cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xəzər Hüseynov
Elmi və pedaqoji fəaliyyəti
2006-cı ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib tarix üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini alıb.
2007-ci ildən NDU-da Azərbaycan tarixi kafedrasının baş müəllimi.
Tofiq Ağahüseynov
Hərbi xidmət yolu
Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin 1997-ci il 17 aprel tarixli sərəncamı ilə Tofiq Ağahüseynov prezidentin hərbi məsələlər üzrə köməkçisi təyin olunur. Eyni zamanda, general-polkovnik rütbəsində Azərbaycan Milli Ordusu sıralarına bərpa edilir. Bu zaman onun 74 yaşı var idi.
Andipsara (ada)
Coğrafiya
İnsan məskunlaşmadığı üçün ada bir sıra quşların yuvasına çevrilib.
Tarixi
Arxeoloji qazıntılar göstərir ki, adada hələ qədim Yunan və Roma dövrlərində insanlar məskunlaşmışlar. Amma adanın əhalisi orta əsrlər dövründə kəskin şəkildə azalmışdır. Bunun əsas səbəbləri meşələrin kəsilməsi və içməli su ehtiyatının azalması olmuşdur. Bunula belə, Osmanlı və Bizans dövründə adada liman tikilmişdir. Lakin bu yazılı şəkildə qeydə alınmamışdır. Yunan əhalisin kökü 1824-cü ildə baş verən Psarins qətliyamı zamanı türklər tərəfindən kəsilmişdir. Həmin vaxt Psar adasının əhalisinin 90%-i məhv edilmişdir. İki il sonra isə Xios qətliyamı baş vermişdir. Yunan əhalisinin qalıqları adada aşkar edilmişdir. Adanın şərq sahilində Müqəddəs Yohan kilsəsi (Άγιος Ιωάννης) hələ də qalmışdır. Avqust ayında zəvvarlar tərəfindən ziyarət olunur.
Azərbaycan–Gürcüstan müqavilələri (1918–20)
1918-ci il sentyabrın 6-da Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan nümayəndələri maliyyə və pul-kredit əməliyyatları üçün birlikdə 280 milyon rubl məbləğində Zaqafqaziya bonu buraxılması haqqında saziş imzaladılar. Həmin il noyabrın 15-də Azərbaycanla Gürcüstan arasında, əlavə olaraq, daha 160 milyon rubl məbləğində Zaqafqaziya bonu buraxılması haqqında Tiflisdə müqavilə bağlandı. Müqaviləyə görə, Dövlət bankının Tiflis kontoru 10 gün ərzində hər respublika üçün 100 və 250 rublluq əsginaslarla 80 milyon rubl məbləğində bon buraxmalı idi.
1919-cu il yanvarın 3-də Tiflisdə Azərbaycanla Gürcüstan arasında teleqraf rabitəsi, yanvarın 4-də isə poçt xidməti haqqında sazişlər və poçt bağlamalarının dəmir yolu ilə daşınması haqqında konvensiya bağlandı. Hər iki ölkənin poçtteleqraf idarəsi rəislərinin imzaladıqları bu sənədlər beynəlxalq teleqraf və poçt xidmətini nizama salmağa və inkişaf etdirməyə şərait yaratdı. Azərbaycanın və Gürcüstanın ən mühüm şəhərləri arasında daimi teleqraf rabitəsi yaradıldı, hər iki respublikanın vətəndaşlarına beynəlxalq teleqrafdan istifadə hüququ verilməsi, göndərilən teleqramların məzmununun gizli saxlanmasının təmin edilməsi haqqında razılaşma əldə olundu. Həmçinin, poçt ilə bağlama göndərilməsi, çap məhsulları daşınması üzrə tariflər müəyyənləşdirildi.
Kaban gölü
Əsas xüsusiyyətləri
thumb|left|250px|Kaban gölünün görünüşü (1920–1930-cu illər) Göllər Volqa çayının köhnə əyilmələri sahəsində karst prosesləri nəticəsində yaranmışdır. Göllər Volqanın terrası boyu şimala və cənuba doğru uzanır. Otarı kəndi yaxınlığında kanal bir dam ilə bloklanır, bunun vasitəsilə Kuybişev su anbarından suy nasosla buraya vurulur. Yuxarı Kaban qapalı anbar şəklində olub, digər göllər sistemi ilə əlaqəyə malik deyil. Burada suyun səviyyəsi Yaxın (Aşağı) və Uzaq (Orta) Kaban göllərindən 2 m yüksəkdədir. Göllər sisteminin ümumi sahəsi-186 ha-dır. Yaxın (Aşağı) Kaban və Uzaq (Orta) Kabanın uzunluğu 5575 m, Yuxarı Kabanın isə 1030 m-dir. Gölün orta dərinliyi −25 m, suyunun həcmi isə 11,8 mln kub m-dir. Kuybışev su anbarı tikilənə qədər göllərin Kazanka və Volqa çayları ilə əlaqəsi vardır. Göllərdə suyun səviyyəsinin qalxmaması üçün kanallar bloklanmışdır. Hal-hazırda Kaban gölü tənzimlənmiş su obyekti hessab edilir. Burada artıq sular nasoslar vasitəsiylə Volqa çayına vurulur.
Peter Sattmann
Peter Sattmann — Alman aktyor və musiqiçi.
"Le Grand Secret" fransız-alman birgə istehsal televiziya miniseries-də əlaçı oldu.
Aktrisa qızı Paula Rimann evliliyindən aktrisa Katya Rimann ilə anadan olub.
Mannerheym xətti
1927-1939-cu illərdə inşa edilmişdir. 30 km içəriyə çəkilmiş operativ maneə zonasından ibarət idi; əsası 8-10 km, ikinci dayağı - 5 km və təbii maneələrə (göllər, çaylar, bataqlıqlar, meşələr və s.) söykənən arxa mühafizə xəttindən ibarət idi.
Jandarma (Türkiyə)
Haqqında
Əsgəri vəzifələri: Əsgəri qanun və nizamlar ilə Baş qərargah Başçılığı tərəfindən verilən vəzifələrdir.
Vasitələr
200-BMC Kirpi MRAP (4X4)
18-Mi-17 IVA
Elektromaqnit sahəsi
Elektromaqnit sahəsinin insan orqanizminə təsiri
İnternet, televizor, soyuducu, paltaryuyan maşın, lüminiessensiya lampaları, cib telefonları, simsiz uşaq telefonları... bütün bunlar elektromaqnit sahəsi yaradırlar.
Simsiz uşaq telefonlarının da elektromaqnit sahəsi yaratdığına diqqət çəkən Fırlarer bu telefonların mikrodalğalı soba qədər elektromaqnit sahəsi yaratdığını deyir.
İntizar (opera)
İntizar - bəstəkar Firəngiz Əlizadənin operası. Librettonun müəllifi filoloq-alim Nərgiz Paşayevadır.
Hirkan şümşəsi (Hirkan pirkalı)
Elmi adı- Ilex hyrcana Pojark
Traxeyanın intubasiyası
Traxeyanın intubasiyası, endotraxeal intubasiya, (nəfəs borusuna boru ya lülənin daxil edilməsi) tənəffüsü və tənəffüs yolunun keçiriciliyini təmin etmək məqsədi ilə icra edilən anestezioloji və reanimatoloji əməliyyat. Traxeyanın intubasiyası potensial invaziv müdaxilə olduğu üçün onu icra etmək üçün böyük təcrübə tələb olunur. Bu zaman hər hansı bir xəta məsələn, təsadüfən qida borusunun intubasiyası xəstənin vəziyyətinin kəskin pisləşməsinə və hətta ölümünə səbəb ola bilər. Tənəffüs yolunun keçiriciliyini təmin etmək baxımından endotraxeal intubasiya ən sığortalı metoddur.
