cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pomidor turşusu
Yaşıl pomidor turşusu
Yetişməmiş yaşıl rəngli pomidordan da analoji turşu hazırlana bilər. Bu zaman bibər, sarımsaq, duz, üzüm sirkəsi kimi ərzaqlardan istifadə olunur. Yaşıl pomidor turşusunun hazırlanması 15 günə başa gəlir.
Centaurothamnus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Con Lokk
İngiltərəyə qayıtması
Lokk 1691-ci ildə "Faizin azaldılması və pulun dəyərinin qaldırılması haqqında bəzi düşüncələr" əsərini, 1693-cü ilin iyul ayında isə "Təhsil haqqında bəzi düşüncələr" əsərini çap etdirir. Nikolya Malbranşın pərəstişkarı olan və əvvəllər "İnsan anlayışı haqqında məktub"a tənqidi cavablar çap etdirmiş olan filosof Con Norris 1692-ci ildə "Faizin azaldılması və pulun dəyərinin qaldırılması haqqında bəzi düşüncələr" əsərinə sərt tənqid yazır. Con Lokk bu tənqidə "Cənab Norrisin fikirlərinə C.L. cavabı" adında bir cavab yazır, bundan sonra isə daha iki əhəmiyyətli yazı çap etdirir – "Cənab Norrisin bəzi kitablarına dair açıqlamalar" və "Tanrıdakı hər şeyi görmək: P. Malbranşın fikirlərinin araşdırılması". İngiltərə teoloqu Edvard Stillinqflit 1696-cı ildə "Üçlüyün doktrinasını doğruldan bir mühazirə" əsərini çap etdirir ki, bu əsərin müqəddiməsində Con Toland və Con Lokk tənqid edilir. Lokk bu tənqidə 1697-ci ildə "Uorçester lord yepiskopu həzrətlərinə məktub"u yazaraq cavab verir ki, yepiskop buna cavab olaraq həmin ilin may ayında "Cənab Lokkun məktubuna cavab"ı yazır. Çox keçməmiş, Lokk "Cənab Lokkun Uorçester lord yepiskopu həzrətlərinin onun məktubuna cavabının cavabı"nı yazaraq yenə Stillinqfliti cavablayır ki, yepiskop Lokka "Cənab Lokkun ikinci məktubuna cavab"ı göndərir. Lokk 1698-ci ilin axırlarında "Cənab Lokkun Uorçester lord yepiskopu həzrətlərinin onun ikinci məktubuna cavabının cavabı"nı yazır. Stillinqflitin 1699-cu ilin mart ayında vəfat etməsi ilə mübahisə sona çatır. Bunlara əlavə olaraq, Lokk İngiltərə hökumətinə bağlı ticarət şurası bərpa ediləndən sonra orada işləməyə başlayır, ancaq 1700-cü ildə istefa verir.250px|thumb|right|Con Lokkun qəbri.
İnsan anlayışı haqqında məktub
Qotfrid Leybnits bu tezisi müəllifi olduğu "İnsan anlayışı haqqında yeni məktublar" əsərində tənqid edir. Lokk özünü dövrün çağdaş empirik dalğası – Corc Berkli və Devid Yum ilə bir cərgəyə qoyur. Əgər tanrı insanlara fitri ideyalar verməyibsə, o, onlara qavrayışın və əks olunmanın xassələrini verib ki, bu da onların mənliklə yaşamalarına imkan yaradır.
Mürəkkəb ideyalar bir neçə bəsit ideyadan təşkil olunub. Onlar insan ağlına hisslər vasitəsilə ötürülürlər. Məsələn, insanın alma haqqında olan ideyası mürəkkəbdir, çünki alma rəng, ölçü və s. ideyalardan ibarətdir. Digər mürəkkəb ideyalar idrak vasitəsilə yaradıla da bilər. İdrak bu zaman fəal olur və əvvəlcədən mövcud olan bir reallığı olmayan ideyalar yarada bilər. Nümunə olaraq, bədheybətləri göstərmək olar. Lokk düşünür ki, idrak hər iki prosesdə də mürəkkəb ideyalar yarada bilər. Bu qarışıq bədənlərin və ya metodların mürəkkəb ideyalarına və bəsit ideyaların əlaqələndirilməsinə səbəb olur.
200px|thumb|right|"Con Lokkun portreti". Müəllif: Qodfrey Kneller. Milli Portret Qalereyası. London.
Bədən fəlsəfəsi
Birinci və ikinci dərəcəli xassələri fərqləndirmə qədim yunan atomistlərinə qədər gedib çıxıb. Lokkdan əvvəl bu mövzuya Qaliley, Dekart və Robert Boyl da toxunmuşdur. Maddənin və ya bədənin birinci dərəcəli xassələri heç nədən asılı olmayaraq sahib olduqları şeylərdir. Məsələn, müəyyən məkanı tutmaq, hərəkətli və ya hərəkətsiz halda olmaq, möhkəmlik, struktur və s. Maddənin və ya bədənin ikinci dərəcəli xassələri bədənlərin içimizdəki fikirlərin yaradılmasına səbəb olmasına lazım olan qüvvələrdir. Məsələn, rəng, qoxu və s. Birinci və ikinci dərəcəli xassələr arasındakı bu fərq aristotelistik-sxolastik ənənəya qarşı çıxır. Həmin ənənəyə görə, bədənlərin xassələri realdır.
İdrak fəlsəfəsi
Lokk düşünür ki, insan "səbəbiyyət yaratma və əks etdirmə bacarığına sahib, fərqli vaxtlarda və yerlərdə düşünən bir şey kimi eynilə özü ilə məsləhətləşə bilən, düşünən və dərrakəli bir varlıq"dır. Onun fikirlərinə görə, "insanın birliyini təşkil edən şüur"dur. Devid Yumdan fərqli olaraq, Lokk israr edir ki, insan zamanla birdir. Dekarta görə, düşüncə ruhun mahiyyətini təşkil edir, necə ki uzanma maddənin bütün mahiyyətini təşkil edir. Lakin Lokk ondan bir qədər fərqli düşünür. O qeyd edir ki, insanı fərqləndirən şey onun davamlı olan düşünməsi yox, düşünə bilməsi faktıdır. Bir şey yalnız maddənin bir hissəsi deyil, eyni zamanda bir saat kimi, "bunun üçün kifayət qədər qüvvənin təəssüratını aldıqda yerinə yetirə biləcəyi müəyyən bir məqsəd üçün uyğun hissələrin təşkil olunması və ya inşa edilməsi"dir. Lokka görə, insanı səciyyələndirən şey onun düşünmə qabiliyyəti, həmçinin müəyyən bir uzunluğa və təşkilata sahib bir bədən olması faktıdır.
Dil fəlsəfəsi
Söz ilə ideya arasındakı bütün təbii əlaqələri kəsmək Lokkun o dövrdə İngiltərədə dirçəliş yaşayan platonizmə hücumunun açar hissəsidir. Həmçinin, bu, aristotelizmin elminin iki vacib nöqtəsinə də hücumdür. İlk növbədə, o, stayiralının insan qavrayışı üçün ən vacib maddələrin xassələrinin elm üçün də ən fundamental şey olması hipotezinə qarşı çıxır. O, digər tərəfdən, Aristotelin təbii cisimlərin növlərə təsnifatının xüsusi olaraq nəzərə çarpan bir təbii reallığı əks etdirməsi gümanında səhv tutur. Əslində, Lokka görə, "növlər bir şeyin bənzərliyinə əsaslanan bir anlayış işi"dir.
Qaraköpəktəpə yaşayış yeri
İnşaat qalıqları
Qaraköpəktəpənin üst qatlarında, birinci qazıntı sahəsində böyük, çoxotaqlı evin qalıqları aşkar edilmişdir. Evin divarları iri həcmli əhəngdaşı parçalarından tikilmişdir. Bütün otaqlar dördkünc formalı olub, bir- birindən qalın divarla ayrılmışdır. Divarlar bəzi yerlərdə 1m hündürlüyündə qalmışdır. Otaqların döşəməsi bərk torpaq layından ibarətdir. Burada qızarmış torpaq qatını kül və kömür qalıqları örtmüşdür. Bu yaşayış kompleksinin yaxınlığında daşla döşənmiş sahənin olduğu müəyyən edilmişdir. İkinci qazıntı sahəsində böyük çay daşlarından, həmçinin yonulmamış əhəngdaşı parçalarından tikilərək, gil məhlul ilə bərkidilmiş divar qalıqları ortaya çıxarılmışdır. Bu divarların dördkünc formalı yaşayış binasına aid olduğu müəyyənləşdirilmişdir.
