cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şuşanın azad edilməsi
Döyüş
Oktyabr ayında Dağlıq Qarabağın cənubunda yerləşən, əvvəllər ermənilərin nəzarətində olan ərazilərin əksəriyyəti üzərində nəzarəti əldə etdikdən sonra Azərbaycan quru qoşunları təmas xəttini keçərək qərbə doğru irəliləməyə başladı. Oktyabr ayının ortalarına qədər Azərbaycan hərbi qüvvələri Ermənistanı Dağlıq Qarabağla birləşdirən Laçın dəhlizinə doğru irəlilədi və ermənilərin nəzarətində olan əsas şəhərlərdən hesab edilən Hadrutu azad etdi. Oktyabrın 22-dək Azərbaycan hücumu ilə Laçın şəhərinə və həyati əhəmiyyət kəsb edən dəhlizə 10 kilometr məsafəyə qədər yaxınlaşdı. Laçın dəhlizini itirməklə Ermənistan Dağlıq Qarabağdakı qüvvələrini təchiz etməkdə çətinliklə üzləşə bilərdi. Cavab olaraq və təzyiqi Laçın dəhlizindən uzaqlaşdırmaq üçün erməni qüvvələri çətin keçilən meşə-dağlıq ərazilərdə hərbi qüvvələrdən istifadə edərək əks-hücumlara başladılar və Azərbaycan qoşunlarının əsas təminat yolları boyunca pusqular qurmağa başladılar. 28-30 oktyabr tarixləri arasında Şuşanı düşməndən azad etmək və şəhərin müdafiəsini yarmaq üçün Azərbaycanın Xüsusi Təyinatlı Qüvvələri əraziyə yeridildi. Bəzi məlumatlara görə, Azərbaycan XTQ qüvvələrinin 400 hərbçisi 5 gün sıx meşələr və keçilməz yarğanlar arasından irəliləyib, ciddi mühafizə olunan Laçın dəhlizindən keçərək ətraf kəndləri mühasirəyə alıblar. Məlumata görə, xüsusi təyinatlılar şəhərə bir çox istiqamətdən və fərqli hədəflərə yaxınlaşmaq üçün yüz nəfərlik qruplara bölünüblər.
Layoş Koşut
Siyasi fəaliyyəti
Siyasi fəaliyyətinə ilk dəfə Peşt şəhərində başlamışdır. İlk əvvəl reformist müxalifətin üzvlərindən olmuş, Pozsoni parlamentinə girmişdir. Öz düşüncələrini yaymaq üçün əl yazma qəzetlər çıxarmağa başlayan Layoş bu yolla parlamentin fəaliyyətləri, qərarları barədə əhaliyə məlumat vermişdir. Qəzet nəşrləri ilə diqqətləri öz üzərində toplayan Layoş parlamentlər toxunulmazlığını itirən zaman 5 may 1837-ci ildə həbs edilmişdir. Onun həbsi Macarıstanda böyük hay-küyə səbəb olmuşdur. Beləki xalq Layoşun azadlığa buraxılması üçün mitinqlər təşkil etmişdi. 1840-cı ildə əfdən yararlanan Layoş həbsdən çıxarkən artıq Macar xalqının haqqlarını müdafiə edən qəhramanlardan birinə çevrilmişdi. Həbsdən çıxdıqdan sonra o bir müddət "Peşti Hirlap" qəzetinin direktoru olmuş və reformist fikirlərini bu qəzet vasitəsilə xalqla paylaşmışdır, lakin 1844-cü ildə senzuralara görə qəzetdəki işindən uzaqlaşdırılır. 1847-ci ildə Macar məclisinə daxil olub, müxalifətin liderliyini boynuna götürmüşdür. Batyani və Layoşun inanclarına görə; Macarıstanın azadlığı yalnız digər bölgələrdə də konstitusiya idarəsi qurulsa möhkəm bir təmələ əsaslana bilərdi. Bu fikir böyük dəstək toplamasa da, ölkədə kaosun hökm sürdüyü bir vaxtda meydana çıxdığı üçün qarışıqlıqdan faydalanan Layoşun hazırladığı bildiriş Vyanada qəbul edilmişdir.
Şuşanın azad edilməsi
Ermənistan
Ermənistan üçtərəfli razılaşmadan əvvəl döyüşdəki hərbi itkiləri ilə bağlı heç bir məlumat verməmişdir. 6 noyabrda "Le Monde" qəzeti Şuşa uğrunda gedən döyüşlər zamanı yaralanan erməniləri Xankəndi şəhərindəki xəstəxanalara yerləşdirmək üçün daha yer olmadığını qeyd etmişdir. 7 noyabrda Şuşadakı erməni qoşunlarının komandiri Seyran Ohanyanın ağır yaralandığı iddiaları ortaya çıxmışdır, ancaq bu, Ermənistan rəhbərliyi tərəfindən təkzib edilmişdir. Azərbaycan mərkəzli "Azeri Daily" saytı hərbi mənbələrə istinadən 800-dən çox erməni əsgəri cəsədinin Ermənistan tərəfinə təhvil verilməyə hazır olduğunu və Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin Azərbaycan tərəfindən bu cəsədləri götürməyi istədiyini iddia etmişdir. Lakin 16 noyabrda Qondarma Dağlıq Qarabağ Prezidenti Arayik Harutyunyan Şuşa şəhərinin kənarından Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə məxsus 150 cəsədin tapıldığını və yüzlərlə əsgərin hələ itkin olduğunu, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan isə 14–16 noyabr tarixlərində Şuşa yaxınlıqlarından 300-dən çox erməni cəsədinin tapıldığını etiraf etmişdir. 21 noyabrda Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası rəhbərliyi şəhər yaxınlığında yaralı bir erməni polis məmuru tapdıqlarını açıqlamışdır.
Monolitik sütun
Monolitik sütun və ya “tək fazalı sütun” (single-phase column) ənənəvi olaraq gövdəsi çox hissəli olaraq deyil, bir hissəli şəkildə istehsal olunan sütun növləri üçün istifadə olunan bir termindir.
Jorj Etyenn Kartye
Bioqrafiyası
Jorj Etyenn Kartye varlı Jak Kartye və Marqarita Paradiz ailəsində anadan olub. Atası Kanadanı kəşf edən Jak Kartyenin kiçik qardaşı nəslindən olduğuna inanırdı. Tarixçilər bu fikrin səhv olduğuna inanırlar, lakin məşhur dənizçi ilə qohumluq əlaqələrini istisna etmirlər. Jorj Kartyenin əcdadları duz və balıq ticarəti ilə məşğul olmuş və babası Montrealdan 50 km məsafədə Sent-Antuan qəsəbəsini qurmuş və taxıl ticarəti ilə zəngin olmuşdur. Jorj ailənin səkkiz uşağının yeddincisi idi və vəftiz olunarkən Böyük Britaniya Kralı III Jorjun şərəfinə Jorj adını aldı. Jorj əvvəlcə anası tərəfindən təhsil almış və 1824-cü ildə Montrealda kollecə girmişdir. 1831-ci ildə təhsilini aldı və Vətənpərvərlər Partiyasının fəal üzvü vəkil Rodierin ofisində təcrübə keçməyə başladı.
Amsterdam vulkanı
Amsterdam vulkanı — Amsterdam adasının cənub-qərbində yerləşən yatmış vulkan. Vulkanın püskürməsi qeydə alınmamışdır. Ətrafı sıx bitkilərlə örtülüdür. Hündürlüyü 881 metrdir. Vulkanının sualtı hissəsi 365 metr hündürlüyə malikdir. Antarktika plitəsinin şimalında yerləşir. Vulkanın formalaşması iki etapda baş tutmuşdur. Ən çox püskürmə və yala axını adanın şimal-şərqində yerləşən Dyoma kraterində baş vermişdir.
İslam dünyası
İslam dünyası — adətən müsəlman cəmiyyətinə (Ümmət) aid edilir; İslam dinini və ya İslamın tətbiq etdiyi cəmiyyətlərə riayət edənlərin hamısından ibarətdir.
Nərmin Qaralova
Nərmin Qaralova (tam adı: Nərmin Ziyadxan qızı Qaralova; ) — musiqişünas, ssenari müəllifi, televiziya aparıcısı. Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru (PhD), BMA-nın dosenti.
Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.
Clubhouse
Tarixi
Tətbiq 2020 -ci ilin aprelində İOS əməliyyat sistemi üçun hazırlanır. COVID-19 pandemiyasının ilk aylarında çox məşhurlaşır. Venture kapitalı firması olan Andreessen Horowitz'in 2020-ci ildə 12 milyon dollarlıq  sərmayəsi sosial şəbəkəyə daha çox populyarlıq qazandırır. . 2020-ci ilin dekabr ayında artıq 600 min nəfər aktiv şəkildə tətbiqdən istifadə edirdi. İlon Mask GOOD TIME klubuna müsahibə verdikdən sonra Clubhouse'un populyarlığı dahada artır.
Sur (Diyarbəkir)
Tarix
Surun tarixi 7 500-cü ildən başlayır. Arxeoloji qazıntılar dünyanın ən qədim yaşayış məntəqəsinin bölgədə mövcud olduğunu göstərmişdir. Ərazidə hökm sürən sivilizasiyalara Hurrilər (Tunc dövrü), Mitanni (e.ə. 1500 — e.ə. 1300), Hettlər (e.ə. 1600 — e.ə. 1178), Aşşur (erkən tunc dövrü), Farslar (e.ə. 10 əsrin əvvəlləri), Makedoniya imperiyası (e.ə. 356 — e.ə. 323), Roma imperiyası, Bizans imperiyası, Kürd əsilli Mərvanilər, Əyyubi imperiyası və Osmanlı imperiyası daxildir.
Hüquqi sistem
Hüquq sistemini başa düşmək problemi
Dar mənada hüquq sistemi obyektiv hüquqa endirilərək “daxili razılaşma əsasında hissələrə (hüquq institutları və hüquq sahələrinə) bölünən hüquqi aktların və milli hüquq normalarının vahid vəhdəti kimi qəbul edilir. iyerarxik və əlaqələndirici münasibətlərlə bir-biri ilə bağlı olan və onların mərkəzi kimi hüququn mahiyyətini, məqsədini, əsas vəzifə və funksiyalarını cəmlənmiş formada ifadə edən hüquqi tənzimləmənin predmeti və metodu”.
NASA X-43
Birbaşa kosmik səyahət
Scramjet, kosmosa birbaşa uçmaq üçün istifadə edilə bilən nəqliyyat vasitələrinə yol açan reaktiv mühərrik tipinin adıdır. Bu ad Supersonic Combustion Ramjet sözlərinin qısaldılmasından yaranmışdır. Yanacaq və hava qarışığının səsdən daha yüksək sürətlə hazırlana bildiyi bir ramjet tipidir. Adi ramjet mühərriklərində hava alma sürətinin səsdən aşağı sürətə endirilməsi tələb olunurdu. Havanın tez girmə və çıxma qabiliyyəti bu mühərriklərə çox yüksək sürət əldə etməyə imkan verir. Belə bir mühərriklə əldə edilə bilən təxmin edilən yuxarı sürət həddi təxminən 12-24 machdır (yəni səs sürətinin 12-24 qatı). Hələ də ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrində olan SR-71 təyyarələri 3,2 Macha kimi sürətlənə bilir.
Daşkənd dövləti (1784)
Tarixi
XVIII əsrin ortalarında Daşkənd tarixində problemli bir dövr var ki, şəhərdə kalmıkların (1758-ci ildə Çindən məğlub olmasından əvvəl) və Qazax xanlarının (əvvəlcə kalmıkların vassallı idilər, kalmıklar məğlub olduqdan sonra - müstəqil), Əbdülkərim biyin rəhbərlik etdiyi kokandların və az da olsa Buxara hökmdarlarının mənafeləri kəsişirdi. Şəhər dəfələrlə əldən-ələ keçib. Bundan əlavə, Daşkəndin özündə daxili mübarizə şəhərin dörd hissəsində — dahada (Daha) — Kukça, Sibzar, Şeyxantaur və Beşağaçda hökm sürürdü. Hər birinin başçısı olan — hakimlər, qalan bölgələri özlərinə tabe etdirməyə çalışırdılar.
1780-ci illərdə uzun və qanlı çəkişmələr dözülməz hala gəldi. Daşkənddə ticarət və əl sənətlərinə faydalı təsir göstərə biləcək vahid müstəqil dövlət yaratma ehtiyacı vardı. Bu vaxt Şeyxantaur hakimi hakimiyyəti oğlu Yunushocaya təhvil verərək ölür.
Dövlətin tarixi
Yunis Xocaya Qazax tayfaları - şanışkılı (sançkılı) və qanqlılar dəstək verdilər. Hökmdarlığı illərində Çimkənd, Sayram, Türkistan, Kurama, Niyazbəy, Altın Tobe, Qarabulaq (Qazaxıstan), Sapran (Sauran), Temir və on kəndədək ərazilərə bitişik torpaqları da tabe etdi. Ulu jüzə aid ərazinin əhəmiyyətli bir hissəsi Daşkəndin nəzarəti altında idi.
Fatehlər, dərhal onun tərəfindən vassal elan edilməsi şərti ilə Həmid Xocanın taxtda təsdiqlənməsi ilə razılaşdılar (eyni zamanda, Xanxoca Kokandda edam edildi). Ömər Kokanda döndü. Lakin Daşkənddəki hökmdarın mövqeyi bir o qədər xoş deyildi, Kokand əleyhinə mübarizə tamamilə yatırılmadı. 1808-ci ildə şəhər ikinci dəfə Kokanda tabe edildi (yeni yürüşə Alim Xanın özü rəhbərlik etdi), talan edilərək,dağıdıldı. O vaxtdan etibarən birbaşa Kokand xanlığının tərkibinə qatıldı (Rusiya imperiyası tərəfindən fəth edilənə qədər qısa fasilələrlə) və vilayət valisi - bəylərbəyi tərəfindən idarə edildi. 1813-cü ildə Daşkənddə olmuş Filip Nəzərov yazırdı:
Dövlətin idarəetmə quruluşu
Daşkənd dövlətinin digər Orta Asiya dövlətlərindən fərqi, xanın yanında məsləhət orqanı kimi feodal məclisinin olmaması idi. Bu funksiya dörd daha nümayəndələrinin məclisi tərəfindən həyata keçirildi. Yunis Xocanın əsas hərbi dəstəyini köçərilər arasındakı tərəfdarları təşkil etsə də, özü də onlarla deyil, şəhər sakinləri ilə məsləhətləşib dövlət işlərinə qərarlar verirdi. Pospelov və Burnaşevin yazdıqlarına əsasən, “Həm milli, həm də hərbi məsələlərdə, şəhər ağsaqqallarından ibarət onunla,Xanla məşvərət şurası Xan məclisi quruldu. Bunlar — əhali tərəfindən şəhər rəhbərliyinin ən yüksək inzibati dövlət vəzifəsinə seçilən (rüb) şəhərin dörd hissəsindən olan ağsaqqallardır. Yunis Xocanın dövlət və hərbi siyasətini, şəhərdəki ən firavan və buna görə də nüfuzlu şəhər əhalisinin təbəqəsindən olanlar, şəhər əhalisinin bu təbəqəsinin özəyini təşkil edən böyük tacir və sənətkarlar yönəldirdilər.
Ordusu
Qonşularından fərqli olaraq, Daşkənd dövlətinin daimi ordusu yerli oturaq əhalidən təşkil olunmurdu, əksinə özünə köçəri əhali və əsirlərdən (qazaxlar, kalmıklar, kokandlar, buxaralılar və s.) təşkil olunurdu. Orta Asiya ənənəsinə görə, sülh dövründə döyüşçülərdən əkinçilik və sənətkarlıq işlərində də istifadə olunurdu, lakin, Daşkənddə mülkləri olmadıqları üçün onlar təhkimçi statusu daşıyırdılar. Karakazanlar adlanan əsgərlər, dövlət başçısı da daxil olmaqla böyük məmurlar arasında bölünürdü. Bu işlə özlərini və sahiblərini də dolandırırdılar.