Funksiyasına görə
Bu məqsəd üçün istifadə olunan iki lüləli boruların çeşidləri müxtəlifdir: Bu boru sol tərəfli (sol baş bronxun intubasiyası) intubasiyalar üçün nəzərdə tutlmuşdur. Carlens borusu iki izoləedici qovuqcuqdan və distalucundakı qovuqcuq bərabərində iki sağ və sol bronxların birləşməsindən əmələ gələn dimdiyə müvafiq karina-qarmağına malikdir. Bu borunun 4 müxtəlif ölçüsü olur: 35F, 37F, 39F və 41F Bu boru Carlens borusunun bir qədər təkmil forması olub, sağ tərəfli (sağ baş bronxun intubasiyası) intubasiyalar üçün nəzərdə tutlmuşdur. Carlens borusundan fərqləndirən cəhət onun distal qovuqcuğunun sağ baş bronxun anatomiyasına müvafiq xüsusi dəliyə malik olmasıdır. Bu dəlik vasitəsilə sağ ağciyərin yuxarı payınön tənəffüsü təmin eilə bilinir. Bu borunun da distal ucundakı qovuqcuq bərabərində iki sağ və sol bronxların birləşməsindən əmələ gələn dimdiyə müvafiq karina-qarmağı və 4 müxtəlif ölçüsü olur: 35F, 37F, 39F və 41F Bu boru da Carlens borusunun bir qədər təkmil formasıdır. Bu borunun distal ucundakı qovuqcuq bərabərində iki sağ və sol bronxların birləşməsindən əmələ gələn dimdiyə müvafiq karina-qarmağı olmur. Bryce-Smith borusunun 6mm; 6,5mm və 7 mm.lik 3 müxtəlif ölçüsü olur. Robertshaw hal-hazırda çox istifadə olunan borudur. Bu borunun sağ və sol boş bronxları intubasiya üçün iki tayı mövcuddur. Sağ tayı White borusu kimi distal qovuqcuğunun sağ baş bronxun anatomiyasına müvafiq xüsusi dəliyə malikdir. Plastik materialdan olan borunun hər iki tayının 35F, 37F, 39F və 41F 4 müxtəlif ölçüsü olur.
Yarpaqbirələri
Xarici quruluşu
Bu yarımdəstənin nümayəndələri, zahirən cırcıramacıqlara və mənənələrə bənzəyən xırda, sorucu həşəratlardır (1,5-5,5 mm). Cırcıramacıqlardan başın düzxətli qabaq kənarı, bığcıqların quruluşu və qanad damarlanmasının zəifliyi ilə; ikincilərdən isə kənar damarı olan daha qalın qabaq qanadları və sıçrayıcı arxa ayaqları ilə fərqlənir. Başı az-çox aydın şəkildə döşdən ayrılmışdır. Adətən çəp halda aşağı əyilmişdir (Liviidae-də irəli yönəlmişdir). Təpənin arxa künclərində və ya yan tərəflərində cüt sadə gözcük yerləşmişdir. Üçüncüsü – tək gözcük təpə tikişinin zirvəsində yerləşir. Mürəkkəb gözləri adətən qabarıq, çox vaxt sferik şəkildə olur, Liviidae-də az-çox yastı formadadır. Bığcıqları 10 buğumludur (çox nadir hallarda 8-9 buğumlu), birinci iki buğum həmişə qalanlarından yoğundur; 10-cu buğumda iki müxtəlif ölçülü qılcıq var, 3-cü buğum adətən ən uzun buğumludur (yalnız Liviidae-də 2-ci buğum qalanlarının hər birindən uzundur). Bəzi buğumların başında qoxu çökəkləri – rinarilər vardır. Döş hissəsində ortadöş güclü inkişaf etmişdir. Ayaqlarının hər üç cütü bənzər quruluşdadır, ancaq arxa, sıçrayıcı ayaqlar daha güclü inkişaf etmişdir. Arxa çanaqlarda dalda adətən merikantlar inkişaf edir. Həşərat sıçrayış zamanı hər iki ayağı ilə bu kiçik çıxıntılara söykənir. Pəncələri 2 buğumludur, birinci buğumun başında çox vaxt iki sıçrayış tikanı (Arytainini-də 1) olur, ikinci buğum pulvilləri olan bir cüt caynaqla qurtarır, üzərində qılşəkilli ampodium və enli arolium vardır. Qabaq qanadlar – damarlanması eynitipli olan arxa qanadlara nisbətən xeyli güclü inkişaf etmişdir və dinclik halında onunla birlikdə beldə taxtapuş kimi yığılır. Qabaq qanadlar formasına və gözəl naxışına görə müxtəlif olub, dərivari, möhkəm və ya çox vaxt zarlıdır, kənarları kənar damarı ilə hüdudlanır. Damarlanma zəif və uzununadır. Qabaq qanadların membranı yuxarıdan və aşağıdan çox vaxt ən xırda (adi gözlə nadir hallarda görünən) səth tikancıqları ilə örtülmüşdür, oyuğun zirvə kənarının başında parginal tikanlar qrupu vardır. Arxa qanadların damarlanması oxşar olsa da, damarlar zəif ifadə olunmuşdur. Hər iki qanadın uçuş zamanı əlaqəsi onunla təmin olunur ki, arxa qanadların üzərində oturan 4-14 qarmaqlı qıllar qabaq qanadların klavusunun aşağı əyilmiş kənarına ilişir. Psillidlər bütövlükdə pis uçur və uçuş zamanı qanadlarından süzmək və sürüşmək aparatı kimi istifadə edirlər. Genital seqmentdə müxtəlif formalı və quruluşlu cinsiyyət qısqacları və ikibuğumlu penis yerləşmişdir; onun zirvəsi enlənmişdir. Adətən yuxarıdan borulu çıxıntısı olur. Bu çıxıntının ucunda toxumtökən kanal açılır.
Kanqe
Kanqe — Koreya Xalq Demokratik Respublikasının (Şimali Koreya) şimalında yerləşən şəhər, Çaqando vilayətinin inzibati mərkəzi. Şəhər yerləşdiyi yerə görə tarixən strateji əhəmiyyətə malikdir.
Azərkosmos
Fəaliyyəti
Azərkosmosun əsas Yerüstü Peyk İdarəetmə Mərkəzi Abşeronda, Bakı-Şamaxı şossesinin 38-ci km-də yerləşir. Ehtiyat Yerüstü Peyk İdarəetmə Mərkəzi isə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Nəhəcir adlanan ərazisində yerləşir.
Rus görüşü
Bu debütü tətbiq edən A. Petrovun və təhlil edən K. Yanişin şərəfinə adlandırılmışdır.
Piroaurit
Piroaurit  — mineral, Mg6Fe2 [(OH)16ïCO3]. 4H2O.
Haqqında
Piroaurit - triqonal. Habitus lövhəcikvari. Ayrılması {0001} üzrə mükəm­məl. Lövhələri qeyri-elastik, lakin əyil­gəndir. Rəngi sarımtıl, yaşıl. Parıltısı sədəfi. Sərtliyi 2,5. Xüsusi çəkisi 2,12. Serpentinitlərdə və Fe-Mn filizlərində.
Cənub qambiti
Cənub qambiti — Şahmat termini
Yusifbəylilər
Soyun yaranması
Gəncə xanlığının məşhur simalarından olan Yusif bəyin övladları rus üsul-idarəsi dönəmində Yusifbəyli soyadını qəbul etdilər.
Xlorid turşusu
Tətbiqi
Xlorid turşusunun duzları geniş tətbiqə malikdir:
Qara cəngavər
Məzmun
Betmen, dairə prokuroru Hervi Dent və leytenant Cim Qordon Qotem şəhərini cinayətkarlıq bataqlığından qurtarmaq üçün güclərini birləşdirirlər. Brüs Ueyn Dentin idealist düşüncələrindən təsirlənir və ona işini davam etdirməyi təklif edir. Brüs inanır ki, Qotemin yeni qoruyucusu olacaq Dentin sayəsində Betmen olmaqdan qurtulacaq və Reyçel Deyvs ilə (Dent ilə görüşməsinə baxmayaraq) normal həyatı olacaq.
Dizayn
Dizaynerlər əvvəlki filmdə istifadə olunmuş Betmen kostyumunu inkişaf etdirdilər. Kostyumun Beyl üzərində daha yaxşı oturması üçün ona elastik sarğı əlavə olundu. Daha müasir texnologiyadan istifadə olunmağa çalışıldı. Kostyum 200 parça rezindən, şüşə-lifdən, metal tordan və neylondan ibarət idi. Kostyuma bitişik olan yeni başlıq motosiklet kaskasına əsasən düzəldi və Beylin başını sağa-sola və aşağı-yuxarı hərəkət etdirməyə imkan yaradacaq şəkildə boyun nahiyəsindən ayrılırdı. Başlığa digər bir xüsusiyyət də əlavə olundu: personaj sonar detektorundan istifadə edərkən gözlərinin üzərində ağ linzalar görünürdü. Bu, Betmene komiks və cizgi filmlərdəki ağ gözlü görünüşü verirdi. Əlcəklərin isə yığılabilən ülgücləri vardı və ülgücləri uzaq məsafələrə göndərmək mümkün idi. Yeni kostyumunun əvvəlkindən 8 funt ağır olmasına baxmayaraq Beyl kostyumun daha rahat olduğunu və geyinərkən isti hiss etmədiyini bildirdi. "Betmen: Başlanğıc" filminə nisbətən Qotemin təsviri daha az sərt idi. Dizayner Natan Krouli deyir: "Biz keçən filmdə yaratdığımız Qotem şəhərini yenidən qurmağa çalışdıq. Qotem xaos içərisindədir".
