cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mikayıl Cabbarov
Təhsil Nazirliyində fəaliyyəti
Təhsil naziri tədrisə yanaşmada innovativ alətlərin tətbiq edilməsinə xüsusi diqqət ayırıb və bu istiqamətdə maraqlı layihələr həyata keçirilib. 2014-cü ildə məktəbyaşlı uşaqların inkişafı, maarifləndirilməsi, təhsili və sağlamlığının qorunması kimi mühüm vəzifələrin həlli məqsədilə "Sağlam təhsil-sağlam millət" layihəsinə start verilib.
Mikayıl Cabbarovun təhsil naziri kimi həyata keçirdiyi islahatlar cəmiyyət tərəfindən də rəğbətlə qarşılanıb.
Vergilər Nazirliyində fəaliyyəti
2018–2019-cu illərdə Vergilər Nazirliyi alkoqollu məhsullar və tütün məmulatlarının istehsalı ilə məşğul olan müəssisələrdə kölgə iqtisadiyyatı ilə mübarizə məqsədilə bu müəssisələrdə aksiz postlarının qurulması başladı və vergi nəzarətinin gücləndirilməsi dövlət büdcəsinə daxilolmaların artmasına səbəb oldu, qeyri-neft-qaz sektorundan vergi daxilolmalarında yüksək artım templəri müşahidə olundu, kənd təsərrüfatı sektorunda vergi uçotunun şəffaflaşdırılması istiqamətində tədbirlərə başladı.
İqtisadiyyat Nazirliyində fəaliyyəti
Onun fəaliyyəti dövründə sahibkarlığın təşviqi, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması və biznes mühitinin təkmilləşdirilməsi genişlənib. 2019-cu ildə Pirallahıda dərman istehsalı müəssisəsi açılıb, Hacıqabul Sənaye Parkında izolyasiya materialları istehsalı üzrə yeni zavodun təməli qoyulub , 2020-ci ildə Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında "Bakı Tekstil Fabriki" MMC tərəfindən yaradılan tibbi maska istehsalı müəssisəsi fəaliyyətə başlayıb.
Sent-Mari (Yuxarı Alplar)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 28 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 21 nəfər iqtisadi fəal, 7 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 75.0%, 1999-cu ildə 81.5%). 21 aktiv adamdan 17 nəfəri (8 kişi və 9 qadın), 4 nəfər işsiz (2 kişi və 2 qadın) idi. 7 hərəkətsiz 1 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 4 nəfər təqaüdçü, 2 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Sarbonna
Tarixi
Sarbonna tarixi XII əsr dən əvvəl başlayır, lakin məhz 1215-ci il də bir neçə kilsə məktəbləri birləşib Avropa da ilk universitet lərdən biri olan Paris Universiteti ni formalaşdırdılar. Öncəliklə burada 4 fakültə üzrə dərslər deyilirdi: incəsənət, kilsə hüququ, tibb və ilahiyyat. XIII əsrdə universitet artıq Avropada ən iri universitetlərdən biri sayılırdı. 1229—1231-ci illərdə tələbələrin etdiyi etirazlar sayəsində universitet yerli muxtariyyət hüququnu qazandı və bilavasitə papa nın tabesi altına keçdi.
Aldi
Aldi (Albrechts Discount - qısaldılmış forması) — dünyada bir çox ölkədə fəaliyyət göstərən Alman supermarketlər şəbəkəsidir. Şirkət 1913-cü ildə Almaniyanın Essen şəhərində yaradılmışdır. Aldi-nin Avropada təxminən 7000-ə yaxın mağazası mövcuddur.
Nayvəlilər (Hacıyevlər)
Soyun tarixi
Nayvəli oğlu Hacıya dünyəvi savad və dini təhsil verib. Hacı Nayvəli oğlu XIX əsrin ortalarında anadan olub, XX əsrin əvvəlində vəfat edib. Hacı Nayvəli oğlu öz oğluna da Hacı adı verib. Nayvəlinin nəvəsi Hacı Hacı oğlu XIX əsrin ortalarında anadan olub, 1922-ci ildə rəhmətə gedib. Hacı kişi savadlı, imkanlı, dövlətli adam olub. Xeyli mal-qarası, babalarından qalan sərvəti, qızılı olub, ticarətlə məşğul olduğu da deyilir. Sovet dövründə dövləti əlindən çıxıb, övladlarına torpaq sahəsi qalıb. Əmisi oğlu Pirverdinin və onun oğlu Pirqasım ağanın törəmələri indiki Pirverdiyevlər nəslinin nümayəndələridir. left|150px|thumb|Rüstəm müəllim şagirdləriylə Hacı Nayvəli oğlunun üç oğlu, iki qızı olub, ortancıl oğlu Abbas tez rəhmətə gedib. Digər oğulları Məhəmməd və Rüstəm əvvəllər Nayvəlioğlu soyadını daşıyıb, sonradan bu famili naibliklə bağlı olduğuna görə sovet hökumətinin təzyiqi ilə Hacıyevə dəyişiblər. Rüstəm Hacı oğlu Nayvəlinin adını yaşatmaq üçün bir müddət sənədlərdə adını "Rüstəm Nayvəlioğlu" kimi yazdırıb, müəllim və müharibə iştirakçısı olduğundan bu mümkün olub. 1980-ci illərin ortalarında "Hacı oğlu"nu bərpa edib və "Hacıyev" soyadını götürüb.
Acıçiçəkkimilər
Yarpaqları qarşılıqlı, sadə, bütövkənarlı, çiçəkləri iri və parlaq olur, meyvəsi qozadır. Bu fəsiləyə aid bitkilərə demək olar ki, bütün qitələrdə rast gəlinir. 70-dən artıq cinsi və 1000-ə qədər növü var. Hamısının tərkibində acı qlükozid olur. Azərbaycanda bu fəsiləyə daxil olan 6 cinsiə aid 23 növ bitir. Bunlardan acıçiçək və isitməotu daha çox əhəmiyyətlidir. Bəzi növlərindən dərman bitkisi kimi, bəzilərindən isə gülçülükdə istifadə edilir.
Goranboy — oğuz eli (film, 1989)
Məzmun
Film Goranboy rayonunun keçmişi və bugünündən danışır.
Subyekt
Subyekt latın dilində subjectum — əvəzlik.
Texas qətliamı (film, 1974)
Məzmun
Texas polislər qəbirlərin qazılmasını görüncə narahatdırlar. Bu müdətdə yolda heyətin beş üzvü babalarının qəbirlərini yoxlamaq üçün gedirlər. Yolda gedərkən qəribə bir adamı aparırlar. Həmin adam öz evinə çatan zaman onları yeməyə dəvət edir, amma qəribə hadisələr tezliklə özünü büruzə verməyə başlayır…
Macaranga conglomerata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hüseynbala Ağaverdiyev
Hüseynbala Ağaverdi oğlu Ağaverdiyev — Azərbaycan inqilabçısı, dövlət xadimi.
Tozağacı
Tozağacı şimal yarımkürəsində geniş yayılmışdır. 100-dən çox növü var. Təsərrüfatda geniş istifadə olunur. Tumurcuq və yarpaqlarından təbabətdə istifadə olunur. Bəzi növlərindən tarlaları küləkdən qorumaq üçün eləcə də dekorativ bağçılıqda istifadə olunur.
Daştamaq (Avurğazı)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Noxud
Yaşıl noxud
Zülal, lif və nişasta baxımından zəngin bir qidadır. Göy noxud A, C və B qrupu vitaminlərinin yanında dəmir, fosfor və kalium kimi mineralları da içində saxlayan bəsləyici bir tərəvəzdir. Quru yaşıl noxud zülal və nişasta baxımından təzə yaşıl noxuddan daha zəngindir. Bununla birlikdə, təzə yaşıl noxudu həzm etmək daha asandır.
Mixay Eminesku
Mixay Eminesku - rumınyali şair, nasir və jurnalist.
