cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skelet (insan)
Sümüyün quruluşu
Sümük toxuması birləşdirici toxumanın bir növü olub histoloji cəhətdən ara maddədən və sümük hüceyrələrindən ibarətdir. Sümük toxuması iki cür olur:
Sümüyün daxili (fiziki) quruluşu
Sümük xaricdən kompakt maddə – substantia compacta, daxildən süngəri maddə – substantia spongiosa ilə əhatə olunub. Bunların hər ikisi sümük səfhələrindən əmələ gəlib. Kompakt maddədə səfhələr sıx yerləşir, süngəri maddədə isə aralı olub bir-birini çarpazlayır. Ara sahələr sümük iliyi ilə tutulmuş olur. Süngəri maddə sümüyə yüngüllük və möhkəmlik verir. Uzun və qısa sümüklərdə kompakt maddə xaricdə, süngəri maddə daxildə yerləşir. Diafizdə kompakt maddə qalın, süngəri maddə isə nazik olur. Epifizlərdə isə bu əksinə olur. Yastı sümüklər iki qat kompakt maddədən və onların arasında yerləşən süngəri maddədən ibarətdir. Havalı sümüklər də xaricdən kompakt, daxildən süngəri maddədən təşkil olunmuşdur.
Valeh Baxşəliyev
Əsas məqalələr
https://www.elibrary.ru/contents.asp?id=33381273
Skelet (insan)
Oynaq və onun əsas elementləri
Lifli zar lifli birləşdirici toxumadan əmələ gəlib vətərə bənzəyir, elastiki lif burda az olur. O, sinovial zardan qalın və möhkəm olur və sümüküstlüyü ilə birləşir. Sinovial zar isə çox incə və nazik olub, kövşək birləşdirici toxumadan əmələ gəlib, oynaq boşluğuna daxil olmuş sümüklərin qığırdaqla örtülmüş və örtülməmiş hissələrini örtür, qığırdaqüstlüyü ilə birləşir. Sinovial zar sinovia adlı şəffaf, yapışqan maye ifraz edir ki, o da oynağı sürtünmədən qoruyur. Bəzi yerlərdə oynaq kapsulunun lifli zarı çox nazikləşir və hətta itir. Belə yerdə təkcə sinovial zar qalır ki, buna da sinovial kisəcik deyilir. Bəzi yerlərdə isə oynaq kapsulu qalınlaşıb bağ əmələ gətirir. Bunlar yalançı bağlar adlanırlar. Oynaq boşluğu çox kiçik olub, sinovia mayesi ilə doludur. Bunun nəticəsində sümüklərin səthləri həmişə nəm və bir-birinə demək olar ki, yapışmış olur.
Valeh Baxşəliyev
Əsas məqalələr
https://www.elibrary.ru/contents.asp?id=33385830
http://glavicar.ru/wp-content/uploads/2013/09/Nguyen-Minh-Than13.pdf
[49] Бахшалиев В.И., Асланзаде Ф.Э., Гаджиев Т.А. К вопросу движения тела с преобразованным сухим трением / Тезисы докладов международной начно- технической конференции «Полимерные композиты и трибология», 24-27 июня 2013, Гомель, Беларусь, с. 41
[56] Бахшалиев В.И., Исмаил И.А. К вопросу теплового расчета подшипника скольжения / Тезисы докладов международной начно - технической конференции «Полимерные композиты и трибология» (ПОЛИКОМТРИБ-2015), 23 - 26 июня 2015, Гомель, Беларусь, с. 94
[66] Baxşəliyev V.İ., İsmayıl İ.A. Porşenli maşınların çarxqolu-sürüngəc mexanizminin mexaniki xassələrinin analizi. "metallurgiya və materialşünaslığın problemləri" mövzusunda 2-ci beynəlxalq Elmi-texniki konfransın materialları, 28-30 noyabr 2017, AzTU, Bakı, s.311-312
[69] Бахшалиев В.И., Исмаил И.А. Трение и изнашивания наноповерхностей подшипников скольжения, изготовленных из самосмазывающихся материалов, “Ölçmə və keyfiyyət: problemlər, perspektivlər” mövzusunda Beynəlxalq elmi-texniki konfransın materialları, Bakı, AzTU, 21-23 noyabr 2018, c. 169-172
[72] Baxşəliyev V.İ., Həsənov Z.D. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri üzərində yerləşən nasos-kompressor stansiyalarının texniki analizi.Azərbaycan xalqının ümummilli lideri H.Əliyevin anadan olmasının 95-ci ildönümünə həsr olunmuş tələbə və gənc tədqiqatçıların “Gənclər və elmi innovasiyalar ” mövzusunda respublika elmi-texniki konfransı, 3-5 may 2018-ci il, AzTU, Bakı, s.14-16
[75] Baxşəliyev V.İ., Məmmədov F.Q., Həsənov Z.D. NEFT VƏ QAZIN NƏQLİ ZAMANI İSTİFADƏ OLUNAN MAGİSTRAL BORU KƏMƏRLƏRİNİN NƏZƏRİ VƏ PRAKTİKİ ANALİZİ. “Azərbaycanın nəqliyyatı: nailiyyətlər, problemlər və perspektivlər” mövzusunda Respublika Elmi konfransının materialları, Bakı, 16-17 aprel 2019, s.6-9
https://cloud.mail.ru/stock/cFEktNaXK8ToRFHBbq8zCabi/DEiZR4Aiynx/Conference%20Proceedings%20MIMCS-2020%20_e_ISBN.pdf
https://icsccw2021.com/schedule-tab/
Eucalyptus olida
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İslam Həmrəyliyi Oyunlarında futbol
İslam Həmrəyliyi Oyunlarında futbol — Milli futbol yığmalarının İslam Həmrəyliyi Oyunlarında qarşılaşdığı turnir.
Hipotez
Hipotezin şərtləri
Elmi idrakın forması kimi hipotez bir sıra şərtlərə tabedir:
Qara tozağacı
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nikolay Vatutin
Nikolay Fyodoroviç Vatutin — Sovet hərbi xadimi, Ordu generalı (12 fevral 1943-cü ildən etibarən), Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (15 aprel 1965-ci ildən etibarən).
Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi deputatının döş nişanı
Təsviri
Nişanın arxa tərəfində Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi deputatı vəsiqəsinin seriyasına və nömrəsinə müvafiq seriya və nömrə göstərilir.
Vilhelm Şikard
Fəaliyyəti
thumb|Şikardın kalkulyatorunun təsvirlər əsasında yaradılmış surəti Tübingen Universitetində təhsil almış, daha sonra bu universitetin akademiki olmuşdur.
Putyatin adası
thumb|300px|Strelok körfəzi sahilindən adaya açılan mənzərə
Əsəd bəy Rüstəmbəyov
Həyatı
Rüstəmbəyov Qazaxıstanda, Özbəkistanda, Qırğızıstanda, həmçinin Azərbaycanın müxtəlif rayonlarındakı mütəxəsislərinin təkmilləşdirilməsi prosesində, yeni texnika və texnologiyanın tətbiqi işində iştirak etmişdir.
Aleksandr Derjavin
Elmi Fəaliyyəti
A. N. Derjavinin adı respublikamızın həyatında bir sıra əlamətdar hadisələrlə də bağlıdır. 1919-cu ildə Bakı Universitetinin yaradılmasında və orada Zoologiya kafedrasının təşkilində də alimin xüsusi əməyi var. O, eyni zamanda 1922–1929-cu illərdə balıqartırmanın Fars-Qafqaz şöbəsinin müdiri olmuşdur. Alim 1922-ci ildə Rusiyanın Baş Balıqçılıq Idarəsinin Moskvadakı iclasında Xəzər qızılbalığının, Səfidrud və Sulak çaylarında nərəkimilərin artırılmasına dair təkliflə 3 saatlıq maraqlı məruzə etmişdir.
İkinci Məşrutiyyət
İkinci dövr, 1912
Əsas maddə: Bab-ı Ali Basqını
Axaməd
Əhalisi
Əhalisi 990 nəfərdir (2009 -cu il)
Pentacalia danielis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İqtisadiyyat
Bölmələri
Meqaiqtisadiyyat — bu anlayış altında bütövlükdə dünya təsərrüfatı, başqa sözlə, beynəlxalq miqyasda iqtisadiyyat başa düşülür.
