cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Merkuri (planet)
Düzənliklər
250px|thumb|right|Kaloris hövzəsinin rəngləndirilmiş görünüşü. Yüksək yerlər qırmızı, alçaq yerlər göy rənglə qeyd olunmuşdur. Merkuridə geoloji cəhətdən iki növ fərqli düzənlik zonalar vardır. Bunlardan birincisi kraterlərin daxilində olan düzənliklərdir. İkinci növ olan hamar düzənliklər isə müxtəlif ölçülərdə çökəkliklərin lava ilə doldurulması nəticəsində yaranmışdır və Aydakı bazalt dənizlərinə oxşayır. Xüsusilə də, Kaloris hövzəsinin ətrafı geniş ölçülü halqa ilə əhatələnmişdir. Aydakı bazalt dənizlərindən fərqli olaraq Merkurinin krater içində yerləşən düzənlikləri ilə hamar düzənliklər eyni albedoya malikdir. Bütün xüsusiyyətlərinin vulkanik olmamasına baxmayaraq yerləşməsi, quruluşu və yuvarlaqlığı vulkanik mənşəli olmasını deməyə əsas verir. Merkurinin bütün hamar düzənlikləri Kaloris hövzəsindən əhəmiyyətli dərəcədə gec formalaşıb. Kaloris hövzəsinin səthində geoloji olaraq ayrı dövrlərə aid mərtəbəli yerlər vardır. Bura çoxbucaqlı naxışlı silsilələr və qırıqlar tərəfindən hissələrə ayrılmışdır. Bunların vulkanik lavalar yoxsa zərbənin gücü səbəbindən formalaşması məsələsi dəqiq deyildir.
Vulkanologiya
Kaloris hövzəsinin cənub qərbində yerləşən əhatəsiz təzyiq bölgəsində diametri 8 km olan və 9 vulkan kraterinə malik olan yer vardır. Bu səbəbdən də bura kompleks vulkandır. Alimlər vulkanların dəqiq yaşını bilməsə də, onların milyardlarla il əvvəl formalaşdığı ehtimal olunur.
Səth şəraiti və ekzosfer
Merkuri səthindəki gündüz istiliyinin çox yüksək olmasına baxmayaraq, müşahidələr Merkuridə böyük ehtimalla buz ola biləcəyini göstərdi. Merkurinin qütb ərazilərində Günəş işığının heç vaxt birbaşa düşmədiyi dərin kraterlər vardır. Bu bölgələrdə istilik təqribən −170 °C-dən aşağıdır ki, bu da Yerin orta istilik göstəricisindən çox aşağı bir göstəricidir. Buz radarın göndərdiyi dalğaları yüksək əks etdirmə xüsusiyyətinə malikdir. 1990-cı illərin əvvəllərində 70 metrlik Qoldston Günəş Sistemi Radarı və VLA tərəfindən aparılan müşahidələr nəticəsində qütblərə yaxın yerlərdə radar dalğalarını yüksək əks etdirmə xüsusiyyətinə sahib yerlər olduğu məlum olmuşdur. Bu əks etdirmənin tək səbəbi buzun mövcudluğu ehtimalı olmasa da, astronomlar tərəfindən buzun olması ehtimalı yüksək qiymətləndirilir. 200px|thumb|left|Merkurinin şimal qütbü. [[NASA görünən qaranlıq kraterlərdə buz ola biləcəyini ehtimal edir. ]] Buzlu yerlərdə təqribən 1014–1015 kq buz olduğu və bu buzun reqolit qatı ilə örtüldüyü təxmin olunur. Buna qarşılıq olaraq Antarktidada təqribən 4×1018 kq, Marsın cənub qütbündə isə təqribən 1016 kq buz vardır. Merkuridəki buzun mənbəyi dəqiq bilinməsə də, iki güclü ehtimal vardır. Bunlardan birincisi Merkurinin daxilindən qaynaqlandığı, ikincisi isə planetlə toqquşan buzlu kometaların səbəb olması yönündədir.
Merkuri uzun müddət ərzində əhəmiyyətli səviyyədə atmosferi saxlaya bilməyəcək qədər isti və kiçik cazibə qüvvəsinə malik olan planetdir. Planetin malik olduğu incə ekzosfer təqribən 0,005 pikobar atmosfer təzyiqinə sahibdir və tərkibində Hidrogen, Helium, Oksigen, Natrium, Kalsium, Kalium və az sayda digər maddələr vardır. Merkurinin ekzosferi sabit deyildir. Malik olduğu maddələri daima itirir və itirilən maddələr müxtəlif mənbələrdən yenidən daxil olur. Hidrogen və Helium böyük ehtimalla Günəş küləyindən qaynaqlanır. Merkurinin qabığı içindəki radioaktiv maddələr zamanla çevrilərək Natrium və Kalium kimi maddələri əmələ gətirir. MESSENGER kosmik gəmisi tərəfindən yüksək miqdarda Kalsium, Helium, Hidroksid, Maqnezium, Oksigen, Kalium, Silisium və Natrium müəyyən edilmişdir. Su buxarının kometalardan gəldiyi düşünülən buz, qayalardan ayrılan Oksigen və Günəş küləyinin təsirindən formalaşdığı ehtimal olunur. Merkuridə su ilə bağlı olan O+, OH−, and H2O+ ionlarının yüksək miqdarda müşahidə olunması təəccüblə qarşılanmışdır. Çünki alimlər bu ionların Günəş küləyi tərəfindən Merkuridən uzaqlaşdırıldığını düşünürdü.
Maqnit sahəsi və Maqnitosfer
Merkurinin maqnit sahəsinin Yerin maqnit sahəsində olduğu kimi dinamo təsirindən formalaşması ehtimal olunur. Dinamo effekti planetin dəmir cəhətdən zəngin olan maye nüvəsinin təsirindən yaranır. Xüsusən də planetin elliptik orbiti güclü qabarma və çəkilmə təsiri yaradaraq dinamo təsirinin mövcud olması üçün lazım olan maye dəmir nüvənin mövcudluğuna imkan yaranır.
Müşahidə şəraiti
Merkurinin müşahidəsi zamanı Yer atmosferinin mənfi təsirlərini maksimum azalatmaq üçün teleskopla aparılan müşahidələr Merkurinin üfüqdən yetərincə yüksəkdə olduğu günorta həyata keçirilir. Tam Günəş tutulmaları az davam etsə də, günorta Merkurinin adi gözlə görünməsinə imkan yaradır. Merkurinin Yerdən müşahidəsini çətinləşdirən səbəblərə görə ən güclü teleskoplardan istifadə olunaraq əldə olunan kadrlarda belə Merkurinin səthi haqqında yetərli məlumat əldə oluna bilməmişdir. Bu səbəbdən də Merkuri ilə bağlı əldə olunan əsas məlumatlar planetə təşkil olunmuş kosmik missiyalarla bağlıdır.
Kosmik gəmilərlə müşahidəsi
200px|thumb|left|MESSENGER kosmik gəmisinin hazırlanması prosesi. 300px|thumb|right|[[Mars (planet)|Marsdakı Kuriosi roveri tərəfindən müşahidə olunan Merkurinin tranziti. ]] Merkurinin orbitinin Yerə nəzərən Günəşə çox yaxın olması kosmik gəmilərlə öyrənilməsinə çətinliklər törətdir. Yerdən kosmosa buraxılan kosmik gəmi Günəşin cazibə qüvvəsinə əsaslanaraq Merkuriyə çatması üçün 91 milyon km məsafə qət etməlidir. Merkurinin orbit sürəti 48 km/saniyə, Yerin orbit sürəti isə 30 km/saniyəyə bərabərdir. Bu səbəbdən də digər planetlərə təşkil olunan kosmik missiyalardakı sürət göstəriciləri ilə qarşılaşdırıldığında Merkuri yaxınlığından keçən kosmik gəminin Hohman keçid orbitinə daxil olması üçün daha çox sürət lazımdır.
