yayımlanmağa başlamışdır.
Satışlar və sertifikasiyalar
!scope="row"| United States (RIAA)
Fon, yazılma və çıxarılması
2008-ci ilin aprelində dijital satışa çıxarıldıqdan sonra “Beat It” in Fall Out Boy tərəfindən ifa olunmuş versiyası iTunesun Top 10 siyahısına daxil olmuşdur. Sinql Kanadada səkkizinci yerə kimi yüksələ bilmişdir. Eyni zamanda, Avstraliyada 13, Yeni Zellandiyandiyada 14-cü yerə yüksələn sinql, Avstriyada yalnız 75, Niderlandda isə 98-ci pillələrdə qərarlaşmışdır.
Güləşçi
Güləşçi — İdmanın güləş növü ilə məşğul olan şəxs
Mirzə Mahmud xan Dəvəli-Qacar
Həyatı
Məhəmmədrəhim xanın ikinci оğlu Mahmud xan 1861-ci ildə Tehran şəhərində dünyaya pənah gətirmişdi. Ailə təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Sоnra məktəbdə оxumuşdu. Təhsilini univеrsitеtdə davam еtdirmişdi. Fransızca, almanca və ingiliscə bilirdi. Mirzə ünvanı, Еhtişamüssəltənə ləqəbi daşıyırdı.
Bulbophyllum ciliatum
Arealı
Bulbophyllum ciliatum növü Sumatra, Yava, Sulavesi                ərazilərində yayılmışdır.
Roma çobanyastığı
Botaniki xarakteristikası
İyul-sentyabr aylarında çiçəkləyir.
Pəhləvilər
İkinci Dünya müharibəsi
13 sentyabr 1943-cü ildə Müttəfiqlər İranlılara bütün xarici əsgərlərin ölkəni 2 mart 1946-cı ilədək tərk edəcəyini əmin etdi. O vaxtdan etibarən nüfuzlu və parlament təmsilçiliyinə malik kommunist partiyası İran Tudə Partiyası, ölkədə xüsusən də Şimalda getdikcə cəngavər olmuşdu. Bu, İranın Silahlı Qüvvələrinin Şimal əyalətində səylərini bərpa etməyə cəhdləri də daxil olmaqla hökumət tərəfinin hərəkətlərini təbliğ etdi. Tehrandakı Tudə qərargahı işğal olundu və İsfahan şöbəsi əzildi, ölkənin şimal hissəsində olan sovet qoşunları İran qüvvələrinin girilməsinə mane oldu. Beləliklə, 1945-ci ilin noyabrına kimi Azərbaycan Tudə tərəfinin kömək etdiyi muxtar dövlət olmuşdur. Sovet İttifaqının bu kukla hökuməti yalnız 1946-cı ilin noyabrına qədər davam etdi.
İzabel Alyende
İzabel Alyende Lyona (Isabel Allende Llona; ) — Çilili yazıçı.
Trollhettan
Trollhettan — İsveçin qərbində yerləşən şəhər, Västra Götalands län komunnasının mərkəzi.
Ufa trolleybusu
Tarixi
1980 — Zelyonaya Roşaya xətt çəkilir.
№ 2 depo
№ 2 depoda 79 trolleybus isifadədir:
Kərim Benzema
Kərim Mustafa Benzema — hücumçu mövqeyində oynayan Fransa futbolçusu.