Effektlər
thumb|İki-üzün sifəti üçün tətbiq olunmuş effekt. Filmdə Betsayklın bir növü olan Betpod istifadə olundu. "Betmen: Başlanğıc" filmində Betmobili dizayn edən istehsal dizayneri Natan Krouli baş verəcək mümkün qəzaları və insidentləri nəzərə alaraq filmin istehsalı zamanı xüsusi effekt koordinatoru Kris Korboldun da köməyi ilə Betpodun altı modelinin dizaynını hazırladı. Təhlükəsizlik testlərinin keçirilməsindən altı ay əvvəl Krouli Nolanın qarajında Betpodun prototipini hazırlamışdı. Betpod əl əvəzinə dirsəklə idarə olunurdu və sürücünün qolları muftayabənzər qalxanlar tərəfindən qorunurdu. Betpod 508 mm ölçüsündə olan ön və arxa təkər şinlərinə malik idi, elə hazırlanmışdı ki, qarmaqlarla, toplarla, odlu silahlarla təchiz olunduğu hiss edilsin. Mühərrik motosiklet təkərlərinin çarx topuna yerləşdirildi və Betpodun çəninin hər iki hissəsindən 1067 mm aralı yerləşirdi. Sürücü ona edilən atəşlərdən yayınmaq üçün Betpodu geri və irəli hərəkət etdirə bilərdi. Təhlükəli səhnələrin çəkilişləri zamanı Beyli kaskadyor Jan-Pyer Qoy əvəz etdi. Betpod sürmək üçün çox qeyri-stabil idi, Jan-Pyer Qoy yeganə kaskadyor idi ki, Betpodu rahat sürə bilirdi. Hətta Jan Betpodu sürmək üçün "motosiklet sürməyi unutmalı olduğunu" bildirdi. Beyl Betpod çəkilişlərində özü iştirak etməkdə təkid etsə də, çəkiliş heyəti onun təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə bunu ona qadağan etdi.
Marketinq
thumb|left|WhySoSerious.com saytında fanatlar hərfli şəkillərdən istifadə edərək Cokerin "The only sensible way to live in this world is without rules" ifadəsini aşkara çıxarmalı idilər. 2007-ci ilin mayında 42 Entertainment virus marketinq kampaniyası başlatdı: şirkət filmin "Why So Serious?" teqlaynından istifadə edərək veb-sayt açdı və saytda "I Believe in Harvey Dent"  başlığı ilə Hervi Dentin uydurma siyasi kampaniyasına yer verildi. Saytın əsas məqsədi fanatların görmək istədikləri şeylər haqqında maraq oyatmaq idi. Warner Bros. şirkətinin adından çıxış edən 42 Entertainment "I Believe in Harvey Dent"-in vandal formasını yaratdı: "I Believe in Harvey Dent too". Burada göndərilən e-poçtlar sayəsində Cokerin ilk rəsmi şəkli aşkara çıxmışdı. Sonda bu, bir çox saydakı "Haha"-lar ilə və "Dekabr ayında görüşərik" gizli mesajı ilə əvəz olundu.
Gəlirləri
230px|thumbnail|right|Filmin elanı [[Barselonanın məşhur "Coliseum" kinoteatrında.]] "Qara cəngavər" filminin Şimali Amerika gəlirləri $534.9 milyon, digər ərazilərdən gəlirləri $469.7 milyon, ümumi gəlirləri $1 milyard olmuşdur. Film, dünyanın 24-cü ən çox gəlirli film, 2008-ci ilin ən gəlirli filmi, film tarixində $1 milyarddan çox gəlir əldə etmiş dördüncü film olmuşdur. Açılış həftəsonu bütün dünyadan $199.7 milyon gəlir əldə edən film, bu nəticə ilə bütün zamanlar hit-paradında 34-cü yerdə qərarlaşmışdır.
Ev üçün buraxılış
Yaponiyada Blu-ray disk satışlarından 370 milyon yen ($4.1 milyon) gəlir gətirən film, bu göstricilərinə Blu-ray satışı top onluğunda üçüncü yerdə qərarlaşmışdır.
Brezno
Əhali
Əhalinin konfessional mənsubiyyəti: Roma-katolikləri 68,89%, Yevangelik kilsəsi v.d. 8,47%, Yunan-katolikləri 0,98%, İyeqova birliyi 0,53%
Eyvind Helgesen
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Norveç Superkuboku görüşləri daxildir.
Faust (opera)
IV Pərdə
thumb|250px|Frits Roeber: [[Valpurgiya gecəsi, təqribən 1910 cu il]] Marqarita ağlını itirərək öz övladını öldürdüyü üçün edam olunmalıdır. Faust yuxuya getmiş gözətçidən açarları oğurlayaraq Marqaritanın xilas etməyə gəlir. Marqarita incə bir xəyalla tanış olmalarını xatırlayır. Faust onunla getməyi təklif edir. Onların yolunu Mefistofel kəsərək: tezliklə səhərdir, onları sürətli atlar gözləyir! Addım səsləri eşidən Faust və Marqareta gizlənirlər. Gözətçi və keşiş qarşılarına çıxan Marqaritanı edam olunmaq üçün aparırlar.
VirtualBox
Tarix
2010-cu ilin yanvarında Oracle Corporation tərəfindən Sun Microsystems-in alınmasından sonra məhsul "Oracle VM VirtualBox" adı ilə yenidən markalandı.
H.O.S.T.
Proloq
Prodüsinq şirkətləriylə anlaşmayan və anlaşmaq da istəməyən qrup albomu pulsuz paylamağa qərar verir. Artıq ilin sonuna lazımi uğuru qazanan albomdakı bir çox treklər virus kimi yayılmağa başlayır. İlin sonunda isə yeni albom haqqında müzakirələr başlayır. Dekabrda keçirilən kiçik konsertdən sonra bu yöndə planlar konkretləşir. Artıq bir neçə treklər sinql kimi hazır olduğundan qrupun yeni albom ideasıyla bağlı fikirləri də yubanmır. Jamal Ali, Felon De Jure, Feck və ErranT təhsillə bağlı Türkiyədə olduğundan albom üzərində digər dördlük daha çox çalışır – PRoMete, Qaraqan, AiD və Dərviş.
Alboma daxil olan mahnılar:
Ülgən
Xüsusiyyətləri
Yaxşılıq tanrısıdır. Göyün 16-cı qatında yaşayır. Kayra Xanın oğludur. Qızıl Dağda, qızıl qapısı olan qızıl bir sarayda yaşayır. Qızıl bir taxt üzərində oturub. Kayra Xandan sonra ikinci dərəcədə əhəmiyyətə malikdir. Göy cisimlərini idarə edər. Meteoroloji hadisələrin ilk qaynağıdır. Biri ağ, digəri qara iki daşla gələrək (və ya Korbolko quşu ilə bu daşları göndərərək) insanlara od yandırmağı öyrətmişdir. Yaxşılıq etməyi sevər. Uzun saçları vardır. Yanında böyük bir qalxanı olur. Əlində ildırımlar göndərən bir yayı vardır. İldırımlar və şimşəklər onun silahıdır. İldırımla vurduğu şey müqəddəslik qazanır. Yeddi oğlu və yeddi qızı var. Göy (mavi) rəng ilə işarələnir. Göyün hakimidir. Dünyanı daşımaları və ya dəstək olmaları üçün üç ədəd balıq yaratmışdır. Əlindəki toppuzu, ağac köklərinə bənzər və elə geniş budaqlıdır. Bildiyimiz Günəş, Ay və ulduzlardan (bütün göy cismlərindən) çox uzaqda yaşayır. Biri sağında və digəri solunda iki ağ Günəş var. Bu göy cisimlərinin hər biri özünə çatmaq istəyən şaman üçün bir maneədir. Ən güclü şaman belə ən çox Altınkazık (Qütb) ulduzuna qədər çata bilər. Daha kənara gedə bilməz. Betimlenirken ağ, parlaq, səs-küyçü (künürtçi), yandırıcı (küygekçi), şimşəkçi (yalgınçı) kimi sifətlər işlədilir. Əzəli və əbədi qəbul edilir. Kainatın başlanğıcında yalnız Ülgən və Ərlik vardır. Qaz və qu cildinə girərək sonsuz suyun üzərində uçurlar. Tanrı Ülgən Erlikdən daha güclüdür. Erlikin etdiyi hiylələri anlayır və onu məzəmmət edir. Kayra Xan isə kainatdan əvvəl də mövcuddur. Yaşlı və müdrik bir görünüş ilə təsvir olunur. Üç, altı, doqquz və ya 12 ildə bir görkəmli mərasimlər edilərək özünə ağ kısrak qurban edilir. Üç börkü (başlığı) vardır, uzun saqqallıdır. Əslində çox vaxt bir arvadından bəhs edilmədiyi halda bir neçə yerdə yoldaşının adı "Taz xanım" (Keçəl xanım)dır. Mindiyi heyvan da Kelke adlı keçəl bir öküzdür. Monqolcada bir çox tanrının adının sonunda iştirak edən Ulagan (Ulağa) sözüylə də əlaqəli görünməkdədir. Voqullarda Ulgon olaraq iştirak edər və atəşin qaynağı olaraq görülər. Yeddi oğlu vardır, bunlar göyün yeddi qatını işarələr.
