cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rəhim Rəisniya
Bakı Dövlət Universitetinin fəxri doktoru seçilmişdir.
Karlis Kepke
Karyerası
Karlis Kepke birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1912-ci ildə qatıldı. O, Stokholmda baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarında iki yarışda iştirak etdi. Yarışı sona qədər başa vura bilmədi.
Azad bəy Vəzirov
Vəzirov Azad bəy Mirzə Həmid bəy oğlu — Çar Rusiyası və Azərbaycanın hərbi lideri, polkovnik. Sovet dövlət xadimi, neft sənayesinin təşkilatçısı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Süleyman Vəzirovun atası.
Göy Tanrı
Mifoloji təsəvvürlər
Ay. Göy Tanrının Yerdən olan qızı sayılırdı.
Cavanan-i Gürüh (Vərziqan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 44 nəfər yaşayır (10 ailə).
Denominasiya
Tarixin fantastik pul denominasiyaları
Ukraynada denominasiya sayəsində yeni milli valyuta peyda oldu. 25 avqust 1996-cı ildə ölkə prezidentinin fərmanı əsasında qrivna milli pul vahidi adını qazandı. 2 sentyabr tarixindən isə artıq 100 000 krb : 1 qrivna nisbəti ilə mübadilə prosesi başlamışdı. Keçmiş valyuta 16 sentybar tarixinə qədər qəbul edilirdi. O dövrdn etibarən milli valyutanın denominasiyası həyata keçirilməsə də, milli valyutanın dəyəri əhəmiyyətli dərəcədə enib.
Hikmət Cavadov
Həyatı
2023-cü ilin yanvar ayında Ukrayna vətəndaşlığı alıb.
Yanis Livens
Yanis Livens (16 aprel 1884 — ölüm tarixi məlum deyil) — Latviyalı keçmiş peşəkar velosiped yarışçısı. Yanis Livens Rusiyanı 1912-ci ildə V Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Farer dili
Farer dili (Føroyskt mál ) — Skandinaviya dilləri qrupuna aid dil. Danimarkaya məxsus Farer adalarında yayılmışdır. Farer dili Avropada yox olma təhlükəsi olmayan ən azsaylı dildir. Çünki Farer dilində danışılan yerlərin əksəriyyətində bu dildə ədəbiyyatlardan istifadə olunur və eyni zamnada həmin dildə radio və televiziya veilişləri rəsmi statusa malikdir.
Xəbər budaq cümləsi
Xəbər budaq cümləsi baş cümlənin əvəzlik-qəliblə ifadə olunmuş xəbərini izah edir və ismi xəbərin suallarına (kimdir? nədir? nədəndir? nə oldu? necədir? və s.) cavab verir.
Bayan (Portuqaliya)
Tarixi
Bayan şəhər tipli qəsəbənin əsası 1513-cü ildə qoyulmuşdur.
Zəmilərdə dairələr
Zəmilərdə dairələrin keçmişi 1670-ci illərədək uzansa da, varlıqlarına aid sübutlar son zamanlarda əldə edilməyə başlamışdır. Qeydə alınan ilk dairə 1966-cı ildə İngiltərənin Hertfordşir qəsəbəsi sakinləri tərəfindən görülmüşdür. 1972-ci ildə Vorminster bölgəsində əvvəlcə bir uçan naməlum obyekt (UNO) görülmüş, daha sonra buğda tarlasında əsrarəngiz şəkillər tapılmışdır.
Kane & Lynch: Dead Men
Oyun prosesi
Həmçinin oyunda demək olar ki, güllə ehtiyacı yoxdur. Güllələri ortaqlardan və ya ölülərdən götürmək olar. Baş qəhrəmanın dostları məhdud sayda ona istənilən kalibrdə güllə verə bilərlər.
Belçikada təhsil
Xüsusiyyətləri
Ali təhsil sistemi universitet və qeyri-universitet sektorlarına bölünür. Belçika ali məktəblərinə qəbul planı yoxdur, sadəcə müəyyən edilmiş sənədləri təqdim etmək kifayətdir. Ancaq müəyyən nüfuzlu universitetlər müsabiqəli qəbul imtahanları keçirirlər. Avropa Birliyinin abituriyentləri qəbul zamanı üstünlüyə malikdirlər.
Təhsil haqqı
Təhsil almaq üçün ssuda ailədə 3 uşaq olan və illik gəiri 1,15 mln. belç.fr.(31 min dollar) olan tələbələrə verilir. Bu zaman tələbənin yaşı 35-dən aşağı olmalıdır. Ssuda təhsilin sonuna kimi 4% -lə qaytarılmalıdır. Həcmi bir tələbəyə 800-1350 dollar, orta ssuda həcmi 270 dollardır. Ssuda 10 dəfəyə qaytarılır.
Viza rejimi
2 viza anketi və 2 rəngli fotoşəkil;
Pasport;
Göz (film, 2002)
Göz Panq qardaşları tərəfindən çəkilmiş qorxu filmidir.Panq qardaşları həmçinin bu filmin ardı olan Göz 2 və Göz 10 filmlərini də çəkiblər.
Balıq anodontu
Qidalanması
Onlar əsasən mikroorqanizmlər qidalanır. Xüsusi ilə kiçik plankton orqanizmlər üstünlük təşkil. Onların özləri isə su quşlsrının və balıqların yemini təşkil edir.
Mərmər mağara (Kosovo)
Mərmər mağara (Мермерна пећина/Mermerna pećina, Shpella e Mermerit) — Kosovonun Liplyan bələdiyyəsinin Domlye Qadimlye kəndində yerləşən karst mağarası. Mağaranın böyük hissəsi hələ də tədqiq edilməyib. Mağara 1966-cı ildə kəndli Ahmet Diti tərəfindən daş kəsərkən kəşf olunmuşdur.
Geogarypidae
Geogarypidae -Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan fəsilə. Fəsiləyə ümumilikdə 60 növ daxildir. Əsasən Afrika, Avropa, Asiya və Okeaniya ərazisində yayılmışdır.
Cinsləri
Fəsiləyə daxil olan cinslər :
Tamamlıq budaq cümləsi
''Mən inanıram ki (nəyə?), hədəfimiz müəyyən olacaq.
Neman
Neman — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kalininqrad vilayətinə daxildir.
Astabad
Tarixi
Şəhər feodal ara müharibələri nəticəsində dağıdılmış və tərk edilmişdir. 1967–1971-ci illərdə Araz su qovşağının tikintisi zamanı bu dəyərli tarixi abidə su altında qalmışdır. Şəhərdə epizodik şəkildə tədqiqatlar aparılmış, ciddi elmi axtarış və qazıntılara cəlb edilməmişdir.
Lütfi Şahverdiyev
Fəaliyyəti
1989-1991-cı illərdə "Azərkinovideo İstehsalat  Birliyinin  "Kino" qəzeti və "Film" jurnalında müxbir vəzifəsində çalışıb.1991-1994-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkətinin  "Xəbərlər"  baş  redaksiyasında müxbir və xəbər redaktoru kimi fəaliyyət göstərib.1996-2005-ci iilərdə müxtəlif  mətbuat orqanlarında şöbə müdiri və baş redaktor müavini vəzifələrində çalışıb.2005-2013-cü illərdə İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin  "Milli Azlıqlar ücün Verilişlər departamenti"ndə redaktor vəzifəsində, Azərbaycan Regional Televiziyaları İstehsalat  Birliyində redaktor və layihə rəhbəri kimi fəaliyyət göstərib. 2013-cü ildən İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində  "Carçıfilm" Yaradıcılıq  Birliyinin böyük redaktorudur.Onlarla televiziya verilişlərinin,sənədli televiziya filmlərinin layihə rəhbəri və ssenari müəllifidir.
I Ərdəşir
İlk illəri
Təbərinin məlumatına görə Ərdəşir 180-ci ildə İstəhrin Tiruda kəndində anadan olmuşdur. Gənc yaşlarında atası Fars knyazı Gozihrdən icazə alaraq onu Darab qalasına göndərmiş, qalanın arqbadı Tiridən sonra Ərdəşir qalanın hakimliyinə gəlmişdir. Get-gedə Ərdəşirin gücü artmış, atası Babək və qardaşı Şapurla birlikdə Gozihri devirmişdilər. Şapurun qəfil ölümündən sonra 222-ci ildə bütün Fars regionuna, Xuzistan və Kirmana hakimlik etməyə başlamışdı.