Həyatı
Kərim Mustafa Benzema 19 dekabr 1987-ci ildə Fransanın Lion şəhərində anadan olub. Əslən Kabili qəbiləsindən olan fransız futbolçu yeniyetmə yaşlarından tanınıb. Futbola “Lion” klubunun uşaq futbol məktəbində başlayıb. 17 yaşında ikən bu klubun əvəzedici komandasında ən yaxşı hücumçu olub. O rəqib qapısından 30-dan artıq top keçirib. 2004-cü ildə elə 17 yaşında ikən də "Lion"un əsas heyətində oynamağa başlayıb. Həmin dövrdə Fransanın gənclərdən ibarət yığma komandasının heyətində Avropa çempionu olan Kərim Benzemanı məşhur futbolçu David Trezeqe ilə müqayisə edirdilər. Lakin onun göstərdiyi parlaq oyununu görən futbol mütəxəssisləri sonrakı illərdə bu istedadlı gənci həmyerlisi Zinəddin Zidanla müqayisə etməyə başladılar. Tədricən "Lion"un heyətində möhkəmlənən Benzema 2007-2008-ci illər mövsümündə Fransa çempionatında 20 top vuraraq bombardir oldu. Bunu görən Avropanın tanınmış futbol klubları "Real", "Yuventus", "Liverpul" və "Çelsi" gənc ulduzun transferi üçün hərəkətə keçdilər. Lakin Benzema onların transfer təklifini rədd edərək: ""Lionl"a Çempionlar liqasının qalibi olmayana kimi komandamı tərk etməyəcəyəm" deyə bəyan etdi. 2008–2009-cu illər mövsümündə Fransa çempionatında Benzema 36 oyunda rəqib qapısından 17 top keçirərək yenidən bombardirlər sırasında oldu. Ümumiyyətlə "Lion"da oynadığı 149 oyunda Benzema rəqib qapılarından 66 top keçirdi. Benzemanın "Lion"u tərk etmək istəməməsinə baxmayaraq klub rəhbərliyi 2009-cu ildə "Real Madrid" tərəfindən futbolçunun transferi üçün təklif edilən 35 milyon avro qarşısında tab gətirə bilmədi. Klub rəhbərliyi çətinliklə də olsa Kərim Benzemanı "Real"a transfer olunmağa razı sala bildi. 2009-cu il iyul ayının 1-də Benzemanın 35 milyon avroya "Lion"dan "Real Madrid"ə transfer edilməsi barədə iki klub arasında rəsmi anlaşma imzalandı. Bu müstəvidə də Benzema ilə 6 illik anlaşma imzalandı. Benzema "Real"dan ildə 6,5 milyon avro alacaqdı. Vergi tutulandan sonra isə Benzemanın illik qazancı 5 milyon avroya endi. İlk mövsümdə Benzema 11 nömrə altında "Real"ın heyətində 33 oyunda meydana çıxdı və rəqib qapılarından 9 top keçirdi. Növbəti mövsümdə isə Raulun "Şalke"yə transfer olmasından sonra Ronaldu 7, Benzema isə "Real"ın heyətində 9 nömrə altında oynamağa başladı. 2010–2011-ci illər mövsümündə "Real"ın heyətində Benzema 48 oyunda rəqib qapısına 26 top vurdu. O mövsüm ərzində üç oyunda (hər oyunda 2 top) rəqib qapısından 2 top keçirərək dubl etdi. Ümumiyyətlə 2009–2015-ci illər mövsümündə Benzema "Real Madrid"in heyətində 281 oyunda meydana çıxıb və rəqib qapılarından 133 top keçirib. Bütün karyerası ərzində isə Kərim Benzema 450 oyunda oynayaraq 214 dəfə rəqib torunu silkələyib. Benzema 2011, 2012 və 2014-cü illərdə Fransada ilin futbolçusu elan edilib. Benzema Londonun "Arsenal" klubunun transfer təklifini qəbul edərək Arsen Vengerin komandasında oynamaq və karyerasını İngiltərədə davam etdirmək istəyirdi. Buna səbəb Arsen Vengerin fransız olması və Benzemaya komandada istədiyi şəraiti yaratmasını vəd etməsi idi. Lakin "Real Madrid" futbolçunun istəyinin əksinə gedərək onun "Arsenal"a keçməsinə razılıq vermədi.
Səbinə Alməmmədova
Həyatı
Səbinə Alməmmədova 18 mart 1972-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1989-1994-cü illərdə Azərbaycan Dillər Universitetinin ingilis dili fakültəsində təhsil alıb.
2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə xarici dillər kafedrası üzrə ixtisası üzrə dosent elmi adı verilmişdir. 2016-2018-ci illərdə "Azərbaycan dilinin lüğət tərkibində alınmalar" adlı layihənin aparıcı koordinatoru olub.
2018-ci ildə AMEA-nın İ.Nəsimi adına Dilçilik institutunda filologiya elmləri doktoru dərəcəsi almaq üçün “Müasir Azərbaycan ədəbi dilində alınma terminlərin unifikasiya və standartlaşdırma formaları” mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişdir.
Fərəh Pəhləvi
Qürbətdəki həyat
Ailəsi ilə birlikdə ABŞ-də məskunlaşan Fərəh bütün həyatını "Xatirələr. Yıxılan rejimin və bitməyən eşqin hekayəti" adı altında fransız dilində qələmə alıb. Bestsellerə çevrilən bu kitab bir çox dillərdə nəşr olunub.