Çaparral meşələri
Ekoloji problemləri
Yayın sonunda baş verən yanğınlar yamacları çılpaqlaşdırır. Yanğından sonra ilk yağışlar zamanı kollar tez və sürətlə sahəni tutaraq 15-20 il ərzində maksimum boya çatır.
Baba Buduqi
Baba Buduqi — XIX əsrdə yaşamış buduqlu şair.
Ernst Kaltenbrunner
Ernst Kaltenbrunner — Nasist Almaniyasında professor doktor, general və Nasist Partiyasının qabaqda gələnlərindən.
Həyatı
Ried, Avstriya doğulan Kaltenbrunner, bir vəkilin oğulu idi. Linz dövlət liseyində və Graz Universitetində təhsil aldı. 1926-ci ildə Linz və Salzburgda vəkil olaraq çalışdı. Kaltenbrunner çox uzun boylu bir adam idi, "(2.01 sm) yüksəkliyində. Tələbə olduğu illərdə duel əsnasında üzünə gələn dərin yara izləri vardı ancaq bəzi mənbələrə görə, bu izlər duel deyil, əslində bir spirt əlaqəli avtomobil qəzası nəticəsində idi.
Təkəsaqqalı
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Müzəffər Həsənov
Müzəffər Alı oğlu Həsənov — Azərbaycan SSR prokurorluq işçisi, prokuror.
Yaradıcılığı
Müzəffər hələ orta məktəbdə oxuyan zaman hüquqşünas olmaq qərarına gəlir. 1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universiteti (indiki Bakı Dövlət Universiteti) hüquq fakültəsinə daxil olaraq,1959 cu ildə fərqlənmə diplomu ilə hüquqşünaslıq ixtisasına yiyələnir. Universitet elmi şurasının qərarı ilə işləmək üçün təyinatla Azərbaycan SSR Prokurorluğuna göndərilir. Müzəffər Həsənov ilk əmək fəaliyyətinə 1959-cu ildə Bərdə rayon prokurorluğunda stajor-müstəntiq vəzifəsində başlayır. 1960-cı ildə Masallı rayonu prokurorunun köməkçisi vəzifısinə təyin edilir, 1961-ci ildə isə Əli Bayramlı (Şirvan) şəhər prokurorunun köməkçisi vəzifəsinə göndərilir. Hər uğuruna öz ləyaqəti, alın təri ilə sahib olan gənc Müzəffər işdə özünü yaxşı cəhətdən tanıtdığına görə, 1964-cü ildə- 29 yaşında Azərbaycan Respublikasının ən gənc (29 yaşında olan ilk prokuror) prokuroru kimi şöhrət qazanır və Gədəbəy rayonu prokuroru seçilir.
Ailə
Müzəffər müəllim 1961-ci ildə ailə qurmuşdu. Gözəl və qayğıkeş ailə başçısı idi. O, həyatı boyu, öz zəngin daxili aləmi və yüksək mənəviyyatı ilə övladlarına- iki qız və iki oğluna- hər kəs üçün müqəddəs və ülvi hiss olan vətən sevgisi, vətənpərvərlik duyğusunu aşılamış, cəmiyyət üçün ləyaqətli vətəndaş yetişdirməyə çalışmışdır. Həyat yoldaşı Şərqiyyə xanım 1939-cu ildə Şamaxı rayonunda anadan olmuşdur, ali savadlıdır. Azərbaycan Dövlət Universitetinin (İndiki Bakı Dövlət Universiteti) filologiya fakültəsini bitirmişdir, müəllimədir. Müzəffər müəllimin büyük uğurlarında imza atmasında, həyat yoldaşı Şərqiyyə xanımında mühim rolu olmuşdur. Əbəs yerə değildir ki, Müzəffər Həsənov ona "Sən mənim uğurumsan" deyə müraciət edərmiş. Hal-hazırda, onun yolunu nəvəsi davam ettirir.
Çhonji
Təsviri
Krater 969-cu ildə güclü püskürmə nəticəsində yarandı.
Eugenia abbreviata
(Eugenia abbreviata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kürdəmir aviabazası
Tarixi
Hal-hazırda aviabazada Azərbaycan HHQ-ya məxsus Su-25, təlim-məşq təyyarələri və digər texnika yerləşir. Kürdəmir aviabazası texniki xüsusiyyətlərinə və Qarabağdakı münaqişə zonasına yaxınlığına görə Azərbaycanda ən vacib aviabazalardan biri hesab olunur. 2015-2017-ci illərdə Terraserver-dən əldə olunmuş peyk şəkillərinə əsasən Kürdəmir bazasının açıq park yerlərində təxminən 30 ədəd Su-25 və Su-25UB hücum təyyarələri, 14 ədəd L-39 döyüş təlim təyyarəsi, 2 ədəd Su-24, 5 ədəd Su-17 və 4 ədəd MiG-21 var. Şəkillərdə həmçinin ona qədər Mi-8/17 və Mi-24 helikopteri əks olunur və 2015-2017-ci illərdə ehtimal ki, Azərbaycan PUA-larının bir hissəsini yerləşdirmək üçün aviabazada kiçik anqarlar tikilib. 2018-ci ildə əldə olunmuş peyk şəkillərinə əsasən Kürdəmir aviabazası Azərbaycanda ən çox istifadə olunan aviabaza hesab olunur. Aviabazada həmçinin zenit-raket kompleksləri və tədris mərkəzi də yerləşir.
Azərbaycan... Əbədiyyət yolu (film, 2006)
Məzmun
Filmdə, xüsusi olaraq, ən maraqlı və təqdirəlayiq məqamlardan biri də, Azərbaycanın tarixi qədimliyinə və zənginliyinə görə seçilən Azərbaycan məscidlərinin erməni vandalları tərəfindən vəhşiliklə dağıdılmasının bir fakt kimi öz əksini tapmasıdır.
Video kart
Video kart — məlumatın monitora verilməsinə cavabdeh olan elementdir. Onun keyfiyyəti çox parametrdən asılıdır: monitorda göstərilə bilən rənglərin sayı və s.
Müasir video kartlar
Ən müasir video kartların yaddaş tutumu 128 MB-dan 8 GB-a qədər dəyişir. Video yaddaş GPU-ya və ekran sxeminə keçməyə ehtiyac duyur, o, tez-tez VRAM, WRAM, SGRAM kimi xüsusi yüksək sürətdən və ya muli-port yaddaşdan istifadə edir. 2003-cü il ərəfəsində video yaddaş adətən DDR texnologiyasına əsaslanırdı.O zamandan sonra istehsalçılar bunu DDR2, GDDR3, GDDR4, GDDR5-ə kimi inkişaf etdirdilər. Ümumiyyətlə, müasir kartlarda effektiv yaddaşın saatlıq norması 1GHZ və 6.3 GHZ arasında dəyişir.Video yaddaş 3D qrafiklərin koordinatlarının dərinliyini,teksturaları,verteks buferlərini və tərtib olunmuş şeyder proqramlarını idarə edən və ekran təsviri olan Z-buffer kimi digər verilənlərin də saxlanılmasında istifadə oluna bilər. Video kartlar 2 ölçüdə istehsal olunur, hətta Qrafik kartı kiçik formalı faktor PC-lərinə də əlavə etmək olar. Bu ölçülər mürəkkəb və aşağı profilli video kartlarda olur. İndiki dövrümüzdə ən güclü video kart Nvidia firmasının istehsal etdiyi GeForce GTX Titan Xp modelidir. Bu model 2017-cü ildə satışa çıxarılmışdır.
Herbert Aaron Hauptman
1955-ci ildə onun fəlsəfə doktoru dərəcəsi alması rentgenstruktur analizi üzrə idi və riyaziyyat üzrə verilmişdir.
Amerika tədqiqat cəmiyyətinin mükafatı; Amerika kristalloqrafiya cəmiyyətinin A.Z. Patersonun xatirə mükafatı. O, kristalloqrafiya üzrə ABŞ-nin Milli komitəsinin və Amerika azad tədqiqatlar institutları assosiyasının üzvüdür.
Eddi Albert
Həyatı
İkinci dünya müharibəsi zamanı Eddi Albert ABŞ-nin dəniz piyada korpusunda xidmət etmişdir. O, Tarava atollunda gedən döyüşlərdə iştirak edib. Eddi hidrotəyyarə pilotu olaraq düşmən atəşləri altında 70-dən artıq yoldaşını xilas etmişdir. Bu qəhrəmanlığına görə o, Bürünc ulduzla təltif olunmuşdur. Eddi 1943-cü ildə leytenant rütbəsi ilə istefaya çıxmışdır. O, eləcə də İkinci dünya müharibəsi haqqında lentə alınmış bir neçə sənədli filmdə də çəkilmişdir.
