cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sipahilər üsyanı (1857-1859)
Üsyanın səbəbləri və iştirakçıları
Üsyanın hərəkətverici qüvvəsi icma-kəndliləri və şəhər sənətkarları idi; hərbi qüvvəsi isə - əsasən əkinçi kastalardan təşkil olunan benqal ordusunun sipahi alayları; üsyana feodallar başçılıq edirdi. Şimali Hindistanda yerləşən benqal ordusunun tərkibində 21,4 min ingilis və 137,5 min hindli(112 min. piyada, 19,3 min süvari, 4,7 min topçu, 1,5 min sapör və minör) var idi. Üsyanın səbəbi: icma-kəndlilərinin üzərinə qoyulan və onların torpaqlarının itirilməsinə gətirən, verginin kəskin artırılması; sənətkarların, ingilis sənayesinin istehsal etdiyi məmulatlarla rəqabətə dözə bilmədiklərinə görə müflis olması; brahmanların vergi imtiyazlarının ləğv edilməsi; sipahilərin Benqaliyadan kənarda vuruşduqlarına görə aldıqları maaş artımından və başqa imtiyazlardan məhrum olunması; ingilislər tərəfindən iri feodallarının mülklərinin ılindən alınması; dini və kasta ziddiyətləri idi. 1857-ci ilin əvvəlində benqal ordusunda ingilislərə qarşı üsyan başladı. Fevral və martda üsyanlar Barrakpur şəhərində baş verdi. Sipahi alaylarında gizli özünüidarə orqanları yaranmağa başladı (pançayatlar), onların üzvləri ingilislərə qarşı ümumi üsyanın təbliğatını aparırdılar. Lakin üsyana hazırlıq pərakəndə gedirdi, ümumi mərkəz yox idi. Bilavasitə bəhanə isə, ingilis ordusunda Enfild tüfənginin tətbiq olunması idi. Bu tüfənglər donuz ya da inək piyi ilə yağlanırdı, indusların və müsəlmanların buna toxunması isə mümkün deyildi.
Məğlubiyətin səbəbləri
Üsyanın məğlubiyətinin əsas səbəbi üsyançıların arasında yekdilliyin olmaması idi. Hindistan feodallarını ölkənin azad olunmasından daha çox öz imtiyazları maraqlandırırdı. Əvvəlcə üsyana qoşulan iri feodallar tezliklə ingilislərin tərəfinə keçdilər. Üsyançıların vahid mərkəzi yox idi. Bundan başqa müstəmləkəçilər hərbi mənada daha güclü idi. Üsyançılar isə daha çox qeyri-nizami qoşunlarla təmsil olunurdu. Feodalların müdafiə taktikası müstəmləkəçilərə təşəbbüsü ələ almağa imkan verdi. Məğlubiyətə baxmayaraq Sipahi üsyanı ingilis müstəmləkəçilik siyasəti üçün sarsıdıcı zərbə oldu. Tezliklə Ost-Hind kompaniyası ləğv edildi. Xüsusi ilə şimalda üsyan o qədər güclü idi ki, ingilislər Britaniya imperiyasının mühüm resurslarını bu üsyanın yatırılmasına yönəltməli oldular.
Cons Hopkins Universiteti
Məşhur məzunları
Dünyanın başqa universitetlərində olduğu kimi, Cons Hopkins Universitetinin tələbələri də buradakı yataqxanalarda yaşayaraq təhsil alırlar. Lakin bu təhsil ocağında yataqxanalarla tam təminat əsasən I-II kurs tələbələri üçün nəzərdə tutulub.
İtaliya krallığı
IV mərhələ
Fransada çıxan 1848-ci il inqilabının təsiri ilə hərkətə gələn İtalyan xalqı təkrar üsyana başladı. Xüsusilə Metternixin Avstriya imperiyası Baş Nazirliyindən istefaya göndərilməsindən sonra hadisələr sürətləndi. 1848-ci ildə Lombardiya Avstriyanın əlində idi. Bu vəziyyətdə Venesiya və Lombardiya eyni vaxtda üsyana başladı. Bu zaman Avstriyanın daxilində də bəzi üsyanlar başladı. Bundan əvvəl konstitutsiyanı imzalayan, Piemont kral Karl Albertə dəstək böyük idi. Karl Albert Avstriyaya müharibə elan etdi. Lombardiya və Venesiyada Piemont krallığına qatıldıqlarını elan etdilər. Lakin Piemont ordusu Avstriya ordusuna məğlub oldu. Bu Avstriyanı məğlub etmək üçün böyük Avropa dövlətlərinin lazım olduğu fikrini təsdiqlədi. Bu dövrdən sonrakı siyasətdə bunun üzərində quruldu. İtalyan birliyinin qurulmasında birinci dərəcəli rolu isə Kamillo Kavur oynadı.
İtaliya II Dünya Müharibəsində
Kral və Baş Nazir Almaniyanın müttəfiqi kimi müharinəyə davam etmək fikrində olduqlarını bildirdilər, lakin gizlində Müttəfiqlərlə sülh haqqında danışıqlara başladılar. Mussoliniyə yaxın olan çəxslərin əksəri parlamnetddən qovuldu.
Şirvan (tarixi ərazi)
Ərazisi
Orta əsrlərdə Şirvan vilayətinin sərhədləri istilalar nəticəsində ölkənin inzibati bölgüsünün dəyişməsi ilə tez-tez dəyişikliyə uğrayırdı. Müəyyən dövrlərdə Şirvanın bir hissəsi Atropatenanın tərkiibnə daxil olmuşdur. Bir çox hallarda onun sərhədləri Cənubi Dağıstanın şəhər və kəndlərinə qədər gedib çatırdı.
Əhalisi
Maskutlar indiki Quba rayonunda və Abşeronda yaşamışlar. Bu toponimlərin adı IV əsrin birinci yarısında Maskut hökmdarı Sanesananın erməni hökmdarı ilə müharibəsini təsvir edən V əsr müəllifinin əsərində çəkilir. Bu mənbədə "böyük Kür çayı" maskutların sərhədi kimi göstərilir. Massaget – maskut tayfaları Şabran səddindən şimalda, dəniz sahili boyunda yaşayırdılar. VII əsrə aid anonim mənbədə aşağıdakılar bildirilir: "Xəzər dənizinin şimal tərəfində, Qafqaz sıra dağlarının gəlib çatdığı dənizə qədər Vardanian düzənliyində maskutlar yaşayır. Dərbənd səddi buradadır". Erməni və ərəb mənbələrinə görə maskutların – Qafqaz massagetlərinin ölkəsi indiki Dağıstanın Dərbənd rayonunun Xəzərsahili ərazisində eləcə də, Azərbaycan Respublikasının Quba, Qusar və Dəvəçi rayonlarında, Abşeron və Muğan düzündə yerləşirdi.
Şirvanda Qafqaz və İran mənşəli toponimlərlə yanaşı, etimoloji mənsubiyyəti türk tipli dillər zəminində müəyyənləşdirilən etnonimlər və antroponomiya faktları ilə təmsil olunan kənd adları da mövcuddur. Narrativ (təhkiyə xarakterli) mənbələrlə yanaşı lapidar (yığcam) mənbələrin toponimikasının öyrənilməsi köçəri türklərin Şirvana hələ erkən orta əsrlərdə gəldiklərini göstərir. Panili Priskin verdiyi məlumata görə erkən orta əsr mənbələrində türklərlə eyniləşdirilən hunlar V əsrdə Abşerona köç etmişdilər. Hunların, sabirlərin, xəzərlərin və başqa türk tayfalarının Şirvan vilayətinə soxulmalarını və basqınlarını erməni müəllifləri Yeğişe, Favstos Buzand (V əsr) və Gevond (VIII əsr) da qeyd etmişlər. Yeğişeyə görə, hunlar artıq V əsrin ikinci yarısında Şimali Qafqaza gəlmiş, Xəzər dənizi və Qafqaz dağları boyunca uzanan vadini Dərbəndədək tutmuşdular. 503-cü ildə sabirlər Zaqafqaziyaya və Albaniyaya hücum etmişdilər.