Mariner 10
Mariner 10 kosmik gəmisi Merkurinin yaxınlığından üç dəfə keçdi və planetin səthinə 327 km-ə qədər yaxınlaşdı. Kosmik gəmi Merkurinin yaxınlığından ilk dəfə keçərkən planetin maqnit sahəsinin olduğunu aşkara çıxardı. Bu göstəricilər astronomlar tərəfindən təəccüblə qarşılandı. Çünki astronomlar Merkurinin maqnit sahəsi yaratmağa yetərli olacaq qədər dinamo təsiri yaratmadığını düşünürdülər. Mariner 10 kosmik gəmisi ikinci dəfə Merkurinin yaxınlığından keçərkən əsas diqqət səthdən şəkillərin əldə olunmasına yönəldi, ancaq üçüncü keçişdə maqnit sahəsi ilə bağlı çoxlu yeni məlumatlar əldə olundu. Mariner 10 kosmik gəmisinin əldə etdiyi məlumatlar Merkuridə Günəş küləyinin təsirindən Yerdəkinə bənzər qütb parıltılarının meydana gəldiyini müəyyən etdi.
24 mart 1975-ci ildə Mariner 10 kosmik gəmisinin yanacağı üçüncü yaxınlaşmadan səkkiz gün sonra tükəndi. Bundan sonra kosmik gəmi ilə əlaqə sonlandırılmışdır və Mariner 10 kosmik gəmisinin hələ də Günəş ətrafındakı orbitində hərəkət etdiyi düşünülür.
BepiKolombo
Avropa Kosmik Agentliyi və Yaponiya tərəfindən ortaq şəkildə həyata keçirilməsi düşünülən BepiKolombo missiyası çərçivəsində Merkuriyə iki kosmik gəminin göndərilməsi planlaşdırılır. Bu kosmik gəmilərdən biri planetin maqnit sahəsini, digəri isə səthini tədqiq etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. BepiKolombo missiyasına 20 oktyabr 2018-ci ildə başlanmişdir və onun 2025-ci ildə Merkuriyə çatacağı gözlənilir. Kosmik gəmilər Yerdən bir olaraq kosmosa buraxılmış və daha sonra ayrılaraq missiyalarını həyata keçirməyə başlayacaqlar. Hər iki kosmik gəmi də Yer ili əsasında fəaliyyət göstərəcək. Merkurinin səthini müşahidə etmək üçün nəzərdə tutulan kosmik gəmi MESSENGER kosmik gəmisinə bənzər cihazlara sahib olacaq və planetin səthini infraqırmızı, ultrabənövşəyi, qamma və Rentgen şüaları daxil olmaqla fərqli dalğa tezliklərində tədqiq edəcək.
Müharibə cinayəti
Müharibə cinayəti — sülh və bəşəriyyətin təhlükəsizliyi əleyhinə olan beynəlxalq cinayət; silahlı münaqişə zamanı tətbiq olunan humanitar hüquq normalarının və ya müharibə adət və qanunlarının pozuntularını bildirir.
Val-de-Marn
Tarixi
Val-de-Marna departamenti 1968-ci il yanvarın 1-də yaradılmış, Sena (29 kommun) və Sena və Uaza (18 kommun) keçmiş departamentlərin tərkibinə daxil edilmişdir. Adı Marna çayından gəlir.
Kommunalar
2 Rünji
6 Viljüif
10 Le-Kremlen-Bisetr
27 Buasi-Sen-Leje
31 Perinyi
34 La-Kö-an-Bri
35 Nuazo
36 Ormeson-sür-Marn
Cəldiyan (Piranşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,446 nəfər yaşayır (269 ailə).
Barışıq qülləsi
Tarixi arayışı
Yerli rəssamlar binanın daxilini bəzəmək üçün cəlb edildi. Onlara binanın işıqlandırması zamanı özünəməxsusluğu qorumaq şərti ilə bu işi yetirmək tapşırıldı. Rəsmlər İnquş mifologiyasının məşhur qəhrəmanlarının - Kaloy-Kant, Seska Solsa, döyüşçü qadın (amazonka), sarmat, şumer və başqa obrazlarını canlandırır. İnquşetiyanın yaxın keçmişini əks etdirən rəsmlər də vardır (müridlər, Qafqaz Döyüşləri, deportasiya). Birinci mərtəbədəki etnoqrafiya muzeyi ənənəvi inquş ailəsinin gündəlik həyatını canlandırır. Qalanın dizaynı üzərində iş ictimai rəy nəzərə alınmaqla aparılıb.
Hazırda qüllənin yaxınlığındakı meydanda yeraltı restoran, kiçik ticarət mərkəzi və dayanacaq tikintisi işləri aparılır. Layihənin müəllifi, memar Sergey Tkaçenkonun dediyinə görə, iki tikilinin arasında çoxmərtəbəli keçidi olan qüllənin yaxınlığında funksional otaqları (tualetləri, lifti) olan fərqli üslublu çoxmərtəbəli bir bina tikmək imkanı vardır.
Heydər Qənbərzadə
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Heydər Qənbərzadə ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Parlaq Zəka
I. Ümumi müddəalar
1.2	Oyunun idman versiyası Azərbaycan İntellektual Oyunlar Klubu tərəfindən yaradılmışdır.
1.3	Oyun humanitar-ictimai profil üzrə bir qayda olaraq tarix, ədəbiyyat, mədəniyyət, incəsənət bilikləri üzrə təşkil edilir.
1.4	Bu Qaydalar Azərbaycan İntellektual Oyunlar Klubu tərəfindən təsdiq edilir və oyunun təşkili və keçirilmə qaydalarını, onun təşkilati-metodiki təminatı şərtlərini, qaliblərin və mükafatçıların müəyyənləşdirilməsi qaydalarını müəyyən edir, onların hüquq və vəzifələrini təsbit edir. Oyunun keçirilməsinin bu Qaydalar ilə tənzimlənməyən məsələləri Qaydalara zidd olmamaqla Təşkilat Komitəsi, onun üzvləri və ya Təşkilat Komitəsinin səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən həll olunur.
III. Oyunun qaydaları
3.6. Natiqlik qabiliyyəti tapşırığının müddəti 40 saniyədir.
Azərbaycanda insan haqları
Tarixi
1995-ci il noyabrın 12-də qəbul edilmiş Konstitusiya Azərbaycanda əsas insan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinə əsaslanan yeni dövlət quruculuğunun başlanğıcını qoymuşdur. Konstitusiya ölkədə insan hüquq və azadlıqlarının qorunmasının əsasını təşkil edir.XX əsrdə insan hüquqları sahəsində əsasən 10 dekabr 1948-ci ildə BMT tərəfindən qəbul olunmuşdur. Bunula əlaqədar olaraq,1950-ci ildən başlayaraq 10 dekabr İnsan hüquqları günü kimi qeyd olunur. Sənədin "Əsas insan və vətəndaş hüquqları və azadlıqları" adlı üçüncü fəsli insan hüquqlarının geniş dairəsini əhatə edən 48 maddəni özündə əks etdirir.
İnsan alveri
Azərbaycan Respublikası 2000-ci il dekabrın 12-də BMT-nin Transmilli mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı Konvensiya, onu tamamlayan İnsan alverinin, xüsusən qadın və uşaq alverinin qarşısının alınması, aradan qaldırılması və cəzalandırılması haqqında Protokolu imzalamışdır. Həmin Protokol Azərbaycana münasibətdə 2003-cü ildə qüvvəyə minmişdir. İnsan alverinə qarşı fəaliyyət üzrə Avropa Şurası Konvensiyası Azərbaycan tərəfindən 25 fevral 2010-cu il tarixində imzalanmış və 11 may 2010-cu il tarixində ratifikasiya edilmişdir.