Fənərbaxça PFK 2015-16 mövsümü
Fənərbaxça PFK 2015-16 mövsümü — Fənərbaxça İdman Klubunun futbol şöbəsinin qurulmasından sonra ümumilikdə 109-cu, milli çempionatda isə 58-ci mövsümü. 2014-15 mövsümünü 2-ci yerdə bitirən Fənərbaxça UEFA Çempionlar Liqasının 3-cü təsnifat mərhələsində iştirak edəcəkdir.
Etan
Təbiətdə təbii qaz, neft və digər karbohidratların tərkibində rast gəlinir. Maraqlıdır ki, Saturn planetinin təbii peyki olan Titanın səthində aşağı temperatur (−180 °S) şəraitində metan-etan qarışığından ibarət olan maye göllər mövcuddur.
Indigofera heterantha
Botaniki təsviri
1,5 m hündürlükdə olan kol bitkisidir. Zoğları bir qədər tilli, gümüşü-boz rənglidir. Üzəri sıx, yastı tükcüklərlə örtülmüş olur. Yarpaqları təklələkvari, 5-6 sm uzunluğunda bozumtul, 13-21 ədəd qarşılıqlı düzülmüş, yumurtavari və ya enli-neştərşəkilli yarpaqcıqlardan ibarətdir. Yarpaqcıqların uzunluğu 1-1,5 sm, yuxarısı dəyirmi və ya oyuq, azca iti, hər iki tərəfdən sıx tükcüklərlə örtülmüşdür. Iyul-avqust aylarında çiçəkləyir. Çiçəkləri çəhrayı rəngli, 1 sm uzunluğunda olub, düz qalxan, 15 sm uzunluğunda sıx çiçək salxımlarında yerləşir. Kasacığı neştərdişlidir. Tacı nazik tükcüklərlə örtülü yelkən formasındadır. Meyvəsi oktyabr ayında yetişir, paxla formalı, silindrşəkilli, 3-5 sm uzunluqda, 6-10 toxumludur. Toxum vasitəsilə çoxaldılır. Kökündən yeni zoğlar verir və hər il bir neçə dəfə çiçəkləyir.
Metan
Metanın mənbələri
Metan Yer səthindən ayrılan qazların çoxunun əsas kütləsini təşkil edir. O, kömürün hasilatı zamanı şaxtalarda yığılaraq hava ilə partlayış təhlükəli qarışıq əmələ gətirdiyindən, onu çox zaman "filiz qazı" da adlandırırlar.
Arktikanın şelf dənizlərindən atmosferə daxil olan metanın əsas mənbələri dəniz dibində və onun alt qatlarında yerləşir. Hesab edilir ki, öz mənşəyinə görə metan 2 növ ola bilər: bioloji və geoloji. Bioloji metan su ilə təmasda olan çökmə süxurlarının üst qatında metan əmələ gətirən bakteriyaların (daha dəqiq desək, arxeylərin) fəaliyyəti nəticəsində əmələ gəlir. Çökmə süxurlarının tərkibində külli miqdarda paleozoy və mezozoy dövründə (540–65 mln il əvvəl) yaranmış üzvi maddələr var. 18–20 min il əvvəl baş vermiş buzlaşma nəticəsində okeanın səviyyəsi 100–140 m aşağı düşmüş və bu qat bütövlükdə əbədi buzlaqlara çevrilmişdir. Sonralar buzlaq əridi və 9–6 min il əvvəl okeanın səviyyəsi təxminən indiki vəziyyətə qədər qalxdı. Əbədi buzlağın bir hissəsi suyun altına getsə də, böyük bir hissəsi quruda qaldı. Suyun altında olan çöküntülərin alt qatı həmişə donmuş vəziyyətdə olsa da, üst hissəsi dəniz suyu ilə təmasda olur, əriyir və bakteriyaların fəaliyyəti üçün münbit şərait yaradır. Beləliklə də, okean qızdıqca bioloji metanın atmosferə axını arta bilər. Geoloji metan 1,5 km qədər dərinliyi olan qatlardan sızır ki, burada da 90%-i metandan, qalan isə digər karbohidratlardan ibarət olan təbii qazın yataqları yerləşir. Arktik şelfdə onun da ehtiyatları çoxdur. Suyun temperaturu kifayət qədər aşağı, təzyiqi isə yetərincə yüksək olduqda adi buz və metan (həm bioloji, həm də geoloji) bərk maddə olan metan hidratı (klarat) əmələ gətirir ki, bu da temperatur artdıqca parçalanma və metan qazını ayırma qabiliyyətinə malikdir. Metan