cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ürfan Orucov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ürfan Orucov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Adi subirəsi
Adi subirəsi subirəsi və ya dafniya  cinsinə aid növ.
Yayılması
Bu növə dünyanın bütün sularında rast gəlinir. Naxçıvan MR-nın Adilağa, Xıncov, Qanlıgöl, Batabat, Salvardı, Dəstəgöl, Qaraxanbəyli göllərində, Uzunoba su anbarında, Şahbuz və Biçənək yaxınlığında olan su tutarlarında, Kiçik qafqazın sarımsaqlı, Cifligöl, Ayıtələsi və Göy-göl göllərində, Qax rayonunun Muran gölündə, İsmayıllı rayonundakı Qaragöldə, Şamaxı, Göyçay, Astara, Lənkəran və Masallı rayonlarının şirin sularında geniş yayılmışdır.
Simnan ostanı
== Simnan ostanının şəhristanları: ==
Heç vaxt əlvida demə (film, 2006)
Filmin çəkilişlərin əksəriyyəti Nyu Yorkda aparılmış, qapalı çəkilişlərin bir hissəsi isə Mumbaydakı studiyalarda həyata keçirilmişdir. Daha əvvəl Dil Chahta Hai, Kal Ho Naa Ho və Don kimi mühüm filmlərin musiqisini bəstələyən Şankar-Ehsaan-Loy triosunun bəstələdiyi mahnıların sözlərini Caved Axtar və Bilal Şahvani yazmışdır. Təxminən 15.000.000 dollarlıq büdcə ilə çəkilən film 2007-ci ildə İstanbul Film Festivalı da daxil olmaqla bir çox ölkədə nümayiş etdirilmiş və böyük maraqla qarşılanmışdır. Lakin onun IMDb-də qazanmış olduğu 5.6 reytinqi digər Cohar filmlərinin xalları ilə müqayisədə diqqətəlayiqdir.
Faiq Qasımov (gizir)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Faiq Qasımov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
"Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı
"Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı — Azərbaycanın dövlət təltifi (medal). Vətən müharibəsində qələbə münasibətilə təsis edilmişdir.
Təsviri
Medalın təsviri Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il 26 noyabr tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir.
I Yusifbəyli hökuməti
Zəmin
1919-cu ilin aprelində qurulacaq IV hökumət kabinetinin qurulması isə Nəsib bəy Yusifbəyliyə tapşırılır.
Vilyam Baffin
Vilyam Baffin  — 1616-cı ildə adını daşıyan dənizi və Baffin adasını kəşf edən ingilis dənizçisi.
II Fərruxzad
Fəalliyyəti
Y.A.Paxomovun qeyd etdiyi kimi "Bağdad Xilafətinin süqutundan" və 1258-ci ildə sonuncu Abbasi xəlifəsi Müstəsimin edam olunmasından sonra "möminlər əmirinin köməkçisi" titulunun işlədilməsi anlaşılmır. Lakin ola bilər ki, sünni olan Şirvanşahlar Misirin Abbasi xəlifələrini tanımış, yaxud əvvəllər mənimsənilmiş bu titul, ənənəvi olaraq, real həqiqətə uyğun gəlmədən işlədilmişdir. Bakıdan 5–6 km aralı köhnə Bibiheybət məscidinin divarındakı digər kitabə XIII əsrin ikinci yarısına aiddir. Həmin kitabədən A.Bakıxanov, İ.P.Berezin, B. Dorn, N.O.Xanıkov bəhs etmişlər. Xanıkov məsciddəki II Fərruxzad ibn II Axsitan ibn III Fəribürzün adı çəkilən kitabədən danışarkən onun tarixini h.680-ci il müəyyən edir. Kitabənin Xanıkov, Dorn, Berezin və Paxomov tərəfindən dərc olunmuş dörd variantı əsasında onun mətnini aşağıdakı kimidir:
Anderson Arroyo
Klub karyerası
2018-ci ilin fevral ayında Arroyo Liverpul klubu ilə müqavilə imzalamış və 18 aylığına Malyorka klubuna icarəyə verilmişdir.
Ağaxan Abdullayev
Ağaxan Minaxan oğlu Abdullayev — Azərbaycan xanəndəsi, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1998).
Həyatı
Ağaxan Abdullayev 6 fevral 1950-ci ildə Bakı şəhərinin Əmircan kəndində anadan olmuşdur.
1969–1973-cü illərdə A.Zeynallı adına Orta İxtisas Muiqi Məktəbində Nəriman Əliyevin sinifində təhsil almışdır.
Hacıbaba Hüseynov
Həyatı
1962–1992-ci illərdə Hacıbaba Hüseynov Asəf Zeynallı adına Azərbaycan Dövlət Musiqi Məktəbində muğamatdan dərs demişdir. Nəzakət Məmmədova, Qədir Rüstəmov, Səxavət Məmmədov, Zaur Rzayev, Teymur Mustafayev, Sabir Əliyev, Bilal Əliyev, Zabit Nəbizadə və başqaları onun tələbələri olmuşdur.
Xanəndə 1989-cu ildən xarici ölkələrə qastrol səfərlərinə başlayır. İlk səfəri böyük bir musiqiçi və ziyalı heyəti ilə İraqa olmuşdur. 1990-cı ildə Türkiyənin Adana şəhərində, 1991-ci ildə 1 ay ərzində Belçikanın Brüssel, Fransanın Paris, Marsel, Lyon, Monpelye şəhərlərində, İsveçrədə, Hollandiyada konsertlər verir. Son səfəri 1992-ci ildə on iki nəfərlik musiqiçi heyəti ilə 2 aydan artıq çəkən İran İslam Respublikasına olur.
H. Hüseynov 24 oktyabr 1993-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir. Heydər Əliyevin göstərişi ilə xanəndə 26 oktyabr 1993-cü ildə Birinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Viscaria
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Femisid
right|thumb| [[Çili|Çilidə qadın qətllərinə həsr edilmiş abidə, 2007]] Femisid və ya feminisid  — cinsi və gender əsaslı nifrət cinayəti terminidir və geniş mənada "qadınların (və ya qızların) qadın olduqları üçün qəsdən öldürülməsi" kimi müəyyən edilir, lakin, təriflər mədəni kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Femisid.net adlı yeganə Rusiya resursu femisidi “qadınlara nifrət zəminində, kişilər tərəfindən və ya dövlətin razılığı ilə patriarxal maraqlar üçün törədilmiş qətli” kimi tərif edir. Feminist Diana E. H. Russell bu termini ilk dəfə 1976-cı ildə müəyyən edib yaymışdır. O , "qadınların qadın olduqları üçün kişilər tərəfindən öldürülməsi" ifadəsini işlətdi. Digər feministlər məhz qadın olduqları üçün qadınlara yönəlmiş hərəkətin niyyətini və ya məqsədini vurğulayırlar; digər nöqteyi nəzərdən qadınların qadınlar tərəfindən öldürülməsi də daxildir.
Məmmədbağır Bağırzadə
Həyat və yaradıcılığı
Məmmədbağır Bağırzadə 21 iyul 1950-ci ildə Bakının Nardaran kəndində dünyaya gəlmişdir.
"Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı
Təsis edilməsi
Maddə 2. Təltif edən orqan
Rusiya-Osmanlı müharibəsi (1710–1713)
Səbəbləri
Əsrin əvvəllərindən etibarən Osmanlı imperiyasına qarşı olan düşmənçiliyi daha da artan, isti dənizlərə enmək və Qara dənizə çıxış əldə etmək istəklərini daha da qətiləşdirən Rusiya çarlığı Osmanlı ilə müharibə üçün bəhanə axtarırdı. Şimal müharibəsi zamanı İsveç kralı XII Karlın ordusunun Poltava döyüşündə ağır məğlubiyyətindən sonra Dəmirbaş ləqəbli XII Karl qaçaraq Osmanlı imperiyasına sığındı. Bu bəhanə edən I Pyotrun qoşunları Osmanlı ərazısınə daxil oldu. Sultan III Əhməd Rusiyaya müharibə elan etdi (1710).