1956-cı ildə Eddi Albert "Çay mərasimi"ndə ifa etdiyi obraza görə "Qızıl qlobus" mükafatını almışdır. Bundan üç il əvvəl – 1953-cü ildə isə "Roma tətilləri" filmindəki fotoqraf İrvin obrazı ilə Ən yaxşı kişi roluna görə "BAFTA" mükafatı qazanmışdır.
Ümumi seçki hüququ
thumb|[[Səsvermə demorkatiyanın ən vacib ünsürlərindən biridir. ]] Ümumi Seçki hüququ — irqindən, etnik mənsubiyyətindən, dilindən, cinsindən, gəlirindən, var-dövlətindən və s. xüsusiyyətlərindən asılı olmayaraq bütün yetişkin şəxslərə səsvermə hüququnun verilməsi nəzərdə tutulur. XIX əsr siyasi islahatçıları tərəfindən bu termin yalnız kişilərin ümumi seçki hüququ mənasında işlədilirdi. Bu terminin qadınlara da aid edilməsi qadınlara seçki hüququnun verilməsi uğrunda gedən mübarizə zamanı baş verdi.
Seçki hüququnun genişləndirilməsi
1906-cı ildə Finlandiya knyazlığında qadınlara ümumi seçki hüququ verildi. Yeni Zelandiyadan fərqli olaraq finlər qadınlara həm seçkilərdə səs vermək, həm də namizəd olmaq hüququ vermişdilər. Qadınlara bu haqları verən Avstraliyadansa əsas fərq onda idi ki, finlər heç bir etnik diskriminasiyaya yol verməmişdilər. Beləliklə, Finlandiyada dnyanın ilk qadın parlament üzvü seçildi.
1902-ci ildə Avstraliya qadınlara həm səsvermə, həm də namizəd ola bilmə hüququ verən ilk ölkə oldu. Lakin o bu hüquqları aborigenlərə şamil etməmişdi. Yelrilər bu hüquqlarına yalnız 1962-ci ildə çata bildilər. Ümumiyyətlə, XX əsrin böyük bir hissəsində Avstraliya qanunlarına görə yerlilər insan hsab edilmirdilər.
Disfrançayzinq
Millətlər o ölkədə yaşamayan vətəndaşlara qarşı da müxtəlif münasibət bəsləyirlər: 2 il ölkədə yaşamayan danimarkalılar səs verə bilməzlər, İtaliyada yaşamayan italyanlar parlamentə seçkilərdə iştirak edə bilərlər, Britaniyada yaşamayanlar səsvermələrdə iştirak edə bilməzlər, bunun üçün ən azı 15 il orada yaşamaq lazımdır. Bəzi ölkələrdə hərbçilərin və polislərin səsvermələrdə iştirakı qadağandır.
Ölkəyə görə tarixlər
Dövlətlər müxtəlif vaxtlarda ümumi seçki hüququ vermiş və ləğv etmişdir. Bu siyahı 3 cür düzəldilə bilər:
Qafqaz xalqları
Antropoloji tərkibi
Şimali Qafqazda olduğu kimi Gürcüstan ərazisində də şərqə doğru getdikcə braxikefallıq, enlisifətlilik artır. Qərb gürcüləri (quriyalılar, meqrellər, lazlar, çanlar) şərqlilərdən (kartalinlər, kaxetinlər) həm də I qan qrupuna aid olunmaları ilə fərqlənirlər. Coğrafi baxımdan ortalıq mövqedə dayanan imerlər qan qrupuna və piqmentasiyaları ilə qərb gürcülərinə, III saç örtütüyünün inkişafına görə isə şərq gürcülərinə bənzəyirlər. V.V.Bunak, ümumiyyətlə gürcüləri 3 tipə ayırır:
Oğuz tipi cənubdan Xəzər dənizinin düzənlik və dağətəyi sahilləri ilə Dağıstan, Samur və Çıraxqala çayı vadilərinə də yayılmışdı. Belə ki, morfoloji əlamətlərin Oğuz tipinə uyğun kombinasiyası ləzgidilli qruplar və kumıklar arasında da geniş yayılmışdır. Antropoloqların əksəriyyəti Oğuz adlandırdığımız, ensiz sifətli, uzunbaşlı antropoloji tipin Cənubi Qafqazda və Ön Asiyada qədim dövrlərdə çox geniş yayılması, eyni zamanda bu regionda təşəkkül tapdığı qənaətinə gəlmişlər.
Proletar Bakısının sovetlərini möhkəmləndirək (film, 1934)
Məzmun
Kinoxronikanın xüsusi buraxılışı Bakı Sovetlərinin fəaliyyətindən danışır.
Böyük Fransa inqilabı
Səbəbləri
Kralın mütləq hakimiyyəti get-gedə ruhani sinfi, burjuaziya və zadəganlar arasında nüfuzunu itirirdi. Sonralar bu hakim siniflər arasında belə bir fikir formalaşır ki, mütləq monarxiya Fransa yüksək hakim təbəqəsinın (Monteskyöin yanaşması;"İran məktubları" və "Qanunların ruhu" adlı əsərlərində konstitusiyalı monarxiyanı ideal dövlət quruluşu hesab edirdi. Siyasi xəyanətlərin aradan qaldırılması yolunu hakimiyyətin üç yerə qanunverici, icra və məhkəmə sisteminə bölünməsində görürdü) və ya fransız xalqının (Russonun baxışı; Əsərlərində kəndli və sənətkarların mənafeyini əks etdirirdi. Onun idealı demokratik formada xalq hakimiyyəti idi. Başqalarından fərqli olaraq monarxiyanın tam ləğv edilməsi. Respublika idarə üsulunun tərəfdarı idi) milli maraqlarına ziddiyyət təşkil edir.
Silklər Məclisinin (Fransa parlamenti) seçkilərindən sonra hər üç zümrədən olan deputatlar 5 may 1789-cu ildə kralın Versal sarayında öz ilk iclasına toplaşırlar. Tezliklə parlamentdə üstünlük tamamilə üçüncü silkin əlinə keçir. Bundan əsəbiləşmiş kral parlamentin fəaliyyətini dayandırmaq qərarına gəlir.
Fransa Milli Assambleyası
thumb|200px|İnsan və vətəndaş hüquqları haqqında bəyannamə İnsan və vətəndaş hüquqları haqqında bəyannamə (1789):
SWOT analizi
Xarici amillər
Xarici qüvvələr hər bir şirkətə, təşkilata və fərdə təsir edir. Bu amillərin birbaşa və ya dolayısı ilə bir fürsət (O) və ya təhlükə (T) ilə əlaqəli olmasından asılı olmayaraq, hər birini qeyd etmək və sənədləşdirmək vacibdir.
Şərq başlıqotu
Yaşayış mühiti
Quru gilli və daşlı yamaclarda, qayalarda və töküntü yerlərdə, meşələrdə və kolluqlarda, otlaqlarda, çayın quru yatağında, bəzən bağlarda və əkin sahələrinin kənarlarında rast gəlinir.
Bernhard Varenius
Həyatı
Almaniyanın Hamburq şəhərinin şimalında, Elbe Nehri kənarında bir şəhərdə 1622-ci ildə anadan olmuşdur. Kahin ailəsində anadan olan Berhard ailənin 4-cü övladı idi. Anası 1623-cü ildə doğuş vaxtı rəhmətə geib və ailəsi 1628-ci ildə Uelzdən köçmüşdür. Atası 1635-ci ildə öldükdə sonra kimsəsiz uşaqların hamısı Almaniyada Varenius şəhərində bir kilsədə öz təhsillərini davam etmişlər və Tübingenə getmişlər.
İş həyatı
Varenius müasir coğrafiyanın əsasını qoyanlardan biri olmuşdur. O tematik coğrafiyanı elmə gətirmiş, coğrafiyanın yalnız dünyanın deyil ayrı - ayrı bölmələri olduğunu qeyd etmişdir. Ona görə də haranınsa coğrafiyasını öyrənərkən, sərhədlər, topoqrafik xüsusiyyətlə və iqtisadi bilikləri də nəzərə almağı xüsusi vurğulamışdır. Bir sözlə sistematik coğrafiyanın əsasını qoymuşdur.
