cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tacikistan–Türkiyə münasibətləri
Qrup 24
2015-ci ilin mart ayında Qrup 24 Tacikistan hərəkatının qurucusu Umarali Kuvvatov İstanbulda öldürülür. Daha sonra bu hərəkatın daha iki üzvü Türkiyədə yaxalanır. Lakin məhkəmə qərarı ilə onlar ölkələrində işgəncə ediləcəkləri üçün ekstradisiya edilməmişlər.
Elmira Muradəliyeva
Həyatı
11 oktyabr 1950-ci ildə Bakıda dünyaya gəlib.
Təhsili
1968-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix Fakültəsinə daxil olub.
1982-ci ildən dosent, 1992-ci ildən professor elmi adını alıb.
Elmi fəaliyyəti
1992–2002-ci illərdə Ali Attestasiya Komissiyasının tarix elmləri üzrə ekspert şurasının elmi katibi və üzvü olmuşdur.
Qaramanoğlu Günəri bəy
Qaramanoğlu Günəri bəy (ö. 17 aprel 1300) — Qaramanoğulları bəyliyi nin bəyi.
Atası bəyliyin banisi Kəriməddin Qaraman bəy dir. Qardaşı Mehmed bəy in 1277-ci ildə monqollar tərəfindən edamından sonra bəyliyi ələ aldı. Ancaq 1383-cü ildə bəyliyi monqol və Səlcuqlular ın tabeliyində çıxara bildi. Belə ki, Abaqa xan ın ölümüylə Anadolu da siyasi boşluq yaranmış, Günəri bəy bir neçə dəfə Konya ya hücum edərək şəhəri darmadağın etmişdir. Ancaq 1287-ci ildə Erməni-Kilikiya çarlığı na aid Tarsus şəhərinə hücum etməsiylə, Səlcuqlu və monqollar ın dəstəyini alan ermənilər bəyliyin mərkəzi Qaraman ı işğal etdi. Şəhər yandırıldı və ardından Günəri bəy yenidən Səlcuqlu tabeliyini qəbul etdi. 1294-cü ildə Alaiyə liman şəhərini geri aldı.
Qlenn Vilyam Şou
Həyatı
ABŞ prezidentinin Ləyaqət sertifikatı (1947), Kolorado Kollecinin ədəbiyyat üzrə fəxri dərəcəsi (1954), eləcə də, Yaponiya hökumətinin üç ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Konstantinopol divarları
Divarlar və bürclər
Mərmərə və Qızıl burun (Haliç) divarlarının qarşısında heç bir xəndək və xarici divar yoxdur. Bu divarların qalınlığı 5 m, hündürlüyü 15 m-dir. Qüllələr 20 m-dir, Mərmərə tərəfdə 103, Haliç tərəfdə 94 bürc vardır. Mərmərə istiqamətindəki divarlar boyunca Sirkeci-Halkalı şəhərətrafı qatar xətti işləyir.
Dəniz divarları
Mövcudluğunun ilk əsrlərindən bəri Konstantinopol dəfələrlə dəniz tərəfdən təhdidlərlə qarşılaşmışdır. I Yustinian müharibələrindən sonra Aralıq dənizinin “Roma gölü” halına gəlməsi bu təhdidləri yenidən bir müddət dayandırdı, ancaq Avarlar və Sasani Farsları tərəfindən şəhərin ilk mühasirəsi zamanı şəhər ilk dəfə dəniz müharibəsində təhdid edildi. Ərəblərin Suriyanı və Misiri, sonra da Kriti fəthi yeni dəniz təhlükəsi yaratdı və bu da ardıcıl olaraq imperatorların dəniz divarlarına əhəmiyyət verməsinə səbəb oldu. Dəniz divarları III Tiberius və ya II Anastasios tərəfindən 8-ci əsrin əvvəllərində bərpa edilmişdir. Sonra II Michael tərəfindən genişmiqyaslı bir təmir başladıldı, bu təmir, varisi Theophilos tərəfindən divarların hündürlüyünün qaldırılması ilə tamamlandı. Hər şeyə baxmayaraq, Venesiyalıların Dördüncü Səlib yürüşü əsnasında dəniz divarlarını aşmağı, dəniz divarlarının hələ də İstanbulun müdafiəsində zəif bir nöqtə olduğunu aşkara çıxardı. Bu təcrübədən sonra VIII Mihail dəniz divarlarının qaldırılmasına və möhkəmləndirilməsinə diqqət yetirdi. Bu fəaliyyətin əsas səbəbi Siciliya Kralı Charles d'Anjou tərəfindən mümkün işğal təhdidi olmuşdur.
Qapılar
Konstantinopol divarlarında 50 qapı və 300 bürc var və bəziləri itib. Xarici şəhər Qalata tərəfdəki divarların da qapıları var idi: Kurşunlumahzen, Karaköy, Balıkpazarı, Yağkapanı, Kürkçükapı, Azapkapı ...
Braziliya–Türkiyə münasibətləri
Tarixi
2003-cü ildə Türkiyə Müdafiə Naziri Vecdi Gönül Braziliyaya rəsmi bir ziyarət edir və burada Braziliya Müdafiə naziri Xose Vieqas Filho ilə danışıqlar aparır. 14 avqust 2003-cü il tarixində tərəflər müdafiə məsələlərində yalnız 2007-ci ildə qüvvəyə minən əməkdaşlıq haqqında bir müqavilə imzalayır. 2006-cı ildə Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Abdullah Gül Braziliyaya rəsmi səfər edir. 2009-cu ildə Braziliya Prezidenti Luis İnasio Lula da Silva Türkiyəyə rəsmi səfər edir.
Ərəb Şamilov
Həyatı
Ərəb Şamoyeviç Şamilov 1897-ci ildə Rusiya imperiyasında, Qars vilayətinin Susuz kəndində anadan olmuşdur (indiki Türkiyə). O, Rusiyada vətəndaş müharibəsində iştirak etmişdir. Şamilov 1920-1921-ci illərdə Quba şəhərində "ÇK" məxfi əməliyyatlar şöbəsinə rəhbərlik etmişdir. O, 1920-ci illərdə "Zarya Vostoka", "Riya Təzə" və "Sovet Kürdüstanı" qəzetlərində jurnalist işləmişdir. Şamilov 1920-ci illərin sonlarında İshaq Maroqulovla birlikdə kürd dili üçün latın qrafikalı əlifbanı işləyib hazırlamışdır. O, 1937-ci ilin yanvarında Stalin repressiyaları zamanı həbs edilmişdir. Şamilov 1953-cü ildə azadlığa çıxandan sonra ədəbi fəaliyyətini davam etdirmişdir. O, 1967-ci ildə Ermənistan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi adına layiq görülmüşdür.
NGC 2579
NGC 2579, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Göyərtə bürcü istiqamətində yerləşir. IV1p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yunus Bikbov
Yunus Yulbarisoviç Bikbov (Юныс Юлбарыҫ улы Бикбов, 1883—1942) — Başqırd milli hərəkatının liderlərindən biri, partiya və dövlət xadimi, Başqırd hökumətinin sədri. Başqırd millətçisi kimi dəfələrlə repressiya məruz qalmışdır.
Bioqrafiyası
1909-cu ildə Kazan Universitetinin Hüquq fakültəsinin tələbəsi oldu. Partiya fəaliyyəti səbəbindən 1909-cu ildən nəzarət altında idi. 1917-ci ildən 2-ci Usergan volostunda işə başladı və həmin ilin yayında Başqırdıstan muxtariyyəti uğrunda Başqırd milli hərəkatına qoşuldu. 1917-ci ilin dekabrında III Başqırd Qurultayında Parlamentinə - Kese-Kurultay və Başqırd hökumətinin üzvü seçilmişdir. 1917-ci ilin sonunda Orenburq seçki dairəsindəki Başqırdıstan federalistlərindən Qurultay Məclisinə nümayəndə seçildi (siyahı 9). . 1918 Başqırdıstan hökumətinin sədri olur. 1919-cu ildə Başrevkom yarandıqdan sonra Birinci Başqırd Hərbi Qurultayının üzvü oldu.