Səma (rəqs)
Tarixi
Səma rəqsini təbliğ edən Mevlanadən öncə Şems Təbrizi bu rəqsin təbliğinə başlamışdır. Zamanla onu Mevlanəyə öyrətmiş və onun əsas təbliğatçısı olmuşdur.
Suriyalılar
Suriyalılar Suriyanın yerli sakinləridir. 2014-ci ildən etibarən Suriyanın əhalisi 17 milyondur.
Şərqi Azərbaycan ostanı
Tarix
Arxeoloqlar, Azərbaycan regionu e.ə I minilliyin əvvəllərində üç irq qrupunun yaşadığını bildirir. Bu üç qrupdan birincisi yerli tayfalar və “Asyani” adı ilə tanınan tayfalardır. İkinci qrupun e.ə II minillikdə bu bölgəyə Fələstin, Suriya və Babil torpaqlarından gətirilən əsir və qullardır. Üçüncü qrup isə Ari xalqı və xüsusilə də Madlardır. Onlar Azərbaycanda e.ə. I minilliyin I yarısında məskunlaşaraq ərazini “Kiçik Mad” adlandırırdılar. Beləliklə, Azərbaycan Madların torpaqlarının bir hissəsi idi. Makedoniyalı İskəndərin zamanında bu bölgənin adı vali Atropatın adına görə Atorpatkan adlanırdı. Daha sonra isə Atorpatgan və Azərbaycan oldu. Bölgə valisi Atropat İskəndərin buraya hücumu zamanı müstəqilliyini elan etdi (e.ə. 328-ci il) və bununla da Kiçik Mad öz müstəqilliyini saxladı. Sonra Azərbaycan Parfiya və Sasanilərin əlinə keçdi. O zaman Azərbaycanın paytaxtı Urmiya gölü nün cənub-şərqində yerləşən Şiz idi. Əsas atəşpərəstlik məbədlərindən biri burada yerləşirdi.
Coğrafiya
Qaradağ dağ silsiləsi ərazinin şimal hissəsini əhatələyən ən böyük dağ silsiləsidir. Bu silsilə bölgənin qərbində Divandağ ərazisindən başlayaraq Mərənd, Şəbəstər, Təbriz, Əhər, Kəleybər və Meşkinşəhr şəhərləri boyunca uzanır. Ostanlığın bir digər dağ silsiləsi Qoşadağ silsiləsidir. Bu silsilənin ən hündür nöqtəsi (3150 m) Qoşadağ zirvəsidir. Azərbayan vilayətinin ən yüksək zirvəsi olan Savalan volkanik kütləsi isə Qoşadağın şərqində Ərdəbil şəhəri ərazisində yerləşir.
Turizm
Kilisələr: Şərqi Azərbaycan vilayətində zaman-zaman müsəlmanlar və xristianlar yan-yana yaşamış, daha sonra xristianlar müxtəlif səbəblərdən bu bölgəni tərk etmişlər. Bununla belə, onlardan geridə qalan mühüm dini əsərlər var. Kilsələr də onlardan biridir. Müqəddəs Stepanos monastrı, Çoban kilsəsi, Müqəddəs Hoans kilsəsi, Sehrəgə kilsəsi,, Mücumbar kilsəsi, Müqəddəs Məryəm kilsəsi, Məryəm Nənə, Adventist kilsəsi, İncil kilsəsi, Şuğat Müqəddəs, Katolik kilsələri və s. əyalət sərhədləri daxilində yerləşir. Bu kilsələr arasında Müqəddəs Stepanos monastrı X-XII əsrə,Müqəddəs Məryəm kilsəsi XVI əsrə, Mucumbar kilsəsi XVII əsrə, digərləri isə XVIII-XIX əsrlərə aiddir. thumb|284x284px|Acıçay körpüsü,Təbriz Qalalar: Şərqi Azərbaycan vilayətinin sərhədləri daxilində də çoxlu tarixi qalalar yerləşir. Təəssüf ki, bu qalalar və onların əksər obyektləri bəzi xarabalıqlar istisna olmaqla, günümüzə gəlib çıxa bilməmişdir. Çatanlarda isə lazımi təmir işləri aparılmayıb. Əslində, bu əsərlərin aidiyyəti orqan və təşkilatlar tərəfindən qorunmadığı və gələcək nəsillərə çatdırılması ideyası zəif olduğu üçün onların hazırkı vəziyyəti hər keçən müddətdə daha da məhvə doğru gedir. Kəleybər şəhristanı daxilində yerləşən Babək qalası hələ Sasani dövləti zamanında tikilmişdir. Daha sonra ərəb ordusuna qarşı döyüşlərdə Babək və ordusu tərəfindən müdafiə məqsədi ilə istifadə edilmişdir.
Digər görməli yerlər: Azərbaycan Muzeyi, Avarsın qalası, Təbrizin Ölçü muzeyi, Şahgölü / Elgölü, Təbrizin Ərk qalası, Təbriz Bazarı, Təbriz cümə məscidi, Təbriz Bələdiyyə sarayı, Tərkin Daş məscidi, Xaraba dəyirman, Sərkəndədizə şəlaləsi, Sabılmı məscidi, Zöhhak qalası, İşava şəlaləsi, Qafariyə günbədi/gümbəzi, Qədimqaya köhülü/mağarası, Qurugöl gölü, Qırmızıgünbəd/gümbəz, Kəbüd günbədi/gümbəzi, Kəndovan kəndi, Küyətər köhülü/mağarası, Təbrizin Göy məscidi, Gülaxır şəlaləsi, Mudur günbədi/gümbəzi, Marağa rəsədxanası, Təbrizin Məşrutə evi, Behnam evi, Əmir Nizam-i-Gerrusi evi və s.
Nəqliyyat
Şərqi Azərbaycanın mərkəzi olan Təbriz, əyalətə daxil olan Əcəbşir, Bünab, Marağa, Həştrud, Miyanə və Culfa şəhərləri ilə dəmir yolu şəbəkəsi ilə bağlıdır.
Mədəniyyət
Təbriz xalçaçılıq sənətinin çiçəklənmə dövrü XII-XVI əsrlərə aiddir. XVII əsr Azərbaycan incəsənətində insan təsvirli xalçalara bilavasitə Təbriz toxuculuq nümunələrində rast gəlinməsinin Səfəvilər dövründə Təbrizdə sənətkarları öz ətrafına toplayan saray kitabxanasının fəaliyyəti ilə əlaqələndirilir. Azər­baycanlı rəssamların XVI əsrdə miniatür sənəti sahəsində qazandıqları uğurların o dövrdə mövcud olan digər bədii sənətkarlıq sahələrinə təsir göstərmişdir.
Kulinariya
Geyim
Şərqi Azərbaycan günümüzdə
İran Statistika qurumunun 2016-cı ildə verdiyi təhsil statistikasına görə;
Sistan və Bəlucistan ostanı
thumb|250px|Sistan və Bəlucistan Sistan və Bəlucistan — İranın cənub-şərqində ostan. Tarixi Bəlucistan bölgəsinin qərb hissəsini təşkil edir. Ostanın ərazisi 178.431 km²-dir. 2006-cı ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən ostanda 2.405.742 nəfər əhali yaşayır. Əhalinin etnik tərkibini bəluclar (əhalinin 1/2-i), farslar, brahuilər və s. təşkil edir.
Azər Məmmədov (futbolçu)
Karyera
1996–1997-ci illərdə MOİK Bakı FK hərbi xidmət keçmişdir.
2005/06 mövsümünün qış fasiləsində Ağdamın "Qarabağ" a keçdi, burada 4 saylı nomrə altında çıxış etdi.
Lisiçansk
Sovet dövrü
right|thumb| "Daqmara" mədəninin tarixi fotoşəkili, 1872 right|thumb| "2014-cü ildə Donbassda silahlı münaqişə zamanı yaşayış binasına ciddi ziyan dəyib 1918-ci ilin yanvarında burada yerli qəzetin nəşrinə başlandı. 1952-ci ildə Lisiçansk regional tabeliyində olan bir şəhər statusu aldı. Müasir sərhədlərdə Lisiçansk nəhayət 1960-cı illərin ortalarında formalaşdı.
Yəzd ostanı
== Yəzd ostanının şəhristanları: ==
Bromic adası
Bromic adası — Frans-İosif Torpağı arxipelaqı daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.
