cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paraqvay
Kənd təsərrüfatı
Son illər ərzində çəltik əkini və istehsalı da xeyli artırılmışdır. Onun əkin sahəsi hazırda 13-15 min ha, istehsalı isə 43-50 min tona çatır. Paraqvaylıların qida rasionunda şirin kartof-batatın xüsusi yeri vardır, illik istehsal həcmi 110-150 min ton təşkil edir. Şəkər qamışının əkin sahəsi artmasa da, istehsal həcmi sürətlə artmaqdadır. Şəkər qamışının əkin plantasiyalarının əsas rayonları Kiindi şəhərindən şimalda Asunsiyondan sonra Paraqvay çayının sağ sahillərində, Vilya-Ayes şəhərinin ətrafındadır.
Sənaye
XX əsrin sonlarında demək olar ki, sənayenin bütün sahələri paytaxtda cəmləşmişdir. Hazırda Mərkəzi rayonda, Asunsiyon da daxil olmaqla sənaye müəssisələrinin 76%-i cəmləşir.
Məhsulun dəyərinə görə yeyinti sənayesindən sonra kimya sənayesi xüsusilə fərqlənir. Burada aparıcı sahə kebraço şirəsi istehsalıdır.
Nəqliyyat
Son illər Paraqvay hökuməti avtomobil yollarının salınmasına diqqəti artırmışdır. Xüsusilə strateji əhəmiyyət kəsb edən beton və asfalt yollarının çəkilişinə daha çox fikir verilir.
Əhalisi
Müasir Paraqvayın əhalisi özünün yekcinsliyi ilə seçilir, hər 10 nəfərdən 9-u metisdir. Metislər Paraqvay əhalisinin 95%-ni təşkil edir. Onların damarlarında ispan və hindu qanı axır. Paraqvayda müxtəlif etnik qruplar yaşayır. Onlardan ən geniş yayılmış xalq mestizolardır. Ölkədə ispanlar, brazilyalılar, portuqallar və s. yaşayır. Çakoda, Şərqi Paraqvayın qapalı ərazilərində təmizqanlı hindular ölkə əhalisinin cəmi 4%-ni təşkil edir. Zəncilər və mulatlar sayca az olduqlarından əhalinin qarışmasında və formalaşmasında mühüm rol oynaya bilməmişlər.
2005-ci ildə iqtisadi fəal əhalinin 43 %-i kənd təsərrüfatında, 16 %-i sənayedə, 11 %-i rabitə və nəqliyyatda, 30 %-i ticarət və digər sahələrdə cəmləşmişdir.
Şkosyan mağarası
Ümumi məlumat
Mağara daxilində çay axaraq 2,6 km enində, 10-60 metr enində kanyon yaradır. Mağarada sonuncu daşıqın 1965-ci ildə olmuşdur. Suyun səviyyəsi 108 metr hündürlüyə çatmışdır. Ən yüksək səviyyə 1826-cı ildə 128 metrə çatmışdır. . Mağara daxilində, quru ərazilərdə temperatur 12 °C, çay axımı olan ərazilərdə isə 0 - 20 °C arasında dəyişir. Havanın nisbi rütubətlənməsi 80 — 100 %-dir.
Nias adası
Əhalisi
Dünyadan təcrid edilmiş Nias adası başqa adaların mədəniyyətlərinin nümayəndələriylə ticarət əlaqəsində olmuş və hətta tarixdən əvvəlki vaxtlardan belə Asiyada əsas ticarətçi adalardan biri olmuşdur. Bəzi tarixçilər və arxeoloqlar bu gün də mövcud olan bəzi keçmiş meqalit mədəniyyətlərindən birinin adanın yerli mədəniyyəti olduğunu iddia edirlər. Hərçənd bu fikir ciddi müzakirə olunur. Heç bir şübhə yoxdur ki, Niasın nisbi coğrafiyadan təcrid edilməsi bu unikal mədəniyyətinin yaranmasına səbəb olmuşdur.
Flora Xəlilzadə
Flora Fətulla qızı Xəlilzadə — azərbaycanlı jurnalist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
Rizvan Kamil
Mükafatlar
Urbane İndoneziya 2008-ci ildən 2010-cu ilədək və yenidən 2012-ci ildə BCI Asia Top 10 mükafatlarında siyahıya alınmışdır.
Taymır adası
Adadan simalda Nordenşeld arxipelaqı yerləşir. Ada materikdən [[Taymır boğazı ilə ayrılır. Boğazın minimal eni 3 km təşkil edir. Ada 33 kilometr uzunluğa və 10 km enə malikdir.
Araşdırılma tarixi
14 avqust «Veqa» dərin və yaxşı qorunan bur buxtaya daxil olur. Burada qırmızı aktik yayılması ilə Aktin buxtası olaraq adlandırılır. Burada buzlaq gəmini bir necə gün ləngitməli olurlar. Geoloqlar sahilin geoloji xüsusiyyətlərini araşdırarkən bu adanıda Taymır adlandırırlar. Nordenşeld adada olarkən bir işarə qoyur. Oskar Norkvit bu işarənin altında butulka olmasını bildirir. Butulmada İsveç kralına məktub olmuşdur. Yazı rus və isveç dillərində yazılır. V. А. Troiski adanı tətqiq edərkən Nordenşeldin yazısını aşkarlayır. Dəmir yeşik çürümüş, bütülkanın üzərində olan daşlar isə onu sındırmışdır. Xoşbəxtlikdən yazı zərər görməmişdir. Bu tapıntı yerində taxta üzərində bıçaqla yazılmış yazı aşkarlanır. Bu yazı SSRİ coğrafiya cəmiyyəti tərəfindən İsveç kral sarayına göndərilmişdir. Burada tapılan xıritədə Aktin buxtasının dəqiq teri göstərildiyindən tarixi səhv aradan qaldırılmışdır. Vaxtı ilə səhvən buxta Oleniy adlandırılırdı. 1900-cu ildə Rusiya qütb ekspedisiyasının rəhbəri Eduard Toll adada olmuş və burada olan yüksəkliklərdən birində qürb stansiyası salmışdır.
Bakı döyüşü
Bakı Kommunası
Rusiyadan daim silah və sursat göndərilməsinə baxmayaraq Qafqaz İslam Ordusu ilə əvvəlki döyüşlərdə məğlub olan Bakı Soveti qoşunlarında ruh düşkünlüyü elə həddə çatmışdı ki, texniki vasitələrlə vəziyyətdən çıxmaq mümkün deyildi. Bakı Sovetinin hərbi cəhətdən varisi olan Sentrokaspi Diktaturası da əldə olan böyük silah və sursatdan yararlanmağa çalışırdı. Bolşeviklərdən fərqli olaraq keçmiş çar ordusunun zabitlərinə arxalanan, bundan da çox ingilis qoşunlarının köməyinə bel bağlayan Sentrokaspi Diktaturasının hərbi liderləri aviasiyadan, hərbi donanmadan, zirehli qatar və avtomobillərdən, eləcə də artilleriya sistemlərindən daha bacarıqla istifadə edir, texnikanın bütün imkanlarından yararlanmağa çalışırdılar. İngilis təlimatçılarının köməyi, bir çox hallarda isə birbaşa rəhbərliyi də bu istiqamətdə aparılan işlərə öz təsirini göstərirdi. Bununla belə, vəziyyətdə dönüş yaratmaq, hərbi təşəbbüsü ələ almaq yenə də mümkün olmadı.
Şimal və Cənub qruplarının hərəkəti
22 iyulda Biçeraxov komandirlik vəzifəsindən ayrıldığını və öz yerini də Avetisova verdiyini bəyan etdi. Biçeraxov Bakının müdafiəsinə isə kömək edəcəyini bildirirdi.
Erməni daşnakları Böyük Ermənistan dövləti qura bilmək üçün əvvəllər Çar Rusiyası ilə əməkdaşlıq etmişdilər. İndi də Rus bolşevik təşkilatları ilə ortaq hərəkət edirdilər. Hansı dövlət və quruluş olursa-olsun, ideallarına çata bilmək üçün hər yoldan istifadə edirdilər. Bolşevik Qızıl Ordu birləşmələri ilə ortaq hərəkət edərək, Qafqazdakı türkləri qətlə yetirmişdilər. Qafqaz İslam Ordusunun Bakı yaxınlığında dayanması, şəhərdə yaşayan erməni daşnaklar və bolşevik ruslarda olduğu qədər, bu qruplara daxil olmayan erməni və ruslarda da bir qorxu və həyəcan meydana gətirmişdi. Bu səbəbdən də Şaumyanın liderliyində Böyük Ermənistan dövləti qurmaq istəyinə çatmayacaqlarını anlayan ermənilər, bu dəfə də İranda olan ingilislərdən kömək istəmişdilər.