İşgəncə və sui-istifadə
2018-ci ildə Avropa Şurasının İşgəncə, Qeyri-İnsani və Ləyaqəti Alçaldan Rəftarın Qarşısının Alınmasına dair Komitəsi Azərbaycana 2004, 2012, 2013, 2015, 2016 və 2017-ci illərdə altı səfərinin nəticələri əsasında Azərbaycanda hüquq-mühafizə orqanlarında işgəncə faktları olması ilə məxfi hesabatını açıqlayıb. İşgəncə, Qeyri-İnsani və Ləyaqəti Alçaldan Rəftarın Qarşısının Alınmasına dair Komitəsinin hesabatlarında göstərilir ki, xususilə istintaq təcridxanalarında korrupsiya geniş yayılıb, məhbuslardan nəinki əlavə güzəştlər verilməsi üçün, hətta qanunvericilikdə onların haqqı çatdıqları "adi əşya və xidmətlərə ödəniş tələb olunur". Komitənin Azərbaycanda vəziyyətlə bağlı ümumi təəssüratı ondan ibarətdir ki, işgəncə, polis və başqa hüquq-mühafizə orqanları və ordu tərəfindən pis rəftarın bütün formaları, bütün hüquq-mühafizə sistemində korrupsiya və cəzasızlıq halları sistematik, geniş yayılmış və müntəzəm şəkildə davam edir. Hesabatda bildirilir ki, 2017-ci ildə xüsusi səfərin nəticələri müxtəlif hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları arasında ümmiləşdirilmiş zorakılıq mədəniyyətinin mövcud olduğunu deməyə əsas verir.
Korrupsiya
Zamirə Hacıyeva 2018-ci ilin oktyabr ayında Böyük Britaniyanın İzahedilməmiş Sərvət Sərəncamının şərtlərinin ilk hədəfi olan şəxs kimi tarixə düşüb. O, Londonda 22 milyon funt-sterlinqlik daşınmaz əmlakı olan Hacıyeva əmlakın qanuni gəlirlə əldə edilməsinin mənbəyini sübut edə bilməyib və mülkləri müsadirə edilib. Britaniya Milli Cinayətlər İdarəsi isə onun həyat yoldaşı olan Cahangir Hacıyevin 1993–2015-ci illərdə bu qədər sərvətə malik ola biləcəyini mümkünsüz hesab edib.
Qadın haqları
thumb|1930-cu ildə [[Adilə Şahtaxtinskaya doktorat dərəcəsi əldə edən ilk azərbaycanlı qadın olub]]
LGBT hüquqları
Azərbaycanda eynicinsli münasibətlərin leqallığı 2000-ci ilin sentyabrından qüvvəyə minib. ILGA-Europe təşkilatının 2018-ci ildə siyahısında Azərbaycan LGBT hüquqlarının müdafiə olunması səviyyəsinə görə yenə də 49 Avropa ölkəsi sıralamasında sonuncu yer alıb.
Siyasi hüquqlar
Siyasətçi İlqar Məmmədov 2013-cü il yanvar ayında İsmayıllı rayonunda kütləvi üsyanlarla nəticələnmiş keçmiş icra başçısının oğlu və yerli sakinlər arasında baş verən toqquşmalara görə həbs olunub. O, rayon sakinləri arasında ictimai-siyasi sabitliyi pozmaqda ittiham olunub. 2014-cü ildə Məmmədov yeddi il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi (AİHM) 2014 və 2017-ci illərdə Məmmədovun azadlığa buraxılmasının sürətləndirilməsi ilə iki hökm açıqlayıb. 2017-ci ildə AŞPA-da Azərbaycanla bağlı qəbul edilmiş iki qətnamədə İlqar Məmmədovun azad edilməsi tövsiyə edilib. 2018-ci ilin avqust ayında Şəki Apelyasiya Məhkəməsi İlqar Məmmədov haqqında şərti azadlığa buraxılma qərarı verib.
Söz azadlığı
thumb|[[Leyla Yunus]]
Samir Səmədov
Həyatı
Samir Mətləb oğlu Səmədov 18 yanvar 2002 -ci il Astara rayonunun Pensər kəndində anadan olub. Uşaqlıq illəri doğulduğu Pensər kəndində keçmişdi. Orta təhsilini Astara rayonu Z.Ə.Əhməzadə adına 2 saylı tam orta məktəbdə təhsil almışdı. Təhsilini başa vuran Samir 24 yanvar 2020 -ci il Astara rayon Hərbi komissarlığı tərəfindən həqiqi hərbi xidmətə çağrılır. Tərtər rayonu "N" saylı hərbi hissəyə göndərilir.
Əli Əmirli
Əmirli Əli Məmməd oğlu — Azərbaycan yazıçısı, ssenarist, dramaturq, 1981-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, 1998-ci ildən Azərbaycan Teatr xadimləri ittifaqının üzvi, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi 2015, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Kinoşünaslıq və ekran dramaturgiyası kafedrasının müdiri, professor
Aşıq Əbülfəz Şahtaxtılı
Aşığın həyat və yaradıcılığı
Aşıq Əbülfəz Şahtaxtlı Azərbaycanın istedadlı şair aşıqlarından biridir və onun aşıq şeri janrlarında bir çox mövzuları əhatə edən şeirləri var.
Şeirləri
Dedim Əbülfəzin dəymə xətrinə, Mən heyranam müşki-ənbər ətrinə. Peyğəmbər xətrinə, Allah xətrinə, Bir daha soruşma yaşımı mənim, Neynirsən soruşub yaşımı mənim. Klassik aşıq poeziyasında olduğu kimi, Aşıq Əbülfəzin də poeziyasında didaktik, nəsihətamiz mövzular müəyyən qədər yer tutur. Didaktik şeirlərində Aşıq Əbülfəz ata-baba yolu ilə getməyi, böyüklərə hörmət etməyi, ağsaqqal, ağbirçək sözünə qulaq asmağı gənclərin ədəb-ərkan əxlaqı kimi dəyərləndirir. Aşığa görə, insan həyatda ədalətli olmalı, haqqı unutmamalıdır: Böyüyün sözünü eşitməyənlər Özləri peşman olacaq bir gün. Haqqı, ədaləti atan insanlar Haqqın cəzasını bulacaq bir gün.
Kimlər ki, tanımır yolu-ərkanı, Cəhənnəm odunda yanacaq canı. Yaxşını yamana satan insanın Cəsədi od tutub yanacaq bir gün.
Naxçıvan Mərkəzi Seçki Komissiyası sədrlərinin siyahısı
Naxçıvan Muxtar Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyası sədrlərinin siyahısı — 18 oktyabr 1991-ci ildən sonra ölkədə müstəqillik yenidən elan edilmişdi, bu vaxtdan başlayaraq Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədrləri bu siyahıda göstərilib. Bu məqalədə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədrləri sıralanmışdır.
Şöhrət Həsənov
Şəxsi həyatı
Şöhrət Həsənov Mehriban Əliyeva ilə ailə həyatı qurmuş və ömrünün sonuna qədər onunla evli idi. Aygün, Almaz, Gülnarə, Ruhiyyə və Bəyaz adlı qızları və oğlu Babək yadigar qalıb. Bir neçə xarici dil bilirdi.
Karel Fabrisius
'''Karel Pietersz. Fabrisius''' (Hollandiya: Carel Fabritius; ) — hollandiyalı rəssam. Rembrandtın şagirdi olmaqla bərabər Amsterdamdakı studiyasında çalışıb. Delft məktəbinin üzvü olan Fabrisius öz bədii üslubunu inkişaf etdirdi və perspektiv və işıqlandırma ilə sınaqdan keçirdi. Əsərləri arasında Delft mənzərəsi (1652), Qızılfinç (1654) və Sentry (1654) də var.
Sinay və Fələstin cəbhəsi
Tarixi
1882-ci ildən sonra Britaniya imperiyasının nəzarətinə keçən Misir Osmanlı qoşunlarının zərbəsi təhlükəsi altına düşdü. Süveyş kanalı ingilislər üçün böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Çünki o, Avropanı Britaniya dominionları: Hindistan, Avstraliya, Yeni Zelandiya ilə birləşdirirdi. Süveyş kanalının ələ keçirilməsi Osmanlı imperiyasına Fransa və Böyük Britaniyadan şərq müstəmləkələrinə gedən ən qısa dəniz yolunu kəsməyə imkan verəcəkdi.