'''1. Qarşıt Xan, 2. Pura Xan, 3. Burça Xan, 4. Yaşıl Xan, 5. Qaraquş Xan, 6. Qanım Xan, 7. Baxtı Xan'''
Orli (Fransa)
Orli  — Fransa nın kommunası, region — İl-de-Frans, departament — Val-de-Marn. Paris in mərkəzindən 12,7 km aralıqda yerləşir.
Sosnovski qovağı
Populus sosnowskyi A.Gross = P. nigra L. (P. nigra var. sosnowskyi (Grossh.) Makaschvili)
Yarpaq
Yarpaqları qısalmış budaqlarda çılpaq olub, uzun saplaq üzərindədir, rombvariellipsşəkillidir, onların uzunluğu enindən 2-2,5 dəfə çoxdur; yarpağın qaidə hissəsi pazvari, yuxarı hissəsi uzun nazikləşən dartılmış sivri ucluğa malikdir.
Qədim hind müdafiəsi (şahmat)
Bu debüt qədimdən məlumdur və K. Yanişin əsərlərində xatırlanır.
Siciliya müdafiəsi
Siciliya müdafiəsi — Şahmatda "e4 c5" gedişləri ilə başlayan debüt.
Füzuli küçəsi 33 ünvanında ev
Evin tarixi və arxitekturası
Üç mərtəbəli bina 1894-cü ildə memar İvan Vasilyeviç Edel tərəfindən tikilmişdir. Binanın fasad düz xətti ilə, "şüşəbənd" üslubunda bir balkon, klassik formalarda memarlıq detalları, memarlığın tarixçisi Şamil Fətullayevin qeyd etdiyi kimi, evin ümumi strukturuna daxildir. Onun sözlərinə görə, bu bina böyük maraq doğurdu və memarlıq abidəsi idi.
Volkan Bozkır
Həyatı
Volkan Bozkır 22 noyabr 1950-ci ildə Ankarada anadan olub. Atasının adı Fethi, anasının adı Sevgi. Ankara Universiteti Hüquq Fakültəsini 1971-ci ildə bitirib. 1972-ci ildə daxil olduğu Xarici İşlər Nazirliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışdıqdan sonra 1987–1989-cu illər arasında Baş nazir Turgut Özalın Xarici Məsləhətçisi, 1989–1992-ci illər arasında New York Baş Konsulluğu və 1992–1996-cı illər arasında Dövr Prezidentləri Turqut Özal və Süleyman Dəmirəl vəzifələrində çalışmışdır. Şəxsi qələm müdiri və xarici məsləhətçi kimi çalışmışdır. 1996–2000 illəri arasında Buxarestdəki səfirlik, 2000–2003 illəri arasında Avropa Birliyi Baş katibinin köməkçisi, 2003–2005 illəri arasında Xarici İşlər Nazirliyi, 2005–2009 illəri arasında müvəkkil köməkçisi və səfir adı olaraq Türkiyənin Avropa Birliyindəki Daimi Nümayəndəliyində tapıldı.
Mavi bayraq
Tarixi
"Mavi bayraq" kampaniyası 1987-ci ildən Avropa Ətraf Mühit Təhsili Təşkilatı tərəfindən həyata keçirilir. İlk olaraq 11 Avropa Birliyi ölkəsində, daha sonra isə 22 digər ölkədə müvəffəqiyyətlə tətbiq olunub. 2001-ci ildən isə Avropa xaricindəki ölkələrin tələbləri ilə bağlı olaraq kampaniyanın əhatəsi genişləndirilib və Avropa Ətraf Mühit Təhsili Təşkilatı dünya miqyasında Beynəlxalq Ətraf Mühit Təhsili Təşkilatı adlandırılıb.
Erigeron foliosus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron lepidopodus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əliağa Aslan
Həyatı
Əliağa Aslan 2009-cu ilin mart ayının 2-də ağır xəstəlikdən (qara ciyər serrozundan) sonra dünyasını dəyişmişdir.
İbrahim şah Ludi
İbrahim şah Ludi — Ludilər sülaləsindən Hindistan hökmdarı.
Leonid Kantoroviç
Riyaziyyatçı kimi elmi fəaliyyəti
Hərbi-dəniz mühəndislik məktəbində olduğu illərdə o, orada həm müəllim kimi, həm də hərbçi kimi çalışırdı. Həmin illər Böyük Vətən müharibəsi illəri idi. 1941-ci ildə o, buraya gələn kimi ona birbaşa mayor rütbəsi verdilər. Bu məktəbdən sonra o, müharibə illərini Yaroslavlda keçirdi, burada o, həm hesabi riyaziyyata aid elmi işlərini yekunlaşdırdı, həm də hərbi işlərə aid nəzəriyyə yazdı – bu əsər 1946-cı ildə nəşr olundu. İndi onun o vaxtı işlədiyi Sankt-Peterburq Hərbi-Mühəndislik Universitetində bir memorial abidə var. Abidədə yazılıb ki, burada 1930-cu ildən 1948-ci ilədək Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç fəaliyyət göstərmişdir.
Həmçinin bax
İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
Yana Alekseyeva
Karyerası
Yana Alekseyeva 2016-cı ilin 18-28 mayında Qazaxıstanın Astana şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında da mübarizə apardı. Alekseyeva 1/16 final mərhələsində Tacikistan nümayəndəsi Mavzuna Çoriyevanı (3:0), 1/8 final mərhələsində isə Yeni Zelandiya təmsilçisi Alexis Pritçardı (2:0) məğlub eləsə də, 1/4 final mərhələsində Fransa təmsilçisi Estele Mosselliyə məğlub oldu (0:3) və turniri medalsız başa vurdu.
Tikrit
Tarixi
Tarixi şəxsiyyətlərdən Səlahəddin Əyyubi və keçmiş İraq prezidenti Səddam Hüseyn də bu şəhərdə doğulmuşdur.
Callitriche
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Əshabi-Kəhf mineral bulağı
Oradakı “təndirdən” (yer çatından) hər 15 dəqiqədən bir mineral soyuq su köpüklənərək təzyiqlə çıxır.
Qaraçörəkotu
Bitkinin adı toxumlarının parlaq qara rənginə görə verilmişdir. Bu cinsə 20 növ daxildir. Azərbaycanda 5 növü bitir. Onlardan ikisi gülçülükdə geniş istifadə edilir. Dəməşq qaraçörəyi (N.damasceana) yabanı halda Avropada, Asiyada və Afrikada bitir. Hündürlüyü 60 sm-ə qədər çatır, lələkvari yarpaqlı və müxtəlif rəngli gülləri olan budaqlı bitkidir. 1542-ci ildən yaşıllaşdırmada istifadə olunur. Çoxsaylı sortları vardır. İspan qaraçörəyi (N.hispanica) yaşıllaşdırmada çox da geniş yayılmamışdır. Bu bitkinin vətəni Şimali Afrika və İspaniyadır. 1596-cı ildən yaşıllaşdırmada onun müxtəlif sortlarından istifadə olunur. Nigella toxumları həmin bitkinin yaxınlığında külək vasitəsilə yayılaraq çoxalır. Bu bitkinin toxumları çox olur. Kəsilmiş qaraçörək uzun müddət suda qalır. Bu bitki növündən yaşıllaşdırmada, çəpərlərin salınmasında istifadə olunur.
