cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hamlet İsaxanlı. Biblioqrafiya
Tərtibçidən
Biblioqrafiyada Hamlet İsaxanlının müxtəlif kitab, qəzet və jurnallarda dərc olunmuş yazılarının tam siyahısını təqdim etmək mümkün olmayıb. Bu, xüsusilə müəllifin riyaziyyatla əlaqədar olmayan əsərlərinə aiddir. Bununla belə, ümid var ki, hazırkı biblioqrafiya müəllifin əsas əsərlərini əhatə edir.
Hamlet Abdulla oğlu İsaxanlı (İsayev)
Bu hissədə Hamlet İsaxanlının həyat və yaradıcılığı haqqında aşağıdakı mövzular üzrə qısa məlumat verilir.
10 qəpiklik sikkə
Mövzusu
Hazırda dövriyyədə olan 10 qəpiklik sikkələr Qarabağ mövzusuna həsr olunmuşdur.
Əhməd Kabaklı
Həyatı
“Elazığ – Bakı: mədəniyyət və sənət görüşləri”ndən İstanbula qayıtdıqdan sonra Osmanlı Dövlət Arxivinə baş çəkmək niyyətilə bir neçə gün bu şəhərdə qalmalı oldum və Türk Ədəbiyyatı Vəqfinin çeşidli maddi və mənəvi dəstəyindən barındığımı minnətdarlıq duyğusu ilə vurğulamağı özümə borc bilirəm. 2012-ci ilin fevralın 8-i Əhməd Kabaklının xatirə günü idi. Dəyərli dostum Sərvət bəyin dəvətilə Şeyxül-mühərririn vəfatının 11-ci ildönümü münasibətilə məzarının ziyarətçiləri arasına mən də qatıldım. Böyük ustadın əbədi istirahətgahı İstanbulun Piyer Loti yüksəkliyində yerləşən Əyyub Sultan qəbiristanlığında həyat yoldaşı Məşkurə xanımla qoşadır. Mərhumun ruhuna Quran oxunmasından sonra Sərvət bəy Türkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın anım mərasiminə ünvanladığı teleqramını oxudu: “Milli dəyər-lərimizə verdiyi önəm ilə anılan və geridə bu həssasiyyətilə yetişmiş minlərcə tələbə buraxan mərhum Əhməd Kabaklı keçmişdə və bu gün olduğu kimi gələcəkdə də əsərləriylə fikir dünyamızı aydınlatmağa davam edəcəkdir. Vəfatının 11-ci ildönümündə mərhum, Şeyxül-mühərrir Əhməd Kabaklını rəhmət və şükanlıqla anırıq.” Baş nazirin qeyd etdiyi kimi doğrudan da Əhməd Kabaklı bütün həyatını, yaradıcılığını türk insanının fikrini, düşüncəsini aydınlatmağa, işıqlandırmağa yönəltmişdir. Təsadüfi deyildir ki, Türkiyədə ziyalılar hər zaman onu ədəbiy-yatşünaslığın, ədəbiyyat tarixinin patriarxı, yazarların xocası və ucası kimi ehtiramla xatırlayır və dəyərləndirirlər.
Səudiyyə Ərəbistanında ali təhsil
İnkişaf tarixi
Hazırda ölkənin demək olar ki, bütün kollec və universitetlərində təbiət elmləri, texnologiya, hərbi, ilahiyyat, tibb və digər ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır. İslam dini və ilahiyyat elmi istiqamətində ixtisaslaşmış ali məktəblərin sayı isə digərlərinə nisbətən çoxluq təşkil edir. Çünki dinin tədrisi bütün universitetlərdə icbari qaydada həyata keçirilir. Burada Quranın öyrənilməsi, şərhi, təfsiri, hafizlik və İslam ənənələrinin gündəlik həyata tətbiqi müvafiq ali təhsil proqramlarının əsas hissəsini təşkil edir.
Rəfael Süleymanov
Təhsili, elmi adları və dərəcələri
1964-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin əyani şöbəsinə daxil olmuş və 1968-ci ildə oranı «Tarixçi. Tarix və ictimaiyyət müəllimi» ixtisası ilə bitirmişdir. Yüksək təhsil göstəriciləri nəzərə alınaraq universitetdə saxlanılmışdır. 1973-1975-ci illərdə dissertanturada, 1986-1988-ci illərdə doktoranturada oxumuşdur.
Tədqiqat sahəsi
Cənub və Qərb slavyan ölkələrinin müasir tarixi, Azərbaycanın Mərkəzi Rusiya quberniyaları ilə ticarət əlaqələrinin tarixi, Azərbaycanda ali və orta ixtisas təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması problemləri.
Mirzə Əliəkbər Dehxuda
Fəaliyyəti
Dehxuda lüğəti (fars. لغت‌نامه دهخدا‎)- fars dilində hazırkı dövrə qədər nəşr olunmuş ən iri həcmli 16 ​​cildlik lüğətdir.
Ak Jol (Qırğızıstan)
Ak Jol ( - "Ağ yol") - Qırğızıstanda siyasi partiya. 2007-ci ilin dekabrında keçiriləcək parlament seçiləri ərəfəsində Qırğızıstan prezidenti Kurmanbek Bakiyev tərəfindən yaradılmışdır.
Vələs
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Eldar Əfəndiyev
Həyatı və fəaliyyəti
1997-ci ildə Estoniyada aparıcı partiyalardan olan Mərkəzcilər Partiyasına daxil olmuşdur. Həmin illərdə o, eyni zamanda İda-Virumaa qəzasının yerli özünüidarəetmə ittifaqının sədr müavini vəzifəsində işləmişdir.
20 qəpiklik sikkə
Mövzusu
Hazırda dövriyyədə olan 20 qəpiklik sikkələr təhsil və gələcək mövzusuna həsr olunmuşdur.
Grevillea intricata
(Grevillea intricata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qaradağlı (Ağdaş)
Qaradağlı — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 11 dekabr 2012-ci il tarixli, 500-IVQ saylı Qərarı ilə Ağdaş rayonunun Ağdaş şəhər inzibati ərazi dairəsinin tərkibindəki Ağdaş şəhəri ilə həmsərhəd olan Qaradağlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Qaradağlı kəndinin ərazisindən 95,05 ha (bundan dövlət mülkiyyətində olan 21,97 ha və xüsusi mülkiyyətdə olan 73,08 ha) torpaq sahəsi Ağdaş şəhərinin inzibati ərazisinə verilmişdir.
Çənəsizlər
Xarakteristikası
Əvvəllər devon dövründə nəsli kəsilmiş Ostracodermi sinfini də çənəsizlərə aid edirdilər.
Vaxtsızçiçək
Dərman olaraq istifadəsi və zərərləri
Yarpaqları, kök yumruları və toxumları zəhərlidir. Qatil Katerin Uilsonun XIX əsrdə bir sıra qurbanlarını zəhərləmək üçün bu bitkidən istifadə etdiyi güman edilir. Tərkibində ən ölümcül miqdarda kolxisin olduğu bilinən növ payız vaxtsızçiçəyidir.
Küveytdə ali təhsil
Digər
Küveytdə Ali Təhsil Nazirliyi tərəfindən fəaliyyətinə icazə verilmiş bir çox diplomdansonrakı özəl kolleclər və universitetlər də vardır. Belə təhsil müəssisələrinə aşağıdakıları misal göstərmək olar:
Zərənd
Zərənd (Farsca: زرند, Zərənd), İranın Kirman ostanında şəhər.
Səid Maruf
Həyatı
O, məktəb vaxtları qaçışla, basketbolla, həndbolla da məşğul olmuşdur.
Erix Fayql
Həyat və fəaliyyəti
Erix Fayql 24 sentyabr 1931-ci il-də Vyanada anadan olmuşdur.
2006-cı il martın 13-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.
2007-ci ildə vəfat etmişdir.
Yuxarı Qəsil
Əhalisi
Əhalisi 1705 nəfərdir.
Qüdrət İsmayılzadə
Həyatı
1934-cü il 24 oktyabrda Bakı şəhərində neftçi ailəsində anadan olmuşdur. 1952-ci ildə 208 saylı orta məktəbi bitirmişdir. Azərbaycan Respublikasının Yaponiyada fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Gürsel İsmayılzadənin atasıdır.
