cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sahib Əhmədov (zooloq)
Elmi fəaliyyəti
O, 1979–1992-ci illərdə Azərbaycanın müxtəlif sürünən növlərinin, o cümlədən Cənubi Qafqazın parlaq kərtənkələlər (Sincidae) fəsiləsinin sistematikası, yayılması, bioekologiyası və qorunmasına aid tədqiqatlar aparmışdır. S. B. Əhmədovun tədqiqatları sübut edir ki, bu fəsilədən olan Qızılı mabuya (Mabuya aurata L.,1758) növünün Cənubi Qafqazda yayılmış yarımnövü –Mabuya aurata septemtaeniata digər yarım növlərdən növ səviyyəsində ciddi fərqlənir. Sonralar (1985–2000) əcnəbi alimlərin Şimali avroasiyanın sürünənlər faunasının taksonomiyasını daha dəqiq kriteriyalara (morfoloji əlamətlər və DNT analizinə) görə yenidən dəyişdirdikdə bu yarımnövü məhz yeni növ kimi göstərdilər. Yuxarıda göstərilən həmin Mabuya aurata septemtaeniata yarım növü indi növ statusu alaraq Trachylepis septemtaeniata (Reuss,1834), yarımnöv isə T.s.transcaucasica (Chernov,1926) kimi adlandırıldı. S. B. Əhmədovun rəhbərliyi altında Zoologiya İnstitutunun Herpetologiya laboratoriyasının elmi əməkdaşları Azərbaycanda amfibilər və reptilililər faunasının növ tərkibi, coğrafi yayılması, həyat tərzi, çoxalma biologiyasını tədqiq etməkdə davam edirlər. 2006–2016-cı illərdə Herpetologiya laboratoriyasının elmi əməkdaşları tərəfindən 4 elmi tədqiqat mövzusu yerinə yetirilmişdir. S. B. Əhmədov hal-hazırda "Azərbaycanda yayılan kərtənkələlərin sistematikası, bioekologiyası və zoocoğrafi analizi" mövzusunda doktorluq dissertasoiyası üzərində işləyir. S. B. Əhmədovun 50-ə yaxın elmi əsəri çap olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə zoologiya ixtisası üzrə dosent elmi adı almışdır. T. R. Əliyev və S. B. Əhmədovla birlikdə yazdığı "Onlar yaşamalıdır" adlı elmi – populyar kitabçası 1988-ci ildə çap olunmuşdur. Herpetologiya laboratoriyasının elmi əməkdaşları S. B. Əhmədov, F. R. Qəniyev və BDU-nun müəllimi S. Q. Cəfərova Azərbaycan faunasının Qırmızı kitabının 2013-cü ildə ikinci nəşrinin suda quruda yaşayanlar və sürünənlər bölməsini yazaraq çap etdirmişlər. Herpetologiya laboratoriyasının əməkdaşları tərəfindən Azərbaycan faunasının Qırmızı kitabının II nəşrinə daxil edilən 6 növ suda-quruda yaşayan və 14 növ sürünən barədə məlumatlar yazılmışdır. Bu nəşrdə suda-quruda yaşayanlar faunası üçün yeni növ olan (Bufo eichwaldi) 4 növ sürünən : Ablepharus pannonicus, Zamenis persicus, Zamenis hohenckeri, Elafe sauromates adlarının salınması tövsiyə edilmişdir.
Kristiane Fürst
Vakıfbankla gələn "kubok yağışı"
2014-cü ildə klubdan ayrılan Fürst bunun olacağının siqnallarını qabaqcadan da verirdi. Belə ki, o, hələ may ayında jurnalistlərlə reportajında bunları söyləmişdi:
Manon Lesko (opera)
IV Pərdə
Sürgün həyatı dəhşət və zülm içində keçir. Bundan əlavə koloniya rəisinin oğlu zorla Manonaya yiyələnmək istəyir. Bunu görən de Qrie onu öldürmək məcburiyyətində qalır. Onlar ac-suz çöllərə düşürlər. Manona de Qrienin qoları üstündə canını tapşırır: "Mənim suçumu zaman udacaq, cinayətim unudulacaq. Amma eşqim heç zaman ölməyəcək".
Beyrutda terror hücumları (2015)
Hücumların sonra gələn 48 saat ərzində Daxili Təhlükəsizlik Qüvvələri 11 adamı həbs ediblər, onlardan çoxu Suriyadandılar. Sonraki xəbərdarlıqda deyilirdi ki, iki Suriyalı və Livanlı şübhəli şəxslər həbs olundu. Onlar Burc al Baracnedəki qaçqın düşərqəsində və paytaxtın şərqində yerləşən Açrafiye rayondaki mənzildə dayandırılıblar. Orada partlayan kəmərlər hazırlanırdılar.
Qurbanlar
Haqqında xəbərdarlıq verilən ilk qurbanların arasında Beyrut Amerikan Universitetin işçiləri var idi. ABŞ-nin Miçiqan şatatının Dirborn şəhərində yaşayan üç Livanlı Amerikanlılar - 49 yaşlı qadın və iki evli vəfat etmişlər. Evlilərin üç yaşlı uşağı ağır yaralıları almış.
Daxili
Livanın müvəqqəti prezidenti və Baş Naziri olan Tammam Salam 13 noyabrı ölkədə matəm günü elan etmiş.
Razdan rayonu
Razdan rayonu (1930–1959-cu illərdə Axta rayonu) — Ermənistan SSR-də və Ermənistan Respublikasında inzibati ərazi vahidində rayon. Qərbi Azərbaycanın tarixi Dərəçiçək mahalı ərazisində yerləşirdi.
Tarixi
1930-cu il sentybarın 30-da yaradılıb. 1959-cu il iyunun 30-na qədər Axta rayonu, həmin tarixdən etibarən isə Razdan rayonu adlandırılıb. Ərazisi 936 kv.km-dir. Rayon mərkəzi Razdan şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 50 km-dir.
Con Tayler
Erkən həyatı
İngilis əsilli əcdadları 200 əvvəl Virciniyada məskunlaşmış Con Tayler 1790-cı il martın 29-da Vilyamsburqda anadan olub. Atası Con Tayler varlı plantator və quldar olmaqla yanaşı ölkənin siyasi xadimləri, xüsusilə T. Ceffersonla dostluq əlaqələrinə malik idi. O, 1809-11-ci illərdə Virciniyanın qubernatoru, sonra isə ştatın federal məhkəməsinin hakimi olmuşdu. Con Tayler ilk olaraq nüfuzlu «Vilyam Ənd Meri» kollecində oxuyur. Kolleci bitirdikdən sonra o dövrün aristokratik ənənələrinə uyğun olaraq vəkillik sənətinə yiyələnir. O, hüquqşünaslığı bu elmin görkəmli nümayəndələrinin rəhbərliyi altında öyrənir: əvvəl atası, sonra isə C.Vaşinqton administrasiyasında ədliyyə naziri olmuş məşhur Edmund Rendolf onun müəllimi olur. Özəl vəkillər kontoru açaraq qısa müddətdə varlanır. 23 yaşlı Con Virciniya müstəmləkəçisinin qızı Letisiya Kristianla evlənir. Onun vəfatından iki il sonra, 1842-ci ildə, özündən 30 yaş kiçik Culiya Qardinerlə ailə qurur. Taylerin iki nikahdan on beş övladı olmuşdur. Tayler ABŞ tarixində ən çox uşaqlı prezident olmuşduür. Onun birinci arvadından 8, ikinci arvadından isə 7 uşağı olmuşdur. 15-ci uşağı prezidentin 70-dən artıq yaşı olan vaxt doğulmuşdur. 2-ci evliliyi prezidentlik dövrünə təsadüf edir (26 iyun 1844). O, hakimiyyətdə olduğu müddətdə evlənmiş ilk ABŞ prezidentidir. Taylerin kiçik qızı Perl (1860-1948) böyük qızı Meridən (1815-1848) 45 il sonra dünyaya gəlmiş və ondan 100 il sonra vəfat etmişdir.
Kim De Çjun
Həyatı
1998–2003-cü illərdə ölkəyə rəhbərlik etmiş Kim De Çjun demokratik quruculuq və Şimali Koreya ilə barışığa görə Nobel Sülh mükafatına layiq görülüb.