Ailəsi
Atası Babək Sasani yerli bir əsilzadə, babası Sasan İstəhr atəşgahının rahibi idi. Nənəsi isə Bəzrəngilər ailəsinə mənsub idi. Şapur və Balaş adlı iki qardaşı vardı.
Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!
Daha sonra mahnı 1962-ci ildə Binq Krosbi, 1959 – 1966-cı illərdə isə Din Martin tərəfindən müxtəlif versiyalarda səsləndirilib. Mahnının ən son dahi ifaçısı Frenk Sinatra olub. Sinatranın ifasında mahnı bir daha hit paradların zirvəsinə yüksəlib.
Pyerre Peynau
Pyerre Peynau (9 fevral 1890 — 12 iyun 1962) — Fransalı keçmiş peşəkar velosiped yarışçısı. Pyerre Peynau Fransanı 1912-ci ildə V Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Pyerre Peynau birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1912-ci ildə qatıldı. O, Stokholmda baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarında iki yarışda iştirak etdi. 14:49:59.4 saniyəlik nəticəsi ilə 92-ci yeri tutdu.
Serbiya əhalisi
Etnik qruplar
right|thumb|285px|Serbiyanın etnik qrup xəritəsi, 2002 əhali sayı
Latışlar
Belə götürülür ki, latışlar qədim Baltika xalqları olan latqalların, kurşilərin, zemqalların, sellərin və fin-uqor xalqlarının XVII əsrdə qovuşması nəticəsində yaranmışdır. İlk dəfə yazılı mənbədə latışlar haqqında 1613-cü ildə Georq Matsel tərəfindən qələmə alınmış "Latış katexizis"də qeyd edilir ("Lettisch Vademecum"). Latış dili haqqında 1525-ci ildə Almaniya da latış dilində nəşr edilmiş və saxlanmamış "Lüteran messe"sində də qeyd olduğu bildirilir.
Teodor Koçi
Teodor Koçi (15 aprel 1813 - 11 iyun 1866) — Avstriya botaniki.
Günəş elektrik stansiyası
Fotonaponska elektrana
Kəsəmən (Basarkeçər)
Tarixi
Kənd rayon mərkəzi Basarkeçərdən 15 km məsafədə yerləşir.
Bağa xaqan
Bağa xaqan — Göytürk xaqanlığının hökmdarı, Qara İssıq xaqanın ikinci oğlu idi.
Mənbə
Şi-Ci Tonqcian, cild 176
Kəsəmən (Basarkeçər)
Təhsil
1965-ci ildə uzun müddət məktəb direktoru işləmiş, Ermənsitan SSR-nin əməkdar müəllimi (1950) İsgəndər Hacıyevin anadan olmasının 60 illik yubileyi rayon səviyyəsində keçirilmişdir.
Təxminən 1967-ci ildə kənddə uşaq bağçası fəaliyyətə başlamışdır. İlk müdir Güləsər olmuşdur. Sonrakı illərdə Gülruba, 1984-cü ildən sonra isə Bəsti Əliyeva olmuşdur.
Əhalisi
1988-ci ildə azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən tarixi-etnik torpaqlarından qovulmuşlar. İndi burada ermənilər yaşayır.
Kəsəmən kəndində Şeşə Əlilər, Xudaverdilər, Tapanlılar, Kor Hüseynlilər, Usuflular, Kərimlilər, Hacı Əlilər, Abdullalılar, Səfərlilər kimi tanınan nəsillər yaşamışdır.
Qaçqınlıq
Kənd əhalisi 1018–1920-ci illərdəki II qaçqınlıq zamanı zorla doğma yurdlarından çıxarılaraq qaçqın düşmüşdür. Kənd əhalisi Daşkəsən, Gədəbəy, Samux, Şəmkir, Gəncə və başqa yerlərdə məskunlaşmışdır. Kənd əhalisi 1921-ci ilin yazında doğma yurdlarına qayıtmış, az bir hissəsi məskunlaşdığı ərazidə qalmışdır. Qaçqınlıq zamanı kəndin təxminən 70–80 evi, 400 nəfərə yaxın əhalisi olmuşdur. 1948–1953-cü illərdəki III qaçqınlıq zamanı kənd əhalisi doğma yurdlarından çıxarılaraq qaçqın düşmüşdür. Kənd əhalisi Tərtər rayonunun Qaradağlı kəndində məskunlaşmış, çox hissəsi 1955–1956-cı illərə qədər yenidən doğma kəndinə qayıtmış, təxminən 25–30 evi, 120–140 nəfərə yaxın əhali Qaradağlı kəndində qalmışdır. Qaradağlı kəndində yaşamaqla bərabər kənd yaxınlığındakı Təzəkənd adlanan yeni yaşayış məntəqəsini də özləri üçün daimi yaşayış məntəqəsi seçdilər.1988–1991-ci illərdəki IV qaçqınlıq zamanı əhalisi tamamilə doğma yurdlarından çıxarılaraq qaçqın düşmüşdür. Kənd əhalisi Bakı, Gəncə, Şəmkir, Gədəbəy, Tərtər, Xanlar, və başqa yerlərdə məskunlaşıblar. Kənd əhalisi bu günə qədər həmin yerlərdə yaşayırlar. Kəndin 160 evi, 1000 nəfərə yaxın əhalisi olmuşdur. Aparılan statistik məlumatlara görə Kəsəmən kəndinin 1905-ci ildən 1988-ci ilin dekabrına qədər 1000-dən çox evi, 10 000 nəfərə yaxın əhalisi olmuşdur.
Martina Çentofanti
Martina Centofani (d. 19 may 1998) — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast. Martina Centofani 2016-cı ildə İtaliyanı Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Centofani 2015-ci ilin Dünya Çempionatının qızıl və gümüş medalını qazanıb.
Yaponiyanın nüvə silahı proqramı
— ilk dəfə İkinci dünya müharibəsi zamanı Yaponiya imperiyası tərəfindən həyata keçirilmiş nüvə silahı proqramına verilən ad. Almaniya nüvə silahı proqramı kimi Yaponiyanın da nüvə silahı proqramı müxtəlif problemlərlə üzləşmiş və Hiroşima ilə Naqasakinin 1945-ci ilin avqustunda ABŞ tərəfindən atom bombardmanına məruz qalmasından öncə laboratoriya mərhələsindən o tərəfə keçə bilməmişdir.
1934-cü ildə Tokio Universitetinin professoru Hikoasaka Tadayoşi "atom fizikası nəzəriyyəsi"ni yayımlamışdır. Hikosaka bildirmişdi ki, atomun nüvəsi özündə böyük enerji saxlayır və bu enerjinin ayrılması məişətdə və silahların alınmasında istifadə oluna bilər. 1938-ci ilin dekabrından alman kimyaçılar Otto Han və Frits Ştrassman "Naturwissenschaften" jurnalına göndərdikləri əlyazmada uran elementinin neytronlarla bombardmanı zamanı barium elementinin müşahidə olunduğunu qeyd etmişdirlər. Onlar bu məlumatı Liza Meytnerə və xalası oğlu Otto Robert Frişə çatdırmışdırlar. Onlar bu hadisənin nüvə parçalanması olduğunu güman etmiştirler və 13 yanvar 1939-cu ildə Friş bunu təcrübi yolla təsdiqləmişdir. Bütün dünyadakı fizikaçıları dərhal zəncirvari nüvə reaksiyalarının həyata keçirilə biləcəyini anlamış və hökumətlərini nüvə silahlarının istehsalının mümkünlüyü barədə məlumatlandırmışdırlar.
Məğlubiyyətdən sonra
220px|thumb|Yaponiyanın ilk nüvə reaktoru JRR-1-ə həsr olunmuş poçt markası (1957). 16 oktyabr 1945-ci ildə Nişina ABŞ-dən RİKEN-də bioloji və tibbi tədqiqatlar üçün iki siklotrondan istifadə etməyə icazə vermələrini xahiş etmişdir. Xahişi tezliklə yerinə yetirilmişdir. Lakin 10 noyabrda ABŞ-nin Vaşinqtondakı Müharibə Katibliyindən RIKEN, Kioto Universiteti və Osaka Universitetindəki siklotronların məhv edilməsi barədə göstərişlər verilmişdir. Siklotronlar 24 noyabrda məhv edilmişdir. RIKEN-in siklotronları Tokio körfəzinə atılmışdır.