Pentacalia diamantensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yuxarıların müharibəsi
Müharibənin gedişi
thumb|200px|left|Xose Mariya Obando İyul 1840-cı ildə Obanda Posta vilayyətində üsyan qaldırır,hökumət üsyanı yatırmaq üçün Ekvadora müraciət edir.Kömək edəcəyi təqdirdə mübahisəli ərazilər Ekvadora veriləcəkdi.Ekvador prezidenti Xuan Xose Flores kömək edəcəyini bildirir.Səbəb isə Obandanın yenidən Böyük Kolumbiya Respublikasını bərpa edəcəyini bildirməsi idi.Vilayyətlərin çoxu hökumətin Ekvadorla razılaşmasını pisləyir.Vilayyətlərin çoxu bir-birinin ardınca müstəqilliklərini elan edirdilər.Bu vilayyətlərin gubernatorları özlərini <<ali qayda-qanun yaradanlar>> ləqəblərini götürürlər.Obandanın üsyanına: <<Yuxarılar>> 20 vilayətdən 12-sinə nəzarət edirdi.Hökumətin əsas güvvələri cənubda mərkəzləşmişdi bu baxımından Boqota daha təhlüməsiz idi.Birləşmiş hökumət qüvvələri Erran və Floresın başçılığı ilə 1840-cı ilin 29 sentyabrda Obandanı məğlub edir.Ancaq həmin vaxt Reyes Partia və Manuel Qonsales Ölkənin mərkəzində əsas gücləndirilmiş hərbi hissəni damadağın edirlər və Boqotaya istiqamətlənirlər.Markes paytaxtı tərk edir,öz yerinə vitse-prezident Kosedonu təyin edir.Xuan Xose Neyra hökumət qüvvələrinin qalıqlarını toplayaraq və mülkü əhalinin köməyi ilə Qonsalesi Buenavistdə məğlub edir.Özüdə yaralanır və bir necə aydan sonra vəfat edir.22 fevralda üsyançılar paytaxta döğru irrələrirlər.Paytaxt qubernatoru hərbi vəziyyət elan edir və bütün qüvvələri təmərküzləşdirir.Erranın qüvvələri paytaxta gələnə qədər üsyançılar yuvadılır.Erran gəldikdən sonra üsyançılar şimala doğru geri çəkilir.Yaz 1841-ci ildə Markesin prezidentlik müddəti bitir.Onu Erran əvəz edir ancaq vəzifəni icra edə bilməməsi səbəbindən prezidentlik vəzifəsini vitse prezident Kayseda icra edir.1841-ci ilin payızında Obanda Peruya qacır.Liderlərini itirən üsyançıların bir hissəsi hökumətlə danışığa başlayır.Müharibəmin bitməsi ərəfəsində Britaniya işə qarışır və tərəflər arasında sülh bağlanır.
German Berterame
German Berterame (13 noyabr 1998-ci ildə Villa Mariyada anadan olub) — Argentina Primyera Diviziyası təmsilçilərindən olan San-Lorenzo klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Argentinalı futbolçudur.
Varşava gettosu
Varşava gettosunda saxlanılan 400 mindən çox yəhudi Varşava şəhər əhalisinin 38% təşkil edirdi. Gettodan icazəsiz çıxmaq, gizli yolla qaçmağa görə ölüm cəzası tətbiq edilmişdir. Gettonun təhlükəsizlik və nəzarətini III Reyx əsgərləri ilə yanaşı, Nasist Almaniyasına tabe olan 3.000 nəfərdən ibarət yəhudi polis birlikləridə təmin etmişdir. Getto ilə bağlı önəmli hadisələrdən biridə Varşava gettosu üsyanıdır. 1943-cü ilin 19 aprelində başlayan və bir ay davam edən Varşava gettosu üsyanı zamanı 56 min yəhudi öldürülmüş, 7 min nəfəri isə Treblinka ölüm düşərgəsinə göndərilərək burada edam edilmişdir.
2011-ci il Küveyt iğtişaşları
Toqquşma nəticəsində ən azı 30 nəfər yaralanıb. Əl-Cahar şəhərində keçirilən aksiyada mindən çox insan iştirak edib. Onlar əsasən köçəri həyat tərzi keçirən sakinlərdir. Nümayişçilər iş, pulsuz təhsil, tibbi xidmət tələb edib, Küveytin digər vətəndaşlarından fərqli olaraq, onlara bu imkanların yaradılmamasının ədalətsizlik olduğunu bildiriblər. Polis 50-dək nümayişçini həbs edib.
Abdul Vahab Zahiri
Karyerası
Abdul Vahab Zahiri birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında 100 metr məsafəyə qaçış yarışlarında təsnifat mərhələsində 11.56 saniyəlik nəticə ilə 7-ci yeri tutdu və mübarizəni dayandırdı.
Evelin Bağçaban
Evelin Bağçaban -Türkiyəli musiqiçi, müğənni, Tehran opersının həmtəsisçisi, İranda kollektiv ifaçılıqın (xor) öncülərində və piano ustası
Rusiya vilayətləri
Ukrayna SSR
1939-cu ildə bir neçə yeni sahə də yarandı. İlin əvvəlində - Dnepropetrovsk, Nikolaev və Xarkov (Chernihiv ilə birlikdə) bölgələrindən ayrılmış Zaporijjzhya, Kirovograd və Sumy, ilin sonunda Qərbi Ukraynanın yeni birləşdirilmiş ərazilərində Volın, Drohobych, Lvov, Rivne, Stanislav və Tarnopol bölgələri meydana gəldi.
Qazaxıstan SSR
1970-ci ildə Turqay bölgəsi, Tselinoqrad və Kustanai bölgələrinin bir hissəsindən, 1973-cü ildə isə Qarağan və Guryev bölgələrindən, Cezazqan və Manqışlaq bölgələrindən müvafiq olaraq quruldu.
Bəzi ərazilər ləğv edildi, lakin sonra yenidən bərpa edildi. Beləliklə, 1959-1967-ci illərdə Taldı-Kurgan bölgəsi, 1988-1990-cı illərdə isə Mangışlak və Turqay bölgələri mövcud deyildi. 1960-cı ilin dekabrından 1961-ci ilin mayına qədər olan qısa müddət Akmola bölgəsində olmadı, sonra Tselinogradskaya adı ilə bərpa edildi.
Qırğızıstan SSR
Qırğızıstan SSR ərazisindəki bölgü 21 noyabr 1939-cu ildə tətbiq edildi. Sonra Cəlal-Abad, İssık-Kul, Oş, Tien-Shan və Frunze bölgələri yarandı. Beş il sonra Talas bölgəsi Cəlal-Abad və Frunze bölgələrinin bir hissəsindən meydana gəldi.
Türkmənistan SSR
1955-ci ildən bəri bölgələrin ləğvi prosesi başladı. Sonra Krasnovodsk bölgəsi ləğv edildi, 1959-cu ildə Aşqabad bölgəsi ləğv edildi, 1963-cü ildə isə qalan üç bölgə ləğv edildi. Beləliklə, Türkmənistan SSR bölgə bölgüsü ləğv edildi.
1988-ci ildə Aşqabad və Krasnovodsk Bölgələri yenidən ləğv edildi, lakin 1991-ci ildə Balkan yeni adı ilə bərpa edildi.
In vitro
Çatışmazlıqları
Bu metodun əsas çatışmazlığı əldə olunan nəticələrin canlılar üzərinə ekstrapolyasiyasının bəzən həddən artıq çətin olmasındadır. In vitro tədqiqat aparan mütəxəssislər əldə etdikləri nəticələrin izah olunmasında çox diqqətli olmalıdırlar, çünki bu bəzən yanlış təsəvvür formalaşmasına səbəb ola bilər. Çünki bir çox hallarda in vitro müsbət nəticə verən hər hansı dərman vasitəsi in vivo mənfi nəticələr doğura bilər, belə ki, in vitro təcrübələr zamanı canlı orqanizmin həmin dərmana əks reaksiyasını, qarşılıqlı təsirini öyrənmək mümkün olmur.
Dəri
Dəri hissiyyatı
İnsan dərisinin nəfəs alma qabiliyyəti yoxdur.
