cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zülfiyyə Xanbabayeva
Zülfiyyə Xanbabayeva — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2008). Azərbaycan müasir estrada qurucularından biri.
Həyatı
1988-ci ildə "Bakı Payızı-88" müsabiqəsində iştirak edərək finala çıxıb. 1994-cü ildə Zülfiyyə Xanbabayeva Vaqif Gərayzadənin "Aypara" qrupunda çıxış etməyə başlayır.
Rasim Mövsümov
Rasim Mövsümov (Mövsümzadə) — tanınmış idman yazarı, "Ballon d'Or", "The Best FIFA Football Awards" və "World Soccer Awards" kimi nüfuzlu beynəlxalq mükafatların jüri üzvü
Həyatı
2006-2015-ci illərdə AFFA-da çalışıb.
Avropa mətbuatındakı fəaliyyəti
Yazıda “Qarabağ”ın Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində 1993-cü ildə erməni ordusu tərəfindən işğal olunan Ağdamı təmsil etdiyi, 2001-ci ildə yeni sponsora qovuşmasından sonra maliyyə vəziyyətinin yaxşılaşdığı, ardıcıl 3 mövsüm UEFA Avropa Liqasında oynadığı və sovet dövrünü də saymaqla, ümumilikdə 7 dəfə, o cümlədən son 4 ildə Azərbaycan çempionu olduğu vurğulanır.
Türkiyə mətbuatındakı fəaliyyəti
Ümumiyyətlə, "Futbol Extra" jurnalı öz saytında Rasim Mövsümovun yazılarını belə anons edib:
Rusiya mətbuatındakı fəaliyyəti
1999-cu ildən Rusiyanın "Sport Express" nəşrinin yazarı olub.
Kitabları
2006-cı ildə nəşr olunan "Anatoli Banişevski-60" kitabçasının müəllifidir.
Devis Quggenhaym
Həyatı
Yaratdığı filmlər və seriallar arasında ən tanınmışları "Məşq günü", "Qalxan", "NYPD Göy", "ER", "5-in şənliyi", "Didvuud"dur. Həmçinin "İlk il" və "Öyrət" adlı sənədli filmlərinin rejissorluğunu etmişdir. Ən yaxşı sənədli filmə görə onun "Əlverişsiz həqiqət" adlı sənədli filmi Oskar mükafatına layiq görülmüşdür. Ən son filmi "Qrasiya"dır.
Malik Əsədov
Döyüşlərdə iştirakı
Qarabağ müharibəsinin başlanğıcında Xocalı, Əsgəran, Ağdam, Şuşada döyüşmüşdür. 1992-ci il 18 yanvarda ermənilər Şuşanın Nəbilər kəndinə hər tərəfdən hücuma keçmişdi. Bu hücumda erməni faşistləri Maliki qəddarlıqla qətlə yetirdilər.
Ailəsi
Ailəli idi.
Əli Əliyev (siyasətçi)
Həyatı
1991-ci ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin Biokimya kafedrasında işləməyə başlayıb. Hal-hazırda da həmin universitetdə çalışır. Biologiya elmləri namizədidir.
Binəli Musayev
Həyatı
Binəli müəllimin gənc riyaziyyatçıların yetişməsində böyük əməyi olmuşdur. Onun rəhbərliyi altında 15-dən artıq namizədlik dissertasiyası müdafiə edilmişdir. Binəli müəllim 100-dən artıq elmi əsərin müəllifidir. Bir sıra Beynəlxalq, Ümumittifaq və Respublika miqyaslı elmi konfransların iştirakçısı olmuş və məruzələrlə çıxış etmişdir. O, elmi dərəcələr verən bir neçə ixtisaslaşdırılmış elmi şuranın və Azərbaycan Riyaziyyatçılar Cəmiyyətinin idarə heyətinin üzvü idi.
Fəxrəddin Qədirov
Həyatı
2002-ci ildə isə “Azərbaycanın dərinlik quruluşunun ədədi qravitasiya modelləri” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək geologiya-mineralogiya elmləri doktoru alimlik dərəcələrini almışdır.
Ksantogenat birləşmələr
Ksantogenatlar sırasında ən birinci bis(amilksantogenat)polisulfiddir (Mezulfol-1). C5H11OC(S) – S – S – S – S – OC5H11
Çində təhsil
Müasir təhsil sistemi
2009-cu ildə Beynəlxalq Şagird Qiymətləndirmə Proqramı (PİSA) çərçivəsində 15 yaşlı məktəb şagirdləri arasında keçirilmiş tədqiqatlarda Çin riyaziyyat, təbiət elmləri və ədəbiyyat üzrə ən yaxşı nəticəyə nail olub. Müəyyən edilib ki, Çinin ən ucqar əyalətlərindəki şagirdlərin müvafiq göstəriciləri orta həddə yaxındır.
Məktəbəqədər təhsil
Bağçalar yerli hökumətlər tərəfindən idarə olunsa da, müxtəlif qurumlar, ictimai təşkilatlar və fərdlər də məktəbəqədər təhsil müəssisələri təsis edə bilərlər. Şəhərlərdə və regionlarda bağçalar təhsil şöbələri, hökumət qurumları, müəssisələr, əyalət idarələri və fərdlər tərəfindən idarə olunur. Ucqar əyalətlərdə məktəbəqədər təhsilə ictimaiyyət maddi yardım edir. İqtisadi cəhətdən kasıb ərazilərdə, etnik azlıqların yaşadıqları yerlərdə məktəbəqədər təhsil forması kimi uşaq fəaliyyət mərkəzləri, oyun qrupları, çevik yardım mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Belə ərazilərdə 1 və ya 2 illik bağçalar mövsümdən asılı olaraq işləyirlər.
Məktəbəqədər təhsilin idarə olunması işinin səmərəliliyini artırmaq üçün dövlət tərəfindən silsilə qanunlar qəbul edilir. Dövlət, həmçinin məktəbəqədər təhsil müəssisələrində çalışan müəllimlərin və tərbiyəçilərin ixtisaslaşmasına dair yeni qayda və qanunların həyata keçirilməsinə başlayıb. Hazırda Çində məktəbəqədər təhsil müəssisələri üçün ixtisaslı müəllim hazırlayan 67 məktəb fəaliyyət göstərir.
Peşə təhsili
Çində peşə təhsili sistemi 130 illik inkişaf tarixinə malikdir. Həyata keçirilmiş köklü peşə təhsili islahatları nəticəsində bu sahədə ciddi inkişaf meyilləri müşahidə olunur. Tətbiq olunmuş yeniliklər sayəsində peşə təhsili müəssisələri təkmilləşib və inkişaf edib. Çində peşə təhsili orta təhsilin aşağı və yuxarı pillələrində, eləcə də ali təhsil pilləsində həyata keçirilir.
İxtisaslaşmış orta məktəblərdə 3 və ya 4 illik proqramlar, bacarıqlı işçi məktəblərində isə 3 illik proqramlar əsasında ikinci dərəcəli işçilər hazırlanır. 3 illik peşə təmayüllü orta məktəblərdə istehsalat, xidmət, texnologiya və idarəetmə sahəsi üzrə ikinci dərəcəli mütəxəssislər yetişdirilir.
Elmi tədqiqatlar
Kosmosun fəthi istiqamətində bir çox uğurlara imza atan ölkə kifayət qədər mürəkkəb layihələrə maliyyə vəsaiti ayırır. Ayın Tədqiqi Proqramının bir hissəsi kimi 2007-ci ildə Çin "Çanqe" kosmik gəmisini uğurla orbitə çıxarıb. 2011-ci ilin sentyabr ayında Çinin ilk kosmik stansiya modulu olan "Tianqonq-1" uğurla fəaliyyətə başlayıb.
Arpa (Dərələyəz)
Tarixi
Toponim Arpa türk şəxs adı əsasında formalaşmışdır. Görünür, sonralar tayfa adı kimi sabitləşmişdir. H.Mirzəyev toponimin türk tayfa adından əmələ gəldiyini göstərir.
Əhalisi
Kənddə ermənilərlə yanaşı 1897-ci ildə 34 nəfər, 1926-cı ildə 15 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 30 - cu illərdə azərbaycanlılar qovulmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
Dolunay Soysərt
Dolunay Soysərt — Türkiyə teatr, TV serial və kino aktrisası.
Həyatı
25 mart, 1973-cü ildə Adanada anadan olub.
İradə Hüseynova (tarixçi)
Həyatı
İradə Hüseynova Heydər Əliyev haqqında "Müstəqil Azərbaycan dövlətinin yaranması və möhkəmləndirilməsində Heydər Əliyevin rolu" adlı ilk doktorluq dissertasiyasının müəllifidir. Bu doktorluq dissertasiyasının müdafiəsi ilə elmin yeni istiqaməti – Əliyevşünaslıq elminin əsası qoyulmuşdur. O, Heydər Əliyevin dövlətçilik və siyasi fəaliyyətinə həsr edilmiş bir sıra elmi monoqrafiyaların və dərsliklərin müəllifidir.
İradə Hüseynova apardığı elmi tədqiqatlarına görə Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları Agentliyi tərəfindən doqquz müəlliflik şəhadətnaməsi almışdır.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
7–8 oktyabr 2004-cü ildə keçirilən MDB dövlətlərinin yaradıcı ziyalılarının I Forumunun nümayəndəsi olmuşdur.
2015-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 26–28 iyun 2016-cı il tarixdə Moskva şəhərində "Beynəlxalq Əlillər Cəmiyyəti" İctimai Birliyi ilə Moskva Dövlət Humanitar-İqtisad Universitetinin birgə keçirdiyi tədbirdə iştirak və çıxış etmişdir.
12–22 fevral 2019-cu il tarixdə Şri-Lanka dövlətinin Kolombo şəhərində "Qadınların gələcəyi" adlı beynəlxalq səviyyəli konfransda iştirak etmiş və məruzə ilə çıxış etmişdir.
Partiya fəaliyyəti
1999–2021 illərdə YAP-ın I-ci qurultayından VII-ci qurultayına qədər "Yeni Azərbaycan" partiyasının rəhbər orqanının — Siyasi Şurasının üzvü olmuşdur. Həmçinin Bakı Dövlət Universitetində "Yeni Azərbaycan" partiyasının Qadınlar şurasının sədri olmuşdur. 2014-cü il may ayında Respublika üzrə YAP Qadınlar Şurasının və İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir. 2014- YAP-ın Humanitar məsələlər üzrə komissiyasının sədr müavini seçilmişdir.
Fiesta (roman)
Nəşr və tərcümə
Roman 2016-cı ildə Tamella Abdıyeva tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilib və Bakı Kitab Klubunda 256 səhifədə, 100 tirajla nəşr edilib.
Bağır xan
Siyasi fəaliyyəti
Bağır xan Birinci dünya müharibəsi başlandıqdan sonra Qum şəhərində yaradılmış Milli Müdafiə Komitəsi (1915), Kirmanşahda və Qəsri – Şirində təşkil edilmiş Milli Müvəqqəti hökumət (1916) tərəfdarlarına qoşuldu. O, Qəsri-Şirinlə Kirmanşah arasındakı bir kənddə kürd irticasıları tərəfindən öldürülmüşdür.
Vüqar İsayev
Həyatı
1998-2003-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətində əməliyyat növbətçisi vəzifəsində çalışmışdır.
Əlixan Bökeyxan
Həyatı
1913-cü ildə Əlixan Bökeyxan "Qazax" qəzetinin nəşinə icazə alır. Az bir vaxtda qəzet milli ziyalıların ideoloji mərkəzinə çevirirlər. Qəzetlərdə açıq imza və "Qır balası", "Stepniyak", yəni Çöllü oğlu təxəllüsü ilə "Duma partiyası", "Duma və qazaxlar", "Avqust Bebel" və b. məqalələr çap etdirir.
1917-ci il dekabrın 5–13-də Orenburq şəhərində keçirilən II Ümumqazax Qurultayında qazaxların neçə yaşayacaqları, hansı idarəetmə formasından istifadə edəcəkləri, kimlərlə ittifaqa girəcəkləri geniş müzakirə olunur. Çoxluğun səsverməsi ilə Alaş Orda Muxtariyyatının qurulduğu elan edilir. Yeni qurulan hökumətin rəhbərliyinə Əlixan Bökeyxan seçilir. Əlixan Bökeyxan və onunla həmfikir olanlar Başqırt-Tatar və Kokand Muxtariyyatı ilə birliktə hərəkət etməyi qəbul etməmişdi, lakin yeni qurulan hökumətin yetərincə kadırı, ordusu olmadığından qazaxların yaşadığı böyük bir ərazini yeni qaydalarla idarəetməkı mümkün olmur. Bolşeviklərdən yardım alan və onların qazax xalqına azadlıq bəxş edəcəyinə inanlar ölkənin Quzey-Batısını nəzarətləri altından saxlayırlar. Doğuda isə yeni elan edilmiş Sibir Respublukası hakim olmağa çalışır. Belə gərgin, milli qüvvələrin parçalanmış halda olduğu vəziyyətdə Əlixan Bökeyxan Tomskda keçirilən qurultayda yeni yaradılacaq Sibir Respublikasının tərkibində qazaxlara muxtariyyat verilməsi fikrilə razılaşır. Çar ordusunun polkovniki Aleksandr Dutovun rəhbərlik etdiyi kazaklardan ibarət əsgəri birliklər 1918-ci ildəOrenburqu gah tutur, gah da boşaltmaq zorunda qalır. Çexoslavakiya korpusunun qiyamından sonra Aleksandr Dutov 1918-ci ilin iyulun 1-də Orenburqu tutur və noyabırda admiral Aleksandr Kolçakın rəhbərlik etdiyi əsgəri birliklərə qatılır. Alaş Orda Muxtariyyatının Xalq Sovetinə 25 nəfər seçilir ki, bunlarin da 10 nəfəri ruslar və qazax olmayanlardan ibarət idi. Alaş Orda hökuməti bölgədə Aleksandr Kolçakın qüvvələri qarşısında duruş gətirə bilməyəcəklərini görüb onlarla əməkdaşlıq etməyi qərara aldılar və Sibir Respublikasının tərkibində muxtariyyat hüququ ilə razilaşır. 1919-cu ildə bolşeviklərin güclənərək ağqvardiyaçıları sıxışdırması Alaş Oradçılar arasında fikir ayrılığı yaratdı. 1919-cu ilin aprelində Moskvaya gələn Alaş Ordaçıların nümayəndə heyəti Sovet rəhbərlərindən Lenin, Stalin, Trodski və b. görüşür. Razılığa gəlinir ki, bolşeviklər qazaxların yeni dövlətini tanıyacaqlar və Alaş Orda Hökumətinin bolşeviklərə qarşı vuruşmuş üzvlərinə aminisya verəcəklər, lakin bolşeviklər verdikləri vədə əməl etmir. Nümayəndə heyəti Moskvadan ayrılan kimi İosif Stalin Rusiya Fəhlə Kəndli Şurasına teleqrama vuraraq qazax milliyətçilərinə qarşı sərt tədbirlər görmələrini əmr edir. 1920–1937-ci illərdə Əlixan Bökeyxan üç dəfə həbs olunur.
Yaşananlar (film, 2008)
Rollarda
Sərvər Əliyev — Rüstəm
Ənvər Vəliyev — hakim
Şahin Cəfərov — Cabbarov
Epizodlarda
Əlisurət Məmmədov
Məsumə Cavadova
Ramil Əliyev
Təvəkkül Əhmədov
Aşağı Kürkəndi
Tarixi
Yaşayış məntəqəsi XX əsrin əvvəllərində Salyan balıq vətəgələrində işləmək üçün Cənubi Azərbaycandan gələnlər tərəfindən salınmış və Kürkəndi adlandırılmışdı. Sonralar tikinti idarəsinin fəhlə və qulluqçuları üçün salınmış qəsəbə də kəndlə birləşmışdir.
Etimologiyası
Yeni salınmış yaşayış məntəqəsi həmin kənddən bir qədər Aşağıda yerləşdiyi üçün Aşağı Kürkəndi adlandırılmışdır. Kürkəndi "Kür sahilində kənd" mənasındadır.
Pogogyne clareana
(Pogogyne clareana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mahdi Kamara
Sent-Etyen
15 mart 2018-ci ildə Kamara akademiyası vasitəsilə inkişaf etdiyi Sent-Etyen klubu ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. O, peşəkar karyerasında debütünü 11 avqust 2018-ci ildə Genqam klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 81-ci dəqiqədə Kevin Monnet-Paketi əvəz etmişdir. Liqa 1 görüşündə Sent-Etyen rəqibinə 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Ceyhun Allahverdiyev
Həyatı
Mütəmadi olaraq Radio və Televiziya proqramlarında əsərləri səslənir və dövri mətbuatda çıxışlar edir. 1998-ci ildən Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının üzvüdür.
Əsərləri
17. Kamera orkestri və muğam qrupu üçün xalq mahnılarının işləmələri (2007–2008)
38. Səs və kamera orkestri üçün "Ana Torpaq" (2014)
52. "Vida adajiosu" piano üçün. (2020)
Konstantin sarayı
Konqresslər sarayı Dövlət kompleksi
2006-cı ilin iyul ayında "Konqresslər sarayında" Böyük səkkizliyin Peterburq sammiti keçirilmişdir.
Frazeologizm
Frazeoloji birləşmələr məcmusu, nisbətən dar mənada emosional və ekspressiv səciyyə daşıyan sabit söz birləşmələri haqqında işlənir. Bundan başqa, bir yazıçının əsərlərinin (məsələn, M.F.Axundovun komediyalarının frazeologiyası) , müəyyən bir dövrün (məsələn, 20-ci əsr mətbuatının frazeologiyası) , müəyyən dil abidələrinin (məsələn, Orxon Yenisey kitabələrinin frazeologiyası) ifadələrindən bəhs etdikdə frazeologiya termini işlədilir.
Mirzə Məhəmmədhüseyn xan Loğman Ədhəm
Mirzə Məhəmmədhüseyn xan Mirzə Zeynalabdin xan oğlu Loğman Ədhəmi (1879-1951)—Həkim, Tehran Tibb universitetinin rektoru.
Həyatı
Məhəmmədhüseyn xan Zeynalabdin xan oğlu 1879-cu ildə Təbriz şəhərində doğulmuşdu. İbtidai təhsilini atasından, orta təhsilini "Loğmaniyyə" məktəbində almışdı. Özü də bir müddət həmin məktəbdə coğrafiyadan dərs demişdi. Sonra atasının və digər ustadların yanında tibb elmini öyrənmişdi. Moin əl-Tibba ləqəbinə yiyələnmişdi. Məhəmmədəli mirzə şahlıq taxtına çıxdıqdan sonra Tehrana, saraya köçmüşdü. Azadxahlara divan və məclis topa tutulduqdan sonra sarayı tərk edib Fransaya yollanmışdı. 1908-ci ildə Paris universitetinin tibb fakültəsini bitirmişdi. O, tibb elmləri doktoru elmi ünvanı da almışdı. Mirzə Məhəmmədhüseyn xan İrana döndükdən sonra Əhməd şah Qacarın şəxsi həkimi olmuşdu. Şahdan atasının Loğmanəddövlə ləqəblini almışdı. 1918-ci ildə Tehranda Tibb məktəbini təsis etmişdi. Sonra bu məktəb Tibb universitetini çevrilmişdi. Mirzə Məhəmmədhüseyn xan 1916-cı ildə kiçik qardaşı Mirzə Məhəmmədhəsən xan Həkimüddövlə ilə birlikdə şahın Fransa səfərində iştirak etmişdi. Fransa səfərindən dönəndən sonra Tehran Darülfünunun tibb fakültəsinə rəhbərlik etmişdi. Sonra bu fakültə universitetdən ayrılar müstəqil universitetə dönmüşdü. Mirzə Məhəmmədhüseyn xan Loğman Ədhəm Tibb universitetinin ilk rektoru olmuşdu. Mirzə Məhəmmədhüseyn xan Loğman Ədhəm 1933-cü ildə Rza Pəhləvinin şəxsi həkimi olmuşdu. Mirzə Məhəmmədhüseyn xan Loğman Ədhəm 1938-ci ildə Tibb universitetinin rektoru vəzifəsində çalışırdı. Mirzə Məhəmmədhüseyn xan Loğman Ədhəm 1949-cu ildə rektorluqla yanaşı İran Elmlər Akademiyasının prezidenti idi. Mirzə Məhəmmədhüseyn xan Loğman Ədhəm 1951-ci ildə vəfat edib.
Qu adası
Qu adası — Abşeron yarımadasından şərqdə yerləşən Azərbaycana məxsus ada. Bu ada Abşeron arxipelaqına daxil olan kiçik adalardan biridir. Gürgan limanından 8 km cənub-şərqdə yerləşir. Abşeron körfəzi akvatoriyasına aiddir.
Lex qalası
Lex qalası — Azərbaycanın Kəlbəcər rayonu ərazisində yerləşən erkən orta əsrlər dövrünə aid qala.
Yeni Uluxanlı
Tarixi
Kənddə ilkin yaşayış XIX əsrin ortalarına təsadüf etmişdir. Həmçinin Qərbi Azərbaycanda da eyniadlı yaşayış yeri mövcuddur. Ermənistan SSRİ-nin Masis rayonundan buraya köçürülmüşlər.
Məhbubə xanım Mahmudbəyova
Mükafatları
Məhbubə xanım Mahmudbəyova 1960-cı ildə əməkdar həkim fəxri adını, "Səhiyyə əlaçısı" döç nişanını almışdı.
Kirov rayonu (Ufa)
Səhiyyə xidməti
1924-cü ildə, daha sonra Ufa şəhəri № 1 poliniklinika adlandırılan, Mərkəzi Ambulans Poliniklinika İnstitutu açılmışdır. Rayonda, Kardiologiya Mərkəzi, Respublika Uşaq Klinika Xəstəxanası, № 4 Şəhər Doğum Evi, Təcili Xəstəxana, Peşə və İnsan Sağlamlığı İnstitutu və "Yaşıl Çəmənlik" Sanatoriyası yerləşir. Rayon, ən mürəkkəb əməliyyatların aparıldığı Ufa Göz Xəstəlikləri İnstitutuna görə Rusiyada şöhrət qazanmışdır. Bu uşaqlara körpəlikdən yoxlamalar aparan yeganə Oftalmologiya mərkəzidir
Seyid Vəliağa türbəsi
Rvarud kəndində olan Təğiyon tayfası ilə ən yaxın qohumdurlar, yəni eyni kökdən ulu baba Məmmədəlidən törəyiblər. Seyyid Vəliağanın babası Fətulla, Təğiyon tayfasının ulu babası Təğinin qardaşı Əsədullanın oğlu olub. Seyyid Vəliağanın atası Mir Qəni Fətulla oğlu Lənkəran qəzasının Zuvand mahalının Veri kənd cəmiyyətinin Rvarud kəndində 1876-ci ildə anadan olmuşdur. Seyyid Vəliağanın babası Fətulla kişi Rvarud kəndinin Dini Məhkəmə uzrə Qazisi olmuşdur. Nəsildən gələn savad Seyyid Vəliağanı Zuvand mahalında seçilməyə vadar edirdi, onun dini və dunyavi təhsili və bilgiləri yuksək idi. Sənədlərə görə 1901-ci ildə anadan olan Seyyid Vəliağa ibn Mir Qəni Fəxrəbadi-Rvarudi alim və kəndin obanın böyuk ağsaqqalı olmuşdur. Onun fəziləti və kəraməti haqqında Lənkəranın, eləcə də Lerikin bir çox kəndlərində hekayələr və rəvayətlər mövcuddur.
Bolqarıstan şəhərləri
Bolqarıstan şəhərlərinin siyahısı — Bolqarıstanın tabeliyində olan şəhərlərin siyahısı.
Jan Kabu
Jan Kabu — fransız karikaturist və jurnalist. "Charlie Hebdo" jurnalının əməkdaşı. 2015-ci il 7 yanvar tarixində "Charlie Hebdo" dərgisinə edilən silahlı hücum zamanı öldürülüb.
Musa ağa Şəmsəddinski
Hərbi fəaliyyəti
1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra hökumətin qərarı ilə bütün gənclər kimi Milli Orduya səfərbər edilən M. Şəmsəddinski Gəncədəki hərbi Gizirlər Məktəbinə oxumağa göndərilmişdi. Həmin ilin noyabrında məktəbi bitirib Milli Ordunun 4-cü Quba piyada alayının 2-ci bölüyünün komandiri təyin edilmişdi. Bölüyün əsas vəzifəsi Qusarçay və Samurçay boyunca uzanan əraziləri ağqvardiyaçı general Denikinin dəstələrinin hücumundan müdafiə etmək idi.
Züvüc
Coğrafiyası və infrastrukturu
"Pirə Yusub" ərazidə olan tarixi yerlərin, bəlkə də ən qədimidir. Bu müqəddəs ocaqdakı qəbirüstü daşların üzərindəki yazıları indiyədək oxumaq mümkün olmamışdır. Ərazi yüzlərlə hektar meşə faunası: palıd, vələs, fıstıq, göyrüş, azat (nil) və digər ağaclarla zəngindir. Zümrüd meşəliklər bu əraziyə xüsusi bir yaraşıq gətirir. Amma çox təəssüf ki, təbii qazın olmadığı bir şəraitdə dağ kəndlərini yanacaqla təmin edən meşələr ilbəil zənginliyini itirib seyrəkləşir və məhvə doğru gedir.
Züvüç kəndinin tarixinə nəzər salarkən vaxtilə yerli əhalinin güclü miqrasiyasının da olması qənaətinə gəlirik. Hazırda yaşayış yeri olmayan, tarixi naməlum qədim məzarıstanlıqlar var. Qədim qəbir daşlarını görərkən belə fikrə gəlirsən ki, buralarda ya keçmişin vəba və taun xəstəliklərindən kütləvi ölüm halları baş verib, ya da yerli sakinlər hamılıqla köçüb uzaq yerlərə getmişlər.
Yadımdadır, kəndimizə nə vaxtsa tibb sahəsi üzrə bir professor gəlmişdi. O, ərazidəki "Qamışlı göl", "Girdə göl", "Biləzəmi" adlı suyu heç yerə axmayan gölləri görüb dəftərçəsində qeydlər apardı və belə bir rəy söylədi: "Bu göllər axmadığına görə keçmişdə vəba və taun xəstəlikləri üçün mənbə olub". Alimin qənaətinə şübhə yox idi. Həqiqətən də, kəndimizlə qonşu olan Arta və Sardovu kəndlərinin ərazilərində yerləşən həmin göllər bir vaxtlar yoluxucu virusların yuvası olmuş, Arta və Sardovu kəndlərinin çoxsaylı əhalisinin kütləvi surətdə qırılıb məhvinə gətirib çıxarmışdır. Ərazilərində axmayan gölləri olan Kerəbın, Lara, Sardovu və Qamışlı göl kəndlərinin indi yalnız izi qalıb. Arta kəndində isə hazırda bir neçə ev vardır.
Züvüç kəndinin intibahı XVII əsrin son illərindən başlanır. Yazı-pozuya, dini elmlərə və təhsilə o vaxtlardan maraq artıb. Ətrafdakı yaşayış məskənlərindən fərqli olaraq, burada müxtəlif növ sənətkarlıq inkişaf etməyə başlayıb.
XX əsrin əvvəllərində qaçaq-quldur kəndlərə tez-tez basqınlar edər, əhalini soyub talayarmışlar.
Xortlaq
Xortlaq — türk mifologiyasında yaşayan ölü. Anadoluda Hortlak və ya Hortan  olaraq da bilinər. "Zombi" yəni yaşayan ölü və ya məzardan çıxan ölü deməkdir. "Xortlaq" türk dilində, Azərbaycan dilindəki xortdan sözündən daha fərqli bir məna daşıyar. Cansız olduğu halda hərəkət edə bilən varlıqdır. Ölümü çətin olan adamın xortlamasının (xırtlamasının) daha məşhur olduğu düşünülər. Çünki gözü dünyada qalmışdır. Məzardan çıxma faktını, ölmədən (öldüyü sanılaraq) basdırılma ilə izah etmək kifayət deyil. Bəşər tarixində bu tip hadisələrə rast gəlinmiş olsa da, Xortdan motivi fərqli mədəni hisslərlə əlaqəlidir. Məsələn Avropada öldüyü sanılaraq basdırılacağı qorxusunu daşıyan dövründə tanınmış insanların buna mane olmaq üçün aldıqları tədbirləri ehtiva edən vəsiyyətlər belə vardır. Xortdan hekayələrindən ölmüş olan insanın artıq bu dünyaya aid olmadığı, bunun qəbul edilməsi lazım olduğu nəticəsi belə çıxarıla bilər. Lakin əslində bu motiv, insanın ölümə və onu ən yaxşı simvollaşdırma edən məzarlara istiqamətli olan qorxularının bir dışavurumudur. Bir çox cəmiyyətdə məzardan çıxma və ya yaşayan ölü anlayışına söykənən varlıqlar mövcuddur. Hətta bir dövr məşhur mədəniyyətin ən çox maraq göstərdiyi fiqurlardan biri halına gələrək qorxu filmlərinə mövzu olmuşdur.
Ostrava
Ostrava (cz. Ostrava; de Ostrau; ; IPA: — Çexiyanın şimal-şərqində, əhalinin sayına görə Çexiyada 3-cü yerdə, Moraviya-Sileziya diyarının inzibati mərkəzidir. Ostravitsenin, Oderin и Opavanın qovuşduğu yerdə yerləşir. Şəhərin tarixi yüksəkkeyfiyyətli kömür istehsalatı ilə sıx bağlıdır. Bununla o ofisial olmayan "Respublikanın döyünən polad ürəyi" adı almışdı. Bugünlərdə ekologiyanın qorunması ilə əlagədar olaraq bu fabrik və zavodlarının bir çoxu bağlanılıb.
Jorj Volinski
Jorj Volinski — fransız karikaturist və jurnalist. "Charlie Hebdo" jurnalının əməkdaşı. 2015-ci il 7 yanvar tarixində "Charlie Hebdo" dərgisinə edilən silahlı hücum zamanı öldürülüb.
Cümə məscidi (Dərbənd)
Ümumi məlumat
Sasanilər İmperiyası tərəfindən möhkəmləndirilmiş Dərbənd Yaxın Şərqdə qədim şəhərlərdən biri sayılırdı. VIII əsrdə Məsləmə ibn Əbdülmalikin başçılığı ilə ərəblərin Qafqaza birinci yürüşləri zamanı şəhər işğal olundu. Ərəblər Dərbəndə xüsusi diqqət yetirmiş, hətta onu Bab-əl Əbvab – yəni "Qapılar qapısı" adlandırmışlar. Ərəb sərkərdəsi xilafətin Azərbaycan canişini Məsləmə ibn Əbdülmalik Suriyadan Dərbəndə 24000 əsgər köçürərək şəhəri 4 hissəyə və ya məhəllələrə ayırdı. Hər məhəllənin öz məscidi inşa olunmaqla yanaşı eyni zamanda hicri tarixi ilə 115-ci ildə (miladi 733-734-cü il) ümumşəhər Cümə məscidi inşa olundu. thumb|200px|left|Məscidin planı və kəsiyi
Birəli
Tarixi
Kəndin başqa adı Pirli olmuşdur. Rayon mərkəzindən 32 km məsafədə, Xaçdağının ətəyində yerləşir. 1590-cı il tarixli "İrəvan əyalətinin müfessəl dəftəri"ndə Pirilər formasında, 1728-ci ildə tərtib edilmiş "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri" ndə Yuxarı Pirli , Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Birəli kimi qeyd edilmişdir.
Örüzmək
Qaraçay və Malkarlar (Alanlar və Tavlular) ilə sıx əlaqədə olan Nart dastanlarında Nartların lideri olaraq qarşımıza çıxan xarakter. Örüzmək adını daşıyır və onun yer üzünə düşən bir meteor parçasının içindən doğulduğu və qurd südü içərək böyüdüyü izah edilər. Arvadı Sətənay Xanımdır. Örüzmeyin yaşadığı hadisələr Basat Xanın yaşadığı macəralara uyğun gəlir. Təpəgözlə qarşılaşar və onu öldürər. Türk dastanlarında Uruz bəy, Basatın atasıdır. Örüzməyin Kula adında bir atı vardır və Türkcə qulan (çöl atı) ilə üst-üstə düşməkdədir, bu sözün alaca rəng ifadə etdiyi deyilər.
Ditiokarbamin turşusunun efirləri
=Ditiokarbamin turşusunun efirləri= Tərkibində azot və kükürd saxlayan birləşmələr sürtkü yağlarına əsasən siyrilmə, korroziya və oksidləşməyə qarşı aşqar kimi tətbiq olunur. Bu birləşmələr içərisində son illər dialkilditiokarbamin turşusunun efirləri daha geniş yayılmışdır. Sürtkü yağlarının oksidləşmə və korroziyaya qarşı xassələrinin yaxşılaşdırmaq məqsədilə alkilditiokarbamatlar təklif olunmuşdur.
Mirzə Quliyev
Mirzə Məcid oğlu Quliyev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
Həyatı
11 yanvar 1974-cü il Bərdə rayonunun Saatlı kəndində anadan olmuşdur. 1980–1991-ci illərdə burada təhsil almışdır. 1992-ci il hərbi xidmətə çağırılmışdır. Quliyev Mirzə dövlətçiliyimizin qorunmasında da, vətənpərvərlik borcunu layiqincə yerinə yetirir. Mirzə Polis Akademiyasını bitirdikdən sonra DİN-də işə qəbul edilir. Qəhrəmanımız hazırda polis polkovnik leytenantı kimi Nəsimi rayon polis idarəsinin 20-ci polis bölməsinin baş əməliyyat müvəkkili vəzifəsində çalışır.
Antioksidləşdiricilər
Oksidləşmə prosesi
Oksidləşmə prosesi məhsulların xarab olmasına, polimerlərin mexaniki davamlığının  azalmasına, rənginin dəyişməsinə, yanacağın qatranlaşmasına , turbin, transformator və digər sürtkü yağlarında üzvi turşu, şlam və s. əmələ gəlməsinə səbəb olur. Üzvi birləşmələrin hava oksigeni ilə oksidləşməsi  zəncirvari prosesdir. Belə oksidləşmə reaksiyalarında əsas rol oynayan aktiv sərbəst radikallardır (RO2´, RO´,R͘ ). Sürtkü yağları geniş temperatur diapazonunda daima maşın və mexanizmlərin dəmir hissələri və onların  aşınma məhsulları ilə kontaktda (təmasda)olduğu  zaman  oksidləşir  və yağ komponentlərinin  metal səthlərində nazik təbəqədə termooksidləşdirici çevrilmələrə uğraması müşahidə olunur. Yağ karbohidrogenlərinin oksidləşmə reaksiyası   sərbəst  R͘  radikallarının və RO2´ radikallarının əmələ gəlməsi ilə başlayır: Əmələ gələn hidroperoksid molekulu asanlıqla  reaksiyaqabiliyyətli radikallara  parçalanır:															ROOH  →   RO΄ + O΄H Sərbəst radikalların mövcudluğu  yenidən reaksiya zəncirinin yaranmasına səbəb olur: Oksigen karbohidrogen molekulunun C – C   rabitəsi ilə deyil, C – H   rabitəsi  ilə reaksiyaya girdiyi üçün oksidləşmə prosesinin ilk məhsulları  hidroperoksidlərdir. Yağın oksidləşməsinə təsir edən əsas faktorlar – temperatur, yağın tərkibi və onun iştismar müddətidir.
Qida yoluyla alınan antioksidanlar
Ginkgo Biloba (Məbəd ağacı): Yaddaş və zehnin güclənməsinə kömək edir. Yorğunluğu, baş gicəllənməsini və qulaq zingildəməsini azaldır. Bu bitki əsasən Çində, Yaponiyada, Koreyada geniş şəkildə yayılıb. Yaxın Şərqdə bu ağac gümüş ərik, fil qulağı, qız saçı, Çin yelpik şamı kimi tanınır. Yarpaqları bol antioksidan xüsusiyyətlidir.
Maskanın etirafları
Maskanın etirafları — Yaponiya yazıçısı Yukio Mişimanın debüt romanı. "Qızıl məbəd" romanı ilə yanaşı yazıçının yaradıcılığının zirvəsi hesab edilir. 1949-cu ildə nəşrindən sonra iyirmi dörd yaşlı Mişima şöhrət qazanmışdır. Avtobioqrafik roman yapon oxucuları tərəfindən birmənalı qarşılanmamışdır: bir tərəfdən romanın mətnində əsas qəhrəmanın daxili aləminin təsviri zamanı sarsıdıcı açıqlığa yer verilmiş, digər tərəfdən yazıçı söz sənətinin mahir bələdçisi olduğunu göstərmişdir.
Etügen
Itoga Xanım
Itoga Xanım — türk, monqol və altay mifologiyasında tarla ilahəsi. İtöge xanımda deyilir. Tarlaları qoruyar. Etügen ilə eyni tanrıça olduğunu irəli sürən görüşlər vardır. Bəzən də Etügenin əmrindəki başqa bir ilahe olaraq görünür. Söz, ıdık, idi adlarıyla əlaqəlidir. Monqolcada İtge/İtege, Tuva dilində İdeg sözləri ümid deməkdir.
Omurğa cəzası
Omurğa cəzası — XVIII əsrdə ingilis dəniz donanmasında tətbiq edilən cəza növü.
Aminofenollar
Kimyəvi xassələri
A.-rı turşu anhidridləri ilə işlədikdə asanlıqla N-asiltörəmələr əmələ gəlir. o-A. tsiklin qapanmasına meyillidir və sərt şəraitdə asilləşdirildikdə benzoksazol törəməsinə çevrilir.
Keşikçidağ monastır kompleksi
Məbədə gürcü iddiasının arqumentləri
"Rusiya işğalından sonra monastır kompleksi Gəncə və Tiflis quberniyasının arasındakı sərhəd əraziyə düşüb. Sovet dönəmində bu bölgü qüvvədə olub. Müstəqillik əldə olunduqdan sonra sərhəd müəyyənləşdiriləndə Gəncə və Tiflis quberniyası arasındakı sərhəd əsas götürülüb. Sərhədlər indi dəqiqləşdirilir. Bu da mübahisə obyektinə çevrilib. Əslində söhbət ərazidən çox, abidənin taleyindən gedir. Bu, Azərbaycan üçün prinsipial məsələdir. Alban irsindən imtina ermənilərin əlinə üstünlük verəcək. Sonradan ermənilər digər alban abidələrinə iddia edə bilərlər. Bu, ağrılı məsələdir".
Qoruq yaradıldıqdan sonra Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun ekspedisiyası burada araşdırmalara başlamışdır. Ərazidə yerləşən Keşikçi qalanın ilkin orta əsrlərdə müdafiə məqsədilə tikildiyi, buranın qədim alban yaşayış məskəni olduğu, həmçinin təbii mağaraların eramızın əvvəllərinə, ərazilərdəki süni mağaraların isə VIII-XV əsrlərə təsadüf etdiyi məlum olmuşdur. Son araşdırmalarda mağaraların birindən daha üç qəbir aşkarlanmışdır.
Keşikçidağ Dövlət Tarix Mədəniyyət Qoruğu ərazisində bir əsrdən çox hərbi poliqon olmuşdur (XIX əsrdə). Yəni qapalı bir yer olduğundan alimlər tərəfindən tam araşdırılmamışdır. Qoruqda tapılan nadir ilkin yaşayış məskəninin izləri, ocaq yerləri, məişət əşyaları, küp qırıqları, saxsı qablar oradakı mağaraların birində saxlanır. Burada qoruqda tapılmış əşyalardan ibarət muzey yaradılması nəzərdə tutulmuşdur.
Cəngan (Salyan)
Cəngan — Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Daşlı (Vedibasar)
Əhalisi
1918-ci ildə ermənilər tərəfindən azərbaycanlılar qovulmuş və xaricdən İran və Türkiyədən ermənilər köçürülərək burada yerləşdirilməyə başlamışdır. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kənddən qovulmuş sağ qalan azərbaycanlılar öz doğma ocaqlarına dönə bilmişlər. Kənddə ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 93 nəfər, 1926-cı ildə 95 nəfər, 1931-ci ildə 117 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
Ramil Babayev (aktyor)
Həyatı
Ramil Babayev 1978-ci il sentyabr ayının 13-də Bakı şəhərində anadan olub. 6-cı sinifdə 13 yaşında Kiyev şəhərinə gedib. 2 dəfə respublika çempionu, Bakı çempionu olub.
I Svyatopolk
I Svyatopolk - Svyatopolk Vladimiroviç Vaftizdə Pyotr - Böyük Kiyev Knyazı.
Məmməd Əliyev (dəmiryolçu)
Övladları:
6.     Fərid Məmməd oğlu Əliyev –  1970-ci ildə anadan olub. Ali təhsilli iqtisadçı, hüquqşünasdır.
Balqabaq
Botaniki təsviri
Ukrayna sortu çoxmeyvəli, zəif qabırğalıdır. Çəhrayı rəngdədir. Ətli hissəsi xırçıldayan çəhrayı rəngdə olur. Perexvatka-69 muskat ətirli və gecyetişən sortdur. Orta irilikdə və silindrik formada olub, ətli hissəsi dənəli, xırçıldayan və çəhrayı rəngdədir. Tərkibində 12 mq% karotin və C vitamini vardır. Biryuçekut, Başkir, Çərkəz, Altay sortları da var. Azərbaycanda Palov-Kadu-268, Perexvatka-69 və yerli balqabaq sortları yetişdirilir. Standart üzrə balqabaq təmiz, təzə, yetişmə dərəcəsinə görə birnövlü, sağlam, rəngi və forması təsərrüfat-botaniki sortuna müvafiq, bütöv saplaqlı olmalıdır. Balqabağın ən böyük en kəsiyinin diametri uzunsov formalılarda 12 smdən, yastı və dairəvi formalılarda isə 15 sm-dən az olmamalıdır.
Balqabaq xalq təbabətində
Balla balqabağın qarışığı xalq təbabətində ən tanınmış müalicəvi vasitələrdən biridir. Bu qarışıq həqiqətən çox güclü müalicəvi təsirə malikdir.
Quranda
"Quran"da balqabaq haqqında belə bir ifadə var:
İngiltərə Premyer Liqası
2017-18 sezonundakı komandalar
c: 1888-89 mövsümündə Futbol Liqasında oynayan klub
Fərhad və Şirin (Nəvai)
Fərhad və Şirin (Farhod va Shirin) - özbək şairi Əlişir Nəvainin "Xəmsə" toplusuna daxil olan ikinci əsərdir. Şair bu poemanı 1484-cü ildə yazmışdır. Əsər Nizaminin “Xosrov və Şirin” poemasına nəzirə yazılmışdır və vəzni də Nizamidə olduğu kimi həzəc bəhridir. Lakin, Nəvainin “Fərhad və Şirin”i həm də, özündən əvvəlki bütün eyni məzmunlu əsərlərdən fərqlənən yeni bir əsərdir.
Fərhad
Nəvai Fərhadı rəşadətli, cəngavər və igid kimi təsvir edir. Onun Xosrovla görüşünü iki rəqibin üz-üzə gəlməsi kimi tərənnüm edir. Fərhad ilə Xosrovun mülakiməsini iki bərabər hüquqlu sərkərdənin danışığı kimi verir. Fərhad Xosrovun qarşısında əsir olsa da, öz mənliyini, vüqar və mətanətini itirmir. Xosrovun suallarına lazım bildiyi kimi cavablar verir.
Nizaminin "Xosrov və Şirin" poemasının təsiri
Nəvainin təsvir etdiyi Səlasil dağı əslində mövcud deyil və yalnız şairin təfəkkürünün məhsuludur. Nizaminin təsvir etdiyi Bisütun dağı və onun kitabələri isə Kirmanşahın yaxınlığında, Qəsri Şirində hələ də durmaqdadır. Lakin bu kitabələr, Fərhad tərəfindən deyil, Əhəməni şahı Daranın (e.ə. 521-486) sifarişi ilə başqa bir sənətkar tərəfindən yonulmuşdur.
Meyvə
İstifadəsi
thumb|[[Venn diagram ]] Qida məhsulu kimi işlədir, mürəbbə, qatı şirələr (doşab və ya bəhməz) düzəldir. Yemişlərin çoxusundan çox qədim vaxtdan xalq arasında ayrı-ayrı xəstəliklərin sağaldılması üçün də işlədilib. Elm sübut edib ki, yeni yemişlər (meyvələr) vitaminlərin ən zəngin mənbəyidir. Onlar qida ilə bir yerdə qəbul edildikdə avitaminozun (vitamin çatışmazlığının nəticəsində baş verən xəstəliklərin) qarşısını alır.
Meyvə və tərəvəzlərin tərkibinə daxil olan əsas maddələr
Təbiətdə baş verən hər hansı proses istənilən canlının həyat fəaliyyətində müsbət və ya mənfi rol oynaya bilər.
Sadə saxaridlərə nisbətən monosaxaridlər daha çox üstünlük təşkil edir: qlükoza (üzüm şəkəri), fruktoza (meyvə şəkəri) və qlükoza və fruktoza molekullarından alınan disaxarid saxaroza. Fruktoza daha çox şirinliyə, saxaroza daha az şirinliyə, qlükoza isə ən az şirinliyə malik olur. Digər şəkər – sorbit fizioloji əhəmiyyət kəsb edir. Sorbit əsasən armudda, gilasda, qara gavalıda və digər meyvələrdə olur və onları şəkərli diabet ilə xəstələndikdə yemək olar.
Sitrus meyvələrində çoxlu miqdarda olan terpen maddələri qızdırılmaya çox həssasdırlar və bu zaman onlar pis qəbul olunan maddələrə çevrilirlər. Bəzi növ kompotlara limonun böyük miqdarda əlavə olunması, xüsusən də qabıqlı halda əlavə edilməsi məhsulun dad və iyini acı edir.
Tamada heykəli
Tamada heykəli – Tbilisinin Qədim şəhər rayonunda, Şardeni və Sioni küçələrinin kəsişməsində yerləşən heykəl. Qədim şəhərin əsas görməli yerlərindən biridir.
Yezidabad qalası
Gizli yollar və saxlanclar
Qalanın özünəməxsus səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri də qalanın Böyükqala və əsas Narınqala hissələri arasında eni 22,5 m olan dar dəhliz formasında həll edilmiş çıxış yolunun – "tələ"nin təşkilindən ibarətdir. Öz qeyri-adiliyi ilə qalanın xeyli dağıdılmasına baxmayaraq, salamat qalmış qala divarlarının və bürclərinin hissələri diqqəti cəlb edir.
Faşizmə ölüm, xalqa azadlıq
Müharibə və müharibədən sonrakı illərdə Partizan Müqavimət Hərəkatı üzvləri rəsmi və ya qeyri-rəsmi yazışmalarda və çıxışlarda "SFSN" şəklində şüarın qısaldılmış formasından son qeyd və ya təbrik sözü olaraq istifadə edirdilər. İkili söhbətlərdə bir şəxs "Smrt fašizmu" deyəndə, digər şəxs cavab olaraq "Sloboda narodu" deyərək qarşılıq verirdi.
Şüarın digər ölkələrdə istifadəsi
Şüar Türkiyədə müxtəlif aksiya və tədbirlərdə istifadə olunur. EMEP-in şüarlarından biridir.
Bulbophyllum oreogenum
(Bulbophyllum oreogenum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rəşid ibn Fərruxzad
Rəşid ibn Fərruxzad — Dərbənd əmiri, I Fərruxzadın oğlu, I Güştaspın qardaşı.
Qırx Çıraq
Əhalisi
2006-cı ildə aparılmış siyahıya almanın nəticələrinə əsasən əhalinin sayı 1.000 nəfərdir və əhalinin 71% şəhər əhalisidir.
Qlazqo
Gerb
İlk möcüzə — qızılgərdanın dirilməsidir, hansı ki, Manqonun sinif yoldaşları onun mentoru Sent Sörfün ən sevdiyi quşu öldürüb, və gələcək patronu quşun ölümü ilə ittiham etmişdilər. İkinci möcüzə, gerbdə palıdla təsvir olunmasına baxmayaraq, Kalross kilsəsi yaman zaman baş vermişdir, Sent Manqo möcüzəvi şəkildə fındıq çubuğunu yandırmışdır. Üçüncü möcüzə — Roma Papasının hədiyyəsi olan zəngdir. Və nəhayət, dördüncü möcüzə kraliça Langeoretanın hekayəsi ilə bağlıdır. Kraliçanın həyat yoldaşı, kral Ridderax, həyat yoldaşının vəfasızlığında şübhələnərək, kraliçanın sevimli cəngavərə verdiyi qızıl üzüyü oğurlayıb, Klayd çayının dalğalarına atmışdır. Sonra kral Langeoretadan həmin üzüyü gətirməsini tələb edib. Lakin, Sent Manqo, kraliçanın sevgilisinin itirafçısı, onun etiraf zamanı onların əlaqələri haqqında öyrənmiş, və cəngavərə kralın əmrini necə icra etməsini öyrətmişdi. Sent Manqonun təhriki ilə, o, çayda Atlantik qızılbalığını tutmuşdur. Balığın ağzında üzük var idi və beləliklə, o, kraliçanın şərəfini xilas etmişdir.
Şəhərin təməli
Şəhərin yaranması xristian missioner Sent Manqo ilə əlaqələndirilir. Əfsanəyə görə, o, 543-cü ildə Molendinar çayının sahilində bir monastır yaratmışdır, harda ki, indi Sent Manqo Kafedralı mövcüddur. Əfsanə 1185-ci ildə rahib-ariorqraf Fernesli Joslen tərəfindən yazılsa da, digər mənbələr tərəfindən təsdiq olunmayıb, lakin ənənəvi olaraq, Sent Manqo və anası Teneyu Qlazqonun patron möminləri hesab edilir.
XVI–XVIII əsrlər
1560-cı ildə ölkə parlamentinin qərarı ilə ölkə katolisizmdən imtina edib, protestantlıq qəbul etmişdi. Ümumiyyətlə, reformizm Qlazqoya böyük təsir etmişdi, harada ki, güclü kilsə hakimiyyəti var idi və bu hakimiyyətin zəifləməsinə səbəb olmuşdu. 1611-ci ildə I Yakov Qlazqoya kral şəhər statusu vermişdir və bu birbaşa şəhərin tac altına keçməsi idi. noyabr 1638-ci ildə Milli Paktın qəbulundan sonra — Qlazqo Kafedralında Baş Assambleya toplantısı kral I Karlın presbiterian ibadət qaydalarını dəyişdirmə siyasətinə qarşı çıxmışdı. Nəticədə, Şotlandiyada silahlı münaqişələr oldu — əvvəlcə yepiskop müharibələri, 1644–1647-ci illərdə isə, royalistlər və koventerlər arasında vətəndaş müharibəsi baş vermişdir. Xoşbəxtlikdən, bu münaqişələr demək olar ki, kiçik siyasi status olduğundan şəhərə təsir etməmişdi. 1650-ci ildə, Danbar döyüşündən sonra Oliver Kromvel Qlazqoda bir müddət qalmışdır.
XX–XXI əsrlər
1930-cu illərin sonunda vəziyyət bir az yaxşıya dəyişdi, Qlazqoda Britaniya imperiya sərgi (1938) keçirildi. Sərginin açılışında kral VI Georq və kraliça Yelizaveta iştirak etmiş, yalnız altı ay ərzində sərgiyə 12 milyon insan ziyarət etmişdir. Kinonun sakinlər arasında kütləvi populyarlığı, 1939-cu ildə Qlazqoda 114 kinoteatrın fəaliyyət göstərməsinə uğramışdı.
2014-cü ilin 18 sentyabr tarixində Şotlandiyada keçirlmiş Şotlandiyanın müstəqilliyi üzrə referendumda, ölkənin 55,3%-i seçiçisi "Yox" variantına səs versə də, Qlazqonun seçicilərin əksəriyyəti "Hə" kampaniyasını dəstəkləmişdir.
Din
Şəhərdə 4 kafedral, 20 məscid və 7 sinaqoq var. Bundan əlavə şəhərdə 2 hindu məbədi və 2 sikx qurdvarası yerləşir.
Şəhərin mərkəzi
Qlazqo şəhərinin mərkəzi şərqdən Hay Strit küçəsi ilə, cənubda Klayd çayı ilə, qərbdə M8 avtomagistralıyla və şimalda Taunhed, Çarinq Kross, Kaukaddens və Anderston rayonları ilə həmsərhəddir. Şəhərin mərkəzində küçələr Klayd çayının qrid sistemi üzərində yerləşir.
Vest End
Qlazqonun səsli-küylü Vest End səmti çay daşları ilə döşənmiş döngələr boyunca sıralanmış kafe, restoran və barları, müxtəlif butiklər, incəsənət qalereyaları və gözəl parkları ilə birlikdə — bohema və kosmopolit həyatı özündə birləşdirən ibarətdir. Vest Endin əsas küçəsi — Bayrs Rouddur. Vest Endin ərazisində Qlazqo Universiteti, Kelvinqrov parkı və Qlazqo botanik bağları yerləşir. Vest Enddə hər ilin iyun ayında Qlazqonun ən böyük festivalı Vest End Festivalı keçirilir.
Vest Enddə Britaniyanın ən böyük sərgi və konferensiya məkanı olan SECC yerləşir. 10 sentyabr 2013-cü ildə SECC-in yaxınlığında 13,000 nəfərlik SSE Hydro arenası açılmışdır.
İst End
Şəhərin ən qədim hissəsində Tollbut saat qülləsi və Sent Manqo Kafedralı yerləşir. Kafedral yaxınlığında təpə üzərində 1831-ci ildən Qlazqonun vətəndaşların dəfn yeri olan Qlazqo Nekropolis qəbiristanlığı var. İst Endin digər turistik yerlərindən Seltik Park, Barras bazarı, "The Barrowlands" musiqi arenası və Qlazqo Qrin parkını qeyd etmək olar.
Memarlıq
Şəhərin memarlıq irsinin böyük bir hissəsi XIX əsrə və XX əsrin əvvəlinə aiddir, o zaman ki, Qlazqo Britaniya imperiyasının ikinci şəhəri sayılırdı. Bu dövrün evləri müxtəlif üslublarla tikilmişdir. Venesiya stilinin təəccüblü nümunələrinə Qlazqo Siti Çembers (1888), Qardnerlərin köhnə anbarları (1856), Tempelton xalça fabriki (1892) və Venesiyadakı Ca’d’Oro sarayından ilham almış, memar Hanimenom tərəfindən tərtib olunmuş Ca’d’Oro binası (1872) aiddir. Neoklasik üslubunda Kaledoniya kilsəsi (1857) və Müasir İncəsənət Qalereyası (1778) inşa olunmuşdur. Qotika stilinin xüsusiyyətlərinə Bakirə Məryəm (1873), Sent-Andryu (1817) və Sent-Lyuk (1877) kilsələri aiddir.
Parkları və bağları
thumb|[[Qlazqo Kuins park]] Qlazqoda 90-dan artıq park və meydan var. Qlazqonun ən mühüm parklarına aşağıdakılar daxildir:
Avtomobil nəqliyyatı
Qlazqo Böyük Britaniyada əsas nəqliyyat mərkəzlərindən biridir. Ölkənin qalan hissələri ilə şəhəri bağlayan yollar:
Su nəqliyyatı
Əvvəllər Qlazqoda neçə bərə keçidi fəaliyyət göstərsədə, indi onlar tamamilə körpülər və Klayd tuneli ilə əvəz olunub. Klayd çayı boyu çay tramvayları və dünyada sonuncu dəniz çarxlı ekskursiya gəmisi olan "Waverley" fəaliyyət göstərir. 2007-ci ilin iyun ayından Qlazqodan Arqayll və Byut birləşdirən dəniz təyyarəsi xidməti başlamdışdır.
Elnarə Abdullayeva
Elnarə Abdullayeva — Azərbaycan müğənnisi, Xanəndə, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti (2015).
Qlazqo
Hava nəqliyyatı
Qlazqoda iki beynəlxalq hava xidməti mövcüddur:
Tanınmış sakinləri
Qlazqonun sakinləri Qlazvecian adlanır. Şəhərin tanınmış sakinlərdən futbolçu və məşqçi Aleks Ferqyuson, ixtiraçı Ceyms Vatt, memar Ceyms Sterlinq, müğənni Paolo Nutini, aktyor Cerard Batler, memar Çarlz Renni Makintoş, siyasətçi Tommi Şeridan, aktyor Piter Kapaldi, Böyük Britaniyanın 74-cü baş naziri Qordon Braun və digərlərini qeyd etmək olar.
Limanda (film, 1954)
Limanda — 1954-cü ildə ABŞ-də çəkilən film.
Orqanizm
Nukliein turşuları
200px|thumb|center|DNT və RNT zəncirlərinin sxematik quruluşu
Oyuq (teatr studiyası)
Haqqında
2014-cü ildə "Cırtan" II Beynəlxalq Kukla Teatrları Festivalının açılışında, eləcə də il ərzində teatrda baş tutan bayram tədbirləri və yubiley gecələrində teatrın əsas truppası ilə yanaşı studiyanın balaca aktyorlarının da bacarığından geniş istifadə olundu.
Həmin il studiya üzvləri Türkiyənin İstanbul şəhərində baş tutan ənənəvi 23 nisan Cocuq bayramında uğurla çıxış edərək təşkilatçıların təşəkkürnaməsi ilə təltif olundular.