Murad Osmann
Həyatı
2015-ci il 6 İyunda Osmann və Zakarova evləndilər.Onların iki toyu keçirildi biri Moskvada digəri isə Muradın doğulduğu Dağıstanda0
Müqəddəs Məryəm kilsəsi (Ərəkül)
Tarixi
1960-cı illərdə Horadiz stansiyasından təkrar emal üçün göndərilmiş metal tullantıları arasından bu kilsənin naxışlı zınqırovu aşkarlanaraq Xankəndi Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinə göndərilmişdir.
Bütlərə sitayiş
Bütlərə sitayiş — sanki tanrı imiş kimi bir kult obrazına və ya "büt"ə ibadət etməkdir. İbrahimi dinlərdə bütlərə sitayiş dedikdə, sanki tanrı imiş kimi İbrahimi tanrıdan başqa bir şeyə və ya kiməsə ibadət etmək nəzərdə tutulur. Bu monoteist dinlərdə bütpərəstlik "saxta tanrılara ibadət" kimi qəbul edilmiş və on qüsurlu hərəkət kimi mətnlərlə qadağan edilmişdir. Bəzi digər monoteist dinlər də oxşar qaydalar tətbiq edilir.
Arif Qazıyev (rejissor)
Arif Lətif oğlu Qazıyev — Azərbaycan televiziya rejissoru, ssenari müəllifi.
Xulio Libonatti
Karyera
Libonatti karyerasına1917-ci ildə, Nicasio Vila Kubokunda debüt etdiyi "Nyuls Old Boys" komandasında başlayır. Libellatti burada ümumilikdə 141 oyunda iştirak etmiş və 78 qol vuraraq üç dəfə Nicasio Vila Kubokunun sahibi olmuşdur.
Termocüt
thumb|right|[[Multimetrlə birləşdirilmiş termocüt selsi (°C) ilə otaq temperaturunu göstərir]] Termocüt — bir və ya bir neçə eynicinsli olmayan naqillərin (termoelektrodların) bir-birləri ilə birləşməsindən əmələ gələn elektrik qurğusu. Termocüt termoelektrik effekti nəticəsində temperaturdan asılı gərginlik hasil edir və bu gərginlik temperaturun ölçülməsində istifadə olunur. Termocütlər temperatur sensorlarının geniş istifadə olunan növlərindən biridir.
Mümtaz Soysal
Siyasi fəaliyyəti
1991-ci il seçkilərində Sosial Demokrat Partiyası (SDP) siyahısından Ankaradan namizəd oldu və Türkiyə Böyük Millət Məclisinə seçildi. Soysal Türkiyə Böyük Millət Məclisində "Çəkic Güc", "OHAL", demokratikləşmə, Kipr ve özəlləşdirmə kimi mövzularda hökumətin siyasətini tənqid etdi. Koalisiya ortağı Doğru Yol Partiyası xüsusən də Konstitusiya Məhkəməsinə verdiyi icazə qanunlarına dair müraciətlərinə sərt reaksiya verdi. Bu müraciətlər nəticəsində Konstitusiya Məhkəməsi tarixində ilk dəfə icra müddətini təxirə saldı. Konstitusiya hüququ professoru Soysal hökumətin mütəfiqi olan Sosial Demokrat Partiyasının passiv münasibətinə davamlı olaraq reaksiya verirdi. Bununla o, Türk siyasi ədəbiyyatına "vuruş" yanaşması ilə girdi. Murat Karayalçın dövründə qısa müddət xarici işlər naziri vəzifəsində çalışdı. Ancaq bir müddət sonra nazir postundan istefa etdi.
Sergey Ryazanski
Şəxsi məlumatlar
Ryazanski 13 noyabr 1974-cü ildə Moskvada anadan olub. Sputnik erasının baş sovet rəhbərliyi dizayneri Mixail Ryazanskinin nəvəsidir.Birinci arvadı Lyubava Dmitrievna idi boşandıqdan sonra ikinci həyat yoldaşı Alexandra ilə evləndi.İlk evliliyindən bir oğlu və iki qızı, ikinci evliliyindən bir oğlu var.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixi
Zəmin
1917-ci ilin fevral ayında Rusiyada Romanovlar sülaləsinin mütləqiyyəti devrildi. Monarxiya rejimi aradan qaldırıldıqdan sonra hakimiyyətə gələn müvəqqəti hökumət Cənubi Qafqazın idarəçiliyi üzrə Xüsusi Komitə yaratdı. Lakin müvəqqəti hökumət uzun müddət hakimiyyətdə qala bilmədi. 1917-ci ilin oktyabr ayındakı hakimiyyət çevrilişi nəticəsində Cənubi Qafqazdan Rusiyanın Müəssislər Məclisinə seçilən deputatlar Petroqrada və Moskvaya gedə bilmədilər. Onlar 1918-ci ilin 14 fevral tarixində Tiflisdə Zaqafqaziyanın ali hakimiyyət orqanı olan Zaqafqaziya Seymini, başqa sözlə, Zaqafqaziya Parlamentini yaratdılar.
Hərbi sahədə olan hadisələr
Əsası 1917-ci ilin dekabrında qoyulmuş Müsəlman korpusu Zaqafqaziya komissarlığının ordu strukturu kimi formalaşmağa başlamışdı. 1918-ci il iyunun 26-da Azərbaycan Hökuməti Müsəlman korpusunu Əlahiddə Azərbaycan korpusu adlandırmaqla özünün bu hərbi struktura sahibliyini hüquqi cəhətdən təsdiqlədi. Hökumətin həmin tarixli başqa bir qərarı ilə ƏAK qərargahının ştatında qismən dəyişiklik edildi və korpus komandirinin yanında diviziya səlahiyyətində xüsusi tapşırıqlar üçün general vəzifəsi təsis edildi.
Bakı dövrü
1919-cu il mayın 28-də Azərbaycan nümayəndə heyəti ABŞ prezidenti Vudro Vilsonla görüşə bildi. O, azərbaycanlılara cənubi Qafqaz xalqları konfederasiyası ideyasını müzakirə etməyi məsləhət gördü; Millətlər cəmiyyətinin himayəsinə veriləcək ölkə kimi konfederasiya böyük dövlətlərdən birinin himayəçiliyinə ümid edə bilərdi. İyunun 11-də hökumətin Dövlət Müdafiə Komitəsinin təşkili haqqında qərar verildi. 1919-cu il iyunun 13-də Bakıda zəhmətkeşlərin ingilis qoşunlarının Azərbaycanda saxlanılmasına qarşı yönəlmiş izdihamlı mitinqi oldu. Bir gün sonra, Dövlət Müdafiə Komitəsi tərəfindən Azərbaycan ərazisində hərbi vəziyyət elan edildi. 27 iyunda "Ərazi bütövlüyünün birlikdə qorunması haqqında" Azərbaycan-Gürcüstan müqaviləsinin Parlament tərəfindən təsdiq olundu.
Süqut
Yanvarın 11-də Paris Sülh Konfransında Lord Corc Kerzonun təklifilə müttəfiqlərin Ali Şurası aşağıdakı məzmunda qərar qəbul Etdi: "Müttəfiq vo birləşmiş dövlətlər Azərbaycan və Gürcüstan hökumətlərini de-fakto səviyyəsində birgə tanıyırlar". Az sonra Yaponiya Ali Şuranın 11 yanvar tarixli qərarına qoşuldu. Yanvarın 13-də ABŞ-nin Parisdə səfiri Valles Britaniya və Fransanın Azərbaycan və Gürcüstanın müstəqilliyini de-fakto tanıması və onlara yardım göstərməyə hazırlaşmaları barədə Vaşinqtona məlumat verdi.
Rəşad Məmmədov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rəşad Məmmədov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bufer dövlət
İki ölkədən biri digərinə müharibə elan etdikdə, hücuma məruz qalan tərəfin qarşı tərəfin hücumunu öz ərazisinə çatmamış, bufer dövlətin ərazisində qarşılamaq. Birinci Dünya Müharibəsindən əvvəl bir-biri ilə rəqabətdə olan Almaniya və Fransa arasında Belçika, Lüksemburq, Hollandiya və İsveçrə bufer dövlətlər siyahısına salınmış, hər iki tərəfin bu ölkələr üzərindən bir müharibəyə başlayacağı təqdirdə bu ölkələrin müstəqilliyini və neytrallığını qorumaq üçün xüsusi səylər göstərilmişdir. bu ölkələr vasitəsilə hücum.