Barokko (musiqi)
Tarixi
Barokkonun mühüm fərqləndirici cəhətlərindən biri də bu və ya digər janrın şərhində məhdud çərçivədən kənara çıxan improvizasiya sərbəstliyi idi. Təbii ki, belə olan surətdə virtuoz (mahir ifaçı) musiqiçiyə daha kamil bir alət lazım idi. Bu dövrdə məharətli italyan ustaları A.Amati, C.Qvarneri, A.Stradivarinin yaratdıqları skripka, alt, violençel kimi kamil musiqi alətləri öz incə məlahətli səsi ilə bu gün də bizi valeh edir.
Rəsul Həmzətov
Həyatı
1940-cı ildə bir vaxtlar oxuduğu məktəbə müəllim işləməyə qayıdır. Ancaq burada o, uzun müddət işləmir. Bir neçə iş yerini dəyişən Həmzətov, avar səyyar teatrında rejissor köməkçisi, "Bolşevik qor" qəzetində və radioda işləmişdir.
Yaradıcılığı
2003-cü ilin sentyabrın 8-də şairin 80 illiyində Rusiya prezidenti Vladimir Putin ona vətən qarşısındakı xüsusi xidmətlərinə görə, ölkənin ən böyük mükafatını bağışlayır. Mahaçqala və Moskvanın teatr və konsert zallarında, həmçinin Sofiya, Varşava, Berlin, Budapeşt və başqa mədəniyyət mərkəzlərinin zallarında Rəsul Həmzətovun poetik gecələri müvəffəqiyyətlə qeyd olunur. Öz doğma avar xalqının böyük oğlu olan Rəsul Həmzətov Dağıstan dağlarındakı kiçik Sada auluna da və bütün yer kürəsinə də eyni dərəcədə mənsubdur. Rəsulun poeziyası – əsrin böyük hadisəsi, əsrin böyük möcüzəsidir.
Lathyrus tingitanus
(Lathyrus tingitanus) — paxlakimilər fəsiləsinin güllücə cinsinə aid bitki növü.
Əfrasiyab Məmmədov
Həyatı
1990-cı il noyabrın 18-də 62 yaşında Bakıda vəfat edib və Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Elçin Mirzəbəyli
Həyatı
Elçin Mirzəbəyli 12 avqust 1967-ci ildə Lənkəran şəhərində doğulub.
Əmək fəaliyyəti
Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında Nəriman Nərimanovun "Nadir şah" dramına quruluş verib. Quruluşçu rejissoru olduğu "Nadir şah" dramı paytaxt Bakıda və Azərbaycanın müxtəlif bəlgələrində, eləcə də Türkiyədə, İranda uğurla nümayiş etdirilib. Mədəniyyət Nazirliyində çalışdığı dövrlərdə bir çox dövlət tədbirlərinin ssenari müəllifi, rejissoru və redaktoru olub. Onların arasında Azərbaycan Demokratik Respublikasının 80, Şeyx Şamilin 200 illiyinə həsr olunmuş tədbirlər mühüm yer tutur. Milli Azadlıq Hərəkatının marşı olan, hal-hazırda Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrində ifa olunan, orta ümumtəhsil müəssisələrində tədris edilən "Azadlıq" marşının müəllifidir. Şeirlərinə Abbas Əhməd, Xanım İsmayılqızı, Nailə Mirməmmədli, Hikmət Mirməmmədli, Hatəm Nəbioğlu və digər tanınmış musiqiçi və bəstəkarlar tərəfindən mahnılar bəstələnib. Bu mahnıların arasında Abbas Əhmədin ifa etdiyi "Ürəyim yanar" mahnısı daha çox populyarlıq qazanıb. Şeirləri, esseləri və publisistik məqalələri Azərbaycan, Türkiyə, İtaliya, Özbəkistan və Rusiyada nəşr olunub. "Xalq Cəbhəsi" qəzetinin, Azərbaycan və İtalyan dillərində yayımlanan "Via della Seta" (İpək yolu) jurnalının baş redaktoru və Beymedia İnformasiya Agentliyinin baş direktorudur.
Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq münasibətlər və iqtisadiyyat fakültəsi
Tarixi
Bakı Dövlət Universiteti Elmi Şurasının tarixi qərarı əsasında 1991/92-ci tədris ilindən yeni bir fakültə – Beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq hüquq fakültəsi yaradıldı. Fakültənin tələbə kontingenti həmin ixtisaslar üzrə ilkin qəbulun, eləcə də BDU-nun Hüquq fakültəsinin beynəlxalq hüquq ixtisası və Tarix fakültəsinin və Lənkəran Dövlət Universitetinin beynəlxalq münasibətlər ixtisası üzrə təhsil alan tələbələri hesabına formalaşdırıldı.
Şomutəpə yaşayış yeri
Haqqında
Şomutəpə sakinləri bir sıra çiy kərpicdən tikilmiş dairəvi formalı evlərdə yaşamışlar. Evlərin divarları bəzən silindrik olmuş, bəzən isə yuxarıya doğru yığılmışdır. Tavan döşəməyə basdırılan xüsusi dirəklə saxlanmışdır. Evlərin bir, bəzən isə iki girişi olmuşdur. Evləri qızdırmaq üçün istifadə edilən ocaqlar divarların dibində yerləşdirilmişdir. Yaşayış binalarının diametri ən çox 3,7 m olmuşdur. Ocaqlar bəzən də həyətdə olmuşdur. Şomutəpənin təsərrüfat binaları da yaşayış evləri kimi dairəvi planlı olmuşdur. Yaşayış evlərinə bitişik olan təsərrüfat binaları bir həyətin ətrafında yerləşmişdir. Bir sözlə, Şomutəpə yaşayış yeri müəyyən ailələrə məxsus olan ayrıca təsərrüfat-məişət komplekslərinin məcmuyundan ibarət olmuşdur. Diametri 3 m olan binalardan yalnız biri yarımqazma tipli olmuşdur. Onun içərisinə girmək üçün xüsusi pilləkən düzəldilmişdir. Şomutəpə yaşayış yerindən taxıl dənləri, daşdan və sümükdən hazırlanmış əmək alətləri, o cümlədən dən daşları, oraq dişləri, sümükdən oraq çərçivəsi, toxalar, sümükdən hazırlanmış qadın fiquru aşkar olunmuşdur. Keramika məmulatı qum qarışıq gildən hazırlanmış, bəzən qırmızı boya ilə örtülmüşdür. Şomutəpədə dördkünc formalı dulus kürəsinin qalıqlarına, bəzi evlərin həyətində isə təsərrüfat quyularına rastlanmışdır.
Lathyrus torreyi
— paxlakimilər fəsiləsinin güllücə cinsinə aid bitki növü.
Xantəpə yaşayış yeri
Tоpоnim "xan" və "təpə" sözlərindən ibarətdir. "Xanın təpəsi" mənasındadır. Titul bildirən xan kоmpоnentinə təpə termini birləşərək Xantəpə оrоnimini yaratmışdır.
Təpə dairəvi fоrmalıdır. Hündürlüyü 8-10 metrdir. Xantəpə yaşayış yerində, yalnız kəşfiyyat xarakterli qazıntı işləri aparılmışdır. Bu qazıntı işləri zamanı buradan eneоlit ilk və tunc dövrlərinə aid gil məmulatı və daş alətlər tapılmışdır. Eneоlit dövrünə aid mədəni təbəqədən (5 metr qalınlığından) gil qab qırıqları, daş alətlər (bıçaqvari lövhələr, müxtəlif qəlpələr, dən daşları, həvəngdəstə, sürtgəc və s.) aşkar edilmişdir. Xantəpənin gil məmulatı içərisində üzərində оd və his izi qalmış yuvaraq fоrmalı bоz rəngli qab (butə) diqqəti cəlb edir. Məhz, bu qab Zaqafqaziyada ən qədim metal tapıntıdır. Gil qabların üzərində yapma və cızma naxışlara, dairəvi batıqlara rast gəlinmişdir.
Dmitri Feldman
Dmitri (Markus) Moiseyeviç Feldman — Operator.