Kişilər Marsdan, qadınlar Veneradandır
Təqdimat
Con Qreyin “Kişilər Marsdan, Qadınlar Veneradandır” əsəri ilk dəfə 1992-ci ildə nəşr olundu və dərhal bestseller oldu. Belə populyarlıq, ilk növbədə, kitabın əsasını təşkil edən müəllifin mövqeyinin əksər psixoloqların fikrindən tamamilə fərqli olması ilə bağlıdır. Beləliklə, bu, əslində bir kitab deyil, psixoloji və müalicəvi təsir göstərən bədii üslubda, demək olar ki, elmi bir əsərdir və ən əsası, insanın problemlərində çox vaxt tək olmadığını aydınlaşdırır. Con Qrey hər iki cinsdən olan insanların davranışlarında ümumi və ya oxşar cəhətlər tapmağa çalışmır, əksinə, onların tam əksini, o qədər açıq-aşkar göstərir ki, kitabın başlığına çevrilən metafora onu ən yaxşı şəkildə əks etdirir - kişilər və qadınlar o qədər fərqlidirlər ki, sanki fərqli planetlərin nümayəndələridirlər.
Azərbaycanın təbiət abidələri
Floristik abidələr
thumb|left|[[Eldar şamı]] Azərbaycan ərazisinin bitki örtüyü başqa fiziki-coğrafi komponentlərdə olduğu kimi, istər yükəklik, istər isə üfüqi qanunauyğunluğa tabedir. Lakin bitkilər yerli təbii şəraitin, o cümlədən də iqlim və relyefin dəyişməsi ilə əlaqədar olaraq daxili diferensiasiyaya da uğrayırlar. Flora landşaftın parlaq komponentlərindən biridir. Düzənliklərdə və dağlarda landşaft dəyişikliyi bütün landşaft formalaşması faktorunu əks etdirir. Buna görə də flora təkcə fiziki-coğrafi mühitin əsas komponentlərindən biri deyil eləcədə landşaft formalaşmasının daxili quruluşunun kriteriyasını faktorların qarşılıqlı əlaqəsinə də xidmət edir. Floristik abidələr ətraf mühiti xüsusi gözəllik verir. Məsələn, yol boyu müşahidə edilən yaşı 1500-1700 il olan çinarlar təbiətin qiymətli hədiyyəsidir. Onlar mühafizə olunur və diqqətlə qorunurlar. Azərbaycan ərazisində Şərq çinarı təbii şəkildə ancaq Zəngilan rayonunun Bəsitçay hövzəsində saxlanılmışdır. Eldar şamının yeganə təbii vətəni Ceyrançöl dağlığının Elləroyuğu sahəsində, Eldar Şamı Dövlət Təbiət Qoruğunda saxlanılır. Sultanbud meşəsi (püstə), Göygöl küknar ağacı və s. floristik abidələr kimi qorunur. Quba-Xaçmaz yolunda piramida şəkilli çinarlar və Oğuz-Şəki-Zaqatala-Balakən yolu boyunca fındıq plantasiyaları mənzərəli landşaft yaradır. Azərbaycanda mövcud olan endemik və qalıq flora (dəmirağac şabalıdyarpaq palıd) və s.əsasən Talış dağlarında inkişaf etmişdir.
Vaksinasiya
200px|thumb|Vaksinasiya prosesi Vaksinasiya — müəyyən xəstəliklərin müalicəsi üçün müəyyən bir yoluxucu agentə qarşı aktiv qoruyucu immunitet formalaşdırmaq üçün bədənə antigenə xas olan komponentlərin (peyvəndlərin bir hissəsi olaraq) daxil edilməsinə yönəlmiş tədbirlər kompleksidir. Uğurlu peyvənd immunizasiya ilə nəticələnir. "Peyvənd" və "immunizasiya" anlayışları praktikada çox vaxt bir -birini əvəz edir, lakin peyvənd yalnız bir peyvəndin tətbiq edilməsi prosesinə aiddir, immunizasiya həm bir peyvəndin vurulması prosesinə, həm də sonradan xəstəliyə qarşı immunitetin formalaşmasına aiddir. Vaksinasiya yoluxucu xəstəliklərdən onların patogenləri ilə təmasdan əvvəl qorunmanın sadə, təsirli və təhlükəsiz bir yoludur və təsir mexanizmi bədənin təbii müdafiə mexanizmlərini işə salmaq üçün azaldılır. Peyvənd eyni zamanda ümumi xəstəlikləri idarə etmək, ehtiva etmək, aradan qaldırmaq üçün bir strategiyadır.
Yıldız Texniki Universitetinin İqtisadi və inzibati elmlər fakültəsi
Dünya universitetləri reytinq təşkilatı Times Higher Education tərəfindən dərc edilən Sosial Elmlər, İqtisadi və İnzibati Elmlər və Hüquq sahələri üzrə 2022-ci il dünya universitetləri reytinqi siyahısında Yıldız Texniki Universiteti, ODTÜ, Sabancı və Bilkent universitetləri ilə birgə olaraq 401-500-cü sırada yerini almışdır. Bununla yanaşı, 2020-ci il Türkiyə universitetləri məzunlarının iş tapma indeksinə görə, Yıldız Texniki Universitetinin iqtisadiyyat və biznesin idarə edilməsi məzunları iş sahiblərinin 1-ci, siyasi elmlər və beynəlxalq münasibətlər məzunları isə Boğaziçi Universitetindən sonra iş sahiblərinin 2-ci seçimi olmuşdur.
Monteneqro krallığı (1941–1944)
Monteneqro krallığı — 1941–1943-cü illərdə İtaliyanın protektoratı olaraq mövcud olan dövlət. Bu dövrdə artıq o monarxiya deyilsi. Monteneqro Böyük İtaliyanın irredentizm ideologiyasının bir parçası idi. Benito Mussolini rejimi Monteneqronu bütün Adriatik sahillərini və Yunanıstanın bəzi hissələrini əhatə edəcək gələcək bir imperiyanın bir hissəsi olaraq görürdü və bununla da əvvəllər Venesiyaya aid olan torpaqları geri qaytarmaq istəyində idi. Yerli əhali italyan millətinin bir hissəsi olmaq üçün milli kimliyini itirməli idi. Monteneqronun italiyalılar tərəfindən məskunlaşmasına başlamağı planlaşdırılırdı (Albaniya nümunəsi ilə). Hədəf isə sonradan yerli əhalinin sıxışdırılması idi.
Ayazqala
Ayazqala — Özbəkistanın Qaraqalpaqıstan muxtar respublikası ərazisində II–IV əsrlərə aid xarabalıq kompleksi. Bürclü qala divarları olan üç istehkamı var. 1937-ci ildə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı burada Kuşan padşahlığı dövrünə aid bina qalığı, saxsı məmulatı, əmək alətləri, silah, bəzək şeyləri, sikkə və s. tapılmışdır. Ayazqaladan XI–XIII əsrlərdə də istehkam kimi istifadə edilmişdir.
Alfred Veber
Peşəkar fəaliyyəti
İohan fon Tünen tərəfindən fərqli kənd təsərrüfatı fəaliyyət zonalarının bölgüsü modelini sənaye istehsalı üçün dəyişdirərək Praqa yaradıcılığı dövründə Veber sənayenin yerləşdirilməsi nəzəriyyəsini qurur. Bu nəzəriyyəyə görə bir sənaye müəssisəsi xammal mənbələri və əmək bazarı ilə əlaqəli ən sərfəli yeri tutmağa çalışır və sahibkarlar üçün ən aşağı xərcləri təmin edir. Veberin nəzəriyyəsi iqtisadi coğrafiyanın bir hissəsi oldu və ona beynəlxalq şöhrət qazandırdı. Veber, işinin ikinci hissəsini bu mövzuda nəşr etməyi planlaşdırdı, ancaq heç vaxt gün işığı görmədi.