Hotspot Shield
Hotspot Shield — internet filtrasiyadan yayınmaq üçün istifadə olunur. Bu proqram internet sessiyasını kodlaşdırmaq üçün HTTPS-dən istifadə edir. O, internet istifadəçisinin IP-ünvanını gizlədir və internetə daxil olduğu ərazidə bloklanmış informasiyalara çıxışını təmin edir.
Fərqsizlik əyrisi
Fərqsizlik əyriləri - mikroiqtisadi nəzəriyyəyə görə, alıcı üçün fayda baxımından fərqsiz olan müxtəlif əmtəə paketlərinin qrafik təsviridir. Belə ki, alıcı üçün bir fərqsizlik əyrisi üzərində olan nöqtələrdəki hər hansı əmtəə paketi digərindən üstün deyildir. Başqa sözlə, əyri üzərində olan əmtəə paketləri fayda baxımından fərqlənmir. Nəticə etibarı ilə, fərqsizlik əyriləri eyni faydaya malik, iki əmtəədən ibarət olan paketləri özündə əks etdirən nöktələrin birləşməsindən əmələ gələn əyridir. Fəqsizlik əyriləri alıcıların mümkün istehlak variantlarını əks etdirilməsində istifadə edilir. Qrafik təsvir zamanı sonsuz sayda fərqsizlik əyriləri çəkmək mümkündür. Çünki hər bir halda daha çox fayda gətirən bir əmtəə paketi mövcuddur.
Mükəmməl tamamlayıcı əmtəələr
Yuxarıda göstərilənlər mümkün əmtəə paketlərində qütb xarakteri daşıyırlar. Yəni digər əmtəə paketləri üçün çəkilən fərqsizlik əyriləri aralıq mövqedə yerləşirlər. Məsələn, fərz edin ki, bir şirniyyat süfrəsinə çay və kofe qoyulması planlaşdırılır. Bunlar əvəzedici əmtəələr olsalar da, qonaqların zövqünün fərqli olması ehtimalına görə tamamlayıcı funksiyası da daşıyır. Yəni iki qütb arasında yerləşir (Bax: Şəkil 8).
Yaraqi Zubayrayev
Müharibədən sonra
200px|thumb|right|Yaraqi Zubayrayevin birinci həyat yoldaşı Çeçen-İnquş MSSR xalq artisti (1960), RSFSR-in əməkdar artisti Tamara Əliyeva Yaraqi Zubayrayev 1957-ci ildə vətənə və doğma teatra qayıdır. Yenidən canlanan teatrın ilk tamaşası yazıçı Xalid Oşayevin eyniadlı pyesi əsasında hazırlanmış “Aslanbek Şeripov” tamaşası oldu. Teatrda deportasiyaya qədər olan repertuarın bərpası, eləcə də yeni tamaşaların yaradılması istiqamətində işlər gedirdi.
Cəfər Seyidəhməd Krımər
Cəfər Seyidəhməd Krımər (1 sentyabr 1889 – 3 aprel 1960) – Krım Türklərinin liderlərindəndir. Yaltada doğulub. 1917-ci ilin 26 noyabrından Krım Cümhuriyyətində Hərb və Xarici İşlər Naziri olub. Krımın işğalından sonra Türkiyə və Avropada Krımın istiqlalı mücadiləsini aparıb. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin yaxın əqidə dostlarından olub.
Həyatı
Rəsulzadə və Mirzə Bala Məmmədzadənin önəmli yoldaşlarından biri də antisovet fəaliyyəti ilə tanınan, böyük türkçü Qaspıralı İsmayılın məktəbini davam etdirən Cəfər Seyidəhməd Krımərdi. Cəfər Krımər 1 sentyabr 1889-cu ildə Krımın Yafta vilayətinin Kızıltac kəndində anadan olmuşdur. Daha sonra gənc yaşlarında təhsil almaq üçün İstanbula getmişdir. 1917-ci ildə I Krım-Tatar Xalq Konqresinin yaradılmasında, 1917-ci il noyabrın 1-də Krım Xalq Cümhuriyyətinin elan edilməsində, konstitusiyanın, seçki qanununun hazırlanmasında Krım Müsəlmanları Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin və Baş qərargahın yaradılmasında onun böyük xidmətləri olmuşdur. 1918-ci ildə bolşeviklər Krımı işğal edib Çələbi Cihan və dostlarını güllələyəndə Cəfər Seyidəhməd Krımər Türkiyəyə getməyə məcbur oldu. Azərbaycanlı mühacirlərin nəşrlərinə hər fürsətdə kömək etməyə çalışan Cəfər Seyidəhməd Krımər 1930-1931-ci illərdə “Bildiriş” qəzetinin səhifələrində Krım-tatar xalqının tarixi, ədəbiyyatı və sivilizasiyası ilə bağlı məqalələr dərc etdirmişdir. Onun Bildirişdə dərc olunan "Krım istiqlal müharibəsinin səbəbləri və əsasları", "Sovet Rusiyasının son vəziyyəti" adlı məqalələri SSRİ ərazisində yaşayan qeyr-rus xalqların yaşayışı barədə məlumat verirdi.
Məddah
Meddah - kiçik qruplara o cümlədən qəhvəxana və ya çayxanalarda kiçik auditoriyaya Türk tarixini danışan şəxslərə deyilir. Bu şəxslər 16-ci əsrdə Osmanlı imperiyası dövründə daha məşhurlaşmışdır. Bu dövrdə meddahlar hər hansı hekayəni və ya tarixi bir hadisəni özləri müxtəlif improvizələr edərək danışır və ətrafdakı insanların diqqətini buna cəlb edirdilər.
Ümumi məlumat
2008-ci ildə meddahlar UNESCO-nun İnsan mədəni irsinə daxil edilmişdir.
Tarixi
"Meddah"lar ilk növbədə kökləri türk şifahi ədəbiyyatına məxsus olan dini və qəhrəmanlıq hekayələri təbliği ilə başlamışdır. 11-13-cü əsrdə yaranması ehtimal edilən Türkiyədə yaranmış bu cərəyan tez bir zamanda Orta Asiya ölkələrinə o cümlədən İran və Ərəbistan körfəzi ölkələrinində də yayılmışdır. Əvvəllər belə epik janrına məxsus hekayələri "kıssahan" adı şəxs təbliğ edirdi. O xüsusilə islam dinini təbliği ilə məşğul olurdu və bu barədə hekayələr danışırdı. Onlar Səlçuq imperiyası dövründən daha çox yayılmağa başladılar və İran və Ərəbistan körfəzində məşhur olan Əli və Həmzə, o cümlədən "Min bir gecə" nağıllarını təbliğ edirdilər.
Əbu Məhəmməd Həmdani
Həyatı
Əbu Məhəmməd əl-Həmdani 945-ci ildə vəfat edib.
Maqsud Əlixanov Avarski
Maqsud Əlixanov Rusiya İmperator Ordusunda 44 il 11 ay xidmət etmişdir. Əsgərdən generala qədər karyera yüksəlişi etmişdir. Əlixanov Rusiya imperiyasının 30 ali mükafatına layiq qörülüb. O, polkovnik rütbəsində olanda 4-cü dərəcəli Müqəddəs Georgi ordeninə layiq görülüb. Adı Kremlin Georgi salonunda qızıl hərflərlə mərmər lövhəyə yazılıb. 1883–1885-ci illərdə o, bu mükafata layiq görülən yeganə qafqazlıdır. Ondan sonra daha heç kəs bu mükafata layiq görülməyib. Sovet hakimiyyəti illərində "mürtəce" general-qubernator adlandırılan Əlixanov hərbçi olmaqla bərabər sox mühüm şəhərlərin başçısı vəzifəsini də icra etmişdir. İrəvan quberniyasının, Tiflis quberniyasının və Kutaisi quberniyasının general-qubernatoru olmuşdur.