Həyatı
1874-cü ilin sentyabrında əməkhaqqı axtarışında Eminesku Yassıya köçür. Burada o, “Kelin” adlı poemasını yekunlaşdırır. Yassıda şair gimnaziya müəllimi, kitabxanaçı, məktəb inspektoru vəzifələrində işləyib. 1877-ci ildə, o, “Timpul” qəzetindən təklif aldıqdan sonra o, Buxarestə köçür. Həmişəki kimi şeirlərindən qonorar almadığına görə şair mütəmadi olaraq səylə işləməli olur. Bu illər ərzində Eminesku sosial-fəlsəfi xarakter daşıyan “Məktub”u yazır və üzərində 8 ildən çox işlədiyi ən böyük əsərini – “Gecə Ulduzu” adlı poemasını bitirir.
Sent-Oban-d'Oz
İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatın əsasını kənd təsərrüfatı (heyvandarlıq və bağçılıq) təşkil edir. Turizm inkişaf etməmişdir.
Avdıbəy
Əhalisi
XIX əsrin 70-ci illərindən sonra əhalisi qarışıq kəndlərdən idi. 1886-cı ildə kəndin əhalisi azərbaycanlılardan və ermənilərdən ibarət olmuşdur. 1918–1919-cu illərdə azərbaycanlılar qovulmuşdur. Burada 1897-ci ildə 7 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır .XX əsrin əvvəllərində (1905–1906) onlar deportasiya olunmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
Girov (film, 2005)
Məzmun
Dağlıq Qarabağ uğrunda müharibə zamanı sərhədyanı zonada yaşayan qonşular bir gecənin içində düşmənə çevrilir. Azərbaycanlı Kərim ermənilər tərəfindən girov götürülür. Kənd əhalisinin qərarına əsasən onu dəyişmək üçün həyat yoldaşının (Gülər Nəbiyeva) sərəncamına bir erməni (Qurban İsmayılov) girov verilir, lakin zaman keçdikcə Kərimin həyat yoldaşı "düşmən"in də insani cəhətlərə malik olduğunu və bənzər vəziyyətdə olmasını aşkar edir.
Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondu
Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondu (BAMF) – 1992-ci ildə dövlət qeydiyyatına alınmış müstəqil beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilat.
Fəaliyyətə başladığı ilk dövrlərdən qaçqınların və məcburi köçkünlərin problemlərinin həlli məsələsini prioritet vəzifələrdən biri hesab edən BAMF bu istiqamətdə bir sıra konfranslar təşkil etmiş, layihələr həyata keçirmişdir. 1997-ci ilin dekabr ayında Sankt-Peterburq şəhərində Rusiya Coğrafiya Cəmiyyəti, Rusiya Yazıçılar İttifaqının Sankt-Peterburq şöbəsi, Sankt-Peterburq Dövlət Mədəniyyət Akademiyası, Azərbaycan-Sankt-Peterburq Mədəniyyət Mərkəzi ilə birgə «Milli məsələ və qaçqınlar problemi» adlı beynəlxalq konfrans keçirmişdir. Konfransda 30-dan çox ölkənin 100-dən artıq nümayəndəsi işğtirak etmişdir. Konfransın qəbul etdiyi qətnamə BMT və dünya ictimaiyyətinə ünvanrlanmış, əsas diqqət Azərbaycanın problemlərinə yönəldilmişdir. Konfrans zamanı müharibənin Azərbaycana vurduğu ziyanlar sərgilərdə nümayiş etdirilmişdir. Danimarka Qaçqınlar Şurasının maliyyə dəstəyi ilə 2001-ci ilin avqust ayından həyata keçirilməsinə başlanan «Qafqaz regionu qeyri-hökumət təşkilatları üzrə çoxfunksiyalı infoterminal» layihəsinin icrasını BAMF 2003-cü ilin mart ayında başa çatdırmışdır. Bu dövrdə CRİNGO (Qafqazda Qaçqın və Məcburi Köçkünlər üzrə QHT-ləri birləşdirən Şəbəkə) adlı böyük bir şəbəkə formalaşdırılmışdır. 2002-ci ildə Gürcüstan Müstəqil Jurnalistlər Assosiasiyası ilə birlikdə «Qaçqın və məcburi köçkünlərin maraqlarının lobbiləşdirilməsi» layihəsi həyata keçirilmişdir.
CRİNGO-nun Bakı nöqtəsinin üzvü olan BAMF həyata keçirilən bütün layihələrdə və tədbirlərdə, qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış, sosial-məişət, təhsil, sağlamlıq və digər problemlərinin öyrənilməsində və aradan qaldırılmasında fəal iştirak edir.
Patau sindromu
Patau sindromu və ya Trisomiya 13 xromosom anamaliyasıdır. Trisomiya 13 sindromunda hüceyrələrdə 13-cü xromosom cütündə 2 xromosom yerinə 3 xromosom olur. 13-cü xromosom aşağıdakı xüsusiyyətlərə görə fərqlənir. Bu xüsusiyyətlərin birləşməsi Trisom 13 sindromuna tutulmuş uşağlarda müəyyən problemlərə yol açır. 13-cü xromosom uşağın normal inkişafını pozur, yəni uşağın ürəyində, böyrəyində deffektlər əmələ gəlir. Ayrılmamaqlarla bağlı digər xəstəliklər kimi, (məsələn, Daun sindromu və Edvards sindromu), Patau sindromunun döldə yaranması hamilə vaxtı ananın yaşının çoxalması ilə baş verir (orta hesabla 31 yaşdan). Patau sindromu təxminən hər 10000 yeni doğulmuş uşaqdan 1-də olur. Bundan başqa beyinin müəyyən hissəsində inkişaf natamamlığı və böyrəklərin düzgün formalaşmaması. Bu xəstəliyə tutulmuş cavan uşaqlarda ürəkdə müəyyən struktur çatışmamazlığı ola bilər. Bunlara aiddir: Aypara qapağının düzgün açılıb bağlanmaması. Ana bətnində uşağın ağciyər və aorta arteriyalarında qapaqların əmələ gəlməsi.Əlavə xüsusiyyətlərə aiddir: Balaca baş, geniş və basıq burun, gözlərin arasında məsafənin çox olması, gözün altında torbaların əmələ gəlməsi, baş dərisinin soyulması və düzgün formalaşmamış asta eşidən qulaq. Trisomiya 13 sindromuna tutulmuş uşaqlarda boy inkişafı dayanır, çəki artır, ciddi qidalanma problemləri olur, əzələ zəifliyi, tənəffüsdə müəyyən fasilələr. Trisoma 13 sindromuna tutulmuş körpələrin yaşama şansı onların xəstəliyinin ağırlığından asılıdır. Tədqiqatlar göstərir ki, trisom 13 sindromuna tutlmuş körpələrin 5 %-i bir ilə qədər yaşıyır. Trisom 13 sindromunda xromosomlara nümunə. Əgər 13-cü xromosom cütündə 3 ədəd kopya varsa bu trisomiya sindromu adlanır. Əlavə xromosomun olması ruhi və əqli çatışmazlıq yaradır. Bəzən xromosomun paylanması mayalanmadan sonra baş verir. Bədən hüceyrəsindən olan xromosom hüceyrələrdə özünü 2 fərqli nümunədə göstərir. Bu onu göstərir ki, 1-ci hissə hüceyrələr 13 sindromuna yoluxduğu halda yəni 47 xromosoma malik olduğu halda, digərləri normal halda 46 xromosoma malik ola bilər. Bu insanda trisom 13 mozaik olur. Onlar Trisom 13 sindromunun ciddiliyi, kəskinliyi onun 13-cu xromosomdakı əlavə xromosom kopyası daşıyan hüceyrə %-ilə müəyyən edilir. Ümumiyyətlə bütün hüceyrələri Trisom 13 sindromuna tutulmuş insanlarda daha ağır simptomlar müşahidə edilir. Patau sindromu transkolyasiya ilə bağlı irsən keçə bilir. Sağlam insan 13-cü xromosom ilə qalanları arasında dəyişmiş genetik materialın daşıyııcısı ola bilər. Bu yenidənqurma balansla.dırılmış translokasiya adlanır, çünki 13-cü xromosomdan əlavə material alınmır. Bu tipin daşıyıcıları olan insanlar özləri Patau sindromuna məruz qalmamamlarına baxmayaraq, bu xəstəliyə tutulmuş uşağın dünyaya gəlməsinə səbəb olurlar.