İsmayıl Məmmədov (cərrah)
Əmək fəaliyyəti
1938-cu ildə təhsilini başa vuran İsmayıl Məmmədov əmək fəaliyyətinə Qaraçuğ kənd sovetliyində Feldşer məntəqəsinin müdiri kimi başlamışdır.
Sehgərdəkan (Piranşəhr)
Sehgərdəkan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Jan Kambanda
Cinayət məsuliyyəti
Kambanda ittihamnamədə soyqırım cinayətindən insanlıq əleyhinə cinayətlərə qədər altı müxtəlif əməli törətməkdə təqsirli bilinmişdi və 1 may 1998-ci ildə bu ittihamı qəbul etmiş, nəticədə Ruanda Məhkəməsi 4 sentyabr 1998-ci ildə bu cinayətlərə görə Kambandanı ömürlük azadlıqdan məhrum etmişdir.
Mürtədlik
Bəzən bu termin həm də siyasi partiya, ictimai hərəkat və ya idman komandası kimi qeyri-dini inancdan və ya səbəbdən imtina etmək üçün metafora kimi istifadə olunur.
Allahverdi Xəlilov
Həyatı
23 sentyabr 1994-cü il 10/107 saylı qərara əsasən 263 saylı orta məktəbə Allahverdi Sabir oğlu Xəlilovun adı verildi.
Mahir Qabiloğlu
Həyatı
Hazırda sərbəst yaradıcılıqla məşğuldur. "Modern.az" saytında və dövrü mətbuatda müəllif-yazar  kimi bədii, publisistik yazıları və tərcümələri yayımlanır. Xalq şairi Qabilin 7 cildlik "Əsərlər" külliyyatının tərtibçisi, redaktoru və naşiridir. Prezident təqaüdçüsüdür.
Ailəlidir, iki övladı, beş nəvəsi var.
Bauırjan Momışulı
Uşaqlıq
İmaş adındaki babası 1911-ci ildə 92 yaşında vəfat etdi. Atası Momış, Kiril əlifbasını təkbaşına oxumağı öyrənən o dövrün kor adamlarından biri idi. El arasında dülgər və ayaqqabı ustası olmaqla yanaşı, bir zərgər kimi də tanınırdı. Yaşlı ikən İmaşın babası bütün təsərrüfatı oğlu Momışa əmanət verdi. Nənəsinin adı Qıztumas idi və yaşlılığında qohumları onu "sarı qoca qadın" adlandırırdılar. Anası Raziyə gənc yaşında vəfat etdi və Bauırjan 3 yaşından nənəsi Qıztumasın himayəsində böyüdü.
Moskva uğrunda döyüş
Qvardiya polkovniki Bauırjan Momışulı, 12 dekabr 1990-cı ildə anadan olmasının 80-ci ildönümü münasibətilə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. B. Momışulının "Ədalət həmişə zəfər çalır, gec də olsa bu gerçəkləşir" sözləri reallaşdı və xalqın arzusu reallaşdı.
Qəhrəmanın 100 illiyi
Sovet-Alman müharibəsi qəhrəmanı, yazıçı Bauırjan Momışulinin 10 dekabr 2010-cu il tarixində Almatıdakı 28 Panfilov parkında abidəsinin açılışı olub, hündürlüyü 6 metr olan abidənin postamenti qranitdən, qəhrəmanın heykəli isə bürüncdəndir. .
10 dekabr 2010-cu ildə Almatıda Bauırjan Momışulının abidəsi açıldı.
Dövlət və hüquq tarixi
Dövlət və hüquq tarixinin predmeti və vəzifələri
Dövlət və hüquq tarixini həm ayrı-ayrı dövlətlərin (məsələn, Rusiya və ya Almaniya) timsalında, həm də qlobal kontekstdə öyrənmək olar. Sonuncu halda o, təkcə ayrı-ayrı xalqların hüququnun formalaşmasını deyil, həm də bütün tarixi formalarında — ibtidai qəbilə hüququndan tutmuş müasir ictimai daxili və beynəlxalq hüquqa qədər bir sosial institut kimi hüququn qurulmasının ümumi təcrübəsini nəzərdən keçirir. Ümumbəşəri (bütün hüquq sistemləri üçün xarakterik olan) hüquq prinsiplərinin və institutlarının formalaşması, hüquq sahələrinin (beynəlxalq hüquq kimi) yaranması, hüquqi anlayışa yanaşmalar (məsələn, təbii hüquq) nəzərdən keçirilir. Bu kontekstdə ona aid olan elmlər siyasi-hüquqi təlimlər tarixi və ümumi hüquq nəzəriyyəsidir.
Dövlət və hüquq tarixini ictimai quruluşun dinamikasını, onda mövcud olan sosial normaları, sosial təbəqələşməni və sosial siniflər arasında münasibətləri öyrənən sosial tarixin tərkib hissəsi kimi qəbul etmək olar. Dövlət və hüquq tarixi ictimai münasibətlərin hüquqi komponentini, münaqişələrin həllinin hüquqi əsaslarını, ümumi mənafeyə nail olmaq üçün cəmiyyətin davamlı fəaliyyətini təmin edir.
Hüququn tarixi öyrənilməsi metodları
Müqayisəli metod dövlət və hüquq institutlarının formalaşmasının hansı xüsusiyyətlərinin müxtəlif hüquq sistemləri üçün ümumi olduğunu müəyyən etməyə imkan verir, həmçinin müəyyən tarixi regionlar üçün xarakterik olan hüquq sistemlərinin qarşılıqlı əlaqəsinin və qarşılıqlı təsirinin xüsusiyyətlərini müəyyən etməyə imkan verir. Dövlətin və hüququn fəaliyyət göstərməsinin ümumi qanunauyğunluqlarının müəyyən edilməsində bu metodun imkanları dövlət və hüquq tarixini dövlət və hüquq nəzəriyyəsi ilə əlaqələndirir.
Qazi köşkü
Tarixi
Köşkün tikilmə tarixi və kim tərəfindən inşa edilməsi barədə dəqiq məlumat olmasa da, türk tarixçi Mətin Sözən və Adil Təkin binanı XV əsr Ağqoyunlu dövrü memarlıq abidəsi adlandırıblar.Buna səbəb binanın Ağqoyunlu memarlığının tipik xüsusiyyətlərini özündə daşımasıdır. Daha sonra Birinci Dünya müharibəsi illərində Atatürk Diyarbəkirdə Korpus Komandiri olduğu zaman qərargah olaraq istifadə etdiyi malikanə 1937-ci ildə Diyarbakır Bələdiyyəsi tərəfindən satın alınaraq ona bağışlanıb. Bina qeydiyyata alınıb.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Qazi köşkü Mardin qapısından kənarda, Dəclə körpüsünün qərb yamacındadır. Bura xalq arasında Semanoğlu köşkü kimi tanınır. Köşk geniş bağ sahəsinin mərkəzində yerləşir və Diyarbəkir Bələdiyyəsinin mülkiyyətidir. Onun qorunmasına cavabdeh qurum Türkiyə Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyidir.
Ay
Formalaşması
Böyük toqquşma fərziyyəsi Ayın formalaşması ilə bağlı bir sıra suallara cavab versə də, hələ də bu fərziyyə ilə izah oluna bilməyən bəzi çətinliklər vardır. 2001-ci ildə Vaşinqton Karnegi İnstitutunda bir qrup alim Aydan gətirilmiş qayaların ən dəqiq izotop ölçmələrini həyata keçirdi. Onların apardığı tədqiqatlar təəccüblə qarşılandı. Apollon proqramı çərçivəsində Yerə gətirilən qayalardakı izotop təkribləri Yerdəki qayaların izotop tərkibləri ilə eynilik təşkil edirdi. Günəş sisteminin digər kosmik cismlərində isə bu göstəricilər Yerdəkindən fərqlidir. Bu nəticələrin təəccüblə qarşılanmasının səbəbi Ayı formalaşdıran maddələrin çoxunun Yerlə toqquşan Teyanın qalıqlarından ibarət olmasının düşünülməsi idi. 2007-ci ildə tədqiqatçılar Teya və Yerin izotop tərkiblərinin eyni olması ehtimalının 1%-dən daha az olduğunu açıqladı. 2012-ci ildə dərc olunan Aydan gətirilən Titan nümunələrindəki izotopların tədqiqinin nəticələri göstərdi ki, Ayı formalaşdıran maddələrin tərkibi Yerlə eynidir. Bu da Ayın Yerdən ayrı şəkildə formalaşması və Teyanın qalıqlarından meydana gəlməsi yanaşmaları ilə ziddiyyət yaradır.