Yaradıcılığı
Maqsud Əlixanov həm də gözəl ədəbiyyatçı, tarixçi və jurnalist idi. Rusiyanın ən nüfuzlu qəzet və jurnallarında 58 irihəcmli yazısı çap edilib. Onu da deyək ki, o, "Mərv vadisinə gedən yollar", "Tarixi-Dərbəndnamə", "Şahın qonaqlığında" və "Xivəyə yürüş" kitablarının müəllifidir. Xeyli əlyazması qalıb. O, həm də gözəl poliqlot idi. Rus, ərəb, fars, türk və dağlı dillərini mükəmməl bilirdi. Onun "Tarixi-Dərbəndnamə"si oxunanda əsil şərqşünas, ərəbşünas, Qafqazşünas və coğrafiyaşünas kimi ad qazanır. Generalın yaradıcılığı Qafqaz tarixinin dərindən öyrənilməsində də əvəzsiz mənbədir. Əlixanovun Azərbaycan tarixinə bəxş etdiyi ən dəyərli iş isə general-leytenant İsmayıl xandan aldığı müsahibədir. 1895-ci ildə qələmə aldığı bu müsahibə "Kavkaz" qəzetində dərc olunub. Bu ailənin başına gətirilən faciə haqqında "Kavkaz" qəzeti əvvəldən axıra kimi məlumat verib. Generalın matəm günlərini təsvir etməklə yanaşı onun xanımını çox sədaqətli olduğunu dönə-dönə yazıb.
Keşkek
UNESCO
2011-ci ildə İndoneziyanın Balı bölgəsində keçirilən 6-cı UNESCO-nun iclasında keşkek Türkiyənin Maddi və mənəvi irsinə daxil edilmişdir. Bundan başqa Merzifon bələdiyyəsi Türk patent və makrası olaraq ona coğrafi məkan adınında əlavə edilməsini irəli sürdü. Beləliklə, 2015-ci ildə artıq keşkek deyil "Merzifon keşkek" i kimi ədəbiyyata daxil edildi.
Anatoli Kuleşov
Anatoli Niloviç Kuleşov (Анатоль Куляшоȳ; təvvəlüdü 1959-cu il, Əli Bayramlı, Azərbaycan SSR) — Belarus un dövlət və ictimai xadimi, milis general-leytenantı. 2009-cu il iyunun 2-dən 2012-ci il mayın 11-dək Belarusun daxili işlər naziri olmuşdur.
Həyatı
SSRİ DİN-in Minsk ali məktəbini bitirdikdən sonra Minskin Lenin rayonunun yetkinlik yaşına çatmayanların işləri üzrə müvəkkili işlədi. 1992-ci ilin noyabrından kriminal milis şöbəsinə rəhbərlik edib.
LHA Amfibiya
Bu gəmilər təyyarə daşıyıcıları kimi tam uçuş göyərtəsinə malikdirlər və onların daxilində hücum helikopterləri olur. MV-22 Osprey kimi əyri rotorlu təyyarələr və AV-8 Harrier və F-35B Lightning II kimi STOVL təyyarələri də bu gəmilərdə yerləşdirilə bilər.
Ağa Murad təpəsi
Ağa Murad təpəsi — Yuxarı Yağlıvənd ilə Qacar kəndləri arasında yerləşən təpə.
Ruben Stepanyan
Həyatı
1937—1965-ci illərdə A.Spendiarov adına erməni opera və balet teatrının dirijoru idi.
Şöhrət Qasımov
Hərbi xidməti
Ilk şəhid həkim tibb xidmeti reisi baş leytenant Qasımov Şöhrət 29.09.2020 tarixinde Suqovuşanda şehid oldu. O yüzlərlə yaralı əsgər və zabitlərə yardım göstərir. Yaralı şəhid fərqi olmadan neçə neçə insanları döyüş meydanında çıxarır. Qorxmaz cəsur Həkim Qasımov Neytral ərazilərə qədər gedib çıxır. Yüzlərlə yaralıları döyüş meydanından çıxarır. Həmin günü 3 defe xüsusi tapşırıq yerinə yetirir, sonucu dəfə yaralı təxliyə etməyə gedərək erməni tankı ilə üz üzə gəlir. O qəhrəmancasına döyüşərək şəhid olur. Həmin vaxt zirehli maşında olan 4 nəfəri xilas edir. maşının üstündə olmağına baxmayaraq qaçmır əksinə üzərində olan xidməti silahla sona qədər vuruşur. Hətta düşmənin 2 nəfər canlı qüvvəsini məhv edərək Şəhidlik zirvəsinə ucalır. DNT analizi ile müəyyən olunaraq 09.10.2020 tarixində Sumqayıt şəhidlər xiyabanında dəfn olunub.
Afarar
Resepti
Hər növ afarar hazırlamağın qaydası eynidir, yeganə fərq, içliyi doldurmadan əvvəl işlənmə və hazırlanması üsulundadır. Əgər bu gicitkən afararıdırsa, yuyulmuş və doğranmış gicitkən götürülüb, bu formada afarar xəmirinin içinə qoyulur.
Cüneyt Ölçər
Həyatı
Əmlakçı kimi çalışdıqdan sonra Bursa Sənaye Bölgəsi Müdiri, İllər Bankı Planlaşdırma Departamenti, Türkiyə İş Bankı İnşaat Əmlak İstanbul şöbəsi müdir müavini vəzifələrində çalışıb. 1976-cı ildə təqaüdə çıxan Ölçər 1980-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyində Qədim Əsərlər və Muzeylər Baş İdarəsinin sədri vəzifəsində çalışıb. Cüneyt Ölçər 1990-cı ildə vəfat edib.
Web of Science
Tarixi
Sitat indeksi elmdə sitatların oxşar tədqiqat mövzuları arasında əlaqə rolunu oynaması və müqayisəyə və ya jurnal məqalələri, konfrans materialları, tezislər və s. kimi əlaqəli elmi ədəbiyyata səbəb olması faktına əsaslanır. Bundan əlavə, müəyyən bir sahədə və ya birdən çox intizamda ən böyük təsir göstərən ədəbiyyat sitat indeksi vasitəsilə asanlıqla yerləşdirilə bilər. Məsələn, bir məqalənin təsirini ona istinad edən bütün sənədlərlə əlaqələndirməklə müəyyən etmək olar. Bu yolla, cari tendensiyalar, nümunələr və ortaya çıxan tədqiqat sahələri qiymətləndirilə bilər. "Akademik ədəbiyyatın sitat indeksləşdirilməsinin atası" Yucin Qarfild Elm Sitat İndeksini işə saldı və bu da öz növbəsində Web of Science-a səbəb oldu :
Abstraktlaşdırma və indeksləşdirmə
Aşağıdakı ədəbiyyat növləri indeksləşdirilir: elmi kitablar, resenziyalı jurnallar, orijinal tədqiqat məqalələri, icmallar, redaksiya məqalələri, xronologiyalar, tezislər, eləcə də digər məqalələr. Bu indeksə daxil olan fənlər kənd təsərrüfatı, biologiya elmləri, mühəndislik, tibb və həyat elmləri, fizika və kimya elmləri, antropologiya, hüquq, kitabxana elmləri, memarlıq, rəqs, musiqi, kino və teatrdır. Yeddi sitat verilənlər bazası yuxarıda göstərilən fənləri əhatə edir.
"Qubadlının azad olunmasına görə" medalı
Səttarov Anar Balarza oğlu
Apollonov adası
Yerləşməsi
Apollonov adası arxipelaqın şimalında yerləşir. Ada Payer adasında yerləşən Ostrıy Nos burnundan şimaldadır. Apollon adasından 1,3 km şimal-şərqdə Stoliçka adası, 800 metr şimalda isə Milovzorov rifi yerləşir. Dairəvi formaya malikdir. Diamerti 500 metrdir. Mərkəzində qaya vardır.