Fotojurnalistika
Müharibə fotoqrafiyasının yaranması
Bir qəzet hekayəsinin illüstrasiyasında istifadə edilən ilk fotoşəkil, 25 iyun 1848-ci “İyun günləri” qiyamında çəkilmiş Parisdəki barrikadaların təsviri idi; foto 1–8 iyul 1848-ci il tarixlərində "L'Ilustration" qəzetində oyma vasitəsilə həkk olunaraq mətbuata çıxmışdır.
Qızıl əsr
Məsələn, Aqusti Sentellesin fotojurnalistikası 1930-cu illərin sonlarında İspaniyada vətəndaş müharibəsi zamanı Respublikaçı tərəfin təbliğat səylərində mühüm rol oynadı.
ABŞ jurnalisti Yulien Brayan 1939-cu ilin sentyabrında İkinci Dünya müharibəsinin başlağıcında Nasist Almaniyasının ağır bombardmanına məruz qalan Polşadakı vəziyyətin fotolarını və filmini çəkdi. O həmçinin, rəngli fotoqrafiyada da qabaqcıl işçi idi.
Zəifləməsi
"Fotojurnalistikanın qızıl əsri" 1970-ci illərdə bir çox foto-jurnalların nəşrini dayandırması ilə sona çatdı. Onlar reklam gəlirləri məsələsində böyük dövriyyə və yüksək xərcləri davam etdirmək üçün digər media ilə rəqabət edə bilmədiklərini müşahidə etdilər. Buna baxmayaraq həmin jurnallar foto-esse məsələsində və təsvirlərin gücü barədə jurnalistikaya çox şey öyrətdi.
Müasir fotojurnalistika
1920–1930-cu illərin jurnalistika fotoqrafiyası, həmçinin sosial fotoqrafiya hesab olunur. O zamanlar fotoqrafiya totalitar rejimlər üçün (kommunizm və nasizm) hakimiyyət və təbliğat silahı olmuşdur. İncəsənətin inkişafı dayandı, incəsənətdəki yeni təcrübələr arzuolunmaz nəticə verirdi və azad nitq, demək olar ki, qeyri-mümkün idi. Yeni istiqamətlərin inkişafı üçün çalışan rəhbərlər ölkəni tərk edirdi. Totalitar rejimlər fotoqrafiyadan istifadə edərək cəmiyyətin inamını sarsıtdı. Hitlerin "Mein Kampf" kitabında qeyd etdikləri Avropanın hər yerində dəhşətli hadisələrdən xəbər verirdi. 1933-cü ildən bəri Almaniyada nasistlər bütövlükdə mətbuat və fotojurnalistikanı öz nəzarətləri altına almış və sistemli şəkildə bundan istifadə etmişdilər.
Qeyri-etik təcrübələr
Əvvəl "Los-Angeles Times" qəzetində işləmiş təcrübəli fotoqraf Mayk Midovs 27 Oktyabr 1993-cü ildə Kaliforniyanın cənubunu baş verən çox böyük və dəhşətli yanğını lentə alırdı. Onun Los-Anceles dairəsinin yanğınsöndürəni Mayk Alveşin Altadenada yerləşən hovuzda özünü sərinlətməsi zamanı çəkdiyi fotoşəkil məşhurlaşmışdı və həmçinin "The Times" və digər yerli qəzetlərdə nəşr olunmuşdu. Fotoşəkili Pulitser Mükafatına təqdim etməzdən əvvəl Midovsun tapşırıq redaktoru Fred Svits yanğınsöndürən ilə əlaqəyə keçdi. Məlum oldu ki, Midovs yanğınsöndürəndən hovuza getməsini və başına su səpməsini istəyib. Midovs "Bunun yaxşı fotoşəkil olacağını söyləməkdə günahkar ola bilərəm, amma xatırladığım qədərilə mən birbaşa ondan bunu etməsini istəmədim … Mən artıq neçə illərdir ki, insanlara qaynar xəbərlər təqdim edirəm və həyatımda heç vaxt bir şəkil qurmamışam". Bundan sonra Midovsun bir həftə ərzində ödənişləri dayandırıldı və fotoşəkil bütün mükafat yarışmalarından çıxarıldı. "The Times" qəzeti bunu "quraşdırma" adlandırdı və fotoşəklin nəşr olunduğu sayın fotoqrafiya direktoru Larri Armstronq deyirdi: "Siz vəziyyəti manipulyasiya edəndə, həmçinin xəbərləri də manipulyasiya etmiş olursunuz".
Abxaziya
Abxaziyada müharibə
Müharibə zamanı hər iki tərəfdə insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulduğu bildirildi. Gürcü qoşunları müharibənin birinci mərhələsində "abxaz əhalisini terror etmək, qarət etmək və evlərindən qovmaq məqsədilə" qarət və qətllər törətməkdə ittiham olunmuşdur, Gürcüstan isə Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) Budapeşt (1994), Lissabon (1996) və İstanbulda (1999) Zirvə toplantıları tərəfindən də tanınan Abxaziyadakı gürcülərin etnik təmizləməsində abxaz qüvvələrini və onların müttəfiqlərini günahlandırmışdır.
Müharibədən sonrakı dövr
Müharibədən sonrakı illərdə də sporadik zorakılıq aktları davam etdi. Rusiya sülhməramlılarının Abxaziyadakı sülhməramlı statusuna baxmayaraq, gürcü rəsmiləri mütəmadi olaraq iddia edirdilər ki, rus sülhməramlıları abxaz üsyançılarına silah və maliyyə dəstəyi verməklə zorakılığa sövq edir. Rusiyanın Abxaziyaya dəstəyi rus rublunun faktiki valyutaya çevrilməsi və Rusiyanın Abxaziya əhalisinə pasport verməyə başlaması ilə daha qabarıq oldu. Gürcüstan həmçinin Rusiyanı Kodori dərəsində gürcülərin nəzarətində olan şəhərlərə hücum etmək üçün vertolyotlar göndərərək hava məkanını pozmaqda ittiham edib. 2008-ci ilin aprelində Abxaziya da daxil olmaqla Gürcüstanın hava məkanına girişi qadağan edilmiş Rusiyanın MiQ təyyarəsi gürcü PUA-sını vurdu. thumb|2006-cı ildə Abxaziyanın [[Pisunda şəhərində dənizkənarı]] 9 avqust 2008-ci ildə Abxaziya qüvvələri Kodori dərəsində gürcü qüvvələrini atəşə tutdu. Bu insident Rusiyanın Gürcüstanın hücumuna məruz qalan osetin separatçılarını dəstəkləmək qərarına gəldiyi 2008-ci ildə Cənubi Osetiya müharibəsinə təsadüf etdi. Münaqişə Rusiya Federasiyası ilə Gürcüstan Respublikası arasında genişmiqyaslı müharibəyə çevrildi. 10 avqust 2008-ci ildə təxminən 9.000 rus əsgəri guya respublikadakı rus sülhməramlılarını gücləndirmək üçün Abxaziyaya daxil oldu. 1000-ə yaxın abxaz əsgəri Abxaziya daxilində qalan gürcü qüvvələrini Yuxarı Kodori dərəsində qovmaq üçün hərəkətə keçdi. Avqustun 12-də gürcü qüvvələri və mülki əhali Gürcüstan hökumətinin nəzarəti altında olan Abxaziyanın son hissəsini boşaltdılar. Rusiya Abxaziyanın müstəqilliyini 26 avqust 2008-ci ildə tanıdı. Bunun ardınca 1994-cü il atəşkəs sazişinin ləğv edildi və BMT və ATƏT-in monitorinq missiyalarına xitam verildi. 2008-ci il avqustun 28-də Gürcüstan parlamenti Abxaziyanın Rusiya tərəfindən işğal olunmuş ərazisi elan edilməsi haqqında qərar qəbul etdi.