Mitoxondrial xəstəliklər
Enerjinin yaranmasında aparıcı rol mitoxondrilərə məxsusdur. İnsanın mitoxondrial DNT-si 2 zəncirli halqavari molekuldan ibarətdir. Mitoxondrial genom 16569 nukleotid, 22 nəqliyyat RNT-si geni, 2 ribosom RNT-si geni, 13 zülal genlərindən ibarətdir. Mitoxondrial DNT 200000-300000 nüsxədə, demək olar ki, tam yumurtahüceyrələrin sitoplazması ilə ötürülür (spermatazoidlər də praktik olaraq mitoxondrilər olmadığı üçün onlarla cüzi ötürülür). Ona görə də, mitoxondrial genlər və bu genlərin mutasiyaları ilə şərtlənən xəstəliklər tam olaraq ana xətti ilə ötürülür. Onu da qeyd etmək vacibdir ki, əksər (təxminən, 800) mitoxondrial zülallar, o cümlədən 80-a qədər tənəffüs zənzirinin polipeptidləri nüvə DNT-si ilə kodlaşdırılır. Onlar endoplazmatik şəbəkənin ribosomlarında sintez olunur və translokasion sistemlərin köməyi ilə mitoxondrilərə daxil olur. Bu sistemlərin ferment kompleksləri də nüvədə kodlaşdırılır. Aydın olmuşdur ki, mitoxondrial DNT-nin replikasiya və traskripsiyası nüvə faktorlarının nəzarəti altındadır. Bundan başqa, mitoxondrilərin əksər genlərinin ekspressiyasının nüvə genləri idarə edir. Ona görə də mitixindrilərin funksiyalarını pozan mutasiyalar həm mitoxondrial, həm də nüvə genomlarında baş verə bilər. Yalnız nüvə genomunda mutasiyalar digər nüvə genləri kini irsən ötürülür. Əgər mitoxondrial gen patoloji mutasiya daşıyırsa, o, adətən, hüceyrədə mitoxondrial genomların yalnız bir hissəsini əhatə edir. Hüceyrədə və ya orqanizmdə mitoxondrial genomların bu heterogenliyi heteroplaziya adlanır. İlk növbədə mitoxondrial DNT-nin mutasiyaları ilə əlaqədar olan xəstəliklər öyrənilib. Nüvə genomunun zədələnməsi ilə əlaqədar olan irsi mitoxondrial defektlər az öyrənilib.
Qars döyüşü (1745)
Döyüş
300px|thumb|Kars Citadel. Nader allowed all the captured wounded soldiers of the Ottoman army return to Kars to seek help.
Passiflora brachyantha
(Passiflora brachyantha) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağbulaq (Pəmbək)
Tarixi
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 26.IV.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Lusaxbyur qoyulmuşdur.
Kakao ağacı
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Həmçinin bax
Kakao
Avreli Viktor
Həyatı
Avreli Viktorun əsərlərindən ən məşhuru "Sezarlar haqqında" traktatıdır. Bu əsərdə o, imperator Oktavian Avqustdan Yuliana qədər 89 imperatorun qısa bioqrafiyasını qələmə almışdır. Adəti üzrə hökmdarların qısa xarakteristikasını verib, ilk növbədə onların əxlaqi keyfiyyətlərini nəzərə çatdırır. O, bir neçə sətirlə imperatorların zahiri təsvirlərini də unutmurdu.
Avrelinin əsərlərində müəyyən möcüzələrə və təbiət əlamətlərinə inam çox yerdə özünü göstərir. Amma qəribədir ki, dini təsir, xüsusilə xristianlığın əlamətləri qətiyyən hiss olunmur. Bu da yüksək imperiya dairələrində hələ köhnə dini ənənələrin möhkəm olduğunu göstərirdi.
Kommunikasiya peykləri
Kommunikasiya peykləri
İlk Passiv Peyk 1960-cı ildə göyə qaldırılan ECHO 1 peykidir. Bu peyk alüminium örtüklü, 62 kiloqram, diametri 30 metr olan bir kürədir və benzoik turşusu vasitəsilə şişirdilmişdir. ECHO 1 peyki ilə ABŞ-nin New Jersey, California və Stump Nack stansiyaları ilə İngiltərədəki Jodrell Bank və Fransadakı Naçnay stansiyaları arasında səs, musiqi və telefon danışıqları nəqli edilmişdir.
Hələ də orbitdə olan ECHO 1 peykinin yerini 1964-cü ildə göyə qaldırılan ECHO II peyki tutmuşdu.
Sabit peyklər
Göy üzündəki xaosların qarşısını almaq üçün orbit boşluqlarının (yuvasının) yerləşdirilməsi İTU tərəfindən həyata keçirilir.
Azərbaycanın süni peyki
Son illərdə yüksək inkişaf tempinə malik olan Azərbaycan öz iqtisadi, enerji və digər sahələrdə uğurlu inkişafı və yürütdüyü siyasəti ilə regional əhəmiyyətli iştirakçıya çevrilib, dünyanın diqqətini özünə cəlb edə bilib.
Peykin istehsalı və orbitə çıxarılması ilə əlaqədar bütün proseslərdə 10-dan çox inkişaf edən dünya ölkəsi ilə yüksək səviyyəli əməkdaşlıq edilib ki, bu da bir daha Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi imicini möhkəmləndirir.
Passiflora capsularis
(Passiflora capsularis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sərt diskin tutumu
Hard diskin xarakteristikası
2)Fırlanma sürəti - Bunu biz "Everest" programı ilə öyrənirik.
Sızdıq Sultan
Kokand xanlığının xidmətində
Bundan sonra Sızdıq Sultan qardaşlarından fərqli olaraq mübarizə dolu həyat yaşamağa başlayır. 1864-cü ildə Kokand xanı Məhəmməd Sultan Səid onu Suzaka hakim təyin edir. Həmin il Türkistan şəhərinin rus ordusu tərəfindən mühasirəyə alındığını eşidincə Sızdıq Sultan kiçik, lakin hərbi təlim görmüş hərbi dəstəsi ilə Süyindik (Sevindik) dərəsi ilə Karatau (Qaradağ) silsiləsini aşaraq Türkistan qalasına köməyə yollandı. Qalanın hakiminə ruslara gecə həmlə etməyin vacib olduğunu bildirdi. Hakim dəstəsinin şəhəri tərk etməsinə razı olmasa da, Sızdıq Sultanın hücum etməsinə mane olmadı. Gecə həmləsindən xəbər tutan şəhər ağsaqqalı məlumatı qarşı tərəfə ötürdü. Rusiya əsgərləri topları və silahları hazır tutaraq gecəni gözləməyə başladılar. Gecə vaxtı Sızdıq Sultan iki yüz əsgərlə qalanı tərk edərək sürətli hücuma keçdi. Düşmən hücumdan agah olsa da dəstənin lap yaxına gəlməsinə imkan verdi və anidən toplardan və silahlardan atəş açdılar. Bununla belə, qazaxlar hücuma davam edərək əlbəyaxa savaşa keçdilər. Bir saatlıq döyüşdən sonra hər iki tərəf geriyə çəkildi. Beş gün sonra şəhərin ağsaqqalı Cantı qala qapısını açaraq düşmənin şəhəri ələ keçirməsinə şərait yaratdı. Bundan sonra Sızdıq Sultan Çimkəndə doğru geri çəkilərək partizan döyüşlərini davam etdirir, Çardərədə və Ağbulaq döyüşlərində iştirak edir. Çimkəndin müdafiəsini uğurla davam etdirən Sızdıq Sultan yeni hücum planı üçün Daşkəndə çağırıldıqdan sonra Çimkənd də işğal edilir.
1865-ci il, aprelin sonunda Çernyayev Daşkənd üzərinə hücuma keçir. İlk öncə Kokandın qoşun komandanı Alimqul üstünlük əldə edir, lakin onun düşmən düşərgəsini mühasirəyə almaq cəhdi uğursuz olur. Əlbəyaxa döyüşlərdə özü güllə yarası alır və bir neçə gün sonra ölür. Bundan sonra Sızdıq Sultan şəhərin müdafiəsini öz üzərinə götürür, divan isə onu Alimqulun yerinə ordu komandanı təyin edir. Sızdıq Sultanın bacarıqlı sərkərdə olması və Çingiz xanın soyundan gəlməsi saraydakıları narahat etməyə başladı. Sui-qəsddən güclə canını qurtaran Sızdıq Sultan Buxara əmirliyinə keçir. 17 iyunda isə general Çernyayev Daşkəndi ələ keçirir.
