cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heydər Əfəndiyev
Elmi məqalələri
Dəlidağ intruziv massivində uranın paylanması haqqında “S.M.Kirov adına ADU–nun elmi əsərləri”, 1959, №6, s. 3-10, (Ə.N.Nuriyev və Ə.S.Heydə¬rovla birlikdə) К геохимии галлия в колчеданно-полиметаллическом и медно-пирро¬тиновом типах месторождений. «ДАН Азерб. ССР», 1965, т. XXI, №11, с. 12-14. (Совместно с Н.А.Новрузовым, Р.С.Абдул-лаевой) О растворенных органических веществах нефтяных месторождений Азербайджана. «Азерб. нефт. хозяйство», 1965, №6, с.9-12 (Совместно с А.Н.Нуриевым) Редкие элементы железорудного месторождения Дашкесана. В кн.: «Геохимия редких элементов». Баку, Изд-во АН Азерб. ССР, с.31-36 Скандий в ультраосновных породах Малого Кавказа (Азербайджанская ССР). «Геохимия», 1966, №12, с.1457-1462. (Совместно с З.Б.Абдул¬лаевым, З.Э.Бабаевой) Neft yataqlarının lay sularında həll olunmuş üzvi maddələrin tərkibi haqqında. “Azərb. SSR EA Məruzələri”, 1966, c.XXII. №8, s.29-31. (Ə.H.Nuriyevlə birlikdə) К геохимии никеля и кобальта в ультраосновных породах офиолитовой формации Малого Кавказа (Азербайджан). «Геохимия», 1967, №4, с.425-432. (Совместно с З.Б.Абдул¬лаевым, В.В.Щербиной) Об алтаите из руд рудопроявления Ковурмардара. ИЗВ. АН Азерб. ССР. сер. наук о Земле, 1967, №5, с.65-69. (Совместно с З.Э.Бабаевой) Распределение селена и теллура на Филизчайском месторождении. В сб. «Исследование в области неорганической и физической химии и их роль в химической промышленности». Баку, АзИНТИ, 1969, с. 68-73 (Совместно с Н.А.Новрузовым, А.С.Гейдаровым )
Dissertantlara elmi rəhbərlik və opponent
Heydər Əfəndiyevin rəhbərliyi ilə 12 fəlsəfə doktoru, 1 elmlər doktoru hazırlanmışdır.
Redaksiya fəaliyyəti
Heydər Əfəndiyev "Azərbaycan Kimya jurnalı"nın və "Elm və həyat" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü.
Zeynalabdin bin Əli
Zeynalabdin bin Əli — Tunisin ikinci prezidenti
Edvard Snouden
Həyat və fəaliyyəti
2013-cü ildə xəstəliklə bağlı icazə alıb Honkonqa yola düşən Edvard sonrakı ayda The Guardian və The Washington Post qəzetlərinə MTA-nın məxfi məlumatlarını, o cümlədən, ABŞ xüsusi xidmət orqanları tərəfindən PRISM, X-Keyscore və Tempora informasiya və əlaqə şəbəkələri vasitəsilə bir çox dünya ölkələrinin vətəndaşlarının informasiya mübadiləsinə total nəzarət həyata keçirilməsinə dair məlumatları ötürdü. Snoudenin yaydığı məlumatlarda "Verizon" operator şirkətinin milyonlarca istifadəçilərinin zəng məlumatlarını dövlətə verməsi ilə bağlı gizli materiallar yer alırdı. Edvard daha sonra "NSA", "Google", "Facebook" və "Apple" serverlərinə birbaşa giriş əldə edir.
Cinnilər tayfası
Ümumi məlumat
Sisakanın Qafqaz Albaniyasının tərkib hissəsi olması Stepan Orbelianın belə bir məlumatı ilə də təsdiq olunur ki, alban çarı Asuagen öz çar bayrağını Syuni yepiskopuna bağışlamışdı. Müəllif daha sonra yazır ki, sisaklar təkcə Syuninin yox, həm də alban çarlarının əcdadıdır, hətta onlara nisbətən daha qədimdir. Əsərinin V fəslində Stepan Orbelian yazır ki, Ermənistan əhalisindən əvvəl Syunilər dindar (yəni xristian) oldular. 150px|thumb|right|Xəritə
Coğrafi adlarda
18-ci əsrdə Gürcüstandakı Bolus (gürcücə Bolnisi) bölgəsindən bu bölgəyə və Qarabağa köçmüş cinlilər tayfasının adı ilə bağlıdır. Yəni, toponim "Bolusdan / Bolnisidən gəlmiş cinlilər" mənasındadır. Kəndin əvvəlki adı Cinli Boluslu olmuş və 30 sentyabr 2011-ci ildə dəyişdirilərək Boluslu adlandırılmışdı. Monqol xanı Çingiz xanın bir sərkərdəsi Çurmaqun, onun oğlu isə Abuqun adlanırdı. Elxanilər (XIII – XIV əsrlər) sülaləsindən bir xaqanın adı Arqun idi. Qonaq adına gəldikdə bu, Konak, Kunak formalarında qədim türklərəd geniş yayılmış addır. Qara dənizin şimal sahillərində skiflərin bir çarı yunan mənbələrində Xunaxis (-is yunan dilində şəkilçidir) idi. Alban tarixçisi Musa Kalankatlı xəzərlərdə bir xaqanın adının Xonak olduğunu yazır. Volqaboyu bulqarlarda Konak, V əsrdə Cənubi Rusiya çöllərində yaşayan türkdilli avarlarda Kunak çarları məlumdur. Bu ad ya türk dillərindəki hunak "arxa", "dirək", ya da konak "gecələnən yer" sözlərindən birini əks etdirir. İkincisi, cinlilər Gürcüstanda da erkən orta əsrlərdə yaşayırdılar. Gürcü mənbələrində onlar aydın şəkildə "türk" adlandırılır. Erməni tarixçisi P. K. Patkanov açıq yazır ki, çenlər heç də çinli (Çin ölkəsinin köklü əhalisi) yox, türklər idilər. Onun fikrincə, bu tayfa Ermənistana Volqaboyundan gəlmişdir. Volqaboyunda isə Çin ölkəsindən çıxmış çinlilər ola bilməzdi. Bu zahiri oxşarlıqdır. Maraqlıdır ki, bəşər tarixində yalnız çinlilər bu və ya digər şəkildə heç vaxt qərbə tərəf miqrasiya etməmişlər. Hələ V əsr erməni müəllifi də cinlilərin "şimal-şərq ölkələrindən" gəldiyini yazmışdır. İkincisi, qədim gürcü mənbələrində göstərilir ki, Gürcüstana cinlilər Şimaldan Cin-Bakurun (qədim türk dillərində şəxs adlarının əvvəllində çin sözü "qüdrətli", " qüvvətli", "bərk" deməkdir) başçılığı ilə Dəryal keçidindən keçib gəlmişlər.