Türkiyədə yüngül sənaye
Tekstil sənayesi
Toxuculuq sənayesi Türkiyə iqtisadiyyatının ən qədim və aparıcı sahələrindən biridir. 1980-ci ildə həyata keçirilən iqtisadi islahat toxuculuq mallarının ixracının artmasına və yeni toxuculuq avadanlıqlarının idxalına kömək etmişdir. 2002-ci ildə toxuculuq sənayesində 16,6 milyard dollarlıq (1990-cı ildə — 8,8 milyard) məhsul istehsal olunmuş və 6.2 milyard dollarlıq (1990-cı ildə — 3.1 milyard) məhsul ixrac edilmişdir. 2005-ci ildə 17.5 milyard dollar dəyərində tekstil məhsulları istehsal edildi; 2006-cı ildə tekstil ixracatı 8.1 milyard dollara çatmişdır (o cümlədən parçalar — 3.1 milyard, lif və iplik — 1.7 milyarddan çox). 2009-cu ildə Türk toxuculuq məhsullarının ən böyük alıcılarının ilk onluğuna Rusiya (15%), İtaliya (9,7%), Almaniya (6.1%), Rumıniya (4.6%), Polşa (4.3%), İran (4,1%), Bolqarıstan (3,8%), Böyük Britaniya (3,2%), Misir (2,9%) və ABŞ (2,9%) daxil idi. Tekstil ixracatının əsas məhsullarını sintetik parçalar, pambıq parçaları, iplər və ipliklər, yun parçalar təşkil etmişdır. Bundan əlavə, Türkiyə dünyanın aparıcı yun iplik və üçüncü ən böyük ankara yunu istehsalçısıdır.
Türk tekstil və geyim sənayesinin istehsalı:
Tikiş sənayesi (paltar istehsalı və s.)
İstanbul türk modasının ən böyük mərkəzi və geyim ticarət mərkəzidir. Tikiş fabriklərinin əksəriyyəti İzmir, Bursa, Ankara, Dənizli, Gaziantep, Kayseri, Tekirdağ, Adıyaman, Kahramanmaraş, Adana, Adapazarı, Konya və Mersin şəhərlərində yerləşir.
Dəri sənayesi
Dəri sənayesinin ən böyük mərkəzləri 1990-cı illərdə açılan üç ixtisaslaşmış bölgə — Tuzla, Menəmən (İzmir) və Çorludu. Həmçinin Manisa, Kula, Salihli, Uşak, Bor, Bursa, Qereda [en], Dənizli, Antakya, Isparta, Gönen və Gaziantepdə də dəri sənayesi mərkəzləri var.
Şarvili bayramı
Bayram
Bayram 2000-ci ildən hər il iyunun son şənbə günü keçirilir. Daimi şənlik yeri epos qəhrəmanının kiçik vətəni Axtı kəndidir. Bayramın təşkili və keçirilməsinə İmam Yarəliyevin rəhbərliyi ilə respublika təşkilat komitəsi rəhbərlik edir. Bayramın keçirilməsi təşəbbüsü İmam Yarəliyev və Rizvan Rizvanova məxsusdur. Bayram günlərində kəndin küçələri rəngli lövhələr, plakatlar, bayraqlar ilə bəzədilir. 2010-cu ildə kəndin bayram bəzəyinə yerli rəssam Kamil Şərifəliyev rəhbərlik etmişdir.
Kavkaz (qəzet)
Tarixi
12 sentyabr 1892-ci ildə "Kavkaz" qəzetində "Makar Çudra" hekayəsinin altında qoyulan imzada ilk dəfə "M. Qorki" təxəllüsü peydə olmuşdur.
Gəncə Əkinçilik və Dövlət Əmlakı İdarəsi
Fəaliyyəti
İdarə xəzinə torpaqlarının gəlirliliyini artırmaq üçün xəzinə torpaqları, yerləri və otlaqlarından istifadə haqqını qaldırmışdı. İstifadə haqqı torpaq sahələrinin gəlirliliyi nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilmişdi. Meşə materiallarının da qiyməti qaldırılmışdı. Gəlirləri tam və düzgün hesablamaqdan ötrü hökumət 1920-ci il üçün xəzinə torpaqları və meşələrinin idarə olunmasına dair ətraflı smeta tutmuşdu.
Márta Lacza
Márta Lacza — Macarıstan qrafika rəssamı və portret rəssamı.
Həyatı
1967-ci ildə universitet təhsili başa vuraraq sənətkarlıq və qrafika sahəsinə keçdi. Budapeştdə, özü kimi 28 avqust 2015-ci ildə vəfat edən həyat yoldaşı Dékány Ágoston ilə yaşayırdılar. Lacza bir müddət universitetlərdə rəssamlıq da öyrətdi.
1974-1998 illəri arasında bir çox sərgi təşkil edən Lacza, Macarıstanın dünya boya və qrafika sənətçilərindən biridir.
Tır
thumb|Peterbilt 386 tırı
Rikkardo Folyi
Həyatı
Rikkardo Folyi 21 oktyabr 1947-ci ildə İtaliyanın Piza əyalətində yerləşən Pontedera kommunasında dünyaya gəlib. Uşaqlıqdan musiqiyə həvəs göstərən Rikkardo, elektrik bas-gitara çalmağı öyrənir və 14 yaşında "Piaggio" fabrikində işləməyə başlayır. 1966-cı ildə "Pooh" qrupunun solisti olur. Lakin 1973-cü ildə populyarlıq zirvəsində olan sənətçi, şəxsi problemlərə görə qrupu tərk edir və solo karyerasına başlayır. 1980-lər onun musiqi karyerasının zirvəsi sayılır. 1982-ci ildə Folyi məşhur "Sanremo" festivalında iştirak edərək "Storie di tutti i giorni" mahnısını oxuyur və festivalın qalibi olur. 1983-cü ildə isə müğənni "Per Lucia" mahnısı ilə İtaliyanı Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edir, mahnı 11-ci yerdə qərarlaşır. 2016-cı ildə qrupun yaradılmasının 50 illiyinə həsr olunmuş son tur üçün sənətçi "Pooh" ilə yenidən bir araya gəlir. 2018-ci ildə o yenə "Sanremo" Festivalında iştirak edir və bu dəfə "Il segreto del tempo" mahnısını Robi Fakkinetti ilə duet şəklində ifa edir.
Maqma
thumb|Donmuş lava Maqma ( — qatı yağ, xəmir) — Yer qabığında və ya yuxarı mantiyada, böyük olmayan dərinlikdə təbii halda yaranan, soyuduqda maqmatik dağ qayalarna çevrilən, silikat tərkibli, isti və maye ərintidir. Axan maqma lava adlanır.
Qranit maqması
Maqmanın hərəkət xarakterindən və onun donma yerindən asılı olaraq, iki növ maqmatizm mövcuduur: intruziv və effuziv. Birinci halda maqma yerin dərinliyində soyuyur və kristallaşır, ikinci halda o yerin üstündə və ya ona yaxın yerdə (5 km-ə qədər) soyuyur.
"Şuşanın azad olunmasına görə" medalı
Təsis edilməsi
Azərbaycan Respublikasının "Şuşanın azad olunmasına görə" medalının əsasnaməsi Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il 26 noyabr tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir. Həmin qanunda deyilir:
Göllər (Əhər)
Göllər - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tarduşlar
Tarixi
Bu kiçik budunun Ötükən bölgəsinə yaxın bir yerdə yaşadığı anlaşılır. Tarduşlar göytürklərə sadiq qövmlərdən biri idi, daha sonra isə uyğurlara tabe oldular. Xaqanlar bu buduna «yabqu» titullu bir baĢbuğ təyin edirdilər. Yabqunun xanədana mənsub olduğu məlumdur.
Rəfayel Məcidov
Həyatı
1949-cu il martın 11-də Azərbaycan SSR Zaqatala rayonunun Qımır kəndində anadan olub. 1971-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu, 1987-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında Ali Partiya Məktəbini bitirib. Əmək fəaliyyətinə 1971-ci ildə Mingəçevir Toxuculuq Kombinatında növbə ustası kimi başlayıb. 1973–1975-ci illərdə Zaqatala Tütün Fermentləmə Zavodunda baş usta, 1975–1980-ci illərdə Zaqatala Rayon Xalq Nəzarəti Komitəsində inspektor işləyib. 1980-ci ildə partiya işinə irəli çəkilib, 1980–1983-cü illərdə Zaqatala rayon partiya komitəsində təlimatçı, Sənaye-Nəqliyyat şöbəsinin müdiri, 1983–1985-ci illərdə II katib olub. 1985–1987-ci illərdə Zaqatala rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri işləyib. 1987–1988-ci illərdə Azərbaycan KP Xaçmaz rayon komitəsinin birinci katibi olub.
Zaur Hüseynov (mayor)
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaur Hüseynov "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaur Hüseynov "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Tulu (boy)
Tarixi
Bulqarların xaqan, xan soyu Dulo adlanırdı.