Macaranga venosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İnsan Hüquqları Günü
İnsan Hüquqları Günü  — BMT Baş Assambleyasının 10 dekabr 1948-ci il  (423 (V) № ) Qətnaməsi ilə hər il,   1950-ci ildən başlayaraq hər il 10 dekabr tarixi İnsan Hüquqları Günü kimi qeyd edilir.
Qlasqo-Koma şkalası
Qiymətləndirilməsi:
< 4 xal = 85% dəyişkən vegetativ status
Bidens lantanoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Paraamblyseius dinghuensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ağ yel
Ümumi məlumat
Ağ yellər mürəkkəb meteoroloji hadisədir və havanın aşağı nisbi rütubətinin (30%-dən az), havanın yüksək temperaturunun ( 25 C-dən yuxarı) , küləyin böyük sürətinin (5 m/san-dən çox) birgə təsiri ilə xarakterizə olunur.Belə kompleks amillər yüksək buxarlanmaya səbəb olur ki, bu da bitkilərin su balansının pozulmasına gətirib çıxarır. Nəticədə kənd təsərrüfatı bitkilərinə öldürücü ziyan dəyir, məhsuldarlıqları aşağı düşür. Ağ yellər bitkiçiliyə mənfi təsir edən əsas amillərdəndir. Onların geniş şəkildə öyrənilməsinə keçən əsrin əvvəllərində başlanmış və sonrakı dövrlərdə inkişaf etdirilmişdir. Bu sahənin inkişafında kemiş SSRİ alimlərinin qatqısı çox mühim rol oynayır. Ağ yel kimi təhlükəli hadisəyə qarşı mübarizə tədbirlərinin görülməsi üçün onların təsir gücünü və coğrafi arealını müəyyənləşdirmək lazımdır.
Ağ yellərin qiymətləndirilməsi meyarları
Bu alim tərəfindən baxılan düstürün köməyi ilə dənli bitkilərin ağ yel tərəfindən zədələnməsi göstəriciləri hazırlanmışdır. Bunlarla bərabər o ağ yellərin aqrometeoroloji göstəricilərini müəyyənləşdirmiş və onları intensivliyinə görə zəif, orta, intensive və çox intensiv qradasiyalara ayırmış və yuxarıda adı çəkilən dərəcələrini qiymətləndirmişdir. Məsələn, çox intensive yellər bitkiləri vegetative hissəsini güclü zədələyə bilər. Bir neçə gün ardıcıl davam edən ağ yellər bitkilər üçün böyük təhlükə yaradır.
Lətifə Məmmədova
Həyatı və fəaliyyəti
1961-ci ilin avqust ayının 19-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1986-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (h/h BDU) tarixçi, tarix müəllimi ixtisası üzrə bitirmiş, komsomol, sovet və partiya orqanlarında çalışmışdır.
Ailəlidir. Üç övladı və iki nəvəsi var.
Təltif və mükafatları
Lətifə Məmmədova kitabxana sahəsində göstərdiyi xidmətlərə görə müxtəlif illərdə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin, habelə Mədəniyyət İşçilərinin Həmkarlar İttifaqının Fəxri fərmanları ilə mükafatlandırılmışdır. 2016-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı, habelə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Fəxri Mədəniyyət İşçisi" döş nişanı ilə təltif olunmuşdur.
Mesxeti atabəyliyi
Mesxeti atabəyliyi yaxud Samstxe atabətliyi — Samstxe eristavlığının Elxanilər tərəfindən statusunun yüksəldilməsi nəticəsində yaranmışdı. 1628-ci ildə bu status Mesxetiyanı işğal edən Osmanlı imperiyası tərəfindən ləğv edildi və Çıldır əyalətinə qatıldı. İdarəçiləri gah çar, gah prins, gah da atabəy adlanırdı.
Xristian Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyası
Tərkibi
Tərkibinə Belçika əhalisinin 16%-ni təşkil edən 1,7 milyon üzvü olan 22 regional federasiya və 16 sahə həmkarlar ittifaqı daxildir.
Ox (III mövsüm)
Aktyor seçimi
Moyra Kuin obrazının ikinci mövsümün iyirminci seriyasında ölməsindən sonra həmin personajı canlandıran aktrisa Süzanna Tompson serialı tərk etmişdir. Personajın öldürülməsini serial yaradıcıları onun xarakteri ilə izah edirlər. Belə ki, Moyra sirlər saxlamağa meylli olduğuna görə onun digər personajlarla münasibəti küsmə və barışma ardıcıllığından ibarət idi ki, serial yaradıcıları da bunun ”Ox”u “sabun operasına çevirəcəyi”ndən çəkinirdilər. Aktrisa özü qeyd edir ki, ''“ssenaristlər...çoxlu sayda kənar süjet xəttləri istəmirdilər...Moyranın əsas personaja çevrilməsi üçün onun ssenari xəttini əsaslı inkişaf etdirmək lazım idi. O, yalnız Oliverə görə narahat olmayacaq qədər kifayət qədər böyük fiqur idi.”'' Oliverin Honkonqdan zəng edərkən eşitdiyi avtocavabı yazmaq üçün on üçüncü seriyanın çəkilişləri zamanı Süzanna Tompson müvəqqəti seriala qaytmışdır. 170px|thumb|left|Serialda Malkolm Merlin rolunu canlandıran Con Barroumen üçüncü mövsümdə ilk dəfə əsas aktyor heyətinə qaldırılmışdır. “Ağılasığmaz” seriyasının yayımlanmasından sonra 15 may 2014-cü ildə Malkolm Merlin rolunu canlandıran aktyor Con Barroumenin əsas aktyor heyətinə qaldırılması elan edilmişdir. İkinci mövsümün finalında Teya Merlinlə birlikdə naməlum istiqamətə getdiyinə görə, bir çoxları onun üçüncü mövsümdəki rolunu Teyanın süjet xətti ilə əlaqələndirirdilər. Barroumenin sözlərinə görə o, ''“Teyaya güclü və sinik insan olmağı öyrədəcək. O, artıq güclü şəxsiyyət olsa da, daha güclü olmağa ehtiyacı var.” Aktyorun fikrincə Malkolm həm də “itirdiyi ailəsini yenidən hiss etməyə ehtiyac duyur. O, nəzarətə öyrəşdiyindən daim nəzarət etməyə meyllidir...Malkolm eqoistdir. O, ideya uğrunda canından keçəcək biri deyil.”'' İkinci mövsümün başlanğıcında Manu Bennetin əsas aktyor heyətinə qaldırılmasını əsas gətirən fanatlar, Malkolm Merlinin üçüncü mövsümdə əsas antaqonist olması ehtimalını da irəli sürmüşdülər. Həmin ideyanın xeyrinə olaraq qeyd edilirdi ki, Oliverin bütün səylərinə baxmayaraq, Qleydsi dağıdan və sağ qalmağı bacarmaqla Oliverə qalib gələn yeganə personaj Merlin olmuşdur.
Yazılması
Rey Palmer personajının əlavə edilməsinin əsas səbəbi prodüsserlərin serialı “silkələmək”, ona yumor payı əlavə etmək və Felisiti üçün partnyor yaratmaq (zarafat səhnələri üçün iki nəfərin olması tələb edilir) istəyi idi. Quqqenheym dərhal fanatlara bildirir ki, ən azı “Ox” da Palmerə komikslərdə olduğu kimi kiçilmək bacarığı verilməyəcək. Malkolm Merlinin tipik canidən fərqləndirilməsinə qərar verilmişdir. Quqqenheymin sözlərinə görə, Malkolmun “dəqiq müəyyən edilmiş şərəf kodeksi var”. Bu həm də o anlama gəlir ki, o, Oxun sirrini Teyaya açmayacaq, çünki, bu, Oliverin sirridir. Bununla yanaşı yaradıcılar həm də, Moyra Kuinlə tətbiq edilmiş yanaşmanın – bir personaj Oliverin özünün də xəbəri olmadan onun sirrinə bələd olur – yenidən istifadə edilməsini də istəmirdilər. Royun orqanizmində mirakuru qalmasından şübhələndiyi seriya, Roy Harperin komikslərdə narkotik asılılığından əziyyət çəkməsinə istinadən yaradılmışdır. “Günahkar” seriyasında Ted Qrantla münaqişə, fanatlara gələcəkdə qəhrəmanın başına nəyin gələ biləcəyini göstərmək üçün əlavə edilmişdir.