Mühasirədə olan Bakıda siyasi və hərbi vəziyyət
Bakı Soveti İcraiyyə Komitəsi 26 iyulda keçirdiyi iclasda düşdükləri çətin vəziyyətdən çıxış yolu axtarırdı. Bunun üçün bəzi qərarlar verildi. 26 Bakı komissarının verdiyi qərarlar belə idi: Bakı Sovetinin verdiyi qərarın bolşeviklərin əqidəsinə uyğun olmadığı, Biçeraxovun tabeliyində olan qüvvələrin şəhərdən çıxarılaraq cəbhəyə cəlb edilməsi və Qızıl Orduya birləşdirilməsi, Bakıda hərbi vəziyyət elan edilərək, şəhərin Donanma komissarlığının tabeliyinə verilməsi, axşam saat 10-dan sonra küçəyə çıxmağa qadağa qoyulması, xalq komissarlarının iş başında olması və bu qərarların hər vasitə ilə xalqa bildirilməsi. Şaumyan və silahdaşlarının yaydığı bildirişlərdə Bakı Soveti idarəsini devirməyə yönələn hər hansı bir hərəkətin qarşısının dərhal alınacağı bildirilirdi. Həmçinin Qafqaz İslam Ordusunu dayandırmaq üçün ordunun bütün imkanlarını səfərbər etmələri çağırışı da səslənirdi. thumb|right|280px|[[Bakıda hərbi mövqedə olan erməni döyüşçüləri]] Bakı Soveti 28 iyulda yaydığı bir əmrdə şəhərdə səfərbərlik elan etdi. Bakıda daimi və müvəqqəti yaşayan, 1885–1892-ci illərdə doğulmuş kişilər 6 ay müddətinə məcburi hərbi xidmətə çağırılırdı. Bunlardan yararlı olanları ön cəbhədə, digərləri isə arxa cəbhədə xidmət edəcəkdilər. Xidmətdən boyun qaçıranlar isə ən ağır cəza ilə cəzalandırılacaqdılar. Bakı məhəllə başçıları bu əmrin yerinə yetirilməsi üçün qərar verib kənd idarəçilərinin iki günün içində 50 nəfərlik qruplar yığaraq, bunların şəhərin kənarındakı müdafiə xətləri və istehkam mövqelərinə sövq edilməsini istədilər.
Döyüşdən əvvəl vəziyyət
Şimal qrupu komandanı vəzifəsini, ştab zabiti yarbay Osman bəy yerinə yetirirdi. Qrupun tabeliyindəki 13-cü Qafqaz alayı Bakının qərbindəki Qurd qapısı təpələrində mövqe tutmuşdu. Alay, 17 topla mühafizə olunacaqdı. 38-ci piyada alayının 2-ci batalyonu 13-cü Qafqaz alayının ehtiyatı rolunda çıxış edəcəkdi. Ordunun əsas qüvvə mərkəzi bu alayın ətrafında olduğu üçün, 25, 26 və 29-cu batalyonlardan ibarət ehtiyat qüvvələr də alayın sağ cinahında yerləşdirilirdi. 19-cu süvari bölüyü də 13-cü Qafqaz alayının sağında idi. Qrupun 10-cu Qafqaz alayının 29 və 60-cı batalyonları, 13-cü Qafqaz alayının solunda və Xırdalana qədər olan cəbhə qismində idi. 38-ci piyada alayının 1-ci batalyonu, 10-cu Qafqaz alayının ehtiyatı idi. 10-cu Qafqaz alayını on bir top dəstəkləyirdi. Süvari minbaşı Zehni bəy komandası altında isə nizami süvari alayı, "Dikaya diviziya"nın süvari bölükləri və rus əsarətindən qaçan türklərdən ibarət bir piyada bölüyü ilə, 9-cu Qafqaz alayı pulemyot bölüyü və Ləzgi alayının bir qismi xidmət edirdi. Zehni bəyin ordu birləşmələri şimal qrupunun sol cinahını təşkil edirdi və Xırdalandan Masazır bölgəsinə qədər olan geniş bir düzənliyə yayılmışdı.
Birinci Bakı hücumu
Top mərmisinin tükənməsi və pulemyotların əksəriyyətinin susması şimal və Cənub qruplarının səhərki mövqelərinə çəkilməsi ilə nəticələndi. Çünki çox dəyərli zabit və əsgərlər döyüş meydanında həlak olur, silahları daşıyan qatırlar ölürdülər. Beləliklə, ordu Heybət-Biləcəri dəmir yolunun qərbinə keçmişdi. Böyük dəyanət və fədakarlıqlarla, adətən, sürünərək çıxılan düşmən səngərlərinə çatan Türk Qafqaz İslam Ordusu, beləcə, daha çox itki verməmək üçün geri çəkilmək məcburiyyətində qalmışdı. Əgər ordunun bu vəziyyətində düşmən onları təqib etsəydi, şübhəsiz, Heybət-Biləcəri dəmir yolunun qərbindəki yüksəkliklər də əldən çıxar və itkilər daha ağır olardı. Türk ordusu ordunu bir yerə yığmağa və yüksəkliklərdə mövqe tutmağa çalışırdı. Kifayət qədər silah və kömək gələnə qədər bu vəziyyəti qoruyub saxlamağa çalışırdı. 5 avqustdakı hücumun top mərmiləri olmadan başlanılması, uğursuzluqla nəticələndi.
Qafqaz İslam Ordusunun güclənməsi
Nuru paşa, Gəncəyə çatdıqdan sonra Azərbaycan türklərindən ibarət bir ordu yaratmaq üçün işə başlamışdı. Lakin, gözlənilən nəticə alınmamışdı. Təşkil edilən az saylı milis qüvvələrinin də istər Göyçay və istərsə də Bakı hücumlarında göstərdikləri hərbi qabiliyyətlər qənaətbəxş olmamışdı.
Bakıdakı hərbi qüvvələr
Azərbaycanın cənubundakı Lənkəran bölgəsində yaşayan ruslar, 10 avqustda Ənzəlidə olan Deustervil ilə əlaqə yaratmışdılar. Lənkəran və ətrafındakı ruslar 5 min nəfərlik bir hərbi birləşmə də təşkil etmişdilər. Əllərində kifayət qədər top və tüfəngləri də var idi. İngilislərə un, ərzaq, taxıl tədarükü görmüş, iki dənə də gəmi hədiyyə etmişdilər. Türklərə qarşı ingilislərlə birlikdə döyüşəcəklərini bildirmiş, üstəlik Muğan düzündə yaşayan ruslara hərbi təlim verilməsini də istəmişdilər. thumb|250px|right|[[Böyük Britaniya hərbi maşını Bakı cəbhəsində döyüş zamanı]] Deustervil bu təkliflərdən son dərəcə məmnun olmuşdu. Bakı-Gəncə dəmir yoluna yaxın olan Lənkəran və Muğan düzündən, Qafqaz İslam Ordusuna arxadan zərbə vurulacağı hesablanırdı. Ərazinin dəniz kənarında yerləşməsi, üstəlik yaxşı silahlanmış beş min nəfərin türklərə qarşı müharibəyə hazır olması və taxılla bolluca təchizat, Deustervili həddindən artıq məmnun etmişdi. O, bölgəni tədqiq etmək və hərbi vəziyyətə əlverişli əraziləri təyin etmək məqsədi ilə Muğan düzünə bir hərbi heyət göndərdi.
İngilislərin Bakıya girməsindən ruhlanan erməni və ruslar, 1.500 nəfərlik qüvvənin ardınca 20–30 min nəfərlik bir qüvvənin də Ənzəlidən hərəkət edəcəyini söyləyirdilər. Bu arada, Dərbənddə olan rus kazakı podpolkovnik Biçeraxovun qüvvələrindən də beş yüz nəfərlik bir ordu gəmi ilə yenidən Bakıya gəldi. İkinci Bakı hücumunun ediləcəyi təqdirdə Bakının müdafiəsini təmin edəcək döyüş qabiliyyətli ordunun sayı 10 min nəfərdən çox idi.