Cəbrayıl Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Cəbrayıl rayonunda Tarix-Diyarşünaslıq müzeyi — II Dünya Müharibəsindən əvvəl təsis olunmuşdu. İ.V.Stalinin adını daşıyan muzey 1953-ci ildə ləğv edildi və eksponatları arxivə verildi. Az müddət sonra onun yerində yenidən Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi yaradılaraq, iyirmi ildən artıq bir müddətdə ictimai əsaslarla fəaliyyət göstərdi. Bu gün Cəbrayıl Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi fəaliyyətini paytaxtdakı "İstiqlal" muzeyində davam etdirir.
Muzeyin tarixi
Muzey 1980-ci ilin dekabrında rəsmi status aldı və ştat cədvəli təsdiqləndi. Həmin ildə Cəbrayıl rayon Partiya Komitəsinin təşəbbüsü ilə şəhər orta internat məktəbinin dörd otağı muzeyin sərəncamına verilmiş və qısa müddət ərzində təmir edilərək Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi Heydər Əliyevin yanvar 1980-ci il tarixli "Azərbaycanın rayonlarında tarix – diyarşünaslıq muzey lərinin yaradılması haqqında" xüsusi qərarından sonra – 1980-ci il dekabrın 8-də yaradılmışdır. Muzeyin sığındığı internat binası şəhərin "Sağ sahil" küçəsində yerləşirdi.
Müşayiət gəmisi
Müşayiət gəmiləri donanma gəmiləri, döyüş gəmiləri və kreyserlərdən ibarət olan əsas qüvvələr ilə ayaqlaşa bilməyəcək qədər yavaş idilər. Bunun əvəzinə, konvoyları müşayiət etmək və onları düşmən sualtı qayıqlarının və təyyarələrinin törədə biləcəyi təhdidlərdən mühafizə etmək üçün istifadə olunurdular. Materik Avropası və Sakit Okean adalarına edilən hücumlarda müşayiət gəmiləri amfibiya əməliyyatları zamanı quru qüvvələrinə yaxın hava dəstəyi verirdilər. Müşayiət gəmiləri, donanma gəmilərinə əlavə təyyarələrin daşınması və bütün hərbi xidmətlərin çatdırılma məntəqələrinə çatması üçün bərə təyyarələrinin daşınması kimi müxtəlif missiyalarda da istifadə edilmişdirlər.
Aslan Hacızadə
Ölümü
1957-ci mayın 7-də infarkt keçirərək dünyasını dəyişib. Hərbi mərasimlə İzmir də Karşıyakada Soyuqquyu məzarlığında 5-ci küçə, 6-cı adada oğlunun yanında dəfn edilib.
Dzenqakuren
Tarixi
1960-cı ildə birinci Haneda olayı baş verib. Təhlükəsizlik müqaviləsinin təshihi ilə əlaqədar ABŞ prezidenti Dvayt Eyzenhaver Yaponiyaya iyulun 19-da gəlməli idi. Ondan əvvəl isə, iyulun 10-da Yaponiyaya ağ evinin məlumat katibi, Ceyms Hagerti gəlib. O, gəldiyi Haneda hava limanından çıxarkən dərhal maşına girib, çünki ətrafdaonu gözləyən etirazçılar var idi. Onlar əsasən Dzenqakurenın anti-meynstrim firqəsi ilə Sohyo həmkarlaq ittifaqının Kanaqava rayon şurasının üzvləridən ibarət idi. Hagertinin maşını etirazçılar tərəfindən qomarlanıb. Bundan sonra onlar maşını bir tərəfdən obiri tərəfə yellədib, qanadlarını əziblər, kapotuna oturublar və bir saat ərzində, pəncərəsinə şüarlarını qışqırıb, mahnılarını və tələblərini oxuyublar.
Akif Cabbarov
Həyatı
Akif Elxan oğlu Cabbarov 1997-ci il sentyabrın 20-də Gədəbəy rayonunda dünyaya göz açıb. Orta məktəbi Şəmkir rayonu Könüllü kəndində bitirən Akif anası ilə birgə 2014–cü ildə Sumqayıt şəhərinə köçür. Dayısı Möhübbət kişinin və onu anası kimi sevən Nigar xanımın evinə pənah gətirib.
Məhəmməd peyğəmbərin evlilikləri
Mədinə dövründə Məhəmməd peyğəmbərin hər bir xanımı üçün ayrıca olaraq Məscidi-Nəbəvinin divarlarına bitişik otaqlar tikilmişdir. Məhəmməd peyğəmbər vəfat etdiyi zaman 9 xanımı dul qalmış və bu qadınlar möminlərin anaları sayıldıqlarına görə onların başqa evlilikləri olmamışdır. 400px|thumb|Hucurat surəsində bəhs edilən və surəyə adını verən, Məhəmməd peyğəmbər və həyat yoldaşları üçün tikilən otaqların müasir dövrdəki şəkli
Aişə binti Əbu Bəkr
Süleyman Ateş Aişənin yaşı ilə əlaqədar rəvayətlərin, Aişənin həyatını yazan tarixçilərin verdiyi məlumatlarla uyğun gəlmədiyini, "Tarixçilərin və biblioqrafların təsbitinə görə Aişə, Peyğəmbərimizin qızı Fatimədən beş yaş kiçikdir. Fatimə peyğəmbərlikdən 5 il əvvəl dünyaya gəlmişdir. Deməli Aişə, peyğəmbərliyin başlanğıc ilində anadan olmuşdur. Məhəmməd peyğəmbər olduqdan etibarən 13 il ərzində Məkkədə yaşamışdır. Peyğəmbər hicrət etdiyi zaman Aişə 13 yaşında olmalıdır. Peyğəmbər Mədinəyə hicrət etdikdən 2 il sonra Aişə ilə evləndiyinə görə (əl-İsabə: 4/359), deməli evləndiyi əsnada Aişə ən azı 15 yaşında idi. Bundan başqa Aişə, peyğəmbərlə nişanlanmamışdan əvvəl Cübeyr ibn Mütim ilə nişanlı və ya sözlü idi. Bu da onun peyğəmbərlə evlənməmişdən əvvəl evlilik yaşında olduğunu göstərmirmi? Bu yaş da hər halda 9 yaş deyildir. Deməli Məhəmməd peyğəmbər onunla evlənmək istədikdə Aişə evlənəcək yaşda, yəni 15 yaşında idi. Bu yaş isə Ərəbistan kimi isti ölkələrdə tam evlənmə vaxtıdır. Bizdə də qədim zamanlarda qız uşaqları erkən yaşlarda ərə gedirdi. "14 yaşına gəldikdə qızı ya ərə ya da yerə verməli" cümləsi də atalar sözü kimi işlənir. Onsuzda evlənmə yaşında olmayan bir qızı peyğəmbərə tövsiyə etməzdilər. Çünki Aişəni birbaşa peyğəmbər özü istəməmiş, bibisi onu peyğəmbərə tövsiyə etmiş, o da uyğun bilmişdi. Bir başqa rəvayətə görə isə Aişə peyğəmbərimizin qızı Fatimə ilə həmyaşıddır. Fatimə dünyaya gəldiyi zaman atasının 35 yaşı var idi. Bu halda isə Aişə ərə getdiyi zaman təqribən 20 yaşı olmuşdur." — sözləri ilə ifadə etmişdir.
Hind binti Əbu Ümeyyə
Uhud döyüşündə ölən Abdullah ibn Əbdüləsədin dul xanımıdır. 44 yaşında Məhəmməd peyğəmbərə ərə getmişdir.
Cüveyriyə binti Haris
Bəni-Müstəliqənin rəisi əl-Harisin qızıdır. 20 yaşında müsəlmanlara əsir düşmüşdü. Peyğəmbər onunla evlənməsi qarşılığında fidyəsini ödəyəcəyini bildirdikdə, bu şərti qəbul etmiş və 20 yaşında peyğəmbərlə evlənmişdir.