Veymar Respublikası dövründə Veberin rəhbərlik etdiyi Heydelberq Universitetinin Sosial və Dövlət Elmləri İnstitutu (INSOSTA) Almaniyanın aparıcı sosial-siyasi araşdırma mərkəzlərindən birinə çevrildi. 13 noyabr 1948-ci ildə Alfred Veber Sosial və Dövlət Elmləri İnstitutu adlandırıldı. İndi Alfred Veber İqtisadi Elmlər İnstitutu adlanır və Heydelberq Universitetinin İqtisadiyyat şöbəsinin bir hissəsidir. 16 fevral 1962-ci ildə İnstitutda heykəltaraş Edvard Hobbinq tərəfindən hazırlanan Veberin bürünc büstünün açılışı oldu.
Mədəni və sosioloji biliklərin mövzusu və metodu
Veber tarixi "xarici" fenomenlərin sahələrinə və "daxili" gizli mənalarına ayırmaz və mahiyyəti fenomendən ayırmır. Tarixdəki "daxili" məntiqi, mücərrəd bir şey deyil, "ümumiyyətlə varlıq" nisbi olaraq "dünya" nın xaricinə qoyula bilər, əksinə canlı və konkret düşünülmüş bir varlıqdır. Göte üçün təbiət kimi, Veber üçün də bir sirrin açıqlığı, yalnız gizlin bir görünüşü deyil, sirrin şəffaflığı, yalnız sevgi dolu bir baxışa açıqdır.
Lizardit
Haqqında
Lizardit serpentinin elementar özəyin ölçüləri ilə fərqlənən struktur növü. Peridotitlərdə, dunitlərdə başlıca olaraq, olivinin hesabına əmələ gəlir, xrizolit damarcıqların aralarına dolur. Nadir hallarda piroksen, karbonat, vermikulit üzrə əmələ gəlir. Hipergen lizardit sunqulit kimi təsvir edilmişdir.
Navarralı I Janna (Fransa kraliçası)
Navarralı I Janna (Jeanne I de Navarre; ) — Navarra kraliçası və Fransa kralı IV Filipp in xanımı, Fransa kraliçası. O, fransız hakimləri tərəfindən idarə edildiyi üçün heç vaxt Navarra ya de-fakto olaraq hakim olmadı. 1305-ci ildə Paris də ilk Navarra Kollecinin əsasınnı qoymuşdur.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Coşqun Məmmədov
Coşqun Elnur oğlu Məmmədov — Azərbaycanlı şəhid.
Baxışına vuruldum (film, 2002)
Baxışına vuruldum (Rom: Akhiyon Se Goli Maare) — Qovinda, Raveena Tandon, Kader Xan, Şakti Kapur, Asrani və Conni Leverin rol aldığı 2002-ci ildə Harmesh Malhotranın rejissorluğu ilə çəkilmiş hindi dilli komediya filmidir. Film 2 avqust 2002-ci ildə nümayiş olunmuşdur. Filmin adı 1998-ci ildə çəkilmiş Dulhe Raja filminin eyni adlı mahnısından götürülmüşdür.
Daşnaksutyun Partiyasının edəcəyi bir şey yoxdur (hesabat)
Daşnaksütyun partiyasının edəcəyi bir şey yoxdur — Ermənistan Demokratik Respublikasının ilk baş naziri olmuş Hovannes Kaçaznuninin 1923-cü ildə Buxarestdə, "Daşnaksütyun" partiyasının baş qurultayında SSRİ və Avropa nümayədəliyinin qarşısında, Paris Konfransına təqdim etdiyi 128 səhifəlik, partiyanın keçmişi ilə kəskin hesablaşma və özünütənqid səciyyəsi daşıyan hesabatdır.
Çar ordularında Türkiyəyə qarşı savaş
Bir neçə örnək verək. Daşnaklar tərəfindən idarə olunan Erməni Milli Bürosu Birinci Dünya müharibəsinin əvvəlində çar II Nikolaya göndərdiyi sənəd daşnak rəhbərliyinin imperializmə necə etibar etdiyini göstərir:
Azərbaycanla bağlı bəzi müddəalar
6. Sonralar Seym və Cənubi Qafqaz hökumətində olduğu kimi,"Cənubi Qafqaz Komisarlığıda" koalisiya idi. Bu koalisiya ad və format baxımından partiyaları, mahiyyətcə isə millətləri təmsil edirdi. Əsas partiyalar bunlar idi: Menşevik fraksiyası,sosial demokratlar,Müsavat və Ermənistan inqilab partiyası Daşnaksütyun. Əslində bunlar bölgənin üç əsas xalqını - gürcü, azərbaycan tatarlarını və erməniləri təmsil edirdi. İstər Komisarlıqda,istər Seymdə,istər hökumətdə,rəhbər rol gürcü menşeviklərində idi. Nə üçün? Bəzi səbəblər isə bunlardır:
Qolqatı (İcrud)
Qolqatı — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Covanni Simeone
Karyera
26 avqust 2021-ci ildə Simeone, müqaviləni daimi etmək seçimi ilə bir mövsümlük icarə müqaviləsi əsasında "Hellas Verona" klubuna qoşuldu. 17 iyun 2022-ci ildə "Hellas Verona" ilə 2026-cı ilə qədər olan müqavilə imzalayaraq, "Hellas Verona"nın tamhüquqlu oyunçusu olur.
Tofiq Fikrət
Tofiq Fikrət ( — Osmanlı dövründə yaşamış büyük türk şairi, pedaqoqu və jurnalisti, türk ədəbiyyatında "Sərvəti-fünun" və ya "Ədəbiyyati-cədidə" adlanan cərəyanın banisi.
Mohammad Şaker Karqar
Mohammad Şaker Karqar — Əfqanıstanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2012 -2014 ).
Əbülhəsən Raci
Həyatı
Azərbaycanın İrana mütəəlliq qitəsində zühur edən türk şairlərindən məşhuru Hacı Əbülhəsən Racidir. Racinin nüfuzu Araz çayının sol tərəfində sükunət edən Azərbaycan türklərinə dəxi ki, rus təbəələrindən ibarət olsun, keçibdir. Belə ki, Raci nə qədər İran torpağında mərufü məşhurdur, bir o qədər də Zaqafqaziya türkləri arasında onun hörmət və şöhrəti vardır. Bununla belə Raci kimi şairin ki, onun lətif və dilpəsənd qəzəlləri və cigərsuz növhələri böyükdən kiçiyə kimi cümlə əhli-savadın dillərində caridir, tərcümeyi-halına dair lazım olan məlumatı cəm etməkdə aciz qaldıq. Divani-qəzəliyyat, qəsaid və növhəcatına rücu etdik də şairin öz halü şəninə və filcümlə seyr-sülukuna məxsus bir işarə də bulmadıq. Bu isə bir tərəfdən şayani-təəssüf və bir yandan layiqi-heyrət və təəccüb bir haldır ki, kərrat və dəfəat ilə Racinin divani-əşarü kəlamı çapdan çıxıb və hər bir sinif arasında intişar tapıbdır və divan çap etdirən kitabfüruşların və onun təbinə imtiyaz alan sair əşxasın heç birinin fikrinə gəlməyibdir ki, divan sahibi olan şairin tərcümeyi-əhvalına dair divanın, icmalən cüzi məlumat kitabın bir guşəsində dərc edib, oxuyanları onunla aşina eləsin. Bu təəccüb kəlməsi hal bir Racinin haqqında olmayıb, bəlkə ümum İran və Azərbaycan şairlərinin halına şamildir. İndiyə kimi demək olur ki, Şeyx Sədinin "Gülüstan" və "Bustan" kitabları əqəllən yüz dəfə çapdan çıxıbdır, amma bu çapların heç bir nüsxəsinə Sədi kimi müəzzəm və mötəbər, əhli-hikmət şairin haqqında üç kəlmə də söz tapılmaz. Ancaq kitabın axırında çəndan lüzumiyyəti olmayan şeyi qeyd edirlər ki: "Günahsız mərhum filankəsin divanı çox hörmətli məşhədi filanın göstərişi əsasında tamam oldu və ya xeyrül-həqq filan kərbəlayının səyi nəticəsində çap olundu".