Kulalı
Tarixi
XX əsrin əvvəllərində Kulalı adasında suiti ovu həyata keçirilirdi. Üstəlik burada suiti piyini saxlayan anbarlar var idi. 1950-ci illərə qədər adada balıqçı qəsəbəsi var idi.
Kulalı adasında 1937-ci ildə meteoloji stansiya fəaliyyət göstərirdi. Hazırda isə Qazaxıstanın sərhəd xidmətinin postu vardır.
Zorxana
Zorxana pəhlivanları
Qarabağda, Şuşada pəhlivanlıq məktəbi vardı. Məktəbin xərcini Cəfərqulu xan Nəva çəkirdi. Pəhləvan Nabat, Pəhlivan Seyid Həsən çox məşhur idi.
Vogezlər meydanı (Paris)
Vogezlər meydanı —  Parisin ən qədim meydanı, “5 kral meydanından” birincisi. Mare məhəlləsində yerləşən bu meydan kvadrat şəklindədir. 1799 cu ilə qədər “Kral meydanı” adlanmış. İndiki adı ona Fransa inqilab ordusuna könüllü üzvülük haqqı ödəyən Vogezlər departamentinin sakinlərinin şərəfinə verilmişdir.
Qabriel Lipman
Həyatı
Qabriel Lipman 16 avqust 1845-ci ildə Lüksemburqda anadan olub. Atası fransız yəhudisi idi.1848-ci ildə ailəsi Parisə köçdü. Parisdə Lipmanın anası ona dərs keçməyə başlayır.Lipman olduqca diqqətsiz, amma bir o qədər istedadlı olmuşdur. Onun riyaziyyata xüsusi marağı var idi.1868-ci ildə “École Normale Supérieure”-ə daxil oldu. O, imtahandan kəsilir. Gənc Lipman bu imtahandan keçsəydi, müəllim ola bilərdi. O, fizika sahəsində oxumaq istəmirdi. 1872-ci ildə Heildelberq Universitetinə göndərilir. 1874-cü ildə doktorluq işini müdafiə etdi. Lipman 1875-ci ildə Parisə geri dündü və 1878-ci ilə qədər burada işlədi.
Xəzər Universitetinin Humanitar, təhsil və sosial elmlər fakültəsi
Psixologiya Departamenti
Xəzər Psixologiya departamenti 2010-cu ildə yaranıb. Proqram psixologiyanın nəzəriyyəsini və praktikasını birləşdirir və bu sahədə uğurlu karyera qurmaq üçün zəruri olan fərdi və qrup psixoloji məsləhət texnikalarını öyrədir.
“Türk Dünyası Araşdırmaları Mərkəzi” TİKA
2014-cü ildə yaradılmış “Türk Dünyası Araşdırmaları Mərkəzi” TİKA Siyasi elmlər və Fəlsəfə departamentinin nəzdində fəaliyyət göstərir. Mərkəz Xəzər Universiteti, Neftçilər korpusunda yerləşir. Mərkəz TİKA tərəfindən ağıllı lövhə, noutbuklar, təqdimat üçün lazım olan digər avadanlıqlarla təchiz olunub. Bundan əlavə, diskussiyaların aparılması, müxtəlif simulyasiya oyunlarının keçirilməsi üçün uyğun olan dəyirmi masa mövcuddur. Mərkəzdə Türk Dünyası araşdırmaçıları üçün yeni bir platformanın yaradılması, eləcə də Xəzər tələbələri üçün Türk tarixi, mədəniyyəti, dili, ədəbiyyatı və siyasi inkişafı haqqında müxtəlif seminar, tədbirlər və dərslər həyata keçirilir.
Avropa İttifaqı Araşdırmalar Mərkəzi
2014-cü ildə Siyasi elmlər və Fəlsəfə departamentinin nəzdində yaradılmış digər mərkəz isə “Avropa İttifaqı Araşdırmalar Mərkəzi”dir.
Hüquq Tədris Mərkəzi
2013-cü ilin yanvar ayında Azərbaycan Hüquqşünasları Konfederasiyası (AHK) və ABŞ İnkişaf Agentliyi (USAID) dəstəyi ilə “Azərbaycan Hüquq Konsorsiumu” layihəsi çərçivəsində yaradılmışdır.
Dünya konsert salonu
285 nəfərlik tutuma malik çoxməqsədli "Dünya konsert-konfrans salonu" Bakı nın mərkəzində, Xəzər universitetinə məxsus binaların birində - Bəşir Səfəroğlu küçəsi 122-də yerləşir. İqtisadiyyat və Menecment fakültəsi, universitetin əsas kitabxanasının filialı və bəzi universitet mətkəzləri bu binada yerləşir. Binada həmçinin geniş miqyasda elm, mədəniyyət və incənsənət üzrə görüş, toplantı və tədbirlərin keçirildiyi yerdir.
Norilsk çayı
İqtisadi əhəmiyyəti
Hava limanı 650×28 m ölçülərinə malik olub An-3, An-2 təyyarələrini və istənilən tip helikopterləri qəbul etməyə imkan verir. Əvvəllər çay Norilsk kombinatı ilə əlaqə yaratmaq məqsədilə çay səthindən eniş zolağı kimi istifadə edilirdi. Bu səbəbdən aeroport Hidroaeroport adlandırılırdı
Con Vinsent Atanasov
Həyatı
Riyaziyyat uşaqlıqdan Con Vinsent Atanasovun maraq mərkəzi olub. O, 1903-cü il oktyabrın 4-də Nyu-York ştatının Hamilton şəhərində anadan olub. Atası mühəndis-elektrik, amerikalı anası isə müəllimə idi və 90 yaşına qədər cəbrlə məşğul olub. Con hələ uşaqkən ailəsi Florida şəhərinə köçüb. Buna səbəb atasının həmin şəhərdə mühəndis işləməsi idi. Con anasının köməyi ilə oxumağı tez öyrənib.
Bu barədə 1963-cü il aprel ayının 30-u tarixinə olan məktubda Klifford Berri R. Riçardsa yazmışdı: "Maşın yeganə bir məqsədlə - məhz xətti cəbr tənlikləri (30×30) sistemlərinin həlli üçün qurulub". Kompyuterdə ikilik say sistemi istifadə edilmişdi, sözün uzunluğu 50 bit təşkil edirdi.
Mauçli sənədin bir nüsxəsini özü üçün istədi, lakin Atanasov razı olmadı. 3 ay sonra, 1941-ci ilin sentyabrnda Mauçli Atanasova məktub yazaraq Pensilvaniya universiteti nəzdindəki Mur mühəndislik məktəbində 1 ədəd "Atanasov kalkulyatoru"nun quraşdırıla biləcəyini soruşub. Atanasov oktyabrın 7-də cavab verərək bildirmişdi ki, o, patent üçün ərizə verilənə kimi "ABC" kompüterinin məxfi saxlanılmasını istəyir.
Senecio sumarae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mahir Hüseynov (əsgər)
Həyatı
Mahir 1975-ci il sentiyabrın 19-da Quzanlı kəndində anadan olub. 1993-cü ıldə orta məktəbi bitirəndən sonra qısa bir müddətdə kolxozda çalışıb. Həmin il oktyabrın 4-də Azərbaycan ordusunda həqiqi hərbi xidmətə çağrılıb. Əsgərliyinin ilk aylarını əvvəlcə Bakıda, sonra Qusarda - təlim düşərgəsində keçirib.
İmran Xan
İmran Xan — Pakistanlı siyasətçi, keçmiş kriket oyunçusu, xeyriyyəçi, kriket oyunu üzrə icmalçı və Bredford Universitetinin sabiq rektoru. O, həmçinin Şövkət Xanımın Xatirəsinə Xərçəng Xəstəxanasının və Mianvalidə Namal Kollecinin əsasını qoyub. İmran Xan XX əsrin son 20 illiyində beynəlxalq kriket oyunçusu olub. Karyerasını bitirdikdən sonra siyasətlə məşğul olmağa başlayıb. 2018-ci ilin avqustundan 2022-ci ilin aprelinə qədər Pakistanın 22-ci baş naziri vəzifəsində çalışıb.