Bakı ətrafının düşməndən təmizlənməsi
thumb|200px|right|Şəhərin top atəşinə tutulmasından sonra yanğın baş vermiş neft quyusu Birinci Bakı hücumunun uğursuzluqla başa çatması nəticəsində Türk ordusu 5 avqustda geri çəkilmişdi. Bakını müdafiə edən birləşmiş qüvvələr 6 avqustda Türk ordusuna özünə gəlməyə imkan verməmək məqsədilə əks-hücuma keçmişdi. Türk ordusu bu hücumu dəf etmiş, üstəlik bir az da sursat ələ keçirmişdi. Birləşmiş qüvvələr o tarixdən etibarən kiçik çaplı çarpışmalara keçdilər. Ancaq yenə də əsasən müdafiədə qalmağa üstünlük verirdilər. İngilislərin də türklərə qarşı ediləcək hücumda uğur qazanmayacaqları aydın idi. Buna görə də Bakıda olan rus, erməni və ingilis birləşmiş orduları bütün qüvvələrini şəhərin müdafiəsinə yönəltmişdilər. Türklər ikinci bir həmlə edəcəkləri halda, bu həmlənin qarşısı alındıqdan sonra, əks-hücuma keçilməsi və türk qüvvələrinin bütün Azərbaycandan çıxarılması planlaşdırılmışdı.
Hava döyüşləri
Qafqaz İslam Ordusunun 1918-ci il avqustun 5-də Bakıya hücumunun qarşısını almaq üçün hidroaviasiya divizionu və Kuban təyyarə dəstəsinin, demək olar ki, bütün təyyarələri havaya qaldırıldı. Avqustun 7-si və 8-də Gəncə istiqamətindən Bakı ətrafına yeridilən türk-Azərbaycan qoşunlarının cəmləşməsinin qarşısını almaq üçün təyyarələr Ələt stansiyası və dəmir yollarını bombalayırdı. Hər dəfə atəşlə qarşılanan təyyarələr istədiklərinə nail ola bilmirdi. Döyüşdə zədələnmiş aeroplanlar tezliklə təmir edilirdi, çünki Kuban təyyarə dəstəsinin təyyarələri ingilislərin özləri ilə gətirdikləri təyyarələrdən az fərqlənirdi. Lakin hidroaviasiya divizionunun təyyarələrini bərpa etmək olmurdu, çünki onların ehtiyat hissələri yalnız Petroqradda istehsal edilirdi. Döyüşə yararlı təyyarələrin sayı tədricən azalırdı. Uçuş meydançası Bakının Ermənikənd adlanan hissəsində salınmışdı. Avqustun 10-da Ələt-Puta arasında türk-Azərbaycan hissələrinin sərrast atəşi ilə bir təyyarə vurularaq məhv edildi.
İkinci Bakı hücumu
İkinci Bakı hücumundan əvvəl şəhərdə əfval-ruhiyyələr xeyli fərqli idi. Şəhərdəki türklər səbirsizliklə Türk Qafqaz İslam Ordusunun hücuma keçməsini gözləyirdi, rus, erməni və ingilislər isə təlaş içində idilər. Xalq qorxu içindəydi. Sentrokaspi hökuməti də Bakıda növbəti səfərbərlik elan etmişdi. Belə ki, küçəyə çıxan xəstə, axsaq, əlini, bir gözünü itirən kişiləri belə cəbhəyə sürükləyirdilər. Bakıdakı rus əhali isə erməni daşnakların bu hərəkətindən bərk narahat idi. Zorla səfərbərliyə alınanların sayı Sentrokaspi hökumətinin hesabına görə 72 minə çatmışdı. Bunlardan 30 mini rüşvət verərək cəbhəyə getməkdən canını qurtarmışdı. Silah verilmiş min nəfərdən isə, ancaq 3–5 mini cəbhəyə getmişdi. Bunlar arasında peşələrinə görə də hərbi qruplar təşkil olunmuşdu.
Bakının təslim edilməsi
Ənvər paşa Şərq Orduları Qrupu Komandanı Xəlil paşaya da şəxsi bir təbrik teleqramı göndərdi. Ənvər paşa, teleqramda bir tərəfdən Xəlil paşanın şəxsində qəhrəman türk əsgərini təbrik edir, digər tərəfdən də Qafqaz İslam Ordusuna verəcəyi yeni tapşırıqlara işarə edirdi: "Bakı uğuru münasibəti ilə gözlərindən öpərək təbrik edirəm. Bakını zəbt edən birliklər bir az dincəldikdən sonra, Azərbaycanda hələlik bir diviziya saxlanaraq, qalanını 9-cu Orduya geri almaq fikrindəyəm. Şimali Qafqazda sürətlə Dərbənd, Temirxan-Şura, Mahaçqala və sairəni işğal və oralara gedən kadrlara əsas olmaq şərti ilə dolğun heyətli yaxşı bir alay, qüvvətli topçu, hətta iki qaubitsa topu da verərək və çoxsaylı pulemyotlarla da təchiz edərək, mürəkkəb bir dəstə halında şimala sövq etməsini Nuru paşaya yazdım. Ayrıca Ənzəli və Rəştin də tezliklə işğalı üçün geriyə alınacaq qüvvənin münasib bir dəstəsinin Xəzər dənizi sahillərini təmizləyərək, cənuba göndərilməsini və bu surətlə Təbriz – Qəzvin istiqamətində irəliləyən dəstə ilə Kiçikxana yardım edilməsini və bu məqsədlə sizinlə görüşməsini də bildirdim. Sürətlə hərəkəti rica edirəm".
Qafqaz İslam Ordusu Bakıda
İki saat davam edən mərasimdən sonra, qəhrəman türk hərbi birləşmələri xristian qəbiristanlığının altındakı yolla irəliləyərək, sonradan Məşədi Əzizbəyovun heykəlinin ucaldıldığı meydana, oradan da indiki Fəxri Xiyabanın önündən, Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi və Azərbaycan Milli Məclisinin önündəki küçələrdən keçərək, Çəmbərəkənd qəbiristanlığına, indiki Şəhidlər Xiyabanının olduğu yerə gəldilər. Qəbiristanlığın kənarındakı yolu tutaraq, Bakı Sovetinin yerləşdiyi İstiqlaliyyət prospektinə çatdılar. Xəlil paşa, Nuru paşa və Fətəli Xan Xoyski ilə bəzi dövlət adamları, bugünkü Əlyazmaları İnstitutunun yerləşdiyi binanın eyvanında qəhrəman Məhmətçiyin keçidinə tamaşa etdilər.
Bakının işğaldan qurtarıldığı gün Qurban bayramına təsadüf etmişdi. Xalq iki bayramı bir yerdə keçirirdi. O gün günortadan sonra 19 ilə 36 yaş arasında olan azərbaycanlı milislərdən təşkil olunmuş qazi milislər, Qurban bayramı şərəfinə, 4 günlük məzuniyyətə buraxıldılar.
Almaniya
İngilis general Deustervil Bakıdan çəkildikdən sonra, şəhərdə təxminən 3–4 min erməni silahlısı qalmışdı. Bunlar hərbi formalarını çıxarıb mülki paltar geyinərək küçələrdə türk əsgərinə pusqu qururdular. Yerli əhalinin evlərinə basqınlar edərək onları qətlə yetirirdilər. Küçə döyüşlərində hər iki tərəfdən ölənlər olmuşdu. Ancaq qısa müddətdə şəhərdə asayiş bərpa edilmişdi. Almanlar bu hadisələri təhrif edərək öz istədikləri kimi qələmə vermişdilər.
"Bir çox sisternalı vaqonu olan Batum-Tiflis-Bakı dəmir yolu, Türkiyə ilə razılaşdırılaraq Von Kress tərəfindən işlədiləcəkdi. Əsl məsələ Bakıya necə çatmaq idi. Sovet hökumətinə qarşı göstərilən cəsarətsizlik, orada da operativ və qəti hərəkət etməmizə mane oldu. İngilislər Ənzəlidən Xəzər dənizini keçərək bizdən əvvəl Bakıya girdi. İngilislər Bakıya girməklə Kubandakı könüllü ordu (Çar tərəfdarı general Alekseyev ilə Denikinin komandirlik etdiyi və Xəzər dənizindən şimalda yerləşən Belorus ordusu) ilə əlaqəyə girdilər. Onlar Bakıda bizim əlimiz çatan yerdə idilər. Az bir qüvvə ilə uğurlu bir basqın mümkün olardı. Baş idarə Tiflisə bir neçə batalyon süvari göndərib, Nurunun birliklərini də onlara qataraq, bir basqın hazırladı. Bu birliklərin daşınması başa çatmamışdı ki, Nuru Bakını aldı. Bundan sonra da Bolqarıstan hadisələri ordularımızı Rumıniyaya daşımağa vadar etdi".