Final seriyasında bəzi suallara cavab vermək üçün Barri Allenin kiçik kameosundan istifadə edilmişdir. Quqqebheymin sözlərinə görə, bu, ilk növbədə Ox komandasının nəyə görə mürəkkəb anda kömək üçün Fleşə müraciət etmədiyinə cavab verməli idi. Həmçinin şouranner qeyd edir ki, final seriyasında əhəmiyyətli personajlardan birinin öldürülməsi nəzərdə tutulmuşdu. Sonradan məlum olur ki, ölməli olan personaj mövsümün əsas antaqonisti Ras al-Quldur.
Çəkilişlər
Serialda Vəhşi pişik rolunu canlandıran aktyor Cey Ramirez bildirir ki, onun döyüş sənəti sahəsində artıq təcrübəsi var, o, vaxtilə karate və taekvondo, həmçinin məktəb illərində boksla məşğul olmuşdu. Rola hazır olmaq üçün çəkilişlərə başlamazdan əvvəl də aktyor dostu ilə birlikdə idman məşqləri etmişdir. Bir neçə seriyada Kupidon rolunu canlandıran aktrisa Emi Qamenikə oxatmanın öyrədilməsi üçün xüsusi mütəxəssis dəvət edilmişdi. Üçüncü mövsümdə Makolm Teyaya döyüş sənətinin əsaslarını öyrədir. Tryukların qurucusu olan Ceyms Bemford qeyd edir ki, Malkolm çox sərt müəllimdir və onun dərsləri “hərbi hazırlıq məşqlərini” xatırladır. Mövsümdə Teyanın məşqləri Malkolmun Korto Maltezedəki evində keçirilir və bu məkanın çəkilişləri üçün Vankuverdəki Kasa Miya maikanəsi istifadə edilmişdir.
Mövsümün sonuncu seriyasının çəkilişləri 8 – 18 apreldə baş tutmuş, Oliver və Rasın final qarşılaşması səhnəsi isə Klivlend dambasında çəkilmişdir.
Kostyum dizaynı
Üçüncü mövsümdə izləyicilərə kostyum dizayneri Maya Mani və rəssam Endi Pun tərəfindən dizayn edilmiş bir neçə yeni kostyum təqdim edilmişdir. Arsenal kostyumu da Ox kostyumu kimi dəridən hazırlanmış və rahat dartılan materiallar əlavə edilmiş, buna baxmayaraq, bəzi əsaslı fərqlərə malik olmuşdur: ilk növbədə çiyin və sinə hissəsinə rahat hərəkətə imkan verən kəndirlər əlavə olunmuş, ox qabı isə müvafiq qapaqla təmin edilmişdir. Mövsümün sonunda bu kostyumu Teya geyinir və buna görə də kostyumda bəzi dəyişikliklər edilərək o, aktrisa Uilla Hollandın incə bədəninə uyğunlaşdırılmışdır.
Göyçək Fatma (film, 1988)
Məzmun
Film Göyçək Fatmanın başına gələn əhvalatlardan bəhs edir.
Fikrət Həşimov
Həyatı
2010-cu ildə Ərzurum I Beynəlxalq Rəssamlıq Simpoziumunda sərgilənən əsərlərinə görə mükafata layiq görülmüşdür. Mükafatı Türkiyə Cümhuriyyəti Səhiyyə naziri təqdim etmişdir.
Teymur Rüstəmov
Teymur Aslan oğlu Rüstəmov — Azərbaycan heykəltaraşı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü (1991).
Con Milton
"Pəhləvan Samson" faciəsi
Məlum olduğu kimi Milton dövrünün siyasi dilində royalistləri fələstinlilər adlandırırdılar. Burada bir tərəfdə təmtəraqlı Qəzzə, Dəlilə, Qarafa, sərxoş lordlar və fələstinlilərin bordanmış kahinləri dayanırsa, o biri tərəfdə Samson durur. Bir tərəf kübar dairələri, istismarçıları təmsil edirsə, o biri tərəf xalqı, əzilən kütləni təmsil edir. "Pəhləvan Samson" faciəsində surətlər daha dolğun və hərtərəfli verilmişdir. Samsonun özünün səciyyəsi hərəkətdə və inkişafda göstərilir. Onun bir döyüşçü, oğul, ər, qəbilə üzvü kimi duyğu və düşüncələrinə dərindən nüfuz edilir. Milton inqilabın mahir bilicisi kimi, qəhrəmanın hərəkət və psixologiyasındakı dönüşləri düzgün əks etdirir. Əsər süjet, quruluş və surətlərin təqdimi baxımından da şairin poemalarından daha bütöv və bitkindir.
Gerb
Gerb aşağıdakı əsas qruplara bölünür: dövlət gerbləri, torpaq gerbləri (şəhər, vilayət, quberniya, əyalət və s.), korporativ gerbləri (orta əsr sexləri), nəsil gerbləri (zadəgan nəsilləri).
Qaral
Qaral — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Hamamlı (Spitak) rayonunda kənd.
Belçika Ümumi Əmək Federasiyası
Tarixi
1898-ci ildə yaradılmışdır. 1937-ci ildən hazırkı adını daşıyır.
Tərkibi
Digər həmkarlar ittifaqlarından fərqli olaraq, hansısa peşə və ya sənət deyil, iqtisadiyyatın sahələri üzrə təşkil olunmuşdur. Federasiya 14 həmkarlar ittifaqını, İctimai Xidmətlər Birliyi, Metal İşçiləri Birliyini və 36 regionlararası ittifaq orqanını əhatə edir.
Hyoqo prefekturası
Hyoqo prefekturası ( Hyōgo ken) — Yaponiyanın Honşu adasında yerləşən Kansai regionunda prefektura.
Basketbol topu
Spalding
2006-cı ilin iyununda NBA 2006–2007-ci mövsüm üçün yeni rəsmi top təqdim etdi. Bu yeni Spalding (Cross Traxxion) topu idi. Yeni dizayn və fərqli örtüyə malik olan topu oyun zamanı daha rahat tutmaq və hiss etmək mümkün idi. Süni materialdan hazırlanan bu top dəri topla müqayisədə daha dözümlü idi. Bu qərarı NBA son 35 il ərzində verdi. Ancaq oyunçuların etirazları əsasında assosiyasiyanın komissarı Devid Stern 11 dekabr 2006-cı ildə yenidən dəri topla oynamağa qərar verdi. 2007-ci ildə Spalding Dünya küçə basketbol turu Ball4Real (stritbol) yarşlarının rəsmi top təminatçısı oldu.
Hacıalılı (Qəbələ)
Tarixi
Hacıallı adının hansı mülahizələrinin doğru olub-olmadığını tarixçilərin öhdəsinə buraxırıq. İndiki Hacallının yerləşdiyi ərazilər çox qədim bir dövrdən yaşayış məskənidir. Bu dövr ilk tunc dövrüdür. Bu dövr özünə xass cəhətləri ilə digər dövrlərdən fərqlənir. Belə ki, məhz bu dövrdə insan yeni texnologiyaya yiyələndi. O, təmiz misdən daha davamlı olan tunc qatışığını kəşf etdi. Bu tarix eramızdan əvvəl təxminən 3750—2900–cü iləri əhatə edir və erkən tunc dövrü adlanır. Erkən tunc dövrünün Hacallıda olan Kurqan qəbir abidəsi buralarda yaşayış tarixinin eramızdan əvvəlki vaxtlara təsadüf etdiyinə əyani sübutdur. Artıq eneolit dövründən fərqli olaraq insan torpağı toxa ilə deyil, xış ilə şumlayır, bu zaman qoşqu heyvanlarından istifadə edirdi. Tunc alətin təsərrüfata tətbiqi, əsasən materialın möhkəmliyi, qoşqu heyvanlarının istifadəsinə imkan verdi, bununla da daha geniş sahələrin əkilməsinə şərait yarandı. Süni suvarma sisteminin yaranması da məhz Tunc dövrünə təsadüf edir. Tunc alətlərdən istifadə etməklə Hacallı ərazisində yaşayan ilk insanlar şimaldan su kanalı çəkmiş, Pirəlli meşəsinin qaynama bulaqlarını isə mənbə kimi istifadə etmişlər.
