cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turaxan məqbərəsi
Turaxan haqqında
Digər fərziyəyə görə Turaxan qüdrətli Basman xanın qardaşı olmuşdur. Basmanın hakimiyyəti Cnubi Uralın hər iki tərəfini əhatə edirdi. Turaxan öz qardaşı müharibədə həlak olmuşdur. Belə vəziyyət o dövrlər üçün nadir hal deyildi. Pyotr İvanoviç Rıçkov yazırdı ki, ruslar bura gələrək Ufa şəhərini salarkən artıq burada şəhər adlanmağa layiq ölçüdə idi. Turaxan burada qışda yaşayırdı. Turaxan yayı isə Termı kəndində keçirirdi. Hazırdada burada onun məqbərəsi yerləşir.
Hazırda onun Başqırdıstanın idarə edənlərdən biri olması qeyd edilir. O, Başqırdıstanı XVI əsrin əvvələrində idarə etmişdir. O başqırd xalqının ən güçlü xanı olması, onun oğlünü Qasım xan olması, Burak xanla (Sarayçikli) döyüşünün olması qeyd olunur. Bu döyüş torpaq və su səbəbimndən olur. Deyilənə görə Turaxan və onun qardaşı Basman xan rəqlibləri noqay Altakar tərəfindən öldürülmüşdür.
Roven Atkinson
Həyatı
6 yanvar 1955-ci ildə İngiltərədə doğuldu. Ailədə üç uşağın ən kiçiyi olan Rouen Atkinsonun anasının adı Ella May, atasının adı isə Erik Atkinsondur. O, Oxford Universitetində olarkən Drama Dərnəyində müxtəlif pyeslərdə oynamışdır. Yazıçı Richard Curtis ilə tanış olması karyerası üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir. Dostu John Lloyd'un istehsalını boynuna götürdüyü və İngiltərənin İTV kanalında 1978-ci ildə yayıma başlayan "Saat 9 xəbərləri DEYİL !" (Not the Nine O'Clock News) serialında oynamışdır. 1983-cü ildə "Qara Gürzə" (The Black Adder) sitkorn-unda rol aldı.
Avanqard (incəsənət)
Azərbaycanda avanqard musiqi
1966-cı ildə baş tutan SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının V Plenumunda yer alan mübahisənin mahiyyətini tənqidçi L.Geninanın təbirincə, qəsdən sxematikləşdirməyə yol verərək belə müəyyənləşdirmək olar: do major, yoxsa seriya?
Beləliklə, 60-cı illərin birinci yarısında Q.Qarayevin yaradıcılıq səyləri nəticəsində Azərbaycan musiqisində estetik-üslub paradiqmasının əvəzlənməsi baş verir. Onu da qeyd edək ki, hələ 1963-cü ildə ərsəyə gələn iki əsər – A.Məlikovun "Metamorfozlar"ı və X.Mirzəzadənin "Oçerklər-63"ündə musiqi dilinin yeniləşməsi təmayülləri özünü açıq-aşkar göstərir.70-ci illərdə sənətə gəlmiş F.Əlizadə, İ.Hacıbəyov, F.Hüseynov, C.Quliyev, R.Həsənova avanqard texnologiyalar arsenalına yiyələnərək, hərəsi seçdiyi üslub məcrasında yeniləşdirilmə prosesinə qatılırlar.
Muğama kifayət qədər yaxşı bələd olan F.Əlizadənin musiqi duyumu ən çağdaş səs yazısı vasitələri üzərində tərbiyə olunmuşdur. Bütün bu vasitələr muğamın özgün cəhətlərinin, onun məxsusi fonik tərəfinin, inkişaf xüsusiyyətlərinin qabardılmasına tabe etdirilib. Burada faktura toxumasının total surətdə muğam intonasiyaları ilə zənginləşməsi baş verir. Qatı ladofonizm "muğam sonoristikası" termininin tətbiqini doğurur. Ən əsası isə, sonor-aleatorik inkişaf tipi xalq sənətinin variant-improvizasiyalı metodları ilə çulğalaşır. Buradaca İ.Zemtsovskinin sərrast bir müşahidəsini xatırlatmaq yerinə düşərdi: "Musiqi yazılı ənənənin çərçivəsindən kənara çıxıb, yaradıcılığın nə vaxtsa total şifahi normalarına,lakin nota salınmaq əsasında (sanki inkarı inkar dialektik qanunu üzrə), qayıtmağa can atır".
Cahan Talışinskaya
Cahan Rza qızı Talışinskaya — Azərbaycan müğənnisi-xanəndəsi, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).
İlk illəri
Seminariyada oxuduğu illərdə Cahan xanım o dövrdə Əli Bayramov adına klubun nəzdində təşkil olunmuş bədii özfəaliyyət dərnəyində iştirak etməyə başladı. 1927-ci ildən Bakı şəhərinin radio şəbəkəsində işə daxil olur, sonra Dövlət estradası və nəhayət 1934-cü ildən Azərbaycan Dövlət filarmoniyasının solisti olur. Bu dövr Cahan Talışinskayanın həyatında yaradıcılıq yüksəlişi idi. Onun adı musiqisevərlərin və mütəxəssislərin dilindən düşmürdü.
Onun sənətinin nə qadar güclü tə sir buraxmağına bir hadisə misal ola bilər. 20-ci illərin axırı – 30-cu illərin əvvəlində Bakıya Avropaya səfərə hazırlaşan Əfqanıstan şahı Əmənulla xan gəlmişdir. Bu yüksək qonağın tərəfinə qonaqlıq verilir və bundan sonra konsert proqramı göstərilir. Konsertdə iştirak etmək üçün Cahan Talışinskayanı dəvət edirlər. Konsertdən sonra şahın xanımı minnətdarlıq əlaməti kimi qızıl qol saatını Cahan xanıma hədiyyə etdi. Ertəsi gün Cahan xanımı NKVD-yə dəvət etdilər və saatı bir günə aldılar. Səhəri gün saatı qaytardılar: saatın arxa tərəfində "Cahan Talışinskayaya Əmənulla xandan" sözləri yazılmışdı. O dövrdə Cahan xanım Cabbar Qaryağdı, Hüseynqulu Sarabski, Seyid Şuşinski, Xan Şuşinski, Həqiqət Rzayeva, Qurban Primov, Zülfü Adıgözəlov kimi görkəmli xanəndələr ilə konsert proqramlarında iştirak edərdi. Azərbaycanın xalq artisti Bəhram Mansurov xatirələrinin birində C. Qaryağdı, X. Şuşinski, H. Sarabski, Yavər və Münəvvər Kələntərli, Cahan Talışinskayanın birlikdə oxuduqları Qarabağ şikəstəsinin ifası haqqında danışırdı. Bahram Mansurovun sözlərinə görə, bu əsərin belə görkəmli artistlər tərəfindən birlikdə ifası dinləyicilərə təsiri dəfələrlə gücləndirirdi. Bundan əlavə, o dövrdə Cahan xanım özünü istedadlı folklorist kimi göstərmişdir. Çox az adama məlumdur ki, "Qubanın ağ alması", "Uca dağlar", "Dəli Ceyran", "Kürdün gözəli" kimi bir çox populyar xalq mahnıları məhz ilk dəfə onun ifasından yazılmış və ifa edilmişdir: bu mahnıları Azərbaycanın rayonlarına etdiyi qastrol səfərlərində toplamış, bütün vasitələrdən istifadə edərək yeni melodiyaları yadda saxlayaraq onu dinləyicilərə oluğu kimi çatd ırırdı. Belə ki, müğənninin oğlunun xatirələrinə görə, Cahan xanım bu mahnılardan bəzilərini ücqar dağ rayonlarında, çay qırağında paltar yuyan bir qadından eşitmiş və yazmışdır. İndi məşhur "Qubanın ağ alması" mahnısını isə ona akademik Mustafa bəy Topçubaşovun həyat yoldaşı Reyhan xanım oxumuşdur.
Don't Stop 'til You Get Enough
Don't Stop 'Til You Get Enough — Maykl Ceksonun "Off the Wall" albomundakı mahnılardan biri.
Vulkanodon
Açılışı
Vulkanadonu ilk dəfə Maykl Raat 1972-ci ildə qeydə almışdır. İlk əvvəllər onlar həm ət həm də ot yeyən canlılara daxil edilirdi. Dişlərinin formasına görə bu fikir irəli sürülürdü. Sonradan bu dişlərin Vulkanadona aid olmaması müəyyənləşir.