Statusu
Suveren dövlətlərin əksəriyyəti Abxaziyanı Gürcüstanın ayrılmaz hissəsi kimi tanıyır və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə uyğun olaraq onun ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir, lakin Belarus Abxaziyanın tanınmasına rəğbətini ifadə edib. Bəzi dövlətlər Abxaziyanın Rusiya hərbçiləri tərəfindən işğal altında olduğunu rəsmən qeyd ediblər. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı hər iki tərəfi mübahisəni diplomatik dialoq yolu ilə həll etməyə və Gürcüstan konstitusiyasında Abxaziyanın yekun statusunu ratifikasiya etməyə çağırır. Bununla belə, Abxaziyanın de-fakto hökuməti Abxaziyanın bir neçə başqa ölkə tərəfindən tanınmasına baxmayaraq, onu suveren ölkə hesab edir. 2000-ci ilin əvvəlində BMT-nin o vaxtkı Baş katibinin xüsusi nümayəndəsi Diter Boden və Rusiya, ABŞ, Birləşmiş Krallıq, Fransa və Almaniya nümayəndələrindən ibarət Gürcüstanın Dostları Qrupu Gürcüstanın ərazi bütövlüyünə hörmət əsasında Abxaziya və Gürcüstan hakimiyyəti arasında səlahiyyətlərin mümkün bölüşdürülməsini təsvir edən sənəd hazırladı və qeyri-rəsmi olaraq tərəflərə təqdim etdi. Abxaziya tərəfi isə heç vaxt sənədi danışıqlar üçün əsas kimi qəbul etməyib. Nəhayət, Rusiya da sənədi təsdiqləməkdən imtina etdi. 2005 və 2008-ci illərdə Gürcüstan hökuməti Abxaziyaya yüksək dərəcədə muxtariyyət və Gürcüstanın sərhədləri və yurisdiksiyası daxilində mümkün federal quruluş təklif edib. 18 oktyabr 2006-cı ildə Abxaziya Xalq Assambleyası Rusiyanı, beynəlxalq təşkilatları və digər beynəlxalq ictimaiyyəti Abxaziyanın müstəqil dövlətin bütün xüsusiyyətlərinə malik olması əsasında Abxaziyanın müstəqilliyini tanımağa çağıran qətnamə qəbul etdi.
Abxaziya Respublikası
Qanunvericilik səlahiyyətləri 35 seçilmiş deputatdan ibarət Xalq Məclisinə məxsusdur. Sonuncu parlament seçkiləri 2017-ci ilin martında keçirilib. Məclisdə abxazlardan başqa etnosların (ermənilər, ruslar və gürcülər) az təmsil olunduğu iddia edilir.
Abxaziya Muxtar Respublikası
thumb|[[Abxaziya Muxtar Respublikası|Abxaziya Muxtar Respublikasının loqosu]] Abxaziya Muxtar Respublikası hökuməti Gürcüstanın Abxaziyanın qanuni hökuməti kimi tanıdığı sürgündəki hökumətdir. Bu hökumət həmçinin Abxaziyadakı müharibə və ondan sonra baş verən etnik təmizləmədən sonra Abxaziyanı tərk etməyə məcbur olmuş 250.000 məcburi köçkünün işlərinə də qismən cavabdehdir. Hökumətin hazırkı rəhbəri Vaxtanq Kolbayadır.
Etnik mənsubiyyət
1989-cu il siyahıyaalınması zamanı Abxaziyanın gürcü əhalisi əhalinin təxminən 45,7%-ni təşkil edərək 239.872 nəfər, erməni əhalisi isə 77.000 nəfər idi. 1992-1993-cü illər müharibəsindən qaçan insanlar səbəbiylə etnik təmizləmə və köçkünlük nəticəsində gürcü əhalisinin çox hissəsi və bir qədər də rus və erməni əhalisi xeyli azaldı. 2003-cü ildə ermənilər Abxaziyada 44.869 nəfər olmaqla ikinci ən böyük azlıq qrupunu təşkil edirdilər. 2011-ci ilin siyahıyaalınması zamanı gürcülər 46.455 nəfərlə ikinci ən böyük azlıq qrupunu təşkil edirdilər. Rəsmi rəqəmlərə baxmayaraq, qeyri-rəsmi hesablamalar hesab edir ki, abxaz və erməni icmalarının sayı təxminən bərabərdir.
Din
Həm Abxaziya, həm də Gürcüstan konstitusiyalarına görə, bütün dinlərin tərəfdarları qanun qarşısında bərabər hüquqlara malikdirlər.
Dil
Abxaz dilinin rəsmi statusuna baxmayaraq, Abxaziya daxilində digər dillərin, xüsusən də rus dilinin üstünlüyü o qədər böyükdür ki, hələ 2004-cü ildə ekspertlər onu "təhlükə altında olan dil" adlandırmışdılar. Sovet dövründə abxaz məktəblərində dilin tədrisinə başlanılırdı, ancaq tələb olunan təhsilin əksəriyyəti üçün rus dilinə keçilirdi. Respublika hökuməti yalnız abxazlara məxsus ibtidai təhsil yaratmağa çalışır, lakin imkanların və tədris materiallarının olmaması səbəbindən məhdud uğur əldə edilmişdir. Hətta respublikanın gürcü dilli bölgələrində belə, həmin dildə təhsilin başa çatması müəllimlərin abxaz dilində tədris əvəzinə rusdilli materiallara keçməsi ilə nəticələnib.
Təhsil
Rəsmi statistik məlumatlara görə, Abxaziyada əsasən paytaxtda gənclərə təhsil və peşə hazırlığı verən 12 texniki peşə təhsili kollecləri (2019-cu ilə qədər) var, baxmayaraq ki, bütün əsas rayon mərkəzlərində bir neçə kollec var. Müstəqil beynəlxalq qiymətləndirmələr göstərir ki, bu kolleclərdə hər il 1000 ilə 1300 arasında gənc (16-29 yaş arası) 20-yə yaxın müxtəlif ixtisas üzrə təhsil alır. Ən böyük kolleclər aşağıdakılardır:
Mifologiya
Misir mifologiyası
Dünyanın ən qədim mifologiyalarından biri hesab olunur. Misirlilərin mifoloji düşüncələri “Piramida mətnləri”, “Ölülər kitabı”, “Böyük himn”, “Amduat”, “Sərdabələr mətnləri” və s. kimi ilkin yazılı mənbələrdə öz əksini tapmışdır. Misir mifologiyasında allahlar panteonu çox zəngindir. Burada allahlar heyvan başlı insan şəklində təsəvvür edilir. Öküz-Apis, Minebis; ilan, timsahSebek; şahin-Qor və s. adlarla tanınan allahlar panteonu mövcuddur. Günəş allahı Atum-Ra dünyanın, digər allahların, insanların və s. varlıqların yaradıcısı kimi təsəvvür olunur. Misir miflərini məzmununa görə bu cür qruplaşdırmaq olar: 1. Ozirislə bağlı miflər 2. Ra ilə əlaqədar miflər 3. Nilə həsr olunmuş miflər Ozirislə bağlı müxtəlif mifik mətnlər mövcuddur. Ozirislə qardaşı Setin mübarizəsində siyasi motiv əsas yer tutur. Digər bir mifdə Oziris bitkiçilik allahı kimi təsəvvür edilir. Qışda təbiət öldüyü, yazda dirildiyi üçün Oziris də ölüb-dirilən allahdır. Üçüncü qisim miflərdə Oziris ölənlərin ruhunu mühakimə edən cəhənnəm hakimidir. “Pramida mətnləri”ndə Oziris “batmış allah” adlandırılır. O, yer allahı Qebin oğlu kimi təqdim olunur. Misirlilərin Allahlar panteonunda günəş allahı Amon-Ra (Atum-Ra) xüsusi yer tutur. Bir sıra miflərdə Ranın öz düşmənləri ilə mübarizəsi təsvir olunur. Heliopol variantında Atum-Ra Xaosdan yaranır, öz toxumunu udub hamilə qalır və beləliklə, hava allahı Şu, rütubət allahı Tefnutu yaradır. Sonralar onlar da digər allahları yaradırlar. Heliopolun məşhur “Böyük allahlar doqquzluğu” belə yaranır. Bu panteona daxıldir: Atum-Ra, Şu, Tefnut, Qeb, Nut, Oziris, İzida, Set və Neftida. Nil çayı ilə əlaqədar yaranan Misir mifləri Oziris və Ra ilə bağlı miflərlə, həm də dəfn mərasimi ritualları ilə vəhdətdə mövcuddur. Xaqi adlı ilahə kimi tanınan Nilin misirlilərin həyatını təmin etmək üçün yeraltı dünyadan yerüstü dünyaya çıxarılması Oziris haqqındakı mifoloji görüşlərlə bağlıdır.