Cəhənnəm (Den Braunun əsəri)
Məzmunu
Siennanın xəstəxanada baş verənləri söyləməsindən sonra Robert pencəyinin gizli cibində üzərində biotəhlükə işarəsi olan naməlum silindr tapır və ABŞ konsulluğuna zəng etmək qərarına gəlir. Konsulluqdan bildirirlər ki, onlar professoru axtarırlar və yerini bildirməsini xahiş edirlər. Robert yerləşdiyi Siennanın evinin ünvanını söyləyir və qısa zaman sonra silahlı Vayentanın həmin əraziyə gəldiyini görür və qərara gəlir ki, konsulluq onun ölümünü istəyir. Robert qərara gəlir ki, silindri açsın və həmin əşyanın içindən kiçik bir projektor tapır. Projektoru yandırdıqda divarda Botiçellinin "Cəhənnəmin xəritəsi" canlanır. Təsvirin aşağısında yazılıb: "Həqiqəti yalnız ölümün gözlərindən görmək mümkündür." Bu zaman silahlı əsgərlər Siennanın evi yerləşən binaya doluşurlar və Sienna ilə Robert təcili evi tərk edirlər. 180px|thumbnail|left|[[Palaçço Vekko]] Robert və Sienna Florensiyanın Qədim Şəhər hissəsinə keçək istəsələr də, bütün yolların Florensiya Polisi və Xüsusi Silahlı Dəstələr tərəfindən bağlandığını görürlər. Onlar Boboli bağları yaxınlığındakı tikinti ərazisində gizlənirlər və bu zaman Robert yenidən "Cəhənnəmin xəritəsi"ni işıqlandırır. Xəritəni diqqətlə izlədikdən sonra o, cəhənnəm qatlarından birində başı aşağı basdırılmış insanların göydə qalmış ayaqlarının altına "CATROVACER" yazıldığını görür, xəritədə qatların yerinin dəyişdirilməsini görən professor Botiçellinin "Cəhənnəmin xəritəsi" əsəri əsasında yazını "CERCA TROVA" kimi oxuyur. Robert qərar verir ki, bu yazı Vazarinin Palaçço Vekkodakı "Marsiano döyüşü" freskasına işarə edir. Robert və Sienna əsgərləri aldadaraq Vazari dəhlizi vasitəsiylə Qədim Şəhərə daxil ola bilirlər.
Niderland
Paytaxtı – Amsterdam, hökumətin iqamətgahı – Haaqa şəhəridir.
Yarpaqsız cuzqun
Təbii yayılması
Şərqi Türküstan, Şərqi Çin və Aşağı Volqa sahillərindən təsvir edilmişdir.
Niderland
Tarix
1609-cu ildə hollandlar Amsterdam bankının əsasını qoydular. O vaxtlar Avropa maliyyəsi xaos vəizyyətində idi, sikkələr təkcə iri monarxlar tərəfindən deyil, Almaniyanın və İtalyanın kiçik dövlətləri və şəhərləri tərəfindən də buraxılırdı. Hətta özəl şəxslər də öz sikkələrini döydürürdü. Üstəlik, inflyasiya təzyiqləri altında krallar və digərləri adətən öz sikkələrinin dəyərini ona ərinti əlavə etməklə aşağı salırdılar. Tərk edilən köhnə sikkələr yenilərlə birlikdə dövriyyədə qalırdı. Amsterdam bankı bütün şəxslərdən və ölkələrdən belə qarışıq pul əmanətlərini qəbul edirdi, onların mübadilə dərəcələrini müəyyən edirdi, əmanətçilərə icazə verirdi ki, Amsterdam Bankının özünün buraxdığı qızıl florinlərdə bərabər qiymətdə olmaqla öz əmanətlərini götürsünlər. Amsterdam fransız inqilabına qədər Avropanın maliyyə mərkəzi olaraq qaldı.
1648-ci ildə imzalanan Vestfalya Andlaşmasında Hollandiya vilayətlərinin müstəqilliyi İspaniya tərəfindən tanındı. Bu təxminən olaraq, daha sonra qurulacaq olan Hollandiyanın yerləşdiyi bölgə idi. Buna qarşı, bu bölgənin cənubunda qalan bölgələr, Flanderler daxil olmaq üzrə, krallıqda qaldı; daha sonra buradan Belçika meydana gəldi. Bu tarixdən sonra Şimal Hollandiyalılar və Cənub Hollandiyalılar üzrə iki cəmiyyətdən bəhs edilməyə başlandı.
Yarpaqsız cuzqun
Mənbə
http://dendrologiya.az/?page_id=112
Xəlfəli (Sabirabad)
1988-ci ildə Özbəkstandan qovlanan Məhzəti türkləri də Xəlfəliyə pənah gətirib. Əvvəlki illərdə onların sayı çox olsa da, hazırda kənddə təqribən 20 belə ailə yaşayır.
Məhzəti türk azlığını istisna olmaqla kənd şiə inanclıdır.
Əhali əsasən əkinçilik və maldarlıqla məşğuldur.
Tetraedr
İstinadlar
( / ) - bölmək deməkdir
S= a²√3 /4
Syan = 3a²√3 / 4
Kageneckia angustifolia
(Kageneckia angustifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qurban Əli
Hakimiyyət uğrunda mübarizə
Abdulla xan tezliklə Şirvanlıların yeni bir üsyanını yatırmalı oldu. Şirvan zadəganları Mehrabın qohumu Qurbanəlinin başçılığı ilə üsyan qaldıraraq, Xəzər dənizi adalarından birindəki Derov kəndinə qaçdılar. Abdulla xan çoxlu qızılbaş döyüşçüsü ilə üzərək adaya çatmış, onlara hücum edərək Qurbanəlinin və üsyançıların əksəriyyətini öldürmüş, onların mallarını ələ keçirib Şamaxıya qayıtmışdır. Abdulla xan Şirvanlıların bir sıra üsyanlarını yatıraraq Şirvanda öz hakimiyyətini möhkəmləndirdi
Əkmələddin Naxçıvani
Həyatı
Alim böyük Mövlanaya övliya kimi etiqad göstərir, onun müridi olmaqdan fəxr duyurdu. Elə buna görə onlar arasında yaxın münasibət yaranmışdı, bir-birinin evinə gedir, məktublaşırdılar. Günümüzə qədər Mövlananın Əkmələddin Naxçıvaniyə yazdığı üç məktub, Ruminin oğlu Sultan Vələdin Əkmələddin Naxçıvani haqqında qəsidəsi, habelə Əkmələddin Naxçıvaninin tələbələrindən olduğu ehtimal edilən Əbubəkr ibn əl-Zakinin üç məktubu gəlib çatmışdır. Mövlananın birinci məktubu Əkmələddin Naxçıvaninin ona yazdığı məktuba cavab xarakteri daşıyır.
İkinci məktubda Karatay mədrəsəsində boşalacaq vəzifəyə Əfsəhəddinin təyin olunmasına Əkmələddin Naxçıvaninin kömək etməsi xahiş edilir.
Anaxanım Xanlarova
Elmi — tədqiqatlar
1945-ci ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası yaradıldı. Gənc alim 1945–1952-ci illərdə EA-nın Neft İnstitutunda fəaliyyət göstərdi. Böyük elmi işci kimi çalışdı, sonra laboratoriya müdiri vəzifəsinə irəli çəkildi. Onun elmi fəaliyyəti normal heptanın katalitik üsulla antrasenə və fenantrenə çevrilməsi, eləcə də benzolun alfa-olefinlərlə alkilləşməsi reaksiyalarının tədqiqini əhatə etmişdir. Həmin dövrdə alimin aparmış olduğu reaksiyalar nəticəsində alınmış izokarbohidrogenlərə, molekulunda 6–12 ədəd karbon atomuna malik alkilbenzollara ehtiyac kifayət qədər böyük idi. A.Xanlarova bu problemlərin həllinin öhdəsindən bacarıqla gəldi.