Qələbənin 100 illiyinin qeyd olunması
2018-ci il sentyabrın 15-də Azərbaycan paytaxtının Azadlıq meydanında Bakı şəhərinin azad edilməsinin 100 illiyinə həsr olunmuş parad keçirilib. Paradda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və birinci xanım Mehriban Əliyeva paradda ediblər. Dövlət başçılarının çıxışlarından sonra Bakı Qarnizonunun şəxsi heyətinin təntənəli keçidi baş tutub.
Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin "Mehtəran" birliyi "Mehtər marşı"nın sədaları altında Azadlıq meydanına daxil olub. "Mehtəran" birliyi tribuna ilə üz-üzə dayanaraq "Əsgər marşı"nı ifa edib. Azərbaycan və Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçuları Osmanlı Türkiyəsi və Azərbaycanın milli hərbi qüvvələri əsasında təşkil edilmiş Qafqaz İslam Ordusunun süvari və piyadalarının qiyafəsində, hər iki ölkənin dövlət bayraqları altında tribuna önündən keçiblər.
Səbihə Gökçən Beynəlxalq Hava Limanı
AirHelp Score 2019-a əsasən, dünyanın ən yaxşı 29-cu hava limanı seçilib, sorğuda 40-dan çox ölkədən 40 mindən çox sərnişinin iştirak etdiyi sorğuda 10-dan 7,93 bal toplayıb.
Skyland İstanbul
Skyland İstanbulda 830 iqamətgah, 504 ofis sahəsi və 300 otaq və 550 nəfərlik konfrans salonu olan beşulduzlu beynəlxalq hotelə ev sahibliyi edir.
Oded Məhəmməd Danial
Arxa plan
Oded 1962-ci il 15 noyabrda Tasikmalaya Reqensidə (inzibati ərazi) anadan olub, burada əsas təhsilini bitirdi. O, orta ticarət məktəbinə getdi və orta məktəbin ekvivalenti üçün maşınqayırma mühəndisliyi məktəbini davam etdirdi. Daha sonra Pasaqan Universitetində oxuyaraq 2017-ci ildə məzun oldu.
Şri-Lanka
Hökumət qüvvələri ilə Tamil İlam Azadlıq Pələngləri (digər adı ilə Tamil pələngləri) arasında baş verən vətəndaş müharibəsi 1983-cü ildən bu yana davam edir. Tamil pələngləri adanın şimalında və şərqində Tamil İlam adında müstəqil dövlət qurmaq üçün mübarizəsi 2009-cu ildə hökumət qüvvələrinin zəfəri ilə nəticələndi.
Dövlət quruluşu
Şri-Lanka dualist formada idarəetmə üsuluna malik respublikadır. Milli bayram günü olan müstəqillik günü (1948) 4 fevralda qeyd olunur. Şri-Lanka Konstitusiyası 1978-ci ilin sentyabr ayından qüvvədədir.
İnzibati bölgüsü
Şri-Lanka 3-cü dərəcəli dairə katibliklərini özündə birləşdirən 25 dairədən ibarət 9 əyalətə (Mərkəzi, Şərqi, Qərbi, Cənubi, Şimali, Şimal-Mərkəzi, Şimal-Qərbi, Sabaraqamuva və Uva) bölünür. thumbnail|Şri-Lankanın inzibati ərazi bölgüsü
Peru
Dağlıq ərazilər
Bu paraleldən cənuba doğru, qismən aktiv olan vulkan Ubinas yerləşir, bərabərində daha az hündürlü olan dağ sıraları və bunların arasında qalan təpəlik yüksək plato görünüşünə sahib And Dağları zəncirləri, qüvvətli ölçüdə yayılam göstərər. Ölkənin cənubunda (Arequipa, Puno, Moquegua və Tacna Bölgələrində) xüsusilə yüksək platonun müəyyən ölçüdə düz qisimi özünü göstərər. Burafa, tipik görünüşünü Titikaka Gölü ətrafında alan, Altiplano adı verilən plato meydana gələr.
Əhali
thumb|220px|[[Limada məktəbliləri]] thumb|200px|[[And dağlarında milli geyimdə qadın.|left]] Peru, Bolivya və Guatemalanın yanında əhali əksəriyyəti qırmızıdərili xalqın olduğu üç ölkədən biridir. Əhalinin yüzdə 45i qırmızıdərili mənşəlidir. Bunlar ağırlıqlı olaraq Quechua (% 40) və Aymará (% 5) danışan xalqlara aiddir. % 37 mələz olan xalqın, % 15 qədəri Avropa mənşəli, geri qalan % 3 isə qismən Afrika qismən isə Asiya mənşəlidir.
Tarixi
thumb|left|[[Nazka rəsimləri.]] Peru min illər boyunca Pre-İnka mədəniyyətinə sahib olan bir ölkədir. İlk köç edən məskunlaşmaçılar, e. ə. 20.000 ilə 10.000 illərinə qədər bu günki Perunun olduğu bölgəyə gəlmişlər. e. ə. 4000 illərində tarla qərargaha və heyvan yetişdirməyə başlarlar. Bu gün hələ də daha ayırt edilə bilən ən köhnə mədəniyyət, e.ə. 800 ilə e.ə. 300 illərinə qədər var olmuş olan Chavín də Huántar'dır. Titikaka gölü ətrafında e. ə. 1. əsrdən itbaren b. e.-nın 1000-ci ilinə qədər Tiahuanaco mədəniyyəti meydana gələr. Sahildə, And çaylarının sulak sahələrində b. e.-nın ilk minilliyində Lambayeque Bölgəsi ətrafında Mochica kimi fərqli mədəniyyətlər meydana gələr. İnk Krallığından əvvəl, inkişaf etmiş şəhər mədəniyyəti olan Chimú'nun paytaxtı Chanchan idi thumb|right|Qədim İnk şəhəri[[Maçu Pikçu]]
Mədəniyyəti
Ədəbiyyat: Ozan César Vallejo (1892-1938)
Ən məşhur musiqiçilər və müğənnilər nümunə olaraq Juan Diyeqo Florez, Yma Sumac, Susanna Baca, Chabuca Granda, Lucha Reyes, Cantos deş Pueblo, Raúl García Zarate, Sonuya Morales, Evə Ayllón və Zambo Caverodur.
Mətbəxi – Pisco
Tipik yeməkləri bunlardır. Perunun ən məşhur spirtli içkisi Pisco bir brendi olub, Pisco Sour və Perú Funt kimi kokteyllərin əsasını təçkil edir. Peruda digər sevilən içkilər Chicha, Chicha Morada və Inca Koladır.
Sərraf Şiruyə
Sərraf Şiruyə, Şiruyə Həsənoğlu (tam adı: Hacıyev Şiruyə Həsən oğlu; ) — Azərbaycan şairi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (2005), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (2005) üzvü; "Qızıl qələm", "Məmməd Araz", "H. B. Zərdabi" mükafatları laureatı.
Həyatı
Sərraf Şiruyə 1992-ci ildən 1996-cı ilə kimi döyüş bölgələrində hərbi jurnalist kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Phiphi arxipelaqı
Adının etimalogiyası
Arxipelaqın adı malay dilindən keçmədir. Orijinallıqda adanın hərfi tələffüzü ‘Pulau Api-Api’ kimidir. Hərfi tərcümədə isə «Üfürən ada» və ya «Odlu ada» mənasını verir. Böyük ehtimal ki, bu adanın adı ‘Pokok Api-Аpi’, və ya «Odlu ağaca» kimidur. Bu isə malayların Avicennia marina bitkisini adlandırmaqları ilə əlaqədardır. Bu bitki 2004-cü il zəlzələsinə qədər bütün adada yayılmışdır. Sunamidən sonra tamamən adaların yuyulması ilə əlaqədar yoxa çıxmışdır.