Ərəb qrafikalı Azərbaycan əlifbası
Xüsusiyyətləri
Ərəb əlifbasında türk dillərinin saitlərini əks etdirən xüsusi işarələrin olmaması, bir neçə səsin bir işarə ilə yazılması həmin əlifbanın türk dillərinin əlifbası kimi işlədilməsində zaman-zaman müəyyən çətinliklər meydana çıxarmışdır. Azərbaycan dili üçün də bu çətinliklər mövcud olmuşdur.
Ərəb əlifbasının istifadəsindən irəli gələn nöqsanlar əsasən aşağıdakıları özündə birləşdirir:
Nurlat rayonu
Tarixi
19 avqust 1987-ci ildə Əlki rayonu ərazisinin bir hissəsi (Yeni Tumba kəndi) Nurlat rayonuna birləşdirilir.
Qyoci Matsumoto
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Vənədi
Vənədi — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Spinalonqa yarımadası
Tarixi
Qədim zamanlarda əraziusə heç bir yarımada olmamışdır. Onuun yerində zəngin qədim yunan, sonradan romalılara aid liman şəhəri olan Olus mövcud olmuşdur.
Bozor (Bakalı)
Bozor — Başqırdıstan Respublikası nın Bakalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Bozor kənd şurası nın tərkibindədir.
Utrext sülhü
Danışıqlar
İspaniyanın varisliyi müharibəsi, Habsburq kralı, İspaniyanın II Karlosun varisinin olmaması ilə baş verdi. Mübahisə 1700-cü ildə II Karlosun ölümündən sonra baş verdi və on dörd illik müharibə bunun nəticəsi oldu.
Nəticə
İlk dəfə bunu 1701-ci ildə Çarls Davenant, Güc Balansındakı Esseslərində qeyd etdi,bu, İngiltərədə yazıçı və Tori satiristi Daniel Defo tərəfindən 1709-cu ildə "Fransa İşlərinə Bir Baxış" adlı məqaləsində İngiltərədə geniş yayılmışdır. Fikir müqavilələrin tərifində öz əksini tapdı və XIX əsrdə Avropada hökm sürən 1815-ci il Avropa Konsertində Napoleonun məğlubiyyətindən sonra yenidən canlandı.
Onun varisliyini təmin etmək cəhdləri Avstriyanı az strateji əhəmiyyətsiz müharibələrə cəlb etdi, 1733-1735-ci illərdə Polşanın varisliyi uğrunda müharibə İtaliyadakı dəniz əyalətlərində baş verdi. Avstriya ənənəvi olaraq Hollandiyanın hərbi dəstəyinə güvənirdi; İngiltərə 1718-ci ildə Siciliya və Neapolun itirilməsinin qarşısını aldı, lakin 1734-cü ildə yenə də bunu etməkdən imtina etdi. Mübahisə Habsburq imperiyasına nəzarəti itirməyə davam etdi; Bavariya, Hannova, Prussiya və Saksoniya getdikcə müstəqil güclər kimi çıxış edir və 1742-ci ildə VII Karl, 300 ildən çox ilk Habsburq imperatoru oldu.
Hollandiya Respublikası müharibəyə ona baha başa gələn Bariyer müqaviləsi ilə son qoydu. 1740-cı ildə qalalar tez bir zamanda aşdı, İngiltərənin təcavüzkara qarşı hərbi dəstək vədi daha təsirli olduğunu sübut etdi. Holland ticarət donanmasının vurduğu ziyan onların ticarət və siyasi gücünə daima təsir etdi, İngiltərəni Avropanın önəmli merkantil gücü olaraq əvəz etdi.
Pitrəç rayonu
Pitrəç rayonu — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Rayon respublikanın şimal-qərbində yerləşir. Kazan şəhəri, Biektau, Arça, Teləçe, Balık Bişməse, Layiş rayonları ilə həmsərhəddir. Rayonun inzibati mərkəzi Pitrəç kəndidir.
Nəqliyyat
Rayonun əsas yolları: M-7 (Volqa) "Moskva - Kazan - Ufa", Şali - Soroçiye Qorı (R-239 M-7-dən Kama çayı üzərindəki körpüyə qədər olan hissədə), Kazan - Lenino-Kokuşkino - Tyulyaçi - Şemordan (Kukmara, Vyatskiye Polyanı), Köhnə Şiqaleevo - Pitrəç - Kulaevo (M-7).
Tanınmış şəxsləri
İvan Yeqoroviç Avdeev - Priyutovo kəndində anadan olmuşdur (indi yoxdur) - SSRİ-nin əməkdar sınaq pilotu.
Jurinea meda
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Böyük Alatəmir
Tarix
Böyük Alatəmir Qax rayonunun Qaxingiloy inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsini Qaxingiloy kəndindən çıxmış ailələr vaxtilə Alatəmir adlı şəxsə məxsus torpaq sahəsindəki binə yerində saldığına görə belə adlanmışdır.
Ata
İslamda atanın və ananın ehtiramını saxlamaq vacibdir. Bu barədə Qurani-Kərimdə qeyd olunur: "''Rəbbin yalnız Ona ibadət etməyi və valideynlərə yaxşılıq etməyi (onlara yaxşı baxıb gözəl davranmağı) buyurmuşdur. Əgər onların biri və ya hər ikisi sənin yanında (yaşayıb) qocalığın ən düşgün çağına yetərsə, onlara: "Uf!" belə demə, üstlərinə qışqırıb acı söz söyləmə. Onlarla xoş danış! Onların hər ikisinə acıyaraq mərhəmət qanadının altına salıb: "Ey Rəbbim! Onlar məni körpəliyimdən (nəvazişlə) tərbiyə edib bəslədikləri kimi, Sən də onlara rəhm et!" — de.''"
Anar (İran)
Anar — İranın Kirman ostanının şəhərlərindən və Anar şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 12,791 nəfər və 3,227 ailədən ibarət idi. "Anar", farsca nar deməkdir.
Bulbophyllum cameronense
(Bulbophyllum cameronense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Səhrada məhəbbət (teleserial, 2001)
Məzmun
Teleserialda baş verən hadisələr 20-ci əsrin 50-60-cı illərinə təsadüf edir. Andres Bustamante; maddi problemlər səbəbindən lisenziya ala bilməyən gənc həkim. Lazımi məbləği toplamaq üçün o, qonşuluqda yaşayan insanlara tibbi yardım göstərir. Onun ofisi anası Elena ilə yaşadığı evində yerləşir. Elena Bustamante oğlunu böyütmək üçün çox şeylərdən keçmiş və böyük əmək sərf etmiş anadır.
Onlar davamlı pul çatışmazlığından evlərinin kirayə pulunu ödəyə bilmirlər və onların evi hər an Rafael Neqretanın əlinə keçə bilər. Rafael Neqreta ürəksiz, amansız bir insandır. O, evin kirayə pulunu ödəməyə imkanı çatmayan Andres və anasının borcuna daima faiz əlavə edir və onlardan pulu ödəmələrini tələb edir, əks halda o, onların evlərini ələ keçirəcəkdi.
Jurinea merxmuelleri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bəbir
Bədəninin uzunluğu 120-170 sm-dək, quyruğu 95 sm-ə qədər, iri fərdlərinin kütləsi 32-60 kq, erkəklərin kütləsi 75 kq-dək, dişilərinki bir qədər az olur. Erkək fərdlər adətən dişilərdən iri olur. Bədəni əzələli, ayaqları nisbətən qısa, xəzi sıx, yumşaq, sarı, yaxud kürən rəngli və qara xallıdır. Ayaqları uzun olmadığından o, alçaqboylu görünür. Uzun sıçrayışlarla şikarını qovarkən quyruğu bədənin tarazlığını tənzim edir. Pəncələri güclü və əzələlidir. Bəbir yüngüllük, çeviklik və zəriflik təcəssümüdür. O, çox zərifcəsinə hündür daşların, qayaların üzərinə sıçrayır. Bəbir sıçrayışının uzunluğuna (5–8 m) görə bir çox iri məməliləri geridə qoyur. Bəbirin xəzi qısa və sıxdır. Sarı və ya sarı kürən xəzində qara və qonur xallar səpələnmişdir. Bel, boyun və başının üstü rəngli, qarın və ayaqlarının iç tərəfi demək olar ki, ağdır. Quyruğu az tüklü olduğundan nazik görünür. Bəbirin xallı rəngi onu otların, kolların və ağacların yarpaqları arasında görünməz edir.