Əjdahanın qılıncı (film, 2015)
Aktyorlar haqqında
Roma generalı Lukiyus, Mel Qibsonun rol aldığı üçün əvvəlcə şayiələr yayıldı. Mətbuat konfransı zamanı nə Çan, nə də Li Qibsonun iştirakını təsdiqləmədi və Çan yalnız dedi;
Yenikənd (Sabirabad)
Coğrafi vəziyyəti
Sabirabad rayonunda Kür çayının sol sahilində yerləşir, Kovlar və Qəzli kəndləri ilə həmsərhəddir. Tuğay meşələrinin bir hissəsi də Yenikənd kəndi ərazisindədir. Bu meşələrdə canavar, çaqqal, dovşan və s. heyvanlar yaşamışlar. Amma hal-hazırda bu meşələrdə ancaq çaqqal və vəhşi dovşanlar qalmışdır.
Suriya tarixi
Həmdanilər dövrü (890-1004)
Sülaləni Həmdan ibn Həmdun yaratmışdı. O, Mardinin valisi təyin edilmişdi.
905-ci ildə xəlifə əl-Müktəfi Hüseynin qardaşı, anası kürd olan Əbu əl-Haycə ibn Həmdanı Mosulun hakimi təyin etdi. Beləliklə Mosul vilayəti həmdanilər (Həmdan ibn Həmdanın adını daşımaqla) sülələsinin irsi hakimiyyəti altına keçdi.
Əbu əl-Haycə ibn Həmdan Mosula hakim təyin olunan gündən qədim zamanlardan burada yaşayan və bu torpaqların qorunması uğrunda sərlər boyu canından və qanından keçmiş kürdlərin ciddi narazılığına səbəb oldu. Hərçənd ki, onun anası kürd idi. Əbu əl-Haycə ibn Həmdana qarşı ilk kürd üsyanı Məhəmməd ibn Bilalın rəhbərliyi altında başladı. Əvvəlcə Ninəva (Mosul şəhəri yaxınlığında yerləşən qədim şəhər) şəhərinə hücum edən üsyançılar onun böyük hissəsini ələ keçirməyə nail oldular. Əbu əl-Haycə ibn Həmdan üsyanı yatırtmağa çalışsa da heç bir nəticə əldə edə bilmədi.
Osmanlı dövrü
Böyük Britaniya, Fransa vb. Avropa dövlətlərinin təhriki ilə Osmanlı dövlətinin Misirdəki valisinin oğlu İbrahim Paşa ölkənin güneyini işğal etmək, hətta gücü çatarsa, İstanbulu da fəth edərək sultanlıq taxtını ələ keçirmək fikrinə düşür. Bu məqsədlə də o, 1831-ci ildə Suriyaya hücum edir. Həmin illərdə Osmanlı əsgəri birliklərində bir yenilənmə hərəkatı başladığından üsyançı ordu birləşmələri məhv edilə bilmir. O, 1832-ci ilin mayında Ək-kəni aldı, iyunun 13-də isə Dəməşqə daxil oldu. Əhali osman-lı zülmünə qarşı mübarizədə İbrahimi öz xilaskarı hesab edib, onu sevinclə və rəğbətlə qarşıladı. 1832-ci ilin iyulunda Misir ordusu türklər üzərində iki dəfə parlaq qələbə çaldı və bütün Suriyanı işğal etdi. Onlar 1832-ci ildə Konyaya qədər gəlib çıxırlar. Vəziyyətin ağır odluğunu görən Sultan II Mahmud İngiltərə və Fransadan yardım istəyir. Misir valisini Sultan II Mahmuda qarşı üsyana həvəsləndirən hər iki dövlətin rəhbərləri bu müraciətə cavab vermirlər. Çarəsiz qalan Sultan II Mahmud iki il öncə savaşdığı, torpaqlarının bir qismini verməyə məcbur olduğu Rusiya hökmdarı I Nikolaya yardım üçün müraciət etməli olur. Rus donanması İstanbula gəlir.
1834-cü ildə Nablusda bunun ardınca nüsəyrilərin üsyanı baş verdi. Bu üsyanlar qəddarlıqla yatırıldı və 180 kənd yandırıldı. 1837-ci ilin axırlarında druzlar ayağa qalxdı. Onlar Hauran vilayətində hakimiyyətə qarşı bir ildən artıq mübarizə apardılar. Onlara qarşı vuruşmalarda İbrahim 15 min əsgər itirdi ki, bu da Türkiyə ilə bütün müharibə dövründəki tələfatdan çox idi. Buna baxmayaraq, İbrahim tam qələbə əldə edə bilmədi, druzların öz qanun-qaydaları əsasında yaşamaq hüquqlarını tanımağa, onları hərbi qulluğa çağırışdan azad etməyə məcbur oldu. Başqa yollarla da müqavimət göstərilirdi. Uzun müddət xalq İbrahimin qəddar rejiminə qarşı çıxdı və altı il ərzində İbrahim orduya 35 mindən artıq adam səfərbərliyə ala bilmədi. Halbuki, 100 minə qədər adam Türkiyəyə və bədəvilərin yanına qaçmış, dağlarda gizlənmişdi. Suriyanın işğalı Məhəmmədəliyə baha başa gəldi. Suriyanın gəlirlərinin olduqca artırılmasına və 70 milyon piastra çatdırılmasına baxmayaraq, hər halda bu gəlirlər azlıq edirdi və Misir xəzinəsi hər il İbrahimə 30-40 milyon piastr əlavə vəsait verməli olurdu.
XIX əsr tarixi
XIX əsrin ortalarında Avropa dövlətləri Suriyaya ticarət ekspansiyasını və kapital ixracını sürətləndirdi. Əslində, bu onların Osmanlı dövlətini çökdürmək planının bir hissəsi idi. XX əsrin əvvəllərində bu bölgələr formal olaraq Osmanlı dövlətinin tərkibində qalmış, gerçəkdə isə imperialist dövlətlərin yarımmüstəmləkəsinə çevrilmişdilər.
Kageneckia lanceolata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum micholitzianum
(Bulbophyllum micholitzianum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mikayıl Orucov
Mikayıl Orucov — Azərbaycan samboçusu, Avropa çempionu, dünya çempionatının gümüş mükafatçısı
Diod
Əsas funksiyaları
Diodun ən ümumi funksiyası əks istiqamətdə cərəyan maneəyə rast gələrkən, bir istiqamətdə elektrik cərəyanın keçməsini təmin etməkdir. Başqa funksiyasıda dəyişən cərəyanı sabit cərəyana çevirməkdir. Həmçinin radioda radio siqnalların amplitud modulyasiya hasilatını o cümlədən qəbul edilən siqnalların düzləndirməsidir.
Tarix
Vakuum boru diodları və yarımkeçirici diodlar təxminən eyni vaxtda radio qəbuledici detektorları kimi 1900-cü ilin əvvəllərində ayrı-ayrılıqda inkişaf edib. Diodların inkişafı iki istiqamətdə dərhal XIX əsrin üçüncü rübündə başlayıb: 1873-cü ildə britaniyalı alim Frederik Qutri termion (vakuum lampa) diodları fəaliyyət prinsipini həmçinin 1874-cü ildə alman alimi Karl Ferdinand Braun kristallik (bərk cisimli) diodun fəaliyyət prinsipini açıb.
Termion diodların iş prinsipi 13 fevral 1880-ci ildə Tomas Edison tərəfindən yenidən açılıb və 1883-cü ildə patentləşdirilib (patent ABŞ № 307031). 1899-cu ildə alman alimi Karl Ferdinand Braun kristalı üçün düzləndirici patentini aldı. Təxminən 1900 illərdə Qrinlif Pikard kristal diodda ilk radio qəbul edici düzəltdi. Birinci termion diodu Britaniyada Con Ambroz Fleminqom 16 noyabr 1904-cü ildə (ABŞ patenti noyabr 1905-ci il tarixli № 803684 saylı) patentini alıb. 20 noyabr 1906-cı ildə Pikard silisium kristal detektor (ABŞ patenti № 836531) patentini aldı.