O (film, 2013)
Məzmun
Bir neçə gündən sonra həyat yoldaşı Katerina ilə restoranda görüşən Teodor boşanmaqla bağlı sənədləri imzalayarkən, ona Samanta ilə olan münasibətindən bəhs edir. Katerina Teodoru real insan hissləri ilə münasibət qura bilməməkdə günahlandırır və məhz buna görə onun "kompüter" ilə münasibət qurduğunu deyir. Katerinanın dediyi sözlər Teodorun fikrində qalır və o, həyatında nələrinsə əskik olduğu hissinə qapılır. Digər tərəfdən Samanta, İzabella (Portiya Dabldey) adlı könüllü bir qızın vasitəsilə Teodora aralarında daha fiziki və realist intim əlaqə yaşamaq fikrini təklif edir və ondan sanki qarşısındakı Samantaymış kimi davranmasını istəyir. Teodor könülsüz olsa da təklifi qəbul edir, ancaq bir müddət sonra davranışlarının qəribə olduğunu düşünür və təcrübəni başa çatdırır. İzabellanın evi tərk etməsindən sonra Samanta ilə aralarında gərginlik yaşanır və mübahisə baş verir. Teodor Samanta ilə olan münasibətində bir sıra tərəddüdləri olduğunu Emiyə danışır. Bir müddət sonra isə Samanta ilə barışır və qarşılıqlı münasibətləri qaydasına düşür. Bununla yanaşı Samanta, Teodorun yazdığı məktublar arasından ən yaxşılarını seçərək bir naşirə göndərmiş və naşir də bu məktublardan ibarət olan kitab yazmağa razılıq vermişdir.
Film musiqisi
"O" filmi üçün, Arcade Fire qrupunun üzvləri Uill Batler və Ouen Pallett tərəfindən yazılan və qrup tərəfindən ifa olunan 13 mahnı istehsal edilmişdir. Karen O-nun bəstələdiyi, sözləri Karen O ilə Spayk Cons tərəfindən yazılan və filmdəki bir səhnədə Feniks ilə Yohansson, bağlanış səhnəsində isə Karen O tərəfindən səsləndirilən "The Moon Song" adlı mahnı, 86-cı Oskar mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində “Ən Yaxşı Musiqi” kateqoriyasında mükafata namizəd göstərilmişdir.
Nümayişi
Film 13 may 2015-ci ildə Warner Home Video tərəfindən DVD və Blu-ray formatlarında satışa çıxarılmışdır. Filmin Blu-ray buraxılışına üç müxtəlif qısametrajlı kadrarxası görüntülər, DVD buraxılışına isə yanız bir qısametrajlı görüntü daxildir. Film yalnız Amerika Birləşmiş Ştatlarında Blu-ray satışlarından 2.2 milyon, DVD satışlarından isə 2,7 milyon dollar gəlir əldə edib.
Tənqidçilərin mövqeyi
Riçard Rouper film barəsində: “ilin ən orijinal, əyləncəli və hətta ürəkparçalayan hekayələrindən biri” olduğunu yazmış, Feniksin isə “möhtəşəm ifaçı” olduğunu bildirmişdir. “The New York Times”dan Manola Darqis filmi “həm mükəmməl dərəcədə komik, həm də səmimi şəkildə romantik” sözlərilə xarakterizə edib. “USA Today” qəzetindən Klaudiya Puiq, Feniks ilə Yohanssonun ifasını müvafiq olaraq “sensasiyalı” və “qüsursuz” olaraq səciyyələndirib. O, daha sonra filmi tərifləyərək bildirib ki, film “ixtiraçı, səmimi və məsxərəçi bir şəkildə əyləncəlidir.” “Forbes” jurnalından Skot Mendelson filmin kreativ olduğunu bildirib və Yohanssonun “gözəl vokal çıxışı” ilə Runi Mara, Oliviya Vayld və Emi Adamsın köməkçi obraz ifalarını tərifləyib. “The Globe and Mail”dən Layam Leysi filmi “kübar və qəribə” kimi qiymətləndirib və filmdəki yumoru bəyəndiyini bildirib. O, filmi Consun rejissorluğu ilə çəkilmiş “Con Malkoviç olmaq” və “Adaptasiya” filmlərindən daha çox Çarli Kaufmanın rejissoru olduğu "Nyu-York, Nyu-York" filminə bənzədib.
Gəlirlər
“O” filmi, məhdud nümayiş çərçivəsində Amerika Birləşmiş Ştatlarında 6 kinoteatrda nümayiş olunduğu ilk həftəsində $258.000 gəlir əldə edib. Yayıma buraxıldığı ikinci həftədə isə filmi nümayiş etdirən kinoteatr sayı 47-yə çatmışdır. 4-cü və 5-ci həftəsində isə 1.729 kinoteatrda nümayiş olunaraq özünün ən yüksək baxış nəticəsini əldə etmişdir. İstehsal büdcəsi 23 milyon dollardan bir qədər çox olan film, Amerika Birləşmiş Ştatları və Kanadada $25.6 milyon, digər ərazilərdə isə $21.8 milyon dollar gəlir əldə etməklə, ümumilikdə $47,4 milyon dollar gəlir əldə etmişdir. CinemaScore-da aparılan səsvermə nəticəsində məlum olub ki, izləyicilər filmə orta hesabla B- balını veriblər.
Ağamirzə Bəşirov
Həyatı
Bəşirov Ağamirzə 1954-cü il mayın 9-da Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunda anadan olub. 1976-cı ildə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirib və sonra Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Kibernetika İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunub. 1980–1992-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Kibernetika İnstitutunda kiçik, böyük və aparıcı elmi işçi işləyib. 1981-ci ildə Ukrayna Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat İnstitutunda "Ehtimallar nəzəriyyəsi və riyazi statistika" ixtisası üzrə namizədlik dissertasiyasını, 1991-ci ildə Kiyev Dövlət Universitetində eyni zamanda iki ixtisas — "Riyazi kibernetika" və "Ehtimallar nəzəriyyəsi və riyazi statistika" ixtisasları üzrə fizika-riyaziyyat elmləri doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertasiyasını uğurla müdafiə edib.
2011-ci il Oman iğtişaşları
Məsqət şəhərində isə səssiz mitinq keçirilib. Yüzlərlə nümayişçi istəklərini iş və islahat tələblərinin yer aldığı plakatlarla ifadə edib.
Betula raddeana
Çохalması
Tохumla və vegetativ yоlla çохalır.
Asansör
Tarixi
1985-ci və 1992-ci illərdə Asansördə İzmir Bələdiyyəsi tərəfindən təmir-bərpa işləri görülmüşdür.
Konstruksiyası
Asansörün liftlərindən biri buxarla, digəri elektriklə hərəkətə gətirilirdi. 1985-ci ildə təmir edilərkən buxarla hərəkət prinsipi ləğv edilmiş və digər lift də elektrik enerjisi ilə işləməyə başlamışdır.
Pentacalia disciformis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Oi Va Voi
Xarici keçidlər
Oi Va Voi Rəsmi sayt
Hirşa indeksi
Tətbiqi
Alimin bir məqaləsinə yüz istinadla 100 məqaləsinin hərəsinə bir istinad eyni indeks hesab edilir.
Ufa quberniyası
Ufa quberniyası — Rusiya imperiyasının inzibati ərazi vahidi. Orenburq Quberniyasının Ufa və Orenburq quberniyalara bölməsindən yaradılıb.
Kreml
Moskva çayının yüksək sol sahilində - Borovitski təpəsində, Neqlinnaya çayının axdığı yerdə yerləşir. Planda Kreml 27,5 hektar ərazini əhatə edən nizamsız üçbucaqdır. Cənub divarı Moskva çayına, şimal-qərb İskəndər bağlarına, şərqə isə Qırmızı meydana baxır.
Arpaçay (Şərur)
Əhalisi
Əhalisi 576 nəfərdir.
Kreml
Knyaz iqamətgahı
1264-cü ildən bəri Kreml Moskva knyazlarının iqamətgahı olmuşdur. 1272-ci ildə Şahzadə Daniil Aleksandroviç (Yaroslav Vsevolodoviçin nəvəsi və Aleksandr Nevskinin kiçik oğlu) hakimiyyətinin ilk ilində burada Borda Xilaskarı kasedralını qurdu. Bu hadisə ilə bağlı hadisələr Kremlin tarixinin tədqiqatçısı Aleksandır Voronov tərəfindən xatırlanır.