Svetlana Məmmədova
Elmi fəaliyyəti
S. H. Məmmədova 1973-cü ildə namizədlik, 1989-cu ildə isə M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Zərif Kimya Texnologiyası Akademiyasının Elmi Şurasında "Qalay-üzvi və üzvi polifunksional monomerlərin kompleks-radikal homo- və sopolimerləşməsində qalay effekti" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1990-cı ildə "Yüksəkmolekullu birləşmələr kimyası" ixtisası üzrə professor adını almışdır.
Yeni Zelandiya
Panorama
Dünyada heç bir başqa ölkə Yeni Zelandiya kimi mənzərəli panoramlara malik deyil. Subtropik və bitki ilə zəngin Nortlenddən bir vaxtlar Redyard Kiplinqin "Dünyanın Səkkizinci Möcüzəsi" kimi təsvir etdiyi Fiorilənddəki Milli Parkın gözəl Mitra zirvələrindək. Bu həqiqətən də, çoxsaylı heyranedici təbiət kontrastları ilə dolu cənnət yeridir. Yeni Zelandiya iki əsas adadan ibarətdir. Bunların hər ikisi öz gözəl mənzərələri ilə tanınır. Şimali adada Yeni Zelandiyanın ən iri şəhəri Oklend və əsas beynəlxalq qapılar yerləşir. Klenddən siz şimala subtropikə valeh edici sahillərə, delfinlərlə üzə biləcəyiniz çimərliklərə və iri kauri və nəhəng qıjılar görə biləcəyiniz meşələrə və ya cənuba geyzerlərə və Rotoruaya yollana bilərsininz.
Yeni Zelandiya az ölkələrdəndir ki, bir gündə siz yaxından balina görə bilərsiniz, delfinlərlə üzə bilərsiniz, cənub kral albatrosunun nəcibliyindən zövq ala bilərsiniz.
Vəkil Hacılı
Hacılı Vəkil Məhəmməd oğlu — tənqidçi, ədəbiyyatşünas, 1970-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Elmi fəaliyyəti
Bir çox ədəbi – bədii topluların tərtibçisi olmuşdur. Xarici ölkələr ədəbiyyatına, ədəbiyyat nəzəriyyəsinə aid mühazirələri gənc filoloqların formalaşmasında xüsusi rol oynamışdır.
2010-11 CEV Qadınlar Çempionlar Liqası
6 komandanın iştirak etdiyi Pley-Of mərhələsi
Cavab oyunları
Dünya iqtisadiyyatı
Dünya iqtisadiyyatının inkişaf mərhələləri
Dünya iqtisadiyyatının inkişafında bir neçə nəsil keçmişdir
Almaniya Prezidenti
Almaniya Prezidenti — Almaniyanın ali dövlət başçısı. Almaniya Prezidenti dövlətin başçısı hesab olunur. Almaniya Prezidenti, vəzifəyə Federal Şurada baş tutan seçim yolu ilə təyin olunur. Federal Şuranın 1260 üzvü seçim yolu ilə bir nəfəri beş il müddətinə Almaniya Prezidenti vəzifəsinə seçir.
Tarixi
1959-cu il iyulun 1-də baş tutan Federal Şuranın üçüncü iclasında Almaniyanın Federal Kənd təsərrüfatı naziri Heinriç Lübqe 526 səs topladı və Almaniyanın 2-ci Prezidenti seçildi. 1964-cü il iyulun 1-də baş tutan Federal Şuranın dördüncü iclasında o, 710 səs topladı və daha beş il müddətinə Almaniya Prezidenti seçildi.
Müqəddəs Reparata kafedralı (Florensiya)
Arxeoloji qazıntılar
Qədim Roma təbəqəsindən aşkarlanmış bütün sikkələri imperator III Qordian (238–244) və imperator Honorinin (395–423) hakimiyyəti dövrünə aiddir. Bazilikanın mozaik döşəməsinin altında aşkarlanmış mızardan S-formalı şüşə kuzə tapılmışdır. Dəqiq tarixləndirməyə malik anoloji tapıntılarla müqayisə nəticəsində kuzənin ən gec VII əsrin sonlarına aid olduğu bildirilmişdir. Roma təbəqəsindən əldə edilmiş tapıntılara əsasən bu mərhələnin IV əsrə aid olduğu müəyyən edilmişdir. Həmçinin müəyyən edilmişdir ki, VII əsrin sonu, VIII əsrin əvvəllərində kilsənin mozaik döşəməsi ciddi təmirə ehtiyac duyurdu. Məzarın aşkarlandığı hissədə döşəmədə böyük dəliklər vardı. Businyaninin fikrincə, bu, kilsənin IV əsrin sonları-V əsrin əvvəllərində Radaqays üzərində qələbədən dərhal sonra inşa edildiyini söyləmək üçün kifayətdir.
Deribasovskda hava yaxşıdır və ya Brayton-Biçdə yenə yağışlar yağır
"Deribasovskda hava yaxşıdır və ya Brayton-Biçdə yenə yağışlar yağır" — rejissor Leonid Qaydayın filmi.
Nui
thumb|175px|left|Adaların kosmosdan təsviri.
Nui — Tualuya daxil olan atollardan və inzibati vahidlərdən biridir.
Əhali
2002-ci ildə Nui adasının əhalisi 548 nəfər təşkil etmişdir .Yerli əhali kiribati və tualu dillərindən istifadə edirlər.
Nildə ölüm (film, 1978)
Məzmun
Nil boyunca üzən paroxodda gənc milyonçu qız öldürülmüşdür. O, yenicə ərə gedib və çoxlu düşməni var. Lakin hadisədə şübhəli bilinən şəxslərin heç biri bu qətli törədə bilməzdi. Elə həmin gəmidə üzən tanınmış xəfiyyə Erkül Puaro bu sirli tapmacanın cavabını tapır.
Publisistika
Publisistika ( — ictimai sözündən) — cəmiyyətin mövcud həyatının aktual problemlərinə və hadisələrinə həsr olunmuş əsərlər növü; ictimai düşüncənin plüralizmi, o cümlədən həyatın kəskin problemləri ətrafında ortaya çıxan bir ifadə vasitəsi olaraq mühüm siyasi və ideoloji rol oynayır.
Haqqında
Publisistik üslubun xüsusiyyətləri:
Brintonia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Brintonia discoidea (Elliott) Greene
Niutao
thumb|175px|left|Adanın kosmosdan görünüşü. Niutao — Tualu adalarının şimal-qərbində yerləşən mərcan adası. Tualu dövlətinin inzibati vahidliyini təşkil edir.
Məhərrəm Zamanov
Yaradıcılığı
Məhərrəm Zamanov Azərbaycan Yazıçıları Birliyinin və "AQRA" Elmin İnkişafına Dəstək İctimai Birliyinin üzvü olmuşdur. 2004-cü ildən başlayaraq yaradıcıq fəaliyyətini inkişaf etdirmişdir.
Milçəkqıran
Milçəkqıran göbələyi (Amanita muscaria) — Gəlin göbələyi olaraq da bilinən, Amanitaceae familiyasından zəhərli və halusinogen bir göbələk növüdür.
Ekvatorial Qvineya
Coğrafiya
Ölkənin 296 km-lik bir sahil xətti olub, digər ölkələrlə olan quru sərhədinin cəmi, 350 km-i Qabon, 189 km-i də Kamerun ilə olmaq şəri ilə 539 km-dir.
Əhali
Ölkənin ümumi əhalisi haqqında dəqiq bir məlumat mövcud deyil. Ölkənin hökuməti rəsmi saytlarında əhalisi 1.622.000 nəfər (2010 məlumatları) olaraq açıqladığı halda, Dünya Bankı 720.000 adam (2011 məlumatları), Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi internet saytı 693.000 adam (2010 məlumatları) və CIA The World Factbook saytı isə 759.451 adam (İyul 2016-cı ilin təxmini məlumatları) olaraq açıqlamışdır.