Bizəoxşar tıs-tıs
Ekologiyası
Kserofitdir. Daşlı-çınqıllı ərazilərdə, daşlı yamaclarda, qayalıqlarda və çınqıllı yerlərdə bitir.
Böyükşor gölü
Ekologiyası
Gölün və ətrafdakı ərazinin böyük bir hissəsi uzunmüddətli texnogen çirklənmə nəticəsində sıradan çıxmış və fauna üçün tam yararsız hala düşmüşdür. Gölün Balaxanı tullantılar poliqonu olan sahilinə uzun illlər ərzində sənaye və məişət tullantıları atılmış, sahil bu tullantılarla çirklənmişdir və bu gün də bu tullantılar sututarlarını çirkləndirməkdə davam edir.
Qızılqum
Qızılqum (Qizilqum, ) — qumlu səhra olaraq Amudərya və Sırdərya çayları arasında yerləşir. Səhra Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistan ərazisinin bir hissəsini əhatə edir. Şimal-qərbdən Aral dənizi, şimal-şərqdən Sırdərya, şərq hissədən Tyan-Şan və Pamir-Altay dağları, cənub qərbdən isə Amudərya çayı ilə əhatələnir. Səhranın sahəsi 300 min km² təşkil edir.
Danimarka
Danimarka — Avropada dövlət. Danimarkada yerli idarəetmələr iki səviyyəli sistemə əsaslanmaqdadır. Üst səviyyədə kontluklar (amtskommuner) və alt səviyyədə isə bələdiyyələr (kommuner) vardır. Bununla bərabər Kopenhagen və Frederiksberq həm kontluk, həm də eyni zamanda bələdiyyədir.
Yolçubəyli
Tarixi
Arxiv sənədlərində Yolçubəylinin rəsmən yaşayış məntəqəsi kimi qeyd edilməsi 1770-1800-cü illərə təsadüf edilirsə də, yaşlı insanların deməsinə istinadən kənd ərazisində oturaq əhalinin məskunlaşdığı 400 ilə yaxındır. Buna kənd qəbirstanlığında olan qədim baş daşları da sübut ola bilər (nəzərə alınsa ki, hazırkı qəbiristanlıq ilkin qəbiristanlıq deyil buna şübhə qalmaz). Yolçubəyli adının toponomikası haqda əsasən iki fərziyyə mövcuddur ki, bunlardan biri bu ərazilərdə yaşamış Qasım, Əsgər, Yolçu bəy qardaşların adlarıyla əlaqələndilir. Belə ki, kəndlə Kürün əks sahilində Qasımbəyli və Əsgərbəyli kəndləri yerləşir. İkinci fikir həqiqətə daha yaxındır: bu ərazilər ta qədimdən Şamaxı əhalisinin mal qaranı otarmaq üçün istifadə etdikləri yaylaq yerləri olub, adamlar Şamaxı ilə Kür qırağında yerləşən bu otlu-alaflı bərəkətli torpaqlar arasında gedib gəlmiş, daima yollarda olmuş, bir sözlə yolçuluq etmişlər və bu yolçuların içərisindən bərəkətli torpaqlar sayəsində mal qarası həddən çox artan bəylər yetişmiş ki, onlar da get-gəl çətinliyini aradan qaldirmaq üçün oturaq düşərgə salmaq, bir məntəqə yaratmaq məcburiyyətində qalmış və Yolçubəylidə yerləşən binələrində birdəfəlik məskunlaşmışlar. Çox güman ki, bu oturaqlığı vacib edən səbəblərdən biri də Şamaxıda tez tez baş verən zəlzələ və sellər olmuşdur. Təsadüfi deyil ki, kənd əhalisinin əksəriyyəti qədim Şamaxıdan və Qarabağdan gəlmiş adamların törəmələridirlər və indi də çoxlarının Şamaxının ayrı-ayrı kənd və məntəqələrində qohumları yaşayanlar var.
Qarpun
right|thumb|150px| Sümükdən düzəldilmiş qarpun. 12000—9500 b.e.ə thumb| Eskimos qarpunu. Labrador, Kanada, 1911 il. Qarpun — ilk qarpundan istifadə Mezolit dövrünə təsadüf edir. Bununla belə Konqonun Katande ərazisində 74-174 min il öncəyə aid olan sümükdən hazırlanmış qarpun aşkarlanmışdır.
Araz tıs-tısı
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR ərazisində Arazboyu və Arpaçay Dövlət Təbiət Yasaqlığı ərazisində yayılmışdır. Naxçıvan MR-nın Qırmızı Kitabına (Talıbov, İbrahimov-2010) daxil edimişdir.
Kseniya Poznyak
Kseniya Kovalenko — Belarusdan milliləşdirilmiş azərbaycanlı qadın voleybolçu. 1986-cı ildə noyabr ayının iyirmi biri Belarusun Bereza şəhərində anadan olmuşdu. Əqrəb bürcündəndir, evli və ali təhsillidir. Hündür boyu ilə seçilən voleybolçunun (190 sm) blok yüksəkliyi 295 santimetrdir. Bu göstərici onun zərbələri zamanı 300 santimetrə qədər çata bilir. Blokçu mövqeyində oynayan Kseniya 2004-cü ildən etibarən qadınlardan ibarət Azərbaycan milli voleybol komandasının şərəfini qoruyur. Milli komanda ilə birlikdə müvafiq olaraq 2006 və 2014-cü illərdə keçirilən Voleybol üzrə qadınlararası dünya çempionatında da iştirak etmişdi. Son klubu Azəryol Bakıdır. Bu komandada "iki" nömrəli formanı tərlədir.
Milli komanda karyerası
2014-cü ildə Voleybol üzrə qadınlararası dünya çempionatının seçmə mərhələsində göstərdiyi performansla millimizin mundiala vəsiqə qazanmasında əsas pay sahiblərindən biri olmuşdu. Onun dünya çempionatında necə oynuyacağı isə voleybol auditoriyası tərəfindən böyük maraqla gözlənilir.
Asuna (Sword Art Online)
Bacarıqları
Asunanın istifadəçi etdiyi rapiradır və onun oyundakı əsas silahıdır. O, bu silahdan 75-ci mərtəbədə baş tutan həlledici döyüşə qədər istifadə etmişdir. Kirito bu rapiradan istifadə edərək Hitkliff ilə döyüşmüş, onu məğlub edərək oyunu bitirmişdir. Rapira Asunaya əlavə sürət qazandırdığından ona Şimşək ləqəbini qazandırmışdır.
Fransa
Fransa idarəetmədə yarı prezident sistemi olan unitar dövlətdir. Ölkənin əsas prinsipləri və idealları İnsan və Vətəndaş Hüquqları Bəyannaməsində izah edilir.
Din
150px|thumb|left|[[Paris Məryəm Ana kilsəsi]] Fransa vicdan azadlığının konstitusiyada əksini tapdığı dünyəvi bir ölkədir. 2007-ci ilin yanvarında aparılan bir anket statistikasının nəticələrinə görə fransızların 51%-i katolik, 31%-i ateist, 4%-i müsəlman, 3%-i protestant, 1%-i yəhudi, 1%-i buddist, 10%-i isə başqa dinlərə mənsub olduğunu bildirmişdir.