Kabil
Kabil — Əfqanıstanın paytaxtı və ən böyük şəhəri. Kabil çayı sahilində, dəniz səviyyəsindən 1800 metr yüksəklikdə, avtomobil yolları ilə Qəznə, Qəndəhar, Herat və Məzari-Şərif şəhərləri ilə birləşən şəhər.
Tarixi
Böyük Moğol imperiyasının yaradıcısı olan Qazi Zahirəddin Məhəmməd Babur 1504-cü ildə Hindiquş dağlarını keçib Kabilə üz tutur. Qan tökmədən Müqim Arğundan şəhəri alır və 1506-cı ildə özünü Kabil şahı elan edir. Moğol İmperiyasının yaradıcı olan Babur şahın qəbri də bu şəhərdədir. Babur şah 26 dekabr 1530-cu ildə 48 yaşında əbədiyyətə qovuşmuş və əvvəlcə Aqrada dəfn olunmuşdur, sonralar vəsiyyətinə uyğun olaraq qəbri Kabilə köçürülür. 1773–1818-ci illərdə Dürrani dövlətinin paytaxtı olmuşdur. İngiltərə-Əfqanıstan müharibələri zamanı şəhər ingilis qoşunları tərəfindən işğal edilir. 1880-ci ildən Əfqanıstan dövlətinin paytaxtıdır.
Oyuq (teatr studiyası)
Haqqında
Belə ki, 28 may 2017-ci ildə Respublika Günü münasibətilə Dənizkənarı Milli Parkda "Ucalsın bayrağımız" adlı açıq hava konserti keçirildi. Paytaxt sakinlərinin böyük maraqla qarşıladığı bu konsertin ardınca daha bir layihəyə imza atdıq.
Jarqon
Jarqonlar müxtəlif yollarla yayılır. Onların bir qismi, müəyyən ərazidə ünsiyyət vasitəsi kimi işlənən mövcud dilin sözləri ilə müxtəlif dillərdən alınan sözlərin qarışığı əsasında yaradılır; məsələn Qarabağ sazəndələrinin dilində "Manısın karvası xasdır" ("Bu adamın pulu çoxdur") kimi Jarqon ifadələri olmuşdur.
Aşağı Tunqus
Aşağı Tunqus — Sibirdə yerləşən çay Rusiyanın İrkutsk vilayəti və Krasnoyarsk diyarı ərazisindən axaraq Yenisey çayına tökülür. Çay Orta Sibir yaylasından və Putorana platosunun cənubundan axaraq Yeniseyin sağından çaya tökülür. Çay Tura qəsəbəsinə qədər gəmiçilik üçün yararlıdır.
Saloniki
Osmanlı dövrü
Gənc türklər hərəkatı da əsasən Salonikidə təşəkkül tapmışdı. Osmanlı sultanı II Əbdülhəmid taxtdan salındıqdan sonra 1909-cu ildə Salonikiyə sürgünə göndərildi. Lakin 3 il sonra şəhər yunanların əlinə keçdikdə İstanbula geri qaytarılmaq məcburiyyətində qaldı.
Şəhərin görünüşü
thumb|left|290px|[[Mustafa Kamal Atatürkün doğulduğu ev, Aya Dmitria məh., Apostol Pavel pr. 75]] 700px|thumb|center| Ano Poli bölgəsinin şərqdən görünüşü. thumb|center|700px| Salonikinin mərkəzi və şərq hissələrinə Bizans qalasından baxış.
Aşağı Tunqus
Qısa məlumat
Yuxarı axarlarda çay yayladan, aşağı axarlarda isə düzənliklərdən axır
Gəmiçilik
1911-ci ildə Aşağı Tunqus və Lena çayını Kirensk rayonu ərazisində birləşdirmək planlaşdırılırdı. Bununla belə XX əsrin əvvəllərində tikintinin çətinliyindən və çoxlu maliyə tələb etdiyindən layihə icra olunmamış qalır.
Bala Həşimxanlı
Toponimikası
Etnotoponimdir. "Kiçik Haşımxanlı kəndi" deməkdir. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin ortalarında Haşımxanlı (indiki Böyük Haşımxanlı) kəndindən çıxmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Səfxan Rüstəmov
Həyatı
Səfxan Rüstəmov əməkdar müəllim, Vardenis rayon və Daşkənd kənd sovetlərinin deputatı olmuşdur.
Bolqarıstan–Özbəkistan münasibətləri
Arxa plan
Soyuq müharibə dövründə hər iki ölkə Varşava Paktı və Qarşılıqlı İqtisadi Yardım Şurası olaraq Şərq Blokunda kommunist dövlətlər idi. O zaman Bolqarıstan rəsmi olaraq Sovet İttifaqının Bolqarıstan Xalq Respublikası adı altında peyk dövləti idi və Özbəkistan rəsmi olaraq Sovet İttifaqı tərəfindən Özbəkistan Sovet Sosialist Respublikası olaraq qurulan respublikalardan biri idi.
Log Horizon
Manqa
Roman seriyası tərəfindən dörd manqa adaptasiyası hazırlanmışdır və bütün manqalar Mamare Tono tərəfindən yazılmışdır. Birinci manqa adaptasiyası Motoya Matsu tərəfindən çəkilmişdir və "Log Horizon Gaiden: Honey Moon Logs" adlanır. 27 yanvar 2012-ci ildən ASCII Media Works "Dengeki Daioh" jurnalında nəşr olunur. İkinci manqa adaptasiyasının rəssamı Kazuhiro Haradır və "Log Horizon" adlanır. Bu manqa 18 may 2012-ci ildən nəşr olunur və Enterbrain nəşriyyatı tərəfindən "Famitsu Comic Clear" veb-jurnalında yayımlanır. Yen Press bu manqanı Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdırmışdır. "Log Horizon: The West Wind Brigade" adlı üçüncü manqa Koyukinin rəssamlığı ilə nəşr olunur. 9 iyul 2012-ci ildən Fujimi Shobo nəşriyyatının "Age Premium" jurnalında nəşr olunur. Sonuncu manqa adaptasiyasının rəssamı Soçuudur və "Log Horizon Gaiden: Nyanta-honcho Shiawase no Recipe" adlanır. 21 dekabr 2012-ci ildən Enterbrain nəşriyyatının "Comic B's LOG" jurnalında serializasiya olunur.
Dayıkənd
Foto məlumatlar
Dayıkənd kəndi 2012
Command & Conquer (oyun seriyası)
Seriyalar daha çox Microsoft Windows əməliyyat sistemli fərdi kompyuterlər üçün istehsal olunsa da, bəziləri müxtəlif oyun konsollarına və Apple Macintosh sistemlərinə uyğunlaşdırılmışdır. O cümlədən iOS və veb-əsaslı platformlar üçün də oyunlar istehsal olunmuşdur. 2010-cu ilin iyul ayına qədər Command & Conquer françayzı on bir oyun və səkkiz əlavə paketdən ibarətdir. EA (Electronic Arts) pulsuz oynamaq üçün nəzərdə tutulmuş Command & Conquer videooyununun hazırlanma mərhələsində olduğunu təsdiqləmişdir.
Daşalmalı (Azərşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 788 nəfər yaşayır (148 ailə).
Plzen
Plzen — Çexiyanın dördüncü böyük şəhəri. Plzen diyarının inzibati mərkizidir.
Zincirli mədrəsə
Memarlıq
Mədrəsənin giriş qapısının üzərində Ərəb hərfləri "Bu mədrəsə Allahın köməyi ilə Mənqli Gəray xan, I Hacı Gərayın oğlu, qurmağı əmr etdi. Allah onun xanlığını əsr boyu davam etdirsin, hicri 906 ili" kitabəsi yerləşir.
Qlastonberi Festivalı
Qlastonberi Festivalı — hər il İngiltərənin Pilton bölgəsində, Glastonbury şəhərində keçirilən üç günlük incəsənət festivalı. Müasir musiqi ilə yanaşı, festivalda rəqs, komediya, teatr, sirk, kabaret və digər sənət növləri də yer alır. Bu səbəbdən festival dünyada canlı performansların sərgiləndiyi ən böyük açıq hava festivalıdır.
Rəşid Ələkbərov
Həyatı
2011-ci ildə AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə institutun baş mühəndisi vəzifəsinə təsdiq edilmişdir.