Müharibədən sonra
Satonun siyasi məsləhətçilərindən biri olan Key Vakayzumiyə görə Sato tezliklə bu prinsiplərin çox məhdudlaşdırıcı olduğunu anlamışdır və 1968-ci ilin fevralında "Dörd Nüvə Siyasətini" açıqlamışdır: Qeyd olunmuşdur ki, əgər ABŞ-nin dəstəyi mümkün olmazsa, Yaponiya seçimsiz qalarsa, nüvə seçimindən istifadə edə bilər. Başqa sözlə, Yaponiyanın nüvə seçimi qalmışdır.
100 illik şərəfli ömür (film, 2019)
100 illik şərəfli ömür — Hacı Zeynalabdin Tağıyev haqqında ekranlaşdırılan bədii-sənədli film.
Məzmun
Azərbaycan xalqının böyük oğlu, türk dünyasını iftixarı, nəcib əməlləri ilə zəngin bir insanlıq məktəbi yaradan Hacı Zeynalabdin Tağıyevin dərin və mənalı ömür yolunu əks etdirən "100 illik şərəfli ömür" bədii-sənədli filmdir. Filmdə əsas kadrların 30 faizini XX əsrin əvvəllərindəki köhnə kadrlar təşkil edir. Bu kadrlar Almaniyadan əldə olunub və Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində yenidən canlandırılıb.
İmam Mehdi
İmam Mehdi — On ikinci imam.
Zühur
Şiəlik və Sünnilik vasitəsilə Məhəmməd peyğəmbərdən və Əhli-Beyt imamlarından Mehdinin zühuruyla əlaqədar, onun Məhəmməd peyğəmbərin soyundan olduğuna və öz zühuruyla bəşər cəmiyyətini həqiqi kamilliyə qovuşduracağına və cəmiyyətə mənəvi həyat verəcəyinə dair sayısız hədislərdən əlavə, onun məhz Əhli-Beyt imamlarının on birincisi İmam Həsən Əskərinin (ə) oğlu olduğuna   və dünyaya gəlməyindən sonra uzun müddət gizli yaşadıqdan sonra zühur edəcəyinə və dünyayı zülümlə dolduğu kimi ədalətlə dolduracağı xüsusunda bir çox hədislər nəql edilmişdir.
Atası
Qeyd olunması lazım olan məsələlərdən biri də budur ki, bəzi sünni mənbələrində Həzrət Məhdi əleyhissəlamın atasının adı Abdullah qeyd edilmişdir. Halbuki şiə və sünni mənbələrindəki bir çox hədislər o Həzrətin atasının adının Həsən olduğuna dəlalət edir. Bu ixtilafın mənşəyi o olmuşdur ki, bəzi sünni mənbələrində o Həzrətin nişanələri sırasında Peyğəmbərin (s) aşağıdakı ifadəsi qeyd olunmuşdur: "Onun (Məhdinin) adı mənim adımdan, atasının da adı mənim atamın adından olacaq…"  Əldə olan faktlar göstərir ki, "atasının adı da mənim atamın adından olacaqdır" ifadəsi Peyğəmbərin (s) sözündə olmamış və hədis söyləyən özü onu bilərəkdən, ya da bilmədən Peyğəmbərin (s) cümləsinə əlavə etmişdir. Peyğəmbər (s) isə yalnız "onun adı mənim adımdan olacaqdır" — deyə buyurmuşdur. Hafiz Gənci Şafei bu barədə deyir :
Qadın sünnəti
thumbnail|lang=az Qadın sünnəti — klitorisin kəsilməsi, qadın cinsi şikəst etmələrinin ən məşhur üsuludur. Qadında edilən sünnətin ən yüngülü klitorisin kəsilməsi olub, məqsəd qadında cinsi zövq orqanı olan klitorisi korlayaraq bəkarəti qorumaq, qadının cinsiliyini və cinsi duyğularına maneə törətməkdir. Bununla yanaşı çox istənməyən risklərə hətta ölümə də səbəb olmaqdadır. Bu sünnət tipi daha çox Afrika ölkələrində məşhurdur.
Birləşmiş Millətlər (BM), hər il əksəriyyəti Afrika və Orta şərq ölkələrində olmaqla 3 milyon qadının sünnət edildiyini bildirdi.
Rafiq Dadaşov
Həyatı
Rafiq Ağahüseyn oğlu Dadaşov 20 iyul 1946-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1953–1961-ci illərdə Bakı şəhərində 171 saylı məktəbdə oxuyub. 1963-cü ildə 5 saylı fəhlə-gənclər gecə məktəbini bitirib.
1971–1972-ci illərdə Sovet ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olub. 1972–1995-ci illərdə "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında rejissor vəzifəsində çalışıb. 1995-ci ildən "Aztelefilm" birliyində işləyib. Daha sonra isə Teleradio Şirkətində "Sabah" yaradıcılıq birliyində rəhbər müavini vəzifəsində çalışıb. 1997-ci ildən yenidən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasına qayıdıb. 2002-ci ildə Azərbaycan Televiziya və Radio verlişləri QSC "Aztelefilm" birliiyində kinorejissor vəzifəsində çalışıb.
5 fevral 2017-ci ildə vəfat edib.
Hepbörn sistemi
Hüquqi status
Hepbörn sistemi ingilis dilinin fonologiyası əsasında qurulduğundan Yaponiyada qarşılığlarla qəbul dildi. 21 sentyabr 1937-ci ildə yapon hökuməti kunrey-şiki kimi tanınan sistemdən istifadə etmək tələb edən fərman buraxmışdı. Bu fərman 1945-ci ildə Yaponiyanın zəbti zamanı amerikalılar tərəfindən ləğv olunmuşdu və zəbtin bitməsindən iki il sonra 1954-cü ildə bir qədər dəyişmiş halda yenidən qüvvəyə mindi.
Qabarma və çəkilmə
Qabarma-çəkilmə hadisəsindəki sürtünmələrdən ötəri yer kürəsinin öz ətrafındakı dönmə sürəti azalar. Beləcə günlər yavaş yavaş uzanar. Qabarma-çəkilmə hadisəsindəki sürtünmə planetimizin dönmə sürətində yavaşlamağa səbəb olarkən, ayın da hər il yerdən 12,7 sm uzaqlaşmasına səbəb olar.
Zülfüqar (tank)
Xüsusiyyətləri
Tankın özünəməxsus fərqli bir qutu şəkilli, polad qaynaqlı qülləsi vardır. Zülfüqarın Sovet istehsalı T-72 və Amerika istehsalı olan M48 və M60 tanklarının əsas komponentlərindən hazırlandığına inanılır. Asqı sistemi ABŞ tərəfindən İrana verilən M48 / M60 Patton tanklarından modelləşdirilmişdir. SPAT 1200 ötürücüsüdə M-60-ın yerli modernizasiya edilmiş versiyası kimi görünür. Zülfüqar-1-in döyüş çəkisinin 780 at gücündə olan dizel mühərriki ilə 36 ton olduğu qeyd edilib; tankın güc-çəki sistemi 21,7 at gücü nisbətindədir. Zülfüqar-3 tanklarında isə güc-çəki nisbəti 17.85 at gücü nisbətindədir. Bəzi mənbələr bildirirlər ki Zülfüqarın dizaynı ilə Braziliya prototipi Osório arasında bənzərliklər vardır.
İbşir Mustafa Paşa
Həyatı
Əslən abxaz dır və dayısı Abxaz Mehmed Paşa nın yanında böyümüşdür. Belə ki, II Osmanın qatillərinin ələ keçirilməsi üçün üsyan edən Abxaz Mehmed Paşa nın ordusunda iştirak etmişdir. Onun 1629-cu ildə Bosniya bəylərbəyi seçilməsi ilə Mustafa ağa da Bosniya ya getdi. 1633-cü ilin sentyabrından etibarən Lehistan a tərtiblənən hücumlarda iştirak etmişdir. Dayısı Abxaz Mehmed Paşa nın edamından (1634) sonra Kəmankeş Mustafa Paşa nın xidmətinə girdi və onun vasitəsilə saray a alındı. IV Muradın İrəvan səfərinə miraxur olaraq qatıldı. Bağdad səfərindən döndükdən sonra baş miraxurluğ a yüksəldildi (1639). Həmin ilin aprel ində vəzirlik rütbəsiylə Budin bəylərbəyliyi nə gətirildi. Ardından Silistrə, Mərəş, Mosul, Van, Qaraman, Timeşvar əyalətlərinin idarəsinə gətirildi. 1647-ci ildə Sivas ətrafında başlayan Cəlali üsyanlarını yatırmaq üçün Sivas bəylərbəyi və sərdar-ı əkrəm seçildi. Əvvəlcə 20 may 1648 tarixində üsyankar Varvar Əli Paşanı öldürtdü və başını paytaxt a göndərdi. Bu əsnada Əli Paşanın həbs etdirdiyi Qaraman bəylərbəyi Körpülü Mehmed Paşa və bəzi vəzirlər azad edildi. Ertəsi il Gürcü Nəbi və Aslan Paşa üsyanlarını yatırmaqla vəzifələndirildi. Həmin ilin sonunda Dəməşq əyaləti nə göndərildi.