Bazansat (Askın)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Klassisizm
Klassisizmin yaranma səbəbi
thumb|Molyer, 1658Klassisizm əvvəlcə humanist fəlsəfə, renesans və reformasiya zamanı sosial, siyasi, ekonomik, fəlsəfi mühitdə kök salmışdır. Antik dövr əsas alınsa da yetişdiyi mühit intibah dövrüdür. Klassisizmin yaranma səbəbində ən önəmli şeylərdən biri də həmin dövrün mütləq monarxiya dövrü olmasıdır. Bu dövrdə sosial həyat mərkəzi hakimiyyətin əlində cəmlənmiş, bu səbəbdən də sabitlik hökm sürmüşdür.
Memarlıq
XVII əsrin I yarısına aid olan sarayların ətrafında mütləq park olmalı idi. Park başdan-başa yaşıllığa qərq olmalı, xiyabanlar səliqə ilə əkilmiş və həndəsi fiqurlar təşkil edən güllərdən ibarət olmalı idi. Belə parklar "müntəzəm" və ya "fransızsayağı" adlanırdı.
Heykəltəraşlıq
Antuan Kuazevoks da Cirardon kimi Versalda çox işləmiş, Döyüş zalı və Güzgülü qalereyanın tərtibatı ilə məşğul olmuşdur. "XIV Lüdovikin Reyn çayından keçməsi" əsərində heykəltaraş kralın fiqurunu digərlərinə nisbətən xeyli qabarıq düzəldib, halbuki digər fiqurlar səth üzərində güclə seçilir.
Vaqif Verdiyev (travmatoloq)
Həyatı
2006-2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiyya komissiyasinin ekspert şurasının üzvüdür.
Tutduğu əsas vəzifələr və üzvlükləri
1998-2004-cü illərdə Azərbaycan Travmatoloq və Ortopedlərinin Elmi Cəmiyyətinin sədri olmuşdur.
2005-ci ildən ortopediya üzrə dünyanın ən nüfuzlu qurumu SİCOT-un üzvü seçilib.
10 ildən artıq ATU-un Dövlət imtahan komissiyasının sədri olub.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının nəzdnində tibb üzrə əlaqələndirmə şurasının üzvüdür.
Həmcinin Azərbaycan təbabətinin aktual problemləri və Avrasiya ortopediya və Travmatologiya jurnalının redaksiya kollegiyasının üzvüdür.
Əsas elmi fəaliyyəti
1994-cü ildə Kiev şəhərində doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Qusar rayonu
Tarixi
Hazırkı Qusar rayonunun ərazisi 1840-cı ildə Quba qəzasının tərkibində Xəzər vilayətinə daxil edilmişdir. 1846-cı ildə onun ərazisi Dərbənd quberniyasının tərkibinə, 1860-cı ildə isə Bakı quberniyasına daxil edilir. 1929-cu ildə Quba qəzası ləğv edilərək rayonlara bölünmüş və mərkəzi Hil kəndi olmaqla indiki Qusar rayonu yaradılmışdır. Qusar rayonu 1930-cu ildə təşkil edilmişdir. 1934-cü ildə rayon mərkəzi Qusara köçürülmüşdür və 1938-ci ildən isə bura şəhər statusu verilmişdir. Qusar rayonu 1930-cu ildə təşkil edilmişdir. 1963–1965-ci illərdə ləğv edilmiş Xaçmaz rayonunun bir hissəsi Qusar rayonunun tərkibinə verilmişdir.
Adın etimologiyası
Qusar sözünə A.Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" əsərində də rast gəlinir. Əsərdə 1602-ci il hadisələrindən bəhs edilərkən Qusar kəndinin adı çəkilir.
Mədəniyyət və təhsil müəssisələri
Musiqi məktəbinin ilk illərində onun fəaliyyətini xüsusilə xarakterizə edən cəhət yerli kadrların yoxluğu, kənardan gələnlərin isə daimi olmaması ilə səciyyələnirdi. Ona görədə 1967 ci ildən etibarən tədris ocağının rəhbərliyi ilk məzun kadrlarından yararlanmaği qarşiya məqsəd qoydu və Liza Akimova, Abdulkərim Seyidov, Bəxtiyar Babayev, Tanya Sırıseva, Xanlar Vəlimətov və Vidadi Məmmədov "Fortepiano" və "Tar" ixtisasları üzrə bir il müddətinə tədris məşğələlərinə cəlb olundular. Musiqi təhsililə yanaşı orta məktəbidə bitirən şagirdlərin əksəriyyəti qeyri-musiqi istiqaməti üzrə ali ve orta ixtisas məktəblərində oxumağı üstün tuturdular. Bununla yanaşı ömürlərini yalnız musiqiyə bağlayan kadrlar da az olmadı.
İdealizm
Fəlsəfədə İdealizm
Platona görə "gerçək varlıq idea, 'düşüncə varlığıdır." Platon "düşünülər dünya" (idealar dünyası) ilə "duyul/eşidilər dünya" (görüngüler dünyası) ayrı-seçkiliyinə getmiş; duyul/eşidilər dünyanı kölgələrdən ibarət bir görünüşlər dünyası olaraq təsvirlərkən, düşünülər dünyanı dəyişməz həqiqətlər deyə gördüyü idealardan ibarət olan/yaranan gerçək dünya olaraq elan etmişdir.
Andaman adaları
Mənbə
Andaman Luxury Tour Packages
İnduktivlik
220px|thumb thumb
Goranboy rayonu
Tarixi
Goranboy rayonu əhalisi Qarabağ müharibəsində qəhrəmanlıqla döyüşmüş, 288 şəhid vermiş, 9 nəfər goranboylu Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülmüşdür.2016-cı il aprelin 4-də axşam saatlarında və aprelin 5-nə keçən gecə ərzində Gülüstan kəndi Azərbaycan Ordusu erməni işğalçılarına Dağlıq Qarabağda baş verən toqquşma zamanı ermənilərdən tam geri alınıb.
Ərazisi və iqlimi
thumb|right Azərbaycanın qərb bölgəsində yerləşməklə şimal şərqdən Yevlax, cənubi şərqdən Tərtər, cənubi qərbdən Kəlbəcər, qərbdən Göygöl, şimal qərbdən Samux rayonları ilə həmsərhəddir. Rayon Kiçik Qafqazın şimal-şərq ətəklərində yerləşməklə, səthi şimala doğru alçalan dağlıq və düzənlikdir. Cənub və cənub-qərb hissəsini Murovdağ silsiləsinin şimal yamacları əhatə edir. Rayonun şimalını Mingəçevir su anbarının sahili boyunca yerləşən Bozdağ əhatə edir. Ərazidə Poleogen, Neogen və Yura-Antropogen dövrünün çöküntüləri yayılmışdır. Ərazinin geoloji inkişaf tarixi bir-birindən fərqlənən iki böyük tektonik zona daxilində formalaşmışdır. Rayonun cənubunda Murovdağ zirvəsinin şimal-qərb və Kəpəz şərq yamaclarında 7–9 ballıq zəlzələlərin dağıdıcı fəaliyyətinin nəticəsindən böyük uçurumlar yaranmışdır. Rayonun şimalında dəniz səviyyəsindən hündürlük 50 m, cənubunda-Murovdağda ən yüksək zirvə-Gamış dağda 3724 m-dir. Səthi şimal-şərqdə düzənlik, cənub-qərbdə isə dağlıqdır, ayrı-ayrı yerlərdə qobu və dərələrlə kəsilmişdir. Dağlıq sahədə Paleogen və Neogen, düzənlikdə isə Antropogen çöküntüləri yayılmışdır. Dünyada yeganə müalicəvi neft yatağı (Naftalan) buradadır.
Cildəbaxan (Sərab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 784 nəfər yaşayır (161 ailə).
Kseniya Sobçak
Həyatı
Ali məktəbi bitirəndən sonra Kseniyaya diplomatlıq təklif edilsə də, o, bundan imtina edib. Deyib ki, hansısa ölkədə diplomat, ya da xarici işlər nazirliyində məmur olmaq onun üçün maraqlı deyil. Bundan başqa, o, bir neçə filmdə çəkilib, kitab çıxarıb. 2006-cı ilin mayında isə “Hamı azadlıqdadır” adlı gənclər təşkilatı yaradılıb.