İqtisadiyyatı
İstiqlaliyyət qazandıqdan bir qədər sonra iqtisadi böhran baş verdi. Bu vəziyyət xarici ticarəti ləngidərək, ticarət balansını pozdu. 1969-cu ildə ispanlar ölkəni tərk etdikdən sonra iqtisadi vəziyyət daha da gərginləşdi. 1969-cu ilin mayında İspaniya ilə müqavilələr bağlanması nəticəsində böhran bir qədər zəiflədi. İspaniya 6 milyon dollarlıq vəsait ayırdı. Qvineya Milli Bankının açılmasına köməklik göstərdi. Bundan başqa BMT və başqa Afrika ölkələrindən, xüsusilə Kamerundan maddi dəstək alaraq iqtisadiyyatını dirçəltdi. Lakin bütün bunlara baxmayaraq Ekvatorial Qvineyanın iqtisadi problemləri həll olunmadı. Varlı əhali Fernando Po-da yaşamağa başladı və hazırda da əhalinin üçdə iki Rio Muni-də yoxsul olaraq yaşamaqdadır
Hydrangea xanthoneura
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jurnalistika
Digər xəbər mediası
Xəbər relizləri iqtisadi, könüllü, ictimai və rəsmi təşkilatların ictimai əlaqələr işçiləri tərəfindən xəbər yerlərinə göndərilir. Bunların çoxu xüsusi təşkilat üçün bir qədər reklam xarakterli olaraq kağız üzərində yazılır. Həqiqətən, yayım jurnalistləri üçün relizi göndərən şəxs ən uyğun və ya radio və televiziya proqramında müsahibə verən məlumatlı şəxs olmaya da bilər. Xəbər relizlərin çoxu özlərində embargo daşıyaraq hüquqi gücü malik deyil, lakin relizdə nəzərdə tutulan informasiya müəyyən vaxt və zamanı gəlməyənədək çap olunmayacağı tələb olunur.
Süni tənəffüs
Süni tənəffüs ya ağciyərlərin süni tənəffüsü kəskin tənəffüs çatmamazlığında və ümumi narkoz vaxtı orqanizmin oksigen təminatını təmin etmək üçün  təcili və planlı şəkildə aparılan reanimatoloji və anesteyioloji müdaxilə. Süni tənəffüs aparılma taktikasına görə tam nəzrətli və yardımçı olur. Süni tənəffüs təcili tibi yardımın - reanimasiyanın və anesteyiologiyanın əsas və başlıca sütunudur. Süni tənəffüsün tam nəzarətli taktikası zamanı pasient xüsusi preparatlarla modikamentoz komaya salınır, traxeya intubasiya edilərək süni tənəffüs aparatına keçirilmiş olur. Bu zaman pasient tam şəkildə süni tənəffüs aparatından asılı olur. Yardımçı taktikada isə pasientin spontan yəni öz tənəffüsü saxlanılaraq istər intubasia olunmuş istərsə də mask vasitəsilə ona süni tənəffüs aparatının müvafiq modusları əsasında yardım edilir.
Torpağın deqradasiyası
Ölçmə üsulları
Torpağın deqradasiyasına və onun mühitə təsirini müşahidə etməyin dörd əsas yolu var:
Akkreditə
İlk vaxtlar akkreditasiya etimad aktı idi. Diplomatlara rəsmən səlahiyyət verilirdi. Bununla da təsdiq olunurdu: o öz ölkəsini xarici ölkələrdə və ya onların hər hansı bir orqanında təmsil edə bilər. Sonradan bu terminlər jurnalistlərə verilən xüsusi güzəştlərdə ifadə olunurdu və jurnalistlərə informasiya əldə etmək, adətən press üçün bağlı qapıları açmaq hüququ verirdi. Tutaq ki, hər hansı bir xarici dövlətin rəhbəri bizim respublikanın dövlət başçısı ilə görüşmək üçün Bakıya gəlir. Əlbəttə ki, KİV, teleradio kompaniyaları hadisə mərkəzində olmaqda maraqlıdırlar. Redaksiya prezident adminstrasiyasına görüş müddətində onların krespondentlərinə aqritid təqdim olunması haqda məktub göndərir. Hər hansı bir sərginin, festivalın işıqlandırılması üçün jurnalist müvəqqəti akreditə əldə edə bilər. Lakin Milli Məclisdə fəaliyyət göstərmək üçün jurnalistə daimi akritidə təqdim olunur və onda Milli Məclisdən olan xəbərlər "Bizim parlament korrespondenti"nin məlumatları ilə daxil olur. Düzdür akkreditəni qəbul etməyə və ya birdəfəlik bu hüquqdan məhrum da edə bilərlər: Məsələn əgər jurnalist tədbirin keçirilməsinə mane olarsa və ya məhkəmə jurnalist tərəfindən faktların kobud surətdə təhrik olunmasını sübut edərsə, akkreditənin ləğv olunması ciddi addımdır. Çünki bu addımı atan inzibati orqan və ya tədbir təşkilatı özü informasiya blokadasına düşə bilər.
Torpağın deqradasiyası
İqlim dəyişikliyi
İqlim dəyişikliyinin səbəb olduğu dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi hadisəsi kənd təsərrüfatını alçaq ərazilərdə mümkünsüz qılacaq dərəcədə şorakətləşməyə gətirib çıxara bilər.
Dalya kərtənkələsi
Yayılması
Onlara əsasən quru qayalıqlar və dərələrdə, hündürlüyü 900–1700 m yüksəkliklərdə rast gəlmək olar. Dağ meşələrinin kənarları və daşlı dağ çöllərində yayılırlar.
Qənaətcillik paradoksu
Avstriya modeli
Əsas məqalə: Avstriya məktəbi
II Osman
Hotin səfəri
Əli Paşanın 9 mart 1621-ci ildə vəfat etməsinin ardından Lələ Ömər Əfəndinin saraydakı nüfuzu yenidən artdı. Onun təklifi ilə sədarətə Ohrili Hüseyn Paşa təyin edildi. O illərdə müdərris olan Qaraçələbizadə Əbdüləziz Əfəndiyə görə, Sultan Osmanın lələsindən uzaqlaşmasındakı səbəblərdən biri də onun üləmaya olan sərt rəftarı idi. Səfərin baş memarı hesab edilən Əli Paşanın vəfatına baxmayaraq Sultan Osman fikrindən dönmədi və 29 aprel tarixində Lehistan səfəri üçün Davudpaşa səhrasında sultan çadırı quruldu.
Paparatsiya
Paparazzo sözünün mənası İtalyan dilindən tərcümədə insanı təngə gətirən ağcaqanad deməkdir. Bu mənada söz dillərə 1960-cı ildə ekrana məşhur İtalyan rejissoru Federiko Fellininin " Şirin həyat" kinofilmi çıxdıqdan sonra düşdü. Filmdə baş qəhrəmanın dostu fotoqraf Paparazzo olur. Bu işlə məşğul olmaqla onlar yaxşı gəlir əldə edir, mənəvi və etnik qaydalarla hesablaşmırlar. Bu söz İngilis şahzadəsi Diananın ölümündən sonra dillərdən düşmür. Versiyalardan birinə görə şahzadənin olduğu avtomobili motosikletdə təqib edən paparatsiyalar onun ölümünün səsəbkarı olmuşlar.
Tamara alacası
Tamara alacası (Zygaena tamara) — Pulcuqluqanadlılar dəstəsinə, Alacalar fəsiləsinə aid növ. Cənubi Qafqaz endemidir. Nəsli kəsilməkdə olan növdür.
Aşıq Firudin
Həyatı
1988-ci ildə məlum hadisələrlə əlaqədar doğma yurdu tərk еdən aşıq Bakı şəhərində məskunlaşmışdır.
Arı
Arılar — uçan həşaratlar ailəsinə aiddir. Dünyada 20 mindən artıq arı növü vardır. Antraktidadan başqa dünyanın istənilən yerində rast gəlinir.
Arılar həm də yaxşı şirə olan yeri hiss edirlər, həm də onlara qulluq edən insanı tanıyırlar.
Arı ailəsindəki fərdlər və arının anatomik quruluşu
Erkək arının yetişməsi ancaq mayalanmamış ana olan yerdə və yüksək məhsuldarlığı ilə fərqlənən ailələrdə zəruridir. Belə bir sual ortaya çıxa bilər: madam ki, ananın mayalanması üçün 7-8 erkək arı kifayətdir, onda nə üçün ailədə yüzlərlə erkək arı yetişir. Bu onunla izah edilir ki, ana arı pətəkdə deyil, açıq havada mayalanır, havada isə ana arı müxtəlif təhlükələrlə qarşılaşır. Arıyeyən quşlar ananı məhv edir, külək onu müxtəlif əşyalara çırpıb qanadlarını qırır, yaxud uzağa uçaraq aza bilir.
