cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amami se vuoi
Amami se vuoi — İtaliyanın 1956-cı ildə Avroviziyada təmsil olunduğu mahnı. Tonina Toriyelli italyan dilində ifa etmişdir. 1956 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin səsvermə nəticələri açıqlanmadığı üçün bu mahnının topladığı xal və tutduğu yer məlum deyil.
Baccharis grandimucronata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Taxtakörpüçay
Taxtakörpüçayın bir adı da Abuzər çayıdır. Çayın başlanğıc hissələrində meşə başında mədənlər vardır. Görünür qədimlərdə burada qızıl hasilatı ilə məşğul olurmuşlar və bu səbəbdən də çaya həm də Abuzər (farsca — qızıl suyu) çayı adı vermişlər. Çay meşə boyu axdığına görə suyu qarasudur, içmək üçün yararsızdır və köp verir.
Abdulla bəy Məlikaslanov
Həyatı
Abdulla bəy Kərim bəy oğlu 1870-ci ildə Şuşa qəzasının Tuğ kəndində anadan olmuşdu. Tuğ kənd məktəbini bitirmişdi. Sonra Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasında oxumuşdu.
Oruc
İslam dini
Sübh azanından şam azanına qədər yeyib-içməkdən, cinsi əlaqədən, və buna bənzər işlərdən (onanizm) çəkinməlidir. Başını tam olaraq suya salmamalıdır. Müsafir, yaxud xəstə olan, oruc tuta bilməyən kəslər 1 fəqiri yeməklə doyuzdurmalı, yaxud 1 fəqirə 1 müdd təam (750 q yeməli şeylər, buğda, arpa, düyü, xurma və s.) verməli, Ramazan ayı qurtardıqdan sonra isə münasib günlərdə orucun qəzasını tutmalıdır. Ramazan ayının orucunu tutan kəs bilərəkdək orucunu pozsa, ay qurtarandan sonra boynuna orucun bir gün qəzası ilə bərabər onun kəffarəsi də gəlir. Kəffarə ya bir qul azad etmək, ya 60 gün oruc tutmaq, belə ki onun 30 günü ardıcıl olmalıdır, ya 60 fəqiri doyuzdurmaq, yaxud onların hər birinə 1 müdd təam verməkdən ibarətdir.
Niyyət
Ramazan ayı olduğunu bilməsə və ya unudarsa, belə ki, zöhrdən qabaq Ramazan ayı olduğunu bilərsə, əgər orucu batil edən bir iş görmüşdürsə, orucu batildir. Amma şam azanına qədər orucu batil edən işlərdən çəkinməli və Ramazandan sonra da, o günün orucunu qəza etməlidir. Ehtiyat vacibə əsasən, əgər zöhrdən sonra da Ramazan olduğunu anlayarsa, rəcaən oruc niyyəti etməli, Ramazandan sonra qəzasını etməlidir. Amma əgər zöhrdən əvvəl başa düşsə və orucu batil edən bir iş görməsə, gərək oruc niyyəti etsin və orucu səhihdir.
Əgər Ramazan ayının orucundan başqa, vaxtı müəyyən olan bir oruc insana vacib olsa, məsələn, müəyyən bir günü oruc tutmasına dair nəzr etmiş olsa, əgər sübh azanına kimi qəsdən niyyət etməsə, orucu batildir. Əgər o günün orucunun ona vacib olmasını bilməsə, ya unutsa və zöhrdən əvvəl yadına düşsə, orucu batil edən bir iş görməmiş olsa və niyyət etsə, onun orucu səhihdir. Əgər zöhrdən sonra yadına düşsə, Ramazan ayının orucunda deyilən ehtiyata riayət etməlidir.
Əgər kafir Ramazan ayında, zöhrdən əvvəl müsəlman olsa və sübh azanından o vaxta kimi, orucu batil edən bir iş görməyibsə, vacib ehtiyata əsasən gərək "mafizimmə" niyyəti ilə orucu tamam etsin. Əgər belə etməsə, gərək onun qəzasını yerinə yetirsin.
Şəbanın son günü, yoxsa Ramazanın əvvəl günü olduğunda şəkk etdiyi gündə, qəza, müstəhəb və bu kimi bir oruc niyyəti ilə oruc tutarsa və gün ərzində Ramazan ayı olduğunu anlayarsa, Ramazan ayı orucu üçün niyyət etməlidir.
Orucu batil edən şeylər
2. Cima.
1. Yemək və içmək
Yeməyə məşğul olarkən, sübh olduğunu bilsə, gərək ağzından tikəni çıxartsın, əgər qəsdən udsa, orucu batildir və sonradan deyiləcək göstərişə görə ona kəffarə də vacib olar.
6. Sübh azanına qədər cənabət heyz və nifas halinda qalmaq
Əgər qüsl üçün vaxt olmadığını bilsə və özünü cünub etsə, yaxud vaxt ola-ola qəsdən vaxt daralıncaya qədər qüslü təxirə salsa, günahkar olmasına baxmayaraq təyəmmüm etsə, orucu səhihdir.
Ramazan ayı gecəsində cünub olan və yatacağı təqdirdə sübh azanından qabaq oyanacağına əmin olmayan şəxs oyandıqdan sonra qüsl etməli olduğundan qəflətdə olarsa, əgər yatarsa və sübh azanına qədər oyanmazsa, ehtiyata əsasən o orucun qəzası ona vacib olur.
Orucu batil edən şeylərin hökmləri
Əgər oruc tutan bir şəxsin boğazına zorla bir şey töksələr, orucu batil olmaz. Amma əgər onu, orucunu yemək, içmək və ya cima ilə pozmağa məcbur etsələr, məsələn; əgər ona "yemək yemədiyin təqdirdə, malına və canına zərər verəcəyik" desələr, o da zərərin qarşısını almaq üçün bir şey yeyərsə, orucu batil olar. Bu üç şeydən başqalarında da ehtiyat vacibə görə batil olur.
Oruc tutana məkruh olan şeylər
4. Ətirli bitkiləri iyləmək.
5. Qadının suda oturması.
7. Bədəndə olan paltarı islatmaq.
Həmçinin məkruhdur ki, insan məni gəlməsi məqsədi olmadan öz arvadını öpsün, ya şəhvətini qaldıran hər hansı bir iş görsün.
Orucun kəffarəsi
Ramazan ayının iki ay kəffarəsini tutmaq istəyən şəxs, gərək bir ayı bütün və sonrakı ayın bir gününü ardıcıl tutsun. Əgər onun davamı ardıcıl olmasa, eybi yoxdur.
Ardıcıl olaraq oruc tutmalı olan bir şəxs, əgər onların arasında üzrsüz olaraq bir gün oruc tutmazsa, orucları yenidən ardıcıl tutmalıdır.
Müəyyən bir gündə oruc olacağını nəzr etsə, əgər o günün orucunu qəsdən batil etsə, gərək kəffarə versin. Bu kəffarə nəzrin pozması kəffarəsində izah olunacaq.
Oruc tutan şəxs, qəsdən orucunu pozduqdan sonra heyz, nifas və ya xəstəlik kimi bir üzrlə qarşılaşarsa, kəffarə verməsi ehtiyat-müstəhəbdir, xüsüsilə dərman vasitəsilə heyz, yaxud xəstəliyi icad etmiş olarsa.
Oruc tutan şəxs, Ramazan ayında oruc olan xanımı ilə cima edərsə, belə ki, xanımını bu işə məcbur etmişdirsə, həm özünün kəffarəsini, həm də ehtiyata əsasən xanımının kəffarəsini verməlidir. Əgər xanımı cimaya razı olmuşdursa, hər birinə bir kəffarə vacib olur.
Ramazan ayının orucunun qəzasını tutan şəxs, əgər zöhrdən sonra qəsdən orucu batil edən işlərdən birini görsə, gərək on fəqirin hər birinə bir müdd təam versin və əgər verə bilməsə, üç gün oruc tutsun.
Orucun ancaq qəzasi vacib olan yerlər
10. Bir kəs ikrah (məcbur edilmə), ya zərurət, ya təqiyyə cəhətindən iftar etsə və ikrah və təqiyyə cəhətindən yemək, içmək və cima hallarında olsa; həmçinin bunlardan qeyrisində ehtiyat vacibə əsasən (qəza vacibdir).
Qəza orucunun hökmləri
Əgər Ramazan ayında bir üzrə görə oruc tutmasa, Ramazandan sonra üzrü aradan getsə və gələn orucluğa kimi qəsdən qəza orucunu tutmasa, gərək orucunu qəza etsin və hər bir gün üçün də fəqirə bir müdd təam versin.
Müsafirin orucunun hökmləri
Əgər Ramazan ayının orucundan başqa, vaxtı müəyyən olan bir oruc insana vacib olsa, belə ki, icarə, ya bu kimi şeylə vacib olmuş olsa, ya etikafın üçüncü günü olsa, o gündə səfər edə bilməz və əgər səfərdə olsa, belə ki, mümkündürsə, gərək on gün bir yerdə qalmaq qəsdi etsin və o günü oruc tutsun. Amma əgər o günün orucu, nəzirlə vacib olmuş olsa, zahir budur ki, o gün səfər etməyi caizdir və qəsdi-iqamət (on gün dayanmaq məqsədi) vacib deyildir. Hərçənd daha yaxşı odur ki, əlacsız olmayana kimi səfər etməsin və əgər səfərdədirsə, qəsdi-iqamət etsin. Amma əgər and içmək və ya əhd etməklə vacib olubsa, ehtiyat vacibə görə gərək səfər etməsin, əgər səfərdə olsa, qəsdi-iqamət etsin.
Əgər şəxs müstəhəb oruc tutmasını nəzir etsə və gününü müəyyən etməsə, onu səfərdə yerinə yetirə bilməz. Amma səfərdə müəyyən bir gündə oruc olacağını nəzir etsə, gərək onu səfərdə yerinə yetirsin, həmçinin, müəyyən bir gündə, istər səfərdə olsun, ya olmasın, oruc tutacağını nəzir etsə, gərək o gün səfərdə də olsa, oruc tutsun.
Oruc tutmasi ona vacib olmayan şəxslər
Qocalığa görə oruc tutmayan şəxs, əgər Ramazan ayından sonra oruc tuta bilsə, müstəhəb ehtiyat odur ki, tutmadığı orucların qəzasını yerinə yetirsin.
Orucun fəziləti
• Hər bir müsəlman Ramazanın axırında fitrə-zəkat verməlidir: bunun miqdarı təxminən 2,5 kq əsas yeyinti məhsulu olur (Məsələn, xurma, düyü, un, kişmiş, arpa, buğda və s.).
Badamlı (film, 1974)
Məzmun
Film Naxçıvan Muxtar Respublikasının mineral suları haqqındadır.
Qayalı (Şörəyel)
Qayalı — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Ağin (Ani) rayonunda kənd.
Tarixi
Toponim qaya sözünə -lı şəkilçisinin qoşulması ilə əmələ gəlib «daşlı, qayalı yerdə olan kənd» mənasını ifadə edir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.
Çərəli (Sərab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 298 nəfər yaşayır (47 ailə).
Vanq Xinyan
Karyerası
Vanq Xinyan, Çin yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Yeddinci pillə uğrunda görüşdə Braziliya yığmasını 10:5 hesabı ilə məğlub edən Çin yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını yeddinci pillədə başa vurdu.
Xronologiya
Tarixi xronologiya müxtəlif xalqlar tərəfindən vaxtın ölçülməsi üsullarını, təqvimlərin tarixini öyrənir, müxtəlif hadisələrin tarixini müasir vaxt hesablama sistemi ilə müqayisəli şəkildə müəyyənləşdirir və dəqiqləşdirir.
Tomazzo Kampanella
Tomazzo Kampanella (, xaç suyuna salınarkən Covanni Domeniko adını alıb. ; 5 sentyabr 1568 — 21 may 1639, Paris) — İtalyan yazıçısı və filosofu.
Həyatı
"Ölməz ruh" adlı sonetində şair özünün sonsuz bilik ehtirasını, dünyanın sirlərini dərk etmək cəhdini əks etdirərək yazır:
Müqəddəs Hadisə qayası
Müqəddəs Hadisə qayası və ya Georgievski qayası — Yəşəm çimərliyindən 140 metr, Fiolent burnundan isə 1,5 km aralıda yerləşən su səthi qaya. Qaya öz adını 891-ci il də burada qəzaya uğramış yunanlarla bağlıdır. Onlar burada Müqəddəs Qeorqievi görürlər. Qayanın üzərində elə həmin ildə onun ikonası aşkarlanır. Bu səbəbdən bir müddət sonra yaxınlıqda Balaklav Müqəddəs-Qeorqievski məbədi inşa edilir
Benilüks
1951-ci ildə, Benilüks ölkələri Qərbi Almaniya, Fransa və İtaliya ilə birləşərək “Avropa Kömür və Polad Birliyi”ni formalaşdırdılarş Bununla da müasir Avropa İttafaqının ən erkən versiyası yarandı.
Qorxu ədəbiyyatı
Müasir dəhşət ədəbiyyatı
Janrın "kralı" Stiven Kinq sayilır. Digər amerikalı Din Kuns məşhurlıqda ondan çox da geri qalmır. Həm də Uiliyam Bletti ("Şeytanı qovan"), Ayra Levin ("Rozmarinin uşağı"), İngiltərədən köçmiş Klayv Barker ("Cəhənnəmdən üsyançı"), Robert Makkammon ("Onlar susayiblar"), Enn Rays ("Xordtanların xronikaları"), Loren Hamilton Annita Bleyk adlı nekromant haqqında silsiləsi ilə, Riçard Laymon, Piter Straub, Uitli Striber, Cek Ketçam, məlumdur. Rey Bredberinin hekayələrinin çoxu da bu janra aiddir. İngiltərədə Ceyms Herbert, Remsi Kempbell, Brayan Lamli ("Nekroskop") məlubdılar.
Azərbaycanda dəhşət ədəbiyyatı
Dəhşət ədəbiyyatının janrları
Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında ilk mistik trillerin müəllifi Fərid Nəsibzadədir. Onun "ŞAYƏTİN" kitabı 2016-cı ildə işıq üzü görüb. Müəllif ölkəmizdə ilk qorxu janrının müəllifi kimi tanınır.
Söyüdlü (Şörəyel)
Tarixi
Toponim oğuz tayfalarından olan söyüdlü etnonimi əsasında formalaşan etnotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.
Paleoqrafiya
Haqqında
Bu gün bizim də istifadə etdiyimiz latın qrafikası əsrlər boyu inkişaf edərək, ciddi dəyişikliklərə məruz qalmışdır. Bununla belə latın qrafikasının inkişafında iki istiqaməti ayırmaq olar: 1) rəsmi kitabların hazırlanması üçün mövcud olan üsul; 2) gündəlik sənədlərin, memorandum və işgüzar hesabatların hazırlanması üçün mövcud olan üsul.
Qədim əlyazmalarda əks olunmuş yazı texnikası və üsulunun, qısaldılmaların öyrənilməsi qədim və orta əsr mənbələri ilə məşğul olan tarixçilər üçün zəruridir. Müasir dövrdə qədim əlyazmaların, yazılma texnikasının (kağız, qələm və s.) öyrənilməsi üçün bir sıra ciddi vasitələr yaranmışdır. Tintometr eynəyinin köməyi ilə hətta mürəkkəbin rənginin müqayisəsi belə mümkündür. Digər mikroskoplarla mənbədəki işıqdəyməyən, qaranlıq məkanın tədqiqi və kağızın yaşının müəyyənləşdirilməsi mümkündür. İnfra-qırmızı və ultra-çəhrayı şüalar birbaşa və ya fotoşəkil vasitəsilə mənbədə aparılan düzəlişləri müəyyən etmək, zamanın təsiri ilə itmiş və ya silinmiş, oxunulmayan hissələri yenidən bərpa etmək imkanı verir. Məs., 1979-cu ildə paleoqraf C.F.Benton NASA tərəfindən yaradılmış rəqəmləri əks etdirən xüsusi texniki vasitəni istifadə etməklə mənbələrin yaşının müəyyənləşdirilməsinin mümkün olduğunu sübut etmişdir. Beləliklə, paleoqrafiya əlyazma texnikası, üsulu, stili və xüsusiyyətlərini tədqiq etməklə mənbələrin dəqiq yaranma tarixi, dövrü, yeri haqqında məlumat verir, mənbənin həqiqiliyini, orijinallığını tam dəqiqliyi ilə təsdiq edir. Bu isə mənbənin tədqiqat prosesinə cəlb edilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən mərhələlərdən biridir.
Artemisia saposhnikovii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Lincoln
Fəaliyyəti
Bu "amerikan əfsanəsinin" istehsalı İkinci dünya müharibəsindən sonra da davam etdi. 1956-cı ildə Lincoln Continental modelinin bazasında hazırlanmış Lincoln Premier modeli işıq üzü gördü.
Tünzalə Arazlı
Mükafatları
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun, Azad Həmkarlar İttifaqının və Alimlər Evinin təşkilatçılığı ilə üçüncü "Fizika və lirika" adında keçiriliən konfransda fəal iştiraka görə Təşəkkürnamə — (Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu 2017)
Vikipediyanın nəzəri və praktiki kurslarını mükəmməl öyrəndiyinə görə Srtifikat (İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu 2017)
"Elektron test sisteminin" istismarı üzrə təlim kursunda fəal iştirakına görə Sertifikata- (İnformasiya Texnologiyalar İnstitutu 2017)
Nadir flora və faunanın qorunması məqsədi ilə hazırlanan video çarxa görə Təşəkkürnamə (2019 Azərbaycan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Hirkan Milli Parkı) və. s KİV-də fəallığa görə AMEA Rəyasət Heyətinin Fəxrin Fərmanı – 2020 AMEA
Xarici keçidlər
http://sia.az/az/news/literature/676866.html
tunzale
Balbal
Balballar Göy türk soylularının həyatdaykən öldürdükləri düşmənlərini işarələyirdi. Məsələn, Orxon çayı sahilindəki Kültigin abidəsində aparılan qazıntılar zamanı məzarın ətrafında yüzlərlə balbal tapılmışdı. İnanışa görə, Göytürk döyüşçüsünün öldürdüyü düşmənləri, o biri dünyada onun xidmətində olacaq.
Maksimilyen Lüs
Bioqrafiya və yaradıcılığı
thumb|240px|Maksimilyen Lüs. [[1871-ci ilin may ayında Parisdə küçə]] Maksimilyen Lüs Şarl-Dezir Lüs (1823-1888) və Luiza-Jozefina Dunasın (1822-1878) ailəsində anadan olmuşdur. Ailəsi, Parisin iş şəhəri olan Monparnas  yaşamımşdılar. Ofortist ixtisası üzrə təhsil almışdır. 1872-ci ildə on dörd yaşlı Lüs, oyma ustası Anri-Teofil Hildebrandın (1824-1897) şagirdi olmuşdur. Daha sonra Açıq Paris Rəssamlar Məktəbinin Académie Suisse və Ejen Fromanın atelyesində təhsil aldı. Rəssam Kamil Pissarro nun oğlu Lüsyen Pissarro ilə birlikdə, Lanyi Groupe de Lagny qrupunu qurdu, vəzifəsi Jorj Söranın rəng nəzəriyyəsinin inkişafı və rəng ayırma texnikası olaraq təyin etdi. Lüs Kamil Koronun işini yüksək qiymətləndirdi. Peyzajlardan başqa, 1887-ci ildən bəri portretlər yaradılıb.
İnterleykinlər
İnterleykin 4
1981 cildə B limfositlərin böyümə faktoru kimi müəyyən edilmişdir.Əsasən Th-2 lər tərəfindən sintez olunurlar.Onları həmçinin mastositlər və B limfositləri də sintez edirlər.İnterleykin 4 ün əsas hədəf hüceyrəıləri B limfositləridir.O bu hüceyrələrə digər faktorlardan daha tez təsir göstərir.
İnterleykin 5
Əsasən Th-2 hüceyrələri tərəfindən sintez olunurlar və əsas hədəf hüceyrələri isə B limfositləri və eozinofillərdir.
İnterleykin 6
İnterleykin 6 immunoloji cavab və ihtihab reaksiyalarının ən aktiv sitokininlərindən biridir.
Seylor Venera
Seylor Venera
Seylor Venera böyüdükcə gücləri və bacarıqları da dəyişmiş, buna uyğun olaraq da geyimi dəyişikliklərə uğramışdır. İlk belə hal manqanın 39-cu aktında Venera kristalına toxunduqdan sonra baş vermiş və geyimi Super Seylor Mununkinə bənzəmişdir. Lakin özünə yeni ad verməmişdir. Animenin 143-154-cü seriyalarında isə özünü Super Seylor Venera adlandırmışdır. Manqanın 42-ci aktında Əbədi Seylor Munun geyiminə bənzər formaya sahib olmuşdur.
Darvin (şəhər)
Ümumi məlumat
1869-cu ildə indiki Darvinin yerində salınmış Palmerston məskəninin sürətli inkişafı 1880-ci illərin əvvəllərində başlamışdır (Palmerstondan cənubda yerləşən Payn-Krik şəhərinin yaxınlığında qızıl yataqları aşkarlandı). 1911-ci ildə Ç.Darvinin şərəfinə Darvin adlandırılmışdır. İkinci dünya müharibəsi zamanı Yaponiya aviasiyasının bombardmanı nəticəsində böyük dağıntılara məruz qalmışdı. 1959-cu ildə şəhər statusunu almışdır. 1974-cü ilin dekabrında Treysi qasırğası nəticəsində Darvindəki tikililərin təqribən 70%-i dağılmışdı.
Monqolların Azərbaycana ilk yürüşü
Monqolların hücumu ərəfəsində Azərbaycanda vəziyyət
XII əsrin sonunda Eldənizlər dövləti əzəli qüdrətini itirmişdi. Atabəylər ailəsinin ayrı-ayrı üzvləri arasında səltənətə varis olmaq uğrunda şiddətli mübarizə gedirdi. Atabəylərin son nümayəndəsi olan Özbək (1210-1225) feodal qrupların əlində oyuncağa çevrildi. Bütün dövlət işləri onun iştirakı olmadan həll edilirdi. Özbəyin dövlət ərazisini genişləndirmək məqsədilə İraq-i Əcəmə etdiyi yürüşlər uğursuzluqla nəticələndi və buna görə də daxili feodal çəkişmələri daha da artdı.
Salavat dağı
Salavat dağı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında dağ. Hündürlüyü 2242 m. Dağın qərb yanından Qarasuçay axır.
Utrext
Əhalisi
2007-ci ilə olan məlumata görə əhalisi 300 030 nəfər olmuşdur.
Fəryad
Fəryad — norveçli rəssam Edvard Munk tərəfindən 1893-cü ildə çəkilmişdir və hazırda rəsm Norveç milli qalereyasında sərgilənir.
Bu əsər dəli bir insanın hallüsinasiyasıdır sanki. Belə ki, Edvard Munkun “Çığırtı” sı heç də dəhşətin spontan ifadəsi olmayıb, real bir hadisənin tam dəqiqliklə kətan üzərinə köçürülməsidir.
Əsərin təsviri
Əsərdə rəssama yaxşı tanış olan yer, Ekeberq təpələrinə gedən yol təsvir olunub. Kətan üzərinə köçürülən bu mənzərə barədə Munk hələ öz gündəliklərində, 22 yanvar, 1892-ci il tarixində, yazır: “Mən iki yoldaşımla gəzintiyə çıxmışdım. Günəş qüruba doğru yaxınlaşırdı. Məni həzin bir qüssə bürüdü. Birdən səma al-qırmızı rəngə boyandı. Mən dayandım və barmaqlığa söykəndim. Tünd-mavi səmada və şəhərin üstündə sanki alov dilləri oynayırdı. Dostlarım yollarına davam elədilər, lakim mən yerimdə donub qaldım. Qorxudan titrəyərək, Təbiətin dəhşət dolu çığırtısını bütün qəlbimlə eşidirdim sanki.”
Rəşid xan Qaplanov
Şimali Qafqaz dövrü
26 mart 1919-cu il tarixində Dağlı Parlamentinin iclasında Rəyasət Heyətinə yeni seçkilər keçirildi və Rəşid xan Kaplanov parlament sədri seçildi. Denikin ordusu ilə mübarizə şəraitində Dağlı Parlamentinin sədri olan Qaplanov bolşeviklərlə sıx əlaqə saxlayırdı. Buna görə denikinçilər onu "alovlu bolşevik" adlandırırdı.
Əhməd Triniç
Sovet dövrü
Əhməd Triniçin "Kommunist" qəzetinin 1933-cü il 24 aprel tarixli sayında "Teatromuzun vəzifələri və gələcək inkişaf yolları" məqaləsi dərc olunmuşdur. Onun şəkli də burada verilmişdir. Azərbaycan Dövlət Dram teatrının direktoru Əhməd Triniç hökumətin milli teatra göstərdiyi qayğıdan söhbət açaraq belə yazırdı: "Xalq Komissarları Şurasının son qərarına görə Azərbaycan Dövlət Dram Teatrosu üçün yeni bina tikmək tədbirləri görülməsi ilə bərabər, teatromuzun təkcə qarderobuna yüz min manat buraxılmışdır".
1936-cı ilin aprelində daxili işlər orqanları rəhbərləri Moskvadan İttifaq komissarı Yejovun operativ məxfi əmrini aldılar. Həmin əmrə görə, antisovet partiyaların üzvləri "üçlük" tərəfindən işlərinə baxılan kimi güllələnməlidirlər. Əhməd Triniç 1936-cı il aprelin 19-da həbs olundu. Lakin onu güllələyə bilmədilər. Əhməd Triniç həbsxanada intihar etdi.
Master və Marqarita
Master və Marqarita — Mixail Bulqakov tərəfindən yazılmış, iblisin ateist Sovetlər birliyinə səfərindən bəhs edən roman. Bir çox tədqiqatçılar əsəri XX əsrin ən böyük romanlarından biri kimi dəyərləndirir və SSRİ-də azadlıqların boğulmasına qarşı yazılmış ən güclü satiralardan olduğunu qeyd edirlər.
Tarixi
Bulqakov romanı 1928-ci ildə yazmağa başlamışdır. Belə bir mövzuda əsərin SSRİ–də uğur qazanmasının mümkünsüzlüyünü anlayan və uğurlu gələcəyə ümid etməyən yazıçı romanın ilk əlyazmasını 1930-cu ildə yandırmışdır. 1931-ci ildə isə yenidən həmin mövzu üzərində işləməyə başlamışdır. 1935-ci ildə Bulqakov ABŞ–ın SSRİ–dəki səfirinin iqamətgahı olan "Spaso Evi"nə getmiş və səfir Uilyam Byulit yazıçını roman üzərində işlərini tamamlamağa həvəsləndirmişdir. Əsərin son versiyasının bütün xəttlərini özündə birləşdirən ikinci layihə 1936-cı ildə tamamlanmışdır. Üçüncü layihə isə 1937-ci ildə yekunlaşdırılmışdır.
Məzmunu
Paytaxtda (Moskvada) İblis və onun dəstəsi peyda olur. Müəllifin çox sevdiyi mövzulardan biri olan iblisanəlik bu romanda o qədər realist məzmunludur ki, öz növbəsində romanın personajlarını əhatə edən ziddiyyətli canlı reallığın satirik–qrotesk təsvirinin ən gözəl nümunələrindən biridir. Əsərdə ən müəmmalı obraz və eyni zamanda romanın əsas ideyasının daşıyıcılarından olan Voland alçaqlığı, yalanı, rəzilliyi, acgözlüyü kəskin tənqid edərək Bulqakov Moskvasının üzərindən qəzəblə ötüb keçir. Voland yer üzünə cəza vermək və əfv etmək üçün gəlmişdir və bilir ki, kimi nəyə görə cəzalandırmaq, nəyə görə əfv etmək lazımdır. Volandın kimliyi isə hadisələrin gedişində oxuyucuya aydın olur. İvanuşkadan ötrü o, xarici ölkə casusudur, tarix professoru Berliozdan ötrü ağlını itirmiş sərsəri, yabançıdır, Styopa Lixodeyevdən ötrü cadugərdir, Masterdən ötrü isə ədəbi personaj, lakin əslində Voland İblisin özüdür.
Mövzu və təsvir
Roman qarışıq hissi təsir yaradır, lakin sevgisiz sevinc hissinin yaşanması romanda qəti satirik keçidlərlə təsvir edilir. Od, su, dağılam və digər təbii vasitələr romanda ictimai sabitlik yaratmaq üçün vasitələr, işıq və qaranlıq, səs və sakitlik, gün və ay isə müxtəlif güclü qütblər kimi təqdim edilir. Romanın əvvəlindən axırına kimi, Moskva və Yerusəlim arasında əlaqə izlənilir. Roman, xüsusilə onun qorxaqlıq, inam, intellektual maraq və xilaskarlıq motivi Götenin Faust əsərinin böyük təsiri altında yazılmışdır. Onun parlaq ədəbi uğuru, güldürərək qamçılaması, dərin fəlsəfi alleqoriyası və sosio-politik mühitin tənqidinin təkcə keçmiş Sovet mühiti üçün yox, müasir cəmiyyət üçün də dəyərli olmasındadır.
Asel Cakayeva
Asel Cakayeva (d. 14 mart 1980) — Qazaxıstanı təmsil edən su poloçusu.
Viktor Frankl
Ölüm düşərgələrindəki həyatı. Terapevt fəaliyyəti
Viktor Franklın atası Gabriel Terezinştadtda ağ ciyər iltihabından vəfat etmişdir. Frankl və həyat yoldaşı Tilli Auşvitç ölüm düşərgəsinə göndərilir. 1944-cü ilin 25 Oktyabr günü isə Viktor Frankl sonradan Daçau ölüm düşərgəsi ilə birləşdirilən Kauferinqə göndərilir. Orada o, beş ay kölə olaraq çalışdırılır. 1945-ci ilin Mart ayında ona Daçauya birləşdirilmiş digər bir düşərgə olan Türkhaym "istirahət düşərgəsinə" getmək təklif olunur. Türkhayma getməyə razılıq verən Frankl 1945-ci il 27 aprel tarixinə, amerikalılar tərəfindən xilas olunduğu günə qədər orada terapevt işləyir.
Auşvitçdən Bergen-Belsen ölüm düşərgəsinə göndərilən Tilli Groser orada vəfat edir. Franklın anası Elsa nasistlər tərəfindən Auşvitç qaz kamerasında boğularaq öldürülür, qardaşı Valter isə Auşvitçdən işləmək üçün göndərildiyi mədəndə işləyərkən ağır iş şəraiti nəticəsində vəfat edir. Franklın yaxın qohumlarından bir tək Avstriyadan Avstraliyaya qaçan bacısı Stella olur.
Çıraqlı (Şörəyel)
Tarixi
Toponim çiraq (<şirak <sirak) etnoniminə (235, s.23-24, 38, 48-56; 287, s.336-337, 350-351) "-lı" mənsubluq bildirən şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlib «çiraq (şirak-sirak) tayfasına mənsub yaşayış yeri, kənd» deməkdir. Qızılbaş tayfalarından birinin adı da «çıraqlılar»dır. Etnotoponimdir. Sadə quruluşlu toponimdir.
İrina Borodavko
Karyerası
İrina Borodavko, Qazaxıstan yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qrup mərhələsində beş görüşün beşində də məğlub olan Qazaxıstan yığması, Sidney Olimpiadasını altıncı pillədə başa vurdu.
Adi zəfəran
Yeraltı yumruları ilə çoxalan birillik bitkidir. Zəfəran ədviyyatı ağırlığına görə dünyanın ən bahalı olanıdır.
Bahar günəşi (film, 1974)
Məzmun
Film Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulmasının 4-cü ildönümünün və zəhmətkeşlərin həmrəylik günü-1 Mayın təntənəli bayram edilməsi haqqındadır. Filmin çəkilişləri Bakıda və respublikamızın ən iri şəhərlərində aparılmışdır. Kinolentdə Azərbaycan xalqının əmək nailiyyətləri, sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat müəssisələrinin qabaqcılları barədə də söhbət açılır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1974-cü ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Paul Fleminq
Həyatı
thumb|upright|Gedichte
Yaradıcılığı
Vətənpərvər şair Martin Opitsin ölümünə yazdığı sonetdə də Almaniya haqqında düşüncələrini əks etdirir, onun faciələrini xatırladır. Opitsin simasında vətən üçün yaşayan, vuruşan bir insanın ölümünə acıyır.
"1633-cü il üçün yeni il odası" şeirində Fleminq müharibənin fəlakətlərini ürək ağrısı ilə təsvir etməklə yanaşı müharibəyə son qoymağa, qılınclardan və zirehlərdən gavahın və cüt dəmiri düzəltməyə çağırır. Şair bəzi şeirlərində müharibəni, onun iştirakçılarını satirik bir tərzdə qələmə alır. "Piyada əsgərin öyünməsi" şeirində küt, qəddar, düşüncəsiz, satqın bir insanın surəti yaradılır. Həmvətənlərini əvvəlcə düşmənlərdən, sonra pul kisələrindən azad edən bu lovğa əsgər kim artıq muzd versə, ona xidmət etməyə hazır olduğunu bildirir. Düşməndən azad edilmiş həmvətənlərinin üstünə hücum çəkib onları qarət etməyə girişən bu əsgər da-nışdıqca oxucuda istehza və gülüş oyadır, dəhşətləndirir və xəcalətləndirir.
İlie Ketereu
Bioqrafiya
Bourgele onu evində saxladı və ona Rumın dilinin ilk dərslərini verdi.
Transilvaniya hücumları
Rumıniya xüsusi xidmətlərinin həmin illərdə təşkil olunma prosesində olmasına baxmayaraq, Ketereu Rusiya imperiyasının xüsusi xidmətləri üçün işə başlamışdır: 1913-cü ildə hətta Rumıniyanın Quru qoşunları ilə işləyən qarşıdurma məmuru kimi qeydiyyata alınmış və xidmətlərinə aylıq ödənişlər əldə etmişdir.
Miras: Bakının sirri (kitab)
Kitabın yazılma məqsədi
Müəllif öz kitabi ilə Qız qalasının və Bakının tarixinin timsalında əşyalara və hadisələrə fərqli münasibəti nəzərə çarpdırmaq istəyir. Müəllif yazdıqlarına əsasən insanlar eşidəndə ki, kimlərinsə Bakıya marağı var, o dəqiqə düşünürlər ki, yəqin neftə görə maraq göstərirlər. Halbuki, Səfəvi hökmdarı I Şah İsmayıl Bakını fəth edəndə və yaxud Rus çarı I Pyotr Bakıya hücum edib onu tutanda və işğalı bayram edərkən Peterburqda yaylım atəşi açdıranda Bakı nefti indiki qədər əhəmiyyətli deyildi və sənayə məqsədi daşımırdı. Kitaba mövcud hadisələrə başqa yöndən baxmaq və başqa cür dəyərləndirmək nümunəsi kimi də baxılır.
Məzmunu
Oxuduqca şahidi oluruq ki, kitab Kamalın tarixi abidələr üzrə ekspertin mühazirəsində iştirakı ilə başlayır və bununla da baş qəhrəman əvvəlcədən proqnozlaşdırıla bilməyən hadisələrin axarına düşmüş olur. Oxucu da baş qəhrəmanla birgə hadisələrin axarına düşərək Qız Qalasına gələn yeraltı yolun haradan başladığının və Kamalın o yolu necə tapdığının şahidi olur. Əsas qəhrəmanın düşdüyü çətin vəziyyətlərdən öz biliyi və məntiqi mühakiməsi ilə çıxış yolu tapması, elmi mənbələrə və tarixi faktlara istinad etməsi əsərə intellektual detektiv xarakteri vermişdir. Kitabla tanış olan bir çox tənqidçilər və oxucular bu səbəbdən də "Miras: Bakının sirri" kitabını Azərbaycanda yazılan ilk milli intellektual detektiv hesab etməyə başlamışlar, onların fikirlərinə görə bu kitabla Azərbaycan ədəbiyyatında yeni ədəbi janrın əsası qoyulmaqdadır.
Başköy (Şörəyel)
Tarixi
Erm. SSR AS RH-nin 31. V.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Saralanc qoyulmuşdur.
Nisbət
Nisbət — iki ədədi müqayisə  etmək  üçün  çıxma  və bölmə  əməlindən istifadə  olunur. Çıxma zamanı bir ədədin o birindən  neçə vahid böyük və ya  kiçik  olduğu  tapılır. Bölmə zamanı  isə bir ədədin  o birindən  neçə  dəfə  böyük və ya kiçik olduğu tapılır.
Baccharis havardii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bahar rəqsləri (film, 1962)
Bahar rəqsləri filmi rejissor Mirzə Mustafayev tərəfindən 1962-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan incəsənət ustalarının çıxışlarına həsr olunmuşdur.
Naycel Hotorn
Naycel Hotorn — dünyaca məşhur İngilis aktyor. İngiltərənin Koventri şəhərində 1929-cu ildə anadan olan aktyor Cənubi Afrikada böyüdü. və 1950-1960 illər arasında İngiltərədə aktyorluq karyerasına başladı.
Milçəklər tanrısı (roman)
Filmlər
Roman əsasında iki film çəkilmişdir:
Artemisia schlagintweitiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Montiçellit
Montiçellit — mineral, CaMg [SiO4].
Leonid Qayday
Həyatı
Leonid İoviç Qayday 19 noyabr 1993-cü ildə Moskvada vəfat etmişdir.
Azər Hacıəsgərli
Azər Əhməd oğlu Əsgərov — Azərbaycanlı bəstəkar və səs rejissoru
Fəaliyyəti
Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında filmlərə musiqi yazmışdır. 50-dən çox filmin səs və musiqi tərtibatını qurmuşdur. 2016–2019-cu illərdə Azərbaycan Televiziya və Radio Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Səsyazma studiyasında səs rejissoru kimi çalışıb. "Audiokitab" layihəsinin səs mütəxəssisi olmuşdur.
Eduard Artemyevin (Stalker, Güzgü, Sibiriada), Michael Price (Şerlok, Xobbit "mus.red.", Drakula), Alla Zaqaykeviç(Mamay, İkinci əl, Bələdçi) kurslarında iştirak edib.
Qazançı (Şörəyel)
Tarixi
Erm. SSR AS RH-nin 31.V.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Meğraşen (Balkənd) qoyulmuşdur.
Nataliya İqnatyeva
Karyerası
Daha sonra Nataliya İqnatyeva, Qazaxıstan yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qrup mərhələsində üç görüşün üçündə də məğlub olan Qazaxıstan yığması, Afina Olimpiadasını 8-ci pillədə başa vurdu.
Bahardan sonra gələn qış (film, 1989)
Məzmun
Film dədə-babadan yetişdirilən məhsulları yenidən torpağa qaytarmağa, dağıdılmış su anbarını bərpa etməyə çağırır. Eyni zamanda qocaman alim Qəmbər Talıblıdan və onun respublikada çay istehsalını artırmaq sahəsindəki xidmətlərindən söhbət açılır.
Əbdülhəmid bəy Qaytabaşı
Kökəni
Əbdülhəmid bəy Qaytabaşının ulu babası Əbdülməcid bəy XVIII əsrin sonlarında İstanbuldan Tiflisə köçmüş və Rusiya imperiyası ordusunda xidmət etməyə başlamışdır. Osmanlı ordusunda xidmət edərkən Əbdülməcid bəy alay komandanı idi və bu vəzifədə çalışan şəxsə Haytabaşı deyilirdi. Rus ordusunda xidmətə başladıqdan sonra Haytabaşı rus dilinə tərcüməyə görə Qaytabaşı formasına düşmüşdür.
Mübariz Əmirov
Həyatı
1985-ci ildən 1999-cu ilədək Azərbaycan Respublikası Təhsil Problemləri İnstitutunda "Tarix, coğrafiya və hüququn tədrisi metodikası" şöbəsinin müdiri, 1986-cı ildən Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin "Türk, Şərqi Avropa xalqları tarixi və tarixin tədrisi metodikası" kafedrasında dosent vəzifəsində işləyib. 2008-ci ildə Bakı şəhərində "Tarixin tədrisində şagirdlərdə siyasi mədəniyyətin formalaşdırılması üzrə işin sistemi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 2014-cü ildən həmin kafedranın professorudur. O, tarix fakültəsinin və ADPU-da fəaliyyət göstərən Müdafiə Şuralarının üzvüdür. Təhsil Nazirliyinin elmi-metodik şurasının tarix bölməsinin üzvüdür. Ailəlidir, iki övladı var.
Seçilmiş əsərləri
· Tarixin tədrisində şagirdlərdə siyasi mədəniyyətin formalaşdırılması üzrə işin sistemi, Mütərcim, Bakı, 2004-cü il, 174 səh.
'''4. Mübariz Mirəziz oğlu Əmirovun metodik işləmələri əsasında kollektiv müəlliflərin hazırladıqları "İnsan hüquqlarının tədrisi". Bakı, Çaşıoğlu, 2003-cü il, 336 səh.'''
Həmin metodik vəsait orta məktəblərin IX–XI sinif, lisey, gimnaziya və pedaqoji məktəb tələbələri üçün nəzərdə tutulub. Metodik vəsaitdə insan hüquqlarının öyrənilməsi zəruriliyi, fəal təlim metodları, insan hüquqları üzrə aktual mövzuların şərhi dərs nümunələri əsasında verilib.
Magistrantlar üçün nəzərdə tutulmuş dərs vəsaitində şagirdlərdə dünyagörüşü formalaşdıracaq mövzuların imkanları araşdırılaraq interaktiv dərs nümunələri verilib. Verilən dərs nümunələri birbaşa şagirdlərdə dünyagörüşün formalaşdırılmasına yönəldilib.
4. Vəsaitdə məktəbdənkənar tərbiyə müəssisələrinin şəbəkəsinə aid yetərli materiallar verilib. Məktəbdənkənar tədbirlərin tədris ekskursiyaları kimi nümunələri də verilib.
Qıpçaq (Şörəyel)
Tarixi
Rayon mərkəzindən 5 km məsafədə yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmışdir.
Şerans
Şerans — Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament  — Val-d'Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Manö-an-Veksen. Əhalisi — 143 nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 55 km şimal-qərbində, Serji bələdiyyəsinin 29 km qərbində yerləşir.
Filfla
Filfla (Filfla) — Malta arxipelaqına daxil olan kiçik ada. Malta adasından 5 km cənubdadır. İnzibati cəhətdən Zurrik inzibati vahidliyinə daxildir. . Sahəsi — 0.06 км².
Vardges Petrosyan
Yaradıcılığı
Yaradıcılığa şeirlə başlamışdır: "İnsan haqqında ballada" (1958) kitabı.
Xanlar Haqverdiyev
Həyatı
Xanlar Haqverdiyev Azərbaycan Teatr Cəmiyyətinin üzvü idi.
1962-ci ilin dekabr ayında Xanlar Haqverdiyev təqaüdə çıxsa da, bir neçə il yenidən opera teatrında fəaliyyət göstərmiş, gənc müğənnilərin yetişməsində yaxından kömək etmişdir.
Ağakərim Şərifov (teatrşünas)
Ağakərim Şərifov — teatr tarixçisi, tədqiqatçı, Azərbaycan Teatr Muzeyinin direktoru.
Azərbaycan–Serbiya münasibətləri
Azərbaycanın Kosovo probleminə münasibəti
1999-cu ildən Serbiyanın nəzarətindən çıxarılaraq BMT-nin himayəsində olan Kosovo 2008-ci il fevralın 17-də müstəqilliyini elan edib. Bu qərardan dərhal sonra ABŞ və bəzi Avropa dövlətləri Kosovonun müstəqilliyini tanıyıb. Ancaq dünya birliyinin bu məsələdə rəyi haçalanıb. Kosovonun müstəqilliyinə ilk etirazlardan biri Azərbaycanın paytaxtından gəlib. Həmin gün – fevralın 17-də brifinq keçirən Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü dövlətin mövqeyini belə açıqlayıb: "Kosovonun müstəqilliyini elan etməsi beynəlxalq hüquq normalarına zidd və qanunsuzdur".
Mədəni əlaqələr
2013-cü ildə Bakıda "Balkan" serb mətbəxi restoranı fəaliyyətə başlamışdır.
Harbord missiyası
Tarixi
1919-cu ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarının (ABŞ) Qafqaza marağının artdığı, Amerika siyasi dairələrində Qafqaz mandatı məsələsi müzakirə edildiyi şəraitdə ABŞ prezidenti Vilson regiona xüsusi missiya göndərmək qərarına gəldi. 1919-cu il avqustun ortalarında Birləşmiş Ştatların Versalda olan nümayəndəliyinin başçısı F. Polk Qafqaz respublikalarının Parisdəki nümayəndələrinə xüsusi məktubla müraciət edərək, Harbord missiyası barədə məlumat verdi. Avqustun 13-də Azərbaycan nümayəndəliyinə göndərilən məktubda qeyd edilirdi ki, briqada generalı Ceyms Q. Harbord 12 zabitin müşayiətilə yaxın vaxtlarda Cənubi Qafqaza yola düşəcəkdir. Azərbaycan nümayəndələrindən bu barədə öz hökumətinə məlumat verilməsi və general Harborda yerlərdə öz vəzifəsini yerinə yetirməkdə hökumətin yardım göstərilməsi xahiş edilirdi. Məktubun sonunda xatırladılırdı ki, missiyanın göndərilməsi Azərbaycanın və Cənubi Qafqazın başqa respublikalarının tanınması kimi qəbul edilməməlidir.
Missiyanın fəaliyyəti
thumb|left|Ərzurum uşaq evinin oğlanlanları General Harbordun gəlişini gözləyirlər 25.11.1919-cu il Harbord missiyası 1919-cu il avqustun sonlarında Fransanın Brest şəhərindən yola düşmüş və sentyabrın 12-də İstanbula gəlmişdi. Qısa müddətdə Harbord İngiltərə, Fransa, İtaliya komissarları, habelə Yaxın Şərqdə Amerika mənafeyini müdafiə edən İsveç səfiri ilə görüşmüşdü. Sentyabrın ortalarında general Harbord Sivasda Qazi Mustafa Kamal paşa Atatürklə görüşdü. Dörd saata qədər davam edən danışıqlar zamanı Harbordu əsasən, kamalçıların Qafqaz siyasəti maraqlandırmışdı. Görüş zamanı Atatürk bildirmişdi: "Mərkəzi İrəvan olan Erməni Cümhuriyyətinə qarşı bizim heç bir düşmənçiliyimiz yoxdur". Mustafa Kamal paşa, eyni zamanda, Ermənistan hökumətinin öz ərazisində müsəlmanlara qarşı vəhşiliklər törətdiyini, digər yerlərdəki erməniləri də bu işə təhrik etdiyini və hətta Türkiyənin hüdudlarına müdaxilə etdiyini Harborda bildirmişdi. O, bu fikirdə idi ki, Ermənistandakı müsəlman əhalisinin xilas edilməsi xeyli dərəcədə Qafqazda Azərbaycan hökumətinin qüvvətlənməsindən asılıdır. General Harborda təqdim edilən raportda göstərilirdi ki, 1918-ci il martın 11–12-də ermənilər təkcə Ərzurumda üç min dinc türk əhalisini qətlə yetirmişlər. Ərzurum valisi Zakir əfəndi ermənilərin soyqırımı törətdiyi yerləri Harborda göstərmişdi. Sonra köhnə Rusiya-Türkiyə sərhədləri boyunca Qarsa gələn Harbord İstanbula göndərdiyi məlumatda yol boyu türklərin onlara böyük xeyirxahlıq göstərdiyini və bu yerlərdə az miqdarda erməni əhalisi olduğunu yazırdı. O qeyd edirdi ki, sərhəd boyunca tez-tez ermənilər tərəfindən yurd-yuvalarından didərgin salınmış müsəlman köç karvanları ilə rastlaşır. Türkiyənin erməni talanlarına və soyqırımlarına məruz qalmış şərq vilayətlərində gördüyü dəhşətli vəziyyət haqqında Harbord sentyabrın 28-də Qarsdan müttəfiqlərin İstanbulda olan nümayəndələrinə məlumat vermişdi.
Harbordun Bakıya gəlişi
thumb|right|Ordudan fərarilik edən erməni məhbusları aparan erməni əsgərləri 1919-cu il İrəvan. Şəkil Harbord missiyası tərəfindən çəkilib. Harbordun başçılıq etdiyi Amerika missiyası İrəvan və Tiflisdən sonra oktyabrın əvvəllərində Bakıya gəldi. Ermənistan və Gürcüstanda olduğu kimi, Azərbaycanda da Amerika missiyası onları maraqlandıran siyasi, dövlət quruluşu, maliyyə, ticarət, sənaye, səhiyyə, əhali, təbii sərvətlər, coğrafiya, poçt-teleqraf, hərbi və başqa məsələləri, həmçinin Amerika mandatlığına münasibəti öyrənməli idi. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin evində qalan general Harbord Baş nazir Nəsib bəy Yusifbəyli, xarici işlər naziri Məmməd Yusif Cəfərov, yollar naziri Xudadat bəy Məlik-Aslanov və digər rəsmi şəxslərlə danışıqlar aparmışdı. Harbord Bakıda keçirdiyi görüşlər zamanı Azərbaycan Parlamenti və Hökuməti, xalq maarifinin vəziyyəti, məhkəmə orqanlarınının quruluşu və fəaliyyəti, əyalət idarəçilik formaları, seçki sistemi ilə bağlı onu maraqlandıran məsələlər haqqında ətraflı məlumat almışdı. Harbord missiyasına daxil olan polkovnik Hill və digərləri Bibiheybətdə, Qaraşəhərdə və digər sənaye rayonlarında da olmuşdular. "Azərbaycan" qəzeti Amerika missiyası ilə danışıqlar barədə məlumatında qeyd edirdi ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin siyasi və iqtisadi vəziyyətindən razı qalan Harbord Azərbaycanın istiqlaliyyətinin Paris sülh konfransı tərəfindən tezliklə tanınacağını söyləmişdi.
Baharla birgə (film, 1978)
Baharla birgə qısametrajlı sənədli filmi rejissor Zaur Məhərrəmov tərəfindən 1978-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın ən qədim tətbiqi sənət növlərindən biri-xalçaçılıq haqqındadır.
Hidravlik maye
Hidravlik yağları (hidravlik sistemlər üçün işçi mayelər) neft, sintetik və su-qlikollara bölünür. Təyinatına görə onları tətbiq sahəsinə uyğun bölürlər: Hidravlik sistemlər üçün işçi mayelərin əsas funksiyası mexaniki enerjini onun yaranma mənbəyindən istifadə yerinə ona göstərilən gücün istiqamətini dəyişdirərək ötürülməsi. Hidravlik ötürücü istənilən hidravlik sistem üçün mütləq lazımi konstruksiya elementi olan maye işçi mühit olmadan fəaliyyət göstərə bilmir. Müasir işçi mayelər (hidravlik yağlar) müəyyən xassəyə malik olmalıdır: Hidravlik yağların əksər kütləvi növlərini ekstraksiya və hidrotəmizlənmənin müasir texnologiya proseslərindən istifadə etməklə adi neft fraksiyalarından alınan baza yağları əsasında hazırlayırlar. Müasir hidravlik yağların fiziki-kimyəvi xassələri bunlara antioksidləşdirici, korroziyaya və yeyilməyə qarşı funksional aşqarlar əlavə etməklə əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşır.
Luis Suarez
Nasyonal
Peşəkar futbolçu kimi karyerasını Uruqvayda Nasyonal FK klubunda başlayıb. 2005–2006-cı il mövsümündə Uruqvay çempionluğunu qazanıb. Bu klubda 27 oyunda meydana çıxıb və 10 qol vurub.
Nan (Fransa)
INSEE kodu — 12168.
İri balqabaq
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
XIV Dalay Lama
Elmə münasibəti
Dalay Lama insanın klonlaşdırılması haqda elmi eksperimentləri dəstəkləsə də,amma bunun praktikada geniş yayılmasına qarşı çıxmışdır.
Divani-hikmət
"Divan-ı Hikmət" ("Hikmət Evi") XIX əsr. Azərbaycanda qurulan ilk ədəbî məclislərdən biridir. 1820-1830-cu illər arasında, Gəncədə, şair Mirzə Şəfi Vazeh tərəfindən qurulmuş, 1841-ci ildə onun Tiflisə köçməsi səbəbiylə, 1841-1846-cı illər arası faaliyətini Tiflisdə davam etdirmişdir. Yığıncaqlarına Azərbaycan şairləriylə bir arada ruslar, almanlar, ermənilər və b. da qatıldığı tək ədəbî məclisdir. "Divan-ı Hikmət'in faaliyətləri və toplantıları, Tiflisdə 1852-ci ilə, Mirzə Şəfi Vazehin ölümünə qədər, Gəncədə isə 1882-ci ilə, Mirzə Mehdi Nacinin ölümünə qədər davam etmişdir.
Cəbrayıl rayonu
Ermənistan işğalının nəticələri
18 avqust 1993-cü il tarixdə erməni işğalçıları şəhəri mühasirəyə almışdır. Cəbrayıl fədailərinin və Zəngilan rayonundan köməyə gələn özünümüdafiə qüvvələrinin şiddətli müqavimətinə baxmayaraq Cəbrayıl şəhəri 1993-cü il 23 avqust tarixində Ermənistan tərəfindən işğal olunmuşdur. Birinci Qarabağ müharibəsi gedişində Cəbrayıl rayonu ümumilikdə 400 nəfərə yaxın şəhid vermişdir.
Çiçəkli (Təbriz)
Çiçəkli — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Mullit
Haqqında
Mullit - rombik. Habitus prizmatik. Ayrılması {010} üzrə orta. Rəngi rəngsiz, bənövşəyi, qırmızı. Sərtliyi 6. Xüsusi çəkisi 3,03. Lavalar içərisində olan fillit və gil süxurların ksenolitlərində, şlaklarda və odadavamlı məmu­lat­larda rast gəlinir.
Tuğay Məlik
Oyunun qaydaları
Sizə diləyə gəlmişəm, Bizə diləyə gəlmişəm. Qızıl sünbüllər gətirib, Qıza diləyə gəlmişəm.