Yusif bəy Yusifbəyli
Yusif bəy Həşim bəy oğlu Yusifbəyli — Türk Sosialist-Federativ İnqilabi Partiyası və ya Qeyrət Partiyasının qurucularından biri, Difai Partiyasının Şuşa təşkilatının rəhbər üzvlərindən biri, Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin baş naziri Nəsib bəy Yusifbəylinin və Qeyrət Partiyasının qurucularından Həmid bəy Yusifbəylinin atası.
Varidatı
Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin arxiv sənədlərindən məlum olur ki, şəhərin kənarında Yusif bəyin kərpic zavodu da olub. Yusif bəy Gəncədə üç kəhriz çəkdirib. Həmin kəhrizlərdən biri Yusif bəyin məhləsində, biri toxuculuq kombinatının ərazisində, biri isə yeni İrəvan qəsəbəsi yerləşən yerdə çəkilib. 1960-cı illərin əvvəllərinə qədər fəaliyyət göstərən kəhrizlər baxımsızlıqdan batıb.
Eldar Tağızadə
Milli Qəhrəman
Bakı şəhərinin küçələrindən biri onun adını daşıyır.
SSRİ hərbi nazirliklərinin rəhbərləri
SSRİ Müdafiə Nazirliyi
Nazirlər:
Erigeron linearis
(Erigeron linearis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vayxır (bulaq)
Minerallaşma dərəcəsinə görə 2 tipə ayrılır: 4 əsas buruq quyusundan çıxan suyun gündəlik debiti 3,2 mln/l-dir. Mikroelementlərlə çox zəngindir: brom 1-4,3, yod 0,2-0,8, dəmir 3, arsen 1,5-2,8, mis 0,5, sink 0,07, stronsium 3 mq/litrdir. Həzmetmə orqanlarının xəstəlikləri, xroniki qastrit, diatez, şəkər diabeti, zob, sümük və oynaq və digər maddələr mübadiləsi pozuntuları zamanı istifadə edilir.
Anatoli Karpov
Gənc Usta
Bir neçə ay sonra Karpov özünün ilk beynəlxalq tuniri olan Trinekdə Viktor Kupreiçiki qabaqlayaraq birinci yeri qazandı. O, 1967-ci ildə Qroninqendə hər il yeniyetmə gənclər arasında keçirilən Avropa Çempionatını qazandı. Karpov 1968-ci ildə akademik mükəmməllik göstərərək məktəbi qızıl medal ilə bitirmiş və Moskva Dövlət Universitetinə "Riyaziyyat" fakültəsinə daxil olmuşdur. O, sonradan Leninqrad Dövlət Universitetine keçmiş ve "Iqtisadiyyat" fakültəsini bitirmişdir. Onun Sankt Peterburq (Leninqrad) köçmə səbəblərindən biri məşqiçisi qrosmeyster Semyon Furmana daha da yaxın olmaq idi. Öz yazılarında Karpov dünya səviyyəli oyunçu olmasının ən böyük səbəbkarı kimi Furmanı xatırlayır. 1969-cu ildə Stokholmda final maçlarında 10/11 hesabı ilə Spasskinin rekordunu yeniləmiş və uşaqlar arasında keçirilən Şahmat üzrə Dunya Çempionatini qazanmışdır. 1970-ci ildə Karakasda (Venesuela) beynəlxalq turniri dördüncü yerdə bitirərək qrosmeyster adına layiq görülmüşdür.
Yenidən FİDE çempionu (1993–99)
1992-ci ildə Karpov Namizədlər Tuniri oyununda Naycel Şorta məğlub olmuşdu. Ancaq 1993-cü ildə Kasparov ve Şort FİDE-dən ayrıldıqdan sonra dünya çempionluğunu yenidən əldə etmişdi. Karpov namizədlər Finalında Şorta uduzan Timmanı məğlub etdi. Kasparov və Karpovun növbəti mötəbər görüşü 1994 cü il Linares Şahmat Çempionatı oldu. Yarışda ortalama Elo reytinqi 2685 olan Karpov, Kasparov, Aleksey Şirov, Evgeny Bareev, Vladimir Kramnik, Joël Lautier , Vişvanatan Anand, Gata Kamsky, Veselin Topalov, Vasili İvançuk, Boris Gelfand, Miguel Illescas, Yudit Polqar və Alexander Beliavsky iştirak edirdi. Yarışın gücündən təsirlənmiş Kasparov yarışdan bir neçə gün əvvəl demişdi ki qalib haqlı olaraq yarışların dünya çempionu adlandırıla bilər. Bu rəydən ilhamlanan Karpov həyatının ən yaxşı yarışını keçirmişdi. O məğlubedilməz idi və mümkün 13 xaldan 11-ni qazanaraq yarışı ikinci olan Kasparov və Şirovdan 2.5 xal qabaqda tamamlamışdı. Onun qələbələrinin əksəriyyəti heyrətləndirici idi(Topalov üzərindəki qələbəsi onun karyerasında ən yaxşısı idi). Onun dünynın ən yaxşılarına qarşı 2985 lik performansı, 2009-cu ildə Maqnus Karlsen Mirvari Yaz (Pearl spring) yarışını 3002-lik performansla udana qədərki tarixdə ən yaxşı performans reytinqi idi. Buna baxmayaraq Şahmat statistiki Karpovun Linares turnir performansının nəticəsini tarixdə ən yaxşı qəbul edir. 2014-cü ildə Fabiano Kariana dünyanın ən güclü yarışlarından birində 7 qələbə və 3 bərabərlik qeydə alaraq 3080-lik performans reytingi əldə etdi. Karuana Saint Luis 2014 Sinquefield kubokunda 10 oyunda 8.5 xalla dünyanın 10 ən güclüsündən 6-nı Maqnus Karlsen də olmaqla məğlub etdi.
Collinsia callosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Elmira Səfərova
Həyatı
Elmirada musiqiyə olan sevgi uşaqlıq dövründən yaranmışdır. Artıq iki yaşından o, musiqinin ahəngini həssaslıqla duyur, oxumağı və rəqs etməyi çox sevirdi. Uşaqlıq dövründən Elmiranın daxilində artistizm və yüksək sənətkarlıq da özünə yer eləmişdi. Əməkdar incəsənət xadimi, sənətşünaslıq doktoru, professor Zemfira xanım Səfərova «Ardı yaşanılır» adlı kitabında bacısı Elmirayla əlaqədar maraqlı bir epizodu yada salır. Uşaq vaxtı onlar Mərdəkandakı bağlarında istirahət edirdilər. Bağ evinin qarşısında gözəl tut ağacları bitirdi. Uşaqlardan hər birinin (qonşu uşaqlar da bu «konsertlərdə» iştirak edirdilər) öz sevimli budaqları var idi. Elmira həmişə onun üçün səhnə rolunu oynayan ən yuxarıdakı budağı seçərdi. Bütün digər uşaqlar isə dinləyicilər qismində aşağı budaqlarda özlərinə yer eləyərdilər. Elmira böyük ilham və ustalıqla müxtəlif mahnıları və «Sirk» kinofilmindən «Meri, Meri çudesa» mahnısını ifa edirdi.
Məktəbi bitirdikdən sonra 1952-ci ildə Elmira xanım Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına – Azərbaycan fortepiano məktəbinin banilərindən biri olan Azərbaycanın xalq artisti, bir neçə pianoçu nəsli yetişdirmiş professor M.R.Brennerin məktəbinə daxil olur. Qeyd etmək lazımdır ki, M.R.Brennerin məktəbi yüksək peşəkarlıq, gözəl səslənmə və müəllif mətninə son dərəcə diqqətli münasibəti ilə fərqlənirdi. Bütün bu keyfiyyətləri Elmira xanım müəllimindən mənimsəmiş və sonralar öz pedaqoji təc-rübəsində tətbiq etmişdir.
Boransız-Cülgə
Boransız-Cülgə - Azərbaycan Respublikasında Qobustan rayonu ərazisində palçıq vulkanı. Boyanata dağından şərqdə yerləşir. Sopka və qrifonlarının paylaşmasına görə beş məntəqədə qruplaşır. Sopka breksiyası əsasən gil və az miqdarda mergel, qumdaşı, əhəngdaşı və dolomitlərdən ibarətdir. Sopkalar Qovundağ və Maykop dəstələrinin suxurları üzərində yerləşir, Boransız-Cülgə antiklinal qırışığına uyğun gəlir. Vulkan qırışıqdakı pozulmalarla əlaqədardır. Sopka və qrifonlardan qaz,, bulanıq su, palçıq və neft çıxır.
Ziyadxanovlar
Soyun yaranması
Gəncə xanlığının məşhur simalarından olan Ziyad xanın övladları rus üsul-idarəsi dönəmində Ziyadxanov soyadını qəbul etdilər.
Açarya Bxaskara
Açarya Bxaskara — Hind riyaziyyatçısı və astronomu; müxtəlif cəbri məsələlərin həllini əks etdirən "Təlimin haləsi" əsərinin müəllifi.
Zemfira Səfərova
Həyatı
Zemfira Səfərova AMEA –da kiçik elmi işçi vəzifəsindən şöbə müdiri vəzifəsinədək yüksəlmiş və 1980-ci ildən bu günədək "Azərbaycan musiqisinin tarixi və nəzəriyyəsi" şöbəsinə rəhbərlik edir.
Qaraqoyunlu xalçaları
Texniki xüsusiyyətlər
“Qaraqoyunlu” xalçaları, adətən 100-150 sm-dən 150-200 sm-dək ölçülərdə toxunur. Nadir hallarda uzunsov formalı və daha böyük ölçülü xalçalara rast gəlmək mümkün olur. Düyünlərin sıxlığı: hər kvadrat desimetrdə 35X35-dən 40X40-dək düyün yerləşdirilir ( hər kvadrat metrdə 125 000-dən 160 000-dək düyün). Xovun uzunluğu 6 – 8 mm-dir. “Qaraqoyunlu xalçaları” Azərbaycanın əla növlü xalçaları hesab olunur.
Azərbaycan (tarixi ərazi)
Bu məqalədə Azərbaycan adlı tarixi ərazinin müxtəlif dövrlərdən olan tarixi sənədlərdə təsvir edilən hüdudları qeyd olunmuşdur.
Azərbaycan bir inzibati, coğrafi və etnik vahidə çevrilmə yolunda müxtəlif proseslərdən keçmişdir. Keçmiş tarixçilər bu mövzuda müxtəlif fikirlər bildirmişdir. Bu məsələ alimlər və tarixçilər arasında fikir ayrılığına gətirib çıxarıb və hazırkı dövrdə milli, etnik və bəzi siyasi məsələlərə görə bu elmi və tarixi məsələylə bağlı müzakirələr siyasi bir mahiyyət qazanmışdır.
Azərbaycanın islamaqədərki tarixi-siyasi coğrafiyası
Nəhayət, e.ə. 4-cü əsrdə Əhəmənilər dövləti Qavqamela döyüşündə Makedoniya İmperiyasına məğlub olur.
Sasanilər dövrü
Sasanilər dövlətinin hökmranlığı 3-7-ci əsrlərə təsadüf edir.right|350px|thumb|Sasanilər dövlətinin Adurbadaqan kustunun sərhədləri (6–7-ci əsrlər) Atropatena ərazisi 3-cü əsrdə Sasanilər dövlətinin tərkibində bir əyalətə çevrilir və "mərzban" titulunu daşıyan idarəçiyə tapşırılır. Sonralar, təxminən 6-cı əsrdə dövlət ərazisində "kust" adını daşıyan 4 iri inzibati ərazi vahidi yaradılır və müxtəlif əyalətlər onların tərkibinə salınır. Hər kust "sepəhbod" (və ya "ispəhbəd") adını daşıyan bir idarəçiyə tapşırılır.
Tbilisi metropoliteni
2000 ildə Vaşa-Pşavela metro stansiyasının tikintisi ilə metronun uzunluğu 26,3 kilometrə çatır. İki xəttən ibarətdir. Ümumilikdə 23 stansiyadır.
Azərbaycan (tarixi ərazi)
Sasanilər dövrü
Bu inzibati bölgüyə əsasən, Sasanilər dövlətinin şimal-qərb əraziləri, o cümlədən Qafqaz dağlarından cənubda yerləşən və Qafqaz Albaniyasının tərkib hissəsi olan, gələcəkdə isə "Şirvan", "Arran" və s. adlar daşıyacaq ərazilər Adurbadaqan kustuna daxil edilir. thumb|right|350px|Atropatena və Albaniyanin müxtəlif dövrlərdəki əraziləriAtropatenanın şimal sərhədləri həm müstəqil olduğu, həm də Sasanilərin bir əyaləti olduğu dövrlərdə əsasən Araz çayından cənubda yerləşən ərazilərə çatır. Lakin bəzi yunan tarixçiləri Atropatena ərazisinin həm də Qafqaz dağlarına qədər uzandığı fikrində idilər, bu isə Atropatenanın müxtəlif dövrlərdə həmçinin Arazdan şimaldakı əraziləri əhatə etdiyinə işarə edir.
Tbilisi metropoliteni
Qafqazın Bakı metropolitenindən sonra ikinci ən böyük metropolitenidir. Üçüncü isə İrəvan metropolitenidur. 2010-cu ilə qədər metroda jeton tətbiq edilirdi. Hazırda plastik kartlardan istifadə edilir. Metro xətti 6:00 - 24:00 arası işləyir. İnterval 2,5 dəqiqədir.
Azərbaycan (tarixi ərazi)
Sasanilər dövrü
İslamaqədərki dövrdə Atropatenanın tərkibinə Xəzər dənizi sahilində yerləşən Kaspiana (sonralar Paytakaran/Balasakan, hazırda Muğan bölgəsi), Urmiya gölündən qərbdə yerləşən Siqriana (hazırda əsasən Qərbi Azərbaycan ostanı ərazisi), Van gölündən şərqdə yerləşən Basoropeda, Favnitida (hazırda Zəngəzur bölgəsi) kimi ərazilər daxil idi.
Adurbadaqan kustunu təşkil edən daha kiçik inzibati ərazi vahidləri olan şəhristanlar haqqında məlumat "Şəhristaniha-yi İranşəhr" (Šahrestānīhā-ī Ērānšahr) əsərində verilmişdir: ''Adurbadaqan kustunda Qanzak şəhristanı Turun oğlu Frasiyak (Əfrasiyab) tərəfindən tikilmişdir. Amol şəhristanı ölüm dolu imansızın biri (zəndiq-e pormərg) tərəfindən tikilmişdir. Spitamanın oğlu Zərdüşt bu şəhristandan idi. Bağdad şəhristanı Əbu Cəfər tərəfindən tikilmişdir ki, ona Əbu Dəvaniq (kafirlərin dədəsi) deyirlər. '' Erməni yazıçısı Movses Xorenatsinin yazdığı kitabı alman alimi Yozef Markvart (Joseph Marquart / Joseph Markwart) alman dilinə tərcümə edib və 1901-ci ildə Berlində dərc edib. Sasanilər dövründən qalma və orta fars (pəhləvi) dilində yazılmış hansısa digər, naməlum bir qaynaqdan yararlanan bu əsərdə Adurbadaqan kustunun yerinə "Kapkoh kustunun" adı keçir və onun aşağıdakı diyarlardan ibarət olduğu qeyd edilir: 1 - Atrpatakan (Atropatena),
2 - Armn, yəni Haik (Ərmən),
Atletlər kəndi (Bakı)
Kənddə iki böyük restoran var. Onlardan birində Azərbaycan mətbəxinin yeməkləri, digərində isə Avropa mətbəxinin yeməkləri bişirilir. Restoranlar eyni vaxtda 3 min idmançını qəbul edə bilər və onlar saat 05:00-dan 00:00-dək işləyirlər. Bu, Avropanın ən böyük mətbəxlərindən biridir ki, oyun zamanı 80 min kiloqramdan artıq məhsullar hazırlayır.
