cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frauenkirxa (Drezden)
İlkin planlar
Ənənəvi olaraq 31 oktyabr tarixində Şərqi Almaniyanın bütün vilayətlərində qeyd edilən Reformasiya günündə, sadə drezdenli dantist Günter Foyqt Saksoniya yevangelik-lüteran kilsə icmasının rəhbəri olmuş Yohannes Hempelə, Frauenkirxanın bərpa edilməsinin nə qədər mühüm addım olacağı haqqında bəhs edən "Açıq məktub" yazır (həmin dövrdə Almaniya Demokratik Respublikasında iqtisadi, siyasi və ictimai həyatda baş verən mənfi dəyişikliklər ilkin mərhələdə bir çox vətəndaşın ölkəni tərk etməsinə səbəb oldu, daha sonra isə dövlət Almaniya Federativ Respublikasına birləşdirildi. Məhz bu üzdən də, sadə dantistin bu cür cəsarətli məktubu digər sakinlər arasında da yaranmış böhrandan çıxış yolu kimi qiymətləndirildi). Eyni düşüncə tərzinə malik Drezden sakinlərinin içərisindən, daha sonralar ilahiyyatçı alim Karl-Lüdviq Hox tərəfindən "Drezden çağırışı" adlandırılacaq özəl qrup formalaşdırılır; onlar alimlə birlikdə mütəmadi olaraq Frauenkirxanın aqibəti barəsində dəirmi masa arxasında geniş müzakirə aparırlar. Nəhayət bu müzakirələrin sonunda kilsənin bərpa edilməsi barəsində yekdil qərar qəbul edilir və dini abidənin bərpa edilməsi haqqında olan bu yardım çağırışı 12 fevral tarixində bütün dünya ölkələrinin filantroplarına ünvanlanır.
Planlaşdırılan yenidənqurma işlərinə reaksiya və maliyyələşdirilmə
Mütəmadi olaraq hər hansı bir işin yerinə yetirilməsi üçün lazımi pul məbləğinin çatışmazlığı probleminin daim aktual olmasına baxmayaraq, layihə bütövlükdə fasiləsiz şəkildə həyata keçirilirdi. Dresdner Bank demək olar ki, 1995-ci ildən bəri "donor sertifikat kampaniyalarından" topladğı 70 milyon avro vasitəsilə yenidənqurma xərclərinin yarıdan çoxunu maliyyələşdirməyə müvəffəq olmuşdur. Bankın özü, o cümlədən onun əməkdaşları tərəfindən ianə edilmiş pul vəsaiti ilə birgə, ümumilikdə əlavə 7 milyon avro kilsənin bərpasına ayırmışdır. Həmçinin Almaniya və digər Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərən 16 assosiativ şirkət nümayəndələri tərəfindən regional səviyyədə kilsənin yenidən qurulması üçün maddi yardım ayrılmışdır.
1996–2005-ci illər arasında kilsənin yenidən inşası
Xarabalıqların bərpa edilməsi məqsədilə, 4 yanvar 1993-cü ildən etibarən salamat qalmış hər bir daşın millimetr dəqiqliyi ilə ölçülməsi və üç ölçülü modellərin hazırlanması işləri həyata keçirilmiş, gələcək binanın ölçülərinə müvafiq olaraq bərpa planı hazırlanmışdır. Xarabalıqda aparılan qazıntı işləri zamanı, dağıntıların altından böyük katakombalar aşkar edilmişdir. İstifadəyə uyğun olan bütün daşlar kataloqlaşdırılaraq saxlanmış və xüsusi kompüter proqramı vasitəsi ilə onların gələcək kilsə divarlarındakı yerləri müəyyən edilmişdir. Dağıntılar içərisindən təkrar istifadəyə yararlı olan 8000-dən artıq detal aşkar edilmişdir; onlardan təxminən 3539 ədəd daş parçası kilsənin bərpası zamanı fasada əlavə olunmuşdur. Xarabalıqların içərisindən aşkar edilmiş və qısa olaraq "Şmetterlinq" (yəni kəpənək) adlandırılmış yekparə daş parçasının ağırlığı 95 ton idi və bir zamanlar zəng qülləsinin günbəzində yerləşirdi. Arxeoloji qazıntılar zamanı daş qalıqların təmizlənməsi və bərpa işlərinin icrası və açıq inşaat meydançanın formalaşdırılması məqsədilə, inşaat sahəsinin süxur qatı təxminən 11 mm qədər qaldırılmışdır. Hər bir qədim daş qalığı özünəməxsus formaya malik olduğu üçün bərpa zamanı onların lazımi yerə yerləşdirilməsi böyük səbir tələb edirdi. İstifadəyə yararlı olan hər bir daş parçası öncədən ölçülmüş, kataloqlaşdırılmış və xüsusi jurnalda qeydlənmişdir. 3D formatda daşları ekran ətrafında hərəkət etdirməyə imkan verən kompüter proqramı memarlara hansı daşların hara yerləşdirilməsini tapmağa və daşların bir-birinə uyğunlaşdırılmasını təmin etməyə kömək edirdi. İnşaatçılar rəsmlərin rəngini və boyaların tərkibini (XVIII əsrə kimi müxtəlif rəngləri almaq üçün yumurta və sair təbii vasitələrdən istifadə olunurdu) dəqiqləşdirmək üçün kilsənin minlərlə fotolarından, kilsə xadimlərinin xatirələrindən və kilsə rəsmilərinin fikirlərindən yararlanmışdılar.
Yeraltı hissəsi
Kilsə zirzəmisində dünyaca məşhur Nagelkreuz (yəni Mismar xaçı) surəti yerləşir; əslən taxtadan olmuş bu xaç bir vaxtlar Koventri şəhərinin baş kafedralını zirvələyirdi. Lakin alman təyyarələri tərəfindən aparılan intensiv bombardman nəticəsində həmin kafedral güclü dağıntıya məruz qalır, kilsə qülləsini bəzəyən xaç isə, ətrafda tüğyan edən yanğın səbəbindən yaranmış yüksək temperaturdan əriyir. Dağıntıları təmizləyən kilsənin baş keşişi Riçard Hovard əyilərək yerdən üç böyük dəmir mismarı götürür və barışıq əlaməti kimi, onları birləşdirərək kilsə üçün yeni xaç hazırlayır. Müharibədən sonra Koventri xaçı barışıq və dinlərarası anlaşma rəmzinə çevrilir və Drezden şəhərinin "Nagelkreuz" təşkilatının üzv şəhəri elan edilməsi nəticəsində, həmin xaçın surəti Koventri yepiskopu tərəfindən Frauenkirxaya bağışlanır.
Günbəz
Mürəkkəbləşdirilmiş günbəzin tikintisi zamanı (xüsusilə də zınqırovabənzər inşaat konstruksiyalarının yaradılması zamanı) yalnız yeni qumdaşı blokları fiziki və konstruktiv mülahizələr ilə tikinti üçün istifadə oluna bilərdi. Qövsi şəkildə yerləşdirilən günbəzin daşları daim güclü şaquli təzyiqin təsirinə məruz qalırlar. Kilsədə baş vermiş yanğın və onun ardınca formalaşmış yüksək temperatur səbəbindən bir çox daş parçalarının səthi mikroskopik çatlar ilə örtülmüş və buna görə də bərpaçılar bu daşların əvvəlki tək davamlılıq və sarsılmazlıq qabiliyyətlərinə dair şübhə etdikləri üçün onların təkrar istifadəsində heç bir riskə getməməyi qərara almışdırlar.