tezliklə yuxarı qalxaraq suda həll olur. Suda həll olmuş metanın konsentrasiyası artır, metanla qidalanan (metanotrof) bakteriyalar çoxalır və onlar həll olmuş metanı udduqca metanın mənbəsi ilə atmosfer axını arasında nisbi müvazinət yaranır. Yay aylarında, hətta oktyabra qədər Arktika sularında qarışma baş vermir. Bunun səbəbi suyun üst qatının ilınmış və kontinental buzlaqların əriməsi nəticəsində duzsuzlaşmış olması və piknoklin – qarışma baş vermiş qatdan aşağıda yerləşən su kütləsinin sıxlığının kəskin artmasıdır. 2015-ci ilin avqust-sentyabr aylarında Alfred Vegener adına İnstitutda (Almaniya) dərinlik zondları vasitəsilə aparılmış ölçülər okeanın dibində və 30–40 m dərinliyədək olan yuxarı qatlarda metanın konsentrasiyasının stabil yüksək olduğunu göstərdi. Suyun səthinə yaxınlaşdıqca isə konsentrasiya kəskin azalır, ona görə də metanın atmosferə axını nəzərə alınmayacaq qədər azdır. Digər tərəfdən, suyun əsas kütləsində konsentrasiyanın çox olması və həll olmuş oksigenin mövcudluğu metanla qidalanan bakteriyaların çoxalmasına münbit şərait yaradır. Suyun qarışmaması dəniz dibindən qalxan metanın demək olar ki, hamısının bakteriyalar tərəfindən udulmasını təmin edir. Ancaq noyabrdan sonra nə baş verdiyi peykdən gələn məlumatlar olmayana qədər məlum deyildi.
Metanın alınma üsülları
2. Metanı alüminium karbidin su ilə parçalanması reaksiyası üzrə almaq olar:
Al4C3 + 12H2O → 4 Al(OH)3- + 3CH4
CH3COONa + NaOH → CH4 + Na2CO3
Jurinea tapetodes
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Halobios
Halobios– okean və dənizlərdə məskunlaşan heyvan və bitkilərin məcmusu.
Monteneqroda nəqliyyat
Hava nəqliyyatı
Berane, Jabljak və Nikşiçdə də hava limanı vardır. Lakin daxili uçuşlar üçün istifadə olunur və böyük təyyarələrin qəbulu üçün uyğun deyildir. İlsiçdə isə təyyarələr çəmənlik sahəyə eniş edir.
Pro Evolution Soccer 2014
Pro Evolution Soccer 2014 həmçinin Yaponiyada və Cənubi Koreyada World Soccer: Winning Eleven 2014 kimi tanınır - bir futbol videooyunudur. Konami tərəfindən hazırlanıb və nəşr edilib. Oyun 2013-cü ildə martın 10-da elan edilmişdi. Oyun yeni Fox Engine mühərrikiylə qurulub. UEFA Çempionlar Liqası, UEFA Avropa Liqası və UEFA Avropa Superkuboku oyunda bütün lisenziyalaşdırılıb. İlk dəfə oyunda AFK Çempionlar Liqası lisenziyalaşdırılıb. Çempionlar Liqası 2013-2014 iştirak edən bütün komanda oyun görünür. PlayStation 2 versiyası digər versiyaları kimi eyni xüsusiyyətləri olacaq. Oyunun tam versiyası Avropada 19 sentybr 2013-cü ildə, Böyük Britaniyada sentyabrın 20-də, Şimali Amerikada isə sentyabrın 27-də təqdim ediləcək.
Monteneqroda nəqliyyat
Struktur
Uzunluğu 56,6 km olan Nişkis-Podqoritsa dəmiryolu 1948-ci ildə ensiz dəmir yolu kimi qurulmuşdur. 1965-ci ildə ildə isə geniş reysli dəmiryolu ilə əvəz edilir. 1992-2012-ci illərdə Nikşis boksit yataqlarından çıxarılan yük qatarlar ilə Podqoritsaya daşınırdı. 2006-2012-ci illərdə yol yenidən qurulmuş və elektrikləşdirilmişdir. Sərnişin qatarları bu istiqamətdə işə başlamışdır. Maksimal sürət 75-100 km/saat təşkil edir.
Məhəmmədhüseyn xan Ayrım
Kareyerası
Sonradan xəstələndiyini bildirərək xaricə müalicəyə almağa getmək adı ilə İranı həmişəlik olaraq tərk etmişdir.