III İvanın kərpic Kremli
1610-1612-ci illərdə Kreml Aleksandr Qonsevskinin polşa-litva qarnizonu tərəfindən tutulmuşdu.
XIX əsr
1812-ci ildə Moskva və Kreml Napoleon ordusu tərəfindən tutuldu. Fransa ordusu 1812-ci il sentyabrın 2-də, Napoleonun özü isə 3 sentyabrda Kremlə daxil oldu. Ancaq ertəsi gün atəş yaylımı təhlükəsi altında gizli bir keçid içində Kremldən qaçdı. Geri çəkilən Napoleon, Kremlin binalarını minalamaq və partlatmaq əmrini verdi. Binaların partlamamasına baxmayaraq,dəymiş ziyan böyük idi. Arsenal, Vodovzvodnaya, Petrovskaya və Birinci adsız qüllələr uçuruldu, Künc Arsenal Qülləsi və İvan Böyük Zəng Qülləsinə edilən əlavələr ciddi zədələndi, Senat qülləsi qismən zədələndi. Bərpa işlərinə memar F.K. Sokolov rəhbərlik etmişdir; bir sıra qüllələr dizayna uyğun və O. I. Bovenin nəzarəti altında yenidən qurulmuşdur. Qırmızı Meydanın yenidən qurulması zamanı Bove Nikolskaya Qülləsinə qotik görünüşü verdi. Arsenal 1815-1828-ci illərdə Moskva memarları A. N. Bakarev, I. L. Mironovski, I. T. Tamanski və E. D. Tyurinin layihələrinə görə yenidən quruldu daha sonra yeni bir nəticə alındı. Sonra Arsenalın ətrafında I Aleksandrın xüsusi əmri ilə Moskvaya göndərilən kubok silahları yerləşdirildi. Ümumilikdə, Kremldəki partlayışın nəticələrini aradan qaldırmaq üçün iyirmi ildən çox vaxt lazım oldu: son iş 1836-cı ilə tamamlandı.
XX əsrin əvvəlləri
1908-ci ildə şahzadə Sergey Aleksandroviçin ölümü yerində Nikolskaya qalası yaxınlığında Senat və Arsenal binaları arasında çarpaz bir abidə qoyuldu. right|200px|Kremlin planı [[1917-ci il]] Moskva Kremlin ərazisinə giriş hər kəs üçün pulsuz idi. Xilaskarın simvoluna səcdə edərək Spasski Darvazasından girmək adət idi. İmperator və ailəsi Moskva iqamətgahına nadir hallarda gəlirdilər,buna görə saray ofisində pulsuz bilet alaraq, ziyarətçi bütün Kreml saraylarını gəzmək hüququna sahib idi.
1917-ci ilin oktyabr-noyabr aylarında baş verən silahlı üsyan zamanı, ərazilərində yunker dəstələrinin olduğu Kreml, inqilabçı qoşunların artilleriya atəşinə tutması nəticəsində ciddi ziyan gördü.Divarlar, Spasskaya Qülləsi və Spasski Saatı, Nikolskaya Qülləsi, Beklemişevskaya Qülləsi, Kreml ərazisindəki demək olar ki, bütün kilsələr pis ziyan gördü, Kiçik Nikolayevski Sarayı böyük ziyan gördü.
Sovet vaxtı
1920-1930-cu illərdə Moskva Kremlinin ərazisindəki binalar da yaşayış kimi istifadə edilmişdir: onlarda tamamilə rəsmi əsaslarla Sovet dövlətinin rəhbərləri, Kommunist Partiyası və Kreml komendantının heyəti yaşayırdı. 1920-ci ildə 2100 nəfər Kremldə qeydiyyata alındı, 1935-ci ilə qədər onların sayı 374 nəfərə düşdü, 1939-cu ildə 31 nəfər daimi olaraq Kremldə yaşayırdı, o cümlədən İosif Stalin, Kliment Voroşilov,Vyaçeslav Molotov, L. M. Kaqanoviç, Anastas Mikoyan, Mixail Kalinin, A. A. Jdanov, A. A. Andreyev, N. A. Voznesenski, Vladimir Leninin, Feliks Dzerjinski, Serqo Orconikidze və başqalarının qohumları yaşayırdı. Kreml 1950-ci illərin sonlarına qədər daimi yaşayış yeri olaraq istifadə edildi. Kremldən sonuncu köçən 1962-ci ilə qədər ailəsi ilə orada yaşayan K.Y. Voroşilov idi.
Müasirlik
2016-cı ilin yazında 14-cü binanın binası tamamilə söküldü. İlk dəfə Kremlin təpəsi və içində gizlənmiş XII əsrin mədəni və mənəvi irsinin təbəqələrinin tədqiqatları üçün genişmiqyaslı arxeoloji imkanlar yaradıldı. Araşdırma Rusiya Elmlər Akademiyasının Arxeologiya İnstitutu tərəfindən aparılmışdır. Qazıntı işlərinin sonunda, monastırların bərpası üçün layihə hazırlanarkən onların yerində bir meydan quruldu. 2017-ci ilin qışında, Moskvanın İvanovskaya meydanında Kiçik Nikolaevski Sarayının və Çudov Monastırının yaxşı qorunan qədim təməlləri ilə tanış olmağa imkan verən ilk "arxeoloji pəncərələr" açıldı. Spasskaya küçəsinin altında yerləşən Yekatrina kilsəsinin qalıqları aşkar edilmiş və ə Kremlin ziyarətçilərindən gizlədilir.
Divarlar və qüllələr
1866-1870-ci illərdə Kremlin divar və qüllələrinin bərpasını memarlar N. A. Şoxin, P. A. Gerasimov, F. F. Rixter aparmış, binaları orijinal görünüşlərini verməyə çalışmışlar. Bərpa prosesi zamanı Borovitskaya qülləsindən yalançı qotik dekorativ detallar itdi, lakin Kreml divarları və qüllələrinin orijinal detallarının bir çox elementi itirildi və səhv sənədlərlə əvəz olundu. XIX əsrin ikinci yarısında evlərin məişət ehtiyacları üçün uyğunlaşdırılması zamanı qüllələrə və divarlara ziyan vuruldu.
IV Ümmə xan
IV Ümmə xan (1761, Xunzax - 1801, Balakən)— Avar xanlığının hakimi.
Həyatı
Ümmə xan Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın qaynı və müttəfiqi idi. Onunla bərabər Naxçıvan, Qaradağ və Xoy xanlıqlarına qarşı vuruşmuşdu.
Bu səbəbə görə Ümmə xan çoxlu qoşunla Gürcüstan tərəfinə gedib bacardığı qədər Gürcüstan torpağını qarət edərək Sığnaq və Gümüşxananı zəbt etdi, camaatın çoxunu öldürdü. Bir qədərini əsir və bir qədərini də dustaq edib, təcili surətdə Axalsixə, Süleyman paşanın yanına getdi. Qışı orada keçirib, bahar fəslində geri qayıdaraq, yenə də Gürcüstan torpağına daxil oldu. Ümmə xan yolun üstündə knyaz Abaşidzenin arvad-uşağı ilə yaşadığı möhkəm qalanı mühasirə edib zor ilə zəbt etdi. Oranın əhalisini qılıncdan keçirdərək, bəzilərini də əsir etdi. Knyaz Abaşidzenin qızlarından Cavahir xanımı İbrahim xan üçün göndərdi, bir qızına da Ummə xan özü evləndi».
İzafi dəyər
İzafi dəyər (ingil. surplus value) — işçinin əməyinin məhsulunun dəyəri ilə aldığı maaşının gerçək dəyəri arasında olan fərq. Kapitalist tərəfindən mənimsənilən izafi dəyər işçinin zəruri ehtiyaclarının ödənilməsi üçün sərf etdiyi vaxtdan artıq işlədiyi vaxt ərzində yaranır.
İbtidai funksiya
İbtidai funksiya (və ya qeyri müəyyən inteqral; törəmənin əksi) verilmiş aralığın bütün nöqtələrində F(x)=f'(x) bərabərliyini ödəyən funksiya.