1996-cı ildə Xan Pakistan Təhrik-i İnsaf siyasi partiyasının əsasını qoyaraq özü onun ilk sədri olur. O, 2002-ci ilin noyabrından 2007-ci ilin oktyabrına kimi Pakistan Milli Məclisində Mianvali seçki dairəsinin millət vəkili seçilib. 2013-cü ildə Pakistanda parlament seçkiləri zamanı onun partiyası Milli Məclisdə 35 yer qazanıb. GlobalPost jurnalı onu 2012-ci lin doqquz lideri siyahısında üçüncü olaraq göstərib. Qeyri-kommersiya təşkilatı olan "Asia Society"ə görə, Xan 2012-ci ildə Asiyada "İlin Adamı" seçilib. 2023-cü ildə üç il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. 5 il müddətinə siyasi vəzifə tutmağı və seçkilərdə iştirakı qadağan olunub.
Fasiya
Bunlar tipik fliş çöküntüləridir. Onları təşkil edən ritmlərin qalınlığı 10- 15 sm-dir. Hər bir fliş ritmi 3 elementdən təşkil olunmuşdur: 1. Qırıntı əhəngdaşları 2. Mergellər yaxud pelitamorf əhəhngdaşları 3. Gil suxurları
Senecio sumatranus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mir Teymur Yaqubov
Mir Teymur Mir Ələkbər oğlu Yaqubov — Azərbaycan-sovet partiya və dövlət xadimi, general-leytenant (1945), Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi (1953–1954), Azərbaycan SSR daxili i̇şlər komissarı və naziri (1941–1950), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin ilk sədri (1938–1941).
Bir vaxtlar Hollivudda (film, 2019)
Süjet
Ertəsi gün But, Daltonun evinin damında TV antenasını təmir edərkən, Yaşıl eşşəkarısı filminin çəkiliş meydanında Bryus Li ilə arasında baş verən məşq döyüşünü  xatırlayır, bu döyüş zamanı Daltonun tanışı Rendinin həyat yoldaşının maşını çox ciddi şəkildə əzilir və nəticədə But filmdә çәkilmәk şansını itirir vә oradan qovulur. Çarlz Menson isə Polanski və Teytin evinin yaxınlığına gələrək, əvvəllər orada yaşayan prodyüser Terri Melçeri axtarır, lakin Sebrinq prodüserin burada yaşamadığını deyərək onu qapıdan geri qaytarır.
Maşına geri qayıdan But, "Klem" Qroqanın maşının təkərini partlatdığını görür və onu amansızca döyərək boşalmış təkəri dəyişdirməyə məcbur edir. Qızlardan biri "Sandens" ləqəbli hippi "Teks" Uotsonun ardınca gedir, lakin Uotson at belində rançoya gələrkən But maşını ilə oradan uzaqlaşır. Şaron Teyt gəzintiyə çıxır və “Məhv edənlər komandası” filmində özünü seyr etmək üçün bir kinoteatra getməyi qərara alır.
Başıxordalılar
Nümayəndələri dəniz dayazlıqlarında qum içərisində yaşayır. Bunların bədəni yanlardan yastılaşıb, ağzı bığcıqlarla əhatə olunub. Xorda bütün bədən boyu uzanır, hətta sinir borusundan qabağa çıxır. Ona görə də bunlara başıxordalılar deyilir. Nümayəndəsi neştərçədir.
500 manatlıq sikkə
500 manatlıq sikkə — Azərbaycan Respublikasının xatirə sikkələrindən biri.
Bağlama (ədəbiyyat)
Bağlama — Azərbaycan aşıq şeir şəkillərindən olub, deyişmənin bir qoludur. Deyişmə iki aşığın üzbəüz, sazın müşayiəti ilə sual-cavab şəklində çalıb oxumalarıdır. Deyişmədə aşıq şeirinin bütün şəkillərindən istifadə edilə bilər. Bu aşığın bilik, bacarığından asılıdır. Aşıq deyişmələrinin ən maraqlı mərhələsi, eyni zamanda kulminasiya nöqtəsi qıfılbənd adlanır. Bu şeir şəklinə qıfılbənd, bəzən isə bağlama da deyilir. Elmi araşdırmalarda hər iki addan istifadə edilib. 3, 4, 5 bəndlik şeirdir. Bağlama çox vaxt aşıq deyişmələrində oxunur və ustad aşıqlar özlərinin dərin fəlsəfi məzmunlu bağlaması  ilə müqabil tərəfə üstün gəlir, onu "bağlayır".
Aktaş (Xaybulla)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Amur meşə pişiyi
Haqqında
Cənubi Afrika xallı pişikləri yarımcinsinin Rusiya faunasındakı yeganə nümayəndəsi. Ev pişiyindən iri (bədəninin uz. 90 sm-ədək; quyruğunun uz. 37 sm-ədək), rəngi kürəndir. Şərqi Asiyada, Rusiyada – ən çox Primorye və Xabarovsk diyarı və Amur vilayətinin cənub rayonlarında yayılmışdır. Alçaq dağların enliyarpaqlı (daha az iynəyarpaqlı-enliyarpaqlı) meşələrində yaşayır. Əsasən, kollu cəngəlliklərdə çox olur. Gecə həyatı keçirir, bəzən gündüz ova çıxır. Sığınacaqlarını ağacların koğuşlarında və qayaların yarğanlarında qurur. Siçanabənzər gəmiricilər, burunduklar, qırqovullar və s., qışda isə Mancuriya dovşanları ilə qidalanır. 2–3 bala doğur. Az yayılmışdır, mühafizə edilir, RF-nin "Qırmızı kitab"ına daxil edilmişdir.
Kenterberi hekayələri
thumbnail "Kenterberi Hekayələri" — Cefri Çoserin şah əsəridir. Çoser əsəri yaradıcılığının III dövründə yazmağa başlamışdır. İngilis dilində yazılmış ilk əsərlərdən biridir. Əsər Kenterberidə yerləşən Saint Thomas Becket məbədinə doğru həcc ziyarətinə çıxan zəvvarların yol boyunca vaxt keçirmək üçün söylədikləri hekayələrdən ibarətdir. Əsər Cefri Çoserin ən məşhur əsəridir. Yazıçının bu hekayələri yazarkən daha əvvəl İtaliya ya səyahəti zamanı oxuduğunu bildirdiyi C.Bokaççonun "Dekameron" əsərindən təsirləndiyi və əsərdəki hekayələrlə "Dekameron"dakı hekayələrin bənzədiyi düşünülür. C.Çoser əslində 120 hekayə yazmağı nəzərdə tutmuş, lakin sadəcə 24 hekayə yazmışdır. Bu hekayələrdən dördü hələ də əksikdir. İkisi istisna olmaqla bütün hekayələr mənzum şəkildə yazılmışdır. Əsər proloqla açılır. Əsərin proloqunda Çoser oxucunu cəmiyyətin hər təbəqəsində mövcud olan 20 zəvvarın xarakteri, portreti ilə tanış edir.
Şeyx Cavid
Şeyx Cavid (tam adı: Cavid Məmmədov; Babazanlı, Salyan, Azərbaycan SSR) — azərbaycanlı ilahiyyatçı-alim; Höccətül-islam vəl-müslimin, Əjdərbəy məscidinin axundu (2015-h.h.).
Bahadur Mehralıoğlu
Həyatı
1958-ci ildən ömrünün sonuna kimi o, Ü. Hacıbəyov adına Ağdam orta ixtisas musiqi məktəbində xanəndəlik sinfinin müəllimi olmuşdur.
Eldar Ryazanov
Yaradıcılığı
Eldar Ryazanovun ən uğurlu filmlərindən biri də "Avtomobildən qorun" hesab oluna bilər. Filmin yaxşı alınmasında İnnokenti Smoktunovski, Oleq Yefremov, Yevgeni Yevstiqneyev, Anatoli Papanov, Andrey Mironov, Qalina Volçek və başqa aktyorların da rolu az deyildi.
2002-ci ildə Eldar Ryazanov Rusiyada kinematoqrafiya üzrə "Nika" akademiyasının prezidenti seçilir. 23 yanvar 2005-ci ildə Eldar Ryazanovun kinoklubu açılmışdır. 2010-cu ildə Kino İttifaqının təsisçilərindən biri olmuşdur.
Yarımsəhra landşaft kompleksi
Yarımsəhra landşaft kompleksi- Yarımsəhralar Abşeron yarımadasının böyük bir hissəsinin (90%) əhatə edir. Bu da iqlimin quraq olması, relyefin alçaq olması və süxurların litoloji tərkibi ilə əlaqədardır.