Mədəniyyəti
Hacallı kəndində orta məktəb, xəstəxana, mədəniyyət evi, kitabxana və uşaq baxçası fəaliyyət göstərir. Arxeoloji abidələrdən kurqan (ilk tunc dövrü) və qəbiristan (antik dövr) var.
Akif Əsgərov
Akif İzzətulla oğlu Əsgərov — heykəltaraş, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2018).
Həyatı
1940-cı ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1958-63-cü illərdə Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbini bitirdikdən sonra 1963-69-cu illərdə İ. Repin adına Sankt-Peterburq adına Boyakarlıq, Heykəltaraşlıq, Memarlıq Akademiyasında M. K. Anikuşinin emalatxanasında təhsil almışdır. Dəzgah və monumental heykəltaraşlıqla məşğuldur.
Filippo İnzaqi
Juventus
İnzaqi "Yuventus" a 1999-cu il UEFA Intertoto kubokunu qazanmaqda kömək etdi, Rostov-a qarşı yarımfinalda beş qol, Rennes-ə qarşı finalda isə o mövsüm UEFA Kuboku üçün "Yuventus" a vəsiqə qazandı. "Yuventus" "Lazio" ya qalib gələrək son oyun günündə məğlubiyyətə uğradığı üçün İnzaqi A Seriyasında 15 qol vurdu. Növbəti mövsüm İnzaqi A Seriyasında 11 qol vurdu, çünki Juventus ardıcıl ikinci mövsüm liqada ikinci oldu; Həm də UEFA Çempionlar Liqasında Hamburger SV-yə 4: 4 hesablı heç-heçə vurmaqla beş qol vurdu, Juventus ilk dövrədə məğlub olmasına baxmayaraq. Bütün yarışlarda 16 qolla, ardıcıl üçüncü mövsüm "Yuventus" un ən yaxşı qol vuran oyunçusu oldu.
Milan
İnzaqi məşqçilik karyerasına 2012–13 mövsümünün əvvəlində, Milanın Primavera (19 yaşadək) komandasının baş məşqçisi kimi iki illik müqavilə imzalamışdır.
Midiya (bölgə)
Etimologiyası
X əsr ərəb müəllifi Yəqubinin Azərbaycanda yaşaması haqqında məlumata əsaslanırlar: "Azərbaycanın şəhər və mahallarının əhalisi əcəm azəriləri ilə Babəkin olduğu əl – Bəzz şəhərinin sahibləri qədim Cavidanilərin qarışığıdır". Q. Qeybullayev qeyd edir ki, bu məlumatda atropatenlilərin hamısının azəri dilində danışması göstərilmir. Sübut olunmuşdur ki, azəri dilinə aid materiallar Cənubi Azərbaycanın şimal – şərq kuncünə – Ərdəbil mahalına aiddir. Həm də qeyd olunur ki, bu dildə məlumatlar XIV əsrə qədər gəlir, halbuki XIV əsrdə Cənubi Azərbaycan ərazisində əhalinin İranmənşəli dildə danışdığını demək yalnız elmi naşılıqdır. Heç olmasa ona görə ki, artıq bu zaman Azərbaycan ədəbi dili mövcud idi.
Tarixi
Maday (Matay) əvvəlcə müstəqil bir böyük tayfanın, sonra tayfa ittifaqının və er. əv. 673-cü ildən dövlətin və ölkənin adıdır. Deməli, Maday həm etnonim, həm də etnotoponimdir. Midiya dövləti yaranandan sonra Maday etnonimi bu dövlətin əhatə etdiyi ərazidə həm madayların, həm də başqa dillərdə danışan tayfaların ümumiləşdirilmiş midiyalı adına çevrilmişdir. Son araşdırmalar Maday, Matay etnosunun iranmənşəli yox, türkmənşəli olduğunu göstərmişdir.
Toponimləri
Midiya toponimlərinin çoxu er. əv. IX əsrin 80-ci illərindən er. əv. VII əsrdə Midiya dövlətinin yaranmasına qədər qonşu Assuriya çarlarının Manna və Midiya tayfalarının ərazilərinə vaxtaşırı qarətçi hərbi səfərləri haqqında yazdırdıqları salnamələrdə çəkilir. Semit mənşəli assur dilinin qrammatika qaydalarına uyğun surətdə yazıldıqlarına görə (məsələn, k, n, r, ş səslərinin qoşalaşdırılması, adların sonunda adlıq hal şəkilçisi kimi u səsinin əlavə edilməsi, v səsinin olmadığına görə onun m səsi ilə, ç və c səslərinin olmadığına görə onların s və z səsləri ilə verilməsi, adların sonlarındakı y səsinin düşümü və s.) toponimlərin yerli tələffüz formalarını dəqiq bərpa etmək çətin olmuşdur.
Nikolay Piroqov
Həyatı
Bu müddətdə o, anatomiyaya böyük diqqət yetirirdi. Meyidləri dondurmaqla mişarlama üsulundan N.İ.Piroqov istifadə etməklə o, orqanların üçölçülü qarşılıqlı münasibətini öyrənmişdir. Piroqov özü bunu “buz anatomiyası” adlandırırdı.
5-Zədəsi yüngül olan xəstələr və ya yarası səthdə olan xəstələr.
Acalypha hispida
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qrenlandiya
Adın etimologiyası
Qrenlandiya adı iki dan sözündən — grøn (yaşıl) və land (yer, torpaq, el, ölkə) sözlərindən ibarət olub "yaşıl el", "yaşıl diyar" mənasını verir. Azərbaycan dilinə Qrenlandiya sözü rusca Гренландия sözündən keçib.
Aftandil Babayev
Həyatı və fəaliyyəti
2007-ci ilin fevral ayında Azərbaycan Republikası Milli Bankı İdarə Heyəti sədrinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Hirkan məryəmnoxudu
Meyvə
Fındıqcalar 1 mm uzunluqdadır, şarşəkillidir, vəziciklidir.
İstəxri
right|thumb|200px|İstəxrinin xəritələrindən biri İstəxri (tam adı: Əbu İshaq İbrahim ibn Məhəmməd əl–Farisi əl–İstəxri ) (850—934), İranda (ehtimal Farsda İstəhrdə) doğulmuş ərəb coğrafiyaçısı və səyyahı. Bir sıra Orta Şərq ölkəsinə, ola bilər Məğribə, Siciliyaya və Əndəlusa də səyahət edib. Şəxsi müşahidələrin və ədəbi materialların əsasında, içində Qərbi Hindistandan Mərakəş və İspaniyaya qədər olan müsəlman ölkələrinin coğrafi, siyasi və statistik təsvirini verən "Məmləkətlərin yolları kitabı" (Kitab əl məsalik vəl-məmalik) əsərini yazıb (930-933, 950 məşhur olub).
Bu əsərdə hər kıtabın rəngli xəritələrı əlavə edilmişdir. İstəxri, həyatının böyük hissəsini Bağdadda keçirmiş ve Səmərqənd şəhərində vəfat etmişdir. İbn Haukal ilə birliktə çalışmış. İstəxrinin əsəri bir çox ərəb və iranlı tarixçilərin əsərlərinə təsir edib.
Dərman məryəmnoxudu
(Teucrium marum) - cinsinə aid bitki növü.
Toppuztikan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Əfəndi (Pəmbək)
Tarixi
Rayon mərkəzindən 5–7 km cənub-şərqdə, Pəmbək çayının sağ qolu üzərində, Qursalı kəndi ilə Saral kəndinin arasında yerləşir. Hamamlı rayonu təşkil edilənə kimi, 1937-ci ilə kimi, Quqark (Qarakilsə) rayonunun tərkibində olmuşdur. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Əhalisi
Kənddə 1897-ci ildə 238 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.