Əsas xassələri
2.Kəsilməz törəməsi olan F(x) funksiyasını törəməsinin qeyri-müəyyən inteqralı onun özündən sabit toplananla fərqlənir, yəni və ya Burada F(x)-kəsilməz diferensiallanan funksiyadır. Bu xassə, bilavasitə qeyri-müəyyən inteqralın tərifindən alınır. 3.Sıfırdan fərqli sabit vuruğu inteqral işarəsi xaricinə çıxarmaq olar.
olduğundan 2-ci və 3-cü xassələri tətbiq etməklə belə nəticəyə gəlirik ki istənilən üçün
Fridrix Dürrenmatt
Fridrix Josef Dürrenmatt (5 Yanvar 1921, Konolfingen - 14 dekabr 1990 Neuenburg/Neuchatel) — İsveçrəli yazar, oyun yazıçısı və rəssam.
Bərdə Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Ekspozisiyası
Ekspozisiyaların zənginləşməsinin nəticəsidir ki, muzeyi ziyarət edənlərin sayı ildən-ilə artır. Muzey rayon sakinlərinin, xüsusən də məktəblilərin və şəhərin qonaqlarının ən çox ziyarət etdikləri məkanlardandır. 2015-ci ildə muzeyi 12 min nəfər ziyarət etmişdir. Onlardan iki mini xarici turistdir. Muzeydə mütəmadi olaraq müxtəlif sosial və yaş təbəqələri, məktəblilər üçün tədbirlər, mühazirə, sərgi və tarix dərsləri keçirilir.
Əhəmiyyəti
Muzeydəki antik dövrə — e.ə. VI-II əsrlərə aid su qabları, vazalar, gil, çiy saxsı qabları, məişətdə işlənən küp, qazan, bardaq, e.ə. XI-VIII əsrlər erkən dəmir dövrünə aid qablar, XIX əsrə aid dəmirçilikdə istifadə olunan körük tarixilik baxımından çox qiymətlidir.
Yan Sibelius
Həyatı
Yan, Hämeenlinnada məktəbə getdi və məktəbin orkestrında erkən yaşda çalmağa başladı. Bacısı və özündən kiçik qardaşı musiqi baxımından qabiliyyətliydi. Analarının də atalarının da ailələri musiqilə iç-içəydilər. Yanın atası Christian gitara çalırdı. Romantik, odandıq "möcüzə bir şəkildə saf" və yaxşı ürəkli bir adam olaraq bilinərdi. Daha sonra Sibelius: "... mənim içimdə saf olan hər şey, daxili məntiqdə əskik olsa belə mənim ruhuma çox şey ifadə edir." demişdir. Sibelius Akademiyasıda oxumuşdur və Sibelius Akademiyası adını Yan Sibeliusdan almışdır.
Erşeg Milli Parkı
Ümumi məlumat
Ölkənin ucqar qərbində yerləşən bu parkın ərazisində Raba çayı yerləşir. Çay müəyyən hissədə Avstriya və Sloveniya ilə sərhəddən keçir. Park daxilində olan göl öz təmiz suyu ilə məşhurdur. Erşegdə Zala və Kerka çaylarının mənbələri yerləşir. Park yaxınlığında Kermend və Sentqotthard şəhərləri var.
Fauna və florası
Erşeg ərazisində 18 kənd yerləşir. Bu kəndlərdə tarixi Erşeg bölgəsinə xarakterik adət-ənənələr qorunub saxlanılmış. Bölgədə müxtəlif sənətkarlıq sahələri inkişaf etmiş: taxta məyişət əşalarının, alətlərin, mebel hazırlanması, arıçılıq, göbələk yığımı və qurudulması. Saxsı qablar istehsalı müasir zamana kimi qorunub saxlanılmış. Erisentpeter və Velemar qəsəbələrində qədim qot üslubundə inşa edilmiş kilsə qorunub saxlanılıb. Velemerdə yerləşən kilsədə 1378-ci ilə aidi divar yazısı var.
Myuon
Kosmik şüalar
Birinci dərəcəli (ingiliscə - primary) kosmik şüalar — hidrogen nüvəsi (yəni proton), helium nüvəsi (yəni alfa hissəcik) və daha ağır nüvələr az miqdarda Yer səthinə qədər gəlib çıxır. Çünki, həmin hissəciklər (və ya şüalar) atmosferin yuxarı qatlarına daxil olur və oradakı atomlarla toqquşaraq ikinci dərəcəli (ingiliscə - secondary) kosmik şüalara — əsasən pionlara parçalanır, çevrilirlər.
Stanislav Çekan
Həyatı
Stanislav Çekan koloritli xarakterik, eləcə də komik obrazların mahir ifaçılarından biridir. Onun oğlu Sergey Çekan filmlərin dublyajı sahəsində çalışmışdır.
Aşağı Aralıq
Aşağı Aralıq — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda kənd.
Ceyrandərəq (Həştrud)
Coğrafi yerləşməsi
Təbriz şəhristanının Səriskənd bölgəsinin Atəşbəy kəndistanında, Səriskənd qəsəbəsindən 27 km qərbdədir.
Pentacalia empetroides
Pentacalia empetroides Pentacalia empetroides
Ünsiyyət
Biz evdə ailə üzvlərimizlə, məktəbdə müəllim və sinif yoldaşlarımızla ünsiyyətdə oluruq. Başqalarından məlumat alır, öz hiss və düşüncələrimizi onlara çatdırırıq.
PeR
PeR — 2007-ci ildə qurulmuş Latış musiqi qrupu.
Şulxan Arux
Şulxan Arux – yəhudi məcəlləsi
Arоn Briman 1885-ci il iyulun 6-da saxtakarlıqda günahlandırılaraq Vyana məhkəməsi tərəfindən ikiaylıq həbs cəzasına məhkum оlunmuş və sоnra Avstriya ərazisindən qоvulmuşdur. Səbəb оnun 1883-cü ildə "Yustus" təxəllüsü ilə yəhudi məcəlləsi sayılan "Şulxan Arux"un uydurma vеrsiyasını nəşr еtməsi idi. Qısa müddət ərzində kitab antisеmit dairələrdə məşhurlaşmış və böyük əks-səda dоğurmuşdur. Vəziyyət qanun kеşikçilərini əsərlə bağlı istintaq aparmağa vadar еtmişdir. Aparılan araşdırma zamanı müəllifin şəxsiyyəti müəyyənləşmiş və maraqlı faktlar оrtaya çıxmışdır. Məlum оlmuşdur ki, kitabı yazan rumıniyalı yəhudidir. О, dinini dəyişərək, prоtеstantlığı, sоnra isə katоlisizmi qəbul еtmiş və antisеmit qruplarla əlaqə saxlamışdır. Əsərin müəllifi iddia еdirdi ki, İudaizmin mühüm kitablarından оlan "Şulxan Arux"da yəhudilərin üstünlüyündən bəhs еdən, digər millət və dinlərin nümayəndələrini, xüsusilə xristianları aşağılayan, оnları öldürməyə, aldatmağa, əmlaklarını оğurlamağa və qəsb еtməyə icazə vеrən 100 hökm var. Bu qaydalarda yəhudi оlmayanlar "akum" adlandırılır və hеyvan səviyyəsinə еndirilirlər.
Rusiya-Osmanlı müharibəsi (1676-1681)
Səbəbləri
Rus Çarlığı güclənməkdə olan bir hökmdarlıq idi. Rus Çarı I Aleksey (1645–1676) cənuba açılma strategiyasına uyğun olaraq öncə Polşa-Litva İttifaqı idarəsindən azad qalan Ukraynada olan kazakların əllərindəki torpaqlara gözünü dikmişdi. Ancaq Osmanlı Dövlətindən çəkinirdilər. 1667-ci ildə Rusiya Çarlığı və Polşa-Litva Birliyi kazaklarla heç məsləhətləşmədən Andrusovo Müqaviləsini imzaladılar və Dnepr çayı Sol-Ukrayna Sahilləri (Livoberezhna Ukrayina) Kazaklarını Rusiya Çarlığı idarəsinə bağladılar. Çehrin mərkəzli Sağ-Ukrayna Sahilləri (Pravoberezhna Ukrayina) kazakları Atamanı Pyotr Doroşenko isə 1669-cu ildən bəri Osmanlı himayəsi altına girməyə qərara aldı.
Peçeneq–Kiyev münasibətləri
944-cü ildə Kiyev knyazı İqor peçeneqlərlə hərbi ittifaq quraraq, Bizans üzərinə birgə yürüş təşkil etdi. Yürüşün qarşısını almaq üçün Bizans imperatoru Roman müttəfiqlərə «qızıl doldurulmuş arabalar vermək məcburiyyətində qaldı».