Miloş Obiliç
Həyatı
Feridun bəy "Münşəat" adlı əsərində Miloşun müsəlman olmaq istədiyi səbəbiylə I Murada yaxınlaşıb yanında saxladığı xəncərlə onu ürəyindən vurduğunu bildirir. thumb|right|400px|I Muradın [[Kosovadakı türbəsi]] Dmitri Kantemir isə tarixində I Muradın Kosovo döyüş meydanını gəzərkən yerdəki ölülərin çoxunun tüksüz cavanlar olmasının səbəbini soruşduğunu; vəzirin özünə Padşahım, onsuz da zəfər bundan ötəri bizim olmuşdur dediyini; I Muradın isə bu hərb meydanında öldürüldüyü haqqında əvvəlki gecə gördüyü bir yuxunu izah etməyə başladığını; bu sırada ətrafda yaralı olan bir Xristian əsgərin bu danışanlar kəslərin padşah və vəziri olduğunu anlayıb onlara hücum edib I Muradın qarınına xəncərini sapladığını nəql edir.
Grevillea venusta
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Misir heroqlifləri (W qrupu)
W qrupu 25 heroqlifdən ibarət olub, bura daş, gil qablar kimi təsvirlər daxildir.
Eksperimental psixologiya
Tarix
thumb|268x268px|Wilhelm Wundt thumb|249x249px|Charles Bell
Pilot kabinəsi
Pilot kabinəsi — əsasən uçan vasitələrdə, ümumiyyətlə isə bir vasitənin sürücüsünün olduğu hissəyə verilən addır.
Berlin Olimpiya Stadionu
Berlin Olimpiya stadionu (alm. Olympiastadion) — Almaniyanın paytaxtı Berlin şəhərində yerləşən futbol və atletika stadionu.
Sirk (film, 1928)
Sirk — rejissor Çarli Çaplinin filmi.
Məzmun
Film Çarlinin qastrolda olan sirkdəki macəraları haqqında qəmli komediyadır. "Sirk" onun ən məşhur və uğurlu filmlərindəndir. Burada komik və lirik elementlər uyğunlaşdırılıb. Çarli Çaplinin satirik istedadı insanlara nələrin mane olduğunu görüntü ifadə vasitəsilə aşkar göstərir.
Kefir
right|thumb|250px Kefir — yüksək kalorili qida məhsuludur. O südün mayalanmasından əldə edilir. Adətən açıq-sarı rəngdə olur.
Niaqara çayı
Niaqara çayı — Şimali Amerikada, ABŞ-la Kanada arasında çay. Eri və Ontario göllərini birləşdirməklə yanaşı ABŞ-Kanada sərhəddini təşkil edir. Eri gölündən başlanır. Uzunluğu 54 km, hövzəsinin sahəsi 665 min km²-dir. Orta axınında Niaqara şəlaləsini əmələ gətirir. Buffalo və Niaqara-Fols şəhərləri Niaqara çayı sahilindədir.
Şörəyel sultanlığı
Tarixi
Şörəyelin əsasən Qarapapaqlar dan ibarət olan əhalisi rus işğalından sonra baş vermiş Rus-Türk müharibəsi (1806-1812) zamanı bölgəni tərk etdilər. Onların bir hissəsi İrəvan xanlığı ərazisinə, bir hissəsi isə Qars paşalığı ərazisinə köçdülər.
Reyhan
Dində
"Quran"da reyhan haqqında belə bir ifadə var:
Senecio mitonis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İmamqulu Nəzərəli oğlu
İmamqulu Nəzərəli oğlu (XVII əsrin sonu—XVIII əsr) — Orta əsrlərdə Naxçıvanda görkəmli sənətkar kimi yetişən və əhali arasında memar kimi tanınan ustalardan biri də İmamqulu Nəzərəli oğlu olmuşdur. Bu görkəmli memarın adı XX yüzilliyin 80-ci illərində Əlincəçay sahilindəki Şeyx Xorasan xanəgahında bərpa işləri aparılarkən aşkar edilmiş inşaat kitabəsi (şəkil 104) vasitəsi ilə elmə məlum olmuşdur. Hicri 1141-ci ilə (miladi 1728-29-cu il) aid olan bu kitabədən məlum olur ki, İmamqulu Nəzərəli oğlu xanəgah kompleksinə daxil olan tikililərdən birinin memarı olmuşdur. Kitabədə "memar" titulu ilə təqdim olunması onun öz peşəsinin mahir ustası olduğunu göstərir. Kitabənin tarixinə əsasən demək olar ki, memar İmamqulu Nəzərəli oğlu XVII yüzilliyin sonları–XVIII yüzilliyin birinci yarısında yaşamışdır.
Şatra Şatinov
Yaradıcılığı
Şatra Şatinov əsərlərini Altay və rus dillərində yazmışdır. O, “Doğma diyar” (1963), “Gün gəldi” (1966), “Əmirlik” (1969), “Erjine” (1971) və başqa şeir və nəsr kitabların müəllifidir. Şatra şatinovun tərcüməsində Altay Respublikasının milli teatrının səhnəsində ilk dəfə Altay dilində Uilyam Şekspirin “Otello”, “Hamlet”, Bernard Şounun “Piqmalion”, Karlo Goldoninin “Otel sahibi”, Mustay Kərimin “Ay tutulması gecəsində”, Anton Pavloviç Çexov bir pərdəli pyesləri və başqa əsərlər tamaşaya qoyulmuşdur. Şatra Shatinov bunlardan əlavə, A.S.Puşkin, M.Y.Lermontov, N.V.Qoqol, F.Dostoyevski, N.Ostrovski, T.Şevçenko, S.Yesenin, T.Darjay və başqalarının əsərlərini Altay dilinə tərcümə etmişdir. Müəllifin bir çox əsərləri sağlığında nəşr olunmamışdır.
Fətullah mirzə Qovanlı-Qacar
Ailəsi
Fətullah mirzənin Şükuhəssəltənə xanım adlı qızı vardı.
Udilər
Dialekti
Nic dialekti 3 hissəyə bölünür: aşağı, aralıq və yuxarı. Belə ehtimal var ki, bu hissələr özləri də Tovuz rayonunun Kirzan (indiki Hunanlar) kəndi kəndi və Qarbağdandan (Tərtər rayonunun Seysulan və Buruc (indiki Həsənqaya) kəndləri) olan müxtəlif udi qruplarının özlərinin ayrı dialektlərindən əmələ gəlmişlər. Bu tayfalar sonradan əsrlər boyu yaşadıqları ərazilərin ermənilərlə məskunlaşdırılması nəticəsində Nic və Oğuz ərazilərinə köçmüşlər.
Tarix
Ehtimal etmək mümkündür ki, Şəki xanı Hacı Çələbi xanın vaxtında (1747–1755) Şəki xanlığı ərazisində cəmi 3 udi kəndi olub: 1. Vartaşen, 2. Cəlut, 3. Nic. Rusiya İmperiyasının Cənubi Qafqazı işğal etməsi zamanı da udilər əsasən Şəki xanlığının ərazisində yaşayırdılar.
Din
10 aprel 2003-cü ildə Azərbaycanda Alban-udi xristian icması qeydiyyatdan keçmişdir. .
Senecio syneilesis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tarixi-Təbəri
Haqqında
Təbəri tarix yazma işində mühəddislərin üslubundan istifadə edir. Belə ki, xəbərləri sənədlərinin silsilələri ilə birlikdə zikr edir. Təbəri yazdığı müqəddimədə də qeyd etdiyi kimi tarixi əqli deyil nəqli elmlərdən hesab edir. Belə ki, Təbəriyə görə keçmişin xəbərlərini öyrənməyin yolu yalnız nəql olunanlar və xəbər verilənlərdir və tarix mühəqqiqlərin əqli və fikirləri ilə başa düşülüb üzə çıxarıla bilməz. Təbəri bu üslub ilə bəzən bir-biri ilə uyğun gəlməyən nəhəng sayda rəvayətlərlə üzləşir. Lakin onların məzmunları ilə bağlı hec bir tənqid və təhlilə girişmir. Belə ki, onun üçün yalnız sənədin səhih olaması kifayət edir. Əsərdə əsasən mədəni məsələlərə deyil, siyasi məsələlərə diqqət yetirilir. Təbəri bu kitabın yazılmasında öz əsrində mövcud olan ən ümdə mənbələrdən istifadə etmişdir.
Zirehsizlər
Zirehsizlər (lat. Lissamphibia) — Suda-quruda yaşayan onurğalılar yarımsinfi. Hazırda yaşayan bütün suda-quruda yaşayanlar bu yarımsinfə aiddirlər.