Xenomeles
Növləri
[[SS 2 (*
Fransa
Müasir tarix
Setif və Gelma qətliamı — 8 may 1945-ci ildə Əlcəzairin Setif, Guelma və Kherrata şəhərlərində Fransa ordusunun mülki əhaliyə qarşı törətmiş olduğu qətliam. Fransa hökumətinin verdiyi rəsmi məlumatda öldürülmüş əlcəzairlilərin sayı 1200, yaralıların sayı 1500 göstərilsə də digər mənbələrdə öldürülmüş əlcəzairlilərin sayının 6000 ilə 45 000 arasında olduğu bildirilir.
Tarixi abidələri və memarlıq
Fransanın görməli yerləri çoxdur. Bura memarlıq tikililəri, küçə və meydanlar, körpülər və s. aiddir. Bunlardan üçü – Napoleonun sərəncmı ilə 1806–1836-cı illərdə memar Jan-Fransua Şalqrin tərəfindən tikilmiş Zəfər tağı, 1887–1889-cu illər arasında Qustav Eyfelin layihəsi əsasında inşa edilmiş Eyfel qülləsi və XII əsrdə Site adasında tikilmiş Notr-Dam de Pari kilsəsi Parisin simvoluna çevrilmişdir
Coğrafiyası
Fransanın böyük bir hissəsi Qərbi Avropada yerəlşir. Onun materik hissəsi şimal-şərqdə Belçika, Lüksemburq ve Almaniya, şərqdə-Isveçrə, cənub-şərqdə-Monako və Italiya, cənub-qərbdə-Ispanya və Andorra ilə sərhəddir. Fransanın sahili 4 su hövzəsi ilə yuyulur(La-Manş, Atlantik okeanı, Şimal dənizi və Araliq dənizi). Ölkənin qərb və şimal sahilləri Atlantik dənizi ilə(Biskay körfəzi və La-Manş boğazı), cənub sahili isə -Araliq dənizi(Lion körfəzi və Liquriy dənizi) ilə yuyulur. Dəniz sərhədlərinin uzunluğu 5500 kilometrdir.
Ölkə ərazisində 3 təbii-coğrafi bölgə ayrılır. Ölkənin cənub — şərq və cənub — qərb sərhəddi boyunca
Fransa mineral sərvətlərin müxtəlifliyinə görə seçilən dövlətdir. Qərbi Avropada dəmir filizi, boksit, kalium və daşduz, uran filizi ehtiyatına görə qabaqcıl yerlərdən birini tutur.
İqlimi
Yağıntıntilarin əsas hissəsi yanvar-aprel aylarında düşür və onların ümumi sayı 600–1000 mm arasında dəyişir. thumb
Fransada universitetlər
Əgər sizin namizədliyiniz Fransada bəyənilsə, onlar sizə fransız dilində DALF testə cavab vermək üçün dəvət göndərəcəklər. Bundan əlavə, sizi DALF almanız üçün imtahana buraxsınlar deyə, ilk iş olaraq, çox da çətin olmayan daha bir imtahan verməlisiniz və fransız dilini DELF öyrəndiyinizə görə diplom almalısınız.
Siyasi quruluşu
Fransanın qanunverici orqanı 1958-ci il Konstitusiyasının 24 və 58-ci maddələrində qeyd olunmuş ətraflı və aydın prinsiplər əsasında qurulmuşdur. Ali qanunverici orqan ikipalatalı parlamentdən ibarətdir: Milli Məclis və Senat. Senatda yerli özünüidarəetmələr, Milli məclisdə isə xalq təmsil olunur.
· adi qanunlar.
Prezident
Fransada prezident həm dövlət başçısı, həm də icraedici orqanın başçısıdır. Digər Avropa ölkələri ilə müqayisədə olduqca geniş vəzifə və ssəlahiyyətlərə malik olan president həm də məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyinin gerçək zəmanəti statusuna malikdir. Xüsusilə xarici siyasət və milli müdafiə sahələrində yeganə səlahiyyətli bir hakimiyyətinin olması ilə bərabər, başnaziri təyin etmək, hökumətin çağırılması ilə vəzifəsinə son vermək, hökumətə başçılıq etmək, baş nazir və ya hər iki parlamentin təklifi ilə bəzi qanun layihələrini xalq səsverməsinə təqdim etmək, milli birlik və müharibə vəziyyəti haqqında parlamentləri iclasa çağırmaq və ya fövqəladə hal elan etmək, Konstitusiya şurası üzvlərindən üçünü təyin etmək, qanunlara yenidən baxılmasını istəmək mövzularında imza səlahiyyətinə malikdir.
İdarəetmə quruluşu
Əyalət iyerarxik quruluşda bölgələrdən sonra gələn vahidlərdir. Əyalət valisi də Nazirlər Kabineti tərəfindən təyin olunur. Fransada bu gün 100 əyalət idarəetməsi vardır. Əyalət valiləri bölgə valisinin əmrinə tabe olaraq mərkəz tərəfindən verilən vəzifələri qanunauyğun şəkildə yerinə yetirirlər.
Sənaye
Emaledici sənayedə metal və enerji tutumlu sahələrin payı azalmış, maşınqayırma və kimyanın mövqeyi artmışdır. Qara metallurgiya idxal olunan xammala(zavodları Dünkerk, Fosdadır), əlvan metallurgiya həm yerli, həm də idxal olunan xammala, ucuz elektrik enerjisinə əsaslanır. Əlvan metallurgiya müəssisələri Saboye dağlıq rayonunda, Mərkəzi Massivdə , Pireneydə SES-lərin yaxınlığında fəaliyyət göstərir.
Əbubəkr mirzə Dərbəndi
Uşaqlığı
Bürhan Əlinin oğlu idi. Qardaşı Xələf mirzə Dərbəndi ilə Dağıstana aparılmışdı. Atasının yerini almağa hazır olmadığından, 20 il boyunca Dağıstanda yaşamışdı. Qardaşı kiçik yaşda vəfat etmişdir. 1570-ci ildə Krıma gedərək Krım xanı I Dövlət Gərayın qızı ilə evlənmişdir. Və orada yaşamışdır.
Şamxal Tağıyev
Tağıyev Şamxal Kərim oğlu ― biologiya elmləri doktoru (1970), professor, AMEA-nın həqiqi üzvü (1989).
Vəfatı
Şamxal Tağıyev 4 avqust 2007-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
Abbasqulu xan Bayat
Həyatı
Abbasqulu xan Bayat Nişapurun məşhur Came məscidini təmir etdirmişdi.
III Aleksandr
Həyatı
Aleksandrın əsas qayəsi; dili, dini, idarə forması bir olan bir ölkə yaratmaq idi. Bu məqsədlə; alman, polşa, fin, uyğur və qırğız əsilli insanlara rus dilini və rusca təhsil keçən məktəbləri məcburi olaraq qəbul etdirdi, yahudilərə təziq göstərdi və mərkəzdən uzaqda yerləçən, alman, polşa və isveç təşkilatlarının qalıqlarını aradan qaldırdı.
Azərbaycan Daxili Qoşunlarının Ali Hərbi Məktəbi
Azərbaycan Respublikası Daxili Qoşunları Ali Hərbi Məktəbi — Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunları Komandanının 30 sentyabr 1994-cü il tarixli, müvafiq əmrinə əsasən Bakı şəhəri, Xəzər rayonunun Qala qəsəbəsinin ərazisində Tədris Taboru kimi yaradılmış, zabit və mütəxəssis kadrları hazırlayan ali hərbi məktəbi.