Racinin vətəndaşı və həmməclisi olan bir nəfər şəxs ilə dəmir yol[un]da tanış oldum. Ol cənab ziyarətə gedirdi və Racini görmüşdü. Racinin əxlaqü adabından əhvalpürsan oldum. Məzkur hacı Racini çox tərif edib, ziyadə xoşxülq, xoşrəftar və xoşsöhbət olduğunu söylədi. Mərhumun əxlaqi-pəsəndidələrindən birisi də onun artıq mütədəyyin, vətənpərəst və həmçinin hirsü təmədən ari, cümləyə yaxşılıq edən dərvişsifət və əhli-qənaət, pakdamən bir vücud olması barəsində bir beytdə deyibdir:
Əgərçi Racinin divani-şeri Azərbaycanın hər bir vilayətinə dağılıb və kəlami-mövzunu dillərdə caridir, vəli biz də məcmuəmizi onun asari-lətifələrindən xali qoymamaq üçün bir neçə nümunələr burada təhrir qıldıq.
Hakim (futbol)
Hakimlərin böyük əksəriyyəti həvəskarlardı, halbuki onlara adətən öz xidmətlərinə görə müəyyən pul miqdarı ödənilir. Lakin bəzi ölkələrdə məhdud sayda hakimlər, hansılar ki ölkəsinin ən yüksək liqalarında hakimlik edirlər, milli assosiasiyalara işləyirlər və üstəgəl hər mövsümün startında və oyununun toplanışından qonorar alırlar.
Səlahiyyətləri və vəzifələri
thumbnail|right|Hakim sarı və qırmızı vərəqələrini oyunçulara müvafiq olaraq xəbərdarlıq etmək üçün və bir başa oyundan qovmaq üçün göstərir. Rəngli vərəqələri keçmiş FİFA  hakimlər sədri [[Ken Aston daxil edib.]] Hakimin səlahiyyətləri və vəzifələri 5-ci futbol qaydasına əsasən müəyyənləşdirilir. Qəbildəndir:
Phobaeticus chani
Etimologiya
Phobaeticus Chani yalnız Datuk Chen Zhaolong (Ch'an Ch'hu-liang) tərəfindən araşdırılıb və onun adına 2008-ci ildə təsnif edilib.
Yayılımı
Malayziya (Kalimantan, Sabah, Penampang rayonu, Ulu Moyog).
Liviya–Türkiyə münasibətləri
Türkiyə–Liviya münasibətləri — Türkiyə Respublikası ilə Liviya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Tarixi
2019-cu ildə BMT İordaniya, Türkiyə və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Liviyaya silah embarqosunu sistematik şəkildə pozduğunu bildirdi. Silah tədarükünün mütəmadi olaraq baş verdiyi və bu ölkələrin sursatlarının mənşəyini gizlətmək üçün çox səy göstərmədiklərini əlavə etdi. Bundan əlavə Liviya Milli Ordusu, Türk səlahiyyətlilərini illərdir Liviyadakı terror qruplaşmalarını dəstəkləməkdə günahlandıraraq, Türkiyənin dəstəyinin maddi-texniki dəstəyindən muzdluların daşınması üçün hərbi təyyarələrin, eləcə də silah daşıyan gəmilərin istifadəsi ilə birbaşa müdaxiləyə çevrildiyini əlavə etdi. Ancaq bu ittihamlar Həftar tərəfdarı qüvvələrin döyüşdə strateji şəhər olan Qaryan üzərində nəzarəti itirməsindən sonra edildi. Məğlubiyyətə cavab olaraq Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Misir tərəfindən dəstəklənən Həftar, Türkiyəyə qarşı təhdidlərlə cavab verdi. Bütün Türk gəmilərinə və şirkətlərinə hücum edəcəyini, bu ölkəyə uçuşların qadağan ediləcəyini və Liviyadakı Türk vətəndaşlarının tutulacağına söz verdi. Qaryanın itirilməsindən sonra Xəlifə Həftarın bu ittihamları həm Milli Birlik Hökuməti, həm də şəhər rəhbərliyi tərəfindən təkzib edildi.
Əmirabad (Sultaniyə)
Əmirabad — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Tamamlı
Tamamlı — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Qəmərli (Artaşat) rayonu ərazisində kənd.
Bakbo
Tarixi
1954-cü ildə Cenevrə razılaşmasının nəticələrinə görə, Tonkin və Annamın şimal hissəsi (17-ci paralelə qədər) Şimali Vyetnamın (VDR) bir hissəsi olmuşdur. 1964-cü ilin avqustunda ABŞ-nin Vyetnam müharibəsinə açıq müdaxiləsinin başlanmasının səbəblərindən biri Tonkin körfəzi olayı adlanan hadisə idi. Burada ABŞ və Şimali Vyetnam donanmalarının iştirak etdiyi iki epizod baş tutmuşdur.
Genetik xəstəliklər
Daun sindromu
Daun sindromu – 21-ci xromosom cütlüyünün surəti hesabına kariotipin 47 xromosomdan ibarət olması ilə səciyyələnən autosom sindromdur. 250px|thumb|right|[[Daun sindromu]]
Qurdərik-i Süfla (Xoy)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 232 nəfər yaşayır (57 ailə)
Acı gölü
Göl haqqında məlumat
2022-ci il martın 26-da Dağıstan Respublikasının başçısı Sergey Məlikov onun xüsusi mühafizə olunan ərazi kimi tanındığını elan edir, çünki onun sakinləri nəsli kəsilməkdə olan heyvan növləri, 30-dan çox qırmızı kitaba alınmış quş və flaminqo növləridir. Göl nadir quş növlərinin, o cümlədən flaminqoların yuva saldığı, köçlərinin dayandığı və qışladığı yerdir.
Nikol Abe
Model karyerası
Liseyin üçüncü sinifində təhsil alarkən "Ranzuki" jurnalına modellik etməyə başlamış və ilk dəfə 2008-ci ilin iyun buraxılışında görünmüşdür. Həmin dövrdə "Ranzuki" jurnalında görünən ən gənc model olmuşdur. Üç il yarım boyunca 16 nəşrdə iştirak etmiş və "Ranzuki" jurnalının ən çox görünən və ən çox təsir göstərən modeli olmuşdur. 2011-ci ilin noyabrında jurnaldan ayrılaraq daha populyar qyaru jurnalı olan "Happie Nuts" jurnalı üçün modellik etməyə başlamışdır. 2011-ci ilin dekabr buraxılışında isə debüt etmişdir. "Happie Nuts" jurnalının gənc kvini olmuşdur.
Mеtkоviç
Mеtkоviç — Xorvatiyanın Dуbrоvniçkо-Nеrеtvаnskаya bölgəsindəki bir şəhər. Neretva çayı sahilində, ölkənin cənub-şərqində, Bosniya və Herseqovinanın sərhədində yerləşir.
Monteneqro–Serbiya münasibətləri
Birinci Dünya Müharibəsi Və Monteneqronun Yuqoslaviya Tərəfindən İhlaqı
Berlin Konqresi hərəkəti suveren dövlətlərin müstəqilliyini rəsmi olaraq tanıdığında, 1897-ci ildə rəsmi olaraq qurulana qədər iki ölkənin əlaq Monteneqro Krallığı, 1916-cı ildə Avstriya-Macarıstana təslim olana qədər Serbiyanın Birinci Dünya Müharibəsində ən yaxın müttəfiqi oldu. Monteneqro ilhaq edildi və daha sonra Yuqoslaviya Krallığı rəhbərliyində 1918-ci ilin Dekabr ayının 20-də elan edildi. Həftələr sonra, Kristo Zrinov Popoviç'ə rəhbərliyindəki separatist Çernoqoriyalı Yaşıllar, 1919-cu ilin Yanvar ayının 7-də Milad Üsyanı olaraq bilinən Yuqoslaviya tərəfdarı olan ittifaqcıların əleyhinə şiddətli bir qiyam başlatdı. thumb|Çetnik bayrağı: "Kral və vətən üçün; azadlıq ya da ölüm"
Əli Babayev (dövlət xadimi)
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Əli Babayev 1991–1992-ci illərdə Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısının müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Kələşkənd
1918-ci ildə əhalisi qovulmuş, 1922-ci ildə az hissəsi geri qayıdaraq yenidən məskunlaşmışdır. 1931-ci ildə kənd dağılmışdır. “Kələş” sözünün bu və başqa toponimlərdə mənşəyi məlum deyil. Ehtimal ki, gətirilmə addır. Orta əsrlərdə Kürdüstanda Kalas və Kalaş əyalətləri də məlumdur
Monteneqro Knyazlığı
I Danilo hakimiyyəti
Bu qələbə həm də böyük diplomatik əhəmiyyətə malik olur. Monteneqro silahlarının izzəti qısa müddətdə digər Cənubi slavyan xalqlarının, xüsusən Avstriya-Macarıstanın tərkibində olan Voyavodina serblərinin mahnı və ədəbiyyatında əbədiləşdirildi. Qraxov yaxınlığındakı qələbə Böyük Gücləri Monteneqro (uzun illər müstəqil olan) və Osmanlı İmperiyası arasındakı sərhədləri rəsmi şəkildə bölməyə məcbur etdi. Monteneqro ərazisini əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirməyə müvəffəq oldu. 1852-ci ilin dekabrında Türk ordusu Monteneqronun içərisini işğal etdi. Avstriya və Rusiyanın diplomatik müdaxiləsi müharibənin sona çatmasına səbəb olur. Bu döyüşdən sonra 1859-cu ilin aprelində Fransa və Rusiyanın iştirakı ilə Monteneqro ilə Osmanlı arasında sərhəd qurulur. Nikşis şupası da daxil olmaqla bəzi Albaniya və Herseqoviniya torpaqları Monteneqroya verilir. Danilo 13 avqust 1860-cı ildə öldürülür.
1909
1909-cu ildə knyazlığın səlahiyyətləri rəsmi bir siyahıyaalma aparır. Sakinlərin milliyyəti doğma dilləri ilə müəyyən edildir. Ümumilikdə [[|ölkənin əhali 317 856 nəfər təşkil edir.
Şegüfti (Xoy)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 307 nəfər yaşayır (63 ailə)
Cığatay Şıxzamanov
Cığatay İsgəndər oğlu Şıxzamanov — tərcüməçi, publisist, ssenarist.
Bıstraya çayı
Yaşayış məntəqələri
Bıstraya çayı boyunca yerləşən yaşayış məntəqələri: Moroxovsk şəhəri, Maslov xutoru, Mixaylov xutoru, Bıstrıqorski və Jırnov şəhər tipli qəsəbələri, Nijneserebyakovski xutoru, Ust-Bıstrı xutoru.
Allahverdi Hümbətov
Allahverdi Alı oğlu Hümbətov — Gürcüstan Respublikasının ictimai-siyasi xadimi. 2004-2008-ci illərdə Gürcüstan parlamentinin deputatı.
Oskar mükafatı (2017)
Laureatlar və nominantlar
90-cı Oskar mükafatlarının nominantları 23 yanvar 2018-ci ildə Akademiya, aktrisa Tiffani Heddiş və aktyor Endi Serkis tərəfindən Kaliforniyanın Beverli-Hills şəhərindəki Samuel Qoldvin teatrından canlı yayımla açıqlanmışdır. Nominasiya sayına görə "Suyun forması" birinci (13 nominasiya), "Dünkerk" ikinci (8 nominasiya) və "Ebbinq, Missuri sərhəddində üç bilbord" üçüncü (7 nominasiya) olmuşdur.
Əmrah Mamedov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əmrah Mamedov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əmrah Mamedov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan teatrı
Azərbaycanda teatr sənəti — Azərbaycan ədəbiyyatı ilə sıx bağlı olan sənət növlərindən biridir.
Tarixi
Kökləri qədim zamanlara gedib çıxan teatr sənətinin tarixi Azərbaycanda Mirzə Fətəli Axundovun 1873-cü ilin mart və aprel aylarında Bakıda səhnəyə qoyulan "Lənkəran xanının vəziri" və "Hacı Qara" tamaşalarından başlanır. Bununla peşəkar Milli teatrımızın, başqa sözlə, Akademik Milli Dram teatrının (AMDT) bünövrəsi qoyuldu. Əvvəllər müxtəlif qruplar şəklində "Nicat", "Səfa", "Həmiyyət" mədəni-maarif cəmiyyətləri nəzdindəki teatr dəstələrində, həmçinin "Müsəlman Dram Artistləri İttifaqı", "Hacıbəyov qardaşları müdiriyyəti" şəklində tamaşalar verən teatr, 1919-cu ildən bu günədək Dövlət Teatrı statusu ilə fəaliyyət göstərir. Teatrın adı müxtəlif illərdə Hökumət teatrosu, Birləşmiş Dövlət Teatrosu, Azərbaycan Türk Dram Teatrosu və s. adlandırılmış, Dadaş Bünyadzadənin (1923–1933) və Məşədi Əzizbəyovun (1933–1991) adlarını daşımışdır.
Təbriz Azərbaycan teatrı
Cənubi Azərbaycanda ilk teatr nümunələrinin yaranması Bakı mühitində fəaliyyət göstərən sənətçilərlə sıx bağlı olub. Ilk belə əsərlərin tarixi 1905–1911-ci illərə, İran inqilabı dövrünə təsadüf edir. Azərbaycan teatrının fəaliyyət tarixinin ilkin mərhələlərində, iyirminci əsrin əvvəllərindən başlayaraq Bakıdan və Tiflisdən İranın müxtəlif şəhərlərinə teatr dəstələri qastrola gedirdilər.
Azərbaycanda teatr sənəti bu gün
thumb|300px|[[Həbib bəy Mahmudbəyovun rəhbərlik etdiyi teatr icması, 1888]] Mürəkkəb inkişaf yolu keçmiş Azərbaycan teatrının repertuarı bu gün daha genişlənib. Tamaşaçıların zövqünü oxşayan müxtəlif tamaşaları bu gün Azərbaycanda fəaliyyət göstərən Akademik Milli Dram Teatrında, Bələdiyyə teatrında, Pantomim teatrında, Gənc tamaşaçılar teatrında və digər teatrlarda seyr etmək mümkündür.
Sənət ocağı 1991-ci ildən Akademik Milli Dram Teatrı adlanır. Yüksək nailiyyətlərinə görə teatra Akademik adı verilmiş (1959), Qırmızı Əmək Bayrağı (1948) və Lenin ordenləri (1974) ilə təltif edilmişdir. Teatrın 125 illik tarixində Əbülfət Vəli, Məhəmməd bəy Əlvəndi, Hüseyn Ərəblinski, Cahangir Zeynalov, Əbülhəsən Anaplı kimi aktyor məktəbi yaradanlardan sonra, böyük aktyor və rejissor nəsli yetişmişdir: SSRİ xalq artistləri Mirzağa Əliyev, Sidqi Ruhulla, Mərziyyə Davudova, Ələsgər Ələkbərov, Adil İsgəndərov (rejissor), Hökümə Qurbanova, İsmayıl Dağıstanlı, İsmayıl Osmanlı, Möhsün Sənani, Rza Təhmasib (aktyor və rejissor), Əjdər Sultanov, Sona Hacıyeva, Fatma Qədri, Barat Şəkinskaya, Leyla Bədirbəyli, Kazım Ziya, Məmmədəli Vəlixanlı, Əliağa Ağayev, Məlik Dadaşov, Əli Zeynalov, Tofiq Kazımov (rejissor), Ələsgər Şərifov (rejissor), Nəcibə Məlikova, Həsənağa Salayev, Məmmədrza Şeyxzamanov, Rza Əfqanlı.
Azərbaycanda Teatr sənətinin yaranması və inkişafı
Azərbaycan peşəkar teatrının təşəkkülündə xalq teatrı əhəmiyyətli rol oynamışdır.