Azərbaycan (tarixi ərazi)
Dərbənddə Sasanilər dövründən qalma bir kətibə
Azərbaycanın şimal sərhədinin Sasanilər dövründə Dərbəndədək uzandığı barəsində həmin şəhərin hasarlarındakı pəhləvi yazıları məlumat verir; bu yazılar b.e. 553-cü ilində Azərbaycandakı sasani mərzbanı Bərzniş tərəfındən tərtib edilmişdir: "Mən, şimal qəbilələrinin Azərbaycana hücumunun qarşısını almaq məqsədilə Dərbəndin şimal hissələrində qalalar tikmək üçün Ənuşirəvan tərəfindən məmur olaraq təyin olundum. "
Tbilisi metropoliteni
Açılış xronologiyası
11 yanvar 1966: Didube — Rustaveli
Azərbaycan (tarixi ərazi)
İbn əl-Fəqih əl-Həmədaninin "Kitab əl-buldan" (Müxtəsər kitab əl-buldan) əsəri
وحدّ آذربيجان من حدّ برذعة إلى حدّ زنجان، ومن مدنها: بركري، وسلماس، وموقان، وخويّ، وورثان، والبيلقان، والمراغة، ونريز، وتبريز، ويتّصل الحدّ الثاني من الجانب الشرقيّ ببلاد الديلم، والطّرم، وجيلان، ومن مدنهم: برزة، وسابرخاست، والخونج، والميانج، ومرند، وخويّ وكولسره، وبرزند، وكانت خرابا فمدّنها الأفشين ونزلها، والطريق من برزند إلى ورثان وهي آخر عمل آذربيجان اثنا عشر فرسخا، ومنها: جنزة، وجابروان، وأرمية مدينة زردشت، والشيز وبها بيت نار آذرجشنس، وهو عظيم القدر عند المجوس، ورستاق السّلق، ورستاق سندبايا، والبذّ، ورستاق ما ينهرج، ورساتيق أرم، وخراج آذربيجان ألفا ألف درهم، وورثان آخر عمل آذربيجان من ذلك الوجه
İbn Xordadbehin "Kitab əl-məsalik vəl-məmalik" əsəri
''Burada həmçinin Təbəristan, ər-Ruyan, Amul, Sariyə, Şalus, əl-Lariz, əş-Şirriz, Tamis, Dihistan, əl-Kəlar, Cilan, Bədəşvarcar yerləşir. Təbəristan, Cilan və Bədəşvarcar məlikinə (hakiminə) "Cil Cilan Xorasan" deyirlər. Məhəmməd ibn Əbdülməlik [əz-Zəyyat] dedi:''
Təbərinin "Tarix ər-rüsul vəl-müluk" (Tarix ət-Təbəri) əsəri
Azərbaycanın şimal və cənub sərhədlərini dəqiqliklə göstərən 9-10-cu əsr coğrafiyaçısı Təbəri "Tarix ər-rüsul vəl-müluk" (həmçinin "Tarix ət-Təbəri" adıyla da tanınır) əsərində yazır:"Azərbaycan böyük ölkə olub, cənubunda Həmədan, şimalında isə Dərbənd yerləşir."Təbəri “Tarix ət-təbəri” əsərində 710-cu il (hicri 91-ci il) hadisələrindən danışarkən ərəb sərkərdəsi Məsləmə bin Əbdülməlikin xəzər-ərəb müharibələri dövründə xəzərlərə qarşı döyüşmək üçün səfərə çıxdığını bildirdiyi hissədə Dərbənd şəhərini Azərbaycan şəhərlərindən biri olaraq təsvir edir:
Komandor adaları
Xüsusiyyətləri
Əhalisi (Ruslar, Aleutlar və Kreollar) əsasən dəniz sahələrində çalışırdılar. Burada Balina və Qütb tülküsü ovu həyata keçirilir.
Azərbaycan (tarixi ərazi)
Şəmsəddin əl-Məqdisinin "Əhsən ət-təqasim fi mərifət əl-əqalim" əsəri
10-cu əsrin ikinci yarısında yaşamış tarixçi Şəmsəddin əl-Məqdisi (həmçinin əl-Müqəddəsi olaraq tanınır) "Əhsən ət-təqasim fi mərifət əl-əqalim" əsərində Arran, Azərbaycan və Ərməniyyəni birləşdirən "ər-Rihab iqlimi" olaraq tanınan bölgəni belə təsvir edir:إقليم الرحاب
Komandor adaları
İnzibati-ərazi bölgüsü
İnzibati cəhətdən Aleut rayonu ərazisinə daxildir.
Azərbaycan (tarixi ərazi)
Şəmsəddin əl-Məqdisinin "Əhsən ət-təqasim fi mərifət əl-əqalim" əsəri
Tərcüməsi: Ər-Rihab iqlimi
''Oradakı yollar çətin keçilir, və nəsarilər (yəni xristianlar) çoxluq təşkil edir. Bu isə, iqlimin bir təsviri və rəsmidir.''
Azərbaycan, Arran, Şirvan
Tehranda buraxılmış "Türklər və İranda onların tarix, dil və varlığı haqda tədqiqat" kitabının müəllifi Həsən Raşidinin nəzərinə görə, Azərbaycanın adı "məmləkət" və "vilayət" olaraq işlənəndə iki fərqli coğrafi anlam daşıyır. "Məmləkət" qavramı işlənəndə Arran və Şirvan "vilayətləri" onun tərkib hissələri olaraq hesab olunur, ancaq "vilayət" qavramı daşıyanda "Azərbaycan məmləkəti" içindəki Arranla qonşu sayılır.
Tatev kilsəsinin əmlakı olan üç kəndin sərhədnaməsi
Burada "ölkə" (ulka) və "tümən" (tomən) ifadələri "qura" (kure) ifadəsi kimi inzibati ərazi vahidlərinin adlarıdır. "Ölkə" (ulka) bir torpaq mülkiyyəti forması olaraq, şah tərəfindən şəxsən əmirə, yaxud tayfaya müəyyən məqsəd və xüsusi şərtlərlə bəxş olunan bir ərazinin adı idi. Mənşəcə türk-monqol əsilli olan "tümən" isə 10.000 əsgər verə biləcək inzibati-ərazi vahidini bildirirdi.
Qarabağın Köçəz nahiyəsindəki mülkün şeşdang qəbaləsi
Sənədin farsca mətni:
Məhəmməd Kazım Mərvinin "Aləmara-yi Nadiri" əsəri
Tərcümə: "Tədbir və səlahi o cür gördü ki: əvvələn İrəvandan Gəncəyə gedib və o şəhəri ki, Azərbaycan biladının (şəhərlərinin) böyüyüdür, təsxir (zəbt) [edə]."
Mirzə Məhəmməd Sadıq Musəvi Nami İsfahaninin "Tarix-i gitigüşa" əsəri
رود ارس كه از مشاهير رودهايي كبيرست در وسط آذربايجان جاري و متصل به دريای خزر و باب الابواب و بلاد و الکای مذکور آنچه در ماورای رود مزبور واقع گردیده است مشهور است بولایت آن طرف آب ، که غرض از آ شیروانات و سالیان و بادکوبه و قبه و شاپوران و دربند باب الابواب
Mirzə Fəzlullah Xavəri Şirazinin "Tarix-i Zülqərneyn" əsəri
''İraq-i Əcəmdən əvvəl (birinci) İsfahandır ki, bu dünyanın behişti (cənnəti) və hər bir cəhətdən rüb-i məskunun (dünya səthinin torpaqla, quruyla örtülü dörddə bir hissəsinin) şəhərlərinin ən yaxşısıdır. Ondan sonra Kaşan, Qum, Tehran, Dəmavənd, Yəzd, Qəzvin, Zəncan, Həmədan, Nəhavənd, Bürucird, Tuysirkan, Cürfadiqan, Sultanabad, Kəzzaz, Xansarə [və] Kirmanşahandır.''
Qacarlar dövrü
Bu zaman Cənubi Azərbaycanda Ərdəbil, Urmiya, Üskü, Üşnəviyyə, Əhər, Bünab, Astara, Biləsuvar, Təbriz, Culfa, Çəhriq, Xoy, Dehxarqan, Dilməqan, Savucbulaq, Sərab, Salmas, Şəbüstər, Sayınqala, Sufiyan, Təsuc, Sərəskənd, Qotur, Gogan, Köhnəşəhər, Gərgər, Maku, Marağa, Mərənd, Miyanıc, Miyandoab, Nəmin, Nir, Hirov (Xalxal) şəhərləri var idi (1, s.48).
Erigeron multiceps
(Erigeron multiceps) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Collinsia concolor
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Güleymar mineral bulağı
Güleymar mineral bulağı — Culfa rayonu ərazisində, Güleymar (Köləhmər) kəndindən 1,5 km aralıda, Əlincəçayın sol qolunun məcrasında, okean səviyyəsində 1820 m yüksəklikdə bir neçə yerdən çıxır.
Zic-elxani
Əsər haqqında
Məşhur səyyah və kaşif Xristofor Kolumb un müəllimi, tanınmış italyan alimi Paolo dal Pozzo Toskanelli Tusinin «Zic-i elxani» əsərində verdiyi cədvəllərdən istifadə edirmiş. Professor Həbibulla Məmmədbəyli bu əsərdə uzunluq dairəsinin ölçüsünü Qrinviç dən 34-35 dərəcə qərbdən götürüldüyü fikirinə əsaslanaraq, belə bir fərziyyə irəli sürmüşdü ki, Tusi hələ X. Kolumbdan çox-çox əvvələr materikin varlığından xəbərdar imişlər. Çünki, Qrinviçdən 34-35 dərəcə qərbdə yerləşən uzunluq dairəsinin ölçüsü də elə məhz Cənubi Amerika materikinin şərqinə aid olan ərazilərdən keçir. Görünür ki, Kolumbun Hindistan a dəniz yolu axtarmaq bəhanəsilə dünya səyahətinə çıxmasına cəsarət verən də elə məhz Tusinin «Zic-i elxani» əsərində verilən məlumatlar olmuşdu. Bu da bizə bunu deməyə əsas verir ki, Tusi bilavasitə olaraq böyük coğrafi kəşlərin yaranmasında da bir vəsilə rolunu oynamışdı.