Yaşayış yeri
Bəzən qara piqmentli melanist bəbir də olur (Hindistanda). Afrikada (Böyük Səhradan başqa), Ön və Cənubi Asiyada, Cənub-Qərbi və Cənubi Türkmənistan dağlarında, Tacikistanın cənub hissəsində və Ussuri ölkəsində sıx meşələrdə və dağlarda yaşayır.
Yuvaları, müvəqqəti daldanacaqları
Ana bəbirlərin bala çıxartdığı yuvalar sərt dərələrin əlçatmaz yarğanlarında, daş yığnaqlarında, meşənin sıx ağaclı, itburnu, böyürtkən kolları ilə örtülmüş çoxlu mağara və əsasən də onların qidalandığı heyvanların çox olduğu yerlərdə olur. Yuvaları ətraf yerlərdən seçilmir və onların ətrafında qida qalıqları olmur. Bəbirlər yuvadan az müddət ərzində istifadə edir. Balaları böyüdükdə ana bəbirlər daldalandığı yerləri vaxtaşırı dəyişir.
Qorunma tədbirləri
Bəbirlər yaşayan yerlərdə onun mühafizəsi istiqamətində geniş təbliğat və ekoloji maarifləndirmə işi aparmaq lazımdır.
Sayanoqorsk
Əhalisi 47 358 nəfərdir. (2018).
Sənaye
Xakasski Alüminium Zavodu - ilkin alüminium və onun əsasında ərintilərin istehsalı (2006-cı ilin dekabr ayından);
Banklar
Sovkombank,
Auqsburq
İqlimi
Föhn bütün il boyu cənubdan çox isti və quru hava cərəyanlarını Alp dağlarının alt ətəklərindən gətirir. Məşhur Bavariya mavi səması və Bavariya Alp və Allqoy qədər yüksək görünmə bu fenomen ilə əlaqələndirilir.
Xrizip
Xrizip (Danais chrysippus) — Pulcuqqanadlılar fəsiləsinin nimfalidlər fəsiləsinə aid kəpənək növü.
Həyat tərzi
Arx, kanal və su hovuzları yaxınlığında sıx bitkili açıq sahələrdə yayılırlar. Kəpənəklər sentyabr-oktyabr aylarında uçuşur, elə bu vaxt yumurtalarını quduzotu fəsiləsindən olan Cynanchum acutum, bitkisi üzərinə qoyur, may-iyun aylarında tırtıllar bu bitkilərin yarpaqları ilə qidalanır. Azərbaycanda ildə bir, tropiklərdə isə 12 nəsil verir. Təbii düşməni və xəstəlikləri məlum deyil.
Vittel
thumb|Vittel logo thumb "Vittel" — öz zəngin xassələrini Fransanın şərqindəki dağlardan götürən təbii mineral su.
“Vittel” istirahət mərkəzi sağlam görünmək istəyən hər kəsin ziyarətgahı oldu. İnsanlar buraya həyat enerjisi tapmaq, stres və yorğunluqdan azad olmaq üçün gəlirlər. Məhz burada idmançıları olimpiyadalara hazırlayan mərkəz və Aralıq dənizi klubu fəaliyyət göstərir. Bundan başqa əlverişli iqlim və məşhur termal qaynaqlar “Vittel” mineral suları rayonunu aparıcı istirahət mərkəzinə çevirmişdir. Bütün bu xarekretirek xüsisiyyətləri özündə cəmləyən “Vittel” gözəl şərablara və ləziz yeməklərə əlavə olunmaqla dünyəvi şöhrət qazanır. Mineral su olan “Vittel” hər hansı bir restoranın menyusuna fransız incəliyi qata bilər.
Bu sular insanların həm fiziki həm də mənəvi sağlamlıqlarını qorumalarını təmin edir.
Elçin Abbasov (folklorşünas)
Həyatı
1969-cu il dekabrın 4-də Cəlilabad şəhərində anadan olmuşdur.
2000-ci ildə AMEA Folklor Elmi - Mədəni Mərkəzində kiçik elmi işçi vəzifəsinə işə qəbul olunub. 2003-2005-ci illərdə Folklor İnstitutu Gənc Alimlər Şurasına sədrlik edib.
Filippin-Amerika müharibəsi
Döyüş əməliyyatları
11 avqust 1899-cu ildə ABŞ respublikaçılar ordusunun qarşısını almaq üçün 11.000 nəfərlik ordu göndərdi, lakin partizan müharibəsi tam sürətilə davam edirdi, buna görə müharibənin ilkin mərhələsində Amerika ordusu böyük itkilər verdi. Müharibənin əvvəlində ABŞ Filippində 40.000 nəfərlik ordu kontingenti saxlayırdı, lakin müharibənin növbəti ABŞ öz ordusunun sayını 3 dəfə artırmalı oldu. Müharibənin başlanması ilə bərabər Filippin hökumətində ölkənin gələcək taleyi ilə bağlı fikir ayrılıqları yarandı. Respublika prezidenti Emilio Aginaldi 7 may 1899-cu ildə hökumət başçısı olan demokrat A. Mabinini istefaya göndərdi. 5 iyul 1899-cu ildə işğalçılara qarşı kompromissiz mövqedə dayanan ölkənin ordusunun baş komandanı, general A. Luna təşkil olunmuş sui-qəsd nəticəsində öldürüldü. Nizami respublikaçılar ordusu 1900-cü ilin əvvəlində partizan müharibəsi aparan kiçik dəstələrə bölündü. Müstəqil Filippin Respublikası faktiki olaraq öz mövcudluğunu dayandırdı.
Rayan Driller
Rayan Driller (17 avqust 1982) — Amerika porno aktyoru.
Krampak (film, 2000)
Məzmun
Niko onun ən yaxın dostu Dani ilə birlikdə yay tətillərini keçirmək üçün İspaniyanın cənubuna qəlir. 17 yaşında oğlanlar bütün günlərini çimərlikdə, barda, saysız-hesabsız seks haqqında söhbətləri ilə keçirirlər. Niko yerli gözəl qız Yelena ilə əlaqə qurmağa çalışır. Onun dostu Dani isə, deyəsən, qızlarla maraqlanmır. Dani anlayır ki, o Nikoya vurulub. Amma o narahatdır ki, dostu ona qarşılıqlı sevgi hissləri oyatmır. Depressiv halda şəhərdə gəzərkən, Dani təsadüfən ərəfədə tanış olduğu kişi ilə görüşür. Nahardan və yelkənli gəmi ilə gəzintidən sonra Dani ona sekslə məşğul olmağı təklif edir. Amma sonradan bundan vaz keçərək qaçıb Nikonun yanına gəlir. Tətillər sona çatır və Niko öz evinə, Barselonaya gedir...
Keşqutan
Toponimikası
Keşqutan oyk., sadə. Qax r-nunun Qax İngiloy i.ə.v.-də kənd. Dağətəyi meşəlik ərazidədir. Əsli Keşkutandır. Oykonim Keşqutan hidronimindən yaranmışdır.
Süfrə aksesuarları
Çəngəl - ən gənc süfrə aksesuarıdır.
Hələ də məlum deyil ki, ilk dəfə yemək üçün nəzrdə tutulan çubuqlar harada yaranmışdır. Bəzən düşünülür ki, odun üzərindəki hər hansı qidaları çevirmək və yaxud götürmək üçün istifadə edilən çubuqlar sonradan bu vəziyyətə gətirilmişdir. Əvvəllər bu qida çubuqlarını bambuk ağacından hazırlayırdılar. Asiya hərbiçiləri də bu növdə olan yemək qaydasına üstünlük verir. Manqol xalqalrı da bu cür yeyintiyə keçid etdilər. Ən qədim olan çübuqlar Çində aşkarlanmışdır və bürüncdən düzəldilən bu çubuqların bizim eradan əvvəl XII əsrə aid olduğu bildirilir. Yemək üçün nəzərdə tutulmuş çubuqlar regional mərasimlərdə və barlıların təntənləi haidsələri zamanlı istifadə edilirdi. Yalnız bizim eranın VIII – IX əsrlərində bu çubuqlar süfrə aksesuarına çevrildi. Çin dilində bu çubuqlar kuàizi adlandırılır. Mənasısı isə cəld bambuk deməkldir. Bambuq bu çubuqlar üçün ən uiyğöun ağac formasıdır, çünki özünə məxsus olan qoxuya və dada malikdir, həmçinin istini və nəmişliyi özündə saxlmır. Bu çubuqları zinət əşyalarında, sandaldan, fillərin sümüklərindən və bir çox məmulatlardan da hazırlayırdılar. Təəccüblüdür ki, məhz Cənub Şərqi Asiyada bu yemək mədəniyyəti yarandı. Çünki onların qidalarının çoxu olduqca balacadır. Onlar ətdən və tərəvəzlərdən az istifadə edir və Yaponiyda olan düyülərdən geniş yararlanırlar. Həmin düyülərin də tərkibində az miqdarda yapışqan olduğuna görə asanlıqla çubuqlardan istyifadə etmək olar.