1916-cı il hərbi əməliyyatları
250px|thumb|left|1916-cı ildə El Ariş şəhəri 1916-cı ilin əvvəlində Çanaqqala əməliyyatı başa çatdıqdan sonra əhəmiyyətli sayda ingilis qüvvələri Misirə təxliyə edildi. 1916-cı ilin martına qədər Misirdə 13 piyada diviziyasının heyətini təxminən 400.000 nəfər təşkil edirdi. Sinay cəbhəsinin artan əhəmiyyətindən və bölgədə ingilis qoşunlarının sayının artmasından sonra Arçibald Murreyin komandanlığı altında Misir ekspedisiya ordusunun yaradılması qərara alındı. Eyni zamanda İngilis komandanlığı müdafiə mövqelərini Süveyş kanalından 15–30 km şərqə çəkərək onları möhkəmləndirdi. Həmçinin Britaniya imperiyasının Hərbi Naziri Lord Herbert Kitçener Sinay cəbhəsində ingilis qoşunlarının sayının artırılmasına razılıq verdi.
Anar Qarazadə
Hərbi xidməti
Əsgər Anar Qarazadə 2014-cü ilin 1–3 avqust tarixləri arasında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən döyüşlər zamanı ağır yaralandı və avqustun 4-ü Silahlı Qüvvələrin Baş Klinik Hospitalında şəhid olub. Elə avqustun 4-ü isə Anar Qarazadə doğulduğu Biləsuvar rayonunun Nərimankənd kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Qarazadə uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
İmran Qurbanov (həkim)
İmran Hümbət oğlu Qurbanov – Azərbaycan həkimi, tibb xidməti kapitanı (1994), 701 saylı hərbi hissənin tibb bölüyünün komandiri (1992), Baş Qərargah polikilinkasının cərahiyyə şöbəsinin rəisi (1994-1997), Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Respublika Kliniki Xəstəxanasında qəbul şöbəsinin müdiri (1998-indi) və baş həkimin cərrahi işlər üzrə müavini (2013-indi), "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 90 illiyi (1918-2008)" yubiley medalı (2013) laureatı, Prezident təqaütçüsü. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü (1998).
Həyatı
1998-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü, YAP Yasamal rayon təşkilatında siyasi şuranın üzvüdür.
Təltif və mükafatları
Müxtəlif illərdə müxtəlif ictimai birliklərin, "Təhsil mərkəzi"nin, YAP Yasamal rayon təşkilatının, müxtəlif qəzetlərin Fəxri diplom və Fəxri fərmanları ilə təltif olunmuşdur.
Ailəsi
Ailəlidir. İki oğlu var.
Yeganə İsmayılova
Həyat və fəaliyyəti
Yeganə İsmayılova 31 oktyabr 1962-ci ildə Lənkəran şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.
Riot Games
Tarixi
Riot Games 2006-cı ildə təşəbbüskar oyunçular Brandon Beck və Marc "Tryndamere" Merrill tərəfindən oyunçuya yönəlmiş oyun şirkəti olmaq məqsədi üçün yaradılmışdır. Şirkət bu məqsədlə ilk məhsulu kimi 2009-cu ilin oktyabrında League of Legends oyununu istifadəyə vermişdir. 1 may 2012-ci ildə o, 5 milyon dollar mükafatlı Mövsüm 2 Çempionatını (Season 2 Championship) elan etmişdir.
Mangistau vilayəti
Adlanması
Manğıstau vilayətinin qazaxca düzgün adı "Маңғыстау"dur (adətən latın qrafikasında bu ad "Maŋğıstau" və ya "Mañğıstau" şəklində yazılır; yeni qazax latın əlifası ilə isə "Mańǵıstau") (ң/ŋ/ñ/ń hərfi burunlu səslə tələffüz edilən "n"/"nq" səsini əks etdirir, türk dilləri üçün səciyyəvi olan bir səsdir). Bu ad vilayətin yerləşdiyi Manqışlaq körfəzinin qazax dilindəki tələffüzündən gəlir ("qıstau" sözü qazaxca "qışlaq" deməkdir).
Məşkan (Piranşəhr)
Məşkan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Stevan Mokranyats
Həyatı
1889-cu ildən 1893-cü ilə qədər Serbiyanın ilk simli kvartetində ikinci skripkaçı idi.
1899-cu ildə Belqrad Musiqi Məktəbinin qurucularından biri oldu və ömrünün sonun qədər burada rəhbərlik etmişdir. Məşhur tələbələri arasında bəstəkar Miloye Miloeviç yer alır.
NGC 5202
NGC 5202, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mir Bəşir Qasımov
Həyatı
Mirbəşir Qasımov 1905-ci ildə Balaxanı neft mədənlərində çalışırdı.
Türkmənistan Konstitusiyası
thumb|Konstitusiyanın 20 illik sikkəsi Türkmənistan Konstitusiyası (Türkmenistanyň Konstitusiýasy) 18 may 1992 -ci ildə qəbul edilmiş, 1995, 1999, 2003-cü illərdə dəyişiklik edilmişdir, 2006 , 2008 və 2016-cı illərdə 8 bölmə və 142 məqalədən ibarətdir. Konstitusiya quruluşunun əsasları (I Bölmə) prezidentlik (IV hissənin 91 -ci maddəsinə görə prezident eyni zamanda hökumət başçısıdır), dünyəvilik, bitərəflik, hakimiyyət bölgüsü, bir sıra insan hüquqları, xalqın suverenliyi, və Aşqabadın paytaxt statusu. Konstitusiyaya dəyişikliklər referendum yolu ilə və ya Məclis üzvlərinin üçdə ikisinin səs çoxluğu ilə edilə bilər. Əvvəllər konstitusiyaya dəyişiklik etmək səlahiyyəti Xalk Maslakhaty-yə məxsus idi. Dövlət sisteminin - prezident respublikasının forması ilə bağlı müddəalar dəyişdirilə bilməz.
Kuba-Taba dağı
Coğrafiyası
Kuba-Taba dağı Baksan rayonun şimal-qərb hissəində yerləşən tənha dağ massividir. Massivin daha yüksək hissəsi onun cənub hissəsidir. Şimala doğru hündürlük tədricən alçalır və Kuba kəndi yaxınlığında, Malka çayı yatağında itir. Kuba-Tobanın dəniz səviyyəsindən mütləq hündürlüyü 672 metrdir.
Kaymanlar
Görünüşü
Kaymanlar morfologiyasına görə alliqatorlara bənzəyir, ancaq qarın nahiyəsində osteodermalar kimi tanınan sümük lövhələrinin olması ilə fərqlənir. Enlisifət və eynəkli kaymalar burun körpüsündən gözlərin altından keçən sümüklü bir silsilənin olması ilə xarakterizə olunur. Enlisifət kayman cinsin ən böyük növüdür, maksimum uzunluğu 3,5 metrə qədər, kütləsi isə 200 kq-a çatır. Eynəkli və paraqvay kaymanları təxminən 2,5 m uzunluğa çatır və 60 kq-a qədər çəki verir. Orta hesabla bütün bu növlərin nümayəndələri nəzərəçarpacaq dərəcədə kiçikdir, uzunluğu 2 metrdən azdır. Erkəklər əsasən dişilərdən daha böyükdür.
Çeçenistan Milli Muzeyi
Qurulması
Çeçenistan Milli Muzeyinin əsası 7 noyabr 1924-cü ildə Qroznı Xalq Təhsil İdarəsi tərəfindən qoyulmuşdur. İlk dövrlərdə mədəniyyət və din tarixi kimi mövzularda fəaliyyət göstərən regional muzey idi. Mədəni dəyəri olan əşyaların kolleksiyaları buraya müxtəlif qurumlar tərəfindən gətirilmişdir. Numizmatika şöbəsi 1925-ci ilin fevralında açılmışdır. Qroznı və Çeçenistanın tarixinə dair sərgilər də fəaliyyət göstərir. Muzeyin yaradılması yerli kolleksiyaçı və muzeyin ilk direktoru Boris Skaliottinin köməyi ilə həyata keçirilmişdir.