Kəngərli
Yaşayış məntəqələri
Əbülhəsən Tana Şah
Həyatı
Öncəki həyatı ilə bağlı məlumat azdır. Sarayda yetişmişdir, lakin 12 yaşında saraydan qovulan Əbülhəsən mədrəsəyə gedib sığınmalı olub. Müəllimi Seyyid Şah Raziəddin tərəfindən uşaqlıqda "Tana şah" (Müqəddəs Uşaq) ləqəbi ilə çağrılmışdır.
Hakimiyyəti
1672-ci ildə Qütbşahlar dövlətinin sultanı elan olundu. 1683-cü ildə Övrəngzibə olan xəracını vermədiyi üçün onun hücumuna məruz qaldı. 120.000 əsgərdən ibarət Moğol ordusuna qarşı 35.000 əsgərlə çıxmağa məcbur olmuşdu. Qolkondanın qalası hər cür hücuma hazırlanmış, 120 metr hündürlüyündə divarlarla çevrilmiş və dəmir qapı ilə gücləndirilmişdi. 8 aylıq mühasirə Moğol ordusunu zəiflətsə də admiral Münəvvər xanın dənizdən gələn ərzaq yardımı ilə ordu özünü toplamışdı. Mühasirə gedişatında Qütbşahi sərkərdələrində Sərəndaz xan və Müqərra xan Moğollara qoşulmuş, şəhəri Övrəngzibə təslim etmişdilər. Birdən-birə əsir düşən Əbülhəsənin təslim olmaqdan başqa çarəsi qalmamışdı.
Lev Trotski
Həyatı
Odessadaki məktəbdən qovulan Trotski, təhsilini davam etdirmək üçün gəldiyi Nikolayev şəhərində inqilabçı fəaliyyətinə başlayır. İlk başda narodniklərə (inqilabçı populistlər) qoşulur. Daha sonra isə əvvəllər qarşısında olduğu Marksizm ideologiyasını mənimsəyir. Fizika-riyaziyyat fakultəsinə qəbul olunur ancaq bu təhsilini elə başlanğıcda buraxır. 1897-ci ilin başlanğıcında Cənub-Rus İşçiləri Birliyini (Южно́-ру́ccкий рабо́чий сою́з) qurmağa kömək edir. Lyova ləqəbini istifadə edərək siyasi vərəqələr, pamfletlər yazıb çap edir və sənayə işçiləri və inqilabçı tələbələr arasında yayır.
Vaqif Səfərov
Həyatı
Hansı dərsləri aparır Ümumi fizika, Radiofizika, Elektron texnikasının materialları, Bərk cisim fizikası, Materialşünaslıq,Elektron cihazların lahiyələndirilməsi və texnoloqiyası Mikro- və nanoelectronikanın əsaslsrı 90 elmi məqalənin və 9 patentin müəllifidir Həyata keçirdiyi təcrübələr və elmi yenilikləri haqqinda:A3B6 ,A2B6 əsasında hazırlanmış bərk  monokristalında optik və fotoelektrik prosseslərinin tədqiqi  və məhluldan elektrokimyəvi çökdürmə üsulu ilə A2B6 tip yarımkeçiricilərin nazik təbəqələrin və onların əsasında yüksək effektivliyə malik müxtəlif təyinatlı strukturların hazırlanması.
Seçilmiş əsərləri
12. Зависимость эффективности солнечных элементов на основе P-N перехода из аморфного металлического сплава от высоты барьера P-N перехода,Bakı Universitetinin xəbərləri ,N3, 2015 il
Mexaniki qüvvələr
Qravitasiya (cazibə) qüvvəsi
Qravitasiya qüvvəsi universal qüvvədir. Bu qüvvə istər neytral cisimlər, istərsə də elektrik yüklü cisimlər arasında mövcuddur. Qravitasiya qüvvəsinin qarşılıqlı təsirdə olan cisimlərin kütlələrindən və onlar arasındakı məsafədən asılılığı hələ XVII əsrdə Nyuton tərəfindən müəyyənləşdirilməsinə baxmayaraq onun təbiəti bu günədək tam aydın deyildir.
Qravitasiya qarşılıqlı təsir hələlik belə izah edilir: hər bir cisim, məsələn Şəkil 2-dəki 1-cismi öz ətrafında qravitasiya sahəsi yaradır. Bu sahəyə gətirilmiş istənilən digər cismə (Şəkil 2-dəki ikinci cismə) sahə tərəfindən \vec{F_2} qravitasiya qüvvəsi təsir edir. Yaxud bunun tərsi: 2 cismi öz ətrafında qravitasiya sahəsi yaradır, bu sahədəki 1 cisminə sahə tərəfindən \vec{F_1}qüvvəsi təsir edir. Nyutonun üçüncü qanununa müvafiq olaraq bu qüvvələr qiymətcə bərabər, istiqamətcə əksdirlər:
Elektromaqnit qüvvə
Elektromaqnit qarşılıqlı təsir qüvvəsi elektrik yüklü hissəciklər arasında mövcuddur. Başqa sözlə desək, bu qüvvə yüklərin elektrik və maqnit qarşılıqlı təsir qüvvəsidir. Elektromaqnit qüvvəsinin təsiri elektromaqnit sahəsi vasitəsilə olur. Məsələn, sükunətdə olan iki yüklü hissəcik arasında mövcud olan Kulon qarşılıqlı təsiri (cazibə, yaxud itələmə) bu yüklər tərəfindən yaradılan elektrostatik sahə vasitəsilə reallaşır. Hərəkətdə olan elektrik yükləri arasındakı qarşılıqlı təsir isə bu yüklərin yaratdığı cərəyanın maqnit sahəsi vasitəsilə olur. Qravitasiya qüvvəsi həmişə cazibə qüvvəsi olduğu halda, elektromaqnit qarşılıqlı təsir qüvvəsi cazibə və itələmə təsiri yaradır. Elektromaqnit qarşılıqlı təsir qüvvəsi də məsafənin kvadratı ilə tərs mütənasib olduğundan uzaqtəsirlidir. Bu qüvvə qravitasiy qüvvəsindən çox böyükdür. Buna kiçik hesablama aparmaqla inanmaqolar. Sükunət kütləsi olan və vakuumda yerləşmiş iki elektron arasındakı qravitasiya qüvvəsinin elektrik qüvvəsinə nisbəti
Elnur Məcidli
Fəaliyyəti
2007-ci ildə Strasburqdakı Azərbaycanlı Tələbələrin Forumunu(StrasForum) təsis etmiş, Azərbaycanlı Tələbələrin Avropa Forumunun (FASE) Fransa və Strasburq üzrə baş koordinatoru olmuşdur.
2009-cu ildə Fransadakı Azərbaycanlıların Şəbəkəsini təsis etmişdir (Azerbaijanis Network in France (ANFR))və bu şəbəkənin bu gün 400-dən çox üzvü var.
Türk və Azərbaycan dillərində müxtəlif janrlı şerlərin müəllifidir. Türk dilində "Kalpten Kaleme" adlı şeirlər toplusunun müəllifidir.
Siyasi fəaliyyəti
Eyni zamanda 2 Aprel - Böyük Qəzəb Günü aksiyasının təşkilatçısı, 8 Aprel - Böyük Cümə Günü etiraz səhifəsinin yaradıcısıdır.
Cinkəndi (Germi)
Cinkəndi — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Bərkə xan
İlkin həyatı
Bərkə xan Cuçi xanın övladlarından biri idi. I Monqol qurultayında, 1236-cı ildə Batı xanın qərbə səfərində iştirak etmişdi. Buxarada olan vaxt, Xarəzmli Şeyx Seyfəddin Dərvişdən İslamı öyrənərək müsəlman olmuşdu. 1248-ci ildə II Monqol qurultayının hazırlanmasına kömək etmişdi.
Hakimiyyəti
Ulaqçi xanın taxtdan əl çəkməsindən sonra yerinə əmisi Bərkə xan keçdi (1257). 1259-cu ildə Boroldayın Polşa və Litvaya yürüşünü əmr edərək bir çox şəhəri ələ keçirmişdi.