Günbəzin yaradılması çərçivəsində Almaniyanın TUD və KİT Universitetlərində iki il ərzində geniş tətqiqat proqramı reallaşdırılırdı. Misal olaraq qeyd etmək lazımdır ki, daşların arasından kilsənin interyerinə yağış sularının daxil olmaması üçün sement məhlulunda həll edilə bilən kəsəksiz yeni qarışıqlarının tətbiq olunması ehtiyacı duyulurdu. Yeni günbəzin divarlarının maksimal qalınlığı cəmi 1,75 metr təşkil edirdi. Artıq XVIII əsrdə zınqırovabənzər günbəzin üzərində mis dam örtüyünün quraşdırılması planlaşdırılırdı, lakin o dövrdə bu materialın külli miqdara başa gələcəyini hesablayan şəhər şurası sonda bu ideyadan imtina etməyə məcbur olmuşdur. Günbəzin aşağı seqmetinin səthi hissəsi poliuretan materialı ilə örtülmüşdür (o, daş bloklarının çatqılarından suyun içəriyə daxil olmasının qarşısının alınması məqsədilə yaradılmışdır). Şteffen Höppner tərəfindən hazırlanmış və üç ədəd siferblata malik olan kurant saatı Frauenkirxanın inşa edilməsi ilə paralel şəkildə 11 aya hazır olmuş və künc qüllələrini birinə quraşdırılmışdır. Orjinal saat mexanizmi 1919-cu ildə "Saksoniya İsveçrəsi" adlandırılan bölgənin Lomen kommunasında istehsal edilmişdir. Künc qülləcikdə yerləşən saatın üzərinə zaman oxları və böyük 12 saatlıq siferblat bərkidilib. Nabat mexanizmlərindən biri hər saat, digəri isə saatın dörddə birində melodik zəng çalır. Xristianlığın ən mühüm günlərindən birisi olan Pentikost bayramı zamanı saat mexanizmi təntənəli şəkildə qülləcikdə quraşdırılmışdır (saatın sınaq buraxılışı altı həftə boyunca davam edirdi). Saatın bərpa edilməsi Almaniyanın lüks xronometrləri və bəzək saatları üzrə ixtisaslaşdırılmış məşhur Gerhard D. Wempe şirkəti tərəfindən maliyyələşdirilirdi.
Orqan
1732–1736-cı illədə İohann Qottfrid Zilbermann kilsə üçün 3 manuallı və 43 registerli Orqan hazırlamışdır. 1945-ci ildə kilsənin bombalanması nəticəsində orqan tamamilə məhv edilmişdir. Hal-hazırda orqan tamamilə bərpa olunub. Ümumilikdə Drezden Frauenkirxasında bu cür möhtəşəm və gözəl musiqi alətinin quraşdırılmasında Georq Berin və Yohann Kristian Faygenin böyük təşəbbüsü vardır. Yeri gəlmişkən, tezliklə bu orqanın açılışından sonra dahi alman bəstəkarı və orqan musiqiçisi İohann Sebastyan Bax burada öz konsertini təşkil edir.
Kirpi (jurnal)
Əməkdaşlar
Cəsarətli yazıları ilə oxucuların rəğbətini qazanmış S.Vurğun, S.Rüstəm, S.Rəhimov, Ə.Vəliyev, İ.Şıxlı, Ə.Vahid, N.Arif jurnalla yaxından əməkdaşlıq etmişlər.
Brüssel fond birjası
Tarixi
1801-ci ildə yaranmışdır.
Şayler Kolfaks
Həyatı
thumb|left|230px|Şayler Kolfaks
Salman bin Əbdüləziz əs-Səud
Salman bin Əbdüləziz əs-Səud (الأمير سلمان بن عبد العزيز آل سعود, ) — Səudiyyə Ərəbistanı kralı.
Aqiyə Zaqrebelska
Aqiyə Zaqrebelska (qızlıq soyadı Axundova) — Ukrayna Dövlət İcraçıları Xidməti rəisinin birinci müavini. A. Axundova Maydan hərəkatı iştirakçılarının hüquqlarının aktiv müdafiəçisi olub.
Sakit okean ağqabıq paltusu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Nikeya imperiyası
Nikeya İmperiyası — IV Xaçlı yürüşü dövründə səlibçilərin 1204-cü ildə Konstantinopolu ələ keçirib burada Latın imperiyasını qurması ilə ona qarşı qurulan ortodoks, yunan dilli Bizanslı əsilzadələrin Egey dənizi sahillərində qurduqları ən böyük imperiya Nikeya imperiyası idi. İmperiya 1204–1261-ci illərdə mövcud olmuşdur. Paytaxtı Nikeya (İznik) şəhəri idi.
Yaranması və I Teodor Laskaris
Nikeya imperiyası ilə eyni zamanda Bizans torpaqlarında digər müstəqil və vassal dövlətlər yaranmışdır. Bu dövlətlər aşağıdakılardır:
Beynəlxalq Elmi Araşdırmalar Jurnalı
İcmal məlumat
Məqalələr yalnız beynəlxalq ekspertlər qrupu (Redaksiya heyəti) tərəfindən ən azı 2 dəfə yoxlanıldıqdan sonra dərc üçün təsdiqlənə bilər. Akademik və professorlarla yanaşı elmin müxtəlif sahələrində tədqiqat aparan gənc aspirant və doktorantlar, tədqiqatçılar da jurnalın müəllifi ola bilərlər. Məqalələr MS-Word proqramı vasitəsilə hazılanmalı, surəti çıxarılmalı və redaksiyaya təqdim olunmalıdır. Redaksiya məqalələri elektron poçt vasitəsilə də qəbul edir. Bunun üçün müəlliflər məqalələrini Müəlliflər üçün müəyyənləşdirilmiş beynəlxalq qaydalara uyğun şəkildə tərtib edərək edit@ijar.lit.az ünvanına göndərməlidirlər. Redaksiya heyəti jumalın tələblərini təmin etməyən məqalələri dərc etməmək hüququnu özündə saxlayır.
Verst
Verst — keçmiş rus uzunluq ölçü vahidi. 500 sajenə, 1066,781 metrə bərabərdir.
Pablo Eskobar
Həyatı
Pablo Eskobarın adamları 200-ə yaxın müstəntiqin və 1000 yaxın polisin öldürülməsində günahlandırıldı. 1989-cu ildə bir jurnalist əlində Eskobarı həbs edəcək qədər dəlil olduğunu açıqladı. Həmin şəxs dəlilləri polisə gətirmək ücün təyyarəyə minən zaman Eskobarın adamları tərəfindən təyyarə havada partladılmışdır. Hadisə nəticəsində jurnalist də daxil olmaqla 110 nəfər həlak olmuşdu. 1990-cı ildən etibarən Pablo Eskobar təqib olunmağa başlayır. Mətbuata verdiyi bir açıqlamasında əgər polis tərəfindən rahat fəaliyyət göstərməsinə şərait yaradılarsa, Kolumbiyanın bütün xarici borcunu ödəməyə hazır olduğunu bildirmişdir. 1992-ci ildə onun haqqında axtarış verilmişdir. Eskobarın həbs olunmasını ən çox yerli polislər istəyirdi. Hər bir polisin öldürülməsinə görə 3 min dollar vəd edən Eskobar polislərdən nifrət etdiyini hər zaman dilə gətirmişdir. thumb|left|[[Medellin şəhər polis departamentinin rəhbəri Martinez, polislərlə birlikdə Pablo Eskobarın cəsədi yanında gülərək poza verməsi (2 dekabr, 1993)]]
Sancağabənzər plaun
—  aləminin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sərbəst güləş üzrə SSRİ çempionatı 1952
VIII Sərbəst güləş üzrə SSRİ çempionatı 1952-ci ilin 7 — 10 dekabr aralığında başa tutmuş yarış. Yarışda 144 idmançı iştirak etmişdir.
Elgiz Əkbər
Haqqında
Elgiz Əkbər 1974-cü ildə Rusiya Federasiyasının Yaroslavl vilayətində anadan olmuşdur. Bakı kommersiya məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin qeyri-ərzaq malları üzrə əmtəəşünaslıq fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir. İqtisadiyyatla bağlı məqalələrlə mətbuata gəlmiş, sonradan mədəniyyət yazarı kimi tanınmışdır. Uzun müddət saytlarda, jurnallarda redaktor müavini, qəzetlərdə isə redaktor işləmişdir. 2007-ci ildə ANS TV-də Bağlama verilişinin aparıcısı kimi fəaliyyətə başlamışdır. Bağlama‚ Elgizin Cümə Axşamları‚ Elgizli Axşamlar‚ Toy Olsun, Sən Tək Deyilsən Xoşqədəm Hidayətqızı ilə birlikdə, Adam içində, Günəbaxan,hazırda isə ARB TV-də Elgizlə İzlə verlişinin aparıcısıdır.
Macarıstanda turizm
Budapeştdə turizm
thumb|right|[[Balaton gölü]]
Haleakala Milli Parkı
Haleakala vulkanı bölgəsi
Bu parkda yerləşən Haleakala kraterinə xas bir qaz növü olan və "nene" olaraq da adlandırılan Havay qazı (Branta sandvichensis) XX əsrin əvvəllərində nəsli kəsilməyə başlamışdı. Amma qorunma işləri nəticəsində bu növ təbiətdə varlığını qoruya bilmişdir. 1946-cı Amerika Kişi İzcilərinin dəstəyi də bu heyvanların nəslinin qorunması üçün böyük addım olmuşdur.
Kipahulku sahili bölgəsi
Bu milli parkın ikinci hissəsidir. Bu hissəyə ancaq Hana yolu ilə çatmaq mümkündür.
I Sigizmund
1 Aprel 1548-Kraków 'da 81 yaşında öldü.
Elton Hüseynəliyev
Mükafatları
22 may 1994-cü ildə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası tərəfindən "Vətənimdir — Odlar Yurdu" uşaq özfəaliyyət yaradıcılığı və müsabiqənin qalibi — Sumqayıt şəhəri Üzeyir Hacıbəyov adına "Kimyaçı" Mədəniyyət Sarayı "Səda" instrumental ansamblının solisti kimi diplomla təltif edilib.
17 may 2018-ci ildə Azərbaycan Kikboksinq Federasiyası və şəxsən prezident Adil Əliyev tərəfindən kikboksinqin inkişafında göstərdiyi xidmətə görə fəxri diplomla təltif olunub.
3 iyul 2018-ci ildə Daxili işlər orqanları əməkdaşları arasında mədəniyyət və incəsənətin təbliğində xüsusi xidmətlərinə, Daxili İşlər Nazirliyinin təşkil etdiyi mədəni, bədii proqramlarda fəal iştirakına görə, habelə Azərbaycan Polisinin yaranmasının 100 illik yubileyi münasibəti ilə Azərbaycanın daxili işlər naziri, general-polkovnik Ramil Usubov tərəfindən fəxri fərmanla təltif edilib.
Qorodki
Populyar mədəniyyətdə
Oyun 4 iyun 2011-ci ildə "Raabı məğlub etmək" adlı televiziya verilişində yer almışdır.
Riu-Qrandi-du-Norti
Coğrafiya
Riu-Qrandi-du-Norti ərazisinə daxil olan Rokas atolu Atlantik okeanında Natal şəhərindən 260 km şərqdə yerləşir.
Çərkəz soyqırımı
Çərkəz Soyqırımı — 1763-1864-cü illər Qafqaz müharibəsi dövründə Rusiya imperiyası tərəfindən çərkəz əhalisinin 90 faizinin tarixi vətənindən qovulması və məhv edilməsi. Çərkəz mühacirlərinin böyük bir hissəsini Osmanlı İmperiyası qəbul edib. Gürcüstan, Rusiya İmperiyasında çərkəzlərə qarşı soyqırım aktı törətməklə onların kütləvi surətdə qətlə yetirilmələrini və qovulmasını tanıyan ilk ölkə olub.
Əmir Əliyev (coğrafiyaçı)
Əmir Soltan oglu Əliyev — coğrafiya elmləri doktoru.
Fransa–Prussiya müharibəsi
Tarixi
Qısa müddət ərzində Prussiya və alman qüvvələrinin qismən dəmiryollarının daha yaxşı olması və Krupp poladından düzəldilmiş daha üstün topları sayəsində üstün olduğu bilindi. Dünyanın ən sıx dəmiryolu sıralamasında Prussiya IV idi. Fransa isə V idi. Prussiya və almanların Şərqi Fransada sürətlə sürətlə qazandığı zəfərlər silsiləsi III napoleonun bütün ordusu ilə ələ keçirildiyi Sedan döyüşündə sonlandırıldı. Müharibə sona çatmadan III Respublika 1870 4 iyulda Parisdə elan edildi. Bundan sonra fransız müqaviməti Milli Müdafiə hökuməti və daha sonra Adolf Tyer liderliyində davam etdi.
Müharibənin başlanması
Hər iki tərəf çoxdan müharibəyə hazırlaşırdı. Fransa-Prussiya müharibəsi 1870-ci il iyul ayının 19-da başlandı.Napoleon hökuməti həm də qalib gələcəyi təqdirdə öz mövqelərini möhkəmləndirmək ümidində idi. Müharibəyə alman dövlətləri daha yaxşı hazırlaşmışdılar. Müharibəni Fransanın elan etməsi isə alman xalqında milli hisslərin güclənməsinə təkan vermişdi. Müharibənin ilk günündən fransız ordusunda vahid komandanlığın yaradılmaması bəlli oldu. Orduda özbaşınalıq baş alıb gedirdi. Hərbi birləşmələr komplektləşdirilməmişdi. Təchizatda təminat aşağı səviyyədə idi. Bu amillər Prussiya üçün üstünlük yaradırdı. İlk döyüşlərdən alman orduları təşəbbüsü ələ aldılar. Mets qalasına sığınan fransızlar Prussiya ordusu tərəfindən mühasirəyə alındı. III Napoleon başda olmaqla mühasirəyə alınanlara köməyə gedən qüvvələr Sedan ətrafında çökəklik bir yerdə dincəlmək istəyərkən, Prussiya komandanlığı düşmənin buraxdığı bu səhvindən istifadə etdi və Sedan ətrafında hündür yerləri tutaraq fransızları mühasirəyə aldı. Fransız əsgərləri artilleriya atəşi altında mərdliklə vuruşsalar da, mühasirədən çıxa bilmədilər.III Napoleon 1870-ci il sentyabr ayının 2-də təslim olmağı əmr etdi. Fransız ordusu, imperator başda olmaqla, 82 min nəfər əsgər və zabit ilə birlikdə almanlara təslim oldu.
Fransanın biabırçılıqla məğlub olması Paris əhalisini küçələrə çıxartdı. 1870-ci sentyabr ayının 4-də xalq kütlələri imperator III Napoleonun taxtdan uzaqlaşdırılmasına nail oldular. Əhalinin tələbi ilə Fransa respublika elan edildi. İkinci imperiyaya son qoyuldu. Xalqa demokratik azadlıqlar verildi. Burjua siyasi xadimləri təşəbbüsü ələ alaraq müvəqqəti hökumət təşkil etdilər. Müvəqqəti hökumət yaranmış vəziyyətdə "Milli Müdafiə Hökuməti" qurulduğunu elan etdi, lakin Milli müdafiə hökuməti sərəncamında xeyli hərbi qüvvənin və vətənpərvər könüllülərin olmasına baxmayaraq, alman ordusuna qarşı müqaviməti təşkil edə bilmədi. Bundan istifadə edən alman qoşunları Fransanın içərisinə irəliləyərək Parisi mühasirəyə aldılar. Müvəqqəti hökumətin milli müdafiə haqqında deyil, Bismarkla danışıqlar aparması xəbərini eşidən inqilabi vətənpərvər qüvvələr "sayıqlıq komitələri" qurur və hökuməti devirmək planları hazırlayırdılar. Bir neçə ay davam edən mühasirədən sonra almanlar Parisi ələ keçirdilər. 1871-ci il yanvar ayının 18-də Versal sarayında alman dövlətləri birləşmiş Almaniya imperiyasının qurulduğunu elan etdilər. I Vilhelm imperiyanı təmsil edirdi. Fevral ayında Almaniya ilə Fransa arasında sülh müqaviləsi imzalandı. Nəticədə Almaniya Elzas və Lotaringiya vilayətlərini Fransadan aldı. Fransa 5 milyard frank təzminat verməli, həm də ödənişin başa çatmasına qədər Fransanın xeyli hissəsi alman qoşunlarının nəzarəti altında qalmalı idi.
Urartu
II Sardurinin dövrü( E.ə 760-730)
II Sarduri Urartunun Manna torpaqlarının bir qismi üzərində siyasi təsirini yenidən bərpa etdi, Urmiya gölünün yuxarı sahilinə keçərək 45 Manna qalasını və yaşayış məntəqəsini tutdu.Eyni zamanda istehkamla möhkəmləşdirilmiş Libliuni hökmdar şəhərini və Puluadi ölkəsini ələ keçirdi.O,burada abidə qoydurdu.Bu abidə indiki Cənubi Azərbaycanın şimal hissəsində(indiki Qaraca Dağ vilayətinin Sakindil kəndi yanında) aşkar edilmişdi.E.ə 745-ci ildə Assuriyada hakimiyyətə gələn III Tiqlatpalasar Aşşurun siyasi qüdrətini bərpa etmək naminə e.ə 743-cü Şimali Suriyada Urartu ilə döyüşə başladı. II Sarduri Suriya hakimləri ilə birlikdə Aşşur ordusuna qarşı döyüşə girdi.Birləşmiş qüvvələr məğlub oldu,II Sarduri Urartuya qaçdı. E.ə735-ci ildə Urartuya hücuma keçdi,II Sarduri məğlub oldu.Aşşur ordusu Tuşpa şəhərini mühasirəya aldı,amma tuta bilmədi. Salnamə yazır:
Tənəzzülü və süqutu
Assuriya ilə münaqişələr Urartunun siyasi təsir dairəsini xeyli məhdudlaşdırdı.II Argişti(e.ə 714-685) dövründə Urartu qonşu ölkələrdə siyasi mövqeyini itirmişdi və daha çox ölkənin daxili işləriylə məşğul idi. II Argişti ölkədə tikinti işlərinə daha çox diqqət yetirirdi.Şimalda(İrəvan yanında) Teyşebani qalasını tikdirmişdi.
thumb|351x351px|Urartu [[Midiya dövlətinin tərkibində(e.ə 590)]] II Rusa(e.ə.685-645) xarici siyasətdə dəyişiklik yaratmaq cəhdi göstərirdi.O,Assuriya ilə sülh münasibətləri yaratdı.II Rusa qərbdə,Kiçik Asiya ərazisinə hərbi yürüşlər təşkil etdi.Urartu hökmdarı kimmer və skif tayfalarını orduya cəlb etdi.Lakin II Rusanın bu cəhdləri Urartunun əvvəlki qüdrətini bərpa edə bilmədi. IIISardurinin(e.ə 645-635) dövründə Urartu Assuriyadan vassal aslılğında idi.Sarduri Aşşur hökmdarını "mənim ağam" adlandırırdı.Lakin tezliklə Assuriya(e.ə 605) bir dövlət kimi siyasi xəritədən silindi.Müttəfiqlər(Midiya və Babil) Aşşura yardım etdiyi üçün Urartunu özlərinə düşmən saydılar.Sonradan hakimiyyətə gəlmiş Erimena(e.ə 635-629),III Rusa(e.ə 629-615) və IV Sardurinin(e.ə 615-595) dövründə dövlət zəiflədi və E.ə 590-cı ildə Midiya tərəfindən bu ölkənin varlığına son qoyuldu.
Ermənilər ilə əlaqə
Araz və Ararat vadilərinin ermənilər tərəfindən məskunlaşdırılması ideyası X. Samvelyan, A. Arutyunyan, S.P. Poqosyan, A.R. İonnisyan. B.N. Arakelyan, V.A. Parsamyan, M.İ. Nersisyan tərəfindən də müdafiə olunur. Onlardan bəziləri məskunlaşma prosesini e.ə. V əsrə aid edir və e.ə. 316-cı ildə bu ərazidə Ayrarat dövlətinin yarandığını iddia edir, digərləri bu dövlətin daha tez, e.ə. VI əsrin birinci yarısında yarandığını bildirir, başqaları isə Araz və Ararat vadilərinin ermənilər tərəfindən urartuluların köçürmə siyasəti nəticəsində məskunlaşdırıldığını önə çəkir və s. Fikirlərin üst-üstə düşməməsi və ziddiyyətli xarakter daşıması sübhəsiz ki, müəlliflərin sərəncamında ciddi faktların və mənbələrin olmaması və onların problemlərə volyuntarist yanaşmaları ilə bağlıdır.
Etnik dövlət və dil uyğunluğu məsələsi emosiya və hisslərə qapılaraq mif yaradıcılığı ilə məşğul olan ermənilərin əsərlərində qaranlıq qalan məqamlardandır. Onların “erməniləşdirdikləri” qədim dövlətlərin əhalisi çox vaxt erməni dilinin daşıyıcıları olmurdu. Məsələn, qədim erməni dili haqqında irihəcmli əsərin müəllifi olan E.Q. Tumanyan erməni dilinin tarixini üç mərhələyə bölür: qədim dövr (V-XI əsrlər), orta dövr (XII-XVI əsrlər) və yeni dövr (XVII əsrdən hal-hazıradək). Göründüyü kimi, müəllif qədim erməni dilinin başlanğıc nöqtəsi kimi V əsri götürür. O, bu haqda qeyd edir ki, “Orijinal erməni əlifbası və onunla birlikdə ədəbiyyatı bizim eranın IV əsrinin sonu – V əsrinin əvvəllərində meydana gəlmişdir. Qədim erməni dili günümüzə çoxsaylı abidələrdə, daha çox tarixi, fəlsəfi və dini janrlarda gəlib çatmışdır. Bizim eranın V əsrinin, daha dəqiqi, onun birinci yarısının abidələri daha nümunəvi hesab olunur”. Daha qədim zamanlara gəldikdə isə, E.Q. Tumanyan bildirdiyinə görə, e.ə. VII – II əsrlərdə ermənilər qonşu tayfaları assimilyasiyaya uğratdır, bu zaman iran, yunan, suriya və s. dillərdən çoxlu sayda söz erməni dilinə keçir, həm də, bu dövrdə ermənilərin əlifbası olmadığı üçün, onlar saray işlərində, təhsildə və ibadət zamanı yunan, suriya və fars dillərindən istifadə edirdilər. Əgər, bəzi erməni müəlliflərin iddia etdikləri kimi, onların dövlətçik ənənələri e.ə. III minillikdən başlayırsa, ermənilərin Hayasa, Urartu və s. qədim dövlətləri mövcud olmuşdusa, onda bu “qüdrətli” xalqın yazı mədəniyyəti hansı səbəbdən bizim eranın V əsrinə qədər gecikmişdir? Cavab sadədir. Qeyd olunan dövlətlərin ermənilərlə heç bir əlaqəsi olmamışdır. Ermənistan adlı coğrafi ərazidə isə müxtəlif inkişaf səviyyəsində olan çoxlu sayda müxtəlif tayfa yaşayırdı.
Mədəniyyət
Urartuda dini görüşlər yaranmış, çoxallahlılıq mövcud olmuşdur. Hər tayfa öz allahına sitayiş edirdi. Haldi (səma tanrısı) Urartunun baş tanrısı sayılırdı. Onun şərəfinə qala salınmış, heykəl qoyulmuşdu. Tufan, ildırım və yağış tanrısı Teyşeba, günəş tanrısıı Şivini adlanırdı.Urartu bədii sənətkarlığına məxsus bir çox saxsı, metal, zərgərlik məmulatlarının, möhürlərin üzərində müxtəlif rəsmlər təsvir edilmişdir. Qızıl medalyon üzərində metal-plastika üsulu ilə işlənmiş "taxtda əyləşmiş İlahəyə səcdə edən qadın" təsviri Urartu zərgərlik sənətinin gözəl nümunəsidir. Urartu ərazisinin coğrafi şəraiti müxtəlif olmuşdur. Burada ucqar və yüksək dağlarla yanaşı, məhsuldar vadilər, aran torpaqları mövcud idi. Xüsusilə Haldi tanrısına ithaf edilmiş məbədlərin nüfuzu saxlanılırdı və təbliğ olunurdu. Urartu hökmdarları öz qələbələrini və abadlıq işlərini Haldi tanrısının adı ilə bağlayırdılar. Məbədlərə nəzir verilir və qurban kəsilirdi. İşğal olunmuş ölkələrdən gətirilmiş qənimətin, mal-qaranın və əsirlərin bir qismi məbəd təsərrüfatına bəxş edilirdi. Burada məbədlər hələ böyük torpaq sahələrinə malik deyildilər. Urartu hökmdarları məbəd tikintisinə diqqət verirdilər, lakin məbədlərdə dövlət təsərrüfat formasına oxşar təsərrüfatlar hələ yaranmamışdı.
İşxan qızılbalığı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Göyçə gölünün endemik canlısıdır.
Ennio Flayano
Həyatı
“Öldürmək zamanıdır” romanına görə 1947-ci ildə “Streqa” mükafatına layiq görülmüşdür. Romandakı hadisələr 1935-1936-cı illər İtaliya-Efiopiya müharibəsində cərəyan edir. İtalyan zabiti təsadüfən efiopiyalı qadını öldürür və sonra buna görə cavab verməli olur.
Ennio Flayano bir çox filmlərin ssenari müəllifi olmuşdur. Tullio Pinelli ilə birlikdə rejissor Federiko Fellininin 10 filminin ssenarisini yazmışdır. Bu filmlərin sırasına “Varyete işıqları” (1950), “Ağ şeyx” (1952), “Ana uşaqları” (1953), “Yol” (1954), “Fırıldaqçılar” (1955), “Kabiriyanın gecələri” (1957), “Şirin həyat” (1960), “Bokaçço-70” (1962), “Səkkiz yarım” (1963), “Cülyetta və ruhlar” (1965) filmlərini aid etmək olar. Ennio Flayano 3 dəfə “Oskar” mükafatına (1958, 1962, 1964) namizəd olmuşdur.
Məhəmməd Məhərrəmov
Aprel işğalından sonra Parisdə qalıb, Prometey hərəkatında iştirak edib, Azərbaycan Milli Mərkəzinin üzvü və bu qurumun xəzinədarı olub.
Həsənağa Əliyev
Fəaliyyəti
1941–1945-ci illər müharibəsi qələbə başa çatdıqdan sonra Azərbaycan neft sənayesi daha böyük sürətlə başa çatdıqdan sonra Azərbaycan neft sənayesi daha böyük sürətlə inkişaf etməyə başlamışdır. Nefçilərə tibbi yardım, həmçinin onların ümumi və peşə xəstəliklərinin müalicə məsələsi gənc həkim Həsənağa Əliyevə həvalə edilir. Onun fəaliyyəti kiçik tibb məntəqəsindən başlayır. İş şəraitinin ağırlığı və özünəməxsus dəniz şəraitində işləyənlər arasında peşə və yolxucu xəstəliklərin həcmini günü-gündən artırırdı. SSRİ Neft Sənayesi Nazirliyinin rəhbərliyi qarşısında nefçilər üçün xüsusi xəstəxana və poliklinkanın tikilməsi məsələsini qaldırır. Həsənağa Əliyevin əzmkarlığı və gərgin əməyi nəticəsində 1956-cı ildə 100 çarpaylıq xəstəxana və poliklinika-SSRİ-də nefçilər üçün ilk müalicə profilaktika müəssisəsi istifadəyə verilir.1973-cü ildən etibarən onun ixtira etdiyi maqnitoterapiya aparatı xəstəxana şəraitində müalicə üçün geniş tətbiq olunmaqdadır.
Azərbaycanda şahmat
Tarixi
FİDE-nin siyahısında Azərbaycan şahmatçıları Teymur Rəcəbov, Şəhriyar Məmmədyarov və Vüqar Həşimov dünyanın ən güclü 20 şahmatçısı sırasında yer almışlar.
Sığınacaq (film, 2007)
Məzmun
Nəhayət, Zak arzusunda olduğu universitetə qəbul olur və Şaunla birgə Kodini də özlərilə götürərək həmin universitetin olduğu şəhərə gedirlər.
Nümayiş
Sığınacaq filmi ilk öncə 2007-ci ildə San Fransiskoda "Frameline Film Festivalı"nda nümayiş etdirildi. Kinoteatrlarda isə 2008-ci ildə nümayişə başladı. Filmin DVD versiyası isə 2008-ci ilin 27 may tarixində satışa çıxarıldı. DVD-də rejissor Conah Markovitzin eləcədə Trevor Rayt və Bred Rounun müsahibələridə yer alıb.
Saundtrektlər
Filmin musiqi albomu Shelter: Music from the Motion Picture başlıqlı adı ilə 2008-ci ildə satışa çıxarıldı.
II Konstantin
Roma imperatoru idi. Arlesdə Böyük Konstantin və Faustanın böyük oğlu olaraq anadan olub və xristian olaraq böyüyüb. 317-ci il martın 1-də Konstantin Sezar edildi və 323 yaşında atasının Sarmatiyaya qarşı yürüşündə iştirak etdi. Ögey qardaşı Crispus'un ölümündən sonra, Stepson 10 yaşında Galinin komandiri oldu. Alamnnicus ünvanına 330 - cu ilə aid bir kitabədə rast gəlinir. Buna görədə genaralların Almanlar qarşı bir zəfər qazanmaları normal idi. Atası Konstantin 332-ci ildə Qotlara qarşı çıxanda özünü səhra komandiri seçdi. 337-ci ildə atasının ölümündən sonra II. Konstantinaşları qardII. Constantius və Constans ilə imperator oldu. Həmin ilin sentyabr ayında üç qardaş bölgüsündən sonra Galiya, İngiltərə və İspaniyanın hakimi oldu. Fərqli xristian cərəyanlarının mübarizələrində iştirak etdi. İmperiyanın qərb hissəsi Aryanizmdən fərqli olaraq Trinitarizmə meyl edirdi. Konstantin, Aryanizmə qarşı çıxan İskəndəriyyəli Athanasius'u azad etdi və İsgəndəriyyəyə qayıtmasına icazə verdi. Bu vəziyyət II Aryanizmi dəstəkləyən Constantius'u problem içində buraxdı. Başlanğıcda, İtaliya, Afrika və İllyrianı idarə edənlər Konstansın qoruyucuları idi. Konstansın yaşı irəlilədikcə II. Konstantin qardaşını qorumaqdan imtina etdi və 340-cı ildə İtaliyada Konstantin üzərinə yürüş etdi. Lakin Akviliyada məğlub oldu və döyüşdə öldü. Constans vəfat etmiş qardaşının torpaqlarını nəzarətə götürdü.
25 aprel
1901–cari
thumb|[[Al Paçino (2004)]]
Qarapapaqlar
Qacarlar dövrü
Türkmənçay müqaviləsindən sonra Qarapapaqların bir qolu Cənubi Azərbaycana köç edərkən, digər bir qol da Qars, Çıldır, Sarıqamış, Arpaçay, Ağbaba, Çaldıran, Sökmənova, Qarakösə və Daşlıçay (hamısı müasir Türkiyədə yerləşir) köç etmişdirlər.
thumb|right|Şahin ilə ov edən Qarapapaqlar (Sulduz, 1913-cü il)) Osmanlı imperiyasının 1908-ci ildən 1912-ci ilə qədər davam edən Sulduz işğalı zamanı Qarapapaqlar əziyyət gördülər. Onlar Osmanlı hakim dairələri tərəfindən Qacarların agentləri olaraq görülürdülər. XX əsrin əvvəllərində Qarapaqlar bu bölgənin 11 kəndində kürdlər ilə birlikdə yaşamaqda idilər.
Həsən xan Ərfə
Ərfəüddövlə Həsən xan Mirzə Rza xan oğlu - Azərbaycan əsilli general, İran ordusunun Baş Qərərgah Rəisi və Pəhləvi sülaləsi zamanı diplomat.
Qarapapaqlar
Azərbaycanda tanınmış Qarapapaqlar
Qarapapağ türküyəm mən, duysun hamı qoy bir daha.
Öz elimdə dustağ qaldım, çox qıydılar iyid cana,
Huperzia selago
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, haçavari budaqlanan, tutqun və açiq-yaşıl bitkidir. Gövdələri 25-30 sm hündürlükdədir. Yarpaqları spiralvari düzülmüşdür, 5-7 mm uzunluqdadır, ensiz-lansetvari, sivri, aralı və ya əyri yuxarı istiqamətlənəndir. Adi yarpaqların qoltuğunda olan sporangilər sarımtıl, böyrəkvari, eni 1,5 mm-dir.
Tərkibi və təsiri
Sakitləşdirici, ağıkəsici, işlədici, qusma törədən olmaqla, toksiki dərman maddəsidir. Xroniki alkoqolizmin müalicəsində istifadə edilir.
Bitkidən hazırlanan bişirmə xroniki alkoqolizmin müalicəsində tətbiq edilir. Bitkini qəbul etdikdə ümumi ağırlıq, təkrar qusma yaradır, qan təzyiqini aşağı salır, aritmiya, əzələlərin fibrillyasiyası və tənəffüsün qısalmasını yaradır. Alkoqolizmdə və siqaretin tərgidilməsində tətbiq etdikdə simptomlar daha da güclənir. Analoji mənzərə nikotinizmdə də yaranır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Sporların yetiışmə dövrü  iyul-oktyabr aylarıdır. Orta, yuxarı dağ və alp qurşağında, şam meşəsində, böyük daşların üstündə, iri qaya çatırlarında, mamırların arasında rast gəlinir.
Cozue Karduççi
Həyatı
Karduççi ədəbiyyat tarixinə şair kimi daxil olmasına və hələ sağlığında İtaliyanın milli şairi adını qazanmasına baxmayaraq ölümündən sonra çap edilən 20 cildlik külliyyatının yalnız dörd cildi poetik nümunələrdən ibarət idi. O, ədəbiyyata, siyasətə, tarixə dair samballı monoqrafiya və esseler müəllifi kimi tanınmışdı.
Zürafələr
Hazırda təbii şəkildə ancaq Afrikada rast gəlinir. İki müasir cinsi var: zürafə (Giraffa) və okapia (okapia).
Kargüzarlıq
Kargüzarlıq özü 2 yerə bölünür: ümumi kargüzarlıq və xüsusi kargüzarlıq. Müəssisə və təşkilatların bütün mərhələlərinin sənədli informasiya ilə təchiz edilməsi prosesi kargüzarlıq sferasını təşkil edir.
Kristeros müharibəsi
Münaqişənin tarixi
1917-ci ildə qəbul edilən konsitutsiyasına görə kilsə bütün mülkiyyətdən məhrum edilir və mülkə sahib olmağa qadağa qoyulur. Monastrlar bağlanır, dini ritualların keçirilməsinə qadağa qoyulur. Dini aktlar yalnız qapalı və onlar üçün ayrılmış yerlərdə keçirilməsinə icazə verilir. Din xadimlərinin (keşişlərin) ictimai yerdə xaç gəzdirilməsinə qadağa qoyulur. 1926-cı ildə Plutarko Elias Kales din əlehinə kositutsiya proqramı qəbul edir. Fevral ayında 10-larla xariçi vətəndaş olan kilsə xadimləri ölkədən cıxarılır. Hətta prezident bu qaydaları pozanlara qarşı cinayət məcəlləsinin tərtibi ilə müraciət edir. İyun ayında bununla bağlı qanunlar toplusu qəbul edilir. Bu qanuna görə xariçi kilsə xadimi ölkə ərazisində dini işlərlə məşqul olarsa O 500 peso və ya 15 gün həbs verilir. Kilsə xadimləri əgər dövlət əlehinə cıxarlarsa 6 il, konsitutsiya əlehinə fikirlərə görə isə 5il həbs verilirdi.
Ağa Mustafayev
Elmi nailiyyətləri
thumb|left|A.M.Mustafayev öz işçiləri ilə birlikdə Oksidləşmə-reduksiya sistemində dien karbohidrogenlərinin aminləşməsi ilə alınan alifatik və tsiklik quruluşlu doymamış diaminlərin, bunla¬rın əsasında tərki¬bində polihalogen atomları saxlayan funksionaləvəzli tsiklik və alitsiklik quruluşlu amidlər, imidlər, öz-özünə bərkiyən amino¬epoksid oliqomerləri, bərkidicilər və antipirenlər sintez edilmişdir.
Qliserin əsasında tərkibində, epoksid qrupları saxlayan alifatik quruluşlu, şaxələnmiş epoksid oliqomerlərinin və bunların əsasında polioksipropilen əvəzli karbamid oliqomerlərinin və oksazolidin-2-onların, mono-, diepoksi(met)akrilat oliqoefirlərinin məqsədyönlü alınma üsullarının işlənilməsi, alınmış birləşmələrin istifadə imkanlarının müəyyən edilməsi istiqamətində də geniş, fundamental elmi tədqiqatlar aparılmış və aparılmaqdadır.
Salman Mümtaz
Elmi fəaliyyəti
thumb|left|270px|1926-cı ildə [[Mehmed Fuad Köprülüzadə, Əli bəy Hüseynzadə və Salman Mümtaz Bakıda Birinci Türkoloji Qurultayda.]]
Salman Mümtazın fəaliyyəti və yaradıcılıq sahəsi 1925-1932-ci illərdə Azərbaycan SSR rəhbərliyinin ədəbiyyat və incəsənət sahələri üzrə fərmanları ilə müəyyən dərəcədə ilhamlanmışdır. Bu dövrdə Mümtaz müxtəlif əsərlər yazmış və yeni kitablar nəşr etdirmişdir. Mümtaz, yaradıcılığının bu dövründə yazdığı "Sarı Aşıq" və "El şairləri" adlı əsərləri ilə bağlı professor, elmi tədqiqatçı və filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru A. M. Nəbiyev "Xalqımızın deyimləri və duyğuları" adlı kitabında bəhs etmişdir.
Salman Mümtaz həmçinin Azərbaycan ədəbiyyatı klassikləri əsərlərinin elmi və tənqidi əsərlərinin tərtibatı üzərində işləmişdir. Mümtaz İmadəddin Nəsimi, Şah İsmayıl Xətai, Həbibi, Məhəmməd Füzuli, Molla Vəli Vidadi, Molla Pənah Vaqif, İsmayıl bəy Qutqaşınlının və başqalarının bioqrafiyasını və əsərlərini, Mirzə Ələkbər Sabirin və Abbas Səhhətin xatirələrini mənimsəmişdir. Salman Mümtaz məşhur şair və tənqidçi Mirzə Ələkbər Sabir ilə yaxın dost idi. Salman Mümtazın ayrıca elmi sahəsi və maraq sahəsi Mirzə Ələkbərin Sabirin həyatı haqqında yazmaq və əsərlərini oxumaq idi.
Repressiya edilməsi və ölümü
7 dekabr 1937-ci il tarixində Qalstyan Salman Mümtazın işi üzrə istintaqı bitirdi. 1937-ci il dekabr ayının 8-də kapitan Avanesyan Mümtazın ittiham aktını təqdim etdi. Bu ittihamda qeyd olunmuşdu: "Salman Məmmədəmin oğlu Əsgərov Azərbaycan əks-inqılabi burjua təşkilatının üzvüdür. O, Azərbaycan Sovet Respublikasını SSRİ-dən ayırmağa çalışan və 1936-cı ildə Elmlər Akademiyasında əsası qoyulan əks-inqilabçı Pantürkist Mərkəzinin fəal üzvüdür. O, Akademiyada fəal əks-inqilabi işlər aparmışdır." Salman Mümtaz isə ona qarşı sürülən bu ittihamların hamsının əsassız və gerçəyi yansıtmadığını bildirdi. 8 yanvar 1938-ci ildə Salman Mümtazın № 12493/278 işi üzrə SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyasının iclasa hazırlıq səbəbi ilə protokolları tərtib edildi. 1938-ci il yanvar ayının 9-da SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyasının qapalı məhkəmə iclası keçirildi. Salman Mümtaz ittiham olunsa da heç bir günahının olmadığını bildirdi. Məhkəmənin başlanmasından 30 dəqiqə sonra Hərbi Kollegiya Salman Mümtazın işi barəsində qərarını açıqladı. Hökmə görə, Salman Məmmədəmin oğlu Əsgərov 10 il azadlıqdan məhrum edilir, 5 il isə bütün siyasi hüquqlarından məhrum edilir və onun bütün əmlakı müsadirə edilir.
Bəzi mənbələrdə Salman Mümtazın xəstəliyə tutulduğunu və bu xəstəlik səbəbi ilə vəfat etdiyini qeyd edirlər. Lakin, bəzi müəlliflər isə Salman Mümtazın 21 dekabr 1941-ci il tarixində Sol-İletsk həbsxanasında vəfat etdiyini göstərirlər. Mümtazın ailə üzvlərinə təqdim edilən ölümü ilə əlaqədar arayışda Salman Əsgərovun Oryol şəhərində beyin qanaxması səbəbi ilə vəfat etdiyi göstərilmişdi.
Ailəsi
Mümtazın oğlu İsgəndər Moskvada Rəssamlıq Akademiyasında, qızı Şəhla isə Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakültəsində təhsil alırdı. Salman Mümtaz repressiya olunduğu vaxt İsgəndər akademiyanın 5-ci kursundan, Şəhla xanım isə universitetin 2-ci kursundan qovulmuşdu.
Azərbaycan klassiklərinin həyat və yaradıcılığının tədqiq edilməsi
19 mart 1937-ci il tarixində Salman Mümtaz nəşrə hazırladığı Məhəmməd Füzuli əsərlərinin birinci cildi ilə əlaqədar olaraq komissiya yaradılması üçün ərizə təqdim etdi. Komissiya alimin çoxillik araşdırmalarının məhsulu olan bir çox əsərləri haqqında sənəd hazırladı. Bu sənəddən məlum olurdu ki, Salman Mümtazın hazırladığı Füzuli əsərlərinin Y. Bertels tərəfindən redaktə edilən, latın qrafikalı birinci cildi qəzəllər Həbib Səmədzadənin özündədir. Ərəb qrafikalı II cildin birinci hissəsi "Leyli və Məcnun" redaktə üçün Leninqrada, Yevgeni Bertelsə göndərilib, ikinci hissəsi isə Bakıdadır. "Bəngü-Badə" III cild isə qaralama formasındadır və Salman Mümtazın özündədir. Məhəmməd Füzulinin tərcümeyi-halına aid 260 səhifəlik monoqrafiyası Y. Bertels tərəfindən redaktə edilmiş, daha sonra isə Əlyazmalar İnstitutunun arxivinə verilmişdi. Bunlardan başqa, sənəddə göstərilir ki, Bəkir Çobanzadə, Tağı Şahbazi, Əli Nəzmi və qismən Həmid Araslı tərəfindən redaktə edilmiş Şah İsmayıl Xətaiyə aid olan, 1934-cü ildə Mümtaz tərəfindən nəşr edilən "Divan" Bakıda Əlyazmalar İnstitutunun arxivində saxlanılır.
Folklorşünaslıq və şərq şairlərinin həyat və yaradıcılığı üzrə tədqiqatları
Salman Mümtaz ədəbiyyatı iki hissəyə bölürdü: "xas ədəbiyyatı" (klassik) və "xalq ədəbiyyatı" (söz sənəti, folklor). Salman Mümtaz Azərbaycan folklorunun toplanması və nəşri yolunda da yorulmadan işlər görmüşdür. 1920-ci illərdən başlayaraq artıq söz sənəti üzrə araşdırmalarını davam etdirən Salman Mümtaz bu sahədə Vəli Xuluflu, Hənəfi Zeynallı və Hümmət Əlizadə kimi şəxslərlə birlikdə çox faydalı işləri həyata keçirmişdi. Salman Mümtaz Azərbaycan bayatılarının toplanılması və araşdırılmasının ilk məhsulu olaraq "Aşıq Abdulla" (1927) və "Sarı Aşıq" (1935) kitablarını nəşr etdi. Bu əsərlərlə yanaşı, Azərbaycan xalq ədəbiyyatının sistemləşdirilməsi ilə əlaqədar olaraq ilk ciddi təcrübəsi ikicildli "Xalq şairləri" (I nəşr: 1927–1928; II nəşr: 1935–1936) əsəri hələ də elmi dəyərini itirməyən mötəbər mənbələrdəndir. Mümtaz bu əsərlərində Azərbaycan aşıq poeziyasından da nümunələr nəşr etdirmişdi.
Rapid Vyana FK
Avropa kuboklarında iştirak
43 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
Almaniya imperiyası
Tarixi
1888-ci il martın 9-da kayzer I Vilhelm 91 yaşında vəfat etdi. Onun yerini oğlu III Fridrix tutdu. Lakin boğaz xərçəngindən əziyyət çəkən yeni imperator da cəmi 99 gün sonra iyunun 15-də vəfat etdi. Öz liberal görüşləri ilə seçilən III Fridrix sərtlik tərəfdarı olan Bismarkla mübahisələrdən çəkinmirdi. O, Avropadaxili münasibətlərdə qarşıdurmanın əleyhinə çıxış edirdi. III Fridrixdən sonra hakimiyyətə onun böyük oğlu II Vilhelm gəldi. 29 yaşlı kayzer öz nənəsi Böyük Britaniya kraliçası Viktoriyanın sevimli nəvəsi idi və hətta Britaniya Kral donanmasının admiralı rütbəsini daşıyırdı. 1888-ci il Almaniya İmperiyasına rəhbərlik etmiş cəmi üç alman imperatorunun üçünün də eyni vaxtda hakimiyyətdə olduğu il kimi - Üç imperator ili (alm. Dreikaiserjahr) adı ilə tarixə düşüb.
Bazan
Həyatı
Kisranın (II Xosrov Pərvizin) öldürüldüyünü öyrənən iki elçi Sənaya döndü. Elçilər duyduqları önəmli xəbəri və  peyğəmbərin təklifini Bazana anlatdılar. Bazan Xosrovun öldürülmüş olduğuna dair xəbərin nəticəsini gözləməyə başladı. Yeni kisra Şirəveyh, Bazana yazdığı məktubda atasını nə üçün öldürdüyünü izah etdikdən sonra  peyğəmbərə bir şey etməməsini və onun əmirlərini gözləməsini istəyirdi. Bazan bunun üzərinə müsəlman oldu. Onunla birlikdə Əbnalarla Səna xalqı da müsəlman oldular. Əsasən o sıralarda Yəmən valisi Bazan və Əbna, Kuran-ı Kərimin vuku bulacağını on yıl kadar öncə habər vərdiği Sasanilərin Bizans karşısındaki Ninova mağlubiyəti yüzündən yərli halk karşısında zor durumda kalmışlardı. Bazan  Pəygambərin bu davətiylə müslüman olmayı kurtuluş için bir vəsilə kabul ətti və Sasanilərlə olan siyasi bağını kopardı.
Qara cəngavər peyki
Tarixi
1963-cü ildə astronavt Qordon Kuper Mercury-Atlas 9 missiyasının 15-ci dövrəsində bir UNO gördüyünü bildirdi. NASA-nın Avstraliyanın Pert şəhəri yaxınlığında Muçea İzləmə Stansiyasında işləyən 100-ə yaxın işçi radar ekranlarında bu hadisəyə şahidlik etdi. Daha sonra rəsmi açıqlamada Kuperin elektonik cihazlarının sıradan çıxdığı və karbon qazı ilə çox tənəffüs etdiyi üçün qarabasma gördüyü bildirildi.
Şarl Moris de Taleyran-Periqor
Şarl Moris de Taleyran-Periqor — Fransa dövlət xadimi və diplomat, 1799-1807 və 1814-1815–ci illərdə Fransanın xarici işlər naziri, Vyana konqresinin iştirakçısı.
Həyatı
Taleyran 2 fevral 1754-cü ildə Paris yaxınlığında mövcud olan Qaransyer küçəsi evdə dünyaya göz açmışdı. Bu küçə XV əsrdən mövcud idi. Onun ailəsi Fransanın məşhur zadəgan ailələrindən idi. Atası Şarl Daniel Şalenin knyazı, Periqorun qrafı De Bovil və Mareyin baronu idi. Anası isə krallıq dövrünün saray xanımlarından idi.
Taleyran məqsədinə çatdı. 3 mayda yeni kral XVIII Lüdovik paytaxta gəldi. Onun dövründə knyaz yenidən Xaric işlər naziri oldu və Napoleondan aldığı bütün titulları saxladı. Lakin vəziyyət onun üçün getdikcə çətinləşirdi. Çünki emiqrantların əksəriyyəti və kralın özü də Taleyrandan qorxur və ona etibar etmirdi.
Taleyran yaxşı başa düşürdü ki, feodal çəkişmələri davam etdiyi bir vaxtda Burbonların siyasəti uzun müddət davam edə bilməz. 1830-cu ildə inqilab ərəfəsində knyaz Orlean hersoqu Lui-Flipp ilə əlaqələr yaratmışdı. Hersoq artıq Fransa taxt-tacına iddia edirdi və təbii ki, fransız xalqı X Karl Burbonu taxtdan uzaqlaşdıranda onu "bankirlər kralı" Lui-Flipp əvəz etdi. Məhz Taleyran onun kral kimi digər dövlətlər tərəfindən tanınmasına nail oldu.
İrajuba
İrajuba (Irajuba) — Braziliyanın şimal-şərq regionunun Baiya ştatında yerləşən bələdiyyədir. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 6368 nəfərdir. Ərazisi 383,371 кm²-dir. Əhalinin sıxlığı 16,6 nəfər/кm²-dir.
Sərəncam
Sərəncam  — hər  hansı  məsələləri   həll  etmək  üçün,   səlahiyyətli   vəzifəli  şəxs  tərəfindən  verilən  göstərişləri   özündə  əks  etdirən   sənəd   formasıdır. Bir qayda   olaraq  sərəncam   hadisəyə   əsaslanmaqla   “buna  uyğun olaraq,  bununla   əlaqədar”   sözləri  ilə  davam  etdirilir. Mətn isə  əmr  formasında  tapşırılsın,   təklif  olunsun,   təsdiq  olunsun   və  s.    şəklində   şərh  edilir.
Örnəqala yaşayış yeri
Arxeoloji qazıntılar
İkinci dəfə Örənqalada arxeoloji qazıntı işləri Ə.Ələkbərovun rəhbərliyi altında 1936-cı ildə aparılmışdır. Qazıntıların nəticəsi olaraq şəhərin təxmini planını cızmaq və bəzi yerlərdə mədəni təbəqələrin xarakteristikasını vermək mümkün olmuşdu.
Arxallaksis
ARXALLAKSİS (yun. arxin-başlanğıc + allaksis-dəyişiklik) — orqanın embrional inkişafının erkən mərhələlərində təkamüli dəyişkənlik; bütün sonrakı mərhələlərin (yetkin mərhələ də daxil olmaqla) əhəmiyyətli dərəcədə yenidən qurulmasına gətirib çıxarır.
Arxangelsk
Arxangelsk (1613-cü ilədək Novoxolmoqorı) — Rusiyada şəhər. Arxangelsk vilayətinin mərkəzi. Arxangelsk Rusiyanın şimal-qərb hissəsinin böyük elm, mədəniyyət və sənaye mərkəzidir.
Brenda Kastillo
Həyatı və karyerası
Dominikanlı libero dünyada ən çox fərdi mükafata layiq görülən voleybolçudur. Valideynləri Argentina və Alfonso, həyat yoldaşı isə Xulio Enrike de los Santosdur. Ləqəbi ispancadan tərcümədə balaca, kiçicik mənasını verən "çin-çin"dir. Bu adı ona bədən ölçülərinə görə veriblər. 2010-cu ildə o, çətin günləri arxada qoyub xristianlığı qəbul edir. Alkoqol aludəçiliyinə görə milli komandaya gec qoşulur, özünə və ailəsinə kömək etmək üçün həyatını dəyişmək qərarı verir və nizam-intizamlı bir oyunçu kimi meydana qayıdır. İstər gənclərdən ibarət Milli Komandada, istərsə böyüklər arasında keçirilən yarışlarda Brenda hər zaman özünü ən yaxşı tərəfdən göstərə bilib. 2012-ci il London Olimpiadasının ən yaxşı liberosu adını qazandıqdan sonra dünyanın diqqətini özünə daha da cəlb edən 20 yaşlı qıza Azərbaycan Çempionu Rabitə Bakıdan təklif gəlir. Həmin ilin noyabr ayından o, heyətə cəlb olunan Suzana Cebiçin əvəzinə komandaya gətirilir. Hal-hazırda da Rabitədə oynayan Brenda dünyanın ən güclü liberosu sayılır.
Senecio hirtifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Rebekka Matte Bello
Rebekka Matte Bello — Çili heykəltaraşı.
Səməd xan Şücaəddövlə
Fəaliyəti
Çarizmin və Cənubi Azərbaycanın irticaçı qüvvələrinin yardımına arxalanan Şücaüddövlə 1905–1911-ci illər İran inqilabında iştirak etmiş olan vətənpərvərlərə amansız divan tuturdu. Bu zaman M. S. Ordubadi Təbrizdən "Sədayi-həq" qəzetinə göndərdiyi məktubda yaranmış belə vəziyyət haqqında danışaraq yazırdı ki, Azərbaycan, yaxud o ticarət behişti hazırda qan çalasına və təziyyə məclisinə dönmüşdür. Təbrizdə çıxan "Tənbih" jurnalı isə Cənubi Azərbaycanda irticanın ağalığına işarə edərək yazırdı ki, hazırda Təbrizdə matəm hökm sürür. Təkcə onu göstərmək kifayətdir ki, yalnız 1912-ci ilin yanvar ayında Şücaüddövlə 20 nəfər adamı edam etdirmişdi. Əslində bu rəqəm müxtəlif işkəncələr vetilməklə öldürülən vətənpərvərlərin həqiqi miqdarından çox az idi.
Məhz bu səbəbə görə Şücaüddövlə Cənubi Azərbaycanda üçüncü çağırış məclisinə seçkilər keçirilməsi işinə mane olurdu. Orlov xarici işlər nazirliyinin məsul işçisi Klemmə göndərdiyi məktubunda yazırdı ki, Şücaüddövlə əyalətdə seçkilərin keçirilməsinin qəti olaraq əleyhinədir. Çünki o, bir monarxist olmaq etibarilə bunu özü üçün qeyri-mümkün hesab edir. Şücaüddövlə Əhməd şahın tacqoyma mərasimində iştirak etməkdən imtina etmiş və bununla da mərkəzi hökumətə tabe olmaq istəmədiyini bir daha nümayiş etdirmişdi.
Bütün bu səbəblərə görə İran hökuməti Şücaüddövləni Cənubi Azərbaycan valisi kimi tanımaq istəmir və bu barədə çar Rusiyasının Tehrandakı səfirinə dəfələrlə etiraz notası vermişdi. Çar hökuməti isə İran dövlətinin bu notalarına əhəmiyyət verməmişdi. Xarici işlər naziri Sazanov Tehrandakı səfirə göstəriş vermişdi ki, əgər İran hökuməti, Şücaüddövlənin Cənubi Azərbaycanın valisi olmasına razılıq verməsə, İran dövləti barəsində qəti tədbirlər görüləcəkdir. İran hökuməti Şücaüddövləninvəzifəsindən götürülməsi üçün Təbrizdə hətta ona qarşı sui-qəsd təşkil etmişdi. Həmin qəsdin təşkil edilməsi üçün hökumət 50 min tümən məbləğində vəsait sərf etmişdi. Lakin bu qəsd baş tutmamışdı.
Müharibə ərəfəsində çar Rusiyasının Tehrana təyin edilmiş eyni səfiri Korostovets isə "Rəad" qəzetinin müxbiri ilə müsahibəsində çarizmin məqsədini açıq surətdə ifadə edərk bildirmişdi ki, Rusiya Cənubi Azərbaycan məsələsinə Şücaüddövləyə sakit etmişdir. Şücaiddövlə Cənubi Azərbaycanda vali vəzifəsini ifa etdiyi müddət ərzində müxtəlif vasitələrdən istifadə edərək özünə böyük sərvət toplamışdı. O, əhalidən öz xeyrinə qanunsuz olaraq vergi toplayır və rüşvət almaq üçün müxtəlif vasitələr işlədirdi. Məsələn, o Təbrizdə yerləşən Bahaderan alayının əsgərlərinin hər birindən 20–25 tümən məbləğində rüşvət alaraq, onları hərbi xidmətdən azad etmişdi. Müxtəlif bəhanələrlə həbs olunmuş ayrı-ayrı şəxslərdən də müəyyən məbləğdə pul alaraq həbsxanadan azad edilirdi. Şücaüddövlə 1912-ci ilin təkcə yanvar ayı ərzində əhalidən 30 min tümən (55 min manat) məbləğində rüşvət almışdı.
Mükafatları
Çar hökuməti Şücaüddövləni sədaqətlə xidmət etdiyi üçün birinci dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni ilə təltif etmişdi.
Sony
Hazırda Sony Corporation — Sony Group holdinqin tərkibinə daxildir.
Maliyyə göstəriciləri
2007—2008 maliyyə ili üçün satış dövriyyəsi 85,47 mlrd. $ (2006—2007 ildəki 79,95 mlrd. $-dan 6,9 % artıq) təşkil etmişdir. Xalis gəlir 3,56 mlrd. $ (2006—2007-ci ildəki 1,22 mlrd. $-dan 3 dəfə çox).
Tarixçə
1945-ci ildə II. Dünya Müharibəsindən sonra Masaru İbuka, bombardman sonrasında xarabaya çevrilən Tokioda təmir dükanı açmışdı. Ertəsi il iş ortağı Akio Morita ilə birlikdə Tokyo Tsushin Kogyo Kabushiki Gaisya (东京 通信 工业 株式会社; qısaca: Tōtsūkō 东 通 工), adlı şirkəti qurdular. Bu şirkət Type-G adlı Yaponiyanın ilk kaset oxuducusunu istehsal etdi.
Stenoqram
Stenoqram — protokolun bir növüdür. İclas, müşavirə və s. kolegiyal orqanların yığıncaqlarından məruzələrin, mitinqlərin və s. çıxışların stenoqrafiya üsulu ilə tərtib edilmiş sənəddir. Stenoqrafik yazı adi yazıdan 4-5 dəfə sürətlə yazılır.