Çeçen müharibələri
Muzeyin əsas binası mühüm mədəniyyət və tarixi abidələrini itirdi. İtkilər arasına Franz Roubaudun "General-mayor Sleptsovun Gehin meşəsində ölümü", Vasili Tropinin "Kitablı oğlanın portreti", Pyotr Vereşçaqinin "Mənzərə" və "Qafqaz", İvan Ayvazovskinin "Ay mənzərəsi", "Alhan-yurt" və İlya Repin "Ac" kimi əsərləri daxil idi.
Müharibədən sonrakı dövr
2004-cü ildə Tretyakov qalereyasının köməyi ilə Qroznıda iki sərgi keçirildi. Beynəlxalq Muzeylər Şurasının Rusiya Komitəsinin nümayəndə heyəti respublikanın muzey statusunu araşdırdı və Çeçenistan Milli Muzeyinə aid veb saytın açılması və fəaliyyət göstərməsi üçün muzeyin lazımi avadanlıqla təmin edilməsini öhdəsinə götürdü.
2023 Dünya Taekvondo Çempionatı
2023 Dünya Taekvondo Çempionatı — 29 may – 4 iyun 2023-ci il tarixləri aralığında Azərbaycannın paytaxtı Bakı şəhərində baş tutan 26-cı Dünya Taekvondo Çempionatıdır.
Anar Əliyev (əsgər)
Həyatı
Anar Əliyev 16 may 1991-ci ildə Oğuz rayonunda anadan olub. 1998–2009-cu illərdə Oğuz şəhər şəhid E.Abdullayev adına 2 nömrəli tam orta məktəbdə oxumuşdur. Ailəli idi, 1 oğlan övladı yadigar qaldı.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Əliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Dairə məhkəməsinin binası (Taqanroq)
Arxitekturası
Binada məhkəyə aid bəzi elementlər saxlanılır. Otaqkarın qapılarında kiçik pəncərələr vardır. Bu pəncərələr dustaqlara nəzarət etmək məqsədi güdürdü.
Azərbaycanda tennis
Tarixi və inkişafı
Qadın tennisçilər arasında ən görkəmli idman ustaları Ağaleva, Boqod, Mantaşeva, Smetenko, Sorokina, İvanova, Fərəcova, o cümlədən beynəlxalq idman ustası Biryukovanı misal gətirmək olar. Kişi tennisçilər arasında isə Spiridonov, S. Mirzə, Danilov, R. Əhmərov, Zinin, İvaşınov və əməkdar idman ustası Lixaçovu fərqləndirmək mümkündür.
Bu tennisçilər arasında xüsusi ilə Lixaçovu qeyd etmək lazımdır. 33 il Azərbaycan uğrunda yarışan Sergey Lixaçov, 1957-ci ildə Azərbaycan Çempionu olub və 17 il ardıcıl bu titulu heç kimə verməyib. O, 8 dəfə SSRİ Xalqlarının Spartakiadasında iştirak etməklə rekorda imza atıb.
Lixaçov möhtəşəm oyunu ilə hətta 1958–1974-cü illər ərzində dünya tennisçilər arasında TOP 10-a belə daxil ola bilib. Bundan başqa onu cüt oyunlarının "kralı" adlandırırdılar. Qadınlar arasında isə Biryukova ən az Lixaçov qədər məşhurdur. Belə ki, gözəl oyunu ilə dəfələrlə Azərbaycan çempionu olan Biryukova, hətta 1968-ci ildə SSRİ idman ustası adına da layiq görülmüşdür. 1970-ci ildə SSRİ çempionu, 1971-ci ildə isə Novaşınskaya ilə birlikdə Moskva Açıq turnirinin cütlüklərdə qalibi olub. Həmçinin 1971-ci ildə Macarıstan, Polşa və Çexoslovakiyanın iştirakı ilə keçirilən beynəlxalq turnirin qalibi olduqdan sonra Beynəlxalq idman ustası adına layiq görülmüşdür.
XXI əsr Azərbaycan tennisi
2009-cu ildən Azərbaycanda beynəlxalq turnirlər mütamadi olaraq, aparılır. 2011-ci ildə ilk dəfə Cənubi Qafqazda WTA seriyalı turnir də (Baku Cup) məhz Bakıda keçirilmişdir.
İsidora Sekuliç
Bioqrafiyası
1892-ci ildə Budapeştdə müəllimlər seminariyasını bitirib və bir müddət müəllim işləyib. 1922-ci ildə Almaniyada doktorluq dərəcəsi almışdır.
Yaradıcılıq
İsidora Sekuliç lirik-assosiativ nəsr ustası olmuşdur. Musiqi, teatr, incəsənət, memarlıq, ədəbiyyat və fəlsəfə sahəsində tənqidi məqalə və əsərlərin müəllifidir. Yuqoslaviya, Rus, İngilis, Alman, Fransız, İtalyan, Norveç və digər ədəbiyyatlara dair bir sıra araşdırmalar aparmışdır.
Qızılsu çayı (Çirçik)
Rekreasiya əhəmiyyəti
Qısılsunun yatağı boyunca ümumi və xüsusi mülkiyyətdə olan çixlu idtirahət yerləri vardır. Burada ən aşağıda yerləşən istirahət zonası «Şamol tanrıları», ən yuxarıda yerləşəni isə uşaq düşərgəzi olan Laçındır. Çarvak qəsəbəsimdən düşərgəyə asfalt yol çəkilmişdir.
Seyid Rəzi
Həyatı
Seyid Rəzi 359 h.q. ilində Bağdadda dünyaya gəlib və 404 və ya 406 h.q. ilinin məhərrəm ayının altısı, bazar günü səhər tezdən dünyadan köçüb. Onun məzarı Bağdadın Kərx mələlləsində yerləşir və hamı tərəfindən ziyarət edilir. Seyid Rəzinin «Nəhcül-Bəlağə»dən başqa əldə on üç kitabı var ki, «Təlxisul-bəyan ən məcazatil-Quran» da onlardan biridir.
Qızılsu çayı (Çirçik)
Turizm
Qızılsunun dərəsi boyunca bir çox turistik maşrutlar vardır. Bunlara misal kimi aşağıdakıları göstərmək olar:
Pərvin Əliyev (gizir)
Həyatı
Pərvin Əliyev 1980-ci ildə Biləsuvar rayonunun Nərimankənd kəndində anadan olub. Pərvin Əliyev ailəli idi, iki övladı yadigar qalıb.
Siesta (Van Qoq)
Siesta (fr. La méridienne dit və ya La sieste) — məşhur holland rəssamı Vinsent van Qoqun yağlı boya ilə çəkilmiş rəsm əsəri.
Xaqani Salayev
Təhsili
1978-ci ildə Rəzgöv kənd orta məktəbinin birinci sinfinə daxil olub, 1988-ci ildə həmin məktəbin onuncu sinfini bitirib. Orta məktəbini bitirdikdən sonra sovet ordu sıralarına çağırılan Xaqani Salayev bir ildən sonra Çelyabinsk Ali Tank məktəbinə daxil olur. Qarabağ müharibəsinin ən ağır dövründə kursantı olduğu Çelyabinsk Ali Tank Məktəbində təhsilini yarımçıq qoyaraq Vətənə qayıdır, 1992-ci il aprel ayının 14-də könüllü olaraq Qarabağ cəbhəsinə yola düşür.
Maykl Flinn
Maykl Tomas Flinn (d. 1958 və ya 1959, Midltaun, Rod-Aylend) — istefada olan ABŞ Siahlı Qüvvələrinin general-leytenantı, ABŞ Müdafiə Nazirliyi Kəşfiyyat İdarəsinin 18-ci direktoru (2012—2014), kəşfiyyat məsələləri üzrə funksional komponenet, müşahidə və rekoqstsinirovka üzrə birləşmiş komandanlığın komandanı, hərbi kəşfiyyat şurasının keçmiş üzvü.
Prezident sarayı (Maqas)
Prezident Sarayı İdris Zyazikov prospektində, Alaniya Meydanı və "Maqas Tower" (Barışıq qülləsi) ilə üzbəüz yerləşir. Binanın həyətinin solunda və sarayın əsas girişində Xalq Məclisinin binası — İnquşetiya Parlamenti, sağda — İnquşetiya Respublikası Hökumətinin binası yerləşir. .