Şam
Fitilə şora, ammonium-xlor, bor turşusu məhlulu hopdurulur.
Ayran
thumb|200px|Köpüklü ayran Ayran - nehrədə yağı alınmış qatığın qalığı, yüksək kalorili qida məhsuludur. O qatığa su və duz əlavə etməklə də əldə edilir.
Neştərçələr
Dəri örtüyü
Həzm sistemi. Bu sistem ağızdan, udlaqdan və bağırsaqdan ibarətdir. Dəyirmi dəlikİə başlayan ağız qıfa oxşayır. Onun ətrafında hissedici çıxıntılar vardır. Ağız dəliyi geniş udlağa keçir. Udlağm dibində uzununa yerləşən çökəklik var. Bu çökəkliyin içərisi vəzili və kirpikİi epiteli qatı ilə örtülüdür. Burada selik ifraz olunur. Selik yapışqanlıdır. O, kirpikİərin hərəkəti nəticəsində əvvəlcə ağız dəliyinə tərəf, sonra isə bağırsağa doğru hərəkət edir. Bu zaman su ilə ağızdan daxil olan yemlər (ibtidailər, birhüceyrəli yosunlar və s.) yapışqanlı selik axını ilə birlikdə bağırsağa aparılır. Bağırsaq anus dəliyi ilə xaricə açılır. Bağırsağın ön hissəsinin alt tərəfində qaraciyər çıxıntısı var.
İfrazatı
İfrazat orqanlarının quruluşu həlqəvi qurdların ifrazat orqanları kimidir. Yəni metanefridilərlə yerinə yetir. Bunlar metamer quruluşlu olub hər bir buğumda yerləşir.
Həyat bilgisi
Məqsəd və vəzifələri
Fənnin təlimində şagirdlərin təhsili, tərbiyəsi və inkişafı məsələləri üzvi surətdə əlaqələndirilir. Onlar əxlaqi yetkinlik, saflıq, düzlük, əqidəlilik, ədalətlilik, dözümlülük, tolerantlıq, izzəti-nəfs, özünə və başqalarına hörmət kimi yüksək mənəvi dəyərlərə yiyələnirlər.
Grevillea shiressii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şərqi Türkistanın emblemi
Şərqi Türkistanın emblemi — Şərqi Türkistan İslam Respublikasının müstəqilliyi elan edilərkən — 1933-cü ilin 12 noyabrında yaradılmışdır. Respublika süqut etdikdən sonra Şərqi Türkistan azadlıq hərəkatının simvollarından biri halına gəlmişdir.
Psixologiyanın tədqiqat metodları
Psixologiyanın tədqiqat metodları
Psixoloji tədqiqatın üç əsas növü vardır: lazım gəlməsi ilə baglıdır Ona görə də psixologiyada ən çox əsas tədqiqat metodu kimi eksperimentdən istifadə olunur.
Eksperimentin növləri (əsas)
Təbii eksperiment rus psixoloqu A.F.Lazurski (1874–1917) tərəfindən irəli sürülmüşdür. Təbii eksperimentin məqsədi eksperiment zamanı psixi hadisələrin təzahürünə təsir göstərə biləcək amilləri aradan qaldırmaqdan ibarət olmuşdur.Bu cür eksperiment təbii şəraitdə (təlim, əmək, oyun şəraitində) həyata keçirilir. Məsələn, hansı materialın şagirdlərin təfəkkürünün inkiĢafını yüksək inkişafetdirici təsir göstərdiyini aşkara çıxarmaq üçün hazırlıq səviyyəsi eyni olan iki qrupdan birində (eksperimental qrup) təlim materialları problem situasiya yaratmaq əsasında, digərində (kontrol qrup) ənənəvi yolla öyrədilir. Hər iki qrupda şagirdlərə eyni müəllim dərs deyir və onlar bu işləri adi dərs kimi qəbul edirlər. Ona görə də heç bir həyəcan, qorxu hissi keçirmirlər. Sonra hər iki qrupda yoxlama sorğu işləri keçirilərək hansı qrupda üstünlük olduğu aşkara çıxarılır.
Yardımçı metodlar
Şifahi sorğu, adətən, yoxlananın reaksiya və davranışı üzərində müşahidə aparmaq tələb olunduqda həyata keçirilir. Yazılı sorğuya nisbətən şifahi sorğu insan psixologiyasına daha dərindən nüfuz etmək imkanı verir. Belə ki, tədqiqat zamanı yoxlanan adamın reaksiya və davranışından asılı olaraq tədqiqatçı öz suallarını tənzim etmək imkanına malik olur. Lakin sorğunun bu variantının keçirilməsi üçün uzun vaxt və tədqiqatçının xüsusi hazırlığı tələb olunur. Belə ki, cavabların obyektivlik dərəcəsi çox vaxt tədqiqatçının özünün davranış və şəxsi xüsusiyyətlərindən asılı olur. Yazılı sorğu daha çox adamı əhatə etməyə və buna nisbətən az vaxt sərf etməyə imkan verir. Bu cür sorğunun daha geniş yayılmış forması anketlərdir. Lakin yazılı sorğunun qüsurlu cəhəti ondan ibarətdir ki, bu zaman yoxlananın suallara reaksiyasını görmək mümkün deyildir. Sərbəst sorğu bir növ şifahi və yazılı sorğunun müxtəlif variantlarıdır. Lakin bunu fərqləndirən cəhət ondan ibarətdir ki, veriləcək suallar əvvəlcədən müəyyənləşdirilmir. Bu cür sorğu zamanı tədqiqatın taktika və məzmununu asanlıqla dəyişdirmək mümkündür. Bu isə yoxlananlardan müxtəlif məlumatları əldə etməyə imkan verir.
İntellekt testlərindən fərqli olan xüsusi qabiliyyət testlərindən də istifadə olunur. Bu cür testlərin köməyi ilə insanların nə kimi xüsusi qabiliyyətlərə (musiqi, riyazi, texniki və s.) malik olduqları aşkara çıxarılır.
Aktinolit
Növ müxtəliflikləri
Manqanaktinolit (7,4 %-dək MnO), xromaktinolit (3 %-dək Cr2O3), smaraqdit – zümrüdü- və otu-yaşıl növ müxtəlifliyi, amiant (aktinolit-asbest) – liflərinin damarcıqların divarlarına perpendikulyar yerləşməsi ilə səciyyələnən paralellifli damarcıq əmələgəlmələri; nefrit (jad) – sıx gizlikristallik aqreqatlar.
Biharul-ənvar
İmtiyazları
2. Hər babın (bölmənin) başlanğıcında Quran ayələrinin zikr olunması.
4. "Biharul-ənvar"da müstəqil risalələrin zikr olunması.
Tənqidlər
Qeyd etmək lazımdır ki, rəvayətləri mövzu əsasında bölmələrə ayrılan məcmuələr təkrarı tələb edir. Əllamə Məclisi də mövcud rəvayətləri mövzu əsasında təsnif edərək bablara və bölmələrə ayırmaq məqamında idi. Rəvayətlərin bəziləri müxtəlif mövzuları əhatə etdiyindən müəllif naçar olaraq belə rəvayətlərin təkrarından qaçmaq məqsədi ilə ya onları hissələrə ayırmalı və hər bölməsini münasib bir ünvan altında qeyd etməli, ya da rəvayəti kamil şəkildə hər ünvanın daxilində qeyd və təkrar etməli idi. Bu da kitabın həcminin daha artmasına və oxucunun yorğunluq hissi keçirməsinə səbəb olur.
Mərhum Məclisi yaxşı şəkildə bilirdi ki, çox hallarda bir rəvayətin əvvəli onun axırını, yaxud əksinə axırı onun əvvəlini izah edər bilər, nəticədə rəvayət hissələrə bölündükdə belə dəlil və şahid aradan gedə bilər. Buna görə də çox hallarda rəvayətin hamısını bir yerdə nəql etmiş, başqa bölmədə isə yalnız mövzu ilə əlaqəli olan hissəni qeyd etmişdir. Bunu da qeyd edərək “hədisin hamısı filan bölmədə nəql olunmuşdur” deyə buyururdu ki, şahidin aradan getmə problemini aradan qaldırmış olsun.