Buzeu (judets)
Coğrafiyası
Sahəsi — 6103 km². Buxarestin şimal-şərqində Karacale qəsəbəsi ərazisində təbii qaz yatağı mövcüddür, ehtiyatları 25-27 milyard m³ qiymətləndirilir.
Sovetsk (Kalininqrad vilayəti)
Sovetsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kalininqrad vilayətinə daxildir.
Edmontoniya
Açılışı və növləri
Bir müddət sonra isə qeoloji Aquya formasiyasında 1930-cu ildə digər tapıntı aşkarlanır. E. rugosidens növü adı verilir. Kəllə quruluşunun fərqliyi səbəbindən Robert Bakker bu tapıntını Chassternbergia yarımcinsinə (Sternberqin şərəfinə) daxil edir.
Povorotnı adası
Povorotnı adası — Şimal Torpağı adaları qrupuna daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
BMT-nin İnkişaf proqramı
BMTİP tamamilə BMT üzvü olan ölkələrin könüllü töhfələri hesabına maliyyələşdirilir. Təşkilat 177 ölkədə fəaliyyət göstərir və burada inkişaf problemlərini həll etmək və yerli potensialı inkişaf etdirmək üçün yerli hökumətlərlə işləyir. Ölkələrə Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə (DİM) nail olmaq üçün beynəlxalq səviyyədə çalışır. BMTİP, 2015-ci ildən sonrakı İnkişaf Gündəliyinin hazırlanmasında iştirak edən BMT-nin əsas qurumlarından biri idi. DİM-ləri həyata keçirmək və qlobal inkişafı təşviq etmək üçün BMTİP yoxsulluğun azaldılması, HİV / AİDS, demokratik idarəetmə, enerji və ətraf mühit, sosial inkişaf və böhranın qarşısının alınması və bərpasına diqqət yetirir. İnkişaf Proqramının İnsan İnkişafı Hesabatı Bürosu da inkişaf tərəqqisini ölçmək və təhlil etmək üçün illik İnsan İnkişafı Hesabatı (1990-cı ildən bəri) dərc edir. Qlobal Hesabata əlavə olaraq, BMTİP regional, milli və yerli İnsan İnkişafı Hesabatları dərc edir.
Qurucu
BMTİP 22 Noyabr 1965-ci ildə Genişləndirilmiş Texniki Yardım Proqramı (EPTA) və Xüsusi Fondun birləşməsi ilə təsis edilmişdir. Səbəb əsas "fəaliyyətlərin təkrarlanmaması" idi. EPTA 1949-cu ildə inkişaf etməmiş ölkələrin iqtisadi və siyasi cəhətlərinə kömək etmək üçün qurulmuşdur, Xüsusi Fond isə BMT-nin texniki yardımının həcmini artırmalı idi. Xüsusi Fond, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi İnkişaf Fondu (SUNFED) (əvvəlcə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi İnkişaf Fondu (UNFED) adlandırıldı) ideyasından irəli gəldi.
Yoxsulluğun azaldılması
BMTİP birləşmiş milli inkişaf proqramı Braziliya, Braziliyadakı İnkluziv İnkişaf üçün Beynəlxalq Siyasət Mərkəzi (IPC-IG) inkişaf etməkdə olan ölkələrin sosial əhatəli inkişaf layihələrini hazırlamaq, həyata keçirmək və qiymətləndirmək imkanlarını genişləndirir. IPC-IG, 50-dən çox ölkədən 7000-dən çox məmurla işləyərək, Cənub-Cənub siyasət dialoqu və öyrənməsi üçün qlobal bir forumdur.
Böhranın qarşısının alınması və bərpası
BMTİP, silahlı qarşıdurma və ya fəlakət riskini azaltmaq və böhran meydana gəldikdən sonra erkən sağalmanı təmin etmək üçün çalışır. BMTİP, ölkədəki ofisləri vasitəsi ilə ehtiyacların qiymətləndirilməsində, potensialın inkişafı, əlaqələndirilmiş planlaşdırma, siyasət və standartların qurulmasında yerli rəhbərliyə dəstək vermək üçün işləyir.
Ətraf mühit və enerji
BMTİP-in ekoloji strategiyası su təchizatı və kanalizasiya, davamlı enerji xidmətlərinə çıxış, səhralaşma və torpaqların deqradasiyasına qarşı mübarizə üçün davamlı torpaq idarəçiliyi, biomüxtəlifliyin qorunması və davamlı istifadəsi və zərərli çirkləndiricilərin və ozon emissiyalarına nəzarət siyasətini əhatə edir. tükəndirici maddələr. BMTİP-in Ekvator Təşəbbüsü ofisi iki ildə bir dəfə Ekvator Mükafatını biomüxtəlifliyin qorunması və davamlı istifadəsi yolu ilə yoxsulluğun azaldılması istiqamətində görkəmli yerli cəmiyyət səylərini tanımaq və bununla da Davamlı İnkişaf Məqsədlərinə (SDGs) nail olmaq üçün yerli töhfələr vermək təklif edir.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Qrupu
UNDG üzv agentliklərin birlikdə işləmələrini və ölkə problemlərini təhlil etməsini, dəstək strategiyalarını planlaşdırmağı, dəstək proqramlarını həyata keçirmələrini, nəticələrə nəzarət etməsini və dəyişikliyi müdafiə etməsini təmin edən siyasət və prosedurlar hazırlayır. Bu təşəbbüslər BMT-nin ölkələrə Minilliyin İnkişaf Məqsədlərinə (MİM), o cümlədən yoxsulluğun azaldılmasına yardım etməsində təsirini artırır.
Əlaqələndirici İdarəçi
Administratorun rəhbərlik etdiyi BMT-nin Davamlı İnkişaf Qrupunun iclaslarında BMT İnkişaf Proqramı Assosiativ İdarəçi tərəfindən təmsil olunur. ai, Afrika Bölgəsi üçün.
Köməkçi idarəçilər
BMT İnkişaf Proqramının Administrator köməkçisi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinin köməkçisi və Regional Büro Direktorları var. BMTİP, digər BMT agentlikləri ilə birlikdə, bu səbəbləri vurğulamaq üçün uzun müddət görkəmli şəxslərin könüllü xidmətləri və dəstəyi ilə xoşməramlı səfir kimi iştirak etmişdir. Onların şöhrəti insan inkişafı və beynəlxalq əməkdaşlıq barədə təcili və universal mesajı artırmağa kömək edir, Minilliyin İnkişaf Məqsədlərinə, Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmağa kömək edir. Onlar BMTİP-in inkişaf fəlsəfəsini və özünə güvənmək imkanları proqramlarını ifadə edir və insanları öz həyatlarını və həmvətənlərinin həyatlarını yaxşılaşdırmaq üçün fəaliyyət göstərməyə sövq edir. Xoşməramlı səfirlərdən bəziləri:
Qısa qapanma
Elektroenergetika sistemlərində müxtəlif zədələnmələrin və qeyri-normal rejimlərinin əmələ gəlməsi baş verə bilər.
Vağlar
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda 8 növü yaşayır:
Aşağı Köndələnçay su anbarı
Aşağı Köndələnçay su anbarı — Füzuli rayonundakı Köndələnçay üzərində yerləşir. Su anbarı 1980-ci ildə istismara verilmiş və suvarma məqsədilə yaradılmışdır.
Neobisium
Növlər
Cinsə daxil olan növlər:
Yarımpərdəayaq qaz
Yarımpərdəayaq qaz (Anseranas semipalmata) — Yarımpərdəayaq qazlar fəsiləsinə aid quş növü.