Cənubi Qafqaz canavargiləsi
Bitdiyi yer
Tək-tək və ya qrup şəklində quru daşlı yamaclarda fıstıq vələs meşələrində, 1900–2500m yüksəkliklərdə rast gəlinir.
Nadir İbrahimov
Elmi tədqiqatları
O, əvvəlcə kiçik teleskoplarla Marsın tam diskinin parlaqlığının dəyişməsini öyrənmiş və bu müşahidələr əsasında planetin atmosferinin bir neçə optik parametrini təyin etmişdir. Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında 2 metrlik teleskop işə düşdükdən sonra İbrahimov bu planetin atmosferinin kimyəvi tərkibini öyrənmək məqsədilə Marsın yüksək dispersiyalı spektrini almışdır. 1971-ci ildə Nadir İbrahimov kiyevli həmkarları iıə birlikdə 2 metrlik teleskopda Mars planetini böyük qarşıdurma zamanı müşahidə etmişdir.
O, Marsın spektral müşahidələrini yerinə yetirərək planetin atmosferində azot oksidi molekullaının nəzərə alınmayacaq miqdarda olduğunu göstərmişdir. Bu, sonradan "Vikinq 1" və Vikinq 2 ABŞ kosmik aparatlarının verdiyi nəticələrə uyğun gəlir. Onun Marsla bağlı araşdırmaları planetin topoqrafik xəritələrinin qurulmasında, onun atmosferinin şəffaflığı problemi və planetin təkamülü ilə bağlı digər hadisələrin öyrənilməsində mühüm rol oynayıb.
O, Yupiterin peyklərindən olan İoda fəal proseslərin baş verməsini müşahidə materialları əsasında ilkin söyləyənlərdən biri idi. Bu peyk Yupiterin ətrafında 42 saata dövr edir və planetin maqnit sahəsinin daxilində qalır. O, öz aspirantı Ədalət Ətayi ilə birlikdə kütləsi Ayın kütləsinə bərabər olan bu müəmmalarla dolu peyki tədqiq etmişdir.
Şəxsi həyatı
Onun ilk sevgisi Lahıcdan qıvrım saçlı qız olsa da, qız onu bəyənməyərək digəri ilə ailə qurmuşdur. Şamaxı Astrofizika rəsədxanasının aparıcı elmi işçisi Ədalət Ətayi deyir:
Dimetil efir yanacağı
DME alınması
Hazırda DME alüminium oksid üzərində metanolun dehidratasiyası ilə alınır. DME-nin əsas istehsaıçıları Du Pont və Air Products and Chemicals - Amerika şirkətləridir.2000-ci ilin məlumatlarına görə DME istehsalı ildə təxminən 150 min tona yaxın idi. DME sintezi sahəsində tədqiqatlar 1986-cı ildə Air Products and Chemicals şirkətində başlamışdır. 1990-cı ildə tədqiqatlar ABŞ-nın energetika departamenti tərəfindən müdafiə edildi. 1991-ci ildən şirkətin Texas ştatının Zaport şəhərindəki zavodunda nümayiş qurğusu işləyir və burada DME alınma texnologiyası işlənilir. Haldor Torsie şirkəti DME sintezi üçün yüksək selektivliyə, temperatur davamlığına, həmçinin uzun fəaliyyət müddətinə malik katalizator işlənib hazırlanmışdır. Laboratoriya eksperimentlərinə əsaslanaraq Kopenhaqendə istehsal gücü 50 kq/saat zam DME olan pilot qurğusu yaradılmışdır. Bu qurğuda katalizator 5 ildən çox işləmiş və metanolun sintezi üçün sənaye katalizatoruna nəzərən stabilliyə görə daha yaxşı nəticələr göstərmişdir. Rusiya Federasiyasında DME sintezi, həmçinin DME əsasında sintezlər üzrə tədqiqat işləri Rusiya Elmlər Akademiyasının (REA) Neft Kimya Sintezi İnstitutunda və REA-nın Sibir filialının Kataliz İnstitutunda aparılır. Rusiya şəraiti üçün DME xüsusi ilə maraqlıdır. Belə ki, təmiz DME mənfi 1380C-də donur. Haldor Topsoe şirkətində gücü 2500-dən 10000 ton/sutka olan qurğularda təbii qazdan çoxtonnajlı DME istehsalı təşkil edilib və bu prosesin əsas mərhələləri aşağıdakılardır: sintez qazın hazırlanması, DME sintezi, təmizləmə, yardımçı enerji sistemlərin işi.
10 (ədəd)
Ümumi məlumat
İki əl barmaqlarının cəmi olan on sayı on iki sayının yaranmasına qədər çoxluq bildirmişdir. İstisna hallar nəzərə alınmazsa, on sayının mifoloji aləmlə elə bir dərin bağlılığı yoxdur. İstisna hallar deyəndə dünya tarixində "müqayisə edilməyəcək dərəcədə böyük və mütəşəkkil bir imperiya qurmuş" Göytürklərin nəsil artımı, şəcərəsi, boy düzümü ilə əlaqəsi olan on sayını nəzərdə tuturuq. Əslən hun soyundan gələn Göytürklərin var olmasında "Qurddantörəmə" mənşə mif-əfsanəsi önəmlilik təşkil edir. Bu mif-əfsanədən bəlli olur ki, Aşina ailəsindən artıb çoxalan Göytürklər Lin dövlətinin soyqırım hücumuna düçar olurlar. Lin ordusu Göytürklərin hamısını qırır. Əsgərlər yalnız on yaşlı bir Göytürk oğlanını öldürmürlər. Elə bu on yaşlı oğlanın nəslindən sonrakı sayı on olan Göytürk boyları yaranır. "Kitabi-Dədə Qorqud"da da on sayının işlənmə məqamı marağı çəkir. Burada yüz və üç yüz on saylarının deyilişi belədir. 10 rəqəmini romalılar əllərini yuxarı qaldırmaq və aşağı salmaqla göstərirlər X.
9 (ədəd)
Ümumi məlumat
Çingiz xanın "Böyük ağ bayrağı" doqquz qotazlı imiş. İri ağ qotaz ortada, qalan səkkiz qotaz onun çevrəsində yerləşdirilibmiş. Çingiz xan inandığı əyanları vəzifəyə təyin edərkən də onlara doqquz günaha batmamaq andı içirərmiş. Əks halda, həmin kimsələr amansız cəzaya düçar edilərmiş. Çingiz xanın təyin etdiyi cərimələrin qədəri də doqquz sayına əsaslanıbmış. Qəbahətin dərəcəsinə görə bu cərimənin miqdarı doqquz doqquz, beş doqquz, üç doqquz, bir doqquz imiş. Monqol-Çin hökmdarlarının bir-birinə göndərdikləri hədiyyələr də "doqquz ağ" adlanırmış. "Doqquz ağ" hədiyyə bir ağ dəvədən, səkkiz ağ atdan ibarət olurmuş.
İsrafil Aşurlı
Yeddi zirvə
thumbnail|right|400px|Elbrus zirvəsi (5642 m) — [[Avropanın ən hündür zirvəsi.]] Sonrakı yeddi ildə İsrafil Aşurlı təcrübəli alpinistə çevrilmişdir. O, dünyanın bütün qitələrinin ən hündür zirvələrini fəth edən doqquzuncu alpinist olmuşdur.
Qar bəbiri
Və beləliklə İsrafil Aşurlı keçmiş SSRİ-nin beş ən hündür zirvəsinin hamısını fəth edib və "Qar bəbiri" fəxri adını qazanan ilk azərbaycanlı kimi tarixə düşür.
İştihard
İştihard— İranın Əlburz ostanının şəhərlərindən və İştihard şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 16,988 nəfər və 4,813 ailədən ibarət idi.
9 (cizgi filmi, 2009)
9 — 2009-cu ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi.
Carex abrupta
(Carex abrupta) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Simone Petersano
Haqqında
Simone Petersano haqqında məlumat olduqca azdır. O, Venesiya da Tisian Veçellio nun şagirdi olmuşdur. 1578-1582-ci illərdə Petersano, ona şöhrət qazandıran işlərindən biri sayılan Qareqnano kilsəsinin freskalarını işləmişdir. Petersano 1583-1592-ci illər ərzində aktiv fəaliyyət göstərmişdir. Onun emalatxanası Milan şəhərində yerləşirdi.