Maqnit sahəsi
200px|thumb|Ay kəşfiyyatçısı kosmik gəmisi tərəfindən ölçülmüş Ayın maqnit sahəsi. Ayın maqnit sahəsinin gücü 1–100 nT arasında dəyişir. Bu da gücü 30–60 mT arasında dəyişən Yerin maqnit sahəsindən yüz dəfə daha zəif göstəricidir. Ayın maqnit sahəsinin digər fərqlərindən biri də nüvəsindəki geodinamo təsiri nəticəsində meydana çıxan dipolar maqnit sahəsi yoxdur və Ayın maqnit sahəsinin mənbəsi Ay qabığıdır. Bir nəzəriyyəyə görə Ay qabığının maqnitləşməsinin səbəbi Ayın formalaşmasının ilkin dövrlərindəki nüvəsindən qaynaqlanan geodinamodur. Buna baxmayaraq Ayın nüvəsinin kiçik olması bu nəzəriyyənin doğru olması ehtimalını azaldır. Başqa yanaşmaya görə Ay kimi havası olmayan kosmik cismlərdə daimi olmayan maqnit sahələri böyük cismlərlə toqquşmalar nəticəsində meydana gəlir. Bu yanaşmanı dəstəkləyən faktorlardan biri böyük toqquşma hövzələrinin əks tərəfində Ay qabığının güclü maqnitləşmə sahələrinin olmasıdır. Buna toqquşma nəticəsində yaranan plazma buludunun mühitdə maqnit sahəsi mövcud olarkən sərbəst olaraq yayılmasının səbəb ola biləcəyi düşünülür.
Qabarma və çəkilmə təsirləri
Ay orbit xüsusiyyətləri səbəbindən Yer ətrafında hərəkət edərkən librasiyaya məruz qalır. Librasiya hadisəsi Yerin öz oxu ətrafında hərəkət etməsi, Ayın Yer ətrafında kənarmərkəzli orbitdə hərəkəti və Ayın öz oxu ətrafındakı dönmə bucağının Yer ətrafındakı orbit müstəvisinə nəzərən bir az meyilli olması səbəbləri nəticəsində baş verir. Ayın Yerdən ancaq bir üzünün görünməsinə baxmayaraq, librasiya nəticəsində Yerdən Ay səthinin 59%-i müşahidə oluna bilir. Qabarma və çəkilmə prosesləri zamanı yığılan gərginlik səbəbindən Ay zəlzələləri baş verir. Ay zəlzələləri Yerdə baş verən zəlzələlərə nisbətən daha az baş verir və daha zəifdir. Buna baxmayaraq Ay zəlzələləri Yerdə baş verən zəlzələlərə nisbətən daha uzun müddət davam edir. Buna Ayda maye halda suyun olmaması səbəb olur. Ay zəlzələləri gözlənilməz şəkildə 1969–1972-ci illərdə aralığında, Apollon proqramı çərçivəsində kosmonavtların Ay səthində yerləşdirdikləri seysmoqraflar tərəfindən aşkarlandı.
İmam Hüseyn türbəsi
İmam Hüseyn türbəsi — Şiəlikdə III imam olaraq qəbul edilən Hüseyn ibn Əlinin  məzarının yerləşdiyi türbə kompleksi. İslam peyğəmbəri Məhəmmədin nəvəsi olan İmam Hüseyn Kərbəla yaxınlığında baş vermiş Kərbəla döyüşündə şəhid olduqdan sonra həmin şəhərdə yaradılan türbədə dəfn edilmişdir. Miladi təqvim ilə 680-cı ilin 10 oktyabr tarixində baş vermiş Kərbəla döyüşü şiəlikdə mühüm önəmə sahibdir. Əməvilər sülaləsindən olan ikinci ərəb xəlifəsi I Yezid qoşunu tərəfindən qətlə yetirilən Hüseyn ibn Əli və tərəfdarlarının xatirəsi hər il ənənvi şəkildə qeyd edilən Aşura günlərində xatırlanır.
Kanada Konfederasiyası
Konfederasiyanın yaranmasına səbəb olan 1860-cı illərdə baş tutan konfransların bütün iştirakçıları Konfederasiyanın Ataları hesab olunurlar. Lakin 1867-ci ildə hökmranın ərazi bölgüsü müasir Kanada xəritəsindən xeyli dərəcədə fərqlənir. Konfederasiya qurulduqdan sonra (XIX əsrin sonlarından XXI əsrin əvvəllərinə qədər) sərhədlərin və Kanada federalizminin formalaşmasında iştirak edən siyasətçilər onun qurucuları hesab olunurlar.
Müstəmləkə arakəsmələri
1867-ci ilə qədər Britaniya Şimali Amerika altı müstəqil koloniyanın birləşməsi idi: Yeni Şotlandiya, Yeni Brunsvik, Birləşmiş Kanada (mahiyyət etibarilə cənub Kvebek və Ontariodan ibarətdir), Nyufaundlend, Şahzadə Edvard Adası və Britaniya Kolumbiyası. Başlanğıcda, Konfederasiya yalnız yuxarıdakıların ilk üç koloniyası tərəfindən quruldu, digərləri daha sonra ona qoşuldu və 1949-cu ildə Nyufaundlend ən son qoşuldu (indiki Kanadanın qalan hissəsi, Hudson Körfəzi Şirkətinə aid olan və 1870-ci ildə Kanadaya verilmiş olan Rupertin torpağı və Şimal-Qərb Ərazilərindən və İngilislərin himayəsində olan Arktika adalarından ibarətdir).
Uqbə ibn Əmir əl-Cuhani
Uqbə ibn Əmir əl-Cuhani (, عقبة بن عامر) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biridir. Dəməşq uğrunda döyüşdə iştirak etmiş, Misirin fəthi zamanı və Rodosa qarşı yürüşdə müsəlman ordusuna komandanlıq etmişdir. Əbu Həmmad və ya Əbu Əmir ləqəbləri ilə tanınmışdır.
Bioqrafiya
678-ci ildə Misirdə olarkən Uqbə ibn Əmir əl-Cuhani ölümcül xəstələnir. Ölümündən əvvəl övladlarına üz tutaraq nəsihət edirdi: “Ey övladlarım, yaxşı xatırlayın ki, mən sizə üç şeyi vəsiyyət edirəm: Allahın Rəsulu haqqında hədisi ancaq onun səhihliyinə əmin olduqdan sonra qəbul edin; yarıçılpaq getsəniz belə, heç vaxt borc almayın; Şeir yazmayın, çünki o, qəlbi Qurandan yayındırır”. Qahirədə əl-Mukattam dağının yamacında dəfn edilir. O, miras olaraq yetmişdən çox yay qoyur ki, hər birində bir ox olan oxluq da var idi.
Eldar İsgəndərzadə
Ailəsi
Evlidir, 3 övladı var.
Yaradıcılığı
"CBCfilm"in istehsalı olan "Ürəyiniz istəyən kimi yaşayın..." sənədli televiziya filmi Hollandiyanın Amsderdam şəhərində keçirilən Beynəlxalq Festivalda mükafata və "festivalın laureatı" fəxri adına layiq görülüb.
Ssenariləriylə iki bədii, 150-dən çox sənədli televiziya filmi çəkilib.
Avstriya mədəniyyəti
Austropop
Austria3 1997-ci ildən 2006-cı ilədək səhnədə olan avsrtriyalı kifayət qədər individual ifaçı-müəlliflər Volfqanq Ambros, Georq Dançer və Raynxard Fendrixdən ibarət üçlü konqlomerat idi.
Teatr
XVI-XVII əsrin astanasında Avstriyada yezuit kolleqiyalarında formalaşan teatrlar kilsəyə və imperatora iatət etməyi propoqanda edirdilər. Tamaşalarda tez-tez italyan teatrının texnikasından istifadə edilirdi.