Mil Mi-8
Mil Mi-8 (, NATO kod adı: Hip) Sovet İttifaqı tərəfindən dizayn olunmuş, hazırda Rusiya tərəfindən istehsalı davam etdirilən çoxməqsədli helikopterdir. Əsasən nəqliyyat helikopteri kimi istifadə olunmasına baxmayaraq, desantlaşma, kəşfiyyat və zirehli döyüş helikopteri kimi də istismar oluna bilir. Mi-8 helikopteri hazırda dünyada ən çox istehsal olunmuş helikopter hesab olunur. 2015-ci ildə qeydə alınmış hesablamalara əsasən hərbi əməliyyatlar tarixində ən çox istifadə olunan üçüncü helikopterdir. 92 ölkədə 5 mindən çox Mi-8/17 helikopteri qeydiyyata alınıb. Bu baxımdan, Mi-8 helikopterləri tarixin ən kütləvi istehsal edilən helikopterlərindən biri sayılır. 1991-ci ildən etibarən xarici müştərilər 1500-dən çox helikopter ilə təmin olunub.
Cərzəng (Hurand)
Cərzəng — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Mil Mi-8
Bu helikopter hər biri 2000 at gücündə olan iki mühərrik ilə təchiz edilib. 270 km/saat sürətlə uça bilir. Mi-8 ailəsinin ilk nümayəndələri Vyetnam müharibəsindən bəri son 40 ilin bütün münaqişələrində özlərini layiqincə təmsil edə biliblər.
Taktiki-texniki xüsusiyyətləri (Mi-8T)
right|300px
Yumurta yazmaq
Yazılmış yumurtalardan örnəklər
Bu yazılmış yumurtalar Nasir Mənzurinin yazdığı yumurtalardan dırlar.
Çərşənbə Xatın
Çərşənbə Xatının şəkli ilin son çərşənbə axşamında ocağın yanındakı divarda çəkilir. Əvvəlcə divara su səpirlər, sonra isə, barmaqla unu yaş divara bənək bənək vurarlar. Beləliklə, Çərşənbə Xatının şəkili ocağın qırağında ilboyu qalar. Hər ilin son çərşənbə axşamında bu şəkil təzədən çəkilməlidir.
Kali-i Süfla (Hurand)
Kali-i Süfla — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Miso şorbası
Tarixi
Miso şorbasının yaranmasının səbəbi uzun sürən müharibələrdir.
Bayram Yeli
Vədə Yeli Azərbaycanda bayramdan qabaq əsən yeldir. Bu yelin əsməsi önəmli bir hadisə sanılır. Azərbaycan folklorunda bu yelin əsməsindən yeddi-on gün sonra, ilin təhvili (köhnə ilin təzə ilə dəyişilməsi) sanılır. Ona görə də, onu “bayram yeli”, və ya “vədə yeli” (müjdə verən yel) adlandırırlar.
Azərbaycan–Konqo Demokratik Respublikası münasibətləri
Azərbaycan–Konqo Demokratik Respublikası münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Konqo Demokratik Respublikası arasında siyasi, sosial-iqtisadi, hərbi və digər sahələrdə ikitərəfli diplomatik münasibətlər.
"Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilənlərin siyahısı
"Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilən 26 nəfərdən 10 nəfəri Azərbaycan vətəndaşı, 16 nəfəri isə xarici dövlətlərin vətəndaşlarıdır. Ordenlə təltif edilənlərdən 14 nəfəri, təltif edilən zaman dövlət başçısı idilər.
İnquşetiya Respublikası Hökuməti
Strukturu
Hökumət 16 yanvar 1999-cu ildə eni paytaxtın yerləşdiyi Maqas şəhərinə köçdü. Hal-hazırda respublika hökuməti Maqasda Nazirlər Kabineti üçün xüsusi olaraq tikilmiş iqamətgahda məskunlaşıb.
Transformerlər: Sonuncu cəngavər
Mövzu
Son Cəngavər, Transformers seryasının mahiyyətindəki əfsanələri paramparça edir və qəhrəman olmağın mənasını yeninden tanımlayır. İnsanlar və Transformerlər döyüşdə, Optimus Praymla görüşə gedir. Gələcəyimizi xilas etməyin açarı keçmişin sirlərində və Transformerlərin dünyadakı gizli keçmişində gizlənib. Dünyamızı qurtarmaq Cade Yeager (Mark Wahlberg), Bumblebee, bir İngilis lordu (Sör Anthony Hopkins) və bir Oxford professorundan (Laura Haddock) yaranan gözlənilməz bir ittifaqa həvalə edilir. Hər kəsin öz hayatında fərq yaratmağı istənilən bir an gəlir. Transformers 5: Son Cəngavərdə ovlananlar qəhrəman olacaqlar. Qəhrəmanlar pislər olacaqlar. Yalnız bir dünya ayağda qalacaq: ya onlarınki ya da bizimki…
Edil Eyvazov
Həyatı
9 avqust 1940-cı ildə Qubadlı rayonunun Tarovlu kəndində, müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə Qubadlı orta məktəbini, 1963-cü ildə isə “Aşağı temperaturlar fizikası” ixtisası üzrə Xarkov Dövlət Universitetinin fizika fakültəsini bitirmişdir.
Edessa döyüşü
Döyüş səbəbləri
Bu dövrdə Sasani və Roma dövlətləri erməni məsələsi ilə bağlı üz-üzə gəlmişdi. Roma xüsusilə erməni ərazisinin Sasanilərin əlinə keçməsindən narahat idi. Bu vaxt, Ermənistan Çarlığı daxilində önəmli hadisə baş verdi. Erməni çarı Böyük Xosrov kimi tanınan II Tridat 252-ci ildə bir sui-qəsd nəticəsində öldürüldü. Bu hadisədən sonra, 253-cü ildə erməni krallığında böyük siyasi nüfuza sahib olan liderlər Şapurun hakimiyyəti altına girməyə razəlaşdılar, lakin Roma, öldürülən erməni çarının yerinə oğlunu mühafizə edərək ermənilərin yeni çarı elan etdi. I Şapur Romanın ona qarşı apardığı bu siyasi gedişindən çox narahat idi. Bu dövrdə, Roma İmparatoru Ərəb Filipp əvvəllər Fars dövlətinə vergi (500.000 qızıl pul) ödəyəcəyini vəd etmişdi, lakin bu vergini ödəməkdən imtina etdiyi üçün I Şapur bunu bəhanə edərək Romaya qarşı müharibə elan etdi. O, vaxt itirmədən 253 və ya 256-cı illərdə böyük bir ordu ilə Suriya və Kapadokyaya yürüş təşkil etdi. Bu hərbi ekspedisiyalar nəticəsində Sasanilər 60 min Roma əsgərini ağır məğlubiyyətə uğratdılar. Bu zəfər nəticəsində I Şapur Hələb, Hama, Antakya, Dura-Europa adlanan əraziləri ələ keçirməklə yanaşı, bu bölgələri talan etdi. Bu uğurlu fəthlərdən sonra Şapur özünü İranın və qeyri-İran millətlərinin "Şahənşahı" elan etdi.
İmperator Valerianın məğlubiyyəti
3. Valerin əsirlikdə bir kölə həyatı yaşamış və hətta I Şapur atına minərkən imperator ona əli ilə deyil, ayğının altına əyilərək kürəyi ilə kömək etdirdi.
Nəticələr
Bəzi alimlər iddia edirlər ki, Şapur Valerianı və onun ordusundan bəzi əsirləri Vişapur şəhərinə göndərdi ki, orada onlar nisbətən yaxşı vəziyyətdə yaşayırdılar. Digər mənbələrdə məsələn, V əsrdə yaşamış Bizans tarixçisi Zosim bildirir ki, Valerian danışıqlar zamanı xəyanət nəticəsində ordunun çox hissəsiylə birlikdə əsir götürülmüşdü. Laktansiyanın sözlərinə görə, Şapur Valerianı alçaldaraq, ata minərkən ondan ayağaltı kimi istifadə ediridi. I Şapur Roma üzərindəki bu tarixi zəfərini qayaüstü rəsmdə — Şapur at üstündə, Roma imperatoru Valerian isə diz üstə təsvir etdirərək Nəqş-i Rüstəmdə əbədiləşdirərmişdi.