Dihyə ibn Xəlifə
Müsəlman olması
Dihyə ibn Xəlifə böyük bir qəbilənin başçısı idi. Məhəmməd peyğəmbər onun müsəlman olmasını istədi, ona görə də dua etdi. Əgər müsəlman olsaydı, qəbiləsi də müsəlman olardı. Duası qəbul oldu. Bundan sonra onun gəldiyini xəbər verilir. O, gəlib çatdıqda Peyğəmbər libasını çıxarıb yerə yaydı və ona oturmağı əmr etdi. Lakin Dihyə ibn Xəlifə oturmayıb onu yuxarı qaldırır, başına qoyaraq öpür və bağışlanma dilədi. Səbəbini soruşduqda isə dedi ki, təkəbbür ucbatından yeznə istəməyib və 70 qızını öz əli ilə öldürdüyünü bildirdi. Bundan sonra Kəlmeyi-şəhadətdən sonra bütün keçmiş günahların bağışlandığı vəhy Peyğəmbərə nazil oldu.
Krilon burnu
Krilon burnu —  Saxalin adasının cənubunda yerləşən Krilon yarımadasının cənub qutaracağını təşkil edir. Burun Laperuz tərəfindən fransız hərbiçisi Lui-Balbes de Krilonun şərəfinə adlandırılmışdır.
Zəncan ostanı
Coğrafiya
Zəncan ostanında yazda və yayda yağışların miqdarı başqa fəsillərdəkindən da çox olur. Yay və yaz vaxtı istirahət, asudə vaxt keçirmək üçün ən münasib vaxtdır. Təbiət, çaylar, mineral su bulaqları və iqlim bütövlükdə hamısının öz təravəti və gözəlliyi var.
Qoruq zonaları
İqlim və coğrafi müxtəliflik fauna və florada da öz əksini tapmışdır, onların zəngin olmasına səbəb olmuşdur. Ən böyük qoruqlar:
Donanma gəmisi
thumb|Hindistan Hərbi Dəniz Qüvvələri INS Vikrant. Donanma daşıyıcısı və ya donanma gəmisi bir ölkənin donanmasının əsas donanması ilə işləməsi üçün nəzərdə tutulmuş təyyarə daşıyıcısıdır. Bu termin, İkinci Dünya müharibəsi zamanı donanma gəmisini müşayiət gəmilərindən və digər daha az qabiliyyəti olan gəmilərdən fərqləndirmək üçün hazırlanmışdır. Bir çox orta ölçülü daşıyıcılardan əlavə, super daşıyıcılar və bəzi yüngül daşıyıcılar da donanma daşıyıcıları kimi təsnif edilirlər.
Çin dili
Əlifbası
Çin dilinin əlifba sı yoxdur. Qədim piktoqram lar əsasında inkişaf etdirilmiş yazı növü zamanla ideoqram lara çevrilmiş və geniş yayılmışdır. Məlum olan bütün ideoqram ları əzbərləmək çətin olduğundan 115 əsas literalı əzbərləməklə qalan bütün ideoqram ları bu literalların birləşdirilməsi yolu ilə yadda saxlayırlar. Çin lüğət ləri literalların xətt sayısına görə tərtib olunur.
Böyük Moğol (film, 1960)
Süjet
Şahzadə atasına qarşı üsyan qaldırır. Döyüşdə məğlub olsa da, istəklisini zindandan çıxara bilir. Atası onu edama məhkum edir. Anarkali Səlimi xilas etmək üçün saraya dönür. Əkbər onun son arzusunu yerinə yetirir. Hər ikisi son gecəni birlikdə keçirir. Səhər şahzadəyə bihuşdarı verirlər. Anarkali divarı oyub çıxır. Əkbər ondan imperiyanı tərk etmək sözü alıb azad edir...
Peterburqski listok
Peterburqski listok (1864—1918) — Peterburq siyasi, ictimai və ədəbi qəzeti.
Avala qülləsi
Bu gün
Qüllə 2016-cı ildə 137 000, 2017-ci ildə 155 000, 2018-ci ildə isə 185 000 nəfər turist qəbul etmişdir. 2017-ci ilin iyun ayında qüllənin bazasında turizm kompleksi açışmışdır. Buradakı obyektlərə bir restoran, etno-qalereya, suvenir mağazası, idman meydançaları və açıq idman zalı daxildir.
Dioqo Jota
Dioqo Jota — İngiltərə Premyer Liqasında çıxış edən Liverpulun futbolçusu.
Şimal Xalqlarının İnstitutu
Şimal Xalqlarının İnstitutu — Rusiyanın Sibir, Uzaq Şərqdə yaşayan 30-dan çox azsaylı yerli xalqları üçün pedaqoji və elmi kadrlar hazırlayan ixtisaslaşmış yeganə ali məktəb. Aleksandr Qertsen adına Rusiya Dövlət Pedaqoji Universitetinin tərkibinə daxildir.
"Ağdamın azad olunmasına görə" medalı
"Ağdamın azad olunmasına görə" medalı — Azərbaycanın dövlət təltifi (medal). Vətən müharibəsində qələbə münasibətilə təsis edilmişdir.
Təsis edilməsi
Azərbaycan Respublikasının "Ağdamın azad olunmasına görə" medalının əsasnaməsi Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il 26 noyabr tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir. Əsasnamədə deyilir:
İlqar Musayev (general)
Həyatı və fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə 1994-cü ildə başlamışdır.
Hema Malini
Həyatı
O hələ də təsadüfi filmdə "Hey Toqquşun" (2000) Esha roluna məsləhət görülür. O həmçinin "Noopur" (1990) televiziya seriallarına və Hindistanın (1996) Qadınlarına yönəltmişdir. Hema Malini Hindistan kinosuna öz töhfəsinə görə 1999-cu ildə Padma Bhushan Mükafatı ilə təltif edildi. Hal-hazırda isə Dharmendra ilə evlidir və iki qızı var.
Şeyx Şamil məscidi
Tikintisi
Məscid Dağıstan aid memarlıq üslubunda tikilib və onu yalnız ayparanın yanında yerləşən məbəddən ayırd edə bilərsiniz.
Aleksandr Sokolov
Aleksandr Alekseyeviç Sokolov — Rusiya jurnalisti, dramaturq və romançı.
Həyatı
31 iyul (13 avqust) 1913-cü ildə krupoz pnevmoniyası zamanı ağ ciyər şişindən vəfat etdi. Mitrofaniyevskoye qəbirstanlığında dəfn olunmuşdur.
Dahanə Siah Darun (Talış)
Dahanə Siah Darun — İranın Gilan ostanının Talış şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Özbəkistan İslam Hərəkatı
Özbəkistan İslam Əmirliyi — Əfqanıstanda, Özbəkistanın cənubunda, Pakistanın şimalında fəaliyyət göstərən terrorçu təşkilat. Təşkilat 1998-ci ildən aktivlik göstərir və ən böyük şeyxi Osman Qazi olub.
"Laçının azad olunmasına görə" medalı
Təsviri
Medalın təsviri Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il 26 noyabr tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir.
Triqrad dərəsi
Ümumi məlumat
Nadir və endemik bitki və heyvan növləri, eləcə də təbii yaşayış yerlərini qorumaq məqsədi ilə 1963-cü ildə Triqrad dərəsində təbiəti mühafizə zonası yaradıldı.
II Filip Avqust
II Filip Avqust — Bozonidlər sülaləsindən Fransa imperatoru.
Adrian (Moskva patriarxı)
Adrian və ya Andrey  — 1690-cı ildən Moskva və bütün Rusun patriarxı. 1678–1686-cı illərdə Çudov monastırının arximandriti, 1686-cı ildən Kazan və Sviyajsk mitropoliti olmuşdur. O, saqqal kəsməyin, ətirli tüstü almaq üçün yandırılan maddələrdən istifadə, I Pyotrun rus milli geyimlərinin ləğvini pisləmişdir. Kilsə yazılarının müəllifi olmuşdur.
Vedibasar (qəzet)
Vedibasar - qəzet.
Məqsəd İsayev
Məqsəd Müzəffər oğlu İsayev (7 iyun 1994-cü ildə Bakıda anadan olub) — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Qəbələ klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Azərbaycanlı futbolçudur. O, bir müddət Azərbaycan U-19 milli futbol komandasında çıxış etmişdir.