Giriş/çıxış məhdudlaşdırması
Giriş/çıxış məhdudlaşdırması (en. input/output-bound (I/O-bound) ~ ru. ограничение по вводу-выводу ~ tr. giriş/çıkış sınırlı) – saxlanma qurğusunda (diskdə) uzunmüddətli oxuma və yazma əməliyyatları səbəbindən kompüterin mikroprosessorunun işinin ləngiməsi halı. Maşın o zaman giriş-çıxış məhdudlaşdırmasında olur ki, yerinə yetirilən iş tez-tez yazılmış informasiyaya müraciət olunmasını tələb edir, ancaq verilənlərin ötürülməsi kanalı və ya saxlama qurğusu mikroprosessorun işləmə sürəti ilə müqayisədə çox yavaşdır. Məsələn, mikroprosessor diskdə yazılmış böyük verilənlər bazasında tez dəyişiklik edə bilir, ancaq, əgər oxuma-yazma sürəti nisbətən yavaşdırsa, kompüter giriş-çıxış məhdudlaşdırılmasında olur. Əgər yalnız giriş və ya yalnız çıxış informasiyasının mikroprosessora çatdırılmasını məhdudlaşdırırsa, onda kompüter, sadəcə, giriş və ya çıxış məhdudlaşdırmasında olur.
Qərbi-Zadunay bölgəsi
Regionun sahəsi — 11 209 km². Əhalisi — 994 698 nəfər (2011-ci ilin məlumatları). 2001-ci ildə işsizliyin səvviyəsi 4,1 % təşkil edirdi.
Qanşirəli böyürtkən
Azərbaycanda yayılması
Talışda təbii halda rast gəlinir.
Fridrix Avqust fon Kaulbax
Həyatı
O, 2 iyun 1850-ci ildə Hannoverdə anadan olub. Fridrix Avqust fon Kaulbax Hannoverdə saray rəssamı olan Teodor Fridrix Uilhelm Kristian Kaulbaxın (1822-1903) oğlu olub. Həmçinin Uilhelm Kaulbaxın yaxın qohumu olub. O rəssamlığı atasından öyrənib daha sonra Nürnberqdə incəsənət və peşə məktəbində Auqust fon Krelinqin yanında təlim keçib. O, rəssam Hans Holbeyni qabaqlamaq üçün səylər göstərib.
Sportinq Lissabon FK
Beynəlxalq arenada
UEFA Kuboklar Kuboku
Aqata mükafatı
Mükafatlar
Qaliblər və namizədlər.
Byenxoa
Sənayesi
Qara (polad təbəqələrin, boruların, tikinti metal konstruksiyaların istehsalı – "Bi-Eyçstil faktori" və s.) və əlvan (mis məftil, alüminium profillər və s.) metallurgiya; kimya, o cümlədən fosfor, azot və kompleks gübrələr ("Vyetnam-Capan fertilayzers" və s.); neft-kimya – avtomobil təkərləri ("Yokohama-Vyetnam Ci-Bi"), polivinilxlorid, plastik kütlə, boyalar və yuyucu vasitələr; neft emalı ("Şell-Vyetnam"); mikrobiologiya – insektisidlər, herbisidlər, fungisidlər ("MAP Pasifik- Vyetnam" və s.); əczaçılıq; maşınqayırma: avtomobil və motosikllərin quraşdırılması və təmiri, dizel mühərrikləri, avtomobil detal və hissələri, kənd təsərrüfatı texnikası üçün ehtiyat hissələri istehsalı; elektronika sənayesi, o cümlədən çap sxemləri, ofis avadanlıqları və kompüterlər ("Fucitsu" və s.), radioqəbuledicilər, televizorlar, telekommunikasiya avadanlıqları ("Donako"); elektrotexnika sənayesi – transformatorlar, elektrik motorları ("Mabuçimotor-Vyetnam"), paltaryuyan maşınlar, soyuducular ("Sano" və s.), elektrik kabelləri və s. Sement, şüşə və çini sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir. Yeyinti sənayesi inkişaf etmişdir; həll olan qəhvə, toz halında süd ("Nestle"), köpüklənən şərab ("Moskva Şampan şərabları zavodu"), tütün məmulatları istehsal olunur.
Sona Mehmandarova
Sona Mehmandarova — 1912-ci ildə dünya əhəmiyyətli gözəllik yarışmasının qalibi azərbaycanlı qadın. O, Rusiya imperiyasında təşkil olunan gözəllik müsabiqələrinin də laureatı olmuşdu.
Tübək (Avurğazı)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Təbriz Cizgi Filmi Muzeyi
Muzey iki qalereyadan ibarətdir. Burada müəllifi dünyanın ən görkəmli karikaturaçıları olan 60 orijinal əsər saxlanılır. Muzey həmçinin siniflərə, kitabxanaya və idminstrativ bölməyə malikdir. Muzeyin arxivində yüzlərlə ölkədən iki mindən çox orijinal əsər saxlanılır. Muzey Təbriz şəhərinin karikaturaçıları ilə birlikdə hər il onlarla festival təşkil edir. Buna misal olaraq 12 bölməlik Təbriz festivalını, 6 bölməlik Təbriz Vətəndaşlıq festivalını, Müqavimət festivalını və bəzi milli festivalları göstərmək olar.
Ələkbər Tağıyev
Musiqi
Ələkbər Tağıyev mahnı yazmağa 1958-ci ildən – oğlu Xaliq Tağıyevin anadan olmasından sonra başlayıb. İlk mahnısı olan "Qonşu qız" mahnısını da Gəncədə yaşadığı illərdə yazıb. Həmin vaxtlar Ələkbər Tağıyev yazdığı mahnıları ilk olaraq, musiqiçi, eyni zamanda yaxın dostu Akif Bakıxanova göstərir və onunla məsləhətləşirdi. "Qonşu qız" mahnısının qazandığı uğurdan ruhlanan bəstəkar qısa müddətdə "Şirin arzular", "Sən gəlməz oldun", "Dinə bilmədim", "Bakı gecələri", "Azərbaycanım mənim" kimi mahnılar bəstələyib. Ələkbər Tağıyevin mahnı yaradıcılığı konservatoriya-bəstəkarlıq məktəbi keçməmiş digər istedadlı müsiqiçilərin də həvəsini artırdı və onları yaradıcılığa ruhlandırdı.
İbrahimxəlil Tamıyev
İbrahimxəlil Məhəmmədəli oğlu Tamıyev — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1997)
Şiva
Sanskrit dilində Şiva boz-qara, civə rəngli deməkdir. Şivanın simvolu linqamdır, Yeri Göylə birləşdirən parlaq sütundur, fallik kultun nişanəsidir. Şivaya həmçinin məhsuldarlıq tanrısı kimi tapınırlar. Şivanın ikinci obraz-təzahürünə Nataracə adı verilib (burada nata rəqs, aktyor, racə isə sultan mənalarında anlaşılır). Beləliklə, dini rəvayətlər Şivanı "rəqs sultanı" təqdim edir.
Qarayara
Tarixi məlumat
Qarayara qədim zamanlardan "müqəddəs od", "fars odu" və s. adlar altında məlumdur. S.S. Andreyevski (1788) Uralda öz-özünü yoluxdurma təcrübəsi ilə insan və heyvanların qarayarasının identikliyini müəyyən etmişdir. Alman tədqiqatçısı Pellender (1849) qarayara basillərini xəstə heyvanların qanından almışdır. Baytar həkimi F. Brauell Rusiyada (1857) qarayaratörədici mikrobunu ölmüş adamın qanında tapmışdır. Robert Kox (1876) süni qidalı mühitlərdə xəstəliyin törədici mikrobunun təmiz kulturasını almış, onun spor əmələgətirmək qabiliyyətini aşkar etmiş və eksperimentdə siçanlar üzərində qarayara infeksiyasını tədqiq etmişdir. Lui Paster ilk dəfə olaraq qarayara infeksiyasının spesifik profilaktikası üçün canlı peyvənd (vaksina) təklif etmişdir.
Duayt York
Duayt Eversli York (3 noyabr 1971, Kanaan, Trinidad və Tobaqo) — Trinidad və Tobaqo futbolçusu.
Koreya müharibəsi
Əlavə
1947-ci ilin mayında Cənubi Koreyanın Milli Məclisinə demokratik seçkilər keçirildi, keçid hökuməti yaradıldı.Cənubi Koreyada dövlət quruculuğu sahəsində ən mühüm tədbir 1948-ci ilin avqustunda Koreya respublikası yaradılmasının elan edilməsi oldu. Liberal partiyasının lideri Li Sın Man Koreya Respublikasının ilk prezidenti seçildi. Buna cavab olaraq Şimalda da 1948-ci ilin 25 avqustunda Koreya Ali Xalq Məclisi yaradıldı. Məclis 1948-ci ilin 9 sentyabrında Koreya Xalq Demokratik Respublikasının yaradıldığını elan etdi. Nazirlər Kabinetinə başçılıq Kim İr Sena tapşırıldı. O, eyni zamanda Koreya Əmək partiyasının sədri də seçildi. Beləliklə də Koreyanın iki yerə bölünməsi hüquqi baxımdan da təsbit olundu.