Bulbophyllum cimicinum
Arealı
Bulbophyllum cimicinum növü Papua-Yeni Qvineyadan Bismark arxipelaqına qədər yayılmışdır.
Falunqun
Dini cərəyanın adı iki hissədən ibarətdir: Buddist terminologiyasında "falun" "qanunlar çarxı", "qun" isə "nailiyyət", "fədakarlıq" mənasını ifadə edir.
İdeyaları
Cərəyan nümayəndələri belə hesab edirdilər ki, insanlar yaşadığı əvvəlki dövrlərdə yol verdiyi şər əməllər ucbatından həyatları boyu əzab-əziyyətlərlə qarşılaşırlar. Yoxsulluq və digər problemlərdən xilas olmaq üçün insan özünü daim təkmilləşdirməli – "həyatın mənbəyinə qayıtmaq" (Daosizmin əsas ideyası) və "həqiqi oyanışa nail olmaq" (Buddizmin təbliğ etdiyi əsas prinsip) lazımdır. Bunun üçün əvvəlcə bütünlüklə bədəni sağlamlaşdıran, sonradan "bədəni maddi enerji ilə əvəzləməyə" xidmət edən "Falunqun"un təcrübəsindən yararlanılmalıdır. Onlara görə, məhvdən xilas olmaq üçün xüsusi psixofiziki məşqlərlə məşğul olmaq vacibdir. Li Hunçji ardıcıllarını inandırmışdı ki, onun şəklinə baxmaqla, hətta Buddanın surətini xəyalən təsvir etmək mümkündür.
Kanada tsuqası
Azərbaycanda Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya edilmişdir. Landşaft memarlığında kiçik quplarda və qazonda tək əkinlərdə xüsusilə effektlidir. Qabığında 10-15 %-ə qədər aşı maddələri, qatran və az miqdarda efir yağı vardır, dərman kimi istifadə edilir. Yaşıllaşdırmada "Gracilis Oldenburg", "Aurea", "Bennett", "Dwarf whitetip", "Albospicata", "Hussii", "Jeddeloh", "Minima", "Microphylla", "Macrophylla" formalarından da istifadə edilir.
Menzis yalançı tsuqası
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dayuanlinsao
1950-ci illərin sonlarında meydana gəlmişdir. Banisi Xuan Sinyuan on üç yaşından falçılıqla məşğul olmuşdur. Tanrı Ulu Başlanğıc Ruh kainatın yaradıcısı hesab edilir. Dinin inancına görə, mənsublar malik olduqları kiçik başlanğıc ruhlarla Ulu Başlanğıc Ruhun birləşməsi istiqamətində səy göstərməlidirlər. Bu dinin fəaliyyətində mərkəzi rolu Xuan Sinyuanın şəxsi harizmi tutur.
Abdullah şah
Ailəsi
İki qızı olmuşdu:
Banya-Luka Beynəlxalq Hava Limanı
Banya-Luka (Међународни аеродром Бања Лука, Međunarodni aerodrom Banja Luka) — Bosniya və Herseqovina ərazisində yerləşən beynəlxalq hava limanı. Hava limanı bəzən Maxovlyani Aeroportu adlanır. Bu cür adlanma onun yaxınlığında yerləşən kəndin adı ilə əlaqədardır. Hava limanı Bnya-Luka dəmir yol stansiyasından 18 km şimal-şərqdə yerləşir. Banya-Luka Bosniya və Herseqovinanın ikinci böyük şəhəridir. Üstəlik Serb Respublikasının paytaxtıdır.
Tarixi
Deyton anlaşması ilə Banya-Luka faktiki olaraq Serb Respublikasının paytaxtına çevrilmişdir. Bundan sonra Banya-Luka hava limanı böyük əhəmiyyət və yeni vəzifə daşımasına səbəb olmuşdur. Banya-Luka Beynəlxalq Aeroportu mülki reyslərin qəbulu üçün 18 noyabr 1997-ci ildə açılmışdır.
Avia əlaqə
2007-ci ilin noyabrından 2009-cu ilin dekabrına qədər serb aviaşirkəti olan Jat Airways Belqraddan Banya-Lukaya uçuşlar təşkil edilirdi.
Venadaxili kateter
Venadaxili ya venoz kateter, periferik vena daxili kateter, PVK ( istehsalçı firma adları: Abbokath®, Braunüle®, Flexüle®, Venflon®, Viggo®) vena daxilinə müəyyən müddətə maye və dərman preparatlarının yeridilməsi ya applikasiyası üçün periferik xüsusən yuxarı ətraf venaların daxilinə qoyulan plastik və elastik bir borucuq. Venadaxili kateter qoyulduğundan sonra bir neçə gün ərzində istifadə oluna bilinir.
Dəməşqli İoann
Həyatı
Xristian müqəddəslərindən olan Dəməşqli İoannın həyatı haqqında çox az şey dəqiqliyi ilə bilinir. Onun təxminən 660–675-ci illər arasında, Əməvi xilafətinin paytaxtı Dəməşq şəhərində varlı və nüfuzlu ailədə doğulduğu məlumdur. Ərəb adı Mənsur ibn Sərcun olmuşdur. İohanın atası kimi vergi idarəsində işlədiyi, lakin daha sonra oranı tərk edərək monastıra daxil olduğu barəsində məlumatlar var. Əməvilər dövründə son dərəcə inkişaf etmiş paytaxtında, elm və mədəniyyət mərkəzi olan Dəməşqdə, fərqli millət, din və mədəniyyətlərə məxsus insanların qaynayıb-qarışması nəticəsində təkrarolunmaz, tolerant aura hökm sürürdü. Bu dövrdə müxtəlif elmi, dini, ədəbi əsərlərin ərəb dilinə tərcümə edilməsi prosesinə də başlanmışdı.
Yaradıcılığı
"Bilik mənbəyi" trilogiyasının üçüncü və son hissəsi olan "Pravolav əqidəsinin dəqiq izahı" 100 fəsildən ibarətdir. Bu kitabda ilk fəsillər Tanrı və Üç Üqnumun izahına, sonrakl fəsillər isə mələklərə, şeytanlara, cənnətə, Tanrı iradəsinə, duanın və Çörək Ayininin hikmətlərinə, ikonalara, müqəddəs cəsədlərin qüdrətinə və digər bir sıra dini məsələlərə dair yaranan sualların cavablandırılmasına həsr edilmişdir. Kitabın son fəsli isə ölülərin dirilməsi məfhumunun araşdırmmasından ibarətdir.
Brindizi
Brindizi — İtaliyanın Apuliya bölgəsində şəhər və dəniz limanı. Eyniadlı əyalətin mərkəzidir. Əfsanəyə görə Odisseyin səfər yoldaşı Diomed tərəfindən əsası qoyulmuşdur. Əhalisi 88 667 nəfərdir.
Roketsan
Roketsan-ın hazırkı səhmdarları arasında Türkiyə Silahlı Qüvvələri Vəqfi (55,5%), ASELSAN (15%), Maşınqayırma və Kimya Sənayesi Müəssisəsi (15%), Vakıflar Bankası (10%), HAVELSAN (4,5%) var. Roketsan ən çox idarə olunan və idarə olunmayan raketləri, həmçinin Bora, Atmaca, Cirit, UMTAS və OMTAS kimi idarə olunan raketləri ilə tanınır. Şirkət həmçinin FIM-92 Stinger, Rapier və RIM-162 ESSM raketləri üçün alt sistemlər istehsal edir və digər inteqrasiya olunmuş mülki və hərbi platformalar üçün texnologiya və mühəndislik həlləri təqdim edir.
Tanrı Övladları
Əqidəsi
Devid Berq 1994-cü ildə dünyasını dəyişdikdən sonra icmaya arvadı Karen Zerbi rəhbərlik etməyə başlamışdır.
Hənifə Məlikova
Hənifə Məlikova-Abayeva Maarifçilik fəaliyyəti
Hənifə Məlikova Azərbaycan qadınlarının taleyində çox mühüm rol oynayıb. Belə ki, onun təşəbbüsü ilə Nicat Cəmiyyətinin bir şöbəsi kimi Bakı xanımlarının ilk təşkilatı yaradılıb. Həmin təşkilat tezliklə Bakı Müsəlman Qadınlarının Xeyriyyə Cəmiyyətinə çevrilib. Hənifə xanım 1920–1926-cı illərdə Azərbaycan SSR Xalq Maarif Komissarlığında məsul vəzifədə çalışıb.
Pavlikanlar hərəkatı
Pavlikanların Ablasada, Yesai Əbu Musaya və Babəkə qarşı mübarizəsi
"Həmin günlərdə (841/2-ci ildə) balakanasik beyləqanlılar (?) gəldilər və Sisan Dzor və Amaras mahallarını talayıb viran etdilər, Əbu Musa adlanan Yesai onlara qarşı qalxdı və onları [tamamilə] əzdi".