Mingəçevir yaşayış yeri
Yerüstü materiallar və qazıntıdan aşkar edilmiş tapıntılar Kür-Araz dövrünü xarakterizə etmək üçün kifayət qədər material vermişdir. Bunlar dən daşları, həvənglər, dəstələr, toppuzlar, oraq dişləri, ox ucluqları və ağırlıq daşlarından ibarətdir. Sümükdən hazırlanmış dəlici və cilalayıcı alətlərə, iy başlıqlarına da rastlanmışdır.
UTC+14:00
UTC+14:00 — Saat qurşağı.
Kral Ceymsin Bibliyası
"Kral Ceymsin Bibliyası" işinin kitablarına Yəhudi Bibliyasından 39 kitab, Apokrifdən 14 kitabdan ibarət bir vəsiyyətnamələrarası hissə və Əhdi-Cədiddən 27 kitab daxildir. Tərcümə yazısı "üslub əzəməti"nə görə qeyd edilir. Kitab həmçinin, ingilis mədəniyyətinin ən əhəmiyyətli kitablarından biri və ingilisdilli dünyanın formalaşdırılmasında hərəkətverici qüvvə hesab edilir.
Tərcümə ilk dəfə Robert Barker tərəfindən çap edilmişdir və anqlikan kilsəsi səlahiyyətliləri tərəfindən təsdiqlənmiş Bibliyanın ingilis dilinə üçüncü tərcüməsi idi. Onlardan birincisi kral VIII Henri hakimiyyəti dövründə nəşr edilmiş "Böyük Bibliya" (1535), ikincisi isə kraliça I Elizabet hakimiyyəti dövründə nəşr edilmiş "Yepiskoplar Bibliyası" (1568) idi.
Niyazi Bədəlov
Filmoqrafiya
Bədii rəhbər kimi
Anri Berqson
Həyatı
1914-cü ildə Anri Berqson Fransa Akademiyasının üzvü seçilmişdi. Birinci Dünya müharibəsinin əsas siyasi nəticələrindən biri kimi Millətlər Liqası təsis olunduqda tanınmış fransız filosof yekdilliklə bu qurumun İntellektual əməkdaşlıq üzrə şurasının prezidenti vəzifəsinə gətirilmişdi.
Boom metod
Qısa prosedur
Başlanğıc materialına görə prosedurun optimallaşdırılması üçün, istədiyiniz nuklein turşusunun növləri (DNA / RNA, Xətti / dairəvi, ds / s, uzun / qısa) tələb olunur.
Ümumiyyətlə maqnit muncuqların keyfiyyəti aşağıdakı parametrlərlə xarakterizə olunur:
Əsas prinsiplər
Bu metodun prinsipi    bu chaotropic təsiri olan bu xaotropik agentin iştirakı ilə silisium hissəciklərinin və ya diatomların nuklein turşusu bağlayıcı xüsusiyyətlərinə əsaslanır.
Hərəkətlər
Bu zaman, maqnit hissəcikləri yaş olduğundan, pipet ucunun maye keçidinin ayrılması bölgəsinin daxili səthinə yapışır. Pipetin ucu P köçürülərsə və ya nəql olunarsa, maqnit hissəcikləri asanlıqla çıxmaz.
(b) Tutulan maqnit muncuqlarının yenidən asılması.
Böyük ipək yolu
Mənşəyi
Ural dağlarından başlayaraq Qafqaz dağlarına qədər olan ərazidə yerləşən Göytürk dövlətinin Başçısı Quman tanhu onlara başçılıq etmişdir
Ziya Rəcəbov
Həyatı
Rəcəbov Ziya Gündüz oğlu 14 avqust 1982-ci ildə Ağsu rayonunda anadan olub. 1989-cu ildə Ağsu şəhərində 1 saylı orta məktəbə gedib. 7-ci sinifə kimi bu məktəbdə oxuyub. Daha sonra ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçüb və təhsilini Bakının Mikayıl Müşviq adına 18 saylı orta məktəbində davam etdirib. 2000-2005-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının İdman Oyunları bölməsində təhsil alıb. 2005-2008-ci illərdə hərbi xidmətdə olub. 2008-ci ildə ailə həyatı qurub. İki qızı var.
Məhəmməd Quliyev
Təhsili və elmi dərəcə və elmi adları
1959-1965, tələbə, Mexanika-riyaziyyat fakültəsi, BDU
Seçilmiş əsərləri
8.Многомерная обратная краевая задача для систем параболических уравнений в ограниченной области. Вестник БГУ, №1, стр.27-35, 2009.
15.Многомерная обратная задача для систем гиперболических уравнений. Технологии и методики в образовании. Научно – технический журнал. № 1, 2010, Воронеж 2010, стр.14-22.
25. Непрерывная зависимость решения многомерной обратной краевой задачи для систем линейных параболических уравнений в неограниченной области.Tələbə, magistr, aspirant və gənc tədqiqatçıların “Riyaziyyat və Mexanikanın aktual problemləri” adlı elmi konf.materialları, Bakı-2010, səh.66-67. (29-30 aprel 2010)
28. Многомерная обратная задача для систем гиперболических уравнений. Технологии и методики в образовании. Научно – технический журнал. № 1, 2010, Воронеж 2010, стр.14-22
31. Multidimensional inverse boundary value problem for a system of hyperbolic equations. Applications and Applied mathematics AAM An International Journal volume 6 Issue 11 June 2011, Pp/2094-2109
39.Многомерная обратная задача для систем линейных параболических уравнений в неограниченной области. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi, Bakı Dövlət Universiteti, BDU-nun Hesablama riyaziyyatı kafedrasının 50 illik yubileyinə həsr olunmuş elmi konfrans, Bakı-2012, səh.159, (15-16 noyabr)
41. Непрерывная зависимость решения многомерной обратной задачи для квазилинейных параболических уравнений в ограниченной области. Azərbaycanın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illik yubileyinə həsr olunmuş “Riyaziyyat və Mexanikanın aktual problemləri” adlı respublika elmi konf.mater., s.159, 07-08.may, 2013
Kitablar
2. Исследование многомерных обратных краевых задач для параболических и гиперболических уравнений. Автореферат диссертации на соискание ученой степени доктора физико-математических наук, Баку, 2006, 37 стр.
211 (ədəd)
İki yüz on bir — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz ondan sonra, iki yüz on ikidən əvvəl gəlir.
7 (adət)
Adət haqqında
Hazırda müxtəlifyönlü tədqiqatlarda "yeddi" və "doqquz" rəqəmlərinin rəmzləşdirilmə səbəblərinin bir neçə itsiqamətdə izahına meyl müşahidə olunur. Ufoloji tədqiqatlar "doqquz" rəqəmini kainat və insan arasındakı struktur vahidlik prinsipi ilə əlaqələndirir. "Yeddi" rəqəmi ilə əlaqədar fikirlər içərisində insanın üzündə batini zahirlə əlaqələndirən yeddi yuva barəsində (iki göz, iki qulaq, iki burun dəliyi, bir ağız) rəylər geniş yayılmışdır. Bu istiqamətdə izahat "doqquz" rəmzləşdirilməsinin açıqlanmasında da müşahidə olunur. Qədim təriqətlər tarixi sufizmin söykəndiyi fəlsəfi məqamlar sırasında "yeddi" və "doqquz" rəqəmlərini də qeyd edir.
Çirozerin (departament)
Çirozerin — Nigeriyanın Aqadez regionuna daxil olan departament. Paytaxtı Çirozerin şəhərində yerləşir. 2011-ci ilə görə departamentin əhalisi 328 018 nəfər olmuşdur.
Şimali Amerika
Filiz yataqları
Filiz yataqları materikin şimalındakı Kanada qalxanı və Kordilyer dağlarında; yanar faydalı qazıntılar Şimali Amerika platformasının çökmə süxurlarında yayılmışdır. Appalaç dağları kömür və dəmir filizi ilə zəngindir.
Əhalisi
Şimali Amerikadakı bütün ölkələrin hamısının dünya okeanına çıxışı var. ABŞ və Kanada materikin İEÖ (İnkişaf etmiş ölkə)-ləridir.
Prora hoteli
Plan
Sevinc vasitəsilə Güc proqramı Veymar Respublikası dövründə Sosial Demokratlar və daha az dərəcədə kommunistlərin güc bazası olmuş işçi sinfini çox sayda münasib qiymətə mədəniyyət tədbirləri və kütləvi turizm təklif etməklə Nazi Partiyasına cəlb etmək üçün hazırlanmışdır. Nasist ideologiyasını daim təbliğatla aşılamaq üçün bir fürsət təqdim etdilər. 1933-cü ilin Noyabr ayında qurulan 1934-cü ildə 400.000 nəfər, həftəsonu ekskursiyalarında iştirak edən 7 milyon insanı və təşkil edilmiş gəzintilərə qatılan 1,6 milyonu nəzərə almasaq, 1937-ci ilə qədər 1.7 milyona yüksəlmiş bir sayda Güclə Sevinc Paketi turlarını aldı.
Konstruksiya
İnşaat 1936-cı ildə başladı və Proranın tikildiyi bir neçə il ərzində Reyxinin bütün böyük tikinti şirkətləri və təxminən 9000 işçi bu layihəyə cəlb edildi. 1938-ci ilə qədər tikinti xərcləri 237.5 milyon Reyxsmarka çatdı (2009-cu ildə 899 milyon avroya bərabər). 1939-cu ildə II Dünya Müharibəsinin başlaması ilə Prorada bina dayandı və inşaat işçiləri Peenemünde V Silahlar Zavoduna köçürüldü. Səkkiz yaşayış massivi və teatr və kinoteatr boş sütunlar olaraq qaldı. Üzgüçülük hovuzları və şənlik salonu heç vaxt materiallaşdırılmadı. Əgər kompleks başa çatdırılsaydı, dünyanın ən böyük tətil kurortu olacaqdı.
Dərbənd istehkamları
Dərbənd istehkamları – Dərbənd şəhərini müdafiə edən qədim qala divarları.
Əhəmiyyəti
Sasanilər şərqi Ön Qafqaz çöllərində yaşayan köçəri şimal tayfa və xalqlarının – maskutların, alanların, hun, sabir, xəzər və başqa türk tayfalarının Cənubi Qafqaz və İrana keçmələrinin qabağını kəsən belə istehkamların tikilməsində maraqlı idilər. Bizans da Dərbənd keçidinin və Sasanilərin şimal sərhədlərinin onun üçün təhlükə törədən köçəri tayfalara qarşı möhkəmləndirilməsinə çalışırdı. VIII əsr tarix əsərində xəbər verilir ki, V əsrdə imperator Markian (450-457-ci illər) Dərbənd divarlarını tikmək üçün maddi yardım göstərmiş, “bu işə öz xəzinəsindən çoxlu talant sərf etmişdi”.
VI əsrdə Sasanilər dövlətinin şimal sərhəddindəki ən mühüm strateji əhəmiyyətli məntəqələri Dərbənd və Dər-i alan (Alan qapısı) keçidləri idi. Beləliklə, Sasanilərin Dərbənd bölgəsində möhkəmləndikləri bir əsr ərzində – V əsrin ortalarından VI əsrin ortalarınadək fars padşahları Şirvan ərazisində İran torpaqlarına ardı-arası kəsilməyən hücumlar edən köçəri tayfalardan müdafiə məqsədilə nəhəng istehkamlar tikdirmişdirlər.
Ərəb tarixçisi əl-Məsudi (943-cü il) bu istehkamların əhəmiyyəti haqqında aşağıdakıları yazırdı:
İnşası
VII əsr alban müəllifi Moisey Kalankatlı “Böyük Çoğa (Dərbənd) şəhərinin əzəmətli divarlarından, fars hökmdarlarının Qafqaz dağları ilə Şərq dənizi arasındakı keçidi tutmaq məqsədilə möhkəm istehkamlar tikmək üçün memarlar toplanmasına və çoxlu materiallar axtarılıb tapılmasına böyük vəsait sərf edərək, ölkəni əldən salmasından” danışır.
İzzət Rüstəmov
İzzət Rüstəmov  – Bakı Dövlət Universitetinin sosiologiya kafedrasının müdiri, professor, fəlsəfə elmləri doktoru.
Ailəsi
Milli Qəhrəman Məzahir Rüstəmovun atasıdır.
Cənubi Amerika
İqlimi
Materikdə ekvatorial qurşaq Amazon ovalığının çox hissəsini əhatə edir. İl boyu burada isti və rütubətli hava hakimdir. İlin fəsilləri müşahidə olunmur. Subekvatorial qurşaq ekvatordan şimala və cənuba doğru geniş əraziləri əhatə edir. Yayda ekvatorial hava kütlələrinin hakim olduğu vaxt burada yağışlar başlayır. Qışda isə əraziyə quru küləklər daxil olur. Bu zaman yağıntılar azalır və quraqlıq dövrü başlayır. Tropik qurşaq subekvatorial qurşaqdan cənuba olan əraziləri əhatə edir. Materikin şərq hissəsi Atlantik okeanından gələn hava kütlələrinin təsiri altında olur. İl boyu isti və rütubətli hava şəraiti hakimdir. Bu ərazidə rütubətli tropik iqlim tipi yaranır. Sakit okeanı sahilləri və daxili hissələr üçün tropik səhra iqlim tipi səciyyəvidir. Burada il boyu quraqlıq olur. Peru soyuq cərəyanı üzərində yaranan duman və şeh yeganə rütubət mənbəyidir. Atakama səhrasında illərlə yağış yağmır. Tropik qurşaqda And dağlarının mərkəzi yaylasında iqlim sərtdir. Burada dünyanın ən quru, az məhsuldar yüksək dağlığı yerləşir. Ümumiyyətlə bura dünyanın ən quraq yerlərindən biri hesab olunur. Subtropik qurşağın iqlimi yayda tropik hava kütlələrinin təsiri altında formalaşır. Bu qurşaq üçün quru və isti havalar xarakterikdir. Qışda qərb küləkləri əraziyə okeandan mülayim və rütubətli hava gətirir. Bu səbəbdən də qurşaqda xeyli yağıntılar müşahidə olunur. Materikdə mülayim qurşaq ensiz cənub hissəni əhatə edir. Qərb küləklərinin il boyu gətirdiyi mülayim hava kütlələri bura üçün də xarakterikdir. Bu qurşaqda iki iqlim tipi ayrılır: Sakit okean sahilləri üçün dəniz iqlim tipi (buranı hətta Cənubi Amerikanın nəmişli küncü də adlandırılar); qurşağın şərq hissəsində rütubətin azaldığı mülayim kontinental iqlim tipi. Materikdə yüksək dağ iqliminə də rast gəlinir. And dağları yüksək dağ iqliminin müxtəlifliyi ilə seçilir. Burada dağ iqlimi təkcə dağın ətəyindən zirvəsinə doğru deyil, eyni zamanda şimaldan cənuba doğru da dəyişir.
Tribologiya
Triboloji sistemlər
Hissələrin səthləri arasında təmas münasibətləri şəkil də göstərilmiş triboloji sistem kimi ümumiləşdirilə bilir. Buradan göründüyü kimi triboloji sistemdə əsas cism və onun əksi olan cismin seçilməsi, səthin xassələrinə (kələkötürlük, bərklik, korroziyaya qarşı qat) təlabatın qoyulması, nisbi hərəkətin (sürüşmə, diyirlənmə, yuvarlanma) verilməsi, təmas səthində yaranan gərginliklər (qüvvə, təzyiq) və gözlənilən səthi zədələmə mexanizmləri (yeyilmə) araşdırılır. Aralıq materialının seçil-məsi ümumi triboloji sistem üçün çox əhə-miyyətlidir. Məsələn, yağlama materialının seçilməsi (sürtünmə əmsalı, istilikkeçirmə, materialın verilməsi) ilə təmasda olan hissə-lərin qarşılıqlı yüklənmə halına bir başa təsir etmək olur. Ətraf mühitin təsiri kimi burada temperatur və havanın rütubətliyi də nəzərə alınır.
215 (ədəd)
Həmçinin bax
Nombre 210
Mirağa Cəfərquliyev
Həyatı
Mirağa Cəfərquliyev Lerik rayonunun Günəşli kəndindəki Cəbiyəkuyə məhəlləsinə Çayokəş adlı yerdən 3 kilometr məsafədə su kəməri çəkdirmiş, atasının şərəfinə Əşrəf bulağını təmir etdirmişdir. Quliyəkijə məhəlləsində yolu təmir etdirib, asfalt döşətdirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Onun elmi redaktorluğu və önsözü ilə 20 monoqrafiya və bir sıra dərsliklər çap edilmişdir.
Böyükdaş yaşayış yeri
1 və 2 №-li otaqların mərkəzi hissəsində, içərisi küllə dolmuş, dairəvi formalı ocaqlar aşkar olunmuşdur. Buradan müxtəlif gil qab parçaları, manqal qalıqları, dən daşları, sürtgəclər, toxa və oraq dişləri də əldə edilmişdir. Çay daşlarından hazırlanmış əmək alətləri çoxluq təşkil edir.
Təpəyatağı yaşayış yeri
Təpəyatağı yaşayış yerində aşkar olunan suvaq qalıqları və onların üzərində qalmış çubuq izləri, burada toxuma divarlı, hər iki üzdən saman qarışığı olan gillə suvanmış evlərin olduğunu sübut edir. Abidədə, həmçinin ağac və təsərrüfat çuxurlarının qalıqlarına da rast gəlinmişdir.
Gəncə qalası
Tarixi
XVIII əsrin sonlarında Gəncə qalası yeni xanlığın paytaxtına çevrilir. Bu dövrdə şəhər bölgənin ən böyük ticarət mərkəzlərindən biri idi. Nadir şah Əfşar Gəncə qalasını ələ keçirmək üçün Çar Rusiyasından hərbi kömək istəməli olur və ona Bakı qalasından artilleriya və hərbi heyət göndərilir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Gəncə qalası planda qeyri-bərabər altıbucaqlı formasına malik idi. Qalanın içinə aparan iki yol onun şərq və qərb tərəflərində yerləşirdi. Qaladan xaricə üç yol çıxırdı ki, onlar da “İrəvan yolu”, “Şuşa yolu”, “Kür və ya Tiflis yolu” adlandırılırdı. Qala divarının şimalından keçən yol isə həmin üç yolu birləşdirirdi. 300px|thumb|right|Gəncə qalasının ikinci (xarici) divarları XIX əsrə fotoda.
Chamaegeron
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Mərzifonlu Qara Mustafa Paşa
Həyatı
1634-cü ildə Mərzifonun Marınca kəndində dünyaya gəlmişdir. Atası Oruc bəy sipahi əsgəri idi. Atasının IV Muradın Bağdad səfərində şəhid düşməsi ilə 4 yaşında yetim qaldı və bundan sonra atasının dostu olan Amasiya sancaqbəyi Körpülü Mehmed Paşanın himayəsində onun övladlarıyla birlikdə böyüdü. Bu illər ərzində Körpülü Mehmed Paşanın qızı Saliha xanımla evlənən Mustafa Paşa qaynatasının sədarəti dövründə əvvəlcə silahdarlığa, ardından sədarət kəndxudalığına yüksəldi və bu vəzifədə ikən Ərdəl səfərinə qatıldı. Yanova qalasını fəthi xəbərini gətirdiyi üçün IV Mehmed tərəfindən ikinci miraxur təyin edildi (1 sentyabr 1658) və iki il sonra Silistrə bəylərbəyi olaraq saraydan ayrıldı. Bu vəzifədə ikən Ədirnədən paytaxta dönən Validə Turhan Sultanı müşayiət etdi. Ardından vəzirlik rütbəsi alaraq Diyarbəkir bəylərbəyi oldu. Körpülü Fazil Əhməd Paşanın sədarəti dövründə kaptan-ı dəryalığa gətirilən Mustafa Paşa 4 ildən artıq müddətdə bu vəzifədə qaldı. Sədrəzəm Uyvar səfərinə qatıldığı dövrdə səfərin sonunadək kaptan-ı dəryalıqla yanaşı sədarət naibi olaraq da fəaliyyət göstərdi. Arslan Mustafa Paşanın kaptan-ı dəryalığa gəlməsi ilə bu vəzifədən alındı. Sədrəzəmin Krit səfərinə çıxmasıyla ikinci dəfə sədarət naibliyinə gətirildi (9 may 1666) və 3 ilə yaxın bu vəzifədə qaldı. Səfərin ardından sədrəzəmlə birlikdə Lehistan kralına qarşı tərtib olunan səfərə qatıldı. 18 oktyabr 1672 tarixində Lehistanla bağlanan sülh müqaviləsinin müzakirələrində iştirak etdi. Ardından yenidən sədarət naibi təyin olunan Mustafa Paşa 1674-cü ilin avqustunda Lehistana aid Uman qalasının alınmasında iştirak etdi. Ertəsi il Ədirnədə tərtiblənən şənliklər əsnasında IV Mehmedin 5 yaşındakı qızı Ümmü-Gülsüm Sultana namizəd seçildi. Bu əsnada səhhəti pisləşən Fazil Əhməd Paşanın xəstəliyi boyunca onun yerinə fəaliyyət göstərdi. Sədrəzəmin 5 noyabr 1676 tarixindəki vəfatının ardından isə sədrəzəmliyə gətirildi.
Barokko
Interyerdə barokko
Barok üslubu, simmetriya kimi klassik üslubun vacib xüsusiyyətini saxlasa da, təmtəraqlı dəbdəbə ilə xarakterizə olunur.
Nəhəcir nekropolu
Haqqında
Nekropoldakı kromlexlərdən birinin tədqiqi göstərdi ki, qəbir kamerası torpaqda qazılmış oval çaladan ibarətdir. Nəhəcir nekropolundan aşkar olunan materiallar monoxrom boyalı küpə və kasa tipli qablardan ibarətdir. Bizim A.Q.Seyidovla apardığımız araşdırmalar zamanı həmçinin basma naxışlı keramika məmulatı da aşkar olunmuşdur.
Zahir Əmənov
Həyatı
Müxtəlif vaxtlarda Turan, APA agentliklərinin, "GÜN-Səhər", "Azadlıq" və digər qəzetlərin cənub bölgəsi üzrə müxbiri olub.
Gilgilçay səddi
Tarixi
Gilgilçay ətrafında V əsrin sonu VI əsrin əvvəllərində tikilmiş bir-birindən 220 m aralı iki divardan ibarət gil sədlər mövcuddur. I Qubad (488-531) Xəzər dənizi ilə Qafqaz dağlarının arasındakı keçiddə, Beşbarmaq dağının başında tikdirmişdi. Həmin istehkamlar Barmaq divan adlanırdı. Ərəb tarixçisi əl-Məsudi bunu xatırlayaraq yazırdı:
"əl-Bab haqqında, Kəsra Ənuşirəvanın atası Qubad ibn Firuzun Məsqət deyilən yerdə daşdan tikilmiş şəhərə bənzər qəribə tikililər inşa etməsi haqqında – Şirvanda tikdirdiyi Surətın (palçıqdan hörülmüş hasar) adı ilə məşhur olan divarlar, bərməki kimi tanınan və Bərdə vilayətinə bitişən daş divar haqqında çoxlu xəbərlər var..."
Chamaemelum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Oslo
Oslo (norv. Oslo, 1624-cü ildən 1925-ci ilədək Kristianiya adlanıb) — Norveçin paytaxtı və ən böyük şəhəridir. Əhalisinin sayı 658.390 (1.403.268) nəfərdir (2018). Bunun 26%-ni immiqrantlar təşkil edir.
Sərpuş
thumb|right|360px|Sərpuş Sərpuş — Qədim Azərbaycan məişətində işlədilən mis qapaq.
Yaşar Kamal
Yaşar Kamal (, əsl adı ; ) — kürd əsilli Türkiyə yazıçısı.
Anatollu Qəniyev (film)
Məzmun
Film Azərbaycan muğənnisi, Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının, eləcə də Azərbaycan Dövlət Radio və Televiziyasının solisti olmuş Anatollu Qəniyevin həyat və yaradıcılığı haqqındadır.
Gəncə qapıları
Tarixi
Gelati monastrına gələnlərə guya Gürcü çarının Gəncəni döyüşlə tutduğu və darvazanın zəfər rəmzi kimi Gürcüstana gətirildiyi fikri aşılanır. Əslində isə gürcü çarı I Demetre 1139-cu il Gəncə zəlzələsi zamanı şəhərin müdafiəsiz olmasından istifadə edərək bura qarət məqsədi ilə hücum edib.
Firuz-1 düşərgəsi
Arxeoloji tədqiqi
Firuz-1 düşərgəsi Qobustanda Kiçikdaş dağının şərq ətəyinin orta hissəsində, dəmir yolu xəttindən aralıda qədim qayaüstü təsvirlər kolleksiyasının 80 №-li daşın üstünü örtmüş, uzunluğu 20 m, parçasının şərq və şimal tərəfləri altında əmələ gəlmiş, 2–3 m dərinliyində örtülü sahədə aşkar edilmişdir.