Şadi Çalıq
Mehmet Şadi Çalıq — Türkiyə heykəltaraşı. 1940-1948-ci illərdə İstanbul Gözəl Sənətlər Akademiyasında professor Rudolf Bellinqin şagirdi olmuşdur. 1950-1951-ci illərdə karyerasına Fransanın Paris şəhərində davam etmişdir. Dövlət Gözəl Sənətlər Akademiyasının Heykəl bölməsində təhsil üzvü olmuşdur. Plastır, bürünc, dəmir və taxta kimi müxtəlif məmulatlardan istifadə edərək hazırladığı heykəlləri İstanbul Rəsm və Heykəl muzeyində yerləşir. Əsərlərinə Orta Şərq Texniki Universitetində yerləşən Atatürk heykəli, İzmir mədəniyyət parkındakı heykəllər, Əsaf Halət Çələbi büstü, İstanbul bələdiyyə sarayı dekorları və s. aiddir. Neo-klassik üslubunda başladığı karyerasında vaxtilə mücərrəd və "Minimunizm" adlandırdığı heykəli ilə minimalist bir anlayışa istiqamətlənən Çalığın əsərlərində sadəlik və açıqlıq aydın görünür.
Xatirəsi
1995-ci ildə İzmit şəhərindəki Saraybaxça bələdiyyəsi və Memar Sinan Universitetinin Heykəl bölməsinin əməkdaşlığıyla “Beynəlxalq I Şadi Çalıq Mərmər Heykəl Simpoziumu” keçirilmişdir. Urla bələdiyyəsi "gələcək nəsillərin xatırlaması" üçün Urlada yerləşəm bir prospektə Şadi Çalıq adı verilmişdir.
İnarə Quliyeva
Həyatı
İnara Aleksnadrovna Quliyeva 1950-ci il yanvarın 4-də Moskvada anadan olub. Atası azərbaycanlı, anası rus idi. Atası Bakıda yaşayıb, zabit kimi fəaliyyət göstərib. Bakıda xeyli qohumları olsa da, babası ilə nənəsi boşandıqdan sonra aktrisanın azərbaycanlı qohumları ilə əlaqəsi kəsilmişdir. 1972-ci ildə Rus teatral incəsənət akademiyasını (GİTİS) bitirib. 1994-cü ildən Rusiyanın əməkdar artistidir.
Devid Akselrod
Devid Akselrod — 2006–2008-ci illərdə ABŞ-də prezident seçkiləri zamanı Barak Obamanın seçkiqabağı təbliğat Qərargahının baş strateqi olmuşdur. 2009-cu ilin yanvar ayından 2011-ci ilin fevral ayınadək ABŞ prezidenti Barak Obamanın böyük məsləhətçisi vəzifəsində işləmişdir. 1976–1984-cü illərdə Chicago Tribune qəzetinin peportyoru və siyasi icmalçısı işləmişdir. 1984-cü ildən siyasi məsləhətçidir. 1985-ci ildə öz xüsusi Axelrod & Associates siyasi-məsləhət kompaniyasının (hazırda AKP&D Message and Media adı ilə tanınır) əsasını qoymuşdur.
Yusif Yusifov (tarixçi)
Haqqında
Böyük Sovet Ensiklopediyasının 1981-ci il tarixli nəşrinə Yusif Yusifov Azərbaycan SSR-nin görkəmli tarixçi alimi, ilk və yeganə elamşünası kimi daxil edilmişdir.
Əsas elmi əsərləri
1958
1959
1960
1966
Vladislav Qalkin
Vladislav Borisoviç Qalkin, əsl soyadı Suxaçov — rus aktyoru, Rusiyanın əməkdar artisti (2009).
Zöhrəvi xəstəliklər
CYBX-lərin qarşısını almağın ən təsirli yolu cinsi əlaqədə olmamaqdır. Bəzi vaksinasiyalar, hepatit B və bəzi HPV növləri daxil olmaqla, infeksiyaların riskini azalda bilər. Əksər zöhrəvi xəstəlikləri tam sağaltmaq və ya müalicə etmək olur. İnfeksiyalardan sifilis, qonoreya, xlamidiya və trixomoniazı tam sağaltmaq olar. Herpes, hepatit B, QİÇS və HPV sağalmasa da, müalicə edilir. Qonoreya kimi bəzi orqanizmlər müəyyən antibiotiklərə qarşı müqavimət göstərə bilər.
İstilik elektrik stansiyası
İEM-in iş prinsipi
Tənzimləmə ayrımı olan turbinlər qoyulduqda isə sxemdə kondensatoru da göstərmək lazımdır (şək.b). İstilik tələbatçısına verilən buxarın bir hissəsi kondensat şəklində stansiyanın sxeminə qaytarılır. Beləliklə, İEM-in prinsipial sxemi KES-in prinsipial sxeminə oxşar şəkildə göstərilir, ancaq əlavə olaraq istilik tələbatçısı rediksion soyuducu qurğu ilə onları birləşdirən xəttlər də göstərilməlidir.
Buxar qazanı (generatoru)
Elektrik enerjisi hasil etmək üçün stansiyada qoyulan buxar qazanları energetik buxar qazanları, texnoloji və istiləşdirmə məqsədləri üçün işlədilən buxar qazanları isə sənaye və yaxud istiləşdirmə buxar qazanları adlanır.
İES-də su hazırlanması aşağıdakı problemləri aradan qaldırır
Qazanların qızma səthlərində suyun buxarlanması zamanı fiziki və kimyəvi proseslər nəticəsində ərpin yaranması
Nimfalar
Nimfalar ya Nimfa (, "həddi-büluğa çatmış qız", "gənc qız" ; ) — yunan mifologiyasında təbii ruh və ya təbiət hadisələrinin qız cildində canlanmış ruhları.
İvan Şopen
Elmi fəaliyyəti
XIX əsrin iyirminci illərində məşhur fransız səyyahı və etnoqrafı İvan İvanoviç Şopen (1798, Fransa – 18.08.1870, Peterburq) Rusiyaya gəlmiş, Qafqaz canişinliyində işləmişdir. General İ.F.Paskeviçin göstərişi ilə 1829-1832-ci illərdə Qafqazın, o cümlədən İrəvan və Naxçıvan xanlıqlarının tarixi və coğrafiyasının tədqiqi ilə məşğul olmağa maraq göstərmişdir. Əsərlərində Qafqaz xalqlarının, həmçinin azərbaycanlıların tarixi, dili və etnik tərkibi, folkloru, ədəbiyyatı, incəsənəti, iqtisadiyyatı və s. barədə geniş məlumatı olmuşdur. Lakin etiraf etdiyi həqiqətlərlə yanaşı, bəzən təhriflərə də yol vermiş, 1840-cı ildə rus dilində nəşr etdirdiyi "Koroğlu" dastanının bəzi epizodlarında nöqsanları olmuşdur.
Adi sərçələr
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan yarımdəstəsi.
Peyvənd
Milli peyvənd təqvimi
Milli profilaktik peyvənd təqvimi yoluxucu xəstəliklərin immunoprofilaktikası məqsədilə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən müəyyən edilmiş peyvəndləmə təqvimi. thumb|280px|Milli profilaktik peyvənd təqvimi (qrafik)
Roman Polanski
Həyatı
ABŞ-də keçirilən məhkəmə qərarlarına görə, Polanskinin 1993-cü ildə zərərçəkən tərəfə 500 min dollar ödənilməsi müqabilində tərəflər arasında razılığın əldə olunmasının mümkünlüyü bildirilib. Lakin məhkəmə qərarlarında Polanskinin məbləği ödəyib-ödəməməsi barədə qeydlərə rast gəlinmir. 1996-cı ildə keçirilən son məhkəmə prosesində isə ödəniləcək məbləğin 604 min dollara qalxdığı bildirilir. Roman Polanski ABŞ-də ona qarşı irəli sürülən ittihama görə 500 min dollar təzminat ödəməyi qəbul edib.
Svetlı
Tarixi
Qala uzun müddət mövcud dayandırıb sonra kəndlilər bir acınacaqlı mövcudluğu eked. Həyat qidalandırıcı onları təmin heç vaxt olan balıqçılıq, zəif qidalanır edilmişdir. Apart bir neçə acidified çəmənlikləri onlar heç bir torpaq idi, və buna görə də demək olar ki, heyvandarlıq keçirilən heç vaxt. Onların ev, son dərəcə dar və çirkli idi kamyshoyve damdan mərkəzlərinin gələn tüstü sallandı və mətbəx vasitəsilə divarları his bir qalın qat. Sakinlərinin üzü edilməsi, məşəl yandıraraq Huts Uzun qış axşamları daim qara idi. Geyimlər lifi, kisə, və özünü tikilirdi. Bu il təkrar olan başqa bir həyat daşqın, əlavə edir.
Vüqar Kərəmov
Vüqar Kərəmov (20 fevral 1992, Xaçmaz rayonu) — "Vugi" ləqəbli Azərbaycanlı peşəkar MMA döyüşçüsü, Uşu sandaçı, 4 qat dünya çempionu, 3 qat Avropa çempionu, 8 qat respublika çempionu, Dünya Kubokunun sahibi, idman ustası, 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının gümüş medalçısı.
2016 Eseka qatar qəzası
Bu qəza 2007-ci ilin avqust ayında baş verən Benaleka qatar qəzasından bəri Afrika qitəsində baş verən ən dəhşətli dəmir yolu qəzası hesab olunur.
İlhamə Zərbəliyeva
Əsərləri
İlhamə Zərbəliyevanın çap olunmuş 134 elmi əsəri vardır. Onlardan 3-ü dərs vəsaiti, 1 monoqrafiya, 52-si məqalə, 20-si elmi konfrans materialları və 57-sı məruzələrin tezisləri, 1-i isə patentdir. Məqalələrim Yaponiya, Böyük Britaniya, Rusiya, Malayziya, Misir və digər ölkələrin impact factorlu və Tomson Reuter sırasına daxil olan elmi jurnallarında dərc edilmişdir.
Trevor Buker
Trevor Buker — professional amerikalı basketbolçu. NBA-də Filadelfiya 76ers klubunda çıxış edir. Mövqeyi uzun hücumçudur.
Jinq Ninq
Jinq Ninq (d. 16 mart 2000) — Çin əsilli Azərbaycanlı stolüstü tennisçi. Jinq Ninq, 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında 2 gümüş medal qazanıb.
Mirzə Ələkbər Elxanov
Həyatı
O, 1828-ci ildə Uluxanlı kəndində anadan olmuş, İrəvan şəhərindəki baş məscid nəzdindəki ruhani məktəbini bitirmiş, sonra isə rus dilini öyrənmiş, 1856-cı ildə Tiflis gimnaziyasında imtahan verərək Azərbaycan dili müəllimi adını almışdı.
Qərbi Azərbaycan maarifi və məktəbi ümumi Azərbaycan maarifi və mədəniyyəti ilə birgə addımlayır, Zaqafqaziyada və Rusuyada baş verən pedaqoji yeniliklər, mütərəqqi məktəb təcrübəsi və pedaqoji ideyalar bura da nüfuz edirdi. İrəvan məktəbləri bəzi məsələlərdə hətta irəli gedirdi. Səs üsulu ilə ana dili dərsliklərinin meydana gəlməsi XIX əsrə təsadüf edir. Böyük rus pedaqoqu K.D.Uşinskinin xəlqilik ideyası, "Vətən dili" və "Uşaq aləmi" dərslikləri Zaqafqaziyada özünə ardıcıllar tapırdı. Belə ardıcıllardan biri də Zaqafqaziyada birinci İrəvan gimnaziyasında 30 ilə qədər Azərbaycan dili müəllimi olmuş Mirzə Ələkbər Elxanov idi. M.Ə. Elxanov əslən Uluxanlıdandır. Şəhərdəki Şah Abbas məscidi nəzdindəki mədrəsədə mükəmməl təhsil almışdır. Onun səs üsulu ilə tərtib etdiyi "Vətən dili" dərsliyi XIX yüzilliyin 80- ci illərində Rusiya Xalq Maarif Nazirliyində müzakirə edilərək çapa tövsiyə edilmişdir. Sözü gedən əsrin sonlarına doğru İrəvanda yeni məktəblər açılır, şəhərin teatr həvəskarları tez-tez tamaşalar göstərirdilər. "Rus-Azərbaycan" qız məktəbləri əhalinin rəğbətini qazanmışdı. Məktəbin müdiri Haşım bəy Nərimanbəyov, Irəvan gimnaziyasının müəllimlərindən İsmayıl bəy Şəfibəyov, İrəvan Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan dili müəllimi Rəhim Xəlilov, Mirzə Məmmədvəli Qəmərlinski, Axund Məmmədbağır Tağızadə və b.-nın bu sahədəki xidmətləri unudulmazdır.
Duvaryan
Duvaryan — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Vılça (judets)
Vılça judetsi  — Valaxiya regionunda yerləşən Rumıniya judetsi.
İnzibati bölgüsü
Judetsə 2 bələdiyyə, 9 şəhər və 75 kommuna daxildir.
Subsidiya
Dövlət ixracatçıya ölkəyə qazandırdığı valyuta başına bəlli bir subsidiya ödəyə bilər.
Subsidiyaların xüsusiyyətləri:
Subsidiyalar bir tərəfdən perspektivli sahələrin inkişafını genişləndirə, digər tərəfdən isə faydasız, lakin strateji vacib müəssisələri dəstəkləyə bilər. kənd təsərrüfatı ilə bağlı istehsalat kompensasiya ödənişləri ilə dotasiya edilir.
Tonlu dillər
Tonlu dillərin coğrafi bölgüsü
Avropadakı Norveç, İsveç, Litva, Limburqiş, Serb, Xorvat, Bosniya və Sloven dilinin bəzi ləhcələri tonallıq xüsusiyyətlərini göstərsələr də, ümumiyyətlə bunlar vurğu sayılırlar. Hindistan yarımadasında danışılan tonal xüsusiyyətə sahib başqa bir Hind-Avropa dil ailəsinə mənsub dildə Pəncab dilidir.
Afrikada, əksər sub-Sahara (Şərqdə Suahili dili, qərbdə Volof və Fulani dillərini çıxmaq şərtilə) dilləri tonlu dillərdir. Hausa dili sami dilləriniin uzaq bir qohumu hesab olunsa da, tonal bir dildir.
Standart çincə
thumb|Mandarində tonlar
Rafiq Əzimov
Səsləndirdiyi filmlər
• 2
Zareçnıy (Sverdlovsk)
Zareçnıy — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Sverdlovsk vilayətinə daxildir.
İbn Xəldun
Tunis, Mərakeş və Qranadadakı ilk illəri
thumb|İbn Xəldunun heykəli. [[Tunis.]] Təhsilini başa vurduqdan sonra Tunis şəhərində, Həfsi sarayında Sultan Əbu İshaq İbrahim Əl-Müstənsirin mirzəsi oldu. 1347-ci ildə Əbu Həsən Tunisi işğal edəndə İbn Xəldun hələ 20 yaşında idi. Merini sarayı ilə yaxşı münasibətləri olduğu üçün Tunisdən Mərakeşə köçdü və burada Sultan Əbu İshaqın istəyi ilə İbn Təfraqın yanında çalışmağa başladı. Bu dönəmdə hələ də Mərakeş memarlığının ən gözəl örnəklərindən hesab olunan Əbu İnaniyə mədrəsəsində yaşamışdır. Həmin dönəmdə Merininin sultanı olan Əbu İnan Fariz İbn Xəldunu sultan fərmanlarını yazmaq vəzifəsinə gətirsə də, bu, gənc İbn Xəldunun adının sultana qarşı aparılan intiriqalarda hallanmasının qarşısını ala bilmədi. O, 25 yaşı olarkən həbs edildi və Əbu İnan Farizin ölümünə qədər, 22 ay həbsdə qaldı. Əbu İnan Farizin 1358-ci ildə ölümündən sonra oğlu tərəfindən sərbəst buraxıldı. Bu arada İbn Xəldun sürgündə yaşayan əmisi Əbu Səlim ilə gizli razılığa gəldi və Əbu Səlim Mərakeşin idarəçiliyini ələ keçirdikdən sonra katib və hakim kimi önəmli vəzifələrdə çalışdı.
Misirdəki illəri
1400-cü ildə Sultan Berqoqun oğlu və taxtın yeni sahibi olan Sultan Fərəc Dəməşq üzərinə hücuma keçən Əmir Teymura qarşı yürüş hazırlıqlarına başlayanda, bu yürüşə İbn Xəldun da qatıldı. Təxminən 70 yaşına çatmış olan bu dövlət adamı əslində Misirdən ayrılmaq istəmirdi və eyni zamanda bu yürüşün təhlükəli olacağını da düşünürdü. Şübhələri özünü doğrultdu və ordu Dəməşq yaxınlığına çatdıqda gənc və təcrübəsiz Fərəc (10 yaşında taxta çıxmışdı və yürüş zamanı onun 12 yaşı vardı) xəbər tutdu ki, Misirdə ona qarşı üsyan qaldırılıb. O, ordunu Dəməşq yaxınlığında qoyaraq Qahirəyə geri döndü. İbn Xəldun digərləri ilə birlikdə mühasirəyə alınmış Dəməşqdə qaldı.
Ümran elmi
İbn Xəldun ilk dəfə özü tərəfindən qurulduğunu and içərək bildirdiyi bu elmə "Ümran" elmi adını verir. O, bu kəşfi ilə bir tərəfdən elmi tarixçiliyin, digər bir tərəfdən də sosiologiyanın təməllərini atmış olur. İbn Xəldun yeni elmin araşdıracağı mövzuları belə qeyd edir: "Keçmiş çağlarda yaşamış qövmlərin vəziyyəti və yaşayışlarında meydana gələn dəyişikliklər; bunların idarəçiliyi və ölkəni ələ keçirmək səbəbləri; cəmiyyətlərin təbiəti; oturaq və ya köçəri həyat tərzi; dövlət qurma, dövlətlərin qüvvətlənməsi və ya tənəzzülü; istehsal və istehlak; elm, ticarət, mənfəət və zərər; zaman içərisində vəziyyətlərin dəyişməsi və dəyişmələrin səbəblərinin incələnməsi".
Dil və ədəbiyyat
Ülkər Zakirqızı yazır ki, Cahiliyyə dövründə əzəmətli mövqedə dayanmış poeziyaya ərəb nəsrinin misilsiz nümunəsi Qurani-Kərim nazil olduqdan sonra sanki bir müddət fasilə verildi. Yeni dini qəbul etmiş ərəblər illərdən bəri qəlblərinə hakim kəsilmiş şeriyyətə etinasız yanaşdılar. İbn Xəldun qeyd etmişdir: "Ərəblər islamın əvvəlində din işini, nübuvvə və vəhyi qazandıqda ondan uzaqlaşdılar. Quranın üslubu və nəzmi onları heyrətə gətirdi. Onunla susduruldular". Düzdür, islamın ilk dövrlərində poeziyaya maraq cahiliyyə ilə müqayisədə məhdud çərçivədə irəliləsə də, həmin zaman şeriyyətin tam sükunəti kimi də qiymətləndirmək olmazdı. İbn Xəldun daha sonra bildirirdi ki, şairlərin öz yaradıcılığına fasilə verməsi müvəqqəti hal idi. Bir qədər sonra ərəblər "şeirin qadağa və yasağına dair vəhy nazil olmamasını" görüb öz vərdişlərini bərpa etdilər. İbn Xəlduna görə hər hansı şeir ənənələrə əsaslanmalıdır. Keçmiş sənət nümunələrini bilməyən şair gözəl əsər yaratmaqda acizdir. Alim qazanılan bilikləri "hafizələrdə qorunmuş" adlandırmışdır. Bu termin şairin savad çərçivəsini anladırdı. O, yazmışdır: "Bil ki, şeir sənətinin və onun ehkamlarının bir sıra şərtləri vardır. Birinci, öz əslini qorumaq, yəni ərəb şeirinin əslini qorumaq… Ona gözəlliyi və şirinliyi əzbərləmə verir… Şeirdə qüsur əzbərləmənin olmamasıdır… Deyirlər ki, "yadda saxlanılanı unutmaq" onun şərtlərindəndir".
Oturaq toplumlar
Toplumun rahatlığa öyrəşməsi, özlərini təhlükəsiz hiss etdikləri qalalar içində sakit yaşamaları köçərilik zamanındakı cəsarət və döyüş qabiliyyətinin itməsinə səbəb olur. Onlar dövləti idarə edənlər tərəfindən gələn əmrləri yerinə yetirməyi də adət halına gətirirlər. İdarəçilər də əhaliyə zülm və şiddət göstərdikdə köçərilik dönəmindəki müstəqillik və şərəf duyğularını itirərək özünə güvəni olmayan, qorxaq və yaltaq insanlar halına gəlirlər.
Elmlərin təsnifatı
İbn Xəldun hələ cavanlığında yazdığı "Şifaus-Sail" adlı təsəvvüfə aid kitabında iki cür elm olduğunu göstərir: Birincisi cisim aləminə aid olan "kəsbi" elmlər, digəri isə ruhlar aləminə aid olan "vəhbi" elmlərdir. "Kəsbi" elmlər hissiyatlarla duyulur. Bu elmlərdə əşyaya bağlı sintez, analiz və müqayisələr edilir. Başqa deyişlə bunlar ağıl-fəlsəfə elmləridir. Kəsbi elmlərə məntiq, riyaziyyat, təbiət və metafizika elmləri daxildir. Riyazi elmlər də özlüyündə 4 yerə, həndəsə, hesab, musiqi və astronomiyaya bölünür. İbn Xəldun metafizikanı ağıl-fəlsəfə elmlərinə aid etsə də, metafizikanın ağılla dərk olunmayacağını bildirirdi.
İbn Xəldunun Müqəddiməsində isə elmlər məqsədlərinə görə təsnif olunur. Burada elmlər "məqsəd elmləri" və "vasitə elmləri" olmaqla iki qrupa ayrılır. Məqsəd elmlərində əhatəli izahlar etmək lazım olduğu halda, vasitə elmlərində bu lazım deyil. Buna görə də məqsəd elmlərinə nümunə kimi dini elmlərdən təfsir, hədis, fiqh və kəlam, fəlsəfi elmlərdən isə təbiət və ilahiyyat, vasitə elmlərinə isə nümunə kimi dini elmlərdən vərəsəlik elmi, fəlsəfi elmlərindən isə məntiqi göstərmək olar.
İqtisadiyyat
İbn Xəlduna görə iqtisadiyyatda ödəniş, mənfəət və vergidən təşkil olunmuş bir dövriyyə vardır. Ödənişlər azalmadığı müddətcə bazara gəlir, bazarda əldə edilən qazanc mənfəət yaradır, artan mənfəət isə vergiyə çevrilir. Bu dövriyyənin davamlı olmasını təmin etmək və tarazlı bir iqtisadi siyasət izləmək dövlətin vəzifəsidir. İbn Xəldun deyir ki, ödəniş və maaşları azaltmaq dövlətin gəlirlərini azaldar. Çünki azalan ödənişlər iqtisadiyyatı durğunluğa sürükləyəcək və bu da vergiləri azaldacaqdır. Eyni şəkildə vergilərin azalması da vergi gəlirlərinin artması ilə nəticələnir. Aşağı vergilər yatırım edənləri cəlb edəcək və bu yatırımlar məşğulluğu artıracaqdır.
Digər əsərləri
Yuxarıda sadalanan əsərlərdən başqa İbn Xəlduna aid 6 əsər də vardır:
Rosenthalın tərcüməsi
Müqəddimənin tərcümələrində xüsusilə ərəb dilində olan mətninin əsas götürülməsi qəbul olunmuşdur. Ancaq kitabın ərəb dilində olan nəşrlərində heyrət verici səhvlərin olduğu məlum olmuşdur. Etibarlı bir ərəbcə nüsxə tapmaq çox çətindir. Bundan başqa İbn Xəldunun Müqəddimənin ilk yazılışından sonra bir sıra düzəlişlər elədiyi, bəzi bölmələri çıxardıb əlavələr elədiyi məlumdur. Bu da tərcümə edərkən ərəb dilində olan bir neçə nüsxəni qarşılaşdıraraq tədqiq eləmək zərurətini meydana çıxarır. Rosenthal və Zakir Qadiri Uqanın tərcümələri ən uğurlu tərcümələr hesab olunur.
Aron Ralston
Həyatı
27 oktyabr 1975-ci ildə anadan olmuş Ralston, hələ 11 yaşındaykən ailəsi ilə birlikdə Denverə yerləşdi. Koloradonun Greenwood Village bölgəsindəki Cherry Creek Orta məktəbindən məzun oldu. Daha sonra Pittsburqdakı Karnegi Mellon Universiteti maşın mühəndisliyi və fransızca bölmələrindən məzun oldu. 2002-ci ildə həyatını dağçılığla keçirmək üzrə İnteldəki işindən ayrıldı. Hədəfi Koloradonun bütün fourteenerlərinə (14.000 fitten yüksək zirvələr. Sayları təxminən 53–54 dənədir.) qışda, ən yüksək zirvələrinə dırmaşmaqdır. Ralston qəzadan sonrakı həyatında bu hədəfinə çata bilmişdi. Ralston 2009-cu il Avqust ayında Jessica Trusty ilə ailə həyatı qurmuşdu; ilk uşaqları Leo Ralston 2010 Fevralda, ikinci uşaqları Elisabetta Shannon isə 2013-cü ildə dünyaya gəldi.
Ərəstun Mahmudov
Döyüşlərdə iştirakı
Onun cəbhəyə son uçuşu 28 yanvar 1992-ci il olur Ağdam-Şuşa marşrutu üzrə hərəkət edərkən Mİ-8 vertolyotu erməni quldurları tərəfindən raketlə vuruldu. Bütün heyətlə birlikdə Ərəstun Mahmudov da həlak oldu.
Erməni Süleyman Paşa
Həyatı
Qara Murad Paşa 10 aylıq sədarət inin ardından yeniçəri ağası Hüseyn ağanın tövsiyəsilə vəzifədən alındı və yerinə Süleyman Paşa gətirildi (19 avqust 1655). Olduqca çətin bir vəziyyətdə sədrəzəm olan Süleyman Paşa istər şəxsiyyəti, istərsə də saray dakı nüfuzu baxımından zəruri islahatları həyata keçirə biləcək biri deyildi. Maliyyə vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün 2-3 illik verginin nağd olaraq ödənilməsi, yəhudi tacirlərdən alınan zəif əyarlı sikkələrlə sipahi və yeniçərilər in ülufə lərinin ödənilməsi kimi uğursuz cəhdlər etdi. Ancaq nəticədə bunun böhrana səbəb olacağını başa düşən Süleyman Paşa validə sultan a sədarət dən istehfa etdiyini bildirdi. Gizlicə tərtib olunan məclisin sonunda 27 fevral 1656 tarixində sədarət möhürü Krit sərdarı Dəli Hüseyn Paşa ya göndərildi. Edilən yanlış islahatlar və Krit mühasirəsindən dönən yeniçərilər in 2 illik maaşlarını ələb etmələri vəziyyəti daha da ağırlaşdırdı. Sədarət möhürünün alınmasından bir həftə sonra Çinar hadisələri baş tutdu.
Yekaterinburq
Yekaterinburq — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Sverdlovsk vilayətinə daxildir.Şəhər statuslu Yekaterinburq Ural iqtisadi rayonunun iri inzibati, mədəni, elmi-tədris mərkəzlərindən biri  sayılır.
Pərviz Əmiraslanov
Pərviz Əmiraslanov (Pərviz Arzuman oğlu Əmiraslanov; d. 28.07.1971, Tovuz rayonu, Sarıtala kəndi) — IAV GmbH şirkətində “Texniki Simulyasiya və Rəqəmsal Texnologiya” şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.
Yekaterinburq
Yekaterinburq şəhəri Rusiyada əhali sayına görə (Moskva, Sankt-Peterburq və Novosibirskdən sonra) 4-cü yerdədir. Yekaterinburq Rusiyanın dördüncü böyük aqlomerasiyasıdır. Ölkənin ən inkişaf etmiş üç post-sənaye aqlomerasiyasından biridir.
Pərviz Əmiraslanov
Pedaqoji fəaliyyəti
Ümumilikdə 23 illik pedaqoji təcrübəsi vardır.
Naoki Matsuda
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 40 oyun keçirib, 1 qol vurub.
Trabzon məsələsi (1461)
Trabzon Rum İmperatorluğu və Ağqoyunlu münasibətləri
Qutlu bəyin oğlu Qara-Yuluq Osman bəyin dövründə də bu münasibətlərin davam etdiyini görürü. Osman bəy 1420-ci ildən sonra Mütahhartənin nəvəsi Yar Əli bəyin əlində olan Ərzincanı mühasirəyə alarkən, IV Aleksey də Ağqoyunlu qüvvələrinə qoşularaq, onlara silahlar gətirmişdir. Bizans tarixçisi Dukas Osman bəyin IV Alekseyin qızı ilə evlənməsi barədə məlumat vermişdir. Cəlaləddin Əli bəyin həyat yoldaşı Sara Xatunun da Komnin şahzadəsi olduğu deyilsə də, bu məlumat doğru deyil. Onun atasının adının Pir Əli olduğu bizə məlumdur. Uzun Həsənin padşahlığına qədər belə bir mehriban inkişaf nümayiş etdirən Trabzon-Rum İmperiyası ilə Ağqoyunlu münasibətləri Uzun Həsən dövründə daha da gücləndi. Belə ki, Uzun Həsən hətta Komnenin sülaləsinin himayədarına çevrildi. Şübhəsiz ki, bu münasibətlərin inkişafında Osmanlı imperiyası təhlükəsi və Fatehin Rum imperiyasına qarşı siyasəti də rol oynamışdır.
Bəşər Əsəd
Həyatı
Prezident seçilənədək, onun Suriya ictimaiyyətindəki rolu Suriya Kompüter Cəmiyyətinin sədri olması və 2001-ci ildə ölkəyə interneti gətirməsidir. Daxili siyasətdə müəyyən "yumşaqlığı" ilə atasından fərqlənir.
Əsədin iqtisadi islahatları çərçivəsində özəl sahibkarlığın, xüsusilə də bank sektorunun inkişafı istiqamətində müəyyən addımlar atılır, eləcə də Avropa İttifaqı ilə azad ticarət assosiasiyalarının qurulmasına dair razılıq əldə olunduqdan sonra neft sahəsinə xarici sərmayənin cəlbi sürətlənir.
İPhone
iPhone — Apple şirkətinin istehsal etdiyi telefondur. Cihaz internetə daxil ola bilir, musiqi və videoları səsləndirə bilir, təqvim və kameraya sahibdir və mətn mesajları göndərə bilir. Multitouch funksiyası ilə onu bir və ya iki barmağı ekrana toxundurmaqla istifadə etmək mümkündür. iPhone 3GS və sonrakı modellər iOS 5.1.1 sistemi ilə satışa çıxarılıb və daha sonra iOS 6 yenilənməsi aktivləşdirilib, yalnız iPhone 4 və sonrakı modellər iOS 7 ilə çalışmaqdadır.
Mirmahmud Əliəsgərli
Həyatı
XX əsrin əvvəllərində yaşayıb-yaradan, klassik şeir ənənələrini yaradıcılığında yaşadan şairlərdəndir. Əlyazmalar İnstitutunda Əliabbas Müznibin və Məmməd Səid Ordubadinin arxivində və fraqmentlər bölməsində Mirmahmud Nurinin tərcümeyi-halı və şeirləri saxlanılır. 5 il üsuli-ətiq üzrə təhsil almış, sonra iranlıların “İttihad” məktəbinə daxil olmuşdur. sonra türklərin “Kiçik zabitan” kursunu bitirmiş və türk ordusunun Bakı bölməsiondə xidmət etmişdir. satiraları “Soyulmuş Əyyar”, lirik şeirləri “Nuri” təxəllüsü ilə çap olunmuşdur.
İPhone
Tarixçə
Orta satış qiyməti, telefonun ömrünün çox hissəsi üçün kifayət qədər sabit qaldı və 622-660 dollar arasında dəyişdi.
iPhone model siyahısı
12 sentyabr 2018-ci ildə Apple rəsmi olaraq Apple Parkdakı Steve Jobs teatrında iPhone XS, XS Max  və XR təqdim etdi. XS və XS Max, daha geniş 6,5 ​​düym (170 mm) ekrana, Smart HDR ilə təkmilləşdirilmiş kameralara və
Adil İsgəndərov
Həyatı
Bu böyük sənətkar həm də güclü təşkilatçı idi. İnsanlarla dil tapmağı bacarırdı. Teatrda direktor işlədiyi illərdə tamaşaların keyfiyyəti yüksəldi, repertuarı zənginləşdi. Və yəqin ki, onun bu qabiliyyətini nəzərə alıb C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostuduyasına direktor (1966–1974) təyin etdilər.