Uğurları
Neftçi Bakı klubunun heyətində 2013 Futbol üzrə Azərbaycan Superkubokunun finalçısı olmuşdur.
Taras Şamba
Bioqrafiya
1963-cü ildə Moskva Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. İş həyatına Suxumi Prokurorluğunun müstəntiqi olaraq başlamış, Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Abxaziya Regional Komitəsində təlimatçı işləmişdir. 1971-ci ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası İK yanında Ali Partiya Məktəbini, 1975-ci ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK yanında İctimai Elmlər Akademiyasını bitirmişdir. 1975-ci ildə namizədlik, 1985-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Dövlətin nəzəriyyəsi və praktikası, demokratiya və qanunun aliliyi, milli dövlət quruluşu və iş hüququ sahəsində mütəxəssisdir. Üstəlik bu mövzularda 300-dən çox nəşrin müəllifidir. 75-dən çox kitab və məqalənin müəllifi, Abxaziya Respublikası Konstitusiyası layihəsinin mətnini hazırlayanvə Abxaziya Respublikası Prezidentinin ilk populyar alternativ seçkilərinin təşəbbüskarı olan şəxsdir. 2002-ci ilin noyabrından 2008-ci ilin iyulunadək Rusiya Dövlət Ticarət-İqtisad Universitetinin birinci prorektoru, 2008-ci ildən Rusiya Dövlət Ticarət-İqtisad Universiteti rektorunun müşaviri olur.
Həbibulla xan (konsul)
Həbibulla xan — İranın Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində konsulu.
Baş verən hadisələr
1918-ci ilin iyulunda, Qafqaz İslam Ordusunun hərbi uğurları şəraitində ölkənin türk-müsəlman əhalisinin nifrətini qazanmış S.Şaumyanın başçılıq etdiyi Bakı Xalq Komissarları Soveti istefa verməyə məcbur oldu. Hakimiyyətə keçən daşnak və eser-menşeviklərdən ibarət "Sentrokaspi diktaturası" ingilislərdən gözlənilən köməyi ala bilmədi. Qafqaz İslam Ordusuna müqavimət göstərə bilməyən "Sentrokaspi diktaturası" əlverişli təslim şərtlərinə nail olmaq üçün bu zaman İranın Bakıdakı konsulu olan Həbibulla xanı vasitəçi seçdi. Sentyabrın 1-də İran konsulu Bakını müdafiə edən Qərb cəbhəsinin komandanı ilə birlikdə Beşinci Qafqaz firqəsinin qərargahına getdi. Bakının təslim şərtlərinin müzakirəsi zamanı "Sentrokaspi" hökumətinin, İran, ABŞ, İsveç və Danimarka konsullarının və bir ingilis zabitinin də iştirak etdiyi beynəlxalq heyətin yaradılması təklifi irəli sürüldü. Türk qayməqamı Rüşdi bəy Bakıya gələrək, buradan sülh heyəti ilə geri qayıtdı. Bakıdan gələn heyətlə şəhərin qeyd-şərtsiz təslim edilməsi, dövlət əmlakının təhvil verilməsi, türk, Avstriya və alman əsirlərinin azad olunması şərtilə saziş bağlandı. Bağlanmış saziş və Qafqaz İslam Ordusunun sürətli hücumu erməni birliklərini tələm-tələsik gəmilərə dolub şəhəri tərk etməyə məcbur etdi. Təslim aktı nəticəsində tərəflər arasında küçə döyüşlərinin baş verməməsi Bakını genişmiqyaslı dağıntılardan xilas etdi.
General Şerman (ağac)
Görünüşü
Ağac öz adını 1867-ci ildə general, və ABŞ-nin 18-ci Prezidenti (1869-1877) Uliss Qrantın şərəfinə alır. 28 aprel 1926-cı ildə Prezident Kalvin Kulic onu "millətin Milad ağacı" elan edir. Ağac adını 1879-cu ildə Amerika Vətəndaş müharibəsi generalı Vilyam Tekumse Şermanın şərəfinə adlandırılmışdır. Ləqəbi müharibə dövründə Şermanın komandanlığı altında 9-cu İndiana Süvari Korpusunda leytenant kimi xidmət etmiş təbiətşünas Ceyms Volverton vermişdir.
Qəndəhar
Nəqliyyat
İctimai nəqliyyatda Tata avtobusları (milli avtobus operatoru Milli Bus-a məxsus), motorikşalar və taksilər təmsil olunur.
Kamerata Kornello
Sahəsi 12 km² ərazini tutur.
Koimbralı İzabella
Həyatı
İzabella 1432-ci ildə dünyaya gəldi. Atası Portuqaliya kralı I Conun oğlu İnfant Pyotr, anası isə Araqon kralı IV Pyotrun nəvəsi Kataloniyalı İzabelladır. Atası İnfant Pyotr azyaşlı kral V Afonsonun taxt naibi idi. Rəvayətə görə, eyni yaşda olan İzabella və kral V Afonso bir-birini çox sevirdi. Bu səbəblə 1445-ci ildə cütlük nişanlandı. Ancaq bu nişan kralla qohum olmaq istəyən ögey əmisi Braqanzalı Afonsonun etirazına səbəb oldu. Etirazlara baxmayaraq, cütlük 6 may 1447-ci ildə evləndi. Cütlüyün bu nikahdan 3 övladı dünyaya gəlsə də, ilk övladı 1 ay sonra vəfat etdi.
Bitki sitologiyası
Ümumi məlumat
Əksər örtülütoxumlu bitkilərin hüceyrələrinin ölçüləri 10–100mkm olur. bəzi lifli hüceyrələr nəhəng ölçülərə malikdir (pambıq 5 sm, rami (lifli bitki) 55sm uzunluqda olur, diametri isə 50–100mkm olur.) formasına görə bitki hüceyrələri müxtəlifdir (parenxim və prozenxim hüceyrələr). bitki hüceyrəsi sellülozdan təşkil olunmuş hüceyrə divarı ilə əhatə olunur. Çoxhüceyrəlilərdə qonşu hüceyrələrin qlafları hüceyrəararası maddə (orta lövhəciyi əmələ gətirən pektin maddəsi) ilə bir birinə birləşir. Çox yetişmiş armud, qarpız, yemiş, şaftalı meyvələrinin hüceyrələrarası maddəsi dağılır və qonşu hüceyrələr bir-birindən aralanır. Çox bişmiş kartof da eyni səbədən ovulur. Qonşu hüceyrələrin divarında, bir qayda olaraq qarşı-qarşıya, məsamələr yaranır. Bu hüceyrələrin canlı möhtəviyyatı xüsusi sitoplazma sapları – plazmodesmalar vasitəsilə əlaqələnir. Plazmadesma vasitəsilə qıcıqların ötürülməsi və maddələrin hüceyrəyə hərəkəti baş verir. Qılafın altında yarımkeçirici plazmatık membran (plazmalemma) yerləşir. Hüceyrə möhtəviyyatı protoplast adlanır. Protoplastın çox hissəsi sitoplazm, az hissəsini isə nüvə tututr. Çox yetişmiş bitki hüceyrələrinin mərkəzində hüceyrə şirəsi ilə dolu iri vakuol yerləşir. Protoplast, tonioplast adlanan membranla vakuoldan, plazmoemma adlanan membranla isə hüceyrə qılafından ayrılır. Nüvə plazmadan ikiqat membranla ayrılır. Protoplastın əsas komponenti zülaldır (protoplastın quru maddəsinin 40–50%-ni təşkil edir).
Endoplazmatik şəbəkə (EPŞ)
Endoplazmatik şəbəkə (EPŞ) ribosomlara malik və hamar hissələr bölünür. Dənəvər hissəsi bir neçə mühüm funksiya daşıyır: əksər hüceyrə mümbranlarının böyümə və əmələgəlmə mərkəzidir, zülalların sintez olunduğu yerdir. Karbohidrat və lipidlər hamar endoplazmatik şəbəkədə sintez olunur.
Plazmidlər
Plazmidlər: öyrənilmiş hüceyrələrin çoxunda avtonom, xromosomlarla əlaqədar olmayan həqəvari ikizəncirli DNT molekullarıdır. Xromosomdan kənar irsiyyət amilləridir və gen mühəndisliyində səmərəli istifadə olunur.