Baba dağı (Şimali Makedoniya)
Pelister Milli Parkının florasına beş iynəyarpaqlı şam ağacı daxildir. ün unikal növlərinə hal-hazırda Balkan yarımadasının yalnız bir neçə dağında rast gəlinir. Bu ərazinin faunasına aşağıdakılar daxildir: ayı, Avropa cüyürü, boz canavar, qarapaça, maral, çöldonuzu, dovşan, qartalın bir neçə növü, kəklik, dolaşa və Makedoniya Palaqoniyasının endemik canlısı olan qızılxallı balıq.
Benqal dili
Benqal dili — Hindi dillərindən biridir. Banqladeş Xalq Respublikasının və Hindistanın Qərbi Benqaliya ştatının rəsmi dövlət dilidir. Bu dildə bütölükdə 175 milyon əhali danışır. İki əsas dialektə bölünür: qərb dialekti (Navadvip bölgəsinin əsas dialekti), şərq dialekti (Dəkkə bölgəsinin dialekti). Benqal dlinin özünün xüsusi yazısı vardır. Cins kateqoriyası yoxdur, bu dildə 4 hal vardır. Mübtəda ilə xəbərin uzlaşması (həm şəxsə, həm də nəzakət formasına görə) geniş yayılıb. Söz sırası: mübtəda, tamamlıq, xəbərdir (MTX).
Mütləq bərk cisim dinamikası
Mütləq bərk sistemin dinamikası hərəkət (kinematika) qanunları və Nyutonun ikinci qanununun (kinetika) tətbiqi ilə təsvir olunur. Bu tənliklərinin həlli, ümumi sistemin və eləcə də onun hər bir komponentinin yerini, hərkətini və təcilini zamandan asılı olan funksiya şəklində müəyyən edir.
Sərv
Təbabətdə
İbn Sinaya görə sərv iynəyarpağı və onun qozaları güclü büzüşdürücü keyfiyyətə malikdir. Sonunucular yaranı birləşdirir, qanaxmanın və irinləmənin qarşısını alır. Sərv iynəyarpağı dəmrovu yox edir, dəri iltihab xəstəliklərində və irinli yaralarda kömək edir. Sərv qozalarının çaxırda həlimini qanqusmada, astmada, köhnə öskürəklərdə, çətin sidikdurğunluğunda və bağırsaqda olan xoralar zamanaı içməyi məsləhət görürlər.
Müasir tibb elmində
Burada sərvin tətbiqi geniş yayılmamışdır. Bakıda bitən sərv ağaclarının iynəyarpağı və qozaları üzərində eksperimental tədqiqatlar aparılmışdır. Müəyyən olunmuşdur ki, iynəyarpaq və qozalardan hazırlanmış preparatlar güclü sidikqovucu, antibakterial və yarasağaldıcı təsir göstərir.
Sen-Moris
Kommuna Paris şəhərindən 8 km cənub-şərqdə və Kretey şəhərindən 4 km cənub-qərbdə yerləşir.
Sen-Mor-de-Fosse
Tarixi və iqtisadiyyatı
XIX əsr də, Sen-Mor əhalisi, sanitar vəziyyətinin yaxşılaşması və Parislə əlaqənin yaxşılaşdırılması sayəsində çox böyüdü. Bununla birlikdə, şəhər Franko-Prussiya müharibəsi dövründə və XX əsrin əvvəllərində iki daşqından əziyyət çəkdi.
Natterer şəbpərəsi
Yayılması
Avropada, Şimali Afrikada və Asiyada yaşayır. Azərbaycanda yalnız Böyük Qafqazın cənub yamaclarında (Qəbələ rayonunun Xəzrə kəndi) və Dağlıq Qarabağda (keçmiş Hadrut rayonu) aşkar edilmişdir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Tapıntıları meşələrə, dağətəklərinə və dağ çöllərinə uyğun gəlir. Sığınacaqları rəngarəng olub tikililərdən qaya yarıqlarına və ağac koğuşlarına qədər dəyişir.
Narva Triumfal Arkası
Metalla yenidənqurma
Roma döyüşçülərinin fiqurları Qədim Rus cəngavərlərinin fiqurları ilə (Pimenov və Demut-Malinovski) əvəzlənmişdir. Qanadlı qadın fiqurları və barelyeflər heykəltaraş İ. Leppe tərəfindən hazırlanmışdır.
Yeni darvazaya baxış üçün imperator ailəsi abidəni ziyarət etmiş, həmçinin, abidənin şərəfinə bürünc medal buraxılmışdır.
Erigeron longipes
Erigeron longipes Erigeron longipes Erigeron longipes
Təqvim
Təqvimdən istifadə
Vaxtın hesablanmasında daha çox müxtəliflik ilin başlanğıcını nə vaxtdan hesablamaqda olmuşdur. Əksər ölkələrdə,o cümlədən Azərbaycanda il yazdan hesablanmışdır. Qədim Misirlilər ilin başlanmasını Nilin daşmasından (yay günəşduruşundan) götürürdülər. Bəzi ölkələrdə isə ilin başlanğıcı kimi yeni hökmdarın hakimiyyətə keçməsi,bəzilərində güclü küləklərin başlanması (Şumerdə),paytaxt şəhərinin əsasını qoyulması (Romada), olimpiya oyunlarının keçirilməsi (Yunanıstanda) qəbul edilmişdi.
Qriqori təqvimi
Növbəti Təqvim islahatı Roma papası XIII Qriqori tərəfindən həyata keçirildi.Qriqori təqvimi — dünyanın əksər ölkələrinin, o cümlədən Azərbaycan Respublikasının rəsmi təqvimi. Papa XIII Qriqorinin göstərişi ilə tərtib olunmuşdur. Daha əvvəlki Yuli təqviminin islah edilmiş variantıdır. 4 oktyabr 1582-ci ildən tətbiq olunsa da ayrı-ayrı ölkələrdə bu təqvimə müxtəlif vaxtlarda keçilmişdir. 1582-ci ildə hər ayın tarixi 10 gün sürüşdürüldü (artırıldı), qısa və uzun illərin növbələşməsi saxlanıldı. Qərara aldılar ki, illərin nömrələrindən hansı biri iki sıfırla bitirsə və yüzlüklərin sayı 4-ə bölünmürsə, o ili uzun il yox, qısa il hesab etsinlər. Bu təqvimə görə, məsələn, 1900-cü qısa il, 2000-ci il uzun il olmalıdır (Halbuki 1900 və 2000 ədədləri 4-ə bölündüyü üçün hər iki il uzun il olmalı idi). Qriqori təqvimidə Yuli təqvimi kimi 12 aydan ibarətdir: yanvar, fevral, mart, aprel, may, iyun, iyul, avqust, sentyabr, oktyabr, noyabr və dekabr. Yeni il yanvarın 1-dən başlayır.Dekabırın 31-də qurtarır.
Elxan Zülfüqarov
Zülfüqarov Elxan Qaçay oğlu — Azərbaycan kəşfiyyatçısı, Kapitan, Azərbaycanın milli qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Fontene-su-Bua
Fontene-su-Bua  — Fransada kommuna, region — İl-de-Frans, departament — Val-de-Marn. Kommuna 2 kantona bölünmüşdür — Qərbi və Şərqi Fontene-su-Bua — Nojan-sür-Marn dairəsinə daxildir. Parisin mərkəzindən 9,3 km şərqdə yerləşir.
Alaşkert FK
Alaşkert FK – Ermənistannın futbol klubu.
İsveç milli futbol komandası
İsveç milli futbol komandası - İsveçi beynəlxalq futbol turnirlərində təmsil edən milli futbol komandası.
Palıd
Azərbaycanda yayılması
Bu cins özündə 600-ə yaxın növü birləşdirir ki, onlardan da 12-si Azərbaycanda bitir.
Adi üzərlik
Botaniki təsviri
Gilli və qumsal torpaqlarda, eyni dərəcədə yarımçöl, öndağlıq və 2800 m dəniz səviyyəsi hündürlüyü olan dağlarda yayılmışdır. Mədən sevən (ruderal), otlaq-alaq bitkisidir.