Əhmədiyyə
Əhmədiyyə və ya Qadiyanilik (أحمدية, احمدِیہ) — XIX əsrin sonlarında Hindistanda yaranmış İslami təriqət. Bəzi müəlliflərə görə müstəqil dindir.
Artemisia scopulorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Beloqorski (Avurğazı)
Beloqorski — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Bişqayın kənd şurası nın tərkibindədir.
Yarıda qalmış həyat (film, 1999)
Məzmun
Klinikadan çıxmaqdan öncə Süzanna Lisanın yanına gəlir və o hələ ölmədiyini ona deyir…
Bakı arxipelaqı (film, 1971)
Məzmun
Mənzərə filmi Bakı arxipelaqının adaları-Bulla, Duvannı və s. haqqındadır. Eyni zamanda bu yerlərdə adaların əmələ gəlməsi barədə də söhbət gedir.
Noayak (Averon)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 104 yaşda (15-64 yaş arasında) 85 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 19 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 81,7%, 1999-cu ildə 68,6%). Fəal olan 85 nəfərdən 80 nəfər (48 kişi və 32 qadın), 5 nəfər işsiz (3 kişi və 2 qadın) idi. 19 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 9 nəfər təqaüdçü, 5 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Gülarə Fərhadova
Gülarə Fərhadova (tam adı: Gülarə Məmməd Tağı qızı Fərhadova; 28 oktyabr 1944 – 27 oktyabr 2004) — Azərbaycan alimi, texnika üzrə elmlər doktoru, professor.
Həyatı
Gülarə Fərhadova 1971-ci ildə texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün “Qalxanvarı katalizator axınlı reaktorda katalitik krekinq prosesinin optimallaşdırılması və riyazi modelləş¬dirilməsi” mövzusunda namizədlik, 1991-ci ildə isə “Yüksək oktanlı benzin və C3-C5 izoparafin və izoolefin karbohidrogenlərinin alın¬ması üçün neft xammalının destruktiv izomerləşməsi” mövzusunda doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etmişdir. 1995-ci ildə “Neft kimyası” ixtisası üzrə professor adına layiq görülmüşdür.
Elmi fəaliyyəti
G.Fərhadovanın elmi işləri, əsasən heterogen kataliz proseslərinin texnologiyasına həsr edilmişdir. O, lift-reaktor sistemlərinin riyazi modellərini işləyib hazırlamışdır. Apardığı elmi tədqiqatları neft emalının dərinləşdirilməsinə və alınan məhsulların keyfiyyətlərinin yaxşılaşdırılmasına yönəlmişdir. İzoolefin karbohidrogenlərinin alınması məqsədi ilə katalitik krekinq və destruktiv izomerləşmə proseslərinin yeni modifikasiyası və onun elmi əsasları, biratomlu spirtlərin iştirakı ilə benzinin aşağı temperaturda zənginləşməsi prosesi, eləcə də katalitik krekinq prosesi üçün effektli promotorlar işlənib hazırlanmışdır. Həmçinin polietilen tullantılarının emalı prosesi əsasında yüksək oktan ədədli benzin komponenti alınmışdır. Əldə edilən elmi nəticələr Azərneftyanacaq və Sintetik Kauçuk İstehsalat Birliyində tətbiq edilmişdir.
Somoni
Somoni (сомонӣ) — Tacikistan Respublikasının milli pul vahidi, birinci tacik dövlətinin banisi İsmail Samaninin (Исмоил Сомонӣ) şərəfinə adlandırılıb. Standart kodu ISO 4217 — TJS. 1 samani 100 dirəmdən ibarətdir.
2011-ci il seriyası
Pul dövriyyəsinin keyfiyyətini yüksəltmək üçün 15 iyun 2011-ci ildə 5, 10, 20 və 50 dirəm və 1 somoni nominallı yeni qəpik seriyası buraxılmışdır. 1 və 2 dirəm nominallı qəpiklər 2 fevral 2013-cü ildən dövriyyəyə girmişdir.
2014 İquala kütlə oğurluğu
2014 İquala kütlə oğurluğu  - 24 sentyabr  2014-cü ildə  Ayotzinapanın  Raúl Isidro Burgos Kənd Müəllimlər Kollecindən 43 şagird Meksikanın Querrero ştatının İquala şəhərində itiblər. Rəsmi araşdırma qəbul edir ki, onlar böyük ehtimalla öldürülüb. thumb|243x243px|"Onlar onları sağ götürüblər. Biz onları geriyə sağ istəyirik. 43 uşaqla həmrəylik də yox oldu." [[qraffiti deyir|left]]
İctimaiyyun-Amiyyun
İctimaiyyun-Amiyyun, Mücahid və ya İran Sosial Demokrat Partiyası — İranlı (əsasən, Cənubi Azərbaycandan olan) fəhlələrin Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyası (bolşeviklər) Bakı təşkilatı və onun Hümmət Partiyasının fəal köməyi ilə 1905-ci ilin sonlarında yaradılmış ilk sosial-demokrat təşkilatı.
Yaradılması
1904-cü ildə yaradılmış Ədalət Qrupu əsasında yaradılmış, sonralar Ədalət Partiyasının özəyini təşkil etmişdir. Yaradılmasında Nəriman Nərimanovun mühüm rolu olmuşdur. Partiya iranlı fəhlələrin inqilabi şüurunun oyanmasında və öz hüquqları uğrunda mübarizəyə cəlb edilməsində, habelə İranda 1905–1911 illər Məşrutə hərəkatında mühüm rol oynamışdır.
Partiyanın Mərkəzi Komitəsi Bakıda yerləşirdi. Nəriman Nərimanov başda olmaqla, Hümmət Partiyasının bir çox üzvləri "İctimaiyyun-Amiyyun"un məramnaməsinin hazırlanmasında fəal iştirak etmişdilər. Məramnamənin layihəsi 1906-cı il dekabrın əvvəllərində Bakıda çap edilmişdir. Həmin sənəd partiya təşkilatlarının əsas fəaliyyət proqramı olaraq, Cənubi Qafqazda yayılmış, habelə İrana göndərilərək, partiyanın İran təşkilatlarının, xüsusilə Təbriz təşkilatının ölkədə ictimai-iqtisadi inkişafın səviyyəsi və inqilabın ilk mərhələsinin xüsusiyyətləri haqqında düzəliş və təklifləri əsasında aqrar məsələyə dair müəyyən dəyişiklikdən sonra təkmilləşdirilmiş və partiyanın proqramı kimi, onun 1907-ci ildə Məşhəddə keçirilən yığıncağında qəbul olunmuşdu. Mücahid Partiyasının proqramı Hümmətin proqramına nisbətən daha inqilabi xarakteri ilə fərqlənirdi.
1900 Yay Olimpiya Oyunlarında qılıncoynatma
Xarici keçidlər
Rəsmi hesabat səh 165.
Ədhəm Yusubov
Ədhəm Süleyman oğlu Yusubov (d. 31.12.1939) — rəssam.
Bioqrafiya
31.12.1939-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1963-ildə Əzim Əzim-zadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq məktəbinin rəngkarlıq bölməsini bitirmişdir. 1969-cu ildə M.A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunun Rəssamlıq fakültəsinin keramika bölməsini bitirmişdir. 1970-1982- illər ərzində Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq məktəbində ixtisas fənləri üzrə müəllim vəzifəsində çalışmışdır. 1972-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqnın üzvü, 1976-1987-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Dekorativ-tətbiqi sənət bölməsinin sədri və SSRİ Rəssamlar İttifaqının Dekorativ-tətbiqi sənət bölməsi üzrə komisiya üzvüdür. 2001-ci ildən hal-hazırkı dövrədək Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının Dekorativ-tətbiqi sənət kafedrasının dosenti və müdiri vəzifəsində çalışır.
Bakı beş dəniz limanıdır (film, 1967)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Semyon Kuşner, Nadejda İsmayılova Rejissor: Vasif Babayev Operator: Ömər Qazıyev