Qəbir abidələri
Tədqiqatlar “Firuz” düşərgəsində dəfn olunanların çox güman ki, təbii fəlakət (zəhərlənmə, yoluxucu xəstəlik və başqa bu kimi) nəticəsində eyni vaxtda ölmüş və eyni vaxtda dəfn olunmuş qəbilə üzvləri olduğu barədə fikir yürütməyə əsas verir. Ölülər düşərgədə qazılmış bir qədər çökək yerə qoyularaq, üstü də həmin yerdən qazılıb çıxarılmış torpaqla örtülmüşdür. Bununla da, düşərgə, qalan sakinlər tərəfindən birdəfəlik tərk edilmişdir. Qəbrin içi və üstünün torpağı nə tərkibi, nə rəngi, nə də qəbir və onun üstünü örtülmüş torpaqda təsadüf edilmiş çaxmaqdaşından qəlpə və alətlər ətrafdakı alt təbəqənin materiallarından seçilmir.
Ayxan Ayvaz
Yaradıcılığı
2011-ci ildə çap edilən Mən necə Polat Alemdar oldum komik romanı yazıçının ilk qələm təcrübəsi hesab olunur. Həmin ili ölkənin ən çox satılan kitabları siyahısına düşən roman indi də tez-tez müzakirə edilir.
Yazıçının hekayələri türk, rus, ingilis, gürcü dillərinə çevrilib, bir çox xarici ölkənin almanaxlarında dərc olunub.
Xarici keçidlər
- Müsahibələr və çıxışlar
Anlama... (film, 2008)
Anlama... qısametrajlı bədii filmi rejissor Murad Muradov tərəfindən 2008-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Rüstəm İbrahimbəyovun Beynəlxalq Kino Məktəbinin istehsalıdır. Film cəmiyyətin insanlara qarşı olan biganəliyindən bəhs edir. Əsas rolları Ələkbər Əmiraslanov, Əlizamin Abdullayev, Azər İsmayılov və Anar Cabbarov ifa edirlər.
Məzmun
Film cəmiyyətin insanlara qarşı olan biganəliyindən bəhs edir.
Kemal Alispahiç
Həyatı
13 mart 1966-cı il təvəllüdlü bu mütəxəssis vətənində - Bosniya və Herseqovinada Jelezniçar və Sarayevo kimi klublarda çalışıb. 2009-cu ilin iyun ayında Muğan Salyan klubunun baş məşqçisi təyin olunub.
Cheirolophus
Növləri
[[SS 2 (*Cheirolophus arboreus (Webb & Berthel.) Holub
Mustafa Balel
Həyatı
Ədəbi aləmə 1972-ci ildə "Yeni Ortam" qəzetində yazdığı kitab resenziyaları və ədəbi-tənqidi məqalələri ilə qədəm qoyub. Qəzet və jurnallarda nəşr etdirdiyi hekayələri, ədəbi-tənqidi məqalələri və tərcümələri ilə məşhurlaşıb.
Chevreulia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi. Cins Cənubi Amerika (Braziliya, Boliviya, Ekvador, Argentina) və Folkland adalarına xasdır.
Uğurlu Xan karvansarası
Karvansara Gəncə bəylərbəyi (yaxud Qarabağ bəylərbəyi) Murtuzqulu xanın qardaşı oğlu I Uğurlu xanın vəsaiti və Şeyx Bəhaəddinin layihəsi əsasında hazırlanıb.
Tarixi və memarlığı
Uğurlu Xan karvansarası Gəncə şəhərində yerləşən başqa bir karvansaranın, Şah Abbas karvansarasının yaxınlığında yerləşir. Bu iki karvansaradan bir-birinə dörd daxili yol var. Kompleksin iki böyük həyəti var.
Hun imperiyası
Hunlar köçəri və döyüşkən xalq olmuşlar, sənətkarlıq, xüsusi ilə də silahqayırma çox inkişaf etmişdi, hunların güclü hərbi texnikası olmuşdur. Hun dövlətləri başında olan şəxs "tanhu" ya da "şenyu" olaraq çağırılırdı. Hökmdarlıqda müqəddəslik anlayışı vardı. Ölkə, dini adət hökmlərinə görə idarə olunurdu. Hökmdarlıq atadan oğula keçirdi. Ölkə, oğullar arasında şərqi, qərbi, mərkəz olaraq miras bölünürdü. Türk dövləti hökmdarı arvadına "katun"(xatun) deyilirdi. İdarəçilikdə o, söz sahibiydi.
Tarixi
IV əsrin sonlarına doğru Balamirin liderliyində qərbə doğru yeriyən Hunların bir hissəsi ilk dəfə Şərq Anadoluya girdilər. 374-cü ildə hunların xanı seçilən Balamir qərbə doğru xeyli irəliləyərək xeyli torpaqlar almış, şərqi german tayfalarını öz tərəfinə çəkmişdi. 375-ci ildə o, Dnepri keçərək viziqotları da məğlub etmişdi. Onun dönəmində hunlar müxtəlif istiaqamətlərdən yavaş-yavaş Roma imperiyasının sərhədlərinə doğru irəliləyirdilər. O cümlədən Qafqazdan keçərək Anadoluda Roma ordusunu məğlub etmişdilər. Balamirin ölümündən sonra oğlu ya da nəvəsi olduğu güman edilən Uldızin dövründə hunlar, Karpat dağlarını aşıb Macarıstana girərək burada Avropa Hun Dövlətini qurdular. Avropa Hun Dövlətinin xarici siyasəti Uldız dövründə təyin olunmuşdur. Uldız, Bizansı təzyiq altına almaq məqsədiylə Trakya üzərinə yeridi. Barış istəyən Trakya qubernatoruna "Günəşin batdığı yerə qədər hər yeri zəbt edə bilərəm" deyərək Şərqi Romaya (Bizansa) meydan oxudu. Türklərin gücündən çəkinən Bizans, müqavilə bağlayaraq Hunların üstünlüyünü qəbul etdi. Bu dövrdə Hunlar, Orta Avropadan Xəzərin şərqinə qədər uzanan geniş torpaqlara sahib olmuşdular. Dövlətin şərq bölgəsini Karatonun idarə etdiyi bilinirsə də bu hökmdar haqqında elə də çox məlumat yoxdur.
Roderik Davidson
Həyatı
Roderik Davidson Prinston Universitetində tarix təhsili alıb və universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Harvard Universitetində doktorluq dissertasiyası müdafiə etdikdən sonra məzunu olduğu Prinston Universitetində tarix fənnindən dərs deyib.
Molla Qurbanlı
Tarixi
Surxay İmamqulu oğlu Qurbanov ata tərəfdən Əbdüləlinin nəvəsi, Məşədi İsmayılın nəticəsi, Molla Qurbanın kötücəsidir. Əbdüləli Kərbəlanı ziyarət etdiyi üçün Seyidli oymağında Kərbəlayi Əbdüləli adı ilə tanınmışdır. O, Fatma xanımla ailə həyatı qurmuş, İmamqulu adlı oğlu olmuşdur. Surxay Qurbanov İmamqulunun oğludur.
Əcəmi Naxçıvani
Həyatı və yaradıcılığı
Əcəmi öz ömrünü İraq Sultanlığında — Azərbaycan Atabəylər dövlətinin ərazisində yaşamışdır. Bu dövlətin mərkəz şəhərlərindən biri də Naxçıvan idi. Atabəylər dövləti böyük atabəy Şəmsəddin Eldənizin dövründə yaranmış, onun oğlu Məhəmməd Cahan Pəhləvanın dövründə çiçəklənmişdi.
Bakı Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsi
Haqqında
1958–1959-cu tədris ilində fizika-riyaziyyat fakültəsi iki müstəqil fakültəyə – mexanika–riyaziyyat və fizika fakültələrinə ayrılmışdır.
Yusif Səmədoğlu
20 Yanvar faciəsi ilə bağlı fəaliyyəti
1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə, saat 23:30-da keçmiş Sovet İttifaqının qoşun hissələri tərəfindən Bakıda törədilən qırğınlarla bağlı Azadlıq radiosu vasitəsilə dünya ictimaiyyətinə çatdırmışdır.
Plantago elongata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.