Donald Con Makgillivrey
Donald Con Makgillivrey — Avstraliya botaniki.
Azərbaycan dövlət başçılarının siyahısı
Azərbaycan dövlət başçılarının siyahısı — 28 may 1918-ci ildən sonra ölkədə respublika quruluşu təyin edilmişdi, bu vaxtdan başlayaraq Azərbaycan Respublikası prezidentləri və dövlət başçıları bu siyahıda göstərilib.
Cinqışlağı (Miyanə)
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Gorayim kəndistanında, Ərdəbil şəhərindən 28 km cənubda, Xalxal-Ərdəbil avtomobil yolunun üstündədir.
Gərnibasar mahalı
1591-cü ilə aid Osmanlı təhrir dəftərində qeydə alınmış Oğuz-Türkmən tayfalarımız: Karni nahiyədə yaşayan Türkmən tayfaları: Başlı, Ağa Çorum, Əyricə, Göynük, Şərur, Girilücə, Eymir Bulacı, Şirvankəndi, Tuluca, Dikmədaş, Alpavud, Samaqar, Muğanlu, Əli Bəglü (Avşar), Əkrək, Uluxanbəg, Anduvan, Ağacəri, Mustafalu, Almalu, Candarlar, Toquz (Varsaq).
Romen Qari
Romen Qari (əsl adı Roman Katsev (Roman Kacew), təxəllüsü Emil Ajar (Émile Ajar); ) — yəhudi əsilli fransız yazıçısı, kinorejissor, ssenarist və diplomat. İkinci dünya müharibəsi dövründə hərbi pilot olmuşdur. İki dəfə Qonkur mükafatı laureatı olan yeganə şəxsdir (1956, 1975).
Karib hövzəsi
Bu bölgə Meksika körfəzi və Şimali Amerikanın cənub-şərqində, Mərkəzi Amerikanın şərqində və Cənubi Amerikanın şimalında yerləşir. Əhalisi 37,5 milyon nəfərdir.
Həlimə Xatun
Həyatı
Həlimə Xatun türk nəslindən olub türkmən bir ailəyə mənsub idi. Savcı Bəy (ö. 1287), Gündüz Alp (ö. 1306) və Osman Qazi adlarında üç oğlu vardı. 1281-ci ildə vəfat edən Həlimə Xatunun məzarı Söğütdə əri Ərtoğrul Qazinin türbəsinin yanındadır.
Bahadur Tağıyev
Həyatı
Bahadur Tağıyev 13 mart 1934-cü ildə Masallı rayonunun Türkoba kəndində anadan olmuşdur. 1956-cı ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu fizika ixtisası üzrə bitirmişdir. O, 1965-ci ildə fizika üzrə fəlsəfə doktoru, 1978-ci ildə fizika üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini, 1984-cü ildə isə professor elmi adını almış, 2001-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2014-cü ildə həqiqi üzvü seçilmişdir. Rusiya Elmlər Akademiyasının lümenessensiya şurasının üzvü olmuşdur.
Elmi nəaliyyətləri
Alimin fəaliyyəti nəticəsində müxtəlif kristal quruluşu olan (zəncirvari, laylı, kubik və s.) elementar (selen) və mürəkkəb yarımkeçiricilərdə (GaSe, Ga2 Se3, EuGa2Se4, CaGa2 S4 və s.) 77300K temperatur intervalında, qüvvətli elektrik sahəsində (10–105 V/sm) elektrikkeçirmə mexanizminin yüksək daşıyıcıların injeksiyası və termoelektron ionlaşma ilə əlaqədar olması müəyyənləşdirilmişdir. Yüksək müqavimətli və enli zolaqlı yarımkeçiricilərdə injeksiya olunmuş yükdaşıyıcıların dərin tələlər tərəfindən tutulmaları ilə bağlı olan elektret və fotoelektret effekti aşkar edilmiş, bu effektlər əsasında müxtəlif çeviricilər hazırlanmış (mikrofon, seysmoqəbuledici və s.). Nadir torpaq elementləri ilə aktivləşdirilmiş CaGa2S4 tipli birləşmələr əsasında mexanizmi atomdaxili elektron keçidləri ilə bağlı olan sarı, mavi, yaşıl və qırmızı rəngli effektiv şüalanma alınmış, Bakı "Azərelektrik işıq" istehsalat birliyində həmin rənglərdə lümenessent lampaları istehsal olunmuşdur. Yapon alimləri ilə birlikdə dünyada ilk dəfə CaGa2S4:Eu2+ monokristallarında lazer alınmışdır.
Mərcan dənizi adalarının ərazisi
Mərcan dənizi adalarının ərazisi — Avstraliyanın Kvinslend əyalətinin şimal-şərqindəki Mərcan dənizinin kiçik və əsasən yerləşməmiş tropik adaları və qayalarının qrupuna daxildir. Bu adaların hamısı Avstraliya xaricindədir.
Sfinks (dəqiqləşdirmə)
Sfinksi
Yeddi Ulu Ozan
Etimologiya
Demək olar ki, cəm evlərində oxunan deyişlərin hamısı bu ozanlara aiddir. Müqəddəs bir əmanət kimi nəsildən nəsilə keçən bu deyişlərin özünəməxsus ədəbi quruluşu və Ulu Ozanların lazım gəldikdə ölümdən çəkinməmələri onları xalq gözündə ululaşdırmışdır. Yeddi Ulular haqqında daha çox Türkiyə, Azərbaycan, Bolqarıstan, Makedoniya, Suriya və İranda, eləcə də keçmiş SSRİ-də araşdırmalar aparılmış, məqalələr nəşr olunmuşdur.
Tuluza
Şüarı — Per Tolosa totjorn mai, tərcüməsi "Tuluz üçün hər şeydən çoxlu".
Qalereya
<Gallery> Fayl:Toulouse Capitole Night Wikimedia Commons.jpg|Tuluza, Kapitole (Bələdiyyə Sarayı) Capitole Toulouse - Salle des Illustres.jpg|Tuluza Kapitolenin rəsimli zalı Alexandre Falguière - Pèire Godolin -Toulouse.jpg|Tuluza, Vilson Fəvvarələr Meydanı Havuzu Basilique Saint-Sernin de Toulouse - exposition ouest-1-.jpg|Tuluza, Saint-Sernin Façade de la cathédrale Saint-Étienne de Toulouse.jpg|Tuluza St.Etienne Katedrali Le Pont-Neuf de Toulouse.jpg|Tuluzada Qarrona çayı ve Pont Neuf Musée des Augustin, l'aile Darcy - Viollet-le-duc.jpg|Tuluza Aqistins Manastır Muzeyi Musée Saint-Raymond - Toulouse.jpg|Tuluza San-Raymond Muzeyi Musée Georges Labit.jpg|Tuluza Qeorqes Labit Muzeyi girişi Fayl:Ariane 5 at Cite de l'Espace 5.jpg|Tuluza Space Saytına Ariane 5 raket Fayl:ReyneriePlaceAbbalDuHautDuLac3.JPG|Tuluza Reyner küçəsi Fayl:Canal du midi toulouse.jpg|Tuluzada Kanal Midi Fayl:Toulouse - View on Saint Sernin.jpg|Tuluza panaroması </Gallery>
Sorek mağarası
Haqqında
Mağaranın temperaturu il boyunca dəyişməz qalır. 1975-ci ildə bura Təbiət qoruğu elan edilmişdir. 2012-ci ildə mağarada yosunların bitməsinin qarşısını almaq üçün müasir işıqlandırma sistemi quraşdırılmışdır.
Akdes Nimet Kurat
Həyatı
1938-ci ildə Türkiyəyə dönməsinin ardından Kurat; Dənizli Liseyi, Qazi Tərbiyə İnstitutu kimi təhsil qurumlarında tarixdən dərs dedi. 1941-ci ilin sentyabrında, Ankara Universiteti Ankara Universiteti Dil və Tarix-Coğrafya Fakültəsi kapsamında açılan Rus Dili və Ədəbiyyatı bölümünə dosent təyin edildi, 1944-cü ildə isə professorluğa yüksəldildi. Ertəsi il Ortaçağlar tarixi profesorluğuna gətirilən Kurat; 1954–1955-ci illərdə Ankara Universiteti Dil və Tarix-Coğrafya Fakültəsi dekanı olaraq çalışdı. 28 avqust 1971-ci ildə, Ankaradan İstanbula gedərkən içində bolduğu avtobusun qəza keçirməsi nəticəsində ağır yaralandı, 8 sentyabr günü isə İstanbulda vəfat ətti.
Əli Rəcəbli
Tədqiqat Sahəsi
Əli Rəcəbli "Azərbaycan numizmatikası", "Azərbaycan sikkələri", "Монетное дело азербайджанского государства Сефевидов" və digər kitabların müəllidir.
Əsərləri
7."Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu sikkələri". Bakı: 2019, 118 s.
Ligularia kingiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əbdürrəhman Cami
Həyatı
Bir az sonra Cami, Heratda tədris edilən bütün elmlərə kifayət qədər yiyələndikdən sonra, məlumatını artırmaq, xüsusilə də Heratda zəif tədris edilən təbiət elmlərini öyrənmək üçün Səmərqəndə getmək qərarına gəlir və orada məşhur astronom Uluqbəyin yaxın əməkdaşlarından olan Qazizadə Ruminin nücum və başqa təbiət elmləri sahəsində oxuduğu mühazirələrə qulaq asır. Caminin Səmərqənddəki müvəffəqiyyəti heç də Heratdakından az olmur. O, Səmərqənddən Herata qayıtdıqda, öz tələbkarlığı və çətin imtahan götürməsi ilə şöhrət tapmış, "Baharistan" da adı çəkilən mövlana Əli Quşçiyə həndəsə və cəbrdən imtahan verir. Əli Quşçi sualı axıra çatdırmamış Cami onun nə demək istədiyini başa düşür və dərhal cavab verir, özünün Səmərqəndə səfərinin hədər getmədiyini sübut edir.
Caminin ölümünə Nəvai tarixi maddə yazmış, onu məşhur Hüseyn Vaiz oxumuşdur. İki beytdən ibarət olan bu şeirdə əbcəd hesabı ilə Caminin 894 hicri, yəni 1492-ci ildə vəfat etdiyi bildirilir. Cami özündən sonra böyük bir miras qoyub getmişdir. M.A. Salyenin dediyinə görə, alimlər Caminin əsərlərinin sayını 50 qəbul edirlər ki, bunlardan da 34-ü nəsr, 16-sı şeirlə yazışmışdır. Nəsr əsərləri içərisində bədii əhəmiyyəti olan yalnız "Baharistan"dır.
Yaradıcılığı
Caminin "Nəfəhatül-üns min həzəratül-Qüds", yəni "Müqəddəs yerlərdən əsən dostluq nəsimi" əsəri özündən əvvəl yaşamış sufilərin, həməsri olan sufi şair və alimlərin həyatına həsr edilmişdir. Maraqlı burasıdır ki, 600-dən artıq şair, alim, şeyx və başqalarının tərcümeyi-halı izah edilən bu əsərdə iyirmidən çox qadının adı çəkilir ki, bunlar da öz əsərlərinin görkəmli sufilərindən hesab edilmişdir.
Əbdülmütəllib ibn Haşim
Əbdülmütəllib ibn Haşim, (Ərəbcə: عبد المطّلب) Məhəmməd Peyğəmbərin (s.a.v.) babasıdır. Vəfatına qədər nəvəsinə ən yaxşı şəkildə baxdıqdan sonra, peyğəmbəri oğulu Əbu Talibə əmanət vermişdir. Əbdülmütəllibin 10 oğlu və 6 qızı vardır:
Kolvari kombretum
-  cinsinə aid bitki növü.
Dördkünc kombretum
(Combretum quadrangulare) - cinsinə aid bitki növü.
Cavid ömrü (film, 2007)
Səhvlər
Alt titrlərdə məkanların adlarında səhvlər var: Baki, "Təbriz" mehmanxanasi və s.
Rövşən Eyyubov
Həyatı
1997-ci ildə Milli Qvardiyaya hərbi xidmətə çağırılmışdır. 1999-cu ildə Prezident Mühafizə xidmətində yüksək vəzifəli şəxslərin qoruyucusu işləmişdir. 2000-ci ildə Mərdəkan Polis Akademiyasının hüquqşünas fakültəsinə qiyabi daxil olmuşdur.
Strateji bombardmançı təyyarə
Terminin istifadə olunması dairəsi
Bombardmançılar o zaman strateji adlandırılır ki, həmin təyyarələr qitələrarası ucuş məsafəsinə (5000 km-dan artıq) malik olmalı və nüvə silahı daşımağa imkan verməlidir. Məsələn, Tu -22M, Tu-16 və B-47 nüvə silahı daşımağa imkan versə də, qitələr arası uçuşu həyata keçirə bilmirlər. Buna görə də, həmin təyyarələri adətən uzunmənzilli bombardmançı adlandırırlar.
Tarix
İki dünya müharibəsi illərində qitələrarası bombardmançı təyyarə layihələri hazırlanmağa başlanıldır. Almaniyada və Yaponiya bu cür təyyarələrin ABŞ, Avropa və Asiya ölklərinin ərazilərində istifadə edilməsi üzrə planlar mövcud olmuşdur.
ABŞ öz növbəsində qitələrarası bombardmançı təyyarə layihələrini hazırlayırdı və Almaniyanın İngiltərə hücum edəcəyi təqdirdə Almaniyaya qarşı istifadə etməyi planlaşdırırdı. Bu layihə 40-cı illərin ikinci yarısında tamamlandı və ilk "həqiqi" strateji bombardmançı təyyarə olan B-36-nin kütləvi istehsalına başlanıldı. B-36 özünün yüksək uçuş sürətinə baxmayaraq, tezliklə reaktiv qırıcıların hədəfinə çevrildi. Bununla belə, B-36 bir müddət ABŞ-nin strateji nüvə arsenalının əsasını təşkil etmişdir.
Bu növ döyüş təyyarələrinin sonrakı inkişafı daha böyük sürət aldı. Tezliklə nüvə silahı ilə təchiz edilmiş strateji bombardmançı təyyarələr daimi döyüş növbətçiliyi aparmağa başladılar.
Rorayma dağı
Çox sərt daşlardan ibarət olmasına baxmayaraq Rorayma dağında çoxlu şəlalələr axır. Dünyanın ən kiçik qurbağası burada yaşayır. Buradakı bitki və heyvanlara dünyanın başqa heç bir yerində rast gəlinmir.
Göz
Quruluşu və funksiyası
Gözün damarlı qişasının ön hissəsinə qüzeyli qişa deyilir. Onun rəngi (açıq mavidən tutmuş tund qara rəngə qədər) piqmentin miqdarından və bu qişada paylanmasından asılıdır. Bəbək – qüzeyli qişanın mərkəzindəki dəlikdir. Bəbək gözün içərisinə işıq şüalarının düşməsini tənzim edir. Parlaq işıqda bəbək reflektor olaraq daralır. İşıq zəif olduqda bəbək genəlir. Bəbəyin arxasında iki tərəfi qabarıq şəffaf büllur yerləşir. Büllur kirpikli əzələlərlə əhatə olunur.
Fotokamera ilə müqayisə
İnsan gözünün ön hissəsində yerləşən buynuz qişa və bir az içəridə yerləşən göz bülluru da görüntünü gözün içində fokuslayır. Gözün içi sanki qaranlıq otaqdır, ancaq bu qaranlıq otağın canlı olduğu unudulmamalıdır. Görüntünün başı aşağı düşdüyü yer isə tor qişa adlanan toxumadır. Üzərində görüntünün əmələ gəlməsi baxımından tor qişa fotokamera lentinə bənzədilə bilər. Tor qişanın vəzifəsi bu görüntünü elektrik siqnalları şəklində beyinə ötürməkdir.
Aydınlıq nizamlaması
Fotoşəkil çəkilərkən əvvəlcə aydınlıq ölçüsü dəqiqləşdirilməlidir. Görmə prosesində ətrafımızdakı görüntülərin həssas təbəqə üzərinə aydın düşməsi üçün göz büllurunun görmək istədiyimiz cismin uzaqlığına görə özünü nizamlaması lazımdır. Fotokameralarda bu proses əl ilə, təkmilləşdirilmiş kameralarda avtomatik edilir. Daha xüsusi məqsədlərdə istifadə edilən mikroskop və teleskoplarda da aydınlıq dərəcəsi nizamlanır. Hər dəfə bu proses vaxt aparır.
İnsan qarşısında müəyyən uzaqlıqda duran cismi aydın görmək istədikdə aradakı məsafəni, göz büllurunun fokuslama dərəcəsini və bunlarla bağlı bir çox optik hesablamaları etməklə məşğul olmur. Cismi aydın görmək üçün sadəcə ona baxması kifayətdir. Qalan bütün proseslər avtomatik şəkildə göz və beyin tərəfindən yerinə yetirilir. Həm də bu proseslər sadəcə bir istəmə müddəti qədər qısadır.
Meshuggah
Yaranması və Contradictions Collapse (1987 - 1994)
1987-ci ildə vokalist və gitarist Cens Kidman Meshuggah qrupunu yaratdı. Meshuggah idiş dilindən götürülmüşdür və mənası -"dəli" deməkdir. Qrup, Kidmanın gedişindən əvvəl, qalan üzvlərin də gedişini sürətləndirən bir neçə demo yazmışdı. Daha sonra Kidman, gitarist Thordendal, bas gitarist Piter Nordin və zərb ifaçısı Niklas Lundgrin ilə birlikdə Calipash adlı qrupu yaratdı. Thordendal, həmçinin Kidmanın da gitarist olaraq çaldığı bu qrupun adını Meshuggah olaraq geri qaytardı.
Destroy Erase Improve (1995 – 1997)
"The True Human Design" adlı EP, 1997-ci ildə yazıldı və həmin ilin sonlarında yayımlandı. Bu alboma "Sane" adlı yeni mahnı, və Destroy Erase Improve albomunun "Future Breed Machine" adlı açılış mahnısının bir canlı və iki alternativ versiyası da daxil idi. Thordendalın solo albomu olan Sol Niger Within eyni zamanda Birləşmiş Ştatlarda çıxarılmışdı və Meshuggah növbəti albomu ilin sonuna planlaşdırırdı.
Chaosphere and Nothing (1998 – 2002)
ABŞ-də ilk həftəsində 6525 ədəd nüsxəsi satılmış və Billboard 200-də 165'ci yeri tutmuş "Nothing" ablomu 2002-ci ilin avqust ayında yayımlandı. Bu albomla Meshuggah, Nuclear Blast Records tarixində ilk dəfə Billboard 200 siyahısını çatlatmış ilk qrup və həmçinin Rolling Stone jurnalında nəzərdən keçirilməsi üçün Nuclear Blast-a yazılmış ilk qrup oldu. Meshuggah'ın əvəlki iki buraxılışlarının nüsxələri, 1998-ci ilin Chaosphere-i və 1995-ci ilin Destroy Erase Improve albomları, müvafiq olaraq 38773 və 30712 ədəd satılmışdı. 2002-ci ilin sonunda, qrup Tool ilə birlikdə başqa bir ABŞ turuna çıxdı. Bu səfət tura Meshuggah başçılıq edirdi.
I and Catch Thirtythree (2003 – 2006)
2003-cü ildə, Hagström: "Yalnız bir şey var ki, hiss edirəm ki, həqiqətən önəmlidir. Biz heç vaxt uğurumuzu satış baxımından ölçməmişik, çünki biz yetəri qədər ekstremal qrupuq. İnsanların bizim hardan gəldiyimizi bilmələri daha önəmlidi. Mən daha çox rastlaşıram ki, dinləyici gəlib mənə deyir ki, biz metal musiqiyə olan baxışımızı dəyişdik, nəyinki 200 uşağın bunu almasına səbəb oldum. Düzdür, pul baxımından bu yaxşı olardı, amma məqsədimiz bu deyil. Belə ki, mənim görmək istədiyim irəliləməyimizi inkişaf etdirmək və davam etməyimizdi. "Destroy Erase Improve", qrupun dinamikasını, "Chaosphere" aqressivliyi göstərirdi. "Nothing" isə, əslində, daha çox təhlükəli, qaranlıq və kifayət qədər ağır albom idi. Dürüstcə desək, hara getdiyimizi bilmirəm. Ola bilər ki, bu hamsının qarışığıdır" deyərək qrupun növbəti albomunun istiqaməti haqqında ip ucu vermişdi.
obZen, Koloss və Pitch Black (2007 – indiyədək)
Yeni studiya albomu "Kolos" 2012-ci il 23 mart tarixində Almaniyada, 26 martda isə Avropanın digər ölkələrində və 27 martda isə Şimali Amerikada çıxarıldı. Kolos ilk həftəsində 18342 ədəd sataraq Billboard Top 200 qrafikində 17-ci yeri tutdu. İsveçrədə isə 12-ci yerə qalxdı.
Fikrət Məmmədov (kimyaçı)
Elmi istiqaməti
Professor F.Ə. Məmmədovun əsas elmi istiqaməti müxtəlif əvəzli fenol və oksitiofenollar əsasında azot, kükürd və fosfor saxlayan törəmələrin sintezi və onların metalları korroziyadan qoruyan inhibitor, dərin neft və qazçıxarma işlərinin mexaniki struktur göstəricilərini nizamlayan reagent və sürtkü yağlarına aşqar kimi tətbiqinə həsr edilmişdir.
ИК ЛАБ-4 – turş qatranın ammonium duzunun suda məhlulundan ibarətdir. Reagent istehsal tullantıları olan turş qatran (M-11 mühərrik yağının sulfolaşma prosesinin tullantısı) və qələvi qalığı (T-1 dizel yanacağı istehsalının tullantısı) qarışığının ucuz xammal – ammonyaklı su ilə neytrallaşmasından alınır və neftqazmada istifadə olunan məhlulların struktur-mexaniki xassələrinin tənzimlənməsində istifadə olunmuşdur.
AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutu
Professor F.Ə. Məmmədov AMEA akad. Ə.M. Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunda "Metalların korroziyaya qarşı davamlılığını artıran inhibitorların yaradılması" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində çalışır. F.Ə. Məmmədov 1988-ci ildən AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutunun Həmkarlar İttifaqının sədridir.
Noyemberyan rayonu
1937-ci il 31 dekabrda yaradılıb. Mərkəzi Noyemberyan (İncəsu, Barana) şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 187 km-dir.
Bernar Verber
İlk nəşrləri
Frederik Braunun təsiri altında Verber kiçik novellalar da yazmağa başlayır. Bu novelların toplusu sonralar - 2002-ci ildə Mümkünlük ağacı adı altında nəşr olunur.
"Ulduz kəpənəyi"
(2006)
Ordu generalı (SSRİ)
SSRİ ordu generalları
6. Nikolay Vatutin
8. Konstantin Rokossovski
19. İvan Çernyaxovski
34. Pavel Batov
40. Anatoli Qribkov
Onurğasızlar
Qida kimi istifadə edilməsi
Onurğasızların bir qismi insanların ənənəvi qidası kimi istifadə edilir.
Şahtaxtı (Kəngərli)
Etimologiyası
Azərbaycandakı yer və tayfa adlarının mənşəyindən bəhs edən üçcildlik topluda da "Şahtaxtı"nın izahı "dağ döşündə düzənlik" kimi verilib. Baxmayaraq ki, ərazini yaxşı tanıyanlar Şahtaxtının heç də dağlıq ərazidə yerləşmədiyini, daha çox maili təpəlik üzərində qərarlaşdığını bilirlər.
Tarixi
Qeyd edək ki, sufilərdə "Şah" titulu Həzrət Əlinin ünvanına işlədildiyindən, əksər sufi təriqətlərinin başçılarına onun şərəfinə "Şah" deyə müraciət olunması o dövr artıq qayda halını alıbmış. Elə indinin özündə də xüsusən "Ələvilər" arasında Həzrəti Əliyə "Şahım" deyə müraciət olunur, onun qabiliyyət və istedadı geniş vəsf olunur.
Məlumatlara görə, XIV əsrdə sünni təriqəti kimi yaradılan "nemətullahiyyə" qardaşlığı XVIII əsrdə tam şəkildə şiə qardaşlığına çevrilib və bu məsələdə o vaxt İranda geniş kök atmış "səfəviyyə" təriqətinin mühüm təsiri olub. Səfəvilər dövrünün sonlarına yaxın İranda bütün sufi təriqətləri zəiflədiyi kimi, "nemətullahiyyə" də zəifləyib və bu təriqət yalnız məşhur sufi Məsum Əli Şahın Hindistandan İrana köçməsi ilə yenidən dirçəlib. Artıq şiə qardaşlığına çevrilmiş bu təriqətə Məsum Əli Şah yeniliklər də gətirib: o, hər bir təriqət üzvünün adının sonuna "Əli Şah" titulunun əlavə edilməsini zəruri bilib. Bu, həm də Peyğəmbərimizdən sonra xilafətə rəhbərliyin – imamlığın və şahlığın Həzrəti Əliyə çatmasını ifadə edən sufi simvolunun ictimailəşdirilməsi olub.
Mümkün ehtimallardan biri isə budur ki, səfalı yer olan bu iydəliyi sufi dərvişləri "Şah", "Şahım" deyə müraciət etdikləri, adını daim yaşatmağa çalışdıqları Həzrəti Əlinin şərəfinə "Şahtaxtı" adlandırıblar və bu ad sonradan bütövlükdə fanat şiələr tərəfindən yaxınlıqdakı yaşayış məskəninə şamil edilib.
Şahtaxtıda ikinci məskunlaşma dövrü
Hətta N.K. Smirnova istinad edən bəzi tədqiqatçılar XIX əsrin əvvələrində Naxçıvanda mütərəqqi şiə cərəyanı sayılan "şeyxilik"in geniş yayıldığını və Kəngərli xanlarından Ehsan xanın və onun oğlu İsmayıl xanın, həmçinin əksər Kəngərli bəylərinin bu təriqətin davamçıları olması haqda fikirləri əsas gətirərək, Şahtaxtıdakı iki tayfa başçısını birləşdirən xətt kimi, "şeyxilik"in üzərində dururlar…
Laza (Qusar)
İnfrastruktur
2013-cü ildə kənd ərazisində Şahdağ milli parkının nəzarət-buraxılış məntəqəsi inşa edilmişdir.
Mətbəx (teleserial, 2012)
"Mətbəx"  — Rusiya komediya teleserialı. «ВБД Групп» QSC sifarişi ilə «Кейстоун Продакшн» tərəfindən çəklir. Serial Moskvada yerləşən «Claude Monet» fransız mətbəxi restoranında baş verən hadisələrə həsr edilib.
Şalaurov adası
Tarixi məlumat
Ada ilk dəfə Ferdinand Petroviç Vrangel tərəfindən 1823-ci ildə aşkarlamışdır. Adada Gümüş qağayı və təmizçi quşlarına rast gəlinir.
Ligularia lankongensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Elvin Rot
Həyatı
Elvin Rot "Alfred Sloan Fəxri üzvü", "Quqqenheym Şərəf üzvü" və " Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasına Fəxri üzvü" adlarına layiq görülmüşdür. 1986–1995-ci illərdə İsrail universitetlərində qonaq professorluq etmişdir. İqtisadi Araşdırmalar üzrə Milli Büro və Ekonometrika Cəmiyyətinin üzvüdür. 1991-ci ildə Amerika Əməliyyat Cəmiyyəti tərəfindən Lençestr mükafatına layiq görülmüşdür.
Ulduz topaları
Yaşları
Açıq və kürəvi ulduz topalarının "spektr-işıqlıq" diaqramındakı ciddi fərq göstərir ki, onların yaşlarında çox böyük fərq vardır (kürəvi ulduz topaları çox qocaman obyektlərdir).
İçin sopkası
İçin sopkası — Xoaşen, Kamçatkada Aralıq silsilədə ən yüksək və vahid aktiv vulkan. Hündürlüyü 3621 metrdir. Andezit və dasit lavalarından təşkil olunmuşdur. Üç gümbəzli zirvəsi daimi qar və buzlaqlarla örtülüdür. Təqribən 3000 metr yüksəklikdə aktiv qaz çıxışları var.
Voleybol
Voleybol — hərəsində 6 oyunçu olan iki komanda arasında topla oynanılan idman növüdür. 1964-cü ildən Yay Olimpiya Oyunlarının proqramındadır. Oyunun məqsədi topu tor üzərindən aşırıb rəqib komandanın meydançasında yerə dəyməsinə nail olmaq və bununla da xal qazanmaqdır. Populyarlıq kütləsinə görə komanda idman növlərində futbol və basketboldan geri qalsa da, bu gün voleybol həndbol, buz xokkeyi, reqbi kimi məşhur idman növlərindən daha çox audutoriyaya malikdir. Son dövrlər böyük mailiyyələr yatırılan voleybol ən çox pul qazandıran idman növlərinin top 10 siyahısına girə bilməmişdir.
Qışlaq-i Piranlı (Xudafərin)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 35 nəfər yaşayır (8 ailə).
Voleybol
Yaranışı və dünyaya yayılması
1906-cı ildə Sprinqfild kollecində Y. M. C. A konqresi bir araya gələrək Dr. Mintonette adını "volleyball" olaraq dəyişdirmişdir. Çünki, oyunda əsas məqsəd topu önə və geriyə gətirmək idi ki, bu da ingilis dilində "volley" demək idi. Bir oyun kimi voleybol ilk öncə Amerika Birləşmiş Ştatlarında iş adamları tərəfindən oynanılan meydançada görülmüşdür. 1900-cü ildə Kanada bu idman növünü mənimsəyən ilk ölkə olmuşdur. Beynəlxalq şirkət olan Y. M. C. A isə voleybolu bütün dünyaya yaymaq da rəhbərlik rolunu oynamışdır. İlk beynəlxalq turnir isə 1913-cü ildə Asiya qitəsində keçirilmişdir. Turnirə Çin, Yaponiya və Filippin qatılmışdır. Turnirdə setlərdəki xal sayı 21 olmuşdur.
Blok
Təmasları tək bir hərəkət zamanı olması şərti ilə bir və ya bir neçə blokçu topa sıra ilə (tez və davamlı olaraq) təmas edə bilər. Blok zamanı blok quran əllərini (və ya qollarını) torun üzərindən rəqib tərəfə keçirə bilər. Ancaq bu müddətdə o, topa toxunmaq üçün rəqibin hücum etməsini mütləq gözləməlidir. Ayrıca blok təması komandaya bir vuruş olaraq əlavə edilmir. Belə ki, voleybolda hər komandanaya topu rəqib meydançaya göndərməsi üçün ən çoxu üç vuruşa icazə verilir və blok zamanı topa toxunma bu vuruşlardan sayılmır. Blokdan sonrakı ilk vuruş blok zamanı topa toxunan da daxil olmaqla komandanın hər hansı bir oyunçusu tərəfindən edilir. Aşağıdakı qaydalar çərçivəsində edilmiş bloklar xətalı bloklar sayılır:
Top qəbulu
thumbnail|Top qəbulu pası Top qəbulu voleybolda voleybolçular üçün ən çox problem yaradan hərəkətlərdəndir. Belə ki, rəqib hücumlarının hamısının qarşısını almaq üçün yaxşı top qəbul etmək məharəti lazımdır. Top qəbulundakı səhvlər xüsusən də servislər zamanı komandaların işini çətinləşdirir. Belə ki, yaxşı top qəbulu həm də komanda yoldaşına pas alınır. Top qəbulu pasından bu gün həyatımızda da kifayət qədər istifadə edilir. Ən çox uşaqların sevdiyi stil olan top qəbulu iki qolu iç-içə gətirərək dirsəklə əl arasındakı hissə ilə topa vurma şəklidir.
Ligularia latihastata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Gürcüstan musiqisi
1871–1933-cü illərdə yaşamış məşhur gürcü bəstəkarı Zaxari Paliaşvili gürcü xalq mahnılarından ibarət nadir kolleksiya toplamış, gürcü folkloru əsasında "Abesalom və Eteri" və "Daisi" operalarına musiqi bəstələmişdir.
1862–1973-cü illərdə yaşamış Meliton Balançivadze ilk gürcü romanslarının və "Köntöy Tamara" adlı ilk gürcü operasının müəllifidir.
Vilkiski adası
Coğrafiyası
Ada Şərqi Sibir dənizinin şimal-qərbində, Yeni Sibir adalarının şimal-şərqində yerləşir. De-Lonq adalarının cənubunda qərarlaşır. Qrupun ən kiçik adasıdır. Ən yaxınadaları: Joxov adası — 40 kilometr şimal-qərbdə, Bennett adası — 130 kilometr şimal-qərbdə, Yeni Sibir — 74 kilometr cənub-qərbdə. Vilkiski adası il boyu buzlarla örtülü olur.
Yuxarı Mayan (Təbriz)
Yuxarı Mayan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Yusif Şükürlü
Elmi nailiyyətləri
Yusif Şükürlünün ümumi fizika, nəzəri fizika, nəzəri mexanika, elektrotexnika və radioelektronika və biofizika fənlərindən oxuduğu mühazirələr, apardığı seminar və laboratoriya işləri, buraxılış işlərinə rəhbərliyi və s. Təbiət elmləri və tədrisi metodikası kafedrasının əməkdaşları və Filialın rəhbərliyi tərəfindən yüksək qiymətləndirilməkdədir. Yusif Şükürlünün mühazirələri müasir elmi-pedaqoji səviyyəyə malik olması, orjinallığı, mövzuları ətraflı şərhi və müasir informasiya-kommunikasiya texnologiyasından geniş istifadə edilməsi ilə fərqlənir.
Ligularia leveillei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aşağı Mayan (Təbriz)
Aşağı Mayan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Ejen Delakrua
Həyatı
Rəsmi olaraq Şarl Delakrua onun atası sayılsa da gəzən şaiyələrə görə o, 1814–1815-ci illərdə Vyana konqresində Fransa nümayəndə heyətinin başçısı olmuş xarici işlər naziri Şarl Taleyranın nikahdan kənar oğludur.
Ligularia liatroides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Quqark rayonu
Tarixi
1988-ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşamaqda davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri:Hallavar, Yuxarı Kilsə, Mollaqışllaq, Xancığaz, Heydarlı, Aşağı kilsə, Vartana, Yaqublu, Arçut, Böyük Qarakilsə.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin müxtəlif fərmanları ilə Böyük Qarakilsə rayonu üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
Ligularia lidjiangensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Avstriyalı Mariya
İspaniya da olduğu müddət ərzində məşhur ispan bəstəkarı Tomas Luis de Viktoriya nın hamisi olaraq onun yaradıcılığını dəstəklədi. Üstəlik Mariyanın 1603-cü ildə vəfatından sonra bəstəkar onun şərəfinə möhtəşəm bir əsər bəstələdi.
Son illəri
Mariya ən kiçik qızı Marqaritanı da yanına alaraq 1582-ci ildə İspaniyaya döndü və qızını qardaşı olan İspaniya kralı II Filip lə evləndirəcəyini elan etdi. Ancaq II Filip daha öncə onun böyük qızı Anna ilə evlənmişdi və bu səbəblə Marqarita həm dayısı olan, həm də bacısının dul əri olan II Filip lə evlənməkdən imtina edərək rahibə kimi kilsə həyatını seçdi. Artıq kafirlərin olmadığı bir ölkədə yaşamaqdan məmnun olan Mariya ölümünədək burada yaşadığı Madrid də bir kilsədə yaşamağa başladı.
Təkə (personaj)
Təkənin sovqatı
Təkə (Təkəmçi) hər evin ki qapısında şeir oxusa,və bayramın gəlməyin müjdə versə, ev sahibindən muştuluq alar ki ona pay deyilər, həmçinin təkəmçi özüdə şeir ilə mükafatlandırılmasını xatırlayar:
II Vilhelm (Almaniya imperatoru)
Sosial siyasəti
II Vilehlmin hökmranlığı dövründə Bismarkın sosializmin zəiflədilməsi xəttindən uzaqlaşma hiss olunur. Bismarkın sosialistlərin əleyhinə işlədiyi qanun yerinə yetirilmir, hökumətin sosial-demokratlarla yaxınlaşması hiss olunur. Hətta sosial-demokratlar 1914-cü ildə Birinci dünya müharibəsinin başlanmasını dəstəkləyirlər.
Çəhrayı alma
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senat
thumb|left|Senat iclası Senat (latınca senatus, senex — qoca) — Qədim Romada ali dövlət orqanlarından biri. Patrisi nəsillərinin ağsaqqalar şurası əsasında yaranmışdı (e.ə. təqr. 6 əsr); çar yanında dövlət şurasından ibarət idi.
Ligularia limprichtii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azərbaycan-İran müqavilələri (1920)
Azərbaycan Respublikası (Qafqaz) və İran imperiyası arasında konsul konvensiyası
17 maddədən ibarət konvensiyanın 1-ci maddəsi ilə tərəflərə bir-birinin ərazisindəki liman və ticarət şəhərlərində baş konsul, konsul, vitse-konsul və ya konsul agentləri təyin etmək hüququ verildi. Digər maddələr bu vəzifələrə təyin olunma, onların fəaliyyəti və bununla bağlı olan başqa məsələlərə həsr olunmuşdu. Bir sıra konvensiya və müqavilə ticarət-gömrük məsələləri haqqında idi. Ticarət-gömrük konvensiyası 17 maddədən ibarət idi. Müqavilədə hər iki ölkə təbəələrinin digər ölkə ərazisində ticarətlə, istehsalla və nəzərdə tutulan başqa fəaliyyətlə məşğul olması, bu fəaliyyətin tənzimlənməsi, tranzit və sair məsələlər ətraflı şəkildə əhatə olunurdu. Ticarətlə bağlı məsələlər 9 maddədən ibarət xüsusi ticarət konvensiyasında öz əksini tapmışdı. Azərbaycanla İran arasında 1 maddədən ibarət gizli müqavilədə il ərzində ərzaq mallarına ixrac rüsumunun artırılmaması nəzərdə tutulurdu.
Başqırdıstan tarixi
Orta əsr tarixi
Başqırdların orta əsrlər tarixi əslən bir Başqırd olan X. E. Taqoyev və R. Kuzeyev tərəfindən də araşdırılmışdır.
Başqırdlar haqqında ilk tarixi məlumatlar IX–X əsrlərə aid ərəb mənbələrində verilir. Mənbələrdə onlar "başkort" və ya "başqırd" kimi qeyd olunmuşdular.
Başqırdıstanın Rusiyaya birləşdirilməsi
Başqırd feodalları hərbi əsirləri də qul kimi öz təsərrüfatında işlədirdilər. Ancaq hərbi əsirləri onlar ən çox Orta Asiya tacirlərinə satmaqla daha çox qazanc götürürdülər.
Ağır, kasıbçılıq şəraitində yaşayan başqırdlarda uşaq alıb-satılması geniş yayılmışdı. Yalnız 1737-ci ildə Ufa əyalətinin dəftərxanasında 36 belə hadisə qeydə alınmışdı.
1755-ci ildə başqırdlar yenidən Rusiyaya qarşı üsyan qaldırdılar. Bu üsyanın əsas səbəbi isə feodal zülmünün güclənməsi, rus hökumətinin əhalini zorla xristianlaşdırması və torpaqları müsadirə etmək siyasəti idi. Molla Batırma (Batır şah) Aleyev xalqı Rusiya hökumətinə tabe olmamağa, dinsiz rusların əmlakını məhv etməyə, məscid və məktəblər tikməyə çağırdı. O, bütün müsəlmanları: tatarları, qazaxları və özbəkləri Rusiyaya qarşı "müqəddəs müharibə"yə qoşulmağa dəvət edirdi. B. Aleyev Türkiyənin də yardımına böyük ümid bəsləyirdi.
Başqırd feodallarının da bir qismi üsyana qoşulmuşdu. Rusiya hökuməti Başqırdıstana 50 minlik ordu yeritdi. Üsyan yatırıldı. Üsyançıların çoxu Yaik çayından şərqə çəkildilər və Y. Puqaçovun başçılığı ilə kəndli üsyanı zamanı yenidən mübarizəyə başladılar.