Quyruqsuzlar
Maraqlı məlumatlar
• Məşhur rus fizioloqu İ. M. Seçenov (1862) ilk dəfə qurbağa üzərində baş beynin reflekslər əmələ gəlməsində rolunu öyrənmişdir.
Elisa Lamın ölümü
Lift videosu
Lam, tez-tez liftin düymələrinə basdığı və həyəcanlı olduğu görünürdü. Bəzi görüntülərdə isə Lamın ağzı pikselləşmişdi.
Haqqında çəkilən filmlər
Digər bir seriya olan "Cinayətdən necə qurtulmaq olar"ında oxşar bir hekayə xətti var;itkin düşmüş bir qız uşağının öldürüldüyü və cəsədinin damdakı su anbarında gizlədildiyi ortaya çıxır, cəsədi yalnız bir texniki işçi su təzyiqini həll etmək üçün evə çağrıldığında aşkar edir.
Qoşayarpaq qoşma
Sevdiciyim, hanı gözəllər xanı? Güzarımız sizin otağa düşdü. Buyursan fərmanı, alalar canı, Püşk atdıq, can sənə sadağa düşdü. Sallan qələm qaşdı, yanı yoldaşdı, Qalmışam taşdı, mən başı daşdı, Huş başımdan çaşdı, dilim dolaşdı, Gözləri sataşdı, buxağa düşdü. Ətlazdan qəbalı, belində şalı, Gövhərdən bahalı üzündə xalı, Geydi yaşıl-alı, yaxdı mahalı, Əyri tellər ayna qabağa düşdü.
Argentina İstiqlal müharibəsi
Argentina İstiqlal müharibəsi - Hərbi münaqişə 1810-1816 ci illərdə Argentina xalqının İspan ağalığına qarşı apardığı İstiqlal müharibəsi idi. Müharibənin səbəbi İspanların koloniyalarda ağalığı, kaloniyaların inşafını ləngidən qanunların qəbulu, koloniyalara xammal bazası kimi baxması və yüksək vegilərin tətbiqi kimi addımlar idi.Bu müharibənin başlamasına təkan isə koloniyalarda milli şuurun yaranması, ABŞ İstiqlal müharibəsi ,Fransa böyük ingilabı və San-Dominqoda qulların üsyanı(1791-1803) olmuşdur. Daha əlverişli vəziyyət isə Napoleon Bonapartın İspaniyanı işğal etməsi olur.
Nəticə
Müharibə nəticəsində Rio de la Plata regionunda müstəqil dövlətlər meydana gəlir:Argentina, Uruqvay və Paraqvay. Birləşmiş Rio de la Plata 1820-ci ildə demək olar ki dağılır. 6 fevral 1826-cı ildə təstiqlənmiş kongres Buones Ayresdə onları birləşdirən hökumət yaradılması haqqında qərar qəbul edilir. 24 dekabrda Argentinanın (Birləşmiş Rio de la Plata) konsitutsiyası qəbul edilir. Uruqvay vətənpərvərləri ancaq 1828-ci ildə öz dövlətçiliyini təstiqlədə bilirlər.1830-cu ildən <Şərqi Respublika Uruqvay> müstəqil elan edilir.
Xıdır Bəylərov
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1953–1956-cı illərdə Ali partiya məktəbinin müdavimi olmuş, təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa vurduqdan sonra Laçın rayon partiya komitəsində təşkilat şöbəsinin müdiri, 1958-ci ildən 1962-ci ilə qədər "Laçın" qəzetinin, sonra isə Laçın, Qubadlı, Zəngilan rayonları üzrə Azərbaycan SSR Mərkəzi Partiya Komitəsinin "Kənd həyatı" qəzetinin redaktoru işləmişdir. 1962–1964-cü illərdə Laçın rayon Soveti İcraiyyə Komitəsi sədrinin müavini, 1965–1969-cu illərdə isə Laçın rayon Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri işləmişdir.
İordaniyanın dövlət quruluşu
İnzibati bölgüsü
İordaniya 52 rayondan ibarət olan 12 muhafaza (Aclun, Akaba, Amman, Balka, Caraş, Zarka, İrbid, Karak, Maan, Madaba, Mafrak və Tafila quberniyalarına) bölünür.
Dildönməz
Axı biya, biya, bigu, Bigu, biqof, dağa bax-bax! Həyyü, həqqü hakim sənsən, Həyyə bax, bu bağa bax-bax!
Danimarka-Norveç
Danimarka-Norveç — hazırkı Danimarka və Norveç torpaqlarında qurulmuş uniya. Həmçinin İslandiya, Qrenlandiya və Farer adalarını da əhatə edirdi. 1536-cı ildə qurulmuş, 1814-cü ilə qədər davam etmişdir. Bu tarixdən sonra Norveç,İsveçin bir parçası olmuş; İslandiya, Qrenlandiya və Farer adaları isə Danimarkaya bağlı qalmağa davam etmişdir.
Koloniyaların yaranması
Böyük coğrafi kəşflər dövründə Danimarkanın da əsas maraqlarından biri Amerika və Hindistan oldu. Kral IV Kristian Danimarka Ost Hind Şirkətinin əsasını 1616-cı ildə qoydu.
Tarixi-Yaqubi
Kitabın yazılma üslubu hədisi deyil, tarixi üslubdur. Bu mənada ki, Yəqubi bəzi muhəddis tarixçilər kimi hadisələri sənədin silsiləsini qeyd etməklə hədis şəklində gətirməmişdir. Əksinə bir tarixçi kimi müxtəlif mənbələrdən istifadə etdikdən sonra kitabı yazmağa girişmişdir. Bu baxımdan "Yəqubi tarixi" Dinəvərinin "Əxbarut-tıval" və Məsudinin "Murucuz-zəhəb" kitablarına bənzəyir, Təbərinin tarixinə deyil. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, kitabın yazılma şəkli tarixi olsa da mətləblərin sənədlərinin verilməməsi nəql olunanların sənəd baxımından araşdırılmasını tədqiqatçı üçün imkansız edir. Bundan əlavə kitab illər əsasında deyil tarixi fəsil başlıqları əsasında (məsələn, xəlifələrin hakimiyyətə gəlməsi) yazılmışdır. Məsudi də "Murucuz-zəhəb" kitabında bu üslubdan istifadə etmişdir. Halbuki Təbəri tarixində hadisələr illər əsasında verilmişdir.
Xücənd FK
Tarixi
Xücənd FK əvvəllər Miner kimi tanınan Pomir adlanan klubun məşq bazasında 1976-cı ildə yaradılmışdır. Klubun ilk baş məşqçisi Vladimir Burin olmuşdur. Xücənd FK 15 ilə yaxın Mərkəzi Asiyanın Çempionlar Liqasının B Liqasında mübarizə aparmışdır. Xücənd FK öz ev oyunlarını Spartak Stadionunda keçirir. Stadion şəhərin mərkəzində yerləşmişdir. Xücənd FK-ın bu liqada ən yaxşı göstəriciləri 1983 və 1986-cı illərdə 8-ci, 1990-cı ildə ikinci, 1991-ci ildə isə üçüncü yeri tutması olmuşdur. Tacikistan müstəqilliyini elan etdikdən sonra Xücənd FK 1998, 2002 və 2008-ci ildə Tacikistan Kubokunun qalibi olmuşdur.
Hal-hazırkı heyət
4 yanvar 2016-cı il məlumatlarına əsasən.
Ceyms Medison
Erkən həyatı
23 yaşında siyasi fəaliyyətə başlayan Medison Virciniyada ingilis ağalığına qarşı müqavimət hərəkatının Orinc komitəsinə üzv seçilir. 1776-cı ilin iyulunda o, Orinc dairəsini İnqilabi Konqresdə təmsil edir. Növbəti il Virciniya deputatlar məclisinə seçkilərdə uğur qazanmayan Medison 1777–79-cu illərdə Virciniya qubernator Şurasının, sonra, 1783-cü ilə qədər isə Konfederasiya Konqresinin iştirakçısı olur. Sonra Virciniyaya qayıdaraq yerli qanunverici məclisdə fəaliyyətini davam etdirir. Məclis üzvlərinin sərt müqavimətinə, populist əhval-ruhiyyələrinə baxmaya-raq, dini azadlıq və kilsənin dövlətdən ayrılması haqqında Tomas Cefferson tərəfindən hazırlanmış qanun layihəsinin təsdiq edilməsinə nail olur. Bu qanun Amerika maarifçiliyinin əsasını təşkil edir. C. Medison dul qadın Dolli Toddla ailə həyatı qursa da onların övladları olmamışdır. Dolli Medison Amerika prezidentləri tarixində ilk "First Ledy" hesab edilir.
Zülallar
Quruluşları
α-aminturşulardan təbii sintezolunmuş üzvi birləşmə, canlı hüceyrənin əsas tərkib hissəsi. Molekul kütləsi on minlərdən milyonadək və daha çoxdur. Amfoter elektrolitdir, molekullarında sərbəst karboksil və amin turşuları var. Bəzi zülal suda. digəri duz məhlulunda, 1 qismi isə qələvi və başqa məhlulda həll olur. Canlı orqanizmdə olan zülal əsasən 20 növ aminturşudan ibarətdir. Hər zülal onu təşkil edən aminturşunun miqdar və növü ilə fərqlənir. Zülal molekulunda aminturşular bir-biri ilə pentid rabitəsi (―CO―NH―), sistemi aminturşular olan yerlərdə isə disulfid rabitəsi (―S―S―) ilə ardıcıl birləşərək zülalların I quruluşunu əmələ gətirir. Zülal molekulunun polipeptid zənciri qırılıb xüsusi spiralvari konfiqurasiya əmələ gətirir, spiralın qonşu burumlarındakı ―NH― və ―CO― qrupları hidrogen rabitəsi vasitəsilə "tikilib" möhkəmlənərək zülalların II quruluşunun yaranmasına səbəb olur. Polipeptid spiralı özünəməxsus qaydada üst-üstə yığıb, müxtəlif rabitə ilə möhkəmləndirilir. Bu zülalların III quruluşudur. thumb|450px|Zülal molekulunun ilkin quruluşu thumb|200px|left|Quruluşları: 1 — ilkin, 2 — ikinci, 3 — üçüncü, 4 — dördüncü
Transkripsiya (genetika)
Gendə zülalın quruluşu haqqında məlumatları - eqzonları və qeyri məlumat sahələrini - intronları daşıyan sahələr var. transkripsiya zamanı məlumat RNT-dən öncə gələn Pre-məlumat RNT sintez olunur. Bu zaman həm eqzon, həm də intronlar köçürülürlər. Sonra ferment lərin təsiri ilə intronlar çıxır, və eqzonlar birləşir. bunun nəticəsində də yetişmiş məlumat RNT-si yaranır. Bu proses splaysinq adlanır. Sintez olan məlumat-RNT nüvədən sitoplazmaya, zülalın sintez yerinə - ribosom lara keçir.
Moraviya
Tarixi
1526-cı ildə Moraviya Çexiya ilə birlikdə Habsburqlar sülaləsinin hakimiyyəti altına keçdi.
Cacıq
thumb|250px|
Tzatziki (ingilis /tætˈsiːki/, /tsætˈsiːki/, or /tɑːtˈsiːki/; Yunan: τζατζίκι, tzatzíki [dzaˈdzici]; Türk: cacık [d͡ʒɑˈd͡ʒɯk]; Bolqar: дзадзики, dzadziki) yemək ətdən və xüsusi soula hazırlanır. Tzatziki əsasən duz və qatıq (adətən qoyun və keçi südündən qatıq), həmçinin xiyar, sarımsaq, zeytun yağı, bəzən isə şərab və ya limon şirəsi əlavə edilərək yeyilir. Adətən soyuq halda serviz edilir.
Qadın hüquqları
Mesopotamiya
Daha sonra Mesopotamiyanın babillər tərəfindən ələ keçirilməsi ilə e.ə 1970-ci ildə ölkə Hamurappi qanunları ilə idarə edilməyə başladı. Babil qanunları olaraq tanınan bu qanunlarda qadın hüquqları məsələsi xüsusi vurğulanmışdır. Qədim Babil qanunları kişilərə öz həyat yoldaşlarını bəzi şərtlərlə boşamağa icazə verirdi, lakin qarşılığında qadına müəyyən miqdarda pul ödənilməli idi. Lakin şumer qanunlarından fərqli olaraq bu qanunlar kişiyə bir yox bir neçə qadınla ailə həyatı qurmağa icazə verirdi. Şumer qanunları qadına boşanması üçün hüquqlar vermirdi və boşanmaq tələb edən qadın zina etmiş qadınlarla eyni dərəcədə cəzalandırılırdı. Buna baxmayaraq bəzi babil və assur qanunları qadınlar da kişilər kimi öz yoldaşlarından boşana bilərdi, təbii ki, kişilər də olduğu kimi qadınlar da qarşı tərəfə müəyyən qədər pul ödəməli idi. Assuriyada evlilikdən əvvəl qadınlar üzərində atanın hakimiyyəti, evlilikdən sonra həyat yoldaşının əlinə keçir və bununla boşanma və kompensasiya məsələləri ailədə kişinin ixtiyarına verilirdi.
Qədim Yunanistan
thumb|287.997x287.997px|Kiçik spartalı qız heykəlciyi Arxaikaya qədər Yunanistanda yaşayan qadınlar kişilərlə bərabər hüquqlara malik idi. Mənbələr göstərir ki, Qədim Delfi, Qortina, Fessaliya, Meqara və Spartada qadınlar əmlak sahibi idilər. Buna baxmayaraq Arxaikadan sonra yeni qanunvericiliklə cinsi ayrı-seçkiliyi dəstəkləyən qanunlar hazırlandı. Nəticədə Qədim Yunanistanda qadınların hüquqları azaldıldı. Qədim Afinada qadınlar heç bir hüquqi şəxsiyyətə malik deyildilər və kişi kiryosların (evin rəisi) rəhbərliyindəki oikosun (yəni ailənin) bir hissəsi hesab edilirdilər. Evlənənə qədər qadınlar atalarının və ya digər kişi qohumlarının qəyyumluğu altında idi. Evlilikdən sonra isə qadın kiryosun xanımı statusuna sahib olurdu. Qadınların məhkəmə işlərində iştirakına qadağa qoyulduğu üçün kiryoslar bunu onların yerinə icra edirdi. Afinalı qadınlar sadəcə hədiyyə, miras və cehiz vasitəsilə əmlak sahibi ola bilərdilər. Buna baxmayaraq kiryosların qadının əlindəki mülkü almaq hüququ var idi. Afinalı qadınlar kiçik bir miqdar taxıldan daha az dəyərə sahib müqavilələr ilə alqı-satqı işləri apara bilərdilər. Qədim Yunanistanda qadınlar Afina demokratiyasından həm prisipdə həm də nəzəri olaraq xaric edilmişdilər. Hətta kölələr belə azad edildikdən sonra vətəndaş sayılsalar da, Afinada qadınaların belə bir hüququ yoxidi. Klassik Afinada qadınlara şair, filosof, siyasətçi və ya sənətçi kimi peşələrə yiyələnmək qadağan edilmişdi. Ellinizm dövrü filosoflarından Aristotel düşünürdü ki, qadınlar xəstəlik və pislik gətirdiyi üçün onları cəmiyyətin digər hissəsindən uzaq tutmaq lazımdır. Hətta qadınlar üçün evin içində qinekey adlı otaqlar ayrılmışdı. Onlar gündəlik işlərini burada icra edir və burada yaşayırdılar. Afinada qadınların ən əsas vəzifəsi dünyaya uşaq gətirmək idi. Spartalı qadınlar Afinalı qadınlardan fərqli olaraq siyasi və hərbi həyatdan təcrid edilsələrdə, Sparta əsgərlərinin "anası" olduqlarına görə daha böyük statusa malik idilər. Spartalı kişilər hərbi işlərlə məşğul olduğundan burada evlərin və əmlakların idarə edilməsi qadınların öhdəliyində idi. E.ə IV əsrdə baş verən uzun müddətli müharibələr zamanı Sparta qadınları buradakı mülklərin 35–40 %-nin sahibləri idilər. Ellinizm dövründə ən varlı spartalıların bəziləri məhz qadınlar idi. Spartadakı qadınlar sadəcə öz əmlaklarını deyil döyüşlərdə olan digər kişi qohumlarının əmlaklarını da idarə edirdilər. Spartada qızlar da oğlanlar ilə bərabər hüquqlu təhsil alırdılar. Bütün bu azadlıqlara baxmayaraq Spartada da qadınlar Afinadakı kimi eyni siyasi rola malik idilər. Yunan filosofu Platon qəbul edirdi ki, qadınlara mədəni və siyasi hüquqların verilməsi cəmiyyət və dövlət həyatına əsaslı təsir göstərə bilər. Platonun tələbəsi Aristotel də "qadın və kölənin eyniləşdirilməsi" fikrinə qarşı çıxır və onların təbiətlərinin fərqli olduğunu bildirirdi.