Elə bu səbəbdən də Sovet İttifaqının təlimatı ilə KXDR rəhbərliyi Cənubi Koreyaya qarşı hərbi təcavüzə qərar verdi. 1950-ci ilin 25 iyununda səhər tezdən KXDR silahlı qüvvələri bütün sərhəd boyunca Cənuba qarşı hərbi əməliyyatlara başladılar. Həm də bu zaman Şimal elan edirdi ki, hərbi əməliyyatların başlanmasında Cənub günahkardır. Bu baxımdan 1990-cı ildə sovet mətbuatında Koreya müharibəsi dövründə KXDR baş qərargah rəisinin müavini olmuş, 1955-1956-cı illərdə SSRİ-də səfir işləmiş, siyasi motivlərə görə vətənə qayıtmaqdan imtina etmiş Li San Çanın dərc edilmiş məlumatı çox şeyi açıqlayır. Li San Çan bildirmişdir ki, müharibəni Şimali Koreya başlamışdır, təşəbbüs Kim İr Sen tərəfindən irəli sürülmüşdür və İ.V.Stalin tərəfindən bəyənilmiş və dəstəklənmişdir. Hərbi əməliyyatların bütün sərhəd boyunca aparılması, mütəşəkkil şəkildə müəyyən edilmiş istiqamətlərdə hücumlar edilməsi və qısa bir zaman kəsiyində böyük ərazilərin ələ keçirilməsi də müharibənin əvvəlcədən yüksək səviyyədə planlaşdırıldığına dəlalət edir. Belə ki, 38-ci en dairəsi boyunca cəmləşdirilmiş Şimali Koreya silahlı qüvvələrinin qəflətən hücumu artıq üç gündən sonra Seulun işğalı ilə nəticələnmişdi. Cənubi Koreya olduqca ağır bir duruma gəlmişdi.
Hərbi əməliyyatların getdiyi bir zamanda 1951-ci ilin iyun ayından atəşin kəsilməsi və barış danışıqlarına başlamaq haqqında razılaşma əldə edildi. Danışıqlar təklifi Şimali Koreyadan, təbiidir ki, Sovet İttifaqının təşəbbüsü və razılığı ilə gəlmişdi. Danışıqların getdiyi dövrdə hərbi əməliyyatlar hələ də davam etdirilirdi. Nəhayət, sovet lideri İ.V.Stalinin 1953-cü ilin martında ölməsi, bunun ardınca ali siyasi hakimiyyət daxilində mübarizənin güclənməsi və kəskinləşməsi səbəbindən Sovet İttifaqı təqdim olunan şərtlərə razı oldu. 1953-cü ilin iyulunda Phanmuncom kəndində \Keson şəhərinin yaxınlığında\ tərəflər arasında barışıq haqqında saziş imzalandı.
Qeyd edək ki, istər danışıqlarda, istərsə də barışıq haqqında sazişin imzalanması prosesində Çin də «könüllülər» adından iştirak edirdi. Sazişin şərtlərinə görə Şimali Koreya və Cənubi Koreya arasındakı sərhəd yenə də 38-ci en dairəsindən keçirdi. İki Koreyanın durumunda heç bir dəyişiklik olmadı. Yalnız Sovet İttifaqı və ABŞ-nin Koreyadan çıxmayacaqları gerçəkləşdi. Halbuki, sazişin şərtlərinə görə xarici qoşunlar 90 gün ərzində Koreyadan çıxmalı idi. Koreyanın birləşdirilməsi və bərpası üzrə BMT-nin Komissiyası ölkənin gələcəyi haqqında tədbirlər hazırlamalı və həyata keçirməli idi.
Yeni İrlandiya
Tarixi
1870-ci illərdə taçirlər ada sakinlərini kütləvi şəkildə qula çevirərək Avstraliyaya və Samoaya aparırlar. 1879-ci ildə adada markiz de Ray insanları aldadaraq ağları ora cəlb edirdi. İnsanlara yararsız torpaqları satırdı. Adaya gələn ağlarən çoxu ya açlıqdan yada malariyadan həlak ölüur. Sağ qalanlar Avstraliyaya aparılmışdır. Markiz isə bir müddət sonra Fransada dəlilikdən ölür. 1885 - 1899-ci illərdə Yeni İrlandiya Almaniya imperiyasının prorektoratlığına verilir. 1899 - 1914 illərdə «Yeni Meklenburq» adlandırırlır.
Paraphytoseius bhadrakaliensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Vəba
Səbəbləri
İnsanlar adətən təmiz olmayan ərzaqları yeməklə yaxud çirkli su içməklə vəbaya yoluxurlar. İnsanlar vəbaya yoluxduqları zaman kəskin ishal müşahidə edilir və vəba bakteriyası onların nəcislərində canlı qalır. İnkişafda olan ölkələrdə kanalizasiya adətən yaxşı vəziyyətdə olmur. İshal digər insanların istifadə etdiyi suya qarışdığı zaman, vəba yayıla bilər. Məsələn, çirkab suları (insan tullantıları) çoxlu sayda insanın istifadə etdiyi çayın suyuna qarışarsa, insanlar aşağıdakı hallarda vəbaya yoluxa bilərlər: Bu, inkişaf etmiş ölkələrdə vəbanın ən geniş yayılmış səbəbidir. İnsanlar tərkibində vəba bakteriyası olan sudan tutulmuş və inkişaf etmiş ölkələrə satılmağa göndərilən istridyə kimi dəniz məhsullarını yeyirlər.
Diqqət çəkən hallar
Vəba səbəbilə vəfat etdiyi hesab edilən digər məşhur şəxslərə daxildir:
Süleyman Mirzəyev
Həyatı
Oranı 1972-ci ildə bitirir və bir neçə ay sonra ailə həyatı qurur. İki övladı olur. 1980-ci ildə Xankəndi şəhərində həkim vəzifəsində çalışır. Həmin illərdə onun bir çox kitabları işıq üzü görür.
Taxıl
Çılpaq dənli bitkilər
Endosperm – (unlu nüvə) dənin qidaya sərf olunan əsas hissəsidir. Buğdada 80-85%, çovdarda 75-80%, qarğıdalıda 70-75%, arpada 60-68%, vələmirdə 45-50% endosperm olur. Müxtəlif dənli bitkilərin endosperminin tərkibində 12-15% zülal, 75-80% nişasta, 2-3% şəkər, 1%-ə qədər yağ, 1,5-2% pentozanlar vardır. Sellüloza 0,1-0,15%, mineral maddə 0,3-0,4%-dir. Vitaminlərin, makro- və mikroelementlərin miqdarı az olduğundan endospermdən alınan məhsulların bioloji dəyəri azdır.
Afrika eşşəyi
Afrika eşşəyinin vətəni Afrika qitəsidir və bu heyvanların əhliləşdirilməsi insanların təsərrüfat və mədəni həyatında mühüm tarixi əhəmiyyət kəsb etmişdir.
Paraphytoseius chihpenensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Transport Tycoon
TTDPatch
Oyunu inkişaf etdirən yamadır. Xüsusiyyətləri:
Dördkürəli sürtünmə maşını
Dördkürəli sürtünmə maşınında qiymət göstəriciləri
Yeyilmə izinin diametri (Ди) –bölgü vahidi 0,02 mm-dən az olamayan güclü bir mikroskopla müəyyən edilir. Ölçülər maşının işləməsinin sonunda, ya da maksimum sürtünmə qüvvəsinə çatanda maşın dayandığı zaman aparılır. Plastik sürtkülərin yeyilmə izinin orta diametri 0,8 mm-dən artıq olmamalıdır.
Kiçik qaraqaytaran
Yaşayış mühiti
Kolluqlarda, meşə kənarında, kəsilmiş meşələrdə, otlu yamaclarda, çay vadilərində rast gəlinir.