Reaktiv təyyarə
thumb|sağ|150px|[[Frenk Uittl|Frank Whittleın abidəsində həqiqi ölçülərdəki Gloster E28/39 reaktiv təyyarə modeli göstərilməktədir]]
Sergey Martınov
Ümumi məlumat
Brestdə 12 nömrəli orta məktəbdə oxuyub. 1991-ci ildə Minsk Ali Hərbi-Siyasi Məktəbini bitirib. Komanda hesabında dünya çempionu (Moskva, SSRİ, 1990. VM; Milan, İtaliya, 1994. VP). Komanda hesabında gümüş medalçı (Zaqreb, Yuqoslaviya, 1989. VP).
Antanta dövlətləri
Antanta dövlətləri Müqavilə dövlətləri ya da Müttəfiq dövlətlər  — Britaniya İmperiyası, Fransa və Rusiyadan ibarət ittifaqdır. 1-ci Dünya müharibəsindəki iki əsas ittifaqdan biridir. Antanta dövlətləri Almaniyanın liderliyindəki İttifaq Dövlətlərinə qarşı mübarizə etmişdir.
Antimonit
Tətbiqi
Birləşmələri rezin, toxuculuq, şüşə sənayesində və b. geniş tətbiq olunan demək olar ki, yeganə sürmə filizidir.
Dövlət quşu (roman)
Dövlət quşu — Orxan Kamalın yazdığı və 1958-ci ildə nəşr olunan roman.
Musa Cəlil adına Tatar Opera və Balet Teatrı
1917-ci ilə qədər
Kazanda kütləvi teatr tamaşalarının qoyulmasının başlanğıcı rəsmi olaraq 1791-ci ilə təsadüf edir. Əvvəlcə tamaşalar 400 yerlik xüsusi təchiz olunmuş salonu olan gimnaziya teatrında nümayiş olunurdu. Teatrın öz binası 1803-cü ildə (daş bünövrədə taxta teatr) indiki teatr binasının yerində tikilmişdir.
Ümmügülsüm
Həyatı
1918-1920-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasını sevinclə qarşılayıb, və bu mövzuda "Türk ordusuna", "Ey türk oğlu!", "Çəkil, dəf ol!", "Əsgər anasına", "Dərdli nəğmə", "Yurdumuzun qəhrəmanlığına", "Yollarını bəklədim" adlı şeirlər yazıb. Aprel işğalından sonra işğala qarşı “Hicran”, “Bayrağım enərkən” adlı şeirlər yazıb. “Bayrağım enərkən” şeiri 3 may 1920-ci ildə Azərbaycan bayrağının parlament binasından götürülməsi münasibətilə qələmə alınıb. İşğaldan sonra ailəsi ilə birlikdə Xızıya köçüb.
Musa Cəlil adına Tatar Opera və Balet Teatrı
1917-ci ilə qədər
Ancaq davamlı opera tamaşalarının göstərilməsi 1874-cü ildə P.M.Medvedevin teatrında başlanmışdı. 26 Avqust 1874-cü ildə ilk dəfə tamamilə Kazan opera truppası sənətçiləri tərəfindən Mixail Qlinkanın "Çar üçün həyat" operası səhnəyə qoyuldu. Bu tarix Kazanda müntəzəm opera mövsümlərinin başlanğıc tarixi sayılır.
Qazaxıstanda Konstitusiya Referendumu (2022)
2022-ci ilin yanvar iğtişaşları
Yanvarın əvvəlində Janaozen şəhərində mayeləşdirilmiş neft qazının kəskin artması ilə bağlı etirazlar başlayan kimi, qazax nümayişçiləri iqtisadi, sosial və daha da əhəmiyyətlisi – parlament sistemindən tutmuş siyasi islahatlara çağırışları ilə kütləvi narazılıq sürətlə bütün Qazaxıstana yayıldı. Baş nazir icra hakimiyyətini əlində saxlayaraq, hökumət qolları arasında daha güclü nəzarət və tarazlığı qoruyub saxlayan əvvəlki 1993-cü il konstitusiyasına qayıdıb, çünki onlar təkid edirdilər ki, Qazaxıstan hökuməti Qazaxıstan vətəndaşlarının həyat səviyyəsinin aşağı düşməsi ilə bağlı artan problemə dəfələrlə məhəl qoymur.
İslandiya Universiteti
Tələbə həyatı
İslandiya Universiteti ictimai, dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən bir universitetdir və buna görə təhsil haqqı verilmir (baxmayaraq ki, təhsil haqqı ödənilməlidir). Yaşayış xərcləri baxımından, İslandiya Universitetinin əksər tələbələri ya təhsillərini maliyyələşdirmək üçün part-time işləyir və ya İslandiya Tələbə Kredit Fondundan güzəştli faiz dərəcələri ilə tələbə kreditləri alırlar.
Henrix Edmund Nauman
Elmi fəaliyyəti
Edmund Nauman 1875-ci ildə Yaponiyaya gəlmiş və 1875–85-ci illərdə Tokio Universitetinin geologiya üzrə ilk müəllimlərindən biri olmuşdur. 1877–79-cu illərdə universitetdə professor kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, Yaponiyanın bir çox bölgəsində geoloji tədqiqatlar aparmışdır. 1877-ci ildə Con Milne ilə birlikdə Oşima adasındakı vulkan püskürməsini tədqiq etmişdir. Nauman Honşu adasının cənub-qərbi ilə şimal-şərqini ayıran Fossa-Maqna çatını kəşf etmişdir. O, Yaponiyanın geoloji quruluşu barədə keçmiş tələbəsi Toyokiçi Harada ilə debatlar aparmışdır. Naumanın təklifi ilə 1878-ci ildə Kənd Təsərrüfatı və Ticarət Nazirliyinin tərkibində Yaponiya Geoloji Tədqiqatlar Qurumu təşkil olunmuşdur. O, bu təşkilatda işləməyə başlamış və Yaponiyanın ilk geoloji xəritəsini tərtib etmişdir. Nauman 1879-cu ildə Yaponiya arxipelaqının mənşəyi haqqında yazmağa başlamışdır. O güman etmişdir ki, Yaponiya Yer qabığının üç qırışıqlığı nəticəsində formalaşmışdır və iki sadə dağ sistemindən ibarətdir.
Qala qapısı
Asma qapı şaquli metal barmaqlıqlardan və ya taxta üzərində hörülmüş dəmir barmaqlıqlardan ibarət idi. Açılmaq istədikdə kran vasitəsilə qaldırılırdı və bağlanması lazım gələndə öz çəkisi ilə aşağı buraxılırdı. Arxasında ikinci bir asma qapı tapıldı. Qapının kranı keçidin üstündəki bir otağa yerləşdirilirdi. Üstünlüyü düşmən qəfildən gələndə qalaya girişin çox qısa müddətdə bağlana bilməsi idi.
Qarabağ (qəzet, 1919)
Tarixi
Qəzetin cəmi 3 nömrə çıxması haqqında məlumat var. Bütün nömrələr 1919-cu ildə Şuşada çıxmışdır. Qəzetdə Azərbaycan, rus və erməni dillərində materiallar dərc edilmişdir. Əldə olan 3-cü nömrəsində (6 noyabr, 1919) ədəbiyyat və mədəniyyət məsələləri ilə yanaşı, beynəlxalq vəziyyəti şərh edən materiallar da verilmişdir.
Döyüş baltası mədəniyyəti
Müxtəlif dairələr tərəfindən Döyüş baltası mədəniyyətinin insanlarının genetik olaraq Yamnaya mədəniyyətinin insanları ilə sıx əlaqədə olduğu və bunun şərqdən Avropanın ürəyinə böyük bir köçü sənədləşdirdiyi iddia edilir. Döyüş baltası mədəniyyətinin proto-german və proto-baltik-slavyan kimi Hind-Avropa dillərini yaydığı düşünülür. Mədəniyyət həmçinin proto-hind-iran dilində danışan sonrakı Sintaşta mədəniyyəti ilə genetik yaxınlıq göstərir.
Mənşə
Buna görə döyüş baltası mədəniyyəti bir zamanlar atlardan və təkərli nəqliyyat vasitələrindən ilk istifadəyə görə, Hind-Avropa dillərinin yayılması və Hind-Avropalıların mənşəyi ilə əlaqələndirilirdi. Lakin Kurqan fərziyyəsi hind-Avropa dillərinin mənşəyini və yayılmasını izah etmək üçün hazırda ən çox qəbul edilən təklif olduğundan bu fikir öz əhəmiyyətini itirmişdir.
Həsənkəndi (Şövt)
Həsənkəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şot şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Drammen
Ümumi məlumat
İndiki Drammenin yerində ilk məskənlər - Bragemes (Drammenelva çayının şimal sahilində) və Strömsö (Stromso; cənub sahilində) XIII əsrdə salınmışdır; 1715-ci ildə hər ikisi şəhər statusunu almışdır. Onların Tangen şəhəri ilə birləşməsindən sonra Drammen şəhəri meydana gəlmişdir (1811); meşə və taxta-şalban materialları ticarəti üzrə ixtisaslaşmış dəniz portu kimi inkişaf etmişdir. 1866-cı ildə yanğın nəticəsində, demək olar ki, tamamilə məhv olmuş, sonralar yenidən tikilmişdir.
Avila
Avila (Latınca: Abila və ya Óbila) – İspaniyanın Kastiliya və Leon Muxtar Regionundakı vilayət və bu vilayətin mərkəzi şəhər. Tarixi Köhnə Kastiliya regionunun cənubunda yerləşir. Şəhər İspaniyanın 1117 metr hündürlüyü ilə ən yüksək əyalət mərkəzidir. Madridə olan məsafəsi 115 km-dir. 2005-ci il hesablamalarına görə şəhərin əhalisi 53.000 nəfərdir. Şəhərin tarixi əraziləri 1985-ci ildə UNESCO tərəfindən Dünya İrsi elan edilmişdir.
Kolanı tayfası
Tarixi
Orta əsrlərə aid mənbələrdə Anadoluda, Kilis ərazisində oğuzların bəydili qoluna bağlı hesab edilən Kolanlu tayfasının yaşadığının əks olunması, Kolanı tayfasının oğuzların bir qolu olan qarapapaqlara aid edilməsi, Qazax-Borçalı bölgəsində yaşamış Qarapapaq tayfası barədə araşdırmada bu tayfanın qolları içərisində Kolanıların da adı qeyd olunması, Kolanlıların oğuz tayfalarının üstünlük təşkil etdiyi Qaraqoyunlu tayfa ittifaqının tərkibində olması, Türkiyənin Yozqat vilayətində yerləşən Kolanlı kəndi sakinlərinin türkmən-oğuz mənşəli hesab olunması, Anadolu ərazisində yaşamış oğuz tayfa ittifaqına daxil olmuş tayfalardan birinin Kolanşam türkmənləri adlandırılması, bu tayfanın adı ilə bağlı olduğunu güman edilən Golan yer adının Türkmənistanın şimalında, Daş Oğuz (Dış Oğuz) vilayətində yerləşməsi, XVI əsrdə Anadoluda, Sivasda oğuzlarla bağlı olduğu irəli sürülən Kayı-Kolan kənd adının olması əsasında bu fikrə gəlmək olur, lakin bəzi tədqiqatçılar bu tayfanı bulqar, peçeneq, kəngərli və digər türk tayfalarına da aid edirlər. Kolanlılarla bağlı aşağıdakı faktlar — Qarabağ Kolanılarında olmuş Qaraqoyunlu Mirzəxanlı obası, İğdır vilayətinin tarixi sakinləri olan Kolanlıların Qaraqoyunlu hesab olunması və eyniadlı ərazidə yaşaması, Vedi bölgəsində Kolanılarının yaşadığı Xınıt Qaraqoyunlu kənd adı, Şahbuz rayonunun Kolanı kəndi yaxınlığında tapılmış Qaraqoyunlu-Ağqoyunlu mədəniyyətinə aid edilən daş qoç fiqurları və s. onların XIV–XV əsrlərdə əsasən oğuz boylarından ibarət olmuş Qaraqoyunlu tayfa ittifaqına daxil olduqlarını göstərir. Kolanı tayfası içərisində Qoyunlu, Qara, Qaralar, Qaravənd qollarının olduğu da bu sahədə diqqəti çəkən faktlardır. Əlavə olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Fərman Kərimzadə "Xudafərin körpüsü" romanında Vedi mahalında olan bir sıra kəndlərlə yanaşı, Kolanı kəndinin də Qaraqoyunlular tərəfindən salındığını bildirir.
Bəxtiyar Vəliyev
Həyatı
Vəliyev Bəxtiyar Mansur oğlu 1974-cü ildə Gədəbəy rayonunun Slavyanka kəndində anadan olub. 1991-ci ildə Slavyanka kənd orta məktəbini bitirib. Həmin il Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutuna qəbul olmuşdur. 1993-cü ildə hərbi xidmətə getmişdir. 21 aprel 1994-cü ildə Ağdərə döyüşlərində şəhid olmuşdur.
Mügə Anlı
Mügə Anlı — Türkiyəli prodüser, jurnalist və televiziya aparıcısı.
Rostov-na-Donu kafedralı
Tarixi
Katedral 1854–1860 illəri arasında Konstantin Tonun dizaynına əsasən inşa edilmişdir. Nəticədə, kafedral Ton tərəfindən tərtib edilmiş digər kilsələrə, məsələn, Moskvadakı Xilaskar Məsihin fagedralına, Sankt-Peterburqdakı yıxılan Təqdimat Kilsəsinə və Petrozavodskdakı Müqəddəs Ruhun kafedralına bənzəyir. Aleksandr Kutepov tikinti işlərinə rəhbərlik edən memar idi.
Vitali Səmədov
Vitali Yunus oğlu Səmədov – partiya işçisi, fəlsəfə elmləri namizədi, Azərbaycan SSR EA-nın Tarix və Fəlsəfə İnstitutunun direktoru, Azərbaycan Kommunist partiyasının qurultayında Mərkəzi Komitənin büro üzvü, Azərbaycan KP-nın MK-nin ikinci katibi.
Viryal/Turi çuvaşlar
Dialekt
Bir sıra qonşu xalqların (məsələn, mari və mordvalıların) etnoqrafik qruplarından fərqli olaraq, dildə əhəmiyyətli fərqlər daha çox nəzərə çarpır. Çuvaş dialektləri və ümumilikdə bütün spesifik qrup mədəni xüsusiyyətləri nisbətən gec inkişaf etmişdir. Bu onu göstərir ki, çuvaşların əcdadları monqollardan əvvəlki dövrdə artıq əsas etibarilə vahid bulqar xalqı halında formalaşmış və etnokonsolidasiya proseslərindən keçirdi. Eyni zamanda, ayrı-ayrı tayfa dialektlərinin birləşməsi əsasında vahid bulqar dilinin bütün əsas xarakterik xüsusiyyətləri nəhayət formalaşdı ki, bu da sonradan çuvaş dilinin əsasını təşkil etdi.
Maksim Mirnıy
Bioqrafiyası
Maksim yeddi yaşından tennislə məşğuldur; uşaqlıqdan onun məşqiçisi zaman-zaman Amerikanın müxtəlif mütəxəssisləri tərəfindən köməklik olunan atası idi.
1994-cü ilin mayında, 16 yaşında, Maksim Devis Kubokunun seçmə mərhələlərində Belarusiya yığması üçün debüt etdi. 1996-cı ilin iyun ayında ilk dəfə Rosmalendə ATP turnirinin əsas yarışlarında çıxış etdi. Həmin ilin iyul ayında, Mançesterdə ATP Challenger seriyasında ilk cütlük titulunu qazandı. Mövsümün sonunda, Amarillodada növbəti cütlük qələbəsini qazandı. Maksim xüsusilə cütlüklərdə uğurlu idi. Uzun müddət Davis Kubokunda Belarus komandasının lideri olmuşdur.
NGC 2445
NGC 2445, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Vaşaq bürcü istiqamətində yerləşir. Ring B tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Val-de-Alkala
Val-de-Alkala — İspaniyada yerləşən bələdiyyə. Bələdiyyə Marina-Alta ərazisinin 24,40 km² hissəsini əhatə edir. thumb|left|Al-Azraq mənbəsi 2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 185 nəfərə çatmışdır.
İrəliləyiş
Etimologiyası və istifadəsi
"Promouşn" sözü ingilis dilinə XIV əsrdə daxil olmuşdur.
Şəhrisəbz
Kok Günbəz məscidi
"Mavi günbəz" mənasını verən Kok Günbəz məscidi 1437-ci ildə adı atası Şahruxun şərəfinə Uluqbəy tərəfindən tikilmiş cümə məscididir. Kok Günbəz məscidinin dərhal arxasında yerləşən "Meditasiya evi" 1438-ci ildə Uluqbəy tərəfindən tikdirilmiş, lakin heç kim dəf olunmadığı üçün istifadə olunmayan mavzoleydir.
Teymur türbəsi
Ərazidəki orta əsr hamamları və 18-ci əsrə aid bazarı da maraq doğurur.
Tatarıstan radiosu
1930-cu illər
8 aprel 1937-ci ildə Şamil Usmanov tutuldu və "xalq düşməni" elan edildi. Qara göl yaxınlığındakı daxili həbsxanada həbs olunan Şamil Usmanov son dindirmə zamanı repressiya prosedurlarının müxtəlif mexanizmlərindən keçərək nəhayət dəhşətli ittihamları imzalamağa məcbur edilir. Müstəntiq dəmir qələmi Şamil Usmanova verir. Usmanov kəskin qələmi yüksək sürətlə gözünə sancır və qələm beyinə çatır və yazıçı məcburi ittihamları qəbul edilməsini imzalamadan vəfat edir.
Nəsnas
Nəsnas  (,  – "orman-adam, meşə insanı"), Primatlar dəstəsinin Hominidae ailəsinə daxil olan bir cinsdir və iki bioloji növə ayrılır:
Təzəkənd (Şot)
Təzəkənd - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şot şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Adi şəmayı
Təsviri
20 sm uzunluğa (ortalama 12–15 sm, ən böyüyü 25 sm) və 60 q çəkiyə sahib olur. Bununla belə 80–100 çəkiyə sahib nümunələrinə də rast gəlinir.
Həyat tərzi
Çaylarda, göllərdə, su anbarlarında və nisbətən duzlu olan çay mənsəblərində yayılırlar. Sürü halında yaşayırlar və əsasən suyun üst hissələrini üstün tuturlar. Planktonlar və suya düşən həşəratlarla qidalanırlar.
Molla Abbas Şölə
Hacı Molla Abbas Hacı Abdulla oğlu Şölə — şair.
Şəfəq quşu
Ən çox Avropada, Qərbi Asiya, Şimali Afrikada və Şərqdə məskunlaşır. Ormanlar və hər cür parklarda, çox vaxt insanın sığınacaq yerində yaşayır.
I Aleksandr (Kaxeti çarı)
I Aleksandr Georgiyeviç — 1476–1511-ci illərdə Kaxeti çarı. Osmanlı və Səfəvi qoşunlarının Kaxetiyə basqın təhlükəsinin qarşısını almaq məqsədilə müttəfiqlər axtaran I Aleksandr Rusiya dövləti ilə monqol istilasından sonra kəsilmiş əlaqələri bərpa etmiş, 1483-cü və 1491-ci illərdə III İvanın yanına elçilər gəndərmişdi. XVI əsrin əvvəlindən Şah İsmayılın vassalı olmuşdur. Gürcüstan üzərində Osmanlı ilə Səfəvilər dövləti arasında mübarizənin doğurduğu saray çəkişmələri nəticəsində öldürülmüşdür.
Proletariya
Marksist nəzəriyyədə proletariya
Marksist nəzəriyyədə proletariat istehsal vasitələrinə sahib olmayan sinfin adıdır. Proletar maaş alan fəhlədir. Proletariat, feodalizmin həll edilməsilə mülksüzləşən insanların, əmək gücünü müəyyən ödəniş qarşılığında satmaqdan başqa həyat variantı qalmaması ortaya çıxan, istehsaldakı mövqeləri etibarilə müəyyən bir qrup təşkil edən təbəqənin sinfi kimi tanınmasıdır.
Əlikəndi (Qaraqoyun)
Əlikəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şövt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qışlaq-i Babaş-i Ülya (Biləsuvar)
Qışlaq-i Babaş-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kalmık xanlığı
Qazax və kalmık əlaqələri
1643 yılının kışında Batır Kontayşa Kazak topraklarına yeniden saldırdı. Bu saldırıda Yedi Su bölgesinin büyük bir kısmını işgal eden Kalmuklar Ala-Tav Kırgızlarından 10 bin kişiyi esir almışlardır.Fakat bu savaşta kesin olarak galip gelemediler. Çünkü söz konusu saldırıdan haberdar olan Cangir Han, emrindeki 600 kişilik kuvvetle Batır'a saldırdı. Bu savaşta Kazakların göstermiş olduğu bağımsızlık mücadelesi kaynaklarda şu şekilde anlatılmıştır: Cangir, emrindeki askerlerin bir kısmını Kalmuklar dar boğazdan geçinceye kadar, iki dağ arasındaki bu boğazda kale yapmak üzere hendek kazılması için görevlendirmiştir. Kendisi ise ordunun kalan kısmıyla dağın diğer tarafında gizlenmiştir. Nihayet beklenen an gelmiş ve Kalmuk Hükümdarı hendek kazan askerlere saldırmıştır.
Bu durumu gören Cangir düşmanını arkadan vurmuş ve iki taraf arasındaki mücadelede Kalmuklar 10 bin kişi kayıp vererek Kazaklar karşısında adeta bozguna uğramışlardır. Savaşın sonlarına doğru 20 bin kişilik ordusuyla Semerkant Hükümdarı ve ünlü kahraman Calantös, Cangir yardıma gelmiştir.1643 yılında Kazak topraklarında yapılan bu ikinci meydan savaşı Kazakların zaferiyle sonuçlanmış ve bu gelişmeler üzerine Batır geri adım atmak zorunda kalmıştır. Fakat çok geçmeden Kalmuk lideri, Cangir Handan intikamını almak için Kazaklar üzerine yeniden bir saldırı düzenlemiştir. Bu savaşta 17 yaşlarındaki Kalden, Cangir Han'ı öldürmüştür (1652).14
Daha sonra Kalmuk istilası Kazak topraklarının batısına kadar devam etmiş ve Kalmuklar burada Ural ile Volga nehirleri arasında bir devlet kurmuşlardır. Kalmuklar bilhassa Eyüge Han (1670­1724) döneminde Kazakları son derece rahatsız etmişlerdi.15
Başlangıçta Altay ve Tiyan-Şan, Gobi Bozkırı ve Balkaş Gölü arasındaki topraklarda yerleşen daha sonra da buraların büyük bir kısmını zapteden Kalmuklar uzak batıya doğru genişleme siyaseti güttüler. Göçebe Kazaklar ise bu sıralarda Balkaş'ın arkasındaki bu zengin, cazip ve hemen hemen boş olan topraklarda yerleşmiş durumdaydı.24
Oha deyirəm (film, 2017)
Məzmun
Filmdə Fıratın maşını və qızının şəkilləri olduğu sərt disk oğurlanır. Alpər, Fırat və Məlihdə onlara lazım olan sərt diski qurtarmağa çalışırlar.
İslam Eyvazov
Həyatı
İslam Eyvazov 1999-cu il aprelin 7-də Naxçıvan şəhərində anadan olub. 2006-cı ildə Naxçıvan şəhər 15 saylı orta məktəbə daxil olmuşdur. 2015-ci ildə isə həmin məktəbin IX sinifini bitirmişdir. Təhsil müddətində həm də 7 il Ərtoğrul Cavid adına musiqi məktəbinin fortopiano ixtisası üzrə dərs almışdır. IX sinifi bitirdikdən sonra Naxçıvan şəhər hərbi liseyinə sənəd vermiş, lakin qəbul olunmamışdır.
İlqar Niftəliyev
Həyatı
Evlidir, iki övladı var.