Stift Melk
Stift Melk Aşağı Avstriya federal torpağında, Dunaya mənzərəsi olan Benedektian abbatlığıdır. Abbatlıq 1089-cu ildə Melk şəhərinin üzərində qayada salınmışdır.
Mario Dragi
Həyatı
Dragi yezuit təhsili almış Roma katolikidir və İqnati Loyola felsefesinin davamçısıdır. Draginin Romanın Parioli rayonunda və Umbriadaki Çitta-della-Pyevedə evi var. Doğulduğu şəhərin futbol komandası olan Roma FK-un və basketbolun həvəskarıdır.
İtaliya Bankının sədri fəaliyyəti
İtaliya Bankının sədri olaraq, Dragi eyni zamanda Avropa Mərkəzi Bankının İdarəetmə və Ümumi Şuralarının üzvü və Beynəlxalq Hesablaşmalar Bankının Direktorlar Şurasının üzvü idi. İtaliyanı həm Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankında, həm də Asiya İnkişaf Bankında İdarəçilər Şurasında təmsil etmişdir. 5 avqust 2011-ci ildə AMB sədri Jan-Klod Trişe ilə birlikdə İtaliyada Silvio Berluskoni hökumətinə təcili olaraq İtaliyada tətbiq edilməli olan bir sıra iqtisadi tədbirləri tövsiyə etmək üçün məktub yazaraq daxili siyasi müzakirələrə öz töhfəsini verdi.
Avropa Mərkəzi Bankının Prezidenti fəaliyyəti
31 oktyabr 2019-cu ildə AMB Prezidenti vəzifəsi başa çatdı və Beynəlxalq Valyuta Fondunun icraçı direktoru Kristin Laqard onun xələfi təyin edildi.
Hökumətin formalaşması
thumb|left|Dragi Kviniral sarayında Prezident [[Serco Mattarella ilə]] 2020-ci ilin dekabrından 2021-ci ilin yanvar ayına qədər İtaliyanın hakim koalisiyası daxilində gərginlik yarandı, Baş nazir Cüzeppe Konte və keçmiş Baş nazir Matteo Renzi İtaliyadakı COVID-19 pandemiyasının idarə edilməsi və dərin iqtisadi nəticələri ilə bağlı əks mövqe tutdu. Yanvarın 13-də Renzi Konte hökumətinin dağılmasına səbəb olan Nazirlər Kabinetinin partiyası "İtaliya Viva"dan istefa verdiyini açıqladı. Yanvarın 26-da siyasi partiyalarla günlərlə nəticələnməyən danışıqlardan sonra, Conte Baş nazir vəzifəsindən istefa verərək Prezident Mattarellaya müraciət etdi.
COVID-19 pandemiyası
2021-ci ilin iyununda daha yoluxucu "SARS-CoV-2 Delta variantı" İtaliyada sürətlə yayılmağa başladı. Yeni variantların yayılmasının qarşısını almaq üçün hökumət 2021-ci ilin avqustunda "Yaşıl Keçid" olaraq da bilinən AB Rəqəmsal COVID Sertifikatının tələbini idman tədbirlərində və musiqi festivallarında iştirak etmək istəyənlərlə yanaşı, digər qapalı yerlərə getmək istəyən şəxslər üçün də genişləndirdi. 15 oktyabrda İtaliya dövlət və özəl sektorunda çalışan bütün işçi qüvvəsi üçün məcburi COVID-19 peyvəndi sertifikatı tələb edən ilk ölkə oldu.
Leopoldin Alman Milli Elmlər Akademiyası
Tarixi
Milli rifah illərində Akademiyanı “milli institut” statusuna yüksəltmək üçün çoxlu cəhdlər edildi, lakin ilk cəhdlər uğursuz oldu. O vaxtlar Akademiya siyasi və ya akademik səviyyədə ölkənin gündəmində deyildi. Lakin sonradan onun üzvləri öz ictimai mövqelərini yaxşılaşdırmaq üçün Akademiyanı onun proseslərində iştirak etmək öhdəliyi ilə zənginləşdirməyə başladılar. Beləliklə, etdiyi 1924-cü ilin çətin şərtlərinə baxmayaraq,, s. 8–9 onlar hətta bütün yerli üzvlərin iştirak ilə müntəzəm olaraq aylıq yığıncaqlar keçirməyə başladılar.
Fəaliyyəti
Leopoldin Almaniya hökumətinə müxtəlif elmi məsələlərdə, məsələn, iqlim dəyişikliyi və xəstəliklərə nəzarət üzrə məsləhətlər verən Almaniyada ilk və əsas akademik cəmiyyətdir. Leopoldində konfranslar və mühazirələr verilir və Nova Acta Leopoldina adı altında Efemerida da nəşrlərə davam edilirdi. Müxtəlif medallar və mükafatlar verir, qrantlar və təqaüdlər təklif edir və yeni üzvlər akademiyaya seçilirdi. Akademiya həmçinin özünün kitabxana və arxivinə sahib idi saxlayır və öz tarixinin araşdırılmasına həsr olunmuş Acta Historica Leopoldina adlı başqa bir jurnal nəşr etdirir. , s. 15–33
Scramjet
thumb|sağ|300px|Scramjetin işləmə prinsipinin sadə şəkildə göstərildiyi [[olan|sxem.]]
Tarix
1950-ci illərin ortaları və 1960-cı illərin sonlarına doğru ABŞ və İngiltərədə bir çox fərqli scramjet modeli yer sınaqları həyata keçirildi. Xüsusilə North American X-15 layihəsi çox uğurlu sınaq nəticələrinə sahib idi (mach 6.7), lakin heç bir zaman sınaq mərhələsindən o tərəfə gedə bilmədi.
Abdullah Rza Ərgüvən
Həyatı
1952-ci ildə İstanbul Universitetinin Türkologiya şöbəsini bitirdikdən sonra bir dövlət qurumunda işləyərkən müxtəlif təzyiqlər nəticəsində işini tərk etdi. 1967-ci ildə İsveçə gedərək 1968 və 1971 illəri arasında isveç dilini öyrənmişdir. 1972 ilə 1977 illəri arasında tərcüməçilik etdikdən sonra, 1978-1990-ci illər arasında Stokholm Universitetində müəllim, türkoloq və araşdırmaçı olaraq çalışdı, 1990-ci ildə təqaüdə çıxdı.
Desi Trayan
Qay Messi Kvint Trayan Desi, Roma tarixşünaslığında daha çox Desi Trayan və ya Desi kimi tanınır — 249–251-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Roma imperatoru.
Əmir bəy Mosullu
Əmir bəy Mosullu — Səfəvilər dövlətində hərbi və siyasi xadim. I Təhmasibin lələsi, əmir, Xorasanın bəylərbəyi.
Haqqında
1507-ci ildə Şah ismayıl Xətai Əlbistanı aldıqdan sonra Əmir bəy Diyarbəkirin açarını və bir çox zinət əşyalarını şaha gətirərək tayfasından olan əksəriyyət kimi o da, Səfəvilər dövlətinin xidmətinə keçir. Səfəvilər dövlətində tezliklə yüksəklərə doğru irəliləyir. Əvvəlcə o mərkəzi idarəetmədə möhrdar vəzifəsini tutur. 1510-cu ildə Xorasanı özbəklərdən almış orduya komandan təyin edilir. 1513-cü ildə isə Bəlx şəhərini tutmaq üçün göndərilir.
Şəhrək-i Dilzə Məkan Mostoqol (Piranşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 258 nəfər yaşayır (45 ailə).
Ziyafət Əliyeva
Həyatı
Orta məktəbi qurtardıqdan sonra ali təhsil almaq arzusu ağır vəziyyətlə əlaqədar ürəyində qalsada bu niyyətinə nail olaraq 1988-ci ildə Gəncə Kənd Təsərrüfatı Univetsitetini itirmişdir.
1993-cü ildən Qarabaldır kalxozu idarə heyətinin sədri işləmişdir. Ailəlidir.1 övladı 3 nəvəsi var. Hal-hazırda prezident təqaüdçüsüdür. İctimai fəaliyyətini davam etdirir. Qarabaldır kənd icmasının rəhbəridir.
Qaragüney (Kəlbəcər)
Qaragüney — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Zülfüqarlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.