Müəyyən dövrlər ərizndə bambukdan hazırlanan çbuqların uzunluları dəyişdi və 40 sm qədər uzadıldı. Hətta metaldan olan çubuqlar da istifadəyə balandı. Bu uzun çubuqlar yeməklərin hazırlanması üçün nəzrədə tutulmuşdu, 20 – 25 sm olanlar yalnız yemək üçün əhəmiyyətli idi. Bu çubuqlarla yalnız düyü, ət və tərəvəsi yemək asan deyil, eyni zamanda balıqların da sümüklərinmui görmək mümkündür. Bambukdan olan çubuqlarla yemək farsfordan, metaldan, lak vuirulmuş və müxtəlif çeşidli bahalı ağöaclardan, fil sümüklərindən hazırlanmış çubuqlardan olduqca asandır. Bu cür mədəniyyətə malik olmaq və xörək yemək çox çətin, bacarıq tələb edən işdir. Çində ağacdan və bambukadn hazırlanmış çubuqlara yer verilir. Yaponiyada isə lak vurulmuş çubuqlar geniş yayılıb. Bunlar baqlıq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Kişilər, qadınlar və uşaqlıar üçün olan çubuqlar ölçüləri baxımından bir – birindən fərqlənirlər. Xüsusən uşaqlar üçün olanlar bəzən rənglənmiş formada olur. Yaponiyada açşağı hissəsi daha çox yuxarıya qaldırılmış vəziyyətdə olan çubuqlar, Tibet və Tayvanda karandaş üsulunda hazırlanır. Koreyada isə nerjavikadan olur. Adətə görə gümüşdən olan çubuqları koreyalılar hazırlayırdı və tyalnız aristokrat şəxslər istifadə edirid. Asiya restoranlarında eyni ölmçüyə malik olan çubuqlar süfrəyə düzlür. Xatırladaq ki, çubuqlardan istifadə zamanı səs çıxartmaq olmaz. Bu çubuqlarla yeməyi deşmək olmaz, xüsusən tərəvəz kimi çətin olan xörəkləri. Çubuqları düyü yeyən zamanm şaquli istiqamətdə qoymaq olmaz, çünki bu dəfn mərasimlərində edilən hərəkətdir. HYətta çubuqları boşqabdan sola qoymaq olmaz. Müxtəlif yeməklər yeyildiyi zaman belə sağ əllə çubuqlardan istifadə etmək məsləhət görlür. Nahar zamanı sizin ətrafınızda oturan şəxslərə istiamətlənmiş formada çubuqları qoymaq olmaz. Çin və Vyetnamda çubuqları kasanın ətrafına qoymaq lazımdır, yalnız düyünü ağıza qoyarklən istifadə etmək olar, Koreyada isə bu hərəkət mədəniyyətsizlik kimi qiymətləndirilir. Deməli Çin və Vyetnamda əvvəlcədən çubuqlar kasaların ətrafına düzlür, Koreyda isə xeyir. Yaponiyada eyni çubuqlardan müxtəlif şəxslər istifadə etməməlidir. Həmçinin bir boşqabda yeyilən xörəklər üçün iki cüt müxtəlif formada olan çubuqlar vardır. Yemək bitdikdən sonra çubuqları boşqabın yanında arxası sola tərəf qoymaq lazımdır. Çin və yapon uşaqları bir yaşa çatanda çubuqlarla yeməyə başlayır. Düşünülür ki, bu uşağın inkişafəı və onun bacarığnmda əhəmiyyətli rol oynayır.
Kamran Əliyev (filoloq)
Həyatı
"Naxçıvan Dövlət Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən İxtisaslaşmış  Müdafiə Şurasının", "Folklor İnstitunun Elmi  Şurasının", "Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür".
Balık Bişməse rayonu
Əhali
Şəhər şəraitində (Balık Bişməs şəhəri) rayon əhalisinin 30,62% -i yaşayır.
Nokia 6300
Nokia 6300 — 2007-ci ildə buraxılmış Nokia firmasının üç diapazonlu mobil telefonu. Biznes-klassın telefonu. Altı rəngdə korpus istehsal edilir: gümüşü, qara, ağ, qırmızı, qəhvəyi və qızıl.
Bob Peysli
Nailiyyətləri
Peysli başçılıq etdiyi Liverpulda Premyer Liqanın (6 dəfə), Liqa Kubokunun (3), İngiltərə super Kubokun (6), UEFA Çempionlar Liqasının (3), UEFA Super Kubokunun (1), və UEFA Avroliqanın (1) qalibi olub.
Takehiko Kavanişi
(d. 9 oktyabr 1938) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Başqırdıstan iqtisadiyyatı
Başqırd balı
Başqırdların Dünya bazarlarına çıxartdıqları əsas ticarət nişanlarından biri "Başqırd balı"dır. 2005-ci ildən bəri Arıçılıq və Apiterapiya üzrə Başqırd Elmi-Tədqiqat Mərkəzi yeganə müəssisədir ki, bal məhsullarını etiketləmək üçün "Başqırd balı" ifadəsini istifadə etmək hüququna malikdir. Başqırd balı və ona aid olan məhsullar Rusiya ərazisindən başqa bir çox Avropa ölkələrinə, ABŞ, Yaponiya, Yaxın Şərq və MDB ölkələrinə ixrac olunur. 2014-cü ildə Başqırd balının Çinə ixracı ilə bağlı 6 min ton həcmində olan bal üçün 3 milyard rubl məbləğində müqavilə imzalanmış və elə həmin ilin avqustunda Çinin Szyutszyan şəhərində Başqırd balının satışı üçün ilk mağaza açılmışdır.
Seyfəddin Rzasoy
11. Müasir Azərbaycan folklorşünaslığı. 2 cilddə, I cild. Mif və epos məsələləri. Bakı, “Nurlan”, 2013, 364 s.
16. Müasir Azərbaycan folklorşünaslığı. 2 cilddə, 2 cild. Sənətkar, mətn və mühit məsələləri. Bakı, “Elm və təhsil”, 2020, 308 s.
Evtrof bataqlıq
Evtrof bataqlıq
Evtrof bataqlıq- Mineral qida maddələri ilə zəngin olan, əsasən qrunt suları ilə qidalanan düzən bataqlıq tipinə deyilir. Evtrof bataqlıq göllərin və axmazların ot basması, habelə subasarların və digər alçaq yerlərin izafi rütubətlənməsi, bataqlıqlaşması nəticəsində əmələ gəlir. Azərbaycanda evtrof bataqlıqlara misal olaraq Şilyan-Qarasu bataqlığını göstərmək olar.
Sarman rayonu
Coğrafiyası
Şərqi Zakamyenin aşağı şimal-şərq hissəsində, Minzələ və Mell çaylarının (İk çay hövzəsi) su toplama hövzəsində yerləşir. Ərazi meşə-çöl zonasındadır. Rayonun böyük qismi şumlanmış ərazinin çox yüksək faizi ilə xarakterizə olunur.
Yerli özünü idarəetmə
Sarman rayonu ərazisinə 1 şəhər və 22 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 72 yaşayış məntəqəsi daxildir.
Saba rayonu
Yerli özünü idarəetmə
Rayon rəhbəri Rais Minnixanov Tatarıstan Prezidenti Rüstəm Minnixanovun qardaşıdır.
Nəqliyyat
Yol şəbəkəsi zəif inkişaf etmişdir. Əsas yolları: 16K-1332 "Şemordan - Baylar Saba - Teləçe - Kazan". Digər əhəmiyyətli yolları: 16K-0517 "Şemordan-Baltaç", 16K-1410 "Baylar Saba-Lesxoz".
