Dünya_Skaut_Hərəkatı
Skautinq üsulu
Skaut üsulu mütərəqqi hərəkətverici proqramlara əsaslanan mütərəqqi öz-özünə təhsil sistemidir və özündə aşağıdakıları cəmləşdirir. Skautinq üsulu uşaq və gənclərin ətraf mühiti dərk etmələrində, vətəndaş və sosial əlaqələr təcrübəsinin formalaşmasında yardım üçün geniş üfüqlər açır. Fəal mövqe və biliklər, sınaq və xətalardan müəyyən həyat təcrübəsi qazanan, qarşısına mürəkkəb suallar qoyub, onlara sadə cavablar axtaran hər bir fərdin mənəvi aləminin əsas göstəricisidir. Uşaq və gənclər belə bir təcrübəni Skautinq cərgələrində əldə edə bilərlər. Bu üsul şəxsiyyətin təşəkkülə inanma üsulu olmaqla, ətraf aləmdə mühüm əhəmiyyət kəsb edənən zəruri amilləri seçməkdə kömək edir. İnsan həyatı qarşılıqlı asılılıqlar kompleksidir: Vətənin bir sıra problemləri beynəlxalq miqyasda həll olunur. Məhz ona görə də gənc nəsil həm yerli, milli, həm də beynəlxalq səviyyədə iş təcrübəsi əldə etməlidir. Skautinqin elmi prinsiplərinə əsasən, şəxsiyyətin mütərəqqi inkişafı yalnız və yalnız biliklərə canatma, qabiliyyətlərin inkişafı, vətəndaş mövqeyinin təşəkkülü olan yerdə mümkündür ki, bu da öz növbəsində, müasir dünyanın ümumbəşəri dəyərlərini daha da dərindən dərk etməyəimkan verir. Skauting Beynəlxalq uşaq və gənclər Hərəkatı kimi şəxsiyyətin formalaşmasında yalnız o zaman səmərəli ola bilər ki, skautlar: dünyanın vəhdətinin saxlanmasının vacibliyini dərk etsinlər. yaşadığımız planetin əsas problemlərini bilsinlər və onların həlli üçün əllərindən gələni əsirgəməsinlər. Ətraf mühiti, əhatədəki insanları başa düşsünlər, kiçik və böyük təşkilatlarda özlərinə inam qazansınlar. Özlərinin bu günü, gələcəyi haqqında dərindən düşünsünlər, şəxsi həyatlarında əhəmiyyətli olan kiçik problemləri həll edə bilsinlər .Hər hansı fərdə, sinfə, millətə, irqə mühüm olan fiziki, sosial, mənəvi və mədəni tələbatları başa düşsünlər. Saysız-hesabsız suallara cavab tapma, isbat etmə, analizə yaradıcı yanaşma sahələrində bacarıqlara yiyələnsinlər. Yanlış fikirdən, şablonlardan, identifikasiya, qərəzli mövqelərdən uzaq olsunlar, xoşagəlməz nəticələrini dərk etsinlər. Başqaları ilə əməkdaşlıq etsinlər, milli mənsubiy yətindən, dərisinin rəngindən və s. asılı olmayaraq hər bir kəsə ehtiram göstərsinlər.Skautinq, beynəlxalq təşkilat kimi şəxsiyyətin sosial formalaşmasında özünəməxsus müxtəlif fikir və vasitələri skaut adı altında, beynəlxalq layihə və proqramlar çərçivəsi daxilində həyata keçirir. Digər tərkib element, fəaliyyət göstərməklə öyrənmək gənclərin kiçik qruplarda birgə müəyyən fəaliyyət göstərmələri ilə, şəxsi təcrübə əldə edərək inkişaf etmələrini nəzərdə tutur. Kiçik qruplarda iş (patrul sistemi)- ilk həyat təcrübəsi olmaqla, özünün ictimai dəyərini və bunun vasitəsilə bütün cəmiyyətə aid olmanı dərk etmə. Qayğı və məsuliyyəti, kədər və sevinci dəstənin hər bir üzvü ilə bölüşmək imkanı, bu da öz növbəsində müxtəlif insanlar — varlı və kasıb, qoca və cavan və s. arasında münasibətlərin dərk olunması prosesində zəruri olan qarşılıqlı anlaşmada ilk və zəruri addımlardır. Plan tərtib olunması və həyata keçirilməsi prosesi gənclərin bilikləri, müxtəlif vərdiş, bacarıqları mənimsəməyə çalışmasına, onların qabiliyyətlərinin hərtərəfli inkişafına yol açmaq, bu isə geniş mənada, bəşəriyyətin mövcudluq şərtlərini dərk və analiz etməyə kömək göstərmək və s. fəal işlərə ruhlandırır ki, bu da özünü başqaları ilə müqayisə etməyə, təcrübə və müxtəlif müzakirələrdə özünə qiymət verməyə imkan verir. Qanun və Vəd kodeksində Skautinqin əsas prinsipləri cəmləşmişdir. Skautinq vasitəsilə iqtisadi, sosial, ekoloji problemlərə maraq yaratmaqla şəxsiyyətin təşəkkülü və onun mənəvi səviyyəsi yoxlanılır. Təbiətin qoynunda fəaliyyət, bizi əhatə edən ətraf mühitin müdrikliyini dərk etmək, özünü kompasın kiçik bir hissəsi kimi hiss etməyə kömək göstərir. Başqalarına xidmət -məsuliyyət hissini möhkəmləndirmək, başqalarını anlamağa çalışmaq, humanist fikirlər, digərlərinin həyat tərzinə sənin aid olduğunu dərk etmək, özünü dünyanın problemlərinə qatılmağa məcbur etmək, dünyada yanaşı yaşamaq məsələlərinə dair diskussiyalar və fikir mübadilələrində iştirak etməkdir. Deyilənlərdən belə nəticə çıxır ki, Skaut təlim-tərbiyə metodu ilk növbədə, ümumbəşəri dəyərlərin daha da artmasına can atan şəxsiyyətin formalaşmasına şərait yaradır. Üsul həm skaut qruplarının sıravi üzvləri, həm də liderlərin təşəkkülünə imkan verir. Üsul kiçik skautlar, böyük skaut -congavərlərə aiddir. Üsul hər bir təşkilatda yaş həddinin inkişaf xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla tətbiq olunur. Üsul ilk növbədə adları çəkilən skaut qruplarının tələbatlarını təmin edir və müvafiq olaraq bu səpgidə aşağıdakı səviyyələri qeyd etmək olar. Dərketmə -yaş və cinsiyyət fərqlərini nəzərə alan fəaliyyət. Vərdiş və bacarıqlar sistemi: əldə olunan biliklərin təcrübədə tətbiq olunması. Davranış: həyat fəaliyyətinin bütün aspektlərində, seçilmiş dəyərlərə müvafiq olaraq uşaq və gənclərin davranış adaptasiyası Skautinq təhsil-təlim metodu nəzəriyyəçilik, ünlü pedaqoqların yaradıcılığı deyil, yalnız və daimi fəaliyyətidir. Ümumilikdə skaut üsulu- işlə təhsilin vəhdətinə əsaslanan, kiçik qruplarda — xarakterin formalaşması və biliklərin əldə olunması, xarakterin inkişaf etdirilməsi, biliklərə yiyələnmə, özünə inam hisslərinin aşılanması, etibarlı olma, əməkdaşlıq etmə və rəhbərlik vərdişlərinə çatmaq üçün proqressiv dərketmə, məsuliyyəti öz üzərinə götürmə və böyüklərin köməyi ilə özünə nəzarətə hazırlığı nəzərdə tutur.