Ağ Drin
Albaniya hissəsi
Albaniya hissəsi süni Fierza gölünə tökülür.
Qadın hüquqları
Qərbi Avropa
Erkən orta əsrlərdə Avropada qadın hüquqları xristian kilsəsi tərəfindən qorunurdu. Avropada ilk dəfə qadın hüquqlarının rəsmi qanunla qorunması 506-cı ildə Adge şurası tərəfindən həyata keçirilmişdir. Kanon XVI da göstərilirdi ki, əgər evli kişi vəzifəyə qalxmaq istiyirdisə bu işdə onun həyat yoldaşının razılığı olmalı idi. İngilis kilsəsi və orta əsr ənənələri qadını günaha meyilli, zəif, məntiqsiz və idarə altında saxlanılmalı bir varlıq kimi görürdü. Bu baxış xristian inancına öz təsirini göstərmişdi. Adəm və Həvvanın əfsanəsinə görə Adəmi Şeytana qulaq asmağa sövq edən məhz Həvva idi. Müqəddəs Paul inanışına görə doğum sancısı qadınlara məhz Həvvanın bu əməlinə görə cəza kimi verilmişdi. Qadına olan bu mənfi baxış orta əsrlərdə yaşamış bir sıra yazıçıların əsərlərində də özünü göstərmişdi. Məsələn 1200-ci illərdə yaşamış ilahiyyatçı Jak de Vitri əsərlərində qadınları güvənilməz, aldadıcı, zəif və tərs kimi qələmə verir və bildirirdi ki, qadınlar kişilərə tabe olmalıdılar.
İrland hüququ qadının məhkəmədə şahid qismində çıxış etməsini qadağan etmişdi. Qall hüququna görə isə qadının şahidliyi ancaq başqa bir qadına qarşı qəbul edilə bilərdi. Qadınlar kişilər əleyhinə şahidlik edə bilməzdilər. Fransada qadının bəyanı başqa şahidlər tərəfindən dəstəklənməli əks halda qəbul edilməməli idi. Qadınların məkhəmlərdə izləyici qismində çıxış etməsi qadağan edilsə də, qadınlar bəzən bu qadağaya əməl etmirdilər. İzləyici qismində iştirak edən qadınlara məhkəmədə vəkillik, münsif və hakim olmağa icazə verilmirdi. Qadın öz həyat yoldaşının cinayətindən başqa heç bir insanı cinayətdə təqsirləndirə bilməzdi.
XVIII və XIX əsrlərdə Avropa
Volstonkraft ingilis müasirləri Damaris Kudvorz və Katrin Makulay ilə birlikdə qadın hüquqlarının müdafiəsinə başladı. Onlar qadınların kişilər kimi əxlaqi və rasional varlıq olduğu fikrini irəli sürür və onlara da kişilərə tanınan imkanların tanınmasını tələb edirdilər.
Rusiya
1917-ci ildə Peterburqdakı işçi sinifinin yarısını qadınlar təşkil edirdi. Qadınlar oktyabr inqilabının əsası sayılan fəhlə sinifinin mərkəzində idi. Artıq may ayında maaş və iş şəraitinə qarşı qadınlar tərəfindən bir çox tətillər keçirilmişdi. Bu tətillərin siyasi tərəfi də var idi. İnqilabdan sonra bolşeviklər Moika kanalı yaxınlığındakı "mələk fabriki"ni bağladılar. Yerinə isə "Analar və övladları üçün məkan" adlı doğum evi inşa edildi. Ümumiyyətlə bolşeviklərin hakimiyyəti altındakı Sovet İttifaqında qadın hüquqları genişləndirilmişdi. Bu dövrdə Rusiya dövlət xəstəxanalarında çalışan qadınlara pulsuz abort imkanı verən ilk ölkə olmuşdur. thumb|261x261px|Emili Mörfi
Dini kitablarda qadın hüquqları
Quranda qadın hüquqları
İnsan hüquqları
Poliginik evliliklər dünyanın bəzi yerlərində geniş yayılmış mübahisəli bir tətbiqdir. "Qadınlara Qarşı Ayrıseçkiliyin Aradan Qaldırılması Komitəsi" tərəfindən hazırlanan "Ümumi Müddəalar"ın 21-ci bəndi olan "evlilik və ailə münasibətlərində bərabərlik"- bəndində qeyd edilir: "Çoxarvadlı evliliklər qadın və kişinin bərabərlik hüququna ziddir və qadının özü eləcə də himayəsində olanlar üçün ciddi emosional və maddi nəticələr doğura bilər. Bu səbəbdən belə evlilikləri dəstəkləməmək və qadağan etmək lazımdır."
1995-ci ilin sentyabr ayının 4–15-də Pekində Qadınların IV Ümumdünya Konfransı keçirildi. Həmin Konfrans qadın və kişilərin hüquq və insani bərabərliyi ideyalarına tərəfdar olduğunu bəyan etmişdir. Konfrans qadınların imkanlarının genişlənməsi və vəziyyətlərinin yaxşılaşdırılması uğrunda fəaliyyət göstərmək istiqamətində Pekin Bəyannaməsi və Fəaliyyət Platformasını qəbul etmişdir. Konfransda bir daha qəbul edilmişdir ki, insan hüquqları tərkibində qadın hüquqlarına riayət olunmalı, qadınların imkanları daha da genişləndirilməli, qərar qəbul etmək və dövlətlərin idarə olunmasında iştirak etmək hüquqları da daxil olmaqla, onların ictimai həyatın bütün sahələrində bərabər iştirakı təmin edilməlidir.
Əsas konsepsiyalar
Qadınların əmək hüquqları dedikdə iş yerində ayrıseçkiliyə məruz qalmamaq və kişilərlə bərabər əmək haqqı nəzərdə tutulur. Qadın və kişilər üçün bərabər əmək haqqı və güzəştlər Britaniyanın müstəmləkəsi olan Honq Konq hökuməti tərəfindən 1970-ci ildə rədd edilmişdir. Honq Konq Çin Dövlət Qulluqçuları Birliyinin prezidenti, Lezli Vah-Lunq Çanq evli qadınların daimi işlə təmin edilmə hüququ da daxil olmaqla bərabər əmək haqqı uğrunda mübarizə aparmış bu məsələdə öz töhfələrini vermişdirlər. Bundan əvvəl bir qadın evləndikdən sonra onun iş yerindəki statusu daimi işçidən müvəqqəti işçi olaraq dəyişir və təqaüdə alma hüququnu itirirdi. Hətta bəziləri işdən çıxarılırdı. Bu dövrdə tibb bacıları çoxluq təşkil etdiyindən evli qadınların hüquqlarının əlindən alınması onlara öz təsirini göstərmişdi.
19-cu əsrin sonlarına qədər Finlandiya, İslandiya, İsveç, Avstraliyadakı bəzi koloniyalar və ABŞ-nin bir sıra qərb əyalətlərində qadınlar məhdud seçki hüququ əldə etmişdilər. Bu dövrdən etibarən, qadın hərəkatları çərçivəsində qadınların səsvermə hüququnu əldə etməsi və qadınlara kişilərlə bərabər mədəni hüquqlar tanınması üçün aparılan mübarizəni koordinasiya etmək məqsədilə milli və beynəlxalq miqyasda təşkilatlar yaradılmışdır. Bunların arasında ən öndə gələnlərdən biri 1904-cü ildə yaradılan Beynəlxalq Qadınlara Səsvermə Hüququ İttifaqıdır. thumb|288x288px|Qadınlara seçki hüququnun verilməsi uğrunda mübarizə aparan qadın aktivist Alis Paul 1881-ci ildə Men Adası əmlak sahibi olan qadınlara seçki hüququ verdi. Həmin dövrdə Böyük Britaniyanın müstəmləkəsi olan Yeni Zellandiya 1893-cü ildə qadınların bu hüququnu tanıyan ilk dövlət oldu. 1902-ci ildə bütün Avstraliya koloniyalarının federasiya altında birləşməsi nəticəsində ölkə miqyasında qadınların seçki hüququ tanındı.