Xoakin Peyro
Klub
İtaliyada Peyro ən çox il "Roma"da keçirtdi və klubla İtaliya Kubokunu qazandı, burada o, hətta kapitan elan olunmuşdur.
Milli komanda
10 il ərzində çıxış etdiyi millinin heyətində o, 12 oyuna 5 qol vurmuşdur. İlk oyunu 3 iyun 1956-cı ildə cəmi 20 yaşında 1–3 hesablı məğlubiyyətlə bitən Portuqaliyaya qarşı yoldaşlıq oyununda keçirtdi və ispaniyalıların yeganə qolunun müəllifi oldu. O, Çilidə keçrilən 1962 FİFA Dünya Kubokunda iştirak edərək yalnız Meksika komandasının qapısına yol tapmışdır, bundan başqa o, İngiltərədə keçrilən 1966 FİFA Dünya Kubokunda iştirak etmişdir. Hər iki turnirdə komanda qrup mərhələsini aşa bilmədi.
Məşqçi karyerası
1989–90 mövsümündə o, "Atletiko Madrid"in mövsüm ərzində təyin etdiyi 3 məşqçidən biri idi, klub sonda liqada 4-cü yeri tuta bildi. Karyerasında bir ara fasilə verdikdən sonra ikinci divizionda işləməyə davam etdi.
Peyronun məşqçi kimi çalışdığı son iş yeri "Real Mursiya" oldu ki, mövsüm bitməmiş o, istefaya göndərildi, klub isə sonda aşağı divizyona düşdü.
Oyunçu kimi
Mursiya
Murtuz Quliyev
Murtuz Quliyev (tam adı: Murtuz Heydər oğlu Quliyev; d.6 fevral 1920, Ağdam r. Gülablı k. — ö. 1979, Bakı) — general-mayor, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırış deputat.
Zinaida Xabalova
Zinaida Savelyevna Xabalova (əsl adı - Miriam Savelyevna Aşkinazi; ) — Sovet və Rus bəstəkarı, musiqi və ictimai xadim, müəllimi.
1987-ci ildə əməkdar artist, 1992-ci ildə Şimali Osetiya Respublikasının xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 1976-cı ildən SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının üzvüdür.
Vüqar Nəcəfov
Həyatı
Vüqar Nəcəfov 1988-ci il avqustun 10-da Ordubad rayonunun Dırnıs kəndində anadan olub. İki bacının tək qardaşı idi. Uşaqlıqdan hərbiyə həvəsi olub 2006-2010-cu illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) ali hərbi təhsil alıb.Leytenant rütbəsi ilə hərbi xidmətə başlayıb. Ailəli idi. Bir oğlu və bir qızı yadigar qaldı.
Kürsəngi dağı
Salyan rayonu Kürsəngi kəndi ərazisində yerləşən dağ və sönmüş palçıq vulkanı. Cənub-Şərqi Şirvan düzündə yerləşir və Kür-Araz ovalığının ən böyük palçıq vulkanlarından biridir. Hündürlüyü təxminən 77 metrdir. Adının etimologiyasına dair bir çox nəzəriyylər vardır: Kürün səngidiyi yer olaraq- Kürsəngi; Kür və səng (farsca: daş, qaya) Kürsəngi-Kürdaşı olaraq və s. Dağın ərazisində "Kürsəngi küp qəbirlər nekropolu" yerləşir. Dağ və kəndin ərazisi keçmişdə maldar ellərin qışlaq yeri olub.
Dinacpur (dairə, Banqladeş)
İnzibati ərazi bölgüsü
Altdairələr (Mərkəz)
Tarixi
XVII əsrdə bu əraziləri ələ keçirən ingilislər 1786-cı ildə Dinacpurda inzibati nəzarət idarəsini yaratdılar. Britaniya ağalığının ilk dövrlərində Dinacpurun tərkibinə Baqura, Malda, Racşahlar, Ranqpur və Purney əraziləri daxil idi. İngilislər 1795-1800-cü illərdə inzibati idarəetmənin səmərəliliyini yüksəltmək və asayişi gücləndirmək məqsədilə Dinacpura məxsus ərazilərin xeyli hissəsini Purneyə, Ranqpura və Racşahlara verdi. 1864-1865-ci, 1868-ci və 1870-ci illərdə Dinacpur torpaqlarının bir hissəsi Baqura və Maldaya verildi. Nəhayət, 1897-1898-ci illərdə bütün Tana-Mahadevpur ərazisi Racşahların sərəncamına keçdi. 1947-ci ildə Hindistanın bölüşdürülməsi zamanı Dinacpur Qərbi Benqaliyanın tərkibinə daxil edilmişdir.
Zeydan (Piranşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 48 nəfər yaşayır (5 ailə).
Gülnarə Nəbibəyova
Gülnarə Nəbibəyova — texnika üzrə fəlsəfə doktoru, AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda şöbə müdiri.
Həyatı
Gülnarə Çingiz qızı Nəbibəyova 1958-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1979-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti)  “Mexanika-riyaziyyat” fakültəsini bitirmişdir.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun YAP ilk özək təşkilatının sədri
Emin Mahmudov (baş leytenant)
Həyatı
Emin Mahmudov 1994-cü il iyunun 1-də Tovuz rayonunun Abulbəyli kəndində anadan olub. 2012-2016-cı illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) ali hərbi təhsil alıb.
Ayxan Qədimov
Həyatı və hərbi xidməti
Ayxan Qədimov 1999-cu il aprelin 30-da Şəmkir rayonunun Morul kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yollanmışdır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Haqqında
“Müsavat” fraksiyasının qanun layihəsində torpaqların əvəzsiz verilməsi, digər qanun layihəsində isə müəyyən əvəz müqabilində verilməsi əksini tapmışdı. Birinci qanun layihəsində əvvəlki sahibkarların mülkiyyətində 75 desyatin, digər qanun layihəsində isə yerli şəraitdən asılı olaraq müxtəlif miqdarda torpaq sahəsinin saxlanması müəyyənləşdirilmişdi.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
'''Samirə Qocayeva. Etibarın hekayəsi'''
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Haqqında
Respublikanın sərhədləri daxilində mal mübadiləsini tənzimləmək məqsədilə ­1919-cu ilin avqust ayından xaricdən Azərbaycana gətirilən bir sıra zinət əşyalarına müvəqqəti gömrük tarifləri tətbiq olundu. Daxili bazarı tənzimləmək məqsədilə Azərbaycandan kənara göndərilən əmtəələr üçün yeni müvəqqəti gömrük qaydalarının tətbiq edilməsi haqqında qanun təsdiq edildi (9 fevral 1920-ci il). Çevik vergi siyasəti yeridildi, dövlət xərclərinin ixtisar edilməsi istiqamətində bir sıra tədbirlər həyata keçirildi. Xaricdən ölkəyə gömrüksüz gətirilən malların siyahısı müəyyənləşdirildi, bu siyahıya 200-dən çox məhsulun adı daxil edildi.