Chaenomeles cathayensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çöl Ağaməmmədli
Toponimikası
Sabirabad rayonunun Əlilambəyli inzibati ərazi vahidində kənd. Muğan düzündədir. Yaşayış məntəqəsini İmişli rayonunun Ağaməmmədli kəndindən ayrılmış ailələr salmışlar. Oykonim çöl (bayır, əsas kənddən aralı) və Ağaməmmədli (əvvəlki yaşayış yerinin adı) komponentlərindən düzəlib. "kənardakı Ağaməmmədli kəndi" deməkdir.
Bekir Refet
Həyatı
1924-cü ildə Parisdə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında Türkiyə millisinin heyətinə qatılmışdır. 2: 5 hesabı ilə bitən Çexoslovakiya yığmasına qarşı 1/16 final matçında oynamış və 2 qolun müəllifi olmuşdur. Komanda kapitanı idi.
5 aprel 1977-ci ildə Karlsruedə infarktdan vəfat etmişdir. Elə orada İslam ayini ilə dəfn olunmuşdur.
Qasım Rzayev
Həyatı
5 may 1970-ci il Tovuz rayonunun Əlibəyli kəndində anadan olmuşdur. 1987-ci ildə burada məktəbi bitirən Qasım sürücülük peşəsinə yiyələnir. 1988-ci il hərbi xidmətə çağırılır. Ukrayna Respublikasında artilleriya hissəsində xidmət edən Qasım dəfələrlə mükafatlandırılmışdı. 1990-cı ildə xidmətini başa vuran Qasım Vətənə dönür. Könüllü özünümüdafiə batalyonlarından birinə yazılır,
2020 Yay Olimpiya Oyunları
2020-ci il Yay Olimpiya Oyunlarını keçirməyə iddialı şəhərlərin siyahısı.
Qasım Rzayev
Xatirəsi
2019-cu ildə Tovuzda yaşadığı evin qarşısında barelyefi açılıb.
Tağı Əbdülrəhimov
Tağı İbrahim oğlu Əbdülrəhimov — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR su təsərrüfatı naziri (1951–1953, 1954–1965) və meliorasiya və su təsərrüfatı naziri (1965–1971), Azərbaycan SSR əməkdar irriqatoru (1971), "Stalin" mükafatı laureatı (1951).
Qaradağ vilayəti
Tarixi
Qaradağ sözü böyük dağ və ya dağlıq yer mənasına gəlməkdədir. Yeni fars qaynaqlarında bu ad yerinə bölgə üçün Arasbaran da deyilir. Bölgə İranın Türkmən Yatağı olaraq da təbir edilər.
Malus bracteata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qaradağ vilayəti
Səfəvilər dövrü
Qacarlar dövründə Qaracadağ vilayəti (Əhər, Kəleybər, Çələbiyan, Vərgəhan və Dizmar) bölünürdü.
Coğrafiyası və relyefi
Bölgə iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Burada əkinçilik, bağçılıq və heyvandarlıq inkişaf etmişdir. Bundan əlavə ərazidə geniş yayılmış faydalı qazıntılardan Kəleybər, Əhər və Süngündə nefelin, silikat, alüminium filizləri, qızıl və mis hasil olunur. Tədqiq olunan ərazinin təbii sərvətlərlə zənginliyi ilə əlaqədar olaraq burada müxtəlif vaxtlarda müəyyən tədqiqat işləri aparılmışdır. Əmir Kəbir dövründə hərbi məqsədlərlə mədən kəşfiyyatı tədqiqatları aparılmış, 1851–1860-cı illərdə doktor Pakub Edvard Polak, 1880–1910-cu illərdə rus Eştal Qaradağın geologiyası üzrə, 1937-ci ildə isə bir rus şirkəti tədqiqatlar aparmışdır. Eştal (1911), Bune (1929), Ontr-Holes (1934), Riben (1935), Ladam (1945) öz tədqiqatlarında Qaradağın geoloji xüsusiyyətlərini tədqiq etmişlər. Fransanın nüvə enerjisi komitəsinin üzvü Ziklor (1965) Qaradağda anormal radioaktivliyin ərazidə maqmatik və təmas metasomatik süxurların geniş yayılması ilə əlaqədar olduğunu müəyyən etmişdir. Bazin və Hobner (1969) Qaradağı metallogenik əyalət hesab edib və bu ərazilərdə, xüsusi ilə Qaradağın Şeyvər intruziv massivi regionunda faydalı qazıntıların axtarışı məqsədilə tədqiqatlar aparmışlar.
Əli Molayi (1993) Qaradağ regionunun geoloji quruluşunun tədqiqində mühüm nəticələr əldə etmişdir. Əhər mis mədənçiliyi və sonra Süngün mis şirkətlərinin 1991-ci ildə fəaliyyətə başlamış və bunun da nəticəsində regionun relyefində müəyyən dəyişikliklər əmələ gəlmişdir. Cəmşid Cidari (1998) 200 il ərzində bu regionda müxtəlif faydalı qazıntı (mis, alüminium filizləri və s.) yataqlarının axtarışı və kəşfiyyatı məqsədilə aparılmış tədqiqatlar haqqında ümumi və əsasən təsviri səciyyəli məlumat vermişdir. Tədqiqatçı müxtəlif mənşəli morfodinamiki proseslərin inkişafı və yayılmasında Əhərçayın aparıcı rol oynadığını qeyd etmişdir. O, ərazinin cənub sahələrində daha tez-tez baş verən sürüşmə proseslərinin (Əhər çökəkliyində) çay dərəsindəki böyük meyllilik və gilli süxurların geniş yayılması səbəbindən baş verdiyini göstərmişdir. İranın geoloji idarələri tərəfindən son 30 ildə Qaradağın geoloji xəritələri hazırlamış və Kansaran geoloji şirkəti 1989–1990 illərdə regionu ətraflı tədqiq etmişdir. Abbas Əmini (2001) Qaradağ batolitinin mənşəyini öyrənmişdir. Sərhəngzadə (2008) Qaradağ regionunun da daxil olduğu İran Azərbaycanının şimal hissəsində meteoroloji tədqiqatlar aparmışdır. Göründüyü kimi yalnız bir tədqiqat işi Qaradağın cənub hissəsinin relyefinə həsr olunmuşdur. Bu baxımdan dissertasiya işi Qaradağ regionun geomorfologiyasına həsr olunmuş ilk kompleks tədqiqat işidir.
Əhər
Əhər bəxşinin mərkəzi Əhər şəhəridir. Əhər bəxşinə Göyçəbel, Üçhaça, Bozquş, Azğan və Qışlaq kəndistanları tabedir.
Xudafərin
Xudafərin bəxşinin mərkəzi mərkəzi Xumarlı kəndidir. Xudafərin bəxşi Keyvan, Şərqi Mincivan, Şərqi Dizmar və Bəstamlı kəndistanlarına bölünür.
Üç təkərli eniş dəsti
Üç təkərli eniş dəsti sistemi, üç təkərli velosiped formasında yaradılmış bir təyyarə eniş dəsti sistemidir. Üç təkərli eniş dəsti sistemi tənzimləməsində ön tərəfdə bir burun təkəri və ağırlıq mərkəzindən bir qədər arxada iki və ya daha çox əsas təkər mövcud olur. Üç təkərli eniş dəsti enmə, qalxma və taksi üçün ən asan bir konfiqurasiya sayılır, buna görə təyyarələrdə ən çox görülən tənzimləmədir.