Arı pətəyi
Pətək eyni anda 2-3 arı tərəfindən yuxarıdan aşağıya doğru hörülür. Ayrı-ayrı hörülən hər bir hissə yanlara doğru genişləndirilərək digər pətəklərlə birləşdirilir. Bu proses mükəmməl hesablanmış və nizamlı şəkildə həyata keçirilir. Pətəyin iki-üç müxtəlif hissənin birləşməsi ilə əmələ gəldiyini ayırd etmək mümkün deyil. Fərqli uclardan başlayaraq hörülən pətəklər elə simmetrikdir ki, yüzlərlə xanadan və müxtəlif hissələrdən ibarət olmasına baxmayaraq, ortaya bütöv pətək çıxır. Üstəlik, bu pətəkdə heç bir birləşmə izinə rast gəlinmir.
Pətək ayrı-ayrı hazırlanmış hissələrdən ibarətdir. Yəni pətək bir nötqədən başayaraq hazırlanmır. Hər bir arının müstəqil hazırladığı hissələr bir-biri ilə birləşdirilir. Eyni anda fərqli yerlərdə hazırlanan hissələr birləşdirildikdə də heç bir iz qalmır. Xanaların birləşmə nöqtələri ilə üst üstə düşən altıbucaqlılar yarımçıq qalmaz. Həmçinin fərqli genişlikdə olduqları halda bir-birindən fərqli hündürlükdə və ya uyğunsuz xanalar olmur. Arılar xanaları o qədər mükəmməl şəkildə birləşdirirlər ki, pətək tam hazır olduqdan sonra birləşmə yerlərini müəyyən etmək mümkün olmur.
Meq Rayan
Meq Rayan — ABŞ aktrisası və prodüseri.
2030 FİFA Dünya Kuboku
UEFA
--🇧🇬-🇷🇸, 🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿--🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿-, -🇪🇸
Bronxoskopiya
Bronxoskopiya, traxeobronxoskopiya ( - bronxa, nəfəs yoluna; σκοπέω - baxıram) xüsusi cihaz - fibrobronxoskop vasitəsilə bilavasitə tənəffüs yollarının: qırtlaq, nəfəs borusu, bronxların selikli qişalarının, mənfəzlərinin vizual müayinəsi. Fibrobronxoskop fibrooptik liflərdən ibarət, işıq mənbəyi eləcə də manitora çıxışlı videoya fotokamera ilə əlaqələndirilmiş elastik bir boru olub, vasitəsi ilə nəinki vizual müayinə həmçinin üzərində olan manipulyatorlar vasitəsi ilə dioqnostik-labarotor müayinə üçün materiallar: biopsiya, selik, bəlğəm, yad cisim və s. götürmək və bütün icra edilən müdaxiləni yaddaşa köçürüb arxivləşdirmək mümkündür. Bronxoskopiya həm müalicə həm də diaqnostik müayinə məqsədi ilə tətbiq edilir.
Vakaş dilləri
Vakaş dilləri əsasən iki qrupa bölünürlər: kvakiutl və nutka, və yeddi dildən ibarətdir.
İnaksessibl
İnaksessibl adası ( – "əlçatmaz") — son altı milyon il əvvəl aktiv olan sönmüş vulkan və yaranmış vulkanik ada. Adada 449 m-ə çatan Keyrn zirvəsi yerləşir. Tristan-da-Kunyadan 31 km cənub-qərbdə, Cənubi Atlantik okeanından ucalan İnaksessibl adasının sahəsi 12,65 km2 (4,88 kv mil)-dir. Ada dik sıldırımlar ilə əhatə olun sa da, bir neçə qaya çimərliyinə yan alına bilər. Dənizçilərin nəsilləri isə çətin sahillərdən və yaşayış olmayan ərazilərdən ehtiyat edirdilər. Buna görə də, İnaksessibl adasının 1873-cü ildən bəri daimi sakini yoxdur.
Tarix
1922-ci ildə, Şeklton ekspedisiyasına aid olan Quest adlı gəmi, qısa müddət üçün İnaksessibl adasına yan aldı və təbiətşünas Hubert Uilkins, adada, sonralar Nesospiza wilkinsi adlandırılacaq bir quş aşkarladı. 1938-ci ildə Norveç Elmi Ekspedisiyası adada üç həftə keçirdi və bu müddət ərzində platoya çıxmağı və geniş kataloqu olan bitkilər, quşlar və süxurları əldə etməyi bacardı. Adanın xəritələşdirilməsində başqa bir cəhd, Kral Cəmiyyətinin 1962-ci ildə Tristan-da-Kunya ekspedisiyası zamanı adaya gələn alimlər tərəfindən edildi. Onlardan əvvəlki bir çox tədqiqatçı kimi, alimlər də adanın daxili hissəsinə çata bilmədilər.
İnaksessibl adası, 1976-cı il Tristan-da-Kunya Qoruma Sərəncamı ilə təbiət qoruğu elan edilmişdir. Bununla belə, ada sakinlərinə hələ də adadan dəniz yosunu yığmağa icazə verilir. 1982-ci il ekspedisiyasında (16 oktyabr 1982–10 fevral 1983) İngiltərədəki Denston kollecinin tələbələri və müəllim heyəti adanın ətraflı xəritələrini hazırlamış, flora, faunası və geologiyasını tədqiq etmiş və 3000-dən çox quş üzərində qeyd proqramı həyata keçirmişdir.
Juniperus cedrus
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sofi Həmid türbəsi
Sofi Həmid türbəsi — Bakının Qaradağ rayonunun Səngəçal qəsəbəsində, Miəcik ərazisində yerləşir.
Türbə haqqında
Deyilənlərə görə, əvvəllər Sofi Həmidin qəbri üzərində türbə olmayıb. Türbə XVIII əsrdə tikilib. Sofi Həmid Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli qərarı ilə ölkə əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət abidəsi kimi qorunur.
Oksana Kurt
Karyerası
Oksana Kurt daha sonra, 2014-cü ildə İtaliyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışlarda, 4 dəfə qalib gələn, 5 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Dünya Çempionatını 24 yığma sırasında 15-ci yerdə başa vurdu.
Koimbra Universiteti
Kitabxanası
thumbnail|Kitabxanası Kitabxanası dünyanın ən gözəl universitet kitabxanalarından biridir.
Mavritaniya
Bayrağı
Mavritaniya bayrağı yaşıl rəng üzərində qızılı sarı rəngli üfüqi aypara və 5 guşəli ulduzdan ibarətdir. Yaşıl və qızılı sarı rəng Pan-Afrika (Pan-yunanca birlik, bütünlük, tam) rəngləri olaraq qəbul edilir. Yaşıl rəng islamı təmsil edir, sarı rəng isə Sahara çölünün qumlarını təmsil edir. Aypara və ulduz da Mavritaniyanın əsas dini olan islama işarədir.
İstinadlar
Nigeriya
Batı xan
Rusların üzərinə yürüş
1238-ci ildə Batı xan Krımı və Mordvanı ələ keçirdi. 1239-cu ildə Çerniqov və Pereyaslavlı ələ keçirdi. 1240-cı ildə Kiyev şəhərini mühasirədən sonra yandırdı. 50000 əhalidən ancaq 2000i sağ çıxa bildi. Bu Monqol ordusunun qərbə çıxışı üçün heç bir maneə qalmadığını göstərirdi.
Avropaya yürüş
Ögedeyin oğlu Khadan və Çağatayının oğlu Baidarın altındakı şimal qüvvələri Legnica döyüşündə qalib gəldi və Güyük və ya Büri'nin başqa bir ordusu Transilvaniyada qalib gəldi, Subutai Magyars, xorvatlar və Templars üzərində başqa bir qələbə gözləyirdi. Macarıstan düzənliyi. 1241-ci ildə Bujekin başçılıq etdiyi bir tatar (monqol) ordusu Qara Ulağ dağlarını keçdi ("Qara Vlaçlar"); Bujek Vlachları və liderlərindən birini Mišlav adını məğlub etdi. Pestin mühasirəsindən sonra Batı xanın ordusu Sajo çayına tərəf çəkildi və 11 apreldə Mohi döyüşündə Kral IV Bela və müttəfiqlərinə böyük bir məğlubiyyət verdi. Bela ölkəsi, orduya Batı xan tərəfindən komandan olaraq təyin edildi; Batı xan Xorvatiyaya qaçan Belanı təqib edərək xaqanı göndərdi. Monqol batalyonları Müqəddəs Roma İmperiyası və Avstriya qüvvələrini hücum etdilər. Orta Avropadakı səfəri zamanı Batı xan, Müqəddəs Roma İmperatoru II Frederikdən özünü yıxmağı tələb etdi və dedi: "Sənin əvəzinə taxtını qəsb etmək üçün gəlirəm". Sonuncusu yalnız yaxşı bir falçı edəcəyinə cavab verdi, çünki quşları çox yaxşı başa düşdü. İmperator və Papa IX Gregory Monqol İmperiyasına qarşı yürüş etməyə çağırdı, lakin Avropa daxili çəkişmələrə uğradı.