Tanınmış şəxsləri
Minzakir Abduraxmanoviç Absalyamov (1901-1962) - Sovet hərbi lideri, general-mayor. Hərbi Elmlər Doktoru, Dosent, Yuxarı Otarı kəndinin sakini.
Şövkət Həsənoviç Biktemirov (1928-2012) - teatr və kino aktyoru, SSRİ xalq artisti (1977).
Uçot dərəcəsi
Uçot dərəcəsinin təyin edilməsi
Nəticədə, insanların sahib olduğu pul kütləsi artdıqca edilən alış-veriş həcmi də artır. Beləliklə, məhsulların dəyəri yüksəlir. Məhsul həcmi azaldıqca satıcılar qiymət qaldırmağa başlayır. Bununla bərabər inflyasiya artmağa başlayır.
Zümrüd Məmmədova
Məmmədova Zümrüd Mövlud qızı — xanəndə, beynəlxalq müsabiqələr laureatı, Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti, Prezidentin fərdi təqaüdcüsü, Dosent, BMA-nın böyük elmi işçisi, Müdafiə Nazirliyinin Hərbi Orkestrinin Solisti.
Hökm
Hökmün ümümi səciyyəsi
Yazıda iqrari formada sadə hökmlər "S-P dir", inkari formada "S-P deyil" kimi göstərilir. Mürəkkəb hökmlər isə bir neçə sadə hökmdən ibarət olur. Sadə hökmlər məntiqi bağlayıcılarla birləşərək mürəkkəb hökmü yaradırlar.Sadə hökmlər kimi mürəkkəb hökmlər də doğru və yalan ola bilər.Məntiqi bağlayıcıların növlərinə əsasən mürəkkəb hökmlər 3 yerə ayrılırla: konyunktiv(birləşdirici), dizyunktiv(bölüşdürücü) və implikativ(şərti).
İbrahim xan Əfşar
Həyatı
II Şah Təhmasib ilə birləşməsi ərəfəsində Nadir qardaşı İbrahimi evləndirdi. O, əfşar əyanlarından olan Tohid xan Soltanın qızını qardaşına istədi və tezliklə onların nikahını bağlatdırdı. İbrahimin böyük oğlu Əliqulu da məhz bu nikahdan dünyaya gəldi.
Hərbi fəaliyyəti
Əsrin 30-cu illərinin əvvəllərində Nadir döyüşlər aparmaq üçün ölkənin qərbinə yollananda İbrahim xanı Xorasan hakimi təyin etdi. İbrahim xan Nadirin bu tapşırığının öhdəsindən gələ bilmədi. Vilayətin idarəçiliyinə onun diqqətinin zəifləməsi Herat əfqanlarını Xorasanın yenidən işğalına sövq etdi. Herat əfqanları Zülfüqar xanın rəhbərliyi altında qiyam qaldırıb Nadir tərəfdən ora hakim təyin edilmiş Allahyar xanı devirdilər. Onda Allahyar xan kömək üçün İbrahim xanın yanına gəldi. İbrahim xan da məsləhət üçün Nadirə məktub göndərdi. Nadir ona Herat üzərinə qoşun çəkməyə icazə vermədi. Onun nəzərincə bu, ağır nəticələrə gətirə bilərdi. Osmanlı qoşunları ilə döyüşləri başa çatdırdıqdan sonra Nadir özü yenidən Herata qoşun çəkmək niyyətində olduğunu bildirdi.
Gecədən keçəndən sonra Nadir qardaşının yanına gəldi. Əlini onu boynuna salıb üzündən öpdü və dedi:'' “ Can qardaşım, sən böyük qəflətə yol verdin.... Xorasanın yerli hakimlərinin hər biri bir eldən, qəbilədən və camaatdandır. Onların biri oğlunu, biri qardaşını itirib. Əgər onların qarşısında səndən tələb etməsəm, sonra təqsiri olan sərkərdələrdən də heç nə tələb edə bilmərəm” ''.
Ölümü
1738-ci ildə ləzgilərlə gedən döyüşlərdə İbrahim xanın qüvvələri çətin vəziyyətə düşmüşdülər. Belə bir vaxtda Gəncə hakimi Ziyadoğlu Uğurlu xan İbrahim xana yaxınlaşıb ona döyüş meydanından uzaqlaşmağı və təhlükəsiz yerə çəkilməyi məsləhət bildi. İbrahim xan döyüş meydanından uzaqlaşmağı özü üçün təhqir hesab etdi və Uğurlu xanın təklifini qəbul etmədi. Bu arada Uğurlu xan qarşı tərəfdən atılan tüfəng güllərindən birinə tuş gəldi. Ölüm ayağında olan Uğurlu xan qardaşı Həsən xandan da xahiş etdi ki, İbrahim xanı təhlükəli zonadan uzaqlaşdırsın. Uğurlu xan onu da əlavə etdi ki, əgər İbrahim xana bir hadisə üz verərsə Nadir şahın qəzəbindən bütün Azərbaycan od tutub yana bilər. Uğurlu xan bu sözləri deyib qurtarmağa macal tapmamış Həsən xan da tüfəng gülləsinə tuş gəldi. Təşəbbüsü ələ almış yerli qüvvələr müxtəlif istiqamətlərdən İbrahim xanın dəstəsini güclü atəşə tutdular. Vəziyyətin getdikcə daha da ağırlaşdığını görəndə digər sərkərdələr də İbrahim xana döyüş meydanını tərk etməyi məsləhət gördülər. Amma o buna daha fürsət tapmadı. Car döyüşçülərini gülləsi onu da tapdı. İbrahim xan həyatının son dəqiqələrində yaxınlıqdakı ağaclardan birinə dayaqlanıb içməyə su istədi. Minbaşı Əlixan bəyin verdiyi suyu içən kimi o, gözünü dünyaya qapadı.
Jurinea multicaulis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Serxio Qomez Martin
Barselona
Martin Kataloniya əyalətinin Barselona vilayətinin Badalona şəhərində anadan olmuşdur. Qomez Traxana, Badalona və Espanyol klublarında çıxış etdikdən sonra 2010-cu ildə Barselona klubunun akademiyasına qəbul olmuşdur. Akademiyada inkişaf etdikdən sonra Qomez əvəzedici komanda ilə debütünü 6 yanvar 2018-ci ildə Sequnda Diviziyasında Real Zaraqoza klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, Abel Ruizi əvəz etmiş və komandası rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.
İslamşəhr
İqlim
Şəhər ərazisində qeydə alınmış ən yüksək temperatur 10 iyul 1990-cı ildə 51 °C, ən aşağı temperatur isə 2 fevral 1973-cü ildə -13 °C qeydə alınmışdır.
Seyid Məhəmmədkazım Yəzdi
Həyatı
Seyid Məhəmmədkazim Təbatəbai Yəzdi (Sahibi-Ürvə) də Qərb imperializminin təzyiqləri qarşısında hər vasitə ilə müqavimət göstərirdi. Birinci Dünya müharibəsi gedişində Qərb dövlətləri müsəlman ölkələrinə təcavüz etdiyi bir zamanda böyük müctəhidlər Mirzə Məhəmmədtağı Şirazi və o, İraqa soxulan ingilislərə, İrana hücum edən ruslara, Liviyanı işğal etmiş italyanlara qarşı cihad fətvası verdilər. Bu cihadda sıravi müsəlmanlarla yanaşı, böyük alimlər və onların ailə üzvləri də əldə silah savaşırdılar. Hətta döyüşlərdə Seyid Yəzdinin oğlu Seyid Məhəmməd şəhid olmuşdu. Cihad müsəlman qüvvələrinin məğlubiyyəti ilə başa çatsa da, onların gücünü Qərbə göstərmək üçün gözəl bir fürsət oldu.
Türyançay (dəqiqləşdirmə)
thumb Yaşayış məntəqələri
Bayraqtutan (İğdır)
Təsərrüfat
Kənd iqtisadiyyatının əsasını əkinçilik və heyvandarlıq təşkil edir. Meyvəçilik daha çox üstünlük təşkil edir.
Ekman qanunu
Ekman qanunu
Ekman qanunu( V.Ekmanın adı ilə) –dreyf cərəyanlarının tabe olduğu qanunauyğunluqlar məcmuyinə deyilir. 1. Dreyf cərəyanlarının sürəti, onu yaradan küləyin sürətinin artması ilə artır, lakin en dairəsi artdıqca azalır, yəni, burada A- külək əmsalı(0,013), w- küləyin sürəti, - en dairəsidir. 2. Səth cərəyanının istiqaməti küləyin istiqamətindən nəzəri olaraq şimal yarımkürəsində sağa, cənub yarımkürəsundə isə sola 450- lik bucağa qədər meyl edir, 3. Küləyin yaratdığı suyun hərəkəti sürtünmə nəticəsində aşağıdakı su qatlarına verilir. Bu prosesdə cərəyanın sürəti həndəsi proqressiya ilə azalır, istiqaməti isə Yerin fırlanması ilə əlaqədar meyl etməkdə davam edir və müəyyən dərinlikdə əks istiqamət alır. Əks cərəyanın sürəti səth cərəyanının sürətinin 1/23-ni təşkil edir.(~4,1%). Cərəyanın əks istiqamət aldığı( yəni 1800 döndüyü) dərinlik sürtünmə və dreyf cərəyanının əhatə etdiyi dərinlik layına “Ekman  layı” adı verilmişdir. Hesablamalar göstərir ki, Ekman layının qalınlığı 200m- dən çox deyildir.
SMTP
ESMTP (Extended SMTP — genişləndirilə bilən SMTP). Adətən "SMTP protokolu" dedikdə ESMTP nəzərdə tutulur.
İnhisarçı rəqabət bazarı
Tərif
İnhisarçı rəqabət nəzəriyyəsinin əsasları Edvard Çemberlin tərəfindən 1933-cü ildə nəşr olunan "İnhisarçı Rəqabət Nəzəriyyəsi" kitabında qoyulmuşdur.
Superzavr
Həyat tərzi
thumb|250px Superzavrlar öz həmcinsləri kimi əsasən su tutarları yaxınlığında yaşayırdılar. Onlar əsasən su və bataqlıq bitkiləri ilə qidalanırdılar.
Qan, zəhmət, göz yaşları və tər
Qan, zəhmət, göz yaşları və tər ifadəsi, 1940-cı ilin 13 mayında Böyük Britaniya parlamentinin İcmalar palatasında Vinston Çörçill tərəfindən verilmiş nitqdə məşhur olmuşdur.
Qvibert
Nojanlı Qvibert (1053-1124) — I Səlib Yürüşünün salnaməçisidir. Əsilzadə ailəsində doğulmuş, daha sonra yetim qalaraq monastırda böyümüşdür. Bir sıra elmləri, xüsusilə poeziyanı mükəmməl öyrənmişdir. Özü də şeirlər yazmışdır.
Azər Bəydili
Atəşkədəyi Azər
Azər əsasən 842 farsdilli şairin antologiyası (təzkirə) olan, fars dilində yazdığı "Atəşkədəyi Azər" əsəri ilə tanınır. Odur ki, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Mehri Məmmədova bunlardan iki yüzə qədərinin azərbaycanlı olduğunu yazır. Hər halda, Azər bu əsəri 1760 və ya 1761-ci ildə yazmağa başlamışdır və əsər farsşünaslıq üzrə akademik Y. T. P. de Bryuin tərəfindən "XVIII əsrin ən mühüm farsdilli antologiyası" hesab olunur. Məmmədovaya görə, əsərin "Atəşkədə" adını daşımasına səbəb və ümumiyyətlə müəllifin özünə "Azər" təxəllüsünü götürməsi qədim azərbaycanlıların atəşpərəstliyi ilə əlaqədardır. Alimin fikrincə təzkirəçi "odlu şairlərin yanar qəlbindən çıxmış şah beytləri"ni əsərdə əhatə etdiyində təzkirəyə belə ad qoymuşdur. Təzkirənin fəsillərinin adları metaforik olaraq "od" sözünə əsaslanır. Farsşünaslıq üzrə akademik Cəlal Mətini izah edir ki, Azər "bazqəşti ədəbi" hərəkatının nümayəndəsi kimi farsdilli poeziyanı qorumaq tapşırığını vurğulamaq üçün belə adlar seçmişdir.
Xizək
Tarixi
Rusiya və Skandinaviyadakı qaya üstü təsvirlər göstərir ki, eramızdan hələ min illər əvvəlllər insanlar xizəklərdən istifadə edirlərmiş.Xizəklər şimal xalqları tərifndən onların soyuq təbiətə və uzun qışa uyğunlaşması prosesində ixtira edilibdir. Sərt təbiətdə yaşayan insanların davam gətirməsi üçün dərinliyi böyük olan qar örtüyü üzərində hərəkət etməsi lazım idi. Əvvəlcə qar üstündə yerimək üçün xüsusi konstruksiya icad edilir. Bu konstruksiyalar qar səthi üzərində sahəni artırır və hərəkəti asanlaşdırır. Sonrakı mərhələdə xizəklər meydana gəlir. Şimalda ancaq qar üstündə yerimək üçün konstruksiyaya malik olan, ancaq xizək barədə təsəvvürü olmayan azsaylı xalqlar da tapılırdı.
Yaşayış binası (İsmət Qayıbov küçəsi, döngə 1, ev 3)
Memarlıq xüsusiyyətləri
Ümumilikdə ev kifayət qədər hündür kürsü üzərində inşa edilmişdir. Kürsü fasad tərəfdən əla işlənsə də döşəmə altı üçün istifadə olunmamışdır. Fasadın əsas memarlıq həlli sakit düz divarlar və xeyli qabağa çıxan karnizin (incə işləməli taxta kronşteynlər üzərində) kontrastına əsaslanır.
Nəzzam
Əqidəsi
Nəzzam mötəzilə məzhəbinin "üsuli xəmsə" (beşlik üsulu) sistemini qəbul etmişdir. Onun fikrincə, ancaq insana məxsus olan elmilik hissetmə və ağıl yolu ilə əldə edilir. O, insanda əsl idrak obyektinin ruh olduğunu və bunu duyğu orqanlarının əşyalara təması ilə həyata keçirdiyini bildirmişdir. Duyğuların köməyi ilə xeyir və şər əməllərin qavranılmasının mümkünlüyünü isbat etməyə çalışmışdır. O, kainatın məhdud və sonlu olduğu fikrinin tərəfdarı idi. Əşyaların təbiətcə özünəməxsusluğunu qeyd edən Nəzzam, onların ilk baxışda idarəolunmaz görünmələrinə baxmayaraq, Allahın hökmünə tabe olduqlarını bildirmişdir. O, insanın iki ayrı substansiya kimi bədən və ruhdan ibarət olduğu fikrini rədd edərək, bədəni ruhun qəlibi və daşıyıcısı adlandırmış, insanın yalnız ruhdan ibarət olduğunu iddia etmişdir. Onun fikrincə, lətif cisim olan ruh, bölünməyən və zidd hissəciklərə parçalanmayan cövhərdir.
Nəzzamın qırxadək əsəri olduğu qeyd edilmişdir. Lakin bunların heç biri dövrümüzədək gəlib çatmamışdır. Yalnız tələbəsi Cahiz öz kitablarında onlardan sitatlar gətirmişdir. Nəzzam İslam fəlsəfəsi və kəlam sahəsinə bir sıra yeniliklər gətirmiş, bu elmlərin inkişafında özünəməxsus rol oynamaqla yanaşı, ziddiyyətli şəxsiyyəti və düşüncə tərzinin təkrarolunmazlığı ilə İslam tarixində iz qoyan şəxsiyyətlərdən olmuşdur.
Fıstıqlı
Əhalisi
1872-ci ildə dərc olunmuş və 1869-cu il əhalinin kameral siyahıyaalınması nəticələrini əks etdirən Tiflis quberniyasının və Zaqatala dairəsinin hərbi icmalına əsasən Zaqatala dairəsinin İlisu naibliyinə daxil olan Fıstıqlı kəndində milli tərkibi muğallardan ibarət 42 ailə yaşayırdı. Müvafiq icmalda dairəni təşkil edən yaşayış məntəqələrinin əhalisinin milli tərkibinə dair məlumatlarda etnik türklər muğallar, Dağıstanlı xalqların nümayəndələri isə ümumi adla ləzgilər olaraq göstərilmişdirlər. Kənd əhalisi etnik azərbaycanlılardan ibarətdir və Azərbaycan dilində danışır.
İqtisadiyyatı
Kənddə 75 təsərrüfat mövcuddur.
Spas rayonu
Coğrafiyası
Ən böyük çayları: Volqa, Kama, Bezdna və Aktay.
Tarixi
Rayonun ərazisi 1920-ci ilə qədər Spas qəzasının bir hissəsi idi. 1920-1930-cu illərdə Spas kantonunda daxil olur.
Zaur Tağızadə
Zaur Tağızadə — Azərbaycan futbolçusu. Mövqeyi yarımmüdafiəçi olub. Karyerası ərzində İslandiyanın Akranes, Estoniyanın Lelle, Flora Tallin və Azərbaycanın Kür-Nur Mingəçevir, Şəfa, MOİK, Neftçi klublarının və Azərbaycan milli futbol komandasının heyətində oynayıb. Millinin heyətində 40 oyuna çıxıb və 6 qol vurub.
Məşqçi karyerası
Futbol karyerasını başa catdırdıqdan sonra Zaur Neftçi Bakı klubundan məşqçi köməkçisi kimi çalışmaq təklifini aldı, lakin Zaur bu iş üçün gənc olduğunu, lakin bir neçə ildən sonra məşqçi ola biləcəyini deyib. 2010-cu ildə Neftçinin əvəzedici heyətinin məşqçisi təyin olunub. 2011-ci ildə Qurban Qurbanovun istəyi ilə "Qarabağ" klubuna keçib, Zaur Tağızadə burada seleksiyaçı məşqçi funksiyasını yerinə yetirir.
Kitsune
Mifologiya
Rusiya və digər ölkələrin folklorunda təsvir olunan tülküdən fərqli olaraq, Yaponiya tülküsü adətən, ağ rəngdə və çoxquyruqlu kimi təsvir olunur. Kitsune adi tülkü deyil, onlar adlanan mifoloji varlıqların bir növüdür. Qədim Yaponiya ədəbiyyatlarında kitsune çox ağıllı və sehrli varlıqlar kimi təsvir edilirlər. Onların ən maraqlı xüsusiyyətləri isə insan, xüsusən də, gözəl bir qadın obrazına girmələridir.
Məbədlər
thumb|left|Fuşimi İnari məbədinin girişi. Yaponiyada İnari ilahəsinə həsr edilmiş çoxsaylı şintoizm məbədlərinində mütləq tülkü heykəllərinə rast gəlmək olar. Bu tülkü heykəllərinin əksəriyyəti ağızlarında açar tuturlar. İnari şintoizm mifologiyasında düyü və düyü məhsuldarlığı ilahəsidir və tülkülərin ağızlarındakı açarlar düyü anbarlarının açarları hesab edilir. Ən məşhur İnari məbədi Kioto şəhərində yerləşən.
Məbəddə yüzlərlə tülkü heykəllərinə rast gəlmək mümkündür. Məbəddə, həmçinin, tülkü maskaları da əldə etmək olar. Yaponiyanın əksər festivallarında bu maskaları taxmış insanları görmək mümkündür. Yaponiyanın digər şəhərlərində də İnariyə həsr olunmuş çoxsaylı məbədlər vardır. Misal üçün Saqa prefekturasında yerləşən və Sapporo şəhərində yerləşən  göstərmək olar.
Populyar mədəniyyətdə
Kitsune obrazına Yaponiyanın müxtəlif incəsənət növlərində rast gəlmək olar. Milli Yaponiya teatrı Kabukidə Qenkurouqitsune və Kuzunoha adlı qəhrəmanlar bu misallardan biridir. Müxtəlif janrlarda olan yapon musiqilərində də tez-tez kitsune adı hallanır. Məsələn, metal idol qrupu Babymetal-ın "Megitsune" adlı mahnısı.
Masanobu İzumi
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Troya müharibəsi
Axeylilər
Troyaya qarşı yürüşdə iştirak edən yunanlar Homerin dilindən axeylər, argivlər eləcə də danaylar adlandırılır. Coxsaylı qoşuna malik olduğuna görə tam orduya rəhbərlik və komandanlığı Atreyanın oğlu Aqamemnon edir. Aqamenon Yelenanın bacısı Klimestraya evlənərək qaynatası Tindareyanın hesabına Miken taxtına oturur. Onunsəltənətinə Arqos və çoxlu adalar daxil idi. Aqamenonun kiçik qardaşı Menelay isə Sparta çarı idi. Yelenadan dünyaya gələn qızı Germiondan başqa onun kənizdən Meqapenf adlı oğlu da olmuşdur. İliadada Menelay sarışın, enlikürək, azdanışan, təcrübəli və həddən ziyadə həlim qəlbli təsvir edilir. Alicənab İtaka çarı Odissey öz dərrakəsi və hazırcavablığı ilə müharibədə bir çox çətinliklərdən məharətlə çıxması ilə seçilir. Digər qəhəmanlara böyük və kiçik Ayakslar aiddirlər. Əsərdə Böyük Ayaksın qalxanı bir qalaya bərabər tutulur. Axeyləri içərisində ən yaraşıqlısı və cəsuru Axilles sayılır. Peley öz oğluna ona tanrılar tərəfindən toy günündə hədiyə etdikləri dəbilqə, zireh və qalxanı, və Xironun ona verdiyi çox ağır olan nizəni bağışlamışdır. Axilles bu müharibədə atası Peleyin küləkdən sürətli ölməz atları Ksanfa və Baliy ilə iştirak edirdi. Bu yürüşdə onu ayrılmaz dostu Menetiyanın oğlu Patrokl müşaiyyət edir.
Ayakslar bu döyüşdə əsas fiqurlardan sayılırlar. Onlardan biri Peleyin qardaşı oğlu Salaminli Ayaksdır ki, ona "Böyük" ya "Nəhəng" ləqəbi verilmişdir. Onunqalxanı bir qala qülləsini xatırladırmış. Onu özündən başqa heç kim qaldıra bilmirmiş. Onun qardaşlığı Telamonun Laomedatonun qızı Hesionadan olan oğlu Tevkr gözəl oxatan idi. İkinci Ayaks isə Lokr tayfasından olub, şərqi Lokridli Oileyanın oğlu idi. Hər iki Ayaks birlikdə döyüşərmişlər. Bu müharibədə Axeylərin ordusunda daha başqa igidlər: Tideyanın oğlu qorxmaz Diomend, Minosun nəvəsi, Devkalionun oğlu İdomeney, Asklepin oğlanları Podaliriy və Maxon, Admetin oğlu Evmel, Pirifoyun oğlu Polipet, Heraklın oğlu Tlepolem, Tesey və Fedranın oğlanları Akamant və Demofont da iştirak edirdilər.
İfigeniyanın qurban verilməsi
Axeylilər ənənələri üzrə növbəti qurban vermə mərasimi keçirərkən qan kimi qırmızı bir ilan peyda olaraq yaxınlıqdakı sərçə yuvasındakı 8 quş balasını axırda isə ana sərçəni udur. Zevs onu dərhal daşa çevirir. Bunun mənasını açan Kalxas Troyanın mühasirəsinin doqquz il çəkəcəyini və sonunda nəhəng şəhərin alınacağını soyləyir.
Axillesın ölümü
Troyalılar Tifon və Eosun oğlu cəsur epiop çarı Memnonun köməyə gəlməsindən ruhlanaraq axeylilərə hücuma keçirlər. Memnon Axillesin silahdaşı Antiloxu öldürür. Axilles əvəz çıxmaq üçün Memnonla qarşılaşır. Fetida və Eos olimpə qalxaraq Zevsdən hər ikisinə rəhm etməyi yalvarırlar, lakin Moyralar Memnonun ölüm qərarını vermiş olurlar. Memnonu öldürdükdənsonra qaçan troyalıları təqib edən Axilles şəhərin qapısında Apollon tərəfindən durdurulur. Apollonun göstərişi ilə Paris onun dabanını nişan alaraq öldürmüş olur. Anası Fetida bacıları nereidalar və muzalarla birlikdə ağılar deyərək on yeddi gün tanrılarla birlikdə ağlaşaraq ona yas tuturlar. On səkkizinci gün cəsədi oda verirlər.
Türyançay
Ümumi məlumat
Uzunluğu 180 km, hövzəsinin sahəsi 1840 km²-dir. Başlanğıcını Bazardüzü dağın cənub-qərb yamacından (3680 m) alır. Başlıca qolları -soldan Tikanlı (uzunluğu 56 km), Bum (uzunluğu 51 km), sağdan isə Nəzər (uzunluğu 34 km), Qala.(uzunluğu 42 km) çaylarıdır. Axımı qar (18%), yağış (21%) və yeraltı (61%) sulardan əmələ gəlir. Yaz-yay aylarında qar suları, payız fəslində isə yağış suları çayda böyük daşqınlar əmələ gətirir. Daşqın dövründə (aprel-iyul aylarında) illik axımının 50-60%-i keçir. Çayda ən az su sərfi yanvar ayında müşahidə edilir.Çayın orta illik sərfi 15,8 kub m/san-dir. Bunun da 30%-i yazda, 25%-i yayda, 24%-i payızda, 21%-i isə. qışda keçir. İntensiv suvarma dövründə (iyul-avqust aylarında) illik axımının 12%-i axıdılır. Asılı gətirmələrin illik həcminə körə Turyançay Böyük Qafqaz çayları sırasında müstəsnalıq təşkil edir. Belə ki, asılı gətirmələrin orta çoxillik sərfi 49,7 kq/san və ya orta hesabla Şirvan düzünə bir ildə 2 milyon tona qədər lil aparır. Güclü yağışlar zamanı bu miqdar kəskin surətdə artır.
Avropada adi silahlı qüvvələr haqqında Müqavilə
AASMM-in şərtlərinə görə, Atlantik Okeanından tutmuş, Ural dağları və Xəzər dənizi sahillərinədək sənədi imzalamış üzv dövlətlərin silahlı qüvvələrində 40 min tank, 60 min zirehli maşın, 40 min artrilleriya mərmisi (100 mm və daha böyük çaplı), 13600 döyüş təyyarəsi və 4 min döyüş vertolyotu ola bilər.
Ümid (film, 1992)
Məzmun
Filmdə göstərilir ki, dilənçi vəziyyətinə düşmüş bir ailə Allaha dua edib ondan kömək diləyir. Bir gün yoldan ötüb keçən xeyirxah adam bu ailənin çağırışına cavab verir və həmin ailəyə bir kisə qızıl və yemək çatdırır.
Film haqqında
Film Süleyman Sani Axundovun "Əhməd və Məleykə" hekayəsi əsasında çəkilmişdir.
Nizaminin portreti
Tarixi
1939-cu ildə Nizami Gəncəvinin bədii obrazının yaradılması üçün rəssamlar arasında müsabiqə elan edilmişdi. Baxmayaraq ki, Qəzənfər Xalıqov müsabiqənin birinci mərhələsində iştirak etməmişdi, lakin, rəssam böyük şairin dərin ifadəli portretini işləmişdi. Məşhur şərqşünas və nizamişünas alim Yevgeni Bertels bu portret haqqında qeyd etmişdir ki, "portret şairin tarixi obrazına uyğundur və Nizami belə görünüşə malik ola bilərdi."
Sintaksis
Haqqında
Sintaksis dilin qrammatik quruluşu haqqında elm olub sintaktik vahidlər sistemini (söz birləşmələri, cümlələr, mürəkkəb sintaktik bütövlər) sintaktik vahidlərin qurulması və bağlanma vasitələrini öyrənir.
Taneqaşima
Coğrafiyası
thumb|left|200px|Taneqaşima adasının xəritəsi thumb|right|250px|H-IIA raketinin uçuşu. Kyuşu adasının Osimi yarımadasından 35 km cənubda yerləşir. Şimaldan cənuba uzunluğu 58 km, şərqdən qərbə isə eni 7 km təşkil edir. Yaxınlığında yerləşən Yakuşima, Kuçinoerabu və Maqeşima adaları ilə birlikdə Osumi arxipelaqına daxildir.
Taneqaşimanın orta illik temperaturu 10 °S, illik yağıntının miqdarı 2700 mm təşkil edir. Subtropik iqlimə malik olduğundan Qramafonçiçək batat, Tütün, Yerfındığı (cins), Noxud, Naringi və b bitkilərin əkininə imkan verir. Suları balıq və xərçənglərlə zəngindir.
Tarixi
Qədim zamanlada adada Yamato dövlətinin tərkibinə daxil idi. VIII əsrdən Osumi vilayətinin ərazisinə daxil edilmişdir. 1543-ci ildə adaya ilk avropalılar ayaq basırlar. Burada ilk dəfə yaponlar odlu silahlа tanış olmuşlar. Bu səbəbdən yaponlar hətta odlu silahı Taneqaşima adlandırılır. . 1969-ci ildə adada Taneqaşima kosmik mərkəzi fəaliyyət göstərir.
İlyas Cabbarov
Həyatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 oktyabr 1994-cü il tarixli 218 saylı fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının torpaqlarının erməni işğalçılarından müdafiə edilməsində göstərdiyi xüsusi xidmətlərə, şəxsi igidlik və şücaətlərə görə sıravi Cabbarov İlyas Vaqif oğlu (ölümündən sonra) "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Təbiət
Canlı təbiət
Canlı təbiət — bütün orqanizmlərin cəmidir. Elmdə o 7 növə bölünür: viruslar, protistlər, arxeylər, bakteriyalar, göbələklər, bitkilər və heyvanlar. Canlı orqanizm biosferanın tərkib hissəsi olan ekosistemdə yaşayır. Təkamül nəzəriyyəsinə görə canlı orqanizmin inkişafı insanın yaranmasına gətirib çıxartmışdır. İnsanın hər 3 sm-də 26000 bakteriya vardır.
Safvan Mbaye
Monako
Mbaye öz peşəkar karyerasında debütünü Monako klubu ilə 26 aprel 2017-ci ildə etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Monako Fransa Kubokunun yarımfinal mərhələsində Pari Sen-Jermenə 5-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur. Mbaye 51-ci dəqiqədə avtoqolla yadda qalmışdır.
Jurinea persimilis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Meysan mühafəzəsi
Meysan mühafəzəsi — İraqın 18 mühafəzəsindən biri. Meysan mühafəzəsinin ərazisi 16.072 km², 1997-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən əhalisi 637.126 nəfərdir. 2014-cü ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən əhalisi 1.412.000 nəfərdir. İnzibati mərkəzi Əmarə şəhəridir.
Sitoniya yarımadası
Adının mənası və tarixi
Yarımadanın adı poseydonun oğlu Sitonun adı ilə bağlıdır.
Knyaz Məmmədov
Həyatı
1976-1993-cü illərdə AMEA-nın Kibernetika İnstitutunda kiçik elmi işçi, baş elmi işçi və laboratoriya müdiri vəzifələrində işləmişdir. 2007-ci ildən fizika-riyaziyyat elmləri doktorudur.1994-cü ildən etibarən indiyədək Bakı Dövlət Universitetinin Tətbiqi Riyaziyyat və Kibernetika fakültəsində professor vəzifəsində işləyir. O, eyni zamanda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Kibernetika İnstitutunda da "Diskret Optimallaşdırma Modelləri və Üsulları" şöbəsinin müdiridir və həmin institutda riyaziyyat, texnika və iqtisadiyyat üzrə doktorluq müdafiə şurasının elmi katibidir. 2004-cü ildən ABŞ riyaziyyatçılar cəmiyyətinin "Əməliyyatlar tədqiqi" bölməsinin üzvüdür. Bununla yanaşı, professor K.Ş.Məmmədov ABŞ-də nəşr olunan bir neçə nüfuzlu elmi jurnalın ekspertidir.
Əsas elmi nailiyyətləri
Professor K.Ş.Məmmədov ali məktəb tələbələri üçün 2 dərs vəsaitinin ("İqtisadi kibernetikadan mühazirələr" və "Alqoritmlər nəzəriyyəsindən məsələlər") və öz elmi kəşflərindən ibarət rus dilində yazılmış 430 səhifəlik bir monoqrafiyanın ("Методы решения различных классов задач дискретной оптимизации") müəllifidir. Onun elmi rəhbərliyi ilə 5 nəfər müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri namizədi, bir nəfər isə riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru elmi adını almışdır. 1972-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirib və həmin ildən Bakıda əmək fəaliyyətinə başlamışdır.
Bumçay
Ümumi məlumat
Çayın aşağı hissəsindən suvarma işlərində geniş istifadə edilir.
Qafqaz şaqqıldağı
Ekologiyası
Daşlı, çınqıllı yamaclarda bitir. İşığa, istiyə, küləyə davamlıdır.
Hübi
Hübi — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Bulbophyllum cardiophyllum
(Bulbophyllum cardiophyllum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.