Bir neçə erkən dövr təyyarələrində üç təkərli velosiped avadanlığı mövcud olmuşdur.
Düzgün çoxbucaqlılar
Xarici və daxili bucaqları
Çoxbucaqlı n tərəfli olarsa :
Gülbahar Xatun məscidi
Tarixi
thumb|left|222px|Gülbahar Xatun məscidi [[Namazgâh (ibadet yeri)|Namazgâhı.]] thumb|258px|Camii [[Şadırvanı.]] Gülbahar Xatun Məscidi öz adı ilə anılan məhəllədə Ataparkın cənubunda yerləşir. Zaman keçdikcə, ətrafındakı mədrəsə, imarət, məktəb, darül-kurra və türbə ilə bir kompleks təşkil edirdi. Bu gün digərləri yıxılaraq sadəcə şərqindəki türbə qalıbdır. Anası Gülbahar Xatunun xatirəsinə Yavuz Sultan Səlim tərəfindən XVI əsrin ilk illərində (1514) tikdirilmişdir. Zamanında mədrəsə, məktəb, imarət və hamam tikililərini də əhatə edən böyük bir kompleks içində yer alırdı. Cəmiyyət xidmətində bir sıra fondu olduğu aydın olan bu dəyərli osmanlı xatunun bir çox fondu kimi buradakı bu külliyənin də digər tikililəri dövrümüzə çatmamışdır. thumb|left|222px|Gülbahar Xatun Məscidinin qübbəsi.
Kalver tıs-tısı
Təbii yayılması
Cənubi Qafqaz, Türkiyədə təbii halda yayılmışdır. Türkiyənin şimal-şərqindən təsvir olunmuşdur.
Transneptun obyektlər
•rəng göstəriciləri, müxtəlif filterlərdən istifadə edərək aşkar edilən kəmiyyətlərin müqayisəsi;
2005-ci ildə Plutonun daha iki peyki aşkar edilmişdir. Sonradan onları Hidra və Nix adlandırdılar. Müvafiq olaraq, demək olar ki, hər ikinin Karonun orbitindən kənarda dairəvi orbiti var. Güman edilir ki, albedosu Charona oxşar hər 2 peykin diametri 50–60 km olacaq. Daxili peyk olan Niksin spektri Karon kimi neytral rəngdədir, xarici peyk olan Hidranın spektri isə isə Plutonun spektrindən daha qırmızıdır.
Fiziki Xüsusiyyətlər
TNO-lər arasında, Kentavrlar olduğu kimi, mavi-bozdan (neytral) çox qırmızıya qədər geniş rənglər mövcuddur, lakin yüzlərlə ulduzdan fərqli olaraq paylama açıq şəkildə iki sinfə bölünür .Rəng göstəriciləri mavi (B), görünən (V), yaşıl-sarı və qırmızı (R) filtrlər vasitəsilə görülə bilən cismin ölçüsündə olan fərqlərin sadə bir ölçüsüdür. Diaqramda ən tanınan rəng indeksləri (ən az təkmilləşdirilmiş rəng) ən böyük obyektlərdən ibarətdir. Məlumata görə, iki ay: planet Triton və Foebe, Sentavr Pholus və Mars çəkilir (qeyri-miqyaslı sarı etiket).
Ölçülərin təyin edilməsi
Beləliklə, iki müstəqil ölçmə (yansıtılan işıq miqdarı və yayılmış infraqırmızı radiasiya miqdarı) ilə təyin edilə bilən iki bilinməyən (albedo və ölçüsü) var.
Aukena
Tarixi
Akamaru ilk dəfə 1797-ci ildə Ceyms vilson tərəfindən kəşf edilir. XIX əsrdə adaya katolik misionerlər ayaq basır. 1839-cu ildə isə adada ilk kilsə inşa edilir.
Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonu
Nəqliyyat şəbəkəsi
Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonu çox əlverişli nəqliyyat-coğrafi mövqeyə malikdir. İqtisadi rayon ərazisindən keçən dəmir yolu, avtomobil yolları, magistral neft, qaz və su kəmərləri, telekommunikasiya xətləri ölkənin nəqliyyat-iqtisadi əlaqələrinin inkişafında mühüm rola malikdir. Respublika üzrə ümumi dəmir yolunun 7,4%-i iqtisadi rayonunun payına düşür. Ərazidə dəmir yolunun ümumi uzunluğu 123 km olub, 62 km-i və ya 50,5%-i Şabran və Siyəzən, 61 km-i və ya 49,5%-i isə Xaçmaz inzibati rayonunun payına düşür. Regionda avtomobil nəqliyyatı dəmir yolu nəqliyyatından sonra ikinci yeri tutur. İqtisadi rayonda avtomobil yollarının ümumi uzunluğu 1883 km təşkil edir ki, bu da respublika üzrə ümumi avtomobil yollarının 7,9%-i deməkdir. Azərbaycanı Rusiya ilə birləşdirən kommunikasiya xətləri də bu regiondan keçir.
Avtomobil nəqliyyatı
Yerli əhəmiyyətli avtomobil yolları isə kənd yaşayış məntəqələri ilə rayon mərkəzləri, xammal sahələri və emal müəssisələri arasında iqtisadi əlaqələrin yaranmasında müsbət rol oynayır. Onlar həmçinin regionun sosial-iqtisadi inkişafında, sərnişin və yüklərin daşınmasında da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, yerli əhəmiyyətli yolların texniki vəziyyəti müasir tələblərə cavab vermir. Bu da yollar dağ kəndlərində yaşayan əhalinin rayon mərkəzlərinə gediş-gəlişini çətinləşdirir və qış aylarının müəyyən vaxtlarında bu kəndlər ilə əlaqələr kəsilir (cədvəl 3.15).
'''İqtisadi-coğrafi rayon üzrə avtomobil yollarının texniki vəziyyəti. [Z. S. Məmmədova (2012) görə]''' Ümumi avtomobil yollarının 227 km-i asfalt-beton, 305 km-i qara örtüklü, 1212 km-i çınqıl, 139 km-i isə torpaq yollardır. Avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin hərəkətini yüksək dərəcədə təmin edən asfalt örtüklü yollar əsasən Quba və Şabran rayonlarında, qara örtüklü yollar Xaçmaz rayonunda, çınqıl və qrunt yolları isə Quba, Xaçmaz və Qusar rayonlarında cəmləşmişdir.
İqtisadi-coğrafi rayonda ümumi nəqliyyat göstəriciləri [Azərbaycanın regionları- 2012].
Turizm imkanları
Ətraf ərazidəki insanlar buranı tez-tez ziyarət edirlər. Vəlvələçay üzərində yerləşən Afurca şəlaləsi 75–80 metr hündürlükdən axır və turizmə yararlı ərazi hesab olunur. Qoşanohur gölü Quba rayonunda Babaçayın sağ qolu Lağlağırçayın mənbəyində (2450 m) yerləşir. Noyabrın sonlarındn aprelin əvvəllərinə qədər donsa da, yayda çox gözəl mənzərəsi olur. Şabran rayonunda yerləşən Ağzıbirçala gölü su quşlarının ovu məqsədilə yararlıdır. Qusr rayonunda yerləşən Bənövşə gölü də diqqətəlayiq yerlərdəndir. Gölün ətrafında meşəlik, bənövşəliklər və böyürtkənliklər var.