1241-ci ilin sonlarında Batı və Subutai, 1241-ci ilin dekabrında vəfat edən Ögedey xanın ölüm xəbəri gələndə Avstriya, İtaliya və Almaniyaya hücum planlarını sona çatdırdılar. Monqollar, 1242-ci ilin sonlarında, Kan şahzadələri və Subutai'nin, qurultayın keçirildiyi Qaraqoruma geri çəkildiyi üçün oda geri çəkildi. Bolqarıstan İmperiyası Batı xanın üstünlüyünü etiraf etmək məcburiyyətində qaldı. Batı potensiallı böyük xan idi, lakin titul qazana bilmədikdə Asiya və Ural dağları fəthlərini möhkəmləndirməyə başladı.
II Qurultaydan sonra
Güyükün ölümündən sonra hamı Batının xan olacağını gözləyirdisə də bu olmadı. Möngke xan Batı tərəfindən dəstəkləndiyi üçün böyük xan seçildi. Möngke xana qarşı gəldikləri üçün Büri və Elçigidey edam edildi. Bu ərəfədə II Andrey üsyan etdi və məğlub olaraq İsveçə qaçdı. Aleksandr Nevski Batının oğlu Sartaqın dostu olduğu üçün bütün rusların başçısı oldu. Batu ölümünə bir az almış hakimiyyətdən imtina edərək, taxtını Sartaqa verdi.
Mirzə Əsədulla xan Qalib
Həyatı
Qaldır qədəhi, baxma danlaqla xürafata.
Mirzə Əsədulla xan Qalibin həyatı keşməkeşli olub. Həm maddi, həm də mənəvi sıxıntı çəkib. Əmisi Nəsrullabəy xana görə dövlətdən təqaüd alırdı. Məmur ucbatından o da kəsildi. 1828-ci ildə Kəlküttəyə yollandı. Fikirləşirdi ki, ingilis general-qubernatoru bəlkə ona yardım edər. Əli ayağından uzun geri döndü. Pul ingilisdə idi, vicdan islamda.
Ən yaxşı xüsusi effektlərə görə Saturn mükafatı
Ən Yaxşı Xüsusi Effektlərə görə Saturn mükafatı — Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası  tərəfindən 1973-ci ildə təsis edilmiş mükafatdır.
Mirzə Əsədulla xan Qalib
Həyatı
Mirzə Əsədulla xan Qalibin tarixi əsərləri bunlardır: "Dastanbu", "Kaviyanların bayrağı", "Beşlik".
Mənim çox varlıq ilə qəzam olmuşdur, Əgər mən olmamışdımsa, bunun nə əhəmiyyətli olacaq? (Sətri tərcümə) Bu Qalibin etirafıdır. O, sevinclə ümidsizliyin arasında çabalayırdı. Qalibi sufilər anlayırdı. O Mənsur Həllacla Nəsiminin dilində danışırdı. Quş dili isə hələ də anlaşılmır.
Yaradıcılığı
Mirzə Əsədulla xan Qalibin həyatı bir neçə mədəniyyəti, ənənəni, dili və sosial layları birləşdirdi. Onu Hindistanın klassik şairlərinin sonuncusu adlandırılır. O, türk əsilli olsa da, Hindistan şairi idi. Farsca yazan saray şairi idi, ancaq Urdu dilindəki qəzəlləri də çox məşhurdur. O Hindistanda Böyük Moğollar imperiyasının sonunda, Britaniya üsul-idarəsinin əvəlində yazıb-yaratdı. Onun poeziyası nəinki müsəlmanlar, eləcə də hinduslar arasında yayılmışdı. Şairin mistik sevgi poeziyası onu sufilər cərgəsinə qatdı. Elə şeirləri var ki, onu ateist saymaq mümkündür. Bəzən bu şeirlərə görə onun başı ağrımışdı. Mirzə Əsədulla xan Qalibin yaradıcılığı əsasən qəzəl janrındadır. Qalib şeiriyyətinin gözəl nümunələrindən biri də "Çıraqi-dair"dir. Şair bu şeirində Benares məbədinin əzəmətini vəsf edir. Qalib sufi idi. O, poeziyasında da sufi ənənələrinə riayət edirdi. Şeirlərin birində deyir: Meyxana və xətibin arasında çox fərq yox, adları eynidir, Mən yaxşı bilirəm ki, ordan mən çıxanda xətib daxil olur.
Yelmar Şərifov
Həyatı
Yelmar Şərifov Bakıda vəfat etmişdir.
Nani Breqvadze
Həyatı
1964-cü ildə Parisdəki Moskva müzik-holluna qastrol səfəri edib. O zaman ilk dəfə olaraq, dünya şöhrətli "Olimpiya" zalında çıxış etmişdir. Qastrollardan sonra onu "Orera" vokal-instrumental ansamblına dəvət edirlər. Breqvadze həmin ansamblda 15 il solist vəzifəsində fəaliyyət göstərir və 80-dən çox ölkədə çıxış edir.
Oxuduğu əksər mahnı və romanslar yazdırdığı qramplastinkalara daxil edilmişdir: "Oxuyur Nani Breqvadze" (1971), ""Orera" ansamblı"  (1973), "Romans, romans"  (1995), "Nyu-York konserti"  (1997) və başqaları. 2005–2006-cı illərdə Marina Svetayeva və Bella Axmadulinanın sözlərinə yazılmış mahnılar da daxil olmaqla, əvvəllər ifa etmədiyi kompozisiyalardan ibarət disk yazdırmışdır. Vyaçeslav Malejikin şeirləri əsasında silsilə mahnılar oxumuşdur.
Pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 2002-ci ildən başlayaraq bir neçə il Moskva Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin musiqi institutunda estrada-caz oxuması kafedrasının müdiri olmuşdur.
Yaşıl Elm
Yaşıl Elm — Bakıda 12 mart 2014-cü ildə universitet tələbələri tərəfindən elmi bloq olaraq fəaliyyətə başlayan, hazırda elmi-kütləvi mövzuda kitablar nəşr edən, elektron materiallar hazırlayan bir qeyri-kommersiya təşkilatıdır. Sosial media və internet ziyarətçiləri baxımından Azərbaycanda ən böyük kütləyə sahib elmi təşkilatdır. Baş redaktoru Taryel Abdullayevdir.
NGC 2046
NGC 2046, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Masa bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Rahib Azəri
Televiziya
Televiziya fəaliyyətinə 1999-cu ildə ANS TV-də Çempionlar Liqası oyunlarının şərhçisi olaraq başlayıb. 2003-cü il mövsümünə qədər Çempionlar Liqasının şərhçisi olub. Bundan başqa 6 ay müddətində 1999-2000-ci illərdə ANS TV-də yayımlanan "Nəzər nöqtəsi" verilişinin aparıcısı olub. Bununla yanaşı həm televiziya həm də radio layihəsi olan və "Hər şəmbə" verilişinin aparıcısı olub. 2005-ci ildə özəl layihə olan "Pul Var" verilişinin aparıcısı olub.
2005-ci ildə İctimai TV-də yayımlanan "Xəmsə" intellektual oyunun ilk aparıcısı olub. 2005-ci ildən 2015-ci ilə qədər hər il Bakıda keçirilən beynəlxalq caz festivallarının hər birinin aparıcısı olub.
2006-2009-ci illərdə Space TV-də çalışıb. Space TV-də çalışdığı müddətdə "Kiçik Qala-84" və "Bizim kino" televerilişlərinin aparıcısı olub.
Radio
2004-cü ilin yanvar ayından 2008-ci ilə qədər Azərbaycanda yayımlanan Radio Antenn radiostasiyasında çalışıb.
İzba
240px|thumbnail|right|Rusiyada Suzdal ərazisində ağacdan tikilən izba İzba - Rusiya, Ukrayna, Belarusiyada meşə ərazilərində tirlərdən tikilən qədim ev. Çöl, gillə zəngin olan ərazilərdə isə mazanka (xata) adlı evlər tikirdilər.