Marsel_Kaşen
Həyatı
1891-ci ilin axırında Mareel Kaşen Jül Gedin və Pol Lafarqın başçılıq etdikləri fəhlə partiyasına daxil oldu. 1892-ci ilin sentyabrında Marseldə fəhlə partiyasının aqrar probleminə həsr olunmuş qurultayı açılanda gənc Kaşen partiyanın rəhbərliyinə Bretan kəndlilərinin vəziyyəti haqqında böyük bir məktub göndərdi. Bu–kəndli, zəhmətkeşlərinin hüquqları uğrunda mübarizəyə onun ilk köməyi idi. Kaşen fəlsəfə fakültəsini bitirəndən sonra uzun illər bu fənndən dərs dedi. 90-cı illərin axırında o, partiya bölməsinin katibi, sonra «İctimai problemlər» və «Jironda sosialist» qəzetlərinin redaktoru və nəhayət, Jironda departamenti federal təşkilatının katibi və Bordonun bələdiyyə rəisinin köməkçisi oldu. 1904–cü ilin avqustunda Jironda fəhlələri Kaşeni II İnternasionalın Amsterdamda keçirilən konqresinə nümayəndə seçdi. O, burada beynəlxalq sosialist hərəkatının bir çox liderləri ilə–Roza Lüksemburqla, Klara Setkinlə, Bebellə, Plexanovla ilk dəfə görüşdü. Bu konqres fransız sosialistlərini birliyə, öz sıralarını möhkəmlətməyə çağırdı. 1905-ci ilin aprelində Kaşen fransız sosialistlərinin Parisdə keçirilən qurultayında Jironda departamentini təmsil edirdi. Qurultayda Birləşmiş sosialist partiyası–FBSP yaradıldı. Kaşen bu partiyada görkəmli rol oynayırdı. 1906-cı ildə Bezyedə sosialistlərin kütləvi mitinqi təşkil olunanda Jül Ged Kaşendən xahiş etdi ki, onun yerinə nitq söyləsin. Həmin il Marsel Kaşen FBSP-nin təbliğatçılıq fəaliyyətinə başçılıq etdi. O, bütün Fransanı gəzərək, yüzlərlə yığıncaq təşkil edir, minlərlə adamla görüşür və söhbət edirdi. 1912-ci ildə Kaşen Qutt d'Orr məhəlləsindən Parisin bələdiyyə müşaviri və Sena departamentinin baş muşaviri seçildi. O bütün qüvvəsini Paris zəhmətkeşlərinin ehtiyaclarına qayğı göstərməyə sərf edir, nəqliyyat fəhlələrinin təşkilinə xüsusi diqqət yetirirdi. Fəhlələr arasında onun şöhrəti artırdı. Çox keçmədən Parisin nəqliyyat işçiləri Kaşeni, liderlərinin münaqişələrindən parçalanan öz həmkarlar ittifaqına başçılıq etmək üçün də'vət etdilər. Kaşen qısa müddətdə həmkarlar ittifaqının birliyini bərpa edərək, bu ittifaqa altı il başçılıq etdi. Bu müddətdə Kaşen həmişə zəhmətkeşlərin mənafeyi keşiyində dururdu. 1916-cı ildə, dünya müharibəsinin qızğın vaxtııda, əmək haqqının artırılmasını tələb edən tramvay işçilərinin ümumi tə'tili baş verdi. Kaşen tə'tilçilərin arvadlarının nümayəndə hey'ətini Daxili İşlər nazirliyinə gətirdi. Hökumət güzəştə getməyə məcbur oldu. Bütün bu illər ərzində Kaşen partiya xadimi, inqilabçı, publisist kimi gərgin və çətin bir şəraitdə işlədi. 1912-ci ildə Pol Lafarqın vəfatından sonra Kaşen «Hümanite»nin redaktoru oldu. 1913-cü ildə o, Fransanın sosialist gənclərinin tə'sis qurultayında sədrlik etdi. Həmin il II İnternasionalın Bazel konqresinin işində iştirak etdi. Həmin konqres bütün sosialistləri müharibənin başlanmasına yol verməməyə çağırdı. Konqresdə nümayəndələr təntənə ilə bildirdilər ki, zəhmətkeşlər bir-birinə atəş açmağı cinayət hesab edirlər. Lakin çox hayıf! Hayıf ki, dünya müharibəsi başlananda andlar unuduldu. Ancaq Lenin partiyası proletar beynəlmiləlçiliyi işinə, sülh işinə sadiq qaldı. 1914-cü ilin baharında Paris Kaşeni Milli məclisə seçdi, elə o vaxtdan parlamentin daimi deputatı oldu. Ömrünün sonrakı illərində, qocaman bir deputat kimi, Kaşen Milli məclisin növbəti sessiyalarını açırdı.