cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mədəniyyət
Mədəniyyətin formaları
Kütləvi mədəniyyət — yaşayış yerindən asılı olmayaraq bütövlükdə insanların təlabatı nəzərdə tutulur. Kütləvi mədəniyyət ilk növbədə ticarət-qazanc məqsədlərinə yönəldilir, onun daima fəaliyyətdə olması nəzərdə tutulur. Müəyyən sosial qruplar üçün arzuedilən əxlaq, davranış tərzi stereotiplərini kütlələrin şüuruna tətbiq etmək vasitəsi kimi də istifadə olunur.
Yengicə (Vedi)
Əhalisi
SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə azərbaycanlılar 1948–49-cu illərdə zorla tarixi-etnik torpaqlarından çıxarılıb Azərbaycana köçürülmüşdür. Burada yalnız ermənilər qalmışdır.
III Antiox
Həyatı
Artabazan Selevki ordusuna müqavimət göstərə bilmir və III Antioxun təklif etdiyi şərtlər əsasında sülh müqaviləsi bağlamağa razılıq verir. Müqavilənin şərtləri barədə qaynaqda məlumat yoxdur. Lakin aydındır ki, Adərbayqan e.ə. 220-ci ildə Selevkilərdən asılı vəziyyətə düşür. E.ə. 190-cı ildə baş vermiş Maqneziya döyüşündə III Antiox Roma ordusuna məğlub olur. Bir nəçə il sonra o, həlak olur və Selevki dövlətinin parçalanmasi sürətlənir.
Padre adası
Coğrafiya
Saut-Patre-Aylend və Port-İzabel şəhərləri adanın cənubunda yerləşsədə faktiki onun yər yerində insanlar yaşayır. Mərkəzi hissəsi qoruq elan edilmişdir.
Əvəz Abdullayev (alim)
Abdullayev Əvəz Cavad oğlu (2 may, 1937, Salyan rayonu) — Texniki elmlər namizədi.
Elmi nailiyyətləri
Əvəz Abdullayevin əmək yolu Lökbatandakı Qaradağ neft mədənlər idarəsindən başlamışdır. O,burada qazmaçı köməkçisindən usta vəzifəsinə kimi yüksəlmişdir. Sonra Əvəz Abdullayev təhsilini artırmaq və elmi nailiyyətlərə yiyələnmək üçün respublika EA elmi-tədqiqat dərin neft və qaz yataqları problemləri istitutunda aspirant olmuş,elmi işçi işləmişdir. 1969-cu ildə o,"Dərin quyuların almaz baltalarla qazılması texnologiyası" mövzusunda dissertasiyanı müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək texnika elmləri namizədi alimlik dərcəsinə layiq görülmüşdür. Sonralar o Kürsəngi ,Qarabağlı, Əli bayramlı rayonlarında qazma işləri idarəsində rəis işləyərək  apardığı elmi araşdırmaları əməli işə tətbiq etmişdir. Həmçinin Əvəz Abdullayev Nefçala rayonunda işləmişdir və rayon üçün gördüyü böyük xidmətlərdən biri 1974-cü ildə  Qarabağlıdakı qazma idarəsini rayonumuza gətirməsi olmuşdur.
İş fəaliyyəti
Ümumi olaraq deyə bilərik ki, Əvəz Abdullayev 1967-1969-cu illərdə Azərbaycan Sənaye  Nazirliyində, 1969-71-ci illərdə "Şirvanneft" qazma işləri trestində,1972-94-cü illərdə "Qarabağlı" Qİİ,"Azneftkəşfiyyat" trestində,"Qobustan "KQİİ,   "Kürsəngi " Qİİ, "Sahil" KQİ-də rəis vəzifələrdə  çalışmışdır. 1994-2008-ci ildən "Neft Daşları" DQİİ-rəisi,2008-2010-cu illərdə "Qum adası" DQİ-nın rəisi işləmişdir.Texniki elmlər namizədi, BMT-nin qazma işləri üzrə ekspertdir. 2 elmi monoqrafiyanın, 50-dən çox məqalənin  və 2 ixtiranın müəllifidir.
Kocori
Əhalinin böyük əksəriyyəti gürcülərdir, 90-cı illərin əvvəllərindən bəri Kocoridə yaşayan Abxaziyadan 100 qaçqın ailəsinin rəsmi qeydiyyata alındığı da bildirilir. Dağlarda yerləşən iqlimi ilə bir çox turist cəlb edir. Kocori sümük və ağciyər vərəmi olan xəstələr üçün sanatoriyalara malikdir. Yerli əhali turizm sektorunda işləyir.
İqlim
Kocori ilə yaxından tanış olan və on illər boyu bu kurortda istirahət edən akademik G. Muxadze qeyd etdi ki, Kocori uşaqları, xüsusilə də bağırsaq xəstəliklərini müalicə etmək üçün son dərəcə əlverişli şəraitə malikdir. N. Kipşidzenin müşahidələrinə görə, Kojoridəki müalicə nəticəsində uşaqların qanında hemoqlobin kəskin şəkildə artır: 10% -dən 25% -ə qədər. Yüksək temperatur düşür və bədən üçün faydalı istiqamətdə sürətlə hərəkət edir. Buna görə Kojoridə həmişə bir çox tibb müəssisəsi və sanatoriya olub. Lakin bu gün onlardan heç biri fəaliyyət göstərmir.
Famil Şərifov
Şərifov Famil Həsən oğlu — Azərbaycanın əməkdar müəllimi, üzümçü-alim.
Həyatı
Professor Famil Şərifov, Ölkə başçısı Cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Əməkdar müəllim” adına (2007) və “Tərəqqi”  medalı ilə (2009) təltif edilmişdir. 2011-ci ildə Avropa  Keyfiyyət Komissiyası tərəfindən qızıl medalla təltif olunmuşdur (İsveçrə, Cenevrə). 2015-ci ildə Dünya Biznes Konfederasiyasının “World Businessperson” mükafatına layiq görülmüşdür (ABŞ, Hyuston). Azərbaycan Respublikası Ziyalılar cəmiyyətinin “Respublikanın Fəxri ziyalısı” adına layiq görülmüşdür.
Venesuela Hərbi Hava Qüvvələri
Mənbə
Venesuela Hərbi Hava Qüvvələrinin rəsmi saytı
Qoyun
Dünya dinlərində qoyun
Eyni zamanda, qeyd olunmalıdır ki, təbiəti təcəssüm edən çoban tanrısı obrazı müxtəlif mədəniyyətlərdə yer almışdır. Qədim sümerlər, yunanlar, romalılar qoyunların ətrafında olan çoban tanrılarının obrazlarını yaratmışdılar. Maraqlıdır ki, monoteist (tək tanrılı) dini ənənələrdə də bəzi müqəddəs adamlar və peyğəmbərlər də müəyyən zaman çobanlıqla ilə məşğul olmuşdurlar. Onlar bu keyfiyyətdə qəbul edilib, təsvir olunurdular. Məsələn Xristianlıqda İsa bəzi hallarda qoyunları otaran çoban kimi təsəvvür edilir. Əhdi-Cədiddə İsa deyir: “Mən yaxşı çobanam; yaxşı çoban qoyunlar uğrunda canını verər” (Yəhya incili 10: 11). Rəvayətlərə görə, İsa heyvanlar üçün yemlik kimi nəzərdə tutulan yerdə doğulmuşdur və onu ilk ziyarət elənlər çobanlar olmuşdurlar (Lukas incili 2:15,16). 100px|thumbnail|Ən yaxşı çoban (İsa). Xristian keşişləri də özlərini “Pastor” (çoban) adlandırırlar. Yəni burada insanlar yollarını azmış qoyunlara bənzədilir. Pastorlar isə, bu sürünü yönəldib, onu nicat yoluna çəkir. Sürüdən geriyə qalmış və azmış qoyun qorxu və dəhşət içində olur, hara getdiyini, nə etdiyini anlamır. Tanrı yolundan azmış insanlar da onlara bənzərdirlər. Bu cür insanlar zülmətə qərq olurlar və öz çobanını tapmamış xilas ola bilmirlər.
Yəhudilik və İslamda isə çoban-sürü obrazlarına başqa cür baxılır. Burada çobanlar kimi tanrılar deyil, peyqəmbərlər alleqorik təsvir olunur. Əhdi Ətiq, Əhdi Cədid və Quranda insanlarla peyğəmbərlərin münasibətləri çoban-qoyun-sürü müstəvisində alleqorik nəzərdən keçirilmişdir. Bundan başqa bəzi peyğəmbərlər çoban olmuş, bəziləri isə ömrünün müəyyən dövrünü qoyun otarmışdı.
Sitti-Mükrimə Xatun
Sitti-Mükrimə Xatun (d. ? — ö. 1486), — II Mehmedin yeddi qadınından üçüncüsü və Sultan II Bəyazidin doğma anasıdır.
Dunay sahilindəki ayaqqabılar
Xatirəsi
Bütün ayaqqabılar 1940-cı illərin modellərinin orijinal nüsxəsidir.
Ekspozisiyanın arxasında üç dildə - Macar, İngilis və İvrit dilində olan dəmir xatirə lövhəcikləri olan bir dəzgah var:
Chess Query Language
Chess Query Language (CQL) — sorğu dili olub, şahmat oynunçularına və tədqiqatçılara müxtəlif oyun, mövqe və məsələləri sürətli axtarmağa və öyrənməyə imkan verir.
Mikrobiologiya
Mikroorqanizmlər 2 qrupda təsnifləşdirilir.
Eukariot mikroorqanizmlər hüceyrə orqanoidlərini əhatə edən membrana sahibdirlər və belə  mikroorqanizmlərə göbələklər və protistlər  daxildir.Prokariot  orqanizmlərin isə hamısı mikroorqanizmdir və buraya Eubakteriyalar(həqiqi bakteriyalar) və  arxeobakteriyalar(sianobakteriyalar) daxildirlər ki, onları da ümumi  bir  əlamət birləşdirir  ki, bu  da  orqanoidləri  əhatə  edən  hüceyrə  membranının  olmamasıdır.
Mirzə Ağa xan Kirmani
Mirzə Ağa xan Kirmani (1854-1896)—ədəbiyyat tənqidçisi.
I Mariya (İngiltərə kraliçası)
Gənclik illəri
1531-ci ildən etibarən Mariya saraydan uzaqlaşdırılan anasından ayrıldı və görüşmələri qadağan edildi. 1533-cü ilin əvvəllərində Kral Henri hamilə olan məşuqəsi Anna Boleynlə nikahlandı və həmin ilin may ayında Kanterburi yepiskopu Tomas Kranmer kralın Ketrinlə olan nikahını ləğv etdi. Kral Henri İngiltərə kilsəsinin rəhbəri elan etdi və Roma papasını etibarsızlaşdırdı. Kraliça ünvanı Ketrindən alındı və ilk evliliyi səbəbilə Ueslin dul şahzadəsi ünvanı aldı. Beləliklə, 17 yaşlı Mariya da kralın qeyri-qanuni övladı elan edildi. Şahzadə yerinə, "Leydi Mariya" olaraq adlandırıldı və bütün ünvanlarını yenicə dünyaya gələn bacısı Şahzadə Elizabetə təhvil verildi. Mariyanın bütün saray əhli və xidmətçiləri vəzifədən alındı və özü də 1533-cü ilin dekabrında yeni doğulan bacısı Elizabetin yaşadığı saraya gətirildi.
Evliliyi
Mariya Ceyn Qrey və Kraliça Matildanın mübahisəli səltənətləri istisna olmaqla, İngiltərə tarixinin taxta çıxan ilk kraliçası idi. İngilis mülki hüququna görə, bir qadına məxsus olan bütün mülk və ünvanlar evlilik müddətində ərinə də aid edilməli idi. Bu səbəblə Mariyanın evlənəcəyi şəxs həm də İngiltərə kralı olmalı idi. Mariyanın babası Araqonlu Ferdinand və nənəsi Kastilyalı İzabella öz evlilikləri boyunca ölkələrinin suverenliyini qorumuşdular. İngiltərə tarixi isə ilk dəfə belə bir hadisə ilə qarşılaşmışdı.
Saxta hamiləlik skandalı
1554-cü ilin sentyabrında Kraliça Mariya heyzdən dayandı. Kökəlməyə və hər səhər ürək bulantıları ilə oyanmağa başladı. Bu səbəblə, həkimləri də daxil olma üzrə bütün saray əhli onun hamilə olduğuna inandı. Şayələr o qədər dəqiq idi ki, hətta parlament kraliçanın doğuşda ölməsi halında Filipin kral naibi elan edilməsi barədə qanun hazırlamağa başlamışdı. 1555-ci ilin aprelində Elizabet yaxın zamanda gözlənilən doğuma şahid olması üçün kraliçanın əmriylə ev həbsindən azad edilərək saraya gətirildi. Venesiya elçisi Govanni Mitçelə görə, Filip Mariyanın doğuş əsnasında vəfat eməsi halında onunla evlənməyi belə planlaşdırırdı. Ancaq bacısının əri Avstriya kralı Maksimilyana yazdığı məktublardan birində Filip, xanımının hamiləliyi ilə bağlı şübhələrini dilə gətirir.
İdeoloji siyasət
thumb|329x329px|Kraliça Mariya, 1554-cü il Mariyanın vaxtilə dayəsi olan Marqarita Polun oğlu Reqinald Pol isə 1554-cü ilin noyabrında Papanın İngiltərə səfiri təyin edildi. Rahib rütbəsinə yüksələn Pol, Tomas Kranmerin edamından dərhal sonra Kanterburi başyepiskopu olaraq vəzifələndirildi.
Xarici siyasət
İrlandiyanın tamamilə işğal edilməsi üçün Mariya və Filipin idarəsindəki müstəmləkə ordusu İrlandiyanın mərkəzində toplandı və burada ilk müstəmləkə qurumları hesab edilən kral və kraliçanın adına qraflıqlar təşkil edildi.
Matra (Formula-1 komandası)
Yarış tarixi
Matra, 1960-cı ildə Avropa və Fransa çempionatında, Formula 3 və Formula 2 yarışlarında, monokoka əsaslanan MS5 modeli ilə uğur qazanmışdır. Komanda Formula 1 yarışlarına 1968-ci ildən qatılmağa başladı, nə zaman ki, Stewart komanda üçün ciddi rəqib idi.Matra komandası Parisin cənub-qərbində yerləşən Vézizy-Villacoublay əyalətində  yaradılıb.
Antonio Kanova
Həyatı
Bundan sonra Kanova müstəqil fəaliyyətə başlayır və himayədarından Orfey və Yuridis heykəlinin sifarişini qəbul edir. İlk fiqur Yuridisi alov və tüstü arasında Aiddən ayrılarkən təsvir edib və 16 yaşı tamam olmamış tamamlayıb. Himayədarı və dostları tərəfindən böyük hörmət görən Kanova bu fəaliyyətindən sonra özünü böyük kütlə qarşısına çıxmağa hazır hesab edir.
Fransa və İngiltərəyə səfərlər
left|thumb|200px|Corc Heyter - Antonio Kanova 1817-ci ildə, Britaniya səfirliyi, Paris. Fəaliyyətinin ilk 15 ilində Kanova yuxarıda qeyd olunan xidməti işlərlə məşğul olub. Onun fikri tamamilə öz emalatxanasındakı fəaliyyətinə yönəlmişdi. Parisə, Vyanaya səfərlərindən, Florensiyada və İtaliyanın başqa bölgələrində qısa müddətli yoxluğundan başqa Romanı tərk etməmişdir. Onun öz sözləri ilə "Onun heykəlləri onun vətəndaş mövcudluğunun yeganə dəlilidir"
Yaddaqalan işləri
Kanovanın qəhrəmanlıq kompoziyaları, onun Meduzanın başı ilə Persey əsəri Almaniyadan qayıdışından qısa müddət sonra meydana çıxdı. İctimai rəyə görə bu iş indiyə qədərki antik əsərlər üçün ayrılan Vatikanın otaqlarının birinə yerləşdirildi.
1802-ci ildə Napaleonun şəxsi göstərişi ilə Kanova birinci konsulun büstünü hazırlamaq üçün Parisə qayıtdı. Rəssam səxavətlə qarşılandı və müxtəlif fərqlənmələrlə təltif edildi. Napaleon Mars sülh keşikçisi adlandırılan nəhəng heykəl dörd il ərzində tamamlana bilmədi. İmperatorun devrilməsindən sonra XVII Luis bu abidəni Britaniya hökumətinə təqdim etdi. Hal-hazırda abidə Londonun Hayd Park ərazisində Apsley evində saxlanılır.
Sumqayıt kanyonu
Fauna və flora
Kanyon ətrafı ərazilərdə çöl heyvanlarına rastlamaq mümkündür. Burada canavar, tülkü, çaqqal, dovşan kimi iri məməlilər yaşayır. Quşlardan qağayılar (Xəzər qağayısı, göl qağayısı) göyərçinlər (çöl göyərçini), sığırçınlar (sığırçın), qarğalar (boz qarğa, qara qarğa), sərçəkimilər (ev sərçəsi), qaratoyuqlar (qara qaratoyuq), vağlar (boz vağ), sağsağanlar (sağsağan) kimi quşlar yayılmışdır. Sürünənlərdən isə bataqlıq tısbağası, xəzər gekkonunu müşahidə etmək olar.
Canarium whitei
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şimal porsuğu (Marvel Comics)
Şimal porsuğu və ya Rosomaxa ,əsl adı Ceyms Houlet — Marvel Comics tərəfindən yaradılmış xəyali super qəhrəman. İlk dəfə 1974-cü ildə nəşr olunmuş "İnanılmaz Halk" komiksinin 180-ci buraxılışında peyda olmuşdur.
İt
Həyatları
Gündüz və gecə fəaldır. Qoxu hiss etmə və eşitmə duyğuları itidir. Görmə mexanizmi, sarı və mavi rəngləri daha yaxşı qəbul edə bilən quruluşdadır. Ağıllı olduğundan asan tərbiyə edilə bilər. Sahibinə bağlılığı ilə tanınır. Barmaqları üstündə qaça bilir və yaxşı üzür. Saatda 60 km sürətlə yol qət edə bilir.
Erkək itlər arxa ayaqlarından birini qaldıraraq sidik buraxarlar. Ağac kökü, qaya kimi yerlərə qoxulu olan sidiklərini edərək bölgələrinin sərhədlərini cizirlər. Daha sonra arxa ayaqları ilə öküz kimi təpinərək, sidik və nəcis qoyduğu yerə ayaqlarındakı bezdə olan hormonları buraxar. Bu hormonlar itin cinsiyyəti, yaşı, statusu və artma vəziyyəti kimi mövzularda digər itləri məlumatlandırmaq üçündür. Hər it qonşu itlərin qoxulu işarələrini tanıyar və bölgələrinə girməkdən çəkinər. İtlərin qoxu yaddaşı son dərəcə inkişaf etmişdir və yeni bir qoxunu aldıqdan dərhal sonra burnunu yalayaraq bu qoxunu yaddaşına həkk edir.
Bulbophyllum ranomafanae
(Bulbophyllum ranomafanae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Suqsvanq (şahmat)
Suqsvanq (zugzwang) — Şahmat termini
Seytnot (şahmat)
Düşünmək üçün vaxtın çatışmazlığı.
Ədəbiyyat (qəzet)
Tarixi
Ədəbiyyat qəzetinin saytı "edebiyyatqazeti.az" isə 2017-ci il mayın 26-dan fəaliyyətə başlayıb. Sayt “Ədəbiyyat qəzeti”nin materiallarını elektron mediaya daşıyır. Saytın redaktoru Mətanət Vahiddir.
Əlaqə
Baş redaktor: (+99412) 539 52 59
Şöbələr: (+99412) 538 03 17
Əmirəli Lahrudi
Həyatı
Əmirəli Lahrudi Əhmədoğlu 1924-ci ildə Meşkin mahalının Lahrud kəndində anadan olub. 1943-cü ildə Hizi Tudeyi İran təşkilatına üzv olub. 1944-ci ildə partiyanın şərqi Meşkin mahal komitəsinin sədri kimi çalışıb.
"Müqəddəs böyük Yekaterina" ordeni (Rusiya Federasiyası)
Ordeninin statutu
Müqəddəs böyük Yekaterina ordeni lentini sinənin sağ tərəfində Rusiya Federasiyasının digər dövlət mükafatları ilə birlikdə daşımağa icazə verilir.
4. Müqəddəs böyük Yekaterina ordeni lenti "Vətənə xidmətə görə" ordeni lentindən sonra yerləşir.
Frederik Ogüst Bartoldi
Bioqrafiya
Bartoldi 1834-cü ilin 2 avqustunda, Fransanın Elzas bölgəsinin Kolmar şəhərində anadan olmuşdur. Atasının ölümündən sonra ailəsi Paris şəhərinə köçmüş, lakin maliyyə vəziyyətinin yaxşı olması Kolmar şəhərindəki evdə də qalmağa imkan verirdi. Həmin ev 1922-ci ildən muzey kimi fəaliyyət göstərir. Parisdə o, Milli incəsənət məktəbində memarlıq ilə bərabər, rəssamlıq dərsləri almışdır.
Gözəldərə (Pəmbək)
Tarixi
Kənd İbrahim adlı xana məxsus olmuşdur. Ona görə də kənd İbrahimli də adlanırmış.
Əhalisi
1988-ci ilin noyabr ayının axırında Ermənistan dövləti kəndin sakinlərini qırğınlarla deportasiya etmiş və kəndə erməniləri yerləşdirmişdir. İndi ermənilər yaşayır.
Mobutu Sese Seko
Dəyərli və zəngin yeraltı təbii sərvətlərə sahib olan Konqo Demokratik Respublikası zəif idarəçilik və kütləvi korrupsiya səbəbindən sürətlə zəifləmiş və ölkə dünyanın ən kasıb ölkələrindən birinə çevirilmişdir. 1965-ci ildə hakimiyyətə gəlməsinə Qərb və ABŞ tərəfindən isti yanaşılan Mobutu, zaman keçdikcə bu dəstəyini itirmiş və bundan qısa müddət sonra hakimiyyətdən kənarlaşdırılmışdır.
Bulbophyllum ramulicola
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İsfəndiyar Vahabzadə
Ədəbi və elmi fəaliyyəti
1996-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
San-Benito qraflığı (Kaliforniya)
San-Benito — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 53,234 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Hollister şəhəridir.
Şamaxı
Tarix
Şamaxı şəhərindən şimal-qərbdə sıldırım dağın zirvəsində Gülüstan qalası ucalırdı. O, XII–XIII əsrlərdə Şirvanın Şamaxını müdafiə edən ən əlçatmaz və əzəmətli qalalarından olmuşdur. Şamaxıda aşkara çıxarılmış XI–XIII əsrlərə aid arxeoloji və numizmatik materiallar, burada zərb edilmiş çoxlu miqdarda sikkələr, bir sıra memarlıq abidələri, keramika qalıqları – bütün bunlar inkişaf etmiş orta əsr feodal şəhərində, Şirvanın ipəkçilik sənayesinin mərkəzində intensiv həyat getdiyini, müxtəlif sənət sahələrinin inkişaf etdiyini, həmin dövrdə Şamaxının iqtisadi və mədəni yüksəliş keçirdiyini göstərir.
Təbiət
thumbnail|Şamaxı süni meşəlik Şamaxı torpaqlarının təbii şəraiti lap qədim vaxtlardan insanlar cəlb edirdi. Bu rayonun özünəməxsus təbiəti, mülayim iqlimi, minqeral bulaqları ona xüsusi gözəllik bəxş edir. Burada havalar nə çox şaxtalı, nə də çox qızmar olur. Uca dağlar qoynundakı palıd, fıstıq və vələs meşələri, göz oxşayan yaşıl çəmənliklər və kol bitkiləri yazdan payıza qədər burada ecazkar bir mənzərə yaradır. Şamaxı rayonun ərazisində 50-dən çox adda dərman bitkiləri yetişir.
Yarasa (operetta)
Libretto
thumb|250px|Yarasadan bir səhnə
II Pərdə (Knyaz Orlovskinin sarayı, bal zalı)
Qonaqlar içib, rəqs edib əylənirlər. Milyonçu knyaz Orlovski darıxır. Artıq çoxdandır onu heç nə əyləndirmir. Falk elə bir əyləncə düzəldəcəyini, hətta kynazın üzündə gülüş oyadacağına söz verir. İda və Adel peyda olurlar. Falk Adeli məşhur rus aktrisası kimi cəmiyyətə təqdim edir. Ayzenştayn daxil olur. Falk onu isə fransız markiz Renar kimi təqdim edir. Ayzenştayn Adeli görüncə çaşıb qalır. Onun qulluqçusunun bala necə düşdüyünü soruşur. Lakin, knyaz və qonaqlar onun yanıldığını, Adelin tanınmış rus aktrisası olduğunu təsdiqləyirlər. Bala gələn həbsxana müdürü isə özünü fransız şevalyesi Şaqri kimi təqdim edir. Falk qonaqlara daha bir sürpriz təqdim edir. Bu maskalı naməlum macar qrafinyasıdır. Bu həqiqətdə isə Falk tərəfindən dəvət olunmuş macar qiyafətli Rozalindadır. Rozalinda saxta ad altında Ayzenştayına, Adelə və Franka təqdim ediləndə bir qədər duruxsa da büruzə vermir. Ayzenştayn ona məftunluqla vurulduğunu söyləyir və maskasını çıxarmağı təvəqqi edir. Rozalinda imtina edərək, onun cib saatını hədiyyə olaraq qəbul edir. Macar olduğunu sübut etmək üçün Rozalinda macar çardaşını oxuyaraq rəqs edir. Ayzenştayn yeni eşqdən çox məmnundur. Qonaqlara lətifələr söyləməklə onları əyləndirir. Falkın həyatında gülməli əhvəat danışır: kçən il maskaraddan sonra operada həddindən artıq içərək sərxoş olur ayaq üstə dura bilmir, onda o, onu mərkəzi meydandakı oturacaqlarda yatmaq üçün uzandırır. Gülməlisi onda idi ki, səhər ayıldıqdan sonra maskaradda geyndiyi yarasa qiyafətində evinə gedir. Bütün şəhər sakinləri ona baxıb gülmüşdür. Ayzenştaynın məzəli əhvəlatına knyaz Orlovski və Falk da qulaq asır. "İndi mənim tədbirlərim aydındır" — Falk deyir, "bu yarasanın alçaldılmasına qarşı bir qisasdır". Beləliklə bal sona çatır, qonaqlar ümumi parçanı ifa edirlər.
Əliyar Əmirov
Həyatı
Əliyar Əmirov 1925-ci ildə Biləsuvar rayonunda anadan olmuşdur. 1941-ci ildə həmin rayonun Ağalıkənd yeddi illik məktəbini bitirmişdir. II dünya müharibəsi zamanı 416-cı Taqanroq diviziyasında xidmət etmişdir.
Otto Liman fon Sanders
Həyatı
Müharibə başa çatdıqdan sonra müharibə cinayətləri işlədiyi iddiası ilə 1919-cu ilin fevralında Maltada həbs olunur. Həbs olunduqdan altı ay sonra azad olunur və elə həmin il Almaniya ordusundan ayrılır.
Skot Edkins
Xarici keçidlər
= Həmçinin bax =
Danton Jorj Jak
Danton Jorj Jak (d. 1759 – ö. 1794) — Böyük Fransa burjua inqilabı xadimi, yakobinlərin rəhbərlərindən biri.
Jan Jirodu
Həyatı
O, 1918-ci ildə ailə həyatı qurmuşdu və əsərlərinin əksəriyyətini müharibədən sonrakı dövrdə qələmə almışdır. İlk ədəbi uğurunu romanları vasitəsilə, xüsusilə də Siegfried et le Limousin (1922) və Eglantine (1927) əsərləri ilə qazanmışdır. Aktyor və teatr direktoru Lui Juve ilə 1928-ci ildə Juvenin Siegfriedi səhnə üçün hazırlaması ilə başlayan və davam edən əməkdaşlıq onu yazmağa həvəsləndirirdi. Lakin onu beynəlxalq səviyyədə tanıdan dram əsərləri idi. O, ingilis dilli cəmiyyətdə daha çox əsərlərinin Xristofor Fray (Troya müharibəsi baş verməyəcək) və Moris Valensi (Şeylunun dəliliyi, Su pərisi, Tilsimlənmiş, Bellakın Apollonu) tərəfindən mükafat qazanmış ssenariləri nəticəsində tanınmışdır.
Parisdə Passi məzarlığında dəfn edilmişdir.
Fateh Sultan Mehmet körpüsü
İkinci körpünün tikilməsinə səbəblər
1973-cü ildə tamamlanaraq istifadəyə verilən Boğaziçi körpüsü qısa müddətdə İstanbul sürücüləri üçün əvəzsiz oldu. İki tərəf arasındakı nəqliyyat asanlaşdıqca körpüdən əvvəlki dövrdə daha az məskunlaşan Anadolu tərəfi sürətlə məskunlaşmağa başladı. İlk körpünün inşası ilə İstanbulun ümumi əhalisi çox qısa müddətdə təxminən 350 min nəfər artdı.
Cümə məscidi (Şamaxı)
Şamaxı Cümə məscidi – Şamaxı şəhəri ərazisində yerləşən məscid. Azərbaycan Respublikasının ərazisindəki ən qədim məsciddir. Məscid Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli tarix-mədəniyyət abidəsi kimi qeydiyyata alınmışdır.
Məscid 743-744-cü illərdə inşa edilmişdir. Şamaxı cümə məscidi Cənubi Qafqazda Dərbənd cümə məscidindən (734-cü ildə inşa edilib) sonra ən qədim məsciddir. Orta əsrlərdə bir neçə dəfə bərpa edilmiş məscid 1856 və 1902-ci illərdə baş vermiş Şamaxı zəlzələləri zamanı dağılmış, birinci dəfə Qasım bəy Hacıbababəyov, sonra isə İosif Ploşko tərəfindən bərpa edilmişdir. 1918-ci ildə ermənilər tərəfindən yandırılmış məsciddə son restavrasiya işləri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamına əsasən 2010-2013-cü illərdə aparılmışdır.
İosif Ploşkonun restavrasiyası
1903-cü ilin oktyabr ayında Cümə məscidinin bərpası üçün ianə toplamaq üzrə Komitə təşkil olundu. Komitə qarşısında əsrlər boyu Şirvanın mövcudluğunun və böyüklüyünün simvolu olan yarıdağılmış məscidin qorunması kimi məsuliyyətli vəzifə dururdu. Ölçmə çertyojları və başqa materiallar olmadığına görə abidəni tam bərpa etmək müşkül idi. Başqa bir yol isə qədim bünövrə və qorunmuş hissələrin saxlanılması əsasında məscidin bərpa edilməsi idi. İnteryerini daxili məkana plastika cazibədarlığı, yüngüllük və prespektivlər verən tağlar, feska və arabeskalar bəzəyən, Şərqin bir çox dini tikililərindən fərqlənən məscidi unikal memarlıq abidəsi kimi qiymətləndirməyən Komitə ikinci variantı seçir. 1902-ci ildə “Kaspi” qəzetinin 215-ci sayında qəzetin müxbiri “Şamaxı” adlı məqaləsində yazırdı: ''“Məscidin hətta dağıntıları da özünə hörmət hissi oyadırdı. Ayrılmış divarlar başqa tikililərdə olduğu kimi parçalanmamış, onlar yıxılaraq bütöv bir daş kimi dururlar.”''
Memarlıq xüsusiyyətləri
Planın ümumi sxemi baxımından Şamaxı cümə məscidinə Dərbənd və Dağıstandakı cümə məscidləri daha yaxındır. Daxili məkanın üç hissəyə ayrılmasına görə Şamaxı cümə məscidi Orta Asiyanın (XI-XII əsrlər) bəzi məscid-namazgahlarına bənzəyir. Bu da öz növbəsində müsəlman ölkələri arasındakı əlaqə və qarşılıqlı təsiri göstərir.
Dara
Dara bu mənalarda gələ bilər:
Kübler-Ross modeli
Kübler-Ross modeli və ya qəmin beş mərhələsi, ölməktə olan insanların davranış ve düşünmə mərhələləri.
Benyamino Cili
Fəaliyyəti
1932-cü ildə İtaliyaya qayıtmış, əsasən, Roma səhnəsində (o cümlədən 2-ci dünya müharibəsi illərində) oxumuşdur. Avropa və Amerikada qastrolda olmuşdur (1930-cu ildən dəfələrlə "Kovent-Qarden" teatrında çıxış etmişdir). 1954-cü ildə opera səhnəsini tərk etmişdir.
Əbülqasim Xoyi
Həyatı
Onun Üsul elmində özünəməxsus metodu olmuşdur. Təsadüfi deyil ki, İran İslam İnqilabının lideri Ayətullah Xamenei onun haqqında deyir: "Biz, Mərhum Ayətullah Xoyiyə yalnız bir mərcəi-təqlid deyil, həm də böyük tədqiqatçı, pedaqoq və müəllif kimi baxırıq. Onun keçdiyi şərəfli həyat yoluna baxdıqda bir çox elmlərdə mütəxəssis olduğu tam aydın görünür".
Ayətullah Xoyinin ömrünün bərəkəti bu gün də İslam aləmində hiss olunmaqdadır. Günümüzdə ən böyük mərcəi-təqlidlər onun ömrünün bəhrəsidir. Belələrinə Ayətullah Seyid Əli-Hüseyn Sistani, Mərhum Ayətullah Cavad Təbrizi, Ayətullah Vəhid Xorasani və digərlərini nümunə göstərmək olar.
Sənə də qalmaz
İlk dəfə Rəşid Behbudov tərəfindən ifa edilmişdir. Sonralar Müslüm Maqomayev, Şövkət Ələkbərova, Lütfiyar İmanov, Rauf Atakişiyev, Faiq Ağayev, İran müğənnisi Sami Yusuf, Türkiyə müğənnisi Rafet El Roman və bir çox populyar müğənnilər tərəfindən ifa edilmişdir.
Dua Lipa
2020-indi: Future Nostalgia
Sənətçinin ikinci studiya albomu olan "Future Nostalgia" 27 martda çıxdı. Albomun 2 müxtəlif versiyası mövcuddur: Future Nostalgia, Future Nostalgia (The Moonlight Edition thumb|225x225px|Dua Lipa 2016-cı ildə
Şəxsi həyatı
Lipa 2019-cu ildə Anvar Hadid ilə münasibətə başlamışdır. Cütlük 2021-ci ildə ayrılmışdır.
Əsas sənətçi olaraq
Hotter than Hell — 2016
Ağ bәnövşә
Ağ bənövşə — Hündürlüyü 5–20 sm, uzun, nazik, sürünən yerüstü zoğları olan, kökümsovları nazik və ya qalıntəhər olan çoxillik gövdəsiz ot bitkisidir.
Yaşayış mühiti
Meşələrdə, kolluqlarda, meşənin kənarlarında, bağlarda rast gəlinir.
ABŞ milli parklarının siyahısı
Hər hansı bir ərazi milli park statusu alması üçün vacib şərtlərə cavab verməlidir. Bu kriteriyalara təbii gözəllik, geoloji quruluşlar, inanılmaz ekosistemlər və ziyarətçilərə turizm imkanı daxildir. Amma bu kriteriyaların hamısı bütün milli parklar üçün əhəmiyyətli deyil, hətta bəzi milli parklar bu kriteriyaların bir neçəsinə cavab vermir.
ABŞ-nin 50 ştatının ancaq 27-si milli parka sahibdir və iki milli park da (Amerikan Samoası Milli Parkı və Amerikan Virgin Adaları Milli Parkı) ştatlarda deyil, ABŞ-yə bağlı ərazilərdə yerləşir. Ən çox milli parka sahib ştat 9 milli parkla Kaliforniyadır. İkinci yerdə 8 milli parkla Alyaska ştatı, üçüncü yerdə 5 milli parkla Yuta ştatı və dördüncü yerdə 4 milli parkla Kolorado ştatıdır.
Xəritə
7px <span style="float:left; width:7px; height:7px; font-size:7px; line-height:7px; word-spacing:7px; cursor:pointer;"> 7px <span style="float:left; width:7px; height:7px; font-size:7px; line-height:7px; word-spacing:7px; cursor:pointer;"> 7px <span style="float:left; width:7px; height:7px; font-size:7px; line-height:7px; word-spacing:7px; cursor:pointer;">
Rövnəq Abdullayev
Həyatı
Rövnəq Abdullayev 1982-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna daxil olub. 1983–1985-ci illərdə Sovet Ordusunda hərbi xidmətdə olan Rövnəq Abdullayev, 1985-ci ildə V. V. Kuybışev adına Moskva İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna transfer olunub və 1989-cu ildə həmin institutu bitirib.
Fəaliyyəti
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 10 noyabr 2005-ci il tarixli 1147 nömrəli Sərəncamı ilə Rövnəq Abdullayev, ARDNŞ Prezidenti vəzifəsinə təyin edilib.
Satlec
Satlec çayı (aşağı axarlarda Pəncnad;, , , ) — Asiyada yerləşən çay Hind çayının ən iri qoludur. Çin ərazisindən başlayan çay Hindistan və Pakistandan axaraq Hind çayına tökülür. Öz başlanğıcını Tibet dağlarından hündürlüyü 4630 m yüksəklindən (Kaylas dağı və Manasarovar gölü). Uzunluğu 1536 km (1050 km Hindistan ərazisindən axır), hövzəsinin sahəsi 395 min. km² təşkil edir.
Nəfəs musiqi alətləri
Növləri
Bu alətlərin ilk sadə nümunələri eramızdan bir neçə min il əvvəl qarğı və qamışdan hazırlanmışdır. Bu ənənə dövrümüzə qədər yaşamış və bu gün də davam etdirilir. Hazırda bir neçə nəfəsli musiqi aləti: ney, tütək, musiqar, sümsü və onun növləri qarğı və qamışdan hazırlanır. Nəfəsli musiqi alətləri sümükdən, heyvanların buynuzundan, gildən, müxtəlif ağac növlərindən, mis və digər materiallardan da hazırlanır. Çağımızda hazırlanma materialına görə üfləmə alətlər iki yerə bölünür:
Olcay Kartari Raçed
Həyatı
Olcay Kartari 1950-ci ildə Türkiyənin Qars şəhərində dünyaya gəlib. Babaları Marneulidəndir – azərbaycanlıdır. Belə ki, Kartarinin babaları XX əsrin əvvəllərində Borçalıdan Qars şəhərinə köçmüşdür. Atası Həsən Kartari uzun illər Qarsda yerli təhsil şöbəsinin müdiri, eyni zamanda TRT Qars radiosunun solisti olmuşdur. Kartari ailəsində 5 övladdan ən böyüyüdür. Onun Əsgər, Çingiz, Yavuz və Həmid adlı 4 qardaşı var. İkinci qardaşı professor Əsgər Kartari Hacettepe Universitetində İnformasiya və kommunikasiya fakültəsinin dekanı olub.
Tın kilsəsi
Kilsə damının yaranma tarixi
Kilsənin damı olduqca netrivialdır. Çexiyada qarışıqlıq başlayan zaman Strdibralı Yakoubkanın başçılığı altında Hus davamçıları Tın kilsəsini ələ keçirə bilirlər. Bu səbəbdən də, məbəd daha sonralar "çaşniklərin" (papaqçıların) əsas kilsəsinə çevrilmişdi. Husitlər kilsə üçün yeni kahin seçirlər (1427-ci ildə). Bu postu arxiyepiskop Yan Rokitsian əldə edir. Husitlərlə gedən uzun müharibə bitdikdən sonra, sonuncu üsyançılar - Yan Roqaç və onun daha 50 həmkarını edam etmək tələb olunurdu. Ziqmundun əmri ilə kilsə damının tikintisi üçün yığılmış taxtadan Köhnə Şəhər meydanında dar ağacları hazırlanışdı. 20 ildən sonra həmin taxta materiallar yenidən aşkar edilir və o zaman hakimiyyətdə olan Çexiyalı kral Ladislav Poqrebekin fransız şahzadəsi Maqdalena ilə toyun qeyd edilməsi şərəfinə taxtların tribun üçün platforma olaraq xidmət göstərəcəyi təyin olunmuşdu. Lakin kralın ölümü səbəbindən təntənəli toy mərasimi insanların xülyasında elə arzu olaraq qalır. Və beləliklə, taxta materiallar nəhayət ki, uzun bir səyahəti başa vuraraq özünün təyin olunduğu yerə - yəni kilsənin tavanına geri qayıdır.
Kuzəy (Baltas)
Kuzəy — Başqırdıstan Respublikası nın Baltas rayonu nda yerləşən kənd. Kənd, Nijnekarışev kənd şurası nın tərkibindədir. 2010-cu ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndin əhalisi 127 nəfərdir.
Corc Amik
Yarış karyerası
Növbəti ildə, Corc, ilk yarışda son dövrədə qəzaya düşür. Daytona Beach-də yaralanan Corc Amik həlak olur. Bu yarış çempionatlar tarixində yeganə idi ki, bu ərazidə keçirilirdi.
Şıxbabalı türbəsi (Ağdam)
Tarixi
Abidənin üzərindəki kitabədən onun 1272-ci ildə tikildiyi aydınlaşır.
Aşıq Abbasəli
Həyatı
Aşıq Abbasəli 31 dekabr 1913-cü ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndində anadan olub. Şair Məmmədhüseynin nəticəsidir. 1941–1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində iştirak etmiş, orden və medallarla təltif olunmuşdur.
Aşıq Abbasəli müharibədən qayıtdıqdan sonra uzun müddət Gədəbəy rayonunda yaşamışdır. 1953-cü ildə ata-baba yurdu olan Göyçə mahalından həmkəndliləri və qohumları deportasiya olunduqdan sonra 1965-ci ildə Aşıq Abbasəli də Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndinə köçmüşdür.
BT group
British Telecommuncations (azərb. "Britiş Telekommunikeyşnzs") (BT Group, dünyanın ən böyük telerabitə şirkətlərindən biridir. Baş qərargahı İngiltərənin paytaxtı Londonda yerləşən şirkət 170-dən çox ölkədə xidmətlərini icra edir.
Fəaliyyət
BT aşağıdakı xidmətləri müştərilərə təklif edir:
Qəbələ rayonu
Qəbələ qədim dövrdə
Ərməniyyə mənbələrində Kapalak, ərəb-fars mənbələrində isə Qəbala kimi də adlandırılmışdır. Bu adlar sonrakı yazılarda Kəvələk, Qabala-Savar və nəhayət Qəbələ şəklində qeyd edilmişdir. Ərəb coğrafiyaşünası və tarixçisi Bəlazuri Qəbələni "Xəzər" kimi göstərmişdir. Bu da Xəzər tayfalarının Şimali zərbaycana gəlməsi və burada məskumlaşması ilə əlaqədər olmuşdur.
Fars mənbələrində həm də bu şəhərin Sasani şahı Qubad (488–531) tərəfindən salındığı göstərilir. Ancaq Qəbələ şəhərinin Albaniyanın ilk paytaxtı olması bu iddianı yalanlayır. Ancaq Qubadın dövründə Şəhər mədəni-ticari sahədə inkişaf etmişdi.
İlk orta əsrlər dövrü
Çaqqalı ərazisində yaşayış süquta uğradıqdan sonra Qəbələnin Səlbir və Qala hissələrində həyat canlanır.
Ticarət əlaqələri əsasən III–IV əsrlərdə Sasanilərlə aparılmışdır. Bunu ərazidən tapılan pul dəfinələri təsdiqləyir. Sasani pulları ilə yanaşı I–II əsardə kəsilmişParfiya və Roma pulları da tapılmışdır. VIII əsrdən etibarən əsasən Ərəb pullarından istifadə edilmişdir.
1976-cı ildə Çuxur Qəbələdə pul dəfinəsi tapılmışdır. Bu dəfinədə 53 ədəd gümüş pul tapılmışdır ki, bu pulların da 3 ədədi Rəvvadilər sülaləsindən Əbülhac Məhəmmədin, 4 ədədi Şəddadilər sülaləsindən Əli ibn Masanın, 45 əədədi həmin sülalədən Fəzil İbn Məhəmmədin, 27 ədədi isə Şirvanşahlardan Mansur İbn Yazidin adına kəsilmiş pullar olmuşdur.
Qəbələ XII–XVIII əsrlərdə
İbn əl-Əsirin məlumatına əsaəsən güman etmək olar ki ilk monqol hücumları dövründə Qəbələ yenə də gürcü dövlərinə tebe idi. 1222-ci ildə qıpçaqlar şəhəri mühasirəyə alıb tuturlar, soyub dağıdırlar və mahalı tamiylə qarət edirlər. Qıpçaqlar sonra Gəncəyə gedirlər. Görünür qıpçaqların hücumundan onra Qəbələ hakimi Şirvanşahların tebeliyinə keçməmişdir. Çünki Sultan Cəlaləddin 1225-ci ildə Arranı tutduqdan sonra həmin dövrdə hakimiyyətdə olan Fəribrüz İbn Quştasab dan hələ səlcuq soltanı Məlik şahın dövründəki şərtə uyğun olaraq xəzinəyə vergi göndərməsini tələb etdikdə Şirvanşah vəziyyətin ağır olduğunu "Qəbələ və Şəkinin üzərində hakimiyyətin itirilməsindən" şikayətlənmişdi. Cəlaləddin də tələb etdiyi vergini 100 mindən 50 minə endirmişdi. Bu da Qəbələ və Şəkinin nə qədər də önəmli olduqlarını göstərir.
Monqolların Azərbaycana sonuncu hücumu və monqol hakimiyyəti dövründə Qəbələ şəhərinin siyasi tarixinə aid məlumatlara təsadüf etmirik. Kırımskinin fikirlərinə görə monqol yürüşlərində Qəbələ o qədər də əziyyət çəkməmişdir və hər halda yer üzündən silinib getməmişdir.
I Şah Ismayıl Şirvana hücumu zamanı Şirvanşah Fərrux Yassar Qəbələyə qaçır və qoşunlarını toplayır. Bu fakt da sübut edir ki, Qəbələdə yaşayış var idi və güclü qala müdafiəsi də var idi. Döyüşün nəticəsi olaraq Fərux Yassar məğlub olur və Qəbələ Səfəvilər dövlətinin tabeliyinə keçir.
Çar İmperiyası işğalı və ADR
1841-ci ildə Çar Risiyasının Qafqazda apardığı islahatlar nəticəsində Azərbaycanda xanlıqlar ləğv edilərək Quberniya və qəzalarla əvəz olunmuş və bu dövürdə Qəbələ rayonu Yelzavetapol (Gəncə) quberniyasının Nuxa (Şəki) qəzasının tərkibinə qatılmışdır.
Relyefi
Qəbələnin müassir ərazisi təqribən 185 milyon il bundan əvvəl dəniz olmuş, şimaldan Şərqi Avropa və cənubdan Ərəbistan platformalarının toqquşması nəticəsində – Alp dağ əmələ gəlmə mərhələsində burada tədricən quru relyef formalaşaraq, 75–85 milyon il bundan əvvəl hazırkı relyef formaları yaranmışdır. 10–12 milyon il bundan əvvəl baş vermiş sonuncu materik buzlaşması ərazinin relyefnin, xüsusən də yüksək dağlıq hissənin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. Rayonun dağlıq hissələrində Mezazoy erasının Yura və təbaşir dövrünə aid şist, əhəng və qum daşlı suxurların kəskin parçalanması səciyyəvidir. Vəndamçayın dərəsində qum və sistlərlə yanaşı vulkanik süxurlarda yayılmışdır. Rayonun ərazisinin cənub – Məlikli və Hacallı düzlərində, Əmilli, kilisə Əmirvan dağlıq tirələrinin cənub yamacı, Surxayxan dağlarının isə cənub tirələri denudasiyon relyef formaları, yarğan, qobu şəbəkəsinin inkişafı ilə seçilir. Alazan-Həftəran vadisində isə akkumiliyativ çöküntülər, çay vadilərində gətirmə konusları, terraslar və s. ekzogen mənşəli relyef formaları üstünlük təşkil edir. thumb|231x231px|[[Azərbaycan su anbarları|Azərbaycanın böyük su anbarlarından biri olan Nohur gölü, həmçinin turizm məqsədilə də fəaliyyət göstərir.]] Ümumiyyətlə Qəbələnin ərazisi yüksək dağlıq sahələrindən vadilərinə qədər, çay dərələri ilə parçalanmış sıldırımlı dərin dərələrdən hamar səthli yaylalara qədər bütün dağlıq relyef formaları bir-biri ilə növbələşir. Respublkiamızın daxilində Böyük Qafqazın ən yüksək zirvələri: Bazardüzü, Tufandağ, Bazaryurd və Yan silsilərdə yerləşən Şahdağ zirvələri məhz Qəbələnin şimal sərhədlərində yerləşir. Həmçinin, Azərbaycan ərazisində olan 6 km2 dağ buzlaqları yalnız bu zirvələrdə mövcuddur. Rayonun relyefində onun mərkəzi hissəsini qərbdən şərqə kəsib keçən, eni 18–20 km olan Alazan-Həftəran vadisi, cənubda yerləşən Əmilli, Gədik, Qızlar qalası və Əmirvan dağları köndələn dərə ilə ayrılan, qədim Qəbələ elinin adını yaşadan Şəki-Qəbələ yaylası başlıca yer tutur. Şəki yaylasının Şirvan düzündən Surxayxan alçaq öndağlığı ayırır.
Fauna
Rayonun meşə və düzləri təbii landşaftdan asılı olaraq müxtəlif heyvan və quş növləri ilə zəngindir. Bunlardan maral, dağ keçisi, dağ kəli, cüyür, ayı, canavar, vaşaq, meşə pişiyi, dələ, tülkü, çöl donuzu, dovşan, adi və oxlu kirpi və s. heyvanları, Qafqaz uları, sultan toyuğu, qırqovul, kəklik, turac, bağ toyuğu, çöl göyərçini, qartal, qarğa, köçəri quşlardan vağ, hacıleylək, qızıl qaz, ördək və s. bu yerlərin daimi sakinidir. Çöl və düzlərdə, xüsusən Qəbələ yaylasında sürünənlərin müxtəlif növləri, o cümlədən yüksək keyfiyyətli zəhəri ilə tanınan Tosik gürzəsi yaşayır.
Qoruq və yasaqlıqlar
Rayonun cənub sərhəddində 1958-ci ildə 22.400 ha sahədə arid dağ meşə və kol landşaftını mühafizə etmək məqsədi ilə Türyançay Dövlət Təbiət Qoruğu, 1961-ci ildə qoruğun Qəbələ rayonuna daxil olan 6.994 hektar sahəsi qoruq ərazisindən ayrılaraq Qəbələ meşə təsərrüfatı left|thumb|228x228px|Rayonun yeganə yasaqlığı olan [[Qəbələ Dövlət Təbiət Yasaqlığının girişi.]] idarəsinin nəzarətinə verilmişdir. Hazırda Türyançay Dövlət qoruğu rayonun cənub-qərb sərhəddini təşkil edir. Rayonun şərq sərhəddində, Bakı-Qəbələ şose yolunun üstündə 1981-ci ildə 5.878 hektar sahədə, düzən meşə landşaftının və xallı maralın mühafizə olunması üçün yaradılmış İsmayıllı Dövlət Təbiət Qoruğu yerləşir.
İqtisadiyyatı
thumb|237x237px|Rayonun yeganə hava limanı olan [[Qəbələ Beynəlxalq Hava Limanı]] İldən-ilə Qəbələ rayonunun sosial-iqtisadi inkişafı güniş vüsət almaqdadır. İstər iqtisadiyyatın ayrı-ayrı sahələri üzrə, istərsə də ümumi məhsul istehsalına görə qazanılan göstəricilər əvvəlki illə müqayisədə xeyli yüksəkdir. Bütün bunlar isə əhalinin rifahının yaxşılaşmasına ciddi şəkildə təsir edir. Rayonda fəaliyyət göstərən konserv zavodu, limonad fabriki, Beltman piano fabriki, meyvə və tərəvəzlərin çeşidlənməsi üçün soyuducu anbarlar, süd, üzüm, fındıq emalı və xalçaçılıq müəssisələri, çörək, lift, kərpic və beton zavodları rayonun iqtisadiyyatında müstəsna rol oynayır. Tarixi abidələri ilə şöhrət tapmış Qəbələ rayonu çox böyük rekreasiya və turizm imkanlarına malikdir.
Turizm
Rayonun ekzotik təbiəti ilə təmasda olmaq, möcüzəli Azərbaycan mətbəxinin nemətlərindən dadmaq və mənalı istirahət etmək üçün Qəbələyə gələn yerli və xarici turistlərin sayı ildən-ilə artır. Bu gün Qəbələdə irili-xırdalı 100-dən artıq turizm obyekti fəaliyyət göstərir. Son illər ərzində Qəbələdə müasir turizm obyektlərinin sayı 5 dəfə artaraq 18-ə çatmışdır. thumb|Qəbələ Musiqi Festivalının bağlanışı Nadir təbii iqlim şəraiti, mineral bulaqları, dağlıq landşaftı ilə seçilən, tarixi İpək Yolunun üstündə yerləşən, qədim Qafqaz Albaniyasının paytaxtı olan Qəbələ şəhərinin qalıqları ilə şöhrət tapmış rayonda həm də böyük turizm imkanlarından bacarıqla istifadə edilməsi özəl sektorda turizm-istirahət komplekslərinin sayının sürətlə artmasına səbəb olmuşdur. Çuxur Qəbələ kəndində yerləşən qədim Qəbələ şəhərinin qalıqları, rayonun müxtəlif yerlərindəki daş kurqanlar, Həzrə kəndindəki türbə kompleksi, Nic qəsəbəsindəki nekropol, Heydər Əliyev muzeyi, tarix-diyarşünaslıq muzeyi, İ. B. Qutqaşınlının xatirə muzeyi, Şəhidlərin xatirəsi muzeyi turistlər tərəfindən ziyarət edilən ən məşhur abidələrdəndir. Qəbələdə qış turizminin inkişafı üçün layihə həyata keçirilir. Dağlarda xizək sürmək və digər qış idman növləri ilə məşğul olmaq üçün istirahət və əyləncə obyektləri tikilir.
Bu gün qədim Qəbələ özünün ikinci gənclik dövrünü yaşayır və tədricən keçmiş şöhrətini özünə qaytarmaqdadır. Bunu hər il Qəbələdə keçirilən beynəlxalq səviyyəli tədbirlər də bir daha təsdiq edir. Bir sözlə, son illərdə Qəbələ sürətlə inkişaf edərək Azərbaycanın ən gözəl turizm şəhərlərindən birinə çevrilmişdir.
İdman
thumb|218x218px|[[Qəbələ FK-nın stadionu.]] Respublikamızın bütün bölgələrində olduğu kimi Qəbələ rayonunda da müasir idman quğuları və nəhəng idman obyektləri fəaliyyət göstərir. Qəbələ Olimpiya İdman Kompleksi, Qəbələ FK-nın stadionları, Cıdır Kompleksini, Atıcılıq Mərkəzini, həmçinin tikintisi davam etdirilən Tufandağ dağ-xizək kompleksi və Golf Resort idman və istirahət mərkəzini nümunə göstərmək olar. Bunlarla yanaşı Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən hər il orta məktəblərin idman meydançaları və idman qurğuları əsaslı təmir edilir, istifadə müddətini başa vurmuş qurğular yeniləri ilə əvəz olunur. İldən-ilə rayonun kənd və qəsəbələrində məktəblərin idman zalları əsaslı təmir edilir və yeni zallar tikilir. Həmçinin idman sahəsində keçirilmiş çoxlu sayda tədbirlər idmançılarımız üçün əhəmiyyətli olmuş, onlar atletika, cüdo, futbol, voleybol, şahmat, sərbəst güləş, taekvondo, kikboksinq, karate, döyüş növləri üzrə respublika çempionları, beynəlxalq yarışların qalibi olmuşlar. left|thumb|[[Qəbələ FK-nın avtobusu.]] Bununla yanaşı rayonda bir çox beynəlxalq və respublika səviyyəli yarışlar: Off-road avtomobil yarışı üzrə Beynəlxalq turnir, 17 ölkədən 20-yə yaxın komandanın iştirak etdiyi Ulu öndər Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr edilmiş Beynəlxalq velosiped turniri, 15 yaşa qədər futbolçulardan ibarət komandalar arasında 6 Avropa klubunun qatıldığı Qəbələ Kuboku Futbol turniri, Olimpiya yol yürüşü adlı kütləvi-idman tədbiri, velosiped üzrə Azərbaycan çempionatı, oyun festivalı və s. keçirilmişdir. Rayonda idmanın maddi-texniki bazası möhkəmləndikcə sərbəst güləş, boks, taekvondo və başqa idman növləri üzrə Azərbaycan yığma komandaları təlim-məşq üçün Qəbələyə gəlirlər. right|thumb|[[Qəbələ Olimpiya İdman Kompleksi.|223x223px]]
"Qəbələ" qəzeti
İndi qəzetə əvvəllər redaksiyada şöbə müdiri və məsul katib vəzifələrində çalışmış Nadir Atakişiyev rəhbərlik edir.
Müqəddəs İttifaq
[[Fayl:Map of the Holy Alliance (1840).svg|thumb|" Monarxların və xalqların Müqəddəs İttifaqı" sazişini imzalayan ölkələr.
Yaradılması
1815-ci il 26 sentyabrda Rus çarı I Aleksandr, Avstriya imperatoru I Frans və Prussiya kralı III Fridrix Napoleonun məğlubiyyətinin ardından II Paris sülhü zamanı İttifaq yaratdılar. Siyasi və ictimai həyatda Xristianlıq prinsiplərinə bağlılığı gücləndirməyi qarşısına məqsəd qoydan "Monarxların və xalqların Müqəddəs İttifaq"a Çar Aleksandr başçılıq etməyə başladı.İngiltərə əvvəlcə faktiki olaraq onun bütün işində iştirak edirdi. İttifaq Avropada əmin-amanlıq xatirinə hər hansı inqilabi çıxışı silahlı şəkildə yatırmağa hazır idi. Sonradan İngiltərə vəliəhd şahzadəsi, Osmanlı padşahı və papa istisna olmaqla bütün Avropa hökmdarlarının qatıldıqları ittifaq çox təsirli olmadı. Avstriya Xarici işlər Naziri Şahzadə Klement Metternix və İngiltərə xarici işlər naziri Vikont Kastlereağ isə Müqəddəs İttifaqın əhəmiyyətsiz və keçici bir birlik olaraq qiymətləndirmişlər.
Tolmaçova bacıları
Tolmaçova bacıları Moskvada keçirilən 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin 1-ci yarımfinalının açılışında iştirak etmişdirlər.
Mehmanxana
İnn
Əvvəllər bəzi otaqlar belə adlandırılırdı, həmin yerlərdə barlar var idi, müştərilər çoxlu alkoqolul içkilər qəbul etdikdən sonra burada gecələməyə üstünlük verirdilər, çünki onların evlərinə getməyə halı qalmırdı. Artıq bu kimi hotellərdə köklü dəyişikliklər olmuşdur, məsələn Holiday İnn bunun əsas göstəricisidir. Restoran və bar inn böyük kütlə üçün açılmışdır, burada istənilən qədər siqaret çəkmək və pivələnmək olar. Lakin maraqlısı ondadır ki, bu yerlərin otaqları da keyfiyyətli olur, ev kimi rahat və xidmət yüksəkdir, səhər yeməkləri isti və dadlıdır. Avropalılar xüsusən də gənclər bəlkə də bu səbəbdən xüsusi gecələri burada keçirməyə üstünlük verirlər.
SPA
Qərbdə SPA otelləri dörd və beş ulduzlu olur, olduqca bahalıdır, Şərqdə xüsusən Tailandda beş ulduzlu otellərdin verdiyi xidmətləri üç ulduzlu otellərdə görə bilərsiniz. SPA – nın qiyməti adətən hazırlanmış paketə daxil edilmir, lakin bəzən altı günlük kursu bura daxil edirlər. Hətta həmin paketi almayaraq, əla xidmətdən və otelin digər təkliflərindən maksimum yararlana bilərsiniz. Bu kimi yerlər yüksək standartları sevən şəxslərə təklif edilir.
Dəvə
Həzm sistemi
Dəvələrin həzm sistemi səhradakı məhdud qida müxtəlifliyinə uyğun yaradılmışdır. Dəvələr yem tapmadıqda qida hesab olunmayan kauçuk, tikan kimi maddələr yeyirlər. Güclü dişləri, yarıq üst dodaqları və xüsusi ağız quruluşu sayəsində belə maddələri asanlıqla yeyə bilirlər. Əlbəttə, hər şeyi həzm edən güclü mədələri də buna kömək olur. Mədə seliyinin parçalayıcı təsiri ilə ən bərk maddələri də həzm edirlər. Digər məməlilərin mədəsi 1 kameralı olur, dəvələrin isə mədəsinin 800 kamerası var. Qida və su bu kameralarda saxlanılır. Bundan əlavə, dəvələr mədələrindəki həzmə kömək edən bakteriyalar vasitəsilə digər canlıların həzm edə bilmədiyi sellülozanı asanlıqla həzm edirlər. Normal şərtlərdə gündə 30-50 kilo qida qəbul edən dəvələr çətin şəraitdə gündə sadəcə 2 kq quru otla bir ay yaşaya bilirlər.
Nəqliyyat vasitəsi kimi
1826-1828-ci illər Türkiyə-Rusiya müharibəsi zamanı çar ordusu öz ordusunu yük heyvanları ilə təmin etmək üçün Azərbaycanda yerli əhalidən çoxlu miqdarda dəvə, at və öküz almışdı.
Yakob Bernulli
Yakob Bernulli (6 yanvar, 1654, İsveçrə – 16 avqust, 1705, İsveçrə) — isveçrəli riyaziyyatçı, İohann Bernullinin qardaşıdır; Leybnisin sonsuz kiçik kəmiyyətlərin hesablama üsullarını inkişaf etdirmişdir; ehtimal nəzəriyyəsinin əsasını qoymuşdur; böyük ədədlər qanununu ən sadə hal üçün isbat etmişdir; variasiya hesabının yaradıcılarından biridir.
Kseniya Sitnik
2005-ci il Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində Belarusu "Мы вместе" ("Biz birlikdə") mahnısı ilə təmsil etmiş və qalib olmuşdur.
Lenin heykəli (Volqa-Don kanalı)
Texniki məlumatlar
Heykəldə Anavətən çağırır heykəlində olduğu kimi beton və burazların kombinasiyasından istifadə edilib. Heykəlin ümümi yüskəkliyi altında yerləşən beton təməl ilə birlikdə 57 metrdir.
Mirzə Ələsgər Xoyi
Mirzə Ələsgər Хоyi-Məşrutə hərəkatının fəallarından biri.
Lama (heyvan)
Lama (Lama glama) – dəvəkimilər fəsiləsinə aid cütdırnaqlı məməli heyvan növü.
Sindesmologiya
İnsan skletini təşkil edən sümüklər iki üsulla birləşir:
Oynağın quruluşu
Oynaq səthlərinin forması oynaqda əmələ gələn hərəkətlərdən asılıdır. oynaq səthlərindən biri çıxıq digəri isə batıq olur. Çıxıq səth oynaq başı —, batıq səth oynaq çuxuru — adlandırılır. Oynaq səthi nə qədər böyük olarsa bir o qədər də istinad artır və oynaq möhkəmlənir. Oynaq səthləri oynaq qığırdaqğı ilə örtülü olur. Oynaq qığırdaqğı —  əksərən elastikliyi ilə seçilən gialin, ancaq bəzi hallarda möhkəmliyi ilə fərqlənən lifli qığırdaqdan əmələ gəlir. Gicgah-çənə və döş-körpücük oynağı səthləri lifli qığırdaqla örtülmüşdür.
Clear (Unix)
clear — Unix əməliyyat sistemlərində ekranı (terminalı) təmizləmək üçün istifadə olunan komandadır.
Gürcüstan Parlamenti binası
Gürcüstan Parlamenti binası — Tbilisi şəhərində yerləşən və Gürcüstan Parlamentinin toplaşdığı binadır. Bina, Rustaveli prospekti 8 ünvanında, Mtatsminda dağının ətəyinə yaxın yerləşir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kompleks iki binadan ibarətdir. Ərazinin yuxarı hissəsində yerləşən bina 1933–1938-ci illərdə Viktor Kokorin və Georgi Lejavanın layihəsi əsasında inşa edilmişdir. Ərazinin aşağı hissəsində yerləşən bina isə Rustaveli prospekti boyunca uzanmaqla, Kokorin və Lejavanın Vladimir Nasaridzenin iştirakı ilə hazırladığı layihə əsasında inşa edilmişdir. Hər iki bina fəvvarələr və pilləkənləri olan həyət vasitəsiylə əlaqələndirilmişdir.
Miologiya
Miologiya ( — əzələ + — elm) — anatomiyanın bir şöbəsi olub əzələlərin quruuşunu və funksiyasını öyrənir. Müasir miologiya özündə anatomiyanı, fiziologiyanı və klinik təbabəti birləşdirir. Mialogiya şöbəsi anatomiya nizamnaməsinə görə angiologiya, nevrologiya və topoqrafik anatomiya şöbələri ilə sıx əlaqəli öyrənilir. Miologiya dayaq-hərəkət aparatında hərəkətin törəməsinə səbəb sinir sisteminin oyanmaısı nəticəsində sklet əzələlərinin yığılmasıdır.
Biqilde (Baltas)
Biqilde — Başqırdıstan Respublikasının Baltas rayonunda yerləşən kənd. Kənd, Nijnekarışev kənd şurasının tərkibindədir. 2010-cu ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndin əhalisi 232 nəfərdir.