Mənbələr təsdiq edir ki, I Xosrov Ənuşirəvan (531-579) xəzərlər üzərində qələbə çaldıqdan sonra üç min əsir türk ailəsini (50 min nəfər adam) Arrana və Azərbaycana köçürmüşdü. İbn Misqəveyhin sözlərinə görə türk əsirlərinin cərgəsi on fərsəngə (təqribən 60 km) qədər uzanırdı. Başqa mənbələrə görə, köçürülən ailələrin sayı 10000-ə çatırdı.40 Beləliklə, VI əsrdə türklərin Arrana, Şirvana və Muğana güclü miqrasiyası baş verirdi. Bu ölkələrin toponimikasında türk ünsürlərinin mövcud olmasına – (Qobu, Türkan – Abşeronda, Qala, Suvar, Sabiroba-Xaçmaz rayonunda, Balisakan, Biləcəri, Biləsuvar, Biçənək, Qıpçaq, Xəzəryurd, Xəzəryaylaq, Xəzər – Salyan rayonunda) müxtəlif türkdilli tayfaların Şirvan zonasına və qonşu vilayətlərə gəlmələrinə dair narrativ və lapidar mənbələrin verdiyi məlumatları da təsdiq edərək, ölkədə erkən orta əsrlərdən – III-IV əsrlərdən (hunlar) başlayaraq, VI-VIII əsrlərdə daha intensiv şəkildə (sabirlər, xəzərlər, peçeneqlər və b.) türkləşmə prosesi getdiyini göstərir.
Tarixi
H.18 (639)-ci ildə İran və Azərbaycanı zəbt edən ərəb qoşunlarının bir hissəsi Bükayr ibn Abdullahın başçılığı ilə şimal-qərb istiqamətində hərəkət edərək, bir neçə döyüşdən sonra h.21 (641/2)-ci ildə Muğanı tutdu, əhali üzərində cizyə vergisi qoydu. Muğanlılarla müqavilə bağlandı və əhalinin, onların əmlakının, din və qanunlarının təhlükəsizliyinə və toxunulmazlığına təminat verən fərman verildi. Bunun müqabilində "həddi-büluğa çatmış hər kəs bir dinar, yaxud onun dəyərini verməli, hər bir müsəlmana səmimi münasibət bəsləməli, ona bələdçilik etməli və bir gecə-gündüz qonaq saxlamah idi".
Ərəb ordusu xəlifə Ömər ibn-Əffanın (644-656-cı illər) dövründə cənub-qərbdən hücum edərək Arran və Şirvanı tutmuşdur. Naxçıvan zəbt edildikdən sonra Həbib ibn Məsləmənin ordusuna daxil olan bir dəstə Səlman ibn Rəbiənin komandanlığı ilə Biçənək aşırımından keçərək Şəkiyə və Gorusa doğru hərəkət etdi və Arrana çataraq, h.25-ci il (28.X.645-16.X.646-cı illər) sülh müqaviləsinə əsasən Beyləqanı zəbt etdi. Həmin müqavilədə əhalinin həyatının, əmlakının, şəhər divarlarının qorunub-saxlanılmasına təminat verilir, əhali üzərində xərac və cizyə vergisi qoyulurdu. Sonra Selman Bərdəyə gəldi və Turtur (Tərtər) çayının sahilində şəhərdən azı bir fərsəng aralı düşərgə saldı. Bərdə sakinləri ilə sülh bağlayıb şəhərə daxil olan Selman bir müddətdən sonra qoşunlarla hərəkət edərək Şakşin (Şakaşen), Meskuan (Metskuenk), Ud (Uti), Mesiran (Metsarants), Xarxilyan (Xarcilank), Təbər (Tri) vilayətlərinin kəndlərini və Arranın digər yerlərini tutdu.
Ocotea catharinensis
(Ocotea catharinensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Emosiya
İlkin və ikinci emosiyalar
Emosiyalar yaranma sürətinə, qüvvəsinə və davamlılığına görə müxtəlif şəkildə keçirilə bilər. Bunları insanın emosional haləti də adlandırırlar. Bunların bir neçəsinə nəzər salaq: əhvallar, affektlər, stress, frustrasiya.
Çaxırlı (Göyçay)
Toponomikası
Tapperin Şahsevənlər haqqında tarixi araşdırmaları göstərir ki, Çaxırlı kəndinin adı Çakurlu və ya Cagirlu adlı tayfadan gəlir. Bu müəllifin fikrincə onlar uzaq keçmişdə kürd əsilli olub türkləşmiş tayfadır, lakin bunun üçün ciddi bir tarixi fakt ortaya qoymur. Şahsevən tayfalarından fərqli olaraq Cagirlu tayfası Muğan ərazisində ta 15-ci əsrdən yaşayıblar orada, Qızılağacda, Kür çayının Xəzərə tökülən hissəsində kiçik bir əmirlikləri olub. Məsələn, 1490-cı illərdə Ağqoyunlu Rüstəm Mirzənin müdafiəçilərindən biri olan Həsən bəy Çakurlu Ərdəbil və Muğanın hakimi olub. Səfəvilər dövləti yaranandan ta 1612-ci ilə qədər Ərdəbil və Muğanın hakimləri Çakurlular olublar. 1612-ci ildə Şah Abbas onları daha da şimala, Salyan və ətraflarına köçürür. Sonrakı illərdə tarixi mənbələrdə Şirvan və Şəki ətraflarında yaşayan Çakurluların adı çəkilir. XIX əsrin əvvələrində Çakurluların bir hissəsi köçərək Qaradağdakı Hacıəlili tayfalarına qoşulur.
Beşiktaş PFK
100-cü il
2002–03 mövsümündə 100-cü il olduğuna görə klub rəhbərliyi klubda radikal dəyişikliklər etdi. Məşqçiliyə Mirçea Luçesku təyin edildi. Uğurlu çıxışla və cəmi 1 məğlubiyyət ilə çempion oldu, UEFA Kubokunda isə tarixinin ən yaxşı nəticəsi olan 1/4 finala qədər yüksəldi.
Azarkeşlər
Beşiktaş klubunun tərəfdar qrupu Çarşıdır. İstanbulun Beşiktaş rayonunun əsas bazarının (çarşısı) adı ilə bağlıdır. 2007-ci ildə Çempionlar Liqası matçında Liverpul ilə oyunda tərəfdarlar insanların yarada biləcəyi səs rekordunu qırmış lakin o anda stadionda Ginnesin Rekordlar Kitabı üçün müşahidəçi olmadığına görə bu rəsmiləşdirilməmişdir. 22 sentyabr 2013-cü ildə Qalatasaray ilə oyunda 80 min azarkeş ilə Türkiyə liqası rekordu qırılıb.
Uğurları
Türkiyə Futbol Çempionatı (4):
Pompelmus
İstifadəsi
Meyvələri çiy və bişmiş halda istifadə edilir. Çində yeni ildə bu meyvələri firavanlıq və rifah simvolu kimi bir-birinə təqdim edirlər.
Həlimə Əliyeva
Həyatı
Əbülfəz Elçibəy Həlimə xanımla 1979-cu ildə ailə həyatı qurub. Onların bir qızı, bir oğlu var.
Çərəcə
Din
Kənddə Çərəcə kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Atari, Inc. (filial)
Tarixi
"GT Interactive Software Corporation" (GTI) 1993-cü ilin fevral ayında "GoodTimes Home Video" şirkətinin filialı kimi yaradılmışdır. Şirkətin prezidenti Ron Çaymoviç olmuçdur. Həmin il şirkət "Doom" videooyununu nəşr edir. Şirkətin gəliri ilk ilində 10.3 milyon ABŞ dolları olur.
"Atari, Inc.", "Atari Interactive, Inc.", "Humongous, Inc." və "California US Holdings, Inc." 21 yanvar 2013-cü il tarixində, Birləşmiş Ştatlar Bankrotluq Məcəlləsinin 11-ci maddəsinə əsasən Birləşmiş Ştatlar Bankrotluq Məhkəməsi üçün kollektiv şəkildə petisiyası imzalamışdır.
Çayarxı
Çayarxı — Azərbaycan Respublikası nın Göyçay rayonu nun Qarabaqqalı   inzibati ərazi vahidində kənd. Rayon mərkəzindən cənub-şərq də, Göyçay-Ağsu şosse yolu kənarında, Qarabaqqal kəndin yanında, Şirvan düzü ndə yerləşən kənd.
Əhalisi
Əhali sinin sayı 1697  (2009) nəfərdir.
Mülki hüquq
Mülki hüququn əsas sahələri
-müqavilə hüququ
Mülkiyyət hüququ
Mülkiyyət hüququ - subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur.