Xarici ölkələrlə iqtisadiyyatı
1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Milli Şurasının qəbul  etdiyi  İstiqlal Bəyannaməsi  xalqın müstəqillik  əzmini  nümayiş  etdirdi. Cümhuriyyət hökuməti  dövrün  çətinliklərinə baxmayaraq,  ölkənin sosial-iqtisadi inkişafı  və xarici-iqtisadi ticarət əlaqələri yaradılması istiqamətində  mühüm addımlar  atdı. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Azərbaycandan Rusiyaya əsasən neft və neft məhsulları, həmçinin pambıq, balıq, düyü, şərab, meyvə, xam  ipək, gön-dəri, xalça və s. göndərilir, oradan  isə taxıl, kartof, çay, qənd, bitki  yağları, manufaktura  malları, dəmir,  tikinti  materialları, sement, kimyəvi  mallar  gətirilirdi. Rusiya ilə əmtəə mübadiləsi başlıca olaraq Vladiqafqaz dəmir yolu vasitəsilə həyata keçirilirdi. Neft və neft məhsulları isə əsasən dənizlə Həştərxana  daşınırdı. Məsələn, 1916-cı ildə Bakı şəhərindən aparılan və ümumi həcmi 408,8 mln.pud olan neft  məhsullarının 366,4 min pulu Xəzər dənizi vasitəsilə daşınmışdır ki, bu  da Xəzər dənizi vasitəsilə daşınan bütün əmtəə mallarının 89,6%-ni təşkil etmişdir. Azərbaycandan Rusiyaya kənd təsərrüfatı məhsulları da əsasən dənizlə və dəmir yolu vasitəsilə daşınırdı. Azərbaycanı Rusiya və  digər xarici  ölkələrlə əlaqələndirən  əsas  yol-nəqliyyat  xətləri, Qara və Xəzər dənizləri, Vladiqafqaz  və  Zaqafqaziya  dəmiryolları, eləcə də Volqa  çayının  su-nəqliyyat  xətti  olmuşdur. Qışda Volqa çayında naviqasiya dayandırıldıqdan  sonra isə  Volqa çayının su-nəqliyyat  xəttini Vladiqafqaz  dəmir  yolu xətti əvəz edirdi. Azərbaycan Rusiya və Qərbi Avropa ölkələri ilə əlaqəni  Qara dəniz vasitəsilə (əsasən Batum və Poti  vasitəsilə) yarada  bilirdi. Zaqafqaziya dəmiryolu xətti Qara və Xəzər dənizlərini əlaqələndirməklə yanaşı, Vladiqafqaz dəmir yolu ilə də qovuşaraq fasiləsiz dəmir yolu xətti yaradırdı. Zaqafqaziya dəmiryolu xətti özünun yolayrıcıları - Culfa-Təbriz  vasitəsilə  İranla, Gümrü-Sarıqamış vasitəsilə isə Türkiyə ilə  əmtəə  mübadiləsini  mümkün  edirdi. Beləliklə, Azərbaycan  Şərqlə, eləcə də Şərqin Qərblə  ticarət  əlaqələrində  böyük  tranzit yolu rolunu oynayırdı. 1917-ci il oktyabrın 25-də Rusiyada mərkəzi hakimiyyət bolşeviklər tərəfindən ələ keçirildikdən sonra bu ölkəni vətəndaş müharibəsinin dəhşətli alovu bürüdü.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Vətən onun üçün keçilməz yoldur,
Canını vətənə qurban eylədi.
La-Sel (Alye)
La-Sel  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Marsiyya-an-Kombray kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Dillərdən düşməyən bir daştan olan,
Cənnətdə yaşayan şəhid deməkdir,
Atom kütləsi
Atom kütləsi - bir atomun kütləsi olub, atom kütlə vahidi (a.k.v.) ilə müəyyən olunur. Hal-hazırda atom kütlə vahidi ən geniş yayılmış izotop olan karbonun neytral atomunun kütləsinin 1/12-i qəbul edilir. Buna görə də, bu izotopun atom kütləsi təyinata görə düz 12 a.k.v.-nə bərabərdir. İzotopun atom kütləsi ilə onun kütlə ədədi arasındakı fərqə izafi kütlə deyilir. Bu fərq həm müsbət, həm də mənfi ola bilər. Onun yaranma səbəbi nüvə ilə proton və neytronlar arasında əlaqə enerjisinin qeyri xətti olmasında, həmçinin proton və neytronun kütlələri arasındak fərqdədir.
Əmir Rüstəmov
Əmir Məmməd oğlu Rüstəmov —general-mayor.
Günəşqaya
Günəşqaya, Alçalı (?-2015) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Daşbulaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları nəticəsində Azərbaycana qaytarılıb.
Mezoderma
Aralıq mezoderm
Aralıq mezoderm paraksial mezodermi yan lövhə ilə birləşdirir və sidik-cinsiyyət quruluşlarına ayrılır. Üst sinə və servikal bölgələrdə nefrotoma, kaudal bölgələrdə nefrogenik kord meydana gətirir. Həm də sidik sistemi və cinsiyyət vəzlərinin ifrazat vahidlərinin inkişafına kömək edir.
Zülfüqar
Zülfüqar — ad.
Merkuri (planet)
Merkuri və ya Ütarid — Günəş sistemində yerləşən ən kiçik və Günəşə ən yaxın olan planet. Yer qrupu planetlərə aid olan Merkuri Günəş ətrafında ən sürətlə dövr edən planetdir və 88 günə tam bir dəfə dövr edir. Buna baxmayaraq Merkuri öz oxu ətrafında çox yavaş hərəkət edir. 1 Merkuri günü Yerdə keçən 116 günə bərabərdir. Merkuri planetinin təbii peyki yoxdur. Planetin adı Roma mifologiyasında gəlir, ticarət və xəbər tanrısı hesab olunan Merkuridən qaynaqlanır.
Səth geologiyası
Teleskopla aparılan müşahidələr nəticəsində Merkuri səthində albedosu fərqli olan bölgələrin olduğu məlum olmuşdur. Merkurinin səthində dar və qırışıq silsilələr, Aydakına bənzər dağlar, düzənliklər, dik yamaclı uçurumlar və vadilər vardır. 200px|thumb|right|Merkuri səthinin [[MESSENGER kosmik gəmisi tərəfindən çəkilmiş spektr görünüşü.]] Merkuridəki adlar müxtəlif mənbələrdən gəlir. Adların çox az sayda hissəsi görkəmli insanların adları ilə bağlıdır. Kraterlərə öz sahəsində görkəmli olan və başlıca töhfələr verən rəssamların, musiqiçilərin və yazıçıların adları verilmişdir. Silsilələrə Merkurinin öyrənilməsində əməyi olan alimlərin adları verilmişdir. Çökəklik və şırımlara memarların adları verilmişdir. Dağlar fərqli dillərdəki "isti" sözünün qarşılıqları ilə adlandırılmışdır. Düzənliklərə Roma mifologiyasındakı Merkurinin fərqli mifologiyalardakı qarşılıqlarının adları verilmişdir. Dik yamaclı uçurumlara elmi tədqiqatlarda iştirak edən gəmilərin adları verilmişdir. Vadilərə radio teleskopların adları verilmişdir.
Zərbə hövzələri və kraterlər
200px|thumb||Kaloris hövzəsi yaxınlığındakı Manç, Sander, Po kraterləri və vulkanik düzənlik. Merkurinin səthində kiçik kasa böyüklüyündə olan çuxurlardan tutmuş yüzlərlə kilometr diametrə sahib olan zərbə hövzələrinə qədər müxtəlif ölçülərdə kraterlər vardır. Merkurinin bütün bölgələrində həddən artıq sıradan çıxmış qədim krater qalıqları ilə yanaşı, hələ də şüalanmalar müşahidə olunan nisbətən gənc kraterlər müşahidə etmək mümkündür. Merkurinin kraterləri ilə Ayın kraterləri arasında fərqlər vardır. Merkurinin kraterləri ecekta ilə örtülmüşdür və Merkurinin Aydan daha güclü olan cazibə qüvvəsi səbəbindən kraterlər nisbətən kiçikdir. Beynəlxalq Astronomiya İttifaqının qaydalarına görə yeni kəşf olunmuş kraterlərə ən azı üç il əvvəl dünyasını dəyişmiş və 50 il məşhur rəssam olmuş şəxslərin adları verilə bilər. 300px|thumb|left|Abedin kraterinin görünüşü. Merkurinin səthində məlum olan ən böyük krater 1550 km diametrə malik Kaloris hövzəsidir. Zərbə o qədər güclü olmuşdur ki, Kaloris hövzəsi yaranarkən lava püskürmələri baş vermiş və kraterin ətrafı 2 km hündürlüyündə konsentrik halqa ilə əhatə olunmuşdur. Kaloris hövzəsinin yerləşdiyi yarımkürədəki mövqeyinə uyğun olan əks yarımkürədəki yerdə Qəribə ərazi olaraq tanınan qeyri-adi dağlıq ərazi vardır. Bir nəzəriyyəyə görə Kaloris hövzəsini yaradan zərbənin səbəb olduğu şok dalğaları planetin səthi üzərində hərəkət edərək əks tərəfdə qabığın qırışmasına və bu Qəribə ərazinin yaranmasına səbəb olmuşdur. Başqa nəzəriyyəyə görə isə Qəribə ərazinin yaranmasına Kaloris hövzəsindəki ecekta səbəb olmuşdur.