Belarus Qarabağ münaqişəsində
Hərbi tərəfi
Tanınmamış Dağlıq Qarabağ Respublikasının prezidenti Arayik Arutyunyanın 2020-ci ilin oktyabrında etdiyi çıxışa görə, İkinci Qarabağ nüharibəsi zamanı Azərbaycan tərəfi Xankəndi şəhərini Belarus istehsalı olan "Polonez" reaktiv yaylım atəşi sistemləri ilə atəşə tutmuşdur.
Nançan
İqtisadiyyat
Nançan Jiangxi vilayətinin əsas sənaye mərkəzidir. 1949-cu ildən sənayeləşən şəhərdə pambıq, ip, kağız və yeyinti (əsasən düyü) istehsalı sənayenin əsasını təşkil edir. Ağır sənayesi ilk illərdə yalnız kənd təsərüfatı maşınları və dizel motoru istehsal edirdisə sonradan təyyarə, traktor, avtomobil təkəri istehsalı əlavə edildi. Şəhərdə kənd təsərüfatı dərmanları istehsal edən böyük bir fabrik vardır.
İran–Özbəkistan münasibətləri
Tarix
Bir-birinə yaxın yaşayan xalqlar olmaqla, özbəklər və farslar da qədim dünya tarixindən qaynaqlanan uzunmüddətli münasibətlərə malikdirlər. Tarix, mədəniyyət, adət və ənənələr, iki xalqın mətbəxi bir-biri ilə sıx bağlıdır. Müxtəlif dövrlərdə iki ölkənin müasir əraziləri Fars və Orta Asiya imperiyalarının tərkibində olmuşdur. Xüsusilə indiki Özbəkistan ərazisi Əhəmənilər, Selevkilər, Sasanilər və Səfəvi imperiyalarının tərkibində idi. Müasir İranın ərazisi isə Xarəzmşahlar, Qəznəvilər, Temurilər, Şeybanilər dövlətlərinin və imperiyalarının bir hissəsi idi.
Müasir münasibətlər
İki ölkə arasında nəqliyyat və rabitə, neft-kimya, enerji, bank, əczaçılıq, gömrük və s. sahələrdə əməkdaşlıq quruldu. Terrorizm, ekstremizm və narkotik ticarəti ilə mübarizə üçün də ikitərəfli əməkdaşlığın təməlləri atıldı. Hazırda əlaqələrin inkişafına və möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş 50-dən çox müxtəlif ikitərəfli sənəd imzalanmışdır. Hal hazırda ikitərəfli münasibətlər iki ölkənin səfirlikləri və 8 sentyabr 1999-cu ildə birgə təşkil olunan Özbəkistan-İran Dostluq Cəmiyyəti vasitəsilə davam etdirilir. Özbəkistan İrana pambıq, əlvan metallar, metallurgiya məhsulları, neft və neft məhsulları, avtomobillər və nəqliyyat vasitələri, elektronika və kimya məhsulları və s. ixrac edir. İran da öz növbəsində Özbəkistana kənd təsərrüfatı məhsulları, bitki və heyvan yağları, qida, toxuculuq məhsulları, ayaqqabı, kimyəvi məhsullar, qəhvə, çay, əczaçılıq məhsulları və s ixrac edir. 2017-ci ilin sentyabr ayında Qazaxıstanın paytaxtı Astanada, Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyayev, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Elm və Texnologiya üzrə Zirvə toplantısı çərçivəsində İran Prezidenti Həsən Ruhani ilə görüşdü. Danışıqlar zamanı iki ölkə arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmləndiyi vurğulanmış və əəməkdaşlığın daha da genişləndirilməsinin vacibliyi qeyd olumuşdur
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri
Həmçinin bax
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı
Kalsium karbonat
Kalsium karbonat — qeyri-üzvi kimyəvi birləşmə, karbon turşusu,duz və kalsium. Kimyəvi formulu —.
Təbiətdə tapılması
Kalsitin triqonal kristal quruluşu ən yaygındır.
Geologiya
Kalsit kalsium karbonatının sabit bir kristal modifikasiyasındadır və müxtəlif geoloji şəraitdə: çöküntü, metamorfik və qarışıq süxurlarda olur.
Kimyəvi xassələri
Məsələn, 1500 ° C-dən yuxarı temperaturda karbonla, məsələn, koks şəklində kalsium karbid və karbonmonoksit meydana gətirir:
Tavus nahiyəsi
Kəndləri
27 kənd bulunmaqtadır, 15 kənd boşdur sadəcə vergi verən
Zeynəb Hümmətova
Həyatı
Subaydır.
2018-ci il: İspaniyada Avropa Çempionatının "bürüncü"
Aliyə Paşayeva, Ayşən Bayramova, Diana Doman, Siyana Vasileva və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrupun növbəti turniri 12–15 apreldə İtaliyanın Pezaro şəhərində baş tutan FIG World Cup beynəlxalq turniri oldu. Komanda əvvəlcə 5 halqa ilə turnirin təsnifat mərhələsində 17.300 balla 8-ci pillənin sahibi oldu və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Daha sonra 3 top / 2 iplə proqramı icra edən qrupun çıxışı referilər tərəfindən 14.150 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən qrup mərhələni onuncu pillədə başa vurdu və final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi. Ümumi nəticədə isə gimnastlar 31.450 balla 15 qrup sırasında turniri 8-ci pillədə başa vurdu. Turnirin növbəti günü beş halqa ilə turnirin final mərhələsi baş tutdu. Kompozisiyası referilər tərəfindən 17.700 balla qiymətləndirilən qrup dördüncü pillənin sahibi oldu. Bununla da qrup turniri medalsız başa vurdu.
Daha sonra Aliyə Paşayeva, Ayşən Bayramova, Diana Doman, Siyana Vasileva və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup 26–30 apreldə Azərbaycanda baş tutan FIG World Cup beynəlxalq turnirində mübarizə apardı. Beş halqa ilə turnirin təsnifat mərhələsində qrup 17.150 balla altıncı pillənin sahibi oldu və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. 3 top / 2 iplə turnirdə isə Azərbaycan gimnastları uğursuz çıxış elədi. Kompozisiyası referilər tərəfindən 14.650 balla qiymətləndirilən qrup nəticədə 8-ci pillənin sahibi oldu və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Bu uğursuz çıxış qrupun ümumi nəticəsinə təsir elədi. Nəticədə Azərbaycan təmsilçiləri 31.800 balla turniri yeddinci pillədə başa vurdu. Növbəti gün isə ayrı-ayrı alətlər üzrə final mərhələsi baş tutdu. Komanda əvvəlcə beş halqa ilə turnirində mübarizə apardı. Kompozisiyası referilər tərəfindən 17.600 balla qiymətləndirilən qrup nəticədə turnirin üçüncü pillədə başa vurdu və bürünc medalların sahibi oldu. Daha sonra qrup 3 top / 2 iplə turnirdə çıxış elədi. Komandanın bu çıxışı 16.650 balla qiymətləndirildi və qrup turniri beşinci pillədə başa vurdu.
2021-ci il: Olimpiya Oyunlarında mübarizə
Olimpiadadan sonra bədii gimnastlardan ibarət Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Mariana Vasileva Azərbaycan qrupunun heyətində əvəzləmə elədi. Nərminə Səmədova qrupun heyətindən çıxırıldı və onun əvəzinə qrupa Güllü Ağalarzadə daxil edildi. 18 yaşlı Güllü Ağalarzadə gənclər arasında beynəlxalq turnirlərdə bir sıra uğurlara imza atmışdı.
2023-cü il: Tarixi Avropa çempionluğu
Turnirin növbəti günü ayrı-ayrı alətlərdə final mərhələsi baş tutdu. Komanda əvvəlcə beş halqa ilə turnirin final mərhələsində çıxış elədi və 32.250 balla turnirin bürünc medalına sahib oldu. Daha sonra qrup 3 lent / 2 top turnirində mübarizə apardı. Kompozisiyası referilər tərəfindən 30.550 balla qiymətləndirilən qrup turnirin gümüş medalına sahib oldu. Bununla da Azərbaycan gimnastları turniri bir gümüş və bir bürünc medalla başa vurdu.
Vodnı adası
Fauna
Ancaq həqiqət bundadır ki, bu ərazi vaxtı ilə kolxoz təsərrüfatının ərazisi olmuşdur. Su gözlənilmədən qısa müddətə geniş ərazini basdığından onların köçürülməsi mümkünsüz olmuşdur.
Milli Birlik (kitab)
Milli birliyin ideologiyası
M.Ə. Rəsulzadənin əsaslarını yaratdığı «Milli təsanüd» ideologiyasında etatizm prinsipi güclüdür. O dönəmdə şərqdə etatizmə dayanan ideologiya və idarəetmə düzgün bir siyasət idi. Mustafa Kamal Atatürk də Türkiyə Cümhuriyyətində etatizmi uğurla tətbiq etmişdir. Bu prinsiplər çağdaş Azərbaycan Respublikası üçün də önəmlidir. Azərbaycanı rus-erməni-mason bolşeviklərinin əlindən qurtarmağa, qorumağa çalışan, amma əli qələmdən, yüksək ideoloji düşüncədən, siyasi konfranslar keçirməkdən başqa bir şeyə yetməyən Məhəmməd Əmin bəy deyirdi: dili, mədəniyyəti, dini, əxlaqı, ruhi-mənəvi aləmi - milləti bir olan Azərbaycanda kommunizm ideologiyasına yer ola bilməz! Burada ancaq milli birlik, milli həmrəylik ideologiyası keçərli, yaşarlı ola bilər! Milli birlik düşüncəsi çağdaş Azərbaycan Respublikasında da azərbaycançılıq ideologiyasının türkçülük, islamçılıq, çağdaşlıq ideyalarını kökləşdirən bağdır. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Azərbaycanda kommunizm yayan yağılara deyirdi: «Hökumət demək, Leninin təbirincə, həddi zatında (özlüyündə) bir sinfin digər sinifləri əzmək və özünə tabe etmək üçün qurmuş olduğu cəbr maşınından başqa bir şey deyildir. Bunun üçün də Marksa görə, fəhlənin nə vətəni var, nə də milləti. Vətən və millət hissindən məhrum olan bu yeni insanlar zümrəsi - proletariat - «burjua diktatorluqlarını» devirərək, öz hakimiyyətini quracaq və tədriclə bütün sinifləri ortadan qaldıraraq sinifsiz və təzadsız bir cəmiyyət yaradacaq»sa, bu, insanlığın faciəsi olacaqdır!
Məqalə və Araşdırmalar
«Milli birlik» kitabındakı Azərbaycan bağı ilə bağlanmış aşağıdakılar kimi məqalə və araşdırmaları yer almışdı:
Yuxarı Zəyəm nahiyəsi
Kəndləri
Türkenler ve Yuxarı Zəyəm Nahiyələri 19 kənd bulunmaqda amma isimləri belirtilməmişdir
Fəzləli xan Qarabaği
Ailəsi
Fəzləli xan  İbrahimxəlil xanın  qızı  Tеlli  bəyimlə, Şahrux şah Qırxlı-Avşarın qızı Kiçik bəyimlə  ailə  qurmuşdu. Paşa bəy, Hüsеynqulu bəy  adlı  oğulları  vardı.
İran–İsrail münasibətləri
İsrail dövləti yarananadək olan tarixi münasibətlər
1947-ci ildə İran Birləşmiş Millətlər Təşkilatı|BMT]] tərəfindən yaradılan “Fələstindəki vəziyyətin qiymətləndirilməsi ilə bağlı” adlı komissiyaya daxil oldu. Komissiya Fələstinin bölünməsi planını hazırlayıb təklif edərkən İran bu komissiyanın tərkibində bu məsələyə və həmçinin federalizasiyaya etiraz edən 3 dövlətdən biri oldu. 29 noyabr 1947-ci ildə BMT Fələstinin bölünməsi ilə bağlı qətnamə qəbul etdi və İran İslam ölkələri blokunda buna qarşı səs verənlərin içində yer aldı. 11 may 1949-ci ildə İran İslam ölkələrinin blokunun içində İsrailin BMT-yə üzv olmasına qarşı çıxanlardan biri oldu. Ərəb-yəhudi müharibəsində İran ərəb dövlətlərinə siyasi dəstək və özü birbaşa iştirak etməməklə hərbi sursat yardımı edirdi və İrana bağlı olan ayətullah Əbdülqasım Kəşani şiə könüllülərindən ibarət dəstə yaradıb ərəblərə kömək kimi göndərmişdi.
İslam inqilabından sonra ilk illər
İran və İsrail arasındakı münasibətlərin soyuqlaşması ancaq 1979-cu il inqilabından sonra yox, Pəhləvilərin dövründən başlamışdır. Şah hesab edirdi ki, İsrail regionda get-gedə qüvvətlənir və nəinki regionda, hətta dünyada da, güclənir və İsrailə münasibətdə qısqanclıq var idi. 1970-ci illərdə İran ümumiyyətlə regionda çox güclənmişdi və ABŞ-nin regiondakı strateji tərəfdaşı idi və ərəblərlə olan münasibətləri pozmamaq üçün İsrail ilə çox da yaxınlaşmırdı və onları məsafədə saxlayırdı. İran BMT-nin qəbul etdiyi 242 nömrəli qətnamənin İsrailə münasibətdə tədbiqini istəyirdi. Bu qətnaməyə görə heç kim hərbi yolla ələ keçirilmiş torpaqlar özünə birləşdirilə bilməzdi və bu İran üçün ərəb və sovetlərdən gələn təhlükədən bir növ sığorta idi. Məhz buna görə də BMT-də məsələ qaldırılanda İran tələb etdi ki, İsrail Qəzzadan və İordan çayının qərb sahilindən çıxsın. 1975-ci ildə İran BMT-də 3379 saylı qətnamənin qəbuluna səs verdi. Yəhudilərin böyük etirazına səbəb olan bu qətnaməyə görə sionizm irqçilik ideologiyası kimi qəbul edildi. 1975-ci ildə İran İraqla bağlanan müqavilə zamanı orada olan kürd qruplaşmalarına kömək etməyəcəyinə razılaşdı. Bütün bunlara baxmayaraq ərəb ölkələri yenə də İrana mənfi münasibətdə idilər. Sovetlər qorxusu hələ də qalmaqda idi və bu səbəbdən də İrandakı monarxiya İsrail və onun müttəfiqləri ilə əməkdaşlıq və əlaqələri az da olsa qoruyub saxlayırdı.
Həfuf
Ümumi məlumatlar
Şəhər Əl-Xasa oazisində yerləşmişdir. Abkaik neft yatağından və Daxran — Dammam — Əl-Xubar boru xətti üzrə Xarad kəndindən cənub-qərbdə yerləşmişdir. Dəniz səviyyəsindən 164 m hündürlükdə yerləşmişdir. Əl-Xufuf məşhur olan, nəhəng neft yatağı olan Qavarın yaxınlığındadır.
Əhalisi
XX əsrin başlanğıcında Əl-Xufufun əhalisi təxminən 25 000 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin dörddə üçünü (75 %) sünnilər təşkil edirdi. Yerdə qalan əhali isə şiələrdən təşkil olunmuşdur. Şəhər öz dini tərkibinə görə qarışıq idi. Bugünə kimi öz tarixi boyunca sünnilər üçün əhəmiyyətli mərkəz qalaraq — Ərəbistan yarımadasında Maliki məzhəbinin davamçıları olaraq qalır. Əl-Xufufun yaxınlığında oazisdə yerləşmiş kəndlərdə əvvəlki kimi bir çox şiə yaşayır.