İordaniya coğrafiyası
İordaniyanın relyefi
thumb|left|İordaniyanın fiziki xəritəsi. thumb|left|[[Əl-Salt kəndi, Əl-Balqa (mühəffaza)]] thumb|right|[[Ram vadisi İordaniyanın cənubunda səhralıq]] thumb|right|[[Dana yarğanı]] İordaniyanın təbiəti ilk baxışda yeknəsəq görünsə də onun özünəməxsus çalarları, gözəllikləri və qəribə təzadları vardır. Ölkə ərazisinin çox hissəsini əsasən şərqə doğru alçalan səhra və yarımsəhralar tutur. Şərqdəki qumlu səhralaradan qərbə getdikcə relyef tədricən dəyişir, yəni hündürlük 400-500 metrdən 1200-1800 metrə qədər yüksəlir. Nisbətən hündür dağlar ərazinin cənubundadır. Məsələn, Ram dağının hündürlüyü 1754 m, Əş-Şəranın hündürlüyü isə 1734 metrə bərabərdir.
Mülk Rac Anand
Yaradıcılığı
Mülk Rac Anand Pəncab (1925) və London (1929) universitetlərini bitirmişdir. Beynəlxalq Sülh mükafatı laureatı (1953), Pəncab Universitetinin professorudur (1962). M.R. Anand ingilis dilində yazmışdır. Mütərəqqi hind yazıçıları cəmiyyətinin təşkilatçılarından olmuşdur (1936). Bəzi hekayələri Azərbaycan dilinə tərcümə olunmuşdur. O, Asiya və Afrika ölkələri yazıçıları ilə sovet əlaqə komitəsinin Bakıda keçirilmiş iclasında iştirak etmişdir (1966).
Maşallah Abdullayev
Döyüşlərdə iştirakı
Qarabağ müharibəsi başlayanda könüllülərdən ibarət dəstə yaradaraq döyüşlərdə iştirak etmişdir. Ağcakənd də daxil olmaqla neçə-neçə kəndin erməni işğalçılarından azad edilməsində böyük xidmətləri olmuşdur.
Nəqliyyat növləri
Nəqliyyat növləri — mühitdən və yerinə yetirdiyi vəzifədən asılı olaraq nəqliyyat su nəqliyyatına, o cümlədən sualtı və suüstü, yerüstü və hava nəqliyyatına bölünür.
Lullubilər
İ.M.Dyakonov yazır ki,lulubilərin dilində kin,kinq sözü qala mənasında idi.O,bunu da qeyd edir ki,həmin mənada kin sözü kassilərin də dilində mövcud idi.Kin,Kinq sözünün həm lulubilərdə,həm də kassilərdə olması onların etnik cəhətdən qohumluğuna işarə edən faktdır.Diqqəti cəlb edən isə kin sözünün həm də kinq (türk dilləri üçün səciyyəvi olan "nq" qovuşuq səsi ilə) formasının mövcud olmasıdır.Qeyd etmək lazımdır ki,buryat-monqol dillərində çayın ildırımlı sahili,ildırımlı qaya anlamlarında "qanq" sözü vardır.Danışıqda qanq sözünün qınq-qinq şəklinə düşməsi mümkündür.Dağlıq Altayın toponimiyasnda kanq dik qalxmış dağ mənasındadır.Orxon türk yazılarında Kanq toponiminin adı çəkilir.Orta Asiyada Sırdəryanın sıldırım sahilində Kanq qalası və onunla əlaqədar Kanqa əyaləti eramızın əvvəllərindən məlumdur.Bu adı fars dilindəki "kan"- "qazımaq"(kanal sözü buradandır) sözü ilə bağlayan İranşünaslar səh edirlər.Kanal sözündən bu qədər toponimin törəməsi inandırıcı deyil.Qədim türk tayfalarından olan kəngərlər də öz adlarını Kanq toponimindən almışlar.(Q.Qeybullayev-Azərbaycan türklərinin təşəkkülü tarixindən)V.İ.Abayev osetin dilində qala mənasında "qanax" sözünü türkmənşəli hesab edir.
Azad Qaradərəli
Həyatı
İlk nəsr kitabı 1987-ci ildə çap olunub.
2011-ci ildə nəşrə başlayan "Yazı" ədəbiyyat dərgisinin baş redaktorudur.
Yaradıcılığı
Hekayələri rus, türk, polyak, ərəb və ingilis dillərinə çevrilərək Rusiya, Türkiyə, İran, Polşa, Misir və  ABŞ-da saytlarda, jurnallarda, antologiyalarda yayımlanıb. “Süd gölü” hekayəsi əsasında Çexiyada qısametrajlı bədii film çəkilib.
İki cildi çap olunan “Renessans həsrəti”nin (esselər, müsahibələr və ədəbi statuslar) 3-cü cildi də hələ kitab kimi çap olunmayıb.
Yazıçı haqqında ədəbiyyatşünas alimlərin və həmkarlarının esselərindən parçalar:
Tehran Əlişanoğlu
İstinadlar
Rahid Ulusel Azadlığın Azadı https://www.avanqard.net/index.php?action=static_detail&static_id=55994
Bulbophyllum epibulbon
(Bulbophyllum epibulbon) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əhmədabad (Sabirabad)
Etimologiyası
Oykonim "Əhmədin saldığı kənd, Əhmədə aid kənd" mənasındadır.
Əhalisi
Əhalisi 2460 nəfərdir (2009).
Zaqatala Dövlət Təbiət Yasaqlığı
Balakən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən yay otlaq sahəsindən 1609 hektar ( o cümlədən 6 nömrəli — 460,0 ha, 8 nömrəli — 344,0 ha, 9 nömrəli — 228,1 ha, 10 nömrəli — 576,9 ha), Balakən meşə mühafizəsi və bərpası müəssisəsinin meşə fondu torpaqlarından 4068 hektar (o cümlədən 2 kvartal — 193 ha, 3 kvartal — 150 ha, 4 kvartal — 264 ha, 5 kvartal — 186 ha, 9 kvartal — 258 ha, 10 kvartal — 143 ha, 11 kvartal — 221 ha, 14 kvartal — 150 ha, 15 kvartal — 105 ha, 16 kvartal — 126 ha, 17 kvartal — 126 ha, 18 kvartal — 138 ha, 19 kvartal — 154 ha, 24 kvartal — 187 ha, 25 kvartal — 106 ha, 29 kvartal — 225 ha, 30 kvartal — 92 ha, 31 kvartal — 111 ha, 32 kvartal — 130 ha, 33 kvartal — 181 ha, 40 kvartal — 146 ha, 41 kvartal — 214 ha, 42 kvartal — 183 ha, 43 kvartal — 141 ha, 44 kvartal — 138 ha) və Zaqatala rayonunun inzibati ərazisində yerləşən yay otlaq sahəsindən 880 hektar ( o cümlədən 33 nömrəli — 328,5 ha, 39 nömrəli — 332,0 ha, 40 nömrəli — 219,5 ha) olmaqla, cəmi 6557 hektar torpaq sahəsində yerləşir.
Fyodorov tıs-tısı
Ekologiyası
Kserofitdir. Dəniz səviyyəsindən 600-800 m hündürlükdə, daşlı və çınqıllı quru yamaclarda, qayalıqlarda rast gəlinir. İran-Turan coğrafi elementinə daxildir.
Eupatorium sprengelianum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Saxlanma itkisi
Cismin özünü saxlaya bilməməsinin müxtəlif səbəbləri mövcuddur. Ən əsas olan iki səbəb aşağıdakılardır:
Aviavasitələrdə
Aviavasitələrdə dayaq kritik hücum bucağının aşıldığı hər vəziyyