Cəbrayıllı_eli
Xanlıq dövründə
Elin ağsaqqalırı yığışıb Cəfərqulu xanla Hacı Ağası bəyin arasını düzəltdilər. Cəfərqulu xanın könlündən Qarabağın hakimliyi keçirdi. Yaxşı bilirdi ki, Cəbrayıllı elinə arxalanmadan bir iş görə bilməz. 1808-ci ildə  Qafqaza  qraf I. V. Qudoviçi  vali  təyin  etdilər. Cəfərqulu ağa  Tiflisə  gəldi. Vəliəhdlik hüququnun  bərpa  olunmasını  istədi. Ona babasının,  çarın  fərmanlarını  göstərdilər. Mülkiyyət hüququnu  tələb  edəndə  xana  yazdılar  ki,  Cəfərqulu  ağanın  mal-mülk  istəyi   təmin  olunsun. Mehdiqulu xan qrafa  bilgi  verdi  ki,  Cəfərqulu  ağa  məhdudiyyətsiz  amirlik  iddiasındadır. Qraf I. V. Qudoviç    "bir  kilimə  doqquz  dərviş  yerləşər,  doqquz  iqlimə  iki  padşah  yerləşməz"  timsalı  ilə  Cəfərqulu  ağanı  danlayıb  Qarabağa  yola  saldı. Cəfərqulu ağa  ilə  Mehdiqulu  xanın  incikliyi  Abbas  mirzəyə  çatanda  məktub  yazıb  ağanı  və  onun  dayağı  olan  Cəbrayıllı  elini  Irana  dəvət  etdi. Rzaqulu xan Hidayət "Rövzətül-səfa"da bu barədə yazır: "Gizli qalmasın ki, Şahzadə Naibüssəltənə Həsən və Hüseyn bulağı üstündə dayanarkən təsadüfən baş vermiş hadisələrdən biri Qarabağın xoşbəxt şəhidi mərhum Ibrahimxəlil xanın oğlu Əbülfət xan tərəfindən elatın köçürülməsi üstündə Rusiya ilə Qarabağ arasında baş verən müharibə idi. Hadisənin icmalı budur ki, Qarabağ elatını köçürmək üçün getmiş Ətaulla xan Şahsevən elat hərəkət etdikdən sonra Əbülfət xanla onları gətirirdilər. Cəbrayıllı tayfasından birisini gizli yanlarına çağırdılar, çətin keçilən Qapan mahalına çatdılar. Gündüz saat ikidən gün batana kimi şiddətli döyüşlər getdi, tüfəngçilərin barıt-qırması qurtardı və onlar məğlub oldular. Elə ki, Naibüssəltənə Nəvvab bundan xəbər tutdu, Ismayıl xan və Həsən xan Sərdarı oraya göndərib özü də Qəfandan Aslandüz yolu ilə aslanları yandıran şir kimi yola düşdü. Bu dəhşətli xəbər rus generalının ürəyini sıxdı və kiçik bir dəstəni Pənahabad qalasına göndərib özü isə Gəncəyə tərəf yollandı." Abbas mirzənin yazdığı məktub rusların  əlinə  düşdü. Podpolkovnik Jenkoviç  Cəfərqulu  ağanın  və  Cəbrayıllı  elinin  minbaşısının,  yüzbaşılarının  tutuqlanmasına  buyuruq  verdi. 1811-ci ildə  Cəfərqulu  ağa  tutuldu. Yaxınlarından minbaşı Lütfəli ağa Fuğani ağa oğlu Cəbrayıllını və başqalarını da ona qoşdular. Abbas mirzənin məktubunu göstərdilər. Bir də ki, Böyükəli bəy Cəbrayıllının kim olduğunu soruşdular. Cəfərqulu ağa Cəbrayıllı elindən olan nökər və rəiyyətləri arasında belə bir adamın olmamasını bildirdi. Yalnız rəiyyətləri içində Bəyalı adında kasıb bir kişinin olduğunu aydınlaşdırdı. Ondan əl çəkmədilər. Cəfərqulu ağa Tiflisə yola  salındı. Əl-qolu çataqlananda    yalvar-yaxar  etdi  ki,  məni  qolubağlı  rəiyyətlərimin  içərisindən  aparmayın. Hara istəsəniz  getməyə  hazıram. Zamin kimi  ev  adamlarımı  verirəm. Cəfərqulu ağanın  yalvarışlarına  fikir  verməyib, qollarını  çatdılar. Dəstə Tərtər  çayına  çatanda  ağa  xəncərinin  alt  bıçağı  ilə  əllərini  çözdü. Sonra atın  cilovunu  kəsdi. Arxasında əyləşən  əskəri  yerə  atıb,  atı  sürüb,  aradan  çıxdı. Markiz Pauluççinin  Bakıya  gələcəyini  öyrənib,  atının  başını  Şirvana  çevirdi. Şirvan hakimi  Mustafa  xan  Xançobanlı  Cəfərqulu  ağanı  sınırlarından  buraxmadı. Elə bu  zaman  Abbas  mirzənin  məktubu  yetişdi. Iran şahının  vəliəhdi  yazmışdı  ki,  mən  sənin  xilasın  üçün  qışın  oğlan  çağında  Irandan  bir  ağır  qoşun  gətirmişəm. Sən də  yenidən  kafirlərə  pənahlanmaq  istəyirsən. Əlacı kəsilən  Cəfərqulu  ağa  atını  Irana  dəhmərlədi… Cəfərqulu ağa  1812-ci  ildə  Irana  keçmişdi. Onun Irana keçdiyini  eşidən  Qarabağ  elləri  hərəkətə  gəldilər. Arazdan Goran  çayınadək  Qarabağ  torpağı  boş  qaldı. Abbas mirzə  Cəfərqulu  ağaya  xan  ünvanı  verib  Qaradağa  hakim  təyin  etdi. Ətrafında olan Qarabağ ellərinə, cəbrayıllılara  Qaradağda  yeyimlik  yurd  verdi… Cəfərqulu xan  1815-ci  ildə  Qarabağa  qayıtdı. Cəbrayıllı eli də xanla bərabər yurdlarına qayıdıb yerləşdilər.