Vərəsəlik hüququ
Fiziki şəxs ölməsi halı üçün öz əmlakını və ya onun bir hissəsini həm vərəsələr sırasından, həm də kənar adamlar sırasından bir və ya bir neçə şəxsə qoya bilər.Vəsiyyətnamənin tərtib edildiyi məqamda öz hərəkətləri barəsində şüurlu mühakimə yürüdə bilən və öz iradəsini aydın ifadə edə bilən yetkinlik yaşına çatmış fəaliyyət qabiliyyətli şəxs vəsiyyət edə bilər.Vəsiyyətnaməni şəxsən vəsiyyət edən tərtib etməlidir. Vəsiyyətnamənin nümayəndə vasitəsilə tərtibinə yol verilmir.
Yens Leman
Yens Leman — Almaniya futbolçusu
Möhsün Feyz Kaşani
Əsərlərindən bəziləri
Feyz Kaşani ömrünü elm, təhsil və təliflə keçirib. Böyük şəxsiyyətlərdən faydalanaraq 18 yaşlarında kitab yazmağa başlayıb. 65 illik bərəkətli həyatında müxtəlif mövzularda təxminən 150 clid kitab yazaraq İslam və Şiə aləminə miras qoyub.
Vasif İmanov
Həyatı
İmanov Vasif Həsən oğlu 1961-ci ildə Zəngəzur mahalının Ərəfsə kəndində anadan olub. 1983-cü ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu, 2004-cü ildə isə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasını bitirmişdir.
Mədəd Çobanov
Həyatı
Müxtəlif illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində və Azərbaycan Texniki Universitetində dərs deyib, mühazirələr oxuyub.
"Azərbaycanşünaslığın əsasları", "Azərbaycan onomastikası", "Azərbaycan antroponimiyasının əsasları", "Borçalı toponimləri", "Borçalı şivələrinin leksikası", "Mətnin linqvistik təhlili", "Pedaqoji məsələlər", "Türk dillərinin ədəbi birliyinə doğru", "Dədə Qorqud — Qəhrəmanlıq dastanı, "Ədəbi düşüncələr", "Dilçilik məsələləri", və s. adda 80-dən çox kitabın, o cümlədən, 15 monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitlərinin müəllifidir. Onun əsərləri görkəmli alimlər və məşhur mütəxəssislər tərəfindən yüksək qiymətləndirilib.
1997-ci, 2007-ci, 2012-ci və 2017-ci illərdə alimin 60, 70, 75 və 80 illik yubileyləri təntənəli surətdə qeyd olunub. Haqqında kitablar yazilib, məqalələr çap olunub, filmlər çəkilib, radio və televiziya verilişləri hazırlanıb.
Ləki
Əhalisi
1 yanvar 1914-cü il tarixinə olan məlumata əsasən inzibati cəhətdən Bakı quberniyasının Ərəş qəzasına daxil olan Ləki kəndində əsasən etnik azərbaycanlılardan ibarət hər iki cinsdən toplam 2.601 nəfər əhali yaşayırdı.
Gürcüstan Texniki Universiteti
Fakültələr
Memarlıq, Şəhər və Dizayn Fakültəsi
Mənbə
http://gtu.ge/Eng/
Əhməd şah Qacar
Övladları
Qızları
Bethesda Game Studios
Videooyunlar
2015-ci ildə "Fallout Shelter" adlı bir simulyasıya oyununun satışa çıxarılmasıyla, studiya mobil videooyunu marketinə daxil olmuşdur. Oyun 2016-cı ilin ortalarında 50 milyona qədər oyunçu əldə etmişdir. 2017-ci ilin fevral ayında Todd Hovard "Fallout Shelter"in müvəffəqiyyətindən sonra yeni bir mobil oyunu hazırladıqlarını açıqlamışdır.
Serbiya qadın milli voleybol komandası
Serbiya qadın milli voleybol komandası — Serbiya nı beynəlxalq səviyyəli yarışlarda təmsil edən qadınlardan ibarət voleybol yığması.
Fikus (dekorativ bitki)
Çoxalması
Fikus qələmlə çoxaldılır. Hər qələmin üzərində bir yarpaq və bir tumurcuq olmalıdır. Tez kök atması üçün qələmin əkilən ucunda bir-iki kəsik edilir, bir neçə saat ilıq suda saxladıqdan sonra onu dənəvər quma basdırılır və 23-25ºC temperaturu olan yerə qoyulur.
Senecio bulleyanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Maksimilian Şell
Həyatı
Peşə fəaliyyəti dövründə cəmi 6 dəfə "Oskar" mükafatına namizəd olan Maksimilian Şell aktrisa olan bacısı Mariya Şellin kölgəsində qalmış və yalnız 1962-ci ildə mükafatını ala bilmişdi.
Şell 60 illik peşə fəaliyyətindən sonra "Das Urteil von Nürnberg" (Nürnberq hökmü) adlı filmdəki rolu ilə "Oskar" mükafatına layiq görüldü.
Seks tərbiyəsi (teleserial, 2019)
"Seks tərbiyəsi" ümumilikdə tənqidçilərin müsbət rəylərini almışdır. Personajlar arasındakı münasibətlər və Qatvanın performansı bəyənilmişdir.
Əli Cəfəroğlu
Həyatı
2008-ci ildə nəşr olunmuş "Səksən beş ilin baharı" kitabında müəllif rayonda yaşayan bir nəslin keçmişinə, bu gününə tarixilik nöqteyindən nəzər salmış, xalqımızın adət-ənənələrini, mənəvi və maddi mədəniyyətini əks etdirmişdir.
Yeddi kitab müəllifidir. 2006-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, 2014-cü ildən isə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. 2018-ci ildə İraq Türkmən Ədəbiyyatçı və Yazarlar Birliyininə, 2021-ci ildə isə mərkəzi Kanadada yerləşən Şimali Amerika Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul olunmuşdur.
Əli Cəfəroğlu 2014-cü ilin may ayından Prezident təqaüdçüsüdür.
Əli Cəfəroğlunun əsərləri 31 ölkədə - Azərbaycan, Türkiyə, Özbəkistan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Belarus, Tacikistan, İran, Ukrayna, Kanada, Albaniya, Hindistan, Polşa, Rumıniya, Argentina, İngiltərə, Oman, Yunanıstan, Kosovo, Bolqarıstan, Rusiya, Serbiya, Qırğızıstan, Almaniya, Amerika Birləşmiş Ştatları, Vyetnam, Moldova, Banqladeş, Bosniya və Herseqovina, İordaniya, Livanda 22 dildə - Azərbaycan, türk, özbək, gürcü, rus, belarus, tacik, fars, ərəb, Ukrayna, alban, ingilis, fransız, alman, polyak, ispan, qazax, serb, yunan, Bosniya, qırğız, Vyetnam dillərində dərc edilmişdir.
Öd kisəsinin ləğvi
Laparatomik üsul
Laparatomik üsul eyni zamanda açıq üsul da adlanır. Bu zaman sağ qabırğaaltı nahiyədə (sağ qarınüstü nahiyədə) təqribən 10 cm uzunluğunda kəsik aparılmaqla qarın boşluğu yarılır. Bu kəsik öd kisəsinin əldə edilməsi üçün optimal sayılır. və mobilizə olunaraq azad preparasiya olunduqdan sonra liqaturaya alınaraq kəsilir. Sonra isə öd kisəsi qaraciyərin eyniadlı yatağından azad preparasiya edilir. Daha sonra yatağın hemostazı (qanaxmanın durdurulması) icra edilərək, drinaj qoyularaq qarın boşluğu qat-qat tikişlərlə bağlanır.
Monqolların Fələstinə yürüşü
Xristianların iştirakı
Hülakunun buddistlərə simpatiyası vardı, lakin bütövlükdə o müxtəlif dinlərin nümayəndələrindən öz məqsədi üçün yararlanırdı. Ancaq onun böyük arvadı Doqquz Xatun, xristian idi və xristianlara himayə edirdi. Nayman Kit Buğa noyon nestorian idi. Nəhayət monqolların tərəfində Kilikiya hakimi I Hetum da çıxış edir, o qızını Boemunda verərək Antioxiya səlibçi knyazlığını da monqollarla ittifaqa cəlb edir. Bundan başqa monqolların yürüşündə gürcü qoşunları da iştirak edirdilər.
Bağdadın istilası (1258)
Həmin mərhələdə Uruktu noyon İrbil şəhərinin alınması üçün göndərildi. Onun hakimi Tac əd-Din Salaya monqollara tabe oldu, ancaq qalanı müdafiə edən kürdlər boyun əyməkdən imtina etdi. Uzun mühasirə uğur gətirmədi. Ancaq yay istisi kürdləri İrbili tərk etməyə məcbur etdi, və onu monqolların müttəfiqi Mosul atabəyi Bədr əd-Din Lulu tutdu.
Artupa
Artupa — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Səncərədi ərazi dairasində kənd.
Meymənət Zülqədər
Meymənət Mir Sadiqi Zülqədər — Həbibullah Zülqədər və Zaman Zülqədərin qızı,1937-ci ildə İstəhban şəhərində dünyaya gəlibdir.Şeirlərində Azadə təxəllüs edir.
Zədə
Zədə (, yara) — xarici faktorlar nəticəsində orqanizmin fiziki zədələnməsi.
Zülqədər eli
Zülqədər eli — Qızılbaşlar tayfa ittifaqına daxil olan ellərdən idi (həmçinin bax: Dulqədiroğulları bəyliyi).Əvvəlcə Diyarbakırdə sakin idi.Sonra Səfəvilərə xidmət üçün İranda sakinləşdirildilər.
1 yanvar
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Lorenso Mediçi]]
1901–cari
thumb|[[Mikayıl Mirzə]]
Albaniyada futbol
Futbolun tarixi
Albaniyanın ilk çempionatı 1930-cu ildə təşkil edilmişdir. Bu çempionatda altı klub iştirak edirdi. İndiyənə qədər çempionatlarda «Dinamo» (Tirana), «Vlaziya», «Partizani», «Skenderbeu», «17 Nentori», «Flamurtari» və «Teuta» klubları iştirak edir. İkinci Dünya müharibəsi bitdikdən sonra futbol milli idman növünə çevrilmişdir. Oyunlar müəssisələr, məktəblər, kəndlər və şəhərlərində təşkil edilirdi. Müharibə sonrası təşkil edilən «Partizani» və «Dinamo» müvafiq olaraq Müdafiə və Daxili işlər Nazirlikləri tərəfindən təşkil edilmişdir. 1990-ci ildə qər klub pripeqal vəziyyətdə idilər. Digər klublardan oyunçular qəbul edə bilirdilər.
Milli
Albaniya millisi ilk beynəlxaq görüşü Yuqoslaviyaya qarşı keçirtmişdir. Albaniya hələ 1932-ci ildə FİFA üzvü olmağına baxmayaraq loqistika problemləri səbəbindən 1934-cü ildə Dünya Çempionatına qatıla bilməmişdir. Dünya Çempionatının final mərhələdində yalnız 2016-cı ildə qatılmışdır. Qrup mərhələsində üçü görüş keçirmişdir. İlk qalibiyyətini isə Rumıniya ilə görüşdə əldə etmişdir (1:0).
İslam peyğəmbərləri
Bundan başqa Quranda 4 şəxsiyyətdən də danışılır. Lakin, bunların peyğəmbər olub-olmadıqları mövzusu ixtilaflıdır. Bunlar Hz. Üzeyir, Loğman, Hz. Xızır və Zülqərneyndir.
Ağbulaq (Laçın)
Mədəniyyət
Şəhid Əmir Əsgərov adına orta məktəb var. Orta məktəb, klub, kitabxana, xəstəxana, poçt, 3 mağaza və s. sosial obyektləri var idi.
II Zeynal xan Şamlı
Həyatı
Əvvəlcə eşikağası olmuşdu.
Ağrı Dağı Milli Parkı
Digər xüsusiyyətləri
thumb|left|Nəsli kəsilmək üzrə olan Apollon kəpənəyi
Ceyn Qudoll
Bioqrafiya
Məktəbi bitirdikdən sonra, o, ofisiant kimi çalışmış, amma 1957-ci ildə keçmiş sinif yoldaşının dəvəti ilə özünün çoxdankı arzusu olan Afrikaya səyahət etmək qərarına gəlir. O, Keniyaya işləməyə yollanır. Keniya Milli muzeyində o, muzey direktoru olan məşhur antropoloq Luis Likinin assistenti və katibəsi kimi işləməyə başlayır. Tezliklə Luis Liki onu öz xanımı Meri Liki ilə birlikdə Şərqi Afrikada yerləşən Olduvay vadisindəki qazıntılarda müşayət etməyə dəvət elədi. Liki həmçinin, ona Tanzaniyada yerləşən Qombe Strim Milli parkında yaşayan şimpanzelərin öyrənilməsi ilə məşğul olmağı tapşırır. Liki bu müşahidələrinin əsasında ibtidai insanların həyatı haqda nəticələrin çıxarılması dururdu. Ceyn anası ilə birlikdə Tanzaniyaya gəlir və aktiv şəkildə tədqiqat işləri ilə məşğul olmağa başlayır.
Mükafatları
1995: Kraliça II Elizabet tərəfindən ona təqdim olunan Britaniya imperiyasının Komandor ordeni və Milli Coğrafiya Cəmiyyəti tərəfindən Habbard Medalı ilə təltif olunmuşdur;
2006 : Fransa nın Fəxri Legion ordeninin zabiti.
Kapitel
Korinif kapiteli
Kornif orderi ilk dəfə olartaq Peloponnes şəhərində meydana gəlmişdir. Bu orderin kapiteli digərlərindən nisbətən uzun olması və daha çox bəzədilməsi ilə fərqlənir. Kornif kapitelində digərlərindən fərqli əlavə 3 qatda mövcud:
İntibah dövrü kapitelləri
İntibah dövründə yenidən antik kapitel növlərinə müraciət olndu. Daha çoxda ionik və kornif kapitellər öz müasir formasını aldı. Sütun və kapitellər klassik proporsiyalara uyğun gəlir. Antik orderlər həm konstruktiv, həmdə dekorativ baxımdan tədbiq edilirdi. Bəzi intibah dövrünün abidələrində kapitellər sırf ionik kapitel spiralları formasındadır
Dübəndi
Coğrafiyası və iqlimi
Qəsəbə Bakının mərkəzindən 50 km uzaqlıqdadır.
I Böyük Lyudovik
Böyük Lyudovik, macar ənənəsinə görə Böyük Layoş, polşa ənənəsinə görə Macar Lyudviq ; 5 mart 1326, Vişeqrad, Macarıstan — 11 sentyabr 1382, Trnava, Slovakiya) — 16 iyul 1342-ci ildən  Macarıstan kralı (tac qoyma 21 iyul 1342-ci il  I Layoşa adı altında ),   17 noyabr 1370-ci ildən vəfat edənə qədər Polşa kralı.
Bioqrafiya
1376-cı ildə Litva şahzadələri qardaşları Keystut və Lyubart Gediminoviçes, onların qardaşı Yuriy Nərimuntoviçlə birgə Malopolskaya səfər edərək, Sandomierz və Tarnovə çatdılar.
Stanislav Monyuşko
Stanislav Monyuşko (Stanisław Moniuszko; ) — Polşa bəstəkarı.
Azəryol VK
"Azəryol" voleybol klubu — Azəryolservis Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 2011-ci ildə yaratdığı klubdur. Paytaxt Bakı şəhərini təmsil edir.
Şamaxı çariçası
Şamaxı çariçası — rus yazıçısı Aleksandr Puşkinin  personaj.
Mexaniki hərəkət
Mexaniki hərəkət zaman keçdikcə cismin fəzada yerdəyişməsi olduğundan zaman və məkan anlayışları ilə yaxından tanış olmaq lazımdır.
Azəri–Çıraq–Günəşli
Bakıdan təxminən 120 km şərqdə yerləşən bu yataq Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkәti (ABƏŞ) adından BP şirkəti tərəfindən işlənir. AÇG neft yatağı iki əsas lay dəstindən ibarətdir: Fasilə və Balaxanı. Konsorsium əvvəlcə hasilata Fasilə layından başlayıb, sonra isə Balaxanı layına keçəcək. AÇG-də hasilat 1997-ci ilin noyabr ayında başlamışdır.
İdris
İdris — Quranda bəhs edilən peyğəmbərlərdən biri və Şetin oğlunun oğlu. Deyilənə görə, onun dövründə ilk dəfə insanlar heyvan dəriləri geyməkdən qurtuldular. Parçanı tapıb yazı yazmağı yaxşılaşdırdığı deyilir. İslam mifologiyasına görə 4-cü mərtəbə göydə yaşamağa davam edir.
Himalay serousu
Himalay serousu (Capricornis thar) — keçi-antilop Serou cinsinə aid növ. İntensiv ovlanma sayəsində sayları getdikcə azalır.
Yardımlı meteoriti
Dağların hündürlüyünün sürətlə artması relyefin dəyişikliyinə səbəb olur və bu özünü geoqrafik zonaların dəyişikliyində yaxşı göstərir.
Mineraloji tərkibi
Rentgenostruktur yoxlama qrafit kütləsində amorf (ehtimal ki, kriptokristal) maddəsinin mövcudluğunu nümayiş etdirdi. Bituminoloji yoxlama bitumu aşkar etdi. Yardımlı meteoritinin maqnetik xüsusiyyətlərinin tədqiqinin nəticəsinə görə müəyyən olunmuşdur ki, onlar temperatura əsasən 3 fazalı olur.
Meteoritdə ferromaqnetik komponentlərin paylanmasının heterogeneti müəyyən olunmuşdur.
Arterial hipertenziya
Patogenez
Pressor sistemə aiddir: Depressor sistemə aiddir: SAS-ın fəallaşması nəticəsində AT-ni artıran aşağıdakı dəyişikliklər əmələ gəlir: Pressor amillər içəri- sində RAAS-m fəallaşma- sı əhəmiyyətli yer tutur. Qara ciyərdə yaranan angiotenzinogen böyrək yumaqcıqlarının yukstaq- lomerulyar aparatında if- raz olunan reninin təsiri ilə angiotenzin I-ə (AT-I) çevrilir. AT-I angioten- zin-çevirici fermentin (ACF) təsiri ilə çox güclü pressor agent-angiotenzin II-yə (AT-II) çevrilir.
Vladimir Salkov
Klub karyerası
Salkov 1 aprel 1937-ci ildə Ukraynanın Stalino şəhərində anadan olub. Uzunmüddətli müddətdə Defenderin futbol komandasında oynadı. Futboldan ayrıldıqdan sonra eyni komandanın məşqçisi oldu.
May Ata
May Ata — türk mifologiyasında varlıq tanrısıdır. Digər adı Pay (Bay) Atadır. İnsanların qoruyucusudur. Göyün üçüncü qatında oturar. Buddizmin təsiriylə Maitreya adlı tanrı ilə eyniləşdirilmişdir. Tunquslarda Mayın adı verilən bir ruhlar tanrısı vardır və kainatı yaratdığına inanılar. Bu tunqus tanrısı yeni doğulan körpələrə ruh verir. Tunguslar Mayın adlı lütfkar və yaradıcı tanrılarını da ağla gətirir. Altay mifologiyasında, Ülgənin göyün üçüncü qatında olduğuna inanılan iki oğlundan biridir. Ülgənin, insanların hamisi və piri sayılan oğludur.
Azərbaycan–Gürcüstan münasibətləri
Diplomatik əlaqələr
Gürcüstan regionda Azərbaycanın ən yaxın müttəfiqlərindən biridir. Gürcüstanla Azərbaycanı hər şeydən əvvəl Bakı-Supsa, Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum və TRASEKA kimi qlobal enerji, nəqliyyat-kommunikasiya layihələri birləşdirir. Bununla paralel olaraq, GUAM, Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər qurumlar daxilində əməkdaşlıq ikitərəfli strateji əlaqələri daha da möhkəmləndirib. 1998-ci il sentyabrın 7–8-də keçirilmiş Tarixi Böyük İpək yolunun bərpası üzrə Beynəlxalq Konfrans keçirildi, 1998-ci il oktyabrın 7-də Azərbaycanın Gürcüstanla sərhədində yeni körpünün açılışı oldu, 1999-cu il aprelin 17-də isə Bakı-Supsa neft kəmərini işə salındı. Ötən dövrdə hər iki ölkənin həyatında tarixi əhəmiyyətə malik olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft ixrac kəmərinin tikintisi sahəsində intensiv işlər aparılıb. Nəhayət, 2005-ci il mayın 24–25-də neft kəmərinin Azərbaycan, oktyabrın 12-də isə Gürcüstan hissəsinin istifadəyə verilməsi mərasimi keçirilib.
Valeri Xarlamov
Valeri Xarlamov - SSRİ-nin Buzüstü xokkey üzrə milli komandasının kapitanı. SSRİ əməkdar idman ustası (1969).
Ulsan
Ulsan sənaye rayonunun mərkəzi olan Ulsan şəhəri Cənubi Koreyanın əsas sənaye mərkəzlərindən biri hesab olunur. 1962-ci ildə şəhər, 1997-ci ildə şəhər-metropolis statusu almışdır. Ən böyük avtomobil istehsalçısı şirkəti olan Hyundai Motor Comapany, Hyundai Heavy İndustries tərəfindən idarə olunan dünyanın ən böyük tərsanəsi və SK Energy-yə aid dünyanın ən böyük ikinci neftayırma zavodu da burada yerləşir.
Beynəlxalq münasibətlər
Müstəqillik və özünü inkişaf
'''İnşaatçılar hiss edirlər ki, beynəlxalq nəticələr formalaşmalıdır. Bu səbəbdən, onlar anarxiyaya beynəlxalq sistemin daimi təməli kimi yanaşmırlar, lakin Alexander Wendt'in sözləri ilə desək, “anarxiya dövlətlərin başa düşdüyü şeydir”. İnşaatçılar sosial normaların xarici siyasəti formalaşdırmasına və dəyişməsinə də inanırlar.'''
'''Feminist beynəlxalq münasibətlər mütəxəssisi olan "Jacqui True" feminizmi Empirik feminizmə, Analitik feminizmə və Normativə bölmüşdür. Empirik Feminizm ümumiyyətlə beynəlxalq münasibətlər səviyyəsində qadın və gender münasibətləri arasındakı təcrübi əlaqələri araşdırır. Bu anarxiya və statizm əsas cərəyanları ilə beynəlxalq əlaqələri vurğulamaqla dövlət sisteminin istehsalını təmin etmək istədi. Bu sistem marjinal bölgələrdə mümkündür. Analitik feminizmə görə, beynəlxalq münasibətlərin nəzəri çərçivəsində gender müzakirələrinə qarşı qərəzlər var. Buradakı kişilərlə qadınlar arasında bioloji fərqlər olmadığı anlamına gəlmir, ancaq kişilərə və qadınlara xas olan sosial kimliklər var. Bu beynəlxalq münasibətlərdə adi hal almış kişilikdə obyektivliyin olduğu iddia edilir. Analitik feministlər bu xurafatları bu xurafatların nümunəsi olaraq nümunə göstərdilər və Neo-realizmi sevmədiklərini göstərdilər. Normativ feministlər dəyişiklik gündəliyini nəzəriyyənin bir hissəsi kimi görürlər.'''
The Forest (video oyun)
The Forest — Endnight Games tərəfindən hazırlanan və yayımlanan bir videooyun.
Sakaryaspor
Liqa mübarizələri
1981-1986, 1987-1990, 1998-1999, 2004-2005, 2006-2007 1965-1981, 1986-1987, 1990-1998, 1999-2004, 2005-2006, 2007-2009, 2011-2012, 2022- 2009-2011, 2012-2013, 2017-2022 2013-2017
Firdovsi Bağırzadə
Həyatı
Firdovsi Bağırzadə 1 sentyabr 1996-cı ildə Yardımlı rayonunun Bərcan kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Aprelin 9-u isə Firdovsi Bağırzadə Masallı rayonunun Güllütəpə kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Bağırzadə uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Kəskin revmatik qızdırma
Tarixçəsi
1809 cu ildə David Dundas ürək xəstəliyindən ölən 9 revmatizm xəstəsindən 6 sını təşrih etmişdir və hamısında ürəyin genişləndiyini, birində perikardiyal mayedə artım olduğunu və bəzilərində perikardın ürəyin səthinə yapışıq olduğunu müşahidə etmişdir.
Müalicəsi
Birincili profilaktika :
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin nəzdində İnşaat Kolleci
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
Çüvaş
Çüvaş — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Hud
Ad ölkəsində qıtlıq
Hudu öz istəyində həddən artıq israr etdiyini gördükdə dedilər: -"Ey Hud! Sən bizə aşkar bir möcüzə ilə (dəlillə) gəlmədin. Sənin sözünlə tanrılarımızı tərk edən deyilik. Biz sənə inanmırıq." Yavaş-yavaş onu məsxərəyə qoymağa başladılar və dedilər: -"Biz ancaq bunu deyirik ki, bəzi tanrılarımız (onları tanımağımızı qadağan etdiyinə görə) sənə sədəmə (xətər) toxundurmuşdur." Sənin zehnin zədələnmiş və ağlını əldən vermisən. Sonra daha da əlavə edərək dedilər: -"Sən bizə yalnız yeganə Allaha ibadət etməyimiz və atalarımızın tanıdıqları bütlərdən əl çəkməyimiz üçünmü gəldin? Əgər doğrudanışanlardansansa bizi qorxutduğun (təhdid etdiyin əzabı) bir gətir görək. (Hud) onlara belə dedi: - Artıq Rəbbinizdən sizə bir əzab və qəzəb gəlməsi vacib oldu (artıq əzab və qəzəb gəldi). Sizin və atalarınızın (özlərindən uydurub) verdiyi adlar (bütlər) barəsində mənimlə mübahisəmi edirsiniz? Halbuki, Allah onlar (onlara ibadət edilməsi) barədə heç bir dəlil endirməmişdir. (Allahın əzabının gəlməsini) gözləyin. Doğrusu mən də sizinlə bərabər gözləyənlərdənəm."
Əzabın başlanması
Küləyin şiddəti həddən artıq idi. Elə ki, o qüvvətli, ucaboylu insanları yerindən qopardıb oyan bu yana atırdı. Həmçinin xurma ağaclarını da kökündən qoparıb o tərəf, bu tərəfə aparıb yerə çırpırdı. Qabağına çıxan hər bir şeyi məhv edirdi. Hər bir şeyə yetişcək onu çürümüş sümük kimi üyüdüb una döndərirdi. Nəhayət sağlam bir şey qoymadı. İnsan, heyvan, ağac və hündür binalar yerlə yeksan oldular.
Osmanlı Suriyası
1549–1663-cü illər
Hələb əyalətinə Hələb, Adana, Maraş, Aintab və Urfanın Sancaqları daxil idi.
1660-cı ildə Sayda əyaləti quruldu. Daha sonra Sidon əyaləti, daha sonra isə Beyrut əyaləti adlandırıldı.
1864-cü il
Tənzimat islahatlarının bir hissəsi olaraq, 1864-cü ildə qəbul edilmiş bir Osmanlı qanunu,sədrəzam tərəfindən təyin edilmiş, lakin yeni idarəetmə məclisləri ilə bir vali (qubernator) tərəfindən idarə olunan, əyalətlər daha kiçik vilayet halına gətirilərək, imperiya daxilində standart bir əyalət idarəsi təmin edildi.
5 yanvar
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Yekaterina Mediçi]]
Ətrak xan
Həyatı
Monqollar bu ərazidə peyda olana qədər buradakı ruslar qıpçaq (polovets) dilini öyrənmiş və onlardan çox şey əxz etmişdilər. Qıpçaq dili həmin dövrdə beynəlmiləl səciyyə daşıyırdı. Svyatopolkdan Monomaxa qədər davam edən uzun bir tarixi mərhələdə bu və ya digər knyazın vəziyyəti yalnız onun hərbi və siyasi bacarığından deyil, həm də daha artıq bir dərəcədə bozqır sakinləri ilə dil Tanmaq məharətindən asılı idi. Buna görə də rus və türk əyanlarının ailələri arasında çoxsaylı nikahların bağlandığı, bu xalqlar arasında əmin-amanlıq dövrlərinin uzun olduğu, bunların bir yerdə bizanslılar, xəzərlər, bolqarlar üzərinə yürüşə getdikləri tez-tez xatırlanır. Rus və türk əyanlarının nümayəndələri ailə qurur, nikah bağlayırdılar. Rus knyazlarının qıpçaq mənşəli familiyaları da mə'lumdur. Böyük knyaz Svyatopolk İzyaslaviç qıpçaqlarla bir neçə döyüşdə məğlubiyyətə uğradıqdan sonra sülh bağlamaq məqsədi ilə məşhur polovets xanı Tuqorxanın qızına evlənmək məcburiyyətində qalmışdı. Başqa bir böyük knyaz Yuri Dolqoruki Ayap xanın qızına evlənmiş, Vladimir Monomax isə oğlu Andreyə Tuyurkan xanın nəvəsini almışdı. Belə misalların sayını çox ar-tırmaq olar. Belə bir şəraitdə knyazlıqlarda və bozqırda işlək olmuş rus sikkələrinin üzərində hər iki tərəfin başa düşəcəyi və Rürikoviçlərin birinciliyini əks etdirən işarə olmalı idi. Məntiqə görə, həmin işarələrin bozqırda da anlaşılması üçün sikkələrin üzərində türk əlifbası ilə nə isə yazıla da bilərdi. Həqiqətən də, ilk rus sikkələrinin üzərində türk runik əlifbasındakı "R" (bu həmçinin Rürikoviçlər familyasının ilk hərfi idi) hərfinə oxşar iki dişli işarə olduğu bəllidir. Bundan başqa son dövrlərdə Ukrayna və Şimali Qafqaz ərazisində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı üzərində iti uclu əşya ilə cızılmış yazılar, şəkillər olan külli miqdarda sikkələr və əşyalar (su qabları, dulusçuluq mə'mulatları, kərpiclər, daşlar, müxtəlif qabların qırıqları və s.) tapılmışdır ki, alimlər bu yazıları da runik türk yazılarına aid edirlər. Bu cür işarələrə ən çox IX-X əsrlərin kufi ərəb dirhəmlərində rast gəlinir. Həmin dirhəmlərin üzərində iki və üç dişli işarələrin müxtəlif şəkillərinə rast gəlinir ki, qraffitilər barədə kitab yazmış müəlliflər bunları müvafiq olaraq Rürikoviçlərin və knyaz Vladimir Svyatoslaviçin şəcərə işarələri hesab edirlər. Tamamilə mümkündür ki, şəcərə damğalı bu kufi dirhəmləri rus knyazları tərəfindən öz gümüş pullarını kəsməzdən əvvəlki dövrdə, yaxud da onlarla paralel şəkildə işlədilmiş olsun. Opacı da var ki, bu cür iki və üç dişli işarələr Svyatopolkun, Vladimirin və Yaroslavın da gümüş sikkələrində həkk edilmişdir. Həmin sikkələrə diqqətlə baxanda asanlıqla görmək olur ki,burada üç deyil, iki diş (türk yazısının "R" hərfi) təsvir olunub.
Vaxtilə məşhur Azərbaycan numizmat alimi A. Paxomov gürcü sikkələrini tədqiq edərək göstərmişdi ki, Baqrationların gürcü sikkələrində həkk olunmuş nəsil damğası yuxarıda təsvir edilmiş işarə ilə oxşar cəhətlər daşıyır. Görünür, intuisiyası alimi aldatmamışdır. Gürcü sikkələrində həkk olunmuş işarə sözsüz ki, türk runik əlifbasında "B" səsini (Baqrationların çar familinin ilk hərfi) verən işarəsini xatırladır. Tamamilə mümkündür ki, bu, intuisiyadan daha çox elmi kəşf idi. Paxomov həmin işarələrin runik mənşəyini kəşf etmiş, lakin həmin çətin illərdə bunu söyləyə bilməmişdi. Nəzərə alaq ki, hələ bizim günlərdə də qraffitilər barədə kitabın müəllifləri iki dişli işarənin türk əlifbasındakı "R" hərfi olduğunu e'tiraf etmirlər. Hərçənd ki, bu, açıq-aydın belədir. Belə çıxır ki, türklər öz yazılarını nəinki Macarıstana qədər, hətta Qafqaz sıra dağlarından keçirərək Gürcüstana qədər yaya bilmişlər. XII əsrin sonları- XŞ əsrin əvvəllərində polovetslər Qara dəniz sahillərindəki mövqelərindən bir çoxunu itirirlər. Qıpçaq ordularının yerdəyişməsi dövrü başlanır. Belə qıpçaq dəstələrindən biri, məşhur Şarakun xanın oğlu Sırqanın başçılıq etdiyi hissə Don çayının cağ axarı sahillərində yerləşir. Sonralar Sırqanın qardaşı Ətrakın rəhbərliyi altında bir neçə polovets qoşunu buradan cənuba çəkilərək, Şimali Qafqazda yerləşir. Cənub tərəfdən də Qafqaza türklər gəlirdi. Bunlar İranı və bütün Ön Asiyanı işğal edərək, oradan Qafqaza yayılan səlcuqlar idilər. Türklər gözəl döyüşçü idilər və onlarla mübarizə aparmaqdan ötrü bir çox xristian ölkələri digər türklərdən ibarət muzdlu qoşunlar saxlamaq məcburiyyətində qalırdılar. XI əsrin başlanğıcında Bizansda Konstinopolu qıpçaqlar peçeneqlərin işğalından xilas etmişdilər. Macarıstanda da belə oldu: türk-monqolların ölkəyə hücumundan çəkinən macar-lar şərq sərhədlərində 40 min nəfərlik qıpçaq qoşunu yerləşdirdilər. XII əsrin ortalarında Kiyev knyazları cənubdan onları təhdid edən qıpçaqlarla mübarizə aparmaq məqsədilə hərbi xidmətlərində "qara ucuşişlər" ("klobuki") adlandırdıqları türk dəstə-ləri saxlayırdılar. Volqaboyu Bolqarıstan rus knyazları tərəfindən zəbt edilmək ərəfəsində yenə köməyə qıpçaqlar çağrılmışdı. Bu cür misalları çox gətirmək olar. 1098-ci ildə birinci xaç yürüşünün başlanması və tayfalararası mübarizə səlcuqilərin qüvvələrini Qafqazdan yayın-dırdı və Gürcüstanda hakimiyyətə gələn Qurucu David var gücü ilə ölkəsinin müstəqilliyi uğrunda mübarizəyə qalxdı. Gənc hökmdarın ilk uğurlu cəhdlərinə baxmayaraq, qüvvələr bərabər olmadığından o, sonrakı vuruşlarda muzdlu döyüşçülərin gücündən istifadə etmək qərarına gəldi. Bundan ötrü o, şəxsən Ətrak xanın qərargahına gedir və onu öz ordusu ilə birlikdə Gürcüstana də'vət edir. Qıpçaqlar Dəryal dərəsindən keçərək, bütün Gürcüstana yayılırlar. Gürçüstana cəmisi 40000 qıpçaq ailəsi gətirilmişdi. Əgər hər ailəni beş nəfərlik külfət hesabı ilə götürsək, hamısı bir yerdə 200 000 nəfər eləyir. Razılaşmaya görə, hər ailə çarın qoşununa bir nəfər döyüşçü verməli idi. Buradan belə bir nəticə çıxır ki, çarın 20 minlik ordusuna hər il daha 40 min nəfər qıpçaq əlavə olunur və gürcü qoşununun üçdə ikisini türklər təşkil edirdi.
Qıpçaqlar bu ölkənin həyatında hələ uzun müddət əhəmiyyətli rol oynayırlar. Buna görə də gürcü sikkələrində onlara və qonşu azərbaycanlılara anlaşıqlı olan işarələrin üzə çıxması tamamilə qanunauyğundur. Baqrationların "f" həmin işarəsinə Tamaranın, Rusudanın (1230-cu il), II Dmitrinin (1260-cı il) və VII Davidin (1293-1311) dirhəm və falslarında da rast gəlmək mümkündür. Sonuncudan sonra qədim run əlifbası ilə yazılmış və həm gəlmə qıpçaqlara, həm də Gürcüstanın qonşuluqunda yaşayan azərbaycanlılara anlaşıqlı olan şəcərə işarələri gürcü sikkələrində müşahidə edilmir. Sonradan gücrü sikkələrinin uyğur əlifbası ilə kəsilməsi, ehtimal ki, ya qıpçaqların artıq yerli xalqla assimilyasiyaya uğraması, ya da türk-monqol ordasının buraya gəlişi ilə bağlıdır.
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kolleci
Tarixi
1990-cı il dekabrın 29-dan Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinə (keçmiş M. Ə. Sabir adına Bakı Pedaqoji Texnikumu) Nurlana Əliyeva, 2016-cı ildən Qulu Novruzov, 2018-ci ildən etibarən isə İsrayıl İsgəndərov rəhbərlik edir.
Jan Etyen Liotar
Yaradıcılığı
Onun "Oturan Türk" adlı əsəri Viktoriya və Albert muzeyi ndə, iki əsəri isə Britaniya muzeyi ndə sərgilənir.
Halat toppuztikan
Meyvə verməsi
Avqust-Sentyabr
Hökm (hekayə, Frans Kafka)
Hökm — Frans Kafka tərəfindən 1912-ci ildə yazılmış hekayə. Burada oğulun evlənmə mərasimi ilə əlaqədar olaraq ata-oğul-konflikti təsvir edilmişdir. Uğurlu, gənc bir ticarətçi oğlan atası tərəfindən qəbul edilmir. Ata oğluna ölüm hökmü verir və onu həqiqətən yerinə yetirir.
Həsən xan Muğanlı
Həyatı
Həsən xan XVIII əsrin ikinci yarısında Muğanın, Cavad ərazisinin hakimi olmuşdu. El içində Həsən xanla bağlı bir deyim var: Dünya, fanisən, fani, Səndə olan canlar hanı? Həsən xan deyirdi Muğan mənimdi, Muğan durur, bəs Həsən xan hanı?
Ərdəbil xanlığına yürüş
Həsən xan 1789-cu ildə vəfat edib.
Deqadi
Deqadi Astara rayonunun Şüvi inzibati ərazi vahidində kənd. Lənkəran ovalığındadır. Tədqiqatçıların fikrincə, oykonim Talış dilindəki de (iki), qalkə (ev) və di (kənd) komponentlərindən düzəlib, "iki evli kənd" mənasındadır. Kəndin əsasını iki ailə qoyduğu üçün belə adlandırılmışdır.
Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kolleci
Tarixi
1895-ci ildə tərəqqipərvər ziyalı rus qadını, Moskva konservatoriyasının məzunu, pianoçu Antonina Nikolayevna Yermolayeva Bakıda ilk şəxsi musiqi məktəbini açdı. Bu məktəb, əsasən, Bakı da yaşayan və işləyən rus sahibkarlarının, yerli rus əhalisinin uşaqlarına musiqi təhsili vermək, rus və qərb musiqisini burada səsləndirmək, öyrətmək məqsədilə yaradılmışdı. Lakin bu məktəbdə musiqi dərsləri alan uşaqlar arasında bir nəfər belə azərbaycanlı yox idi. 1901-ci ildə həmin məktəbin bazasında "Rus İmperator Musiqi Cəmiyyətinin Bakı Şöbəsi"nin Musiqi Sinifləri yaradılır. Bu siniflər musiqi məktəbi rolunu oynayırdı və A.N.Yermolayeva siniflərə direktor təyin edilmişdi. Musiqi siniflərinin yaradılması mütərəqqi hal olsa da, əsasən çarizmin ucqarlarında rus kapitalisti ailələrinə qayğı göstərmək, rus elit ailələrinin mənəvi tələbatını ödəmək və ruslaşdırma siyasəti aparmaq məqsədi daşıyırdı. Həmin məktəbdə bir nəfər belə azərbaycanlı uşaq təhsil almırdı. Azərbaycanda Avropa tipli musiqi təhsilinin yaradılmasına çalışan dahi Üzeyir Hacıbəyov bu faktla bağlı "Azərbaycan Musiqi Təhsili" məqaləsində təəssüflə yazırdı: "Bakı hələ çar hökumətinin quberniya şəhərindən biri olan zamanlarda burada "Rus İmperator Musiqi Cəmiyyəti" adlanan bir müəssiseyi-musiqiyyənin heyətinin şöbəsi olmaq üzrə bir musiqi məktəbi mövcud idi. Bu məktəb Bakıda iyirmi beş sənəlik uzun bir müddət ömür sürüb, müntəzəm bir surətdə yaşadığı halda, qapılarını musiqi təhsili arzusunda olanla türk balaları üçün daima bağlı saxladı. Bu qədər uzun bir zaman içində bu məktəbdə bir nəfər belə yerli türk lərdən oxuyan və məktəbi bitirən olmadı. Məktəbin mövcud olub-olması haqda yerli türklərin xəbəri belə yox idi".
Parlaq әtirşah
Çiçəkləməsi
Aprel-İyun
Yaşayış mühiti
Çay sahilində, çaqıl daşlı, rütubətli və qaranlıq yerlərdə rast gəlinir.
I Kültəpə yaşayış yeri (Babək)
Kültəpə — Naxçıvan şəhərindən 8 km aralıda yerləşən qədim yaşayış məskəni.
Nizami Rəmzi
Nizami Rəmzi (tam adı: Nizami Rza oğlu Baxşıyev; ) — Azərbaycan meyxanaçısı və şairi.
Erkən illəri
O, Bakıdakı 176, 158, və 159 saylı məktəblərdə orta təhsil almışdır. Atası Rza erkən vəfat etdikindən, o anası Böyükxanıma kömək etmək üçün, təhsilini yarımçıq qoyub, əmək fəaliyyətinə süd maşınında sürücü kimi başlamışdır. Sürücü işləməsinə baxmyaraq, o, bəzən axşamlar, boş vaxtlarında, toyda və məclislərdə öz bibisi oğlu və bir ayağı şikəst olmuş meyxanaçı Ağasəlim ilə meyxana deyirdi.
Şəxsi həyatı
Daha sonra Hicran adlı qadınla qeyri-rəsmi nikahda olmuş və bu cütlükdən dörd uşağı olmuş, onlardan bir qızı və bir oğlu rəhmətə getmişdi. 10 yaşlı qızı avtombili vurduqdan sonra həyatını itirmişdir. Oğlu Rəmzi isə körpə yaşlarında vəfat etmişdir. Nizami oğlunun vəfatından sonra onun adını özünə şair təxəllüsü götürmüşdü. Ancaq Nizami Hicrandan da ayrılır. Ayrılığa səbəb isə qadın qısqanclığı olur.
Hacı Firuztəpə
Hacı Firuztəpə — Şimal-Qərb İranın Qərbi Azərbaycan vilayətində yerləşən arxeoloji abidədir. Bu abidə Pennsylvania Arxeologiya və Antropologiya Muzeyinin arxeoloqları tərəfindən 1958 və 1968-ci illər arasında qazılmışdır. Qazıntılarda e.ə. 6-cı minilliyin ikinci yarısında aid Neolitik kənd aşkar edilmişdir ki, üzüm əsaslı şərabın ən əsaslı arxeoloji sübutlarından biri saxsı qabda üzvi qalıqlar şəklində aşkar edilmişdir.
Çin teatrı
thumb|[[Çenduda çıxış edən teatr sənətçiləri.]] Teatr sənəti Çin xalqının mənəvi həyatında teatr sənəti mühüm yer tutur. Çin musiqili teatrı (opera) ustalıqla yazılmış mətn və həyata keçirilmə texnikası ilə musiqi, oxuma, rəqs, akrobatika və hərb sənəti təmrinləri elementlərini özündə birləşdirir. Ənənəvi Çin operasında şərtilikdən geniş istifadə olunur, simvolika aktiv tətbiq edilir. Belə ki, məsələn, evə girmə və ya çıxma, pilləkənləri qalxma və ya enmə və s. xüsusi hərəkətlərlə təsvir edilir.
Qabor Qubadov
Karyerası
Qabor Qubadov Azərbaycanlı atanın və macar ananın övladı olaraq orta təhsilini Peşterjebetdə bitirmişdir. 1997-ci ildə Gödöllö Kənd Təsərrüfatı Elmləri Universitetindən məzun olmuşdur. 1990-cı illərdə müxtəlif sahələrdə sahibkar kimi çalışmışdır. 1997-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Şorokşara köçmüşdür.
Yer Kürəsi Nizamnaməsi
Münasibət
Yer Kürəsi Nizamnaməsini dəstəkləyən təşkilatlar arasında UNESCO, Dünya Mühafizəkarlar Birliyi, Yerli Ətraf Mühit Təşəbbüsünün Beynəlxalq Şurası və Merlərin ABŞ konfransı da var. Yer Kürəsi Nizamnaməsi davamlı gələcəyin və dünyada sülhün mühüm elementlərini özündə əks etdirən dəyərli xülasə ilə təmin etmiş və uzun müddət pedoqoji alət kimi məktəblərdə, kolleclərdə, universitetlərdə və qeyri formal təhsil proqramlarında geniş istifadə edilmişdir. Braziliyanın ətraf mühit naziri Yer Kürəsi Nizamnaməsini Braziliya cəmiyyətinin hər bir sektorunda yaymaq üçün Beynəlxalq Yer Kürəsi Nizamnaməsi katibliyinə, Leonardo Boff və Marcia Miranda tərəfindən yaradılmış Petropolis İnsan Hüquqlarının Müdafiəsi mərkəzinə formal razılaşma daxil etmişdir. 2007-ci ildə Yer Kürəsi Günü ilə bağlı prezident qeydetmələri zamanı Meksika hökumətinin təhsil və ətraf mühit nazirləri Yer Kürəsi Nizamnaməsindən məktəb sistemində pedaqoji alət kimi istifadə etmək üçün öhdəliklər irəli sürmüşdür. Başqa dövlət və şəhər rəhbərlikləri, Kvinslend Ştatı, Avstraliya, Tatarıstan və Kalqari (Kanada), Münhen (Almaniya), Yeni Dehli (Hindistan), Oslo (Norveç) və San Paulo (Braziliya) şəhərləri də daxil olmaqla Yer nizamnaməsini qəbul və istifadə etmək və həyata keçirilməsi üçün formal öhdəliklərin əsasını qoyur və ya mövcud öhdəlikləri gücləndirdilər.
Qarakeçdi
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Qarakeşiş olmuşdur. XVII əsrdə Cənubi Azərbaycandan gəlmiş ailələrin Qara Keşiş damı adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Rəvayətə görə, oradakı Qarakeşiş damı adlanmış qara daş "Əsli və Kərəm" dastanındakı Əslinin atası Qara Məlikdir. Hazırda kənddəki bulaqlardan biri də Əsli-Kərəm bulağı adlanır. 1936-cı ildə kəndə V.Leninin adı verilmişdir. Kəndin adı keçən əsrin sonlarında Qıraqlı kimi rəsmiləşdirilmişdir.
Tarixi
Bu ərazi işğal dövründə ermənilər tərəfindən Lernahovit icması adlandırılmışdır.
Paris Universiteti
Paris Universiteti — Fransanın paytaxtı Parisdə məşhur universitet idi. 12-ci əsrin ortalarında yaradılıb və təxminən 1160—1250-cı illər arasında rəsmi bir universitet kimi tanınıb. Bir çox dəyişikliklərdən sonra, o cümlədən bir əsr (1793-dən 1896-ə qədər) dayandırılması daxil olmaqla, 1970-ci ildə on üç muxtar universitetə bölündü. Robert de Sorbon 1257 ətrafında qurduğu kollegial qurumdan (kollec de Sorbonn) sonra, universitet çox vaxt Sorbonn və ya la Sorbonn kimi istinad edilir. On üç cari varis universitetlərdən, dördünün tarixi Sorbonn binasında binaları var və onların üçününün adlarında "Sarbonna" sözü daxildir.
Diqo
Diqo — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Diqo Astara rayonunun Pəlikəş inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Oykonim Talış dilindəki di (kənd) və qo (yer) sözlərindən düzəlib, "kənd yeri" deməkdir.
Talışlı
Coğrafiyası və iqlimi
Talışlı Talış dağlarının ətəyində yerləşir.
Hüseyn bəy Şamlı
Hüseyn bəy Şamlı ; d. ?, türk mənşəli Şamlı eli - ö. 1514, Çaldıran) — Şah İsmayılın lələsi, Səfəvilər dövlətinin ilk əmir-əl-ümərası və vəkili.
Yarım parçalanma müddəti
Yarım parçalanma müddəti (T1/2) — orqanizmdə dərman preparatının miqdarının 50%-ə (yarıya) qədər azalması üçün tələb olunan müddət və ya zaman. Müxtəlif dərman preparatlarında bu müddət müxtəlif olur. Beləki aspirin və ibuprofen preparatlarında yarım parçalanma müddəti təxminən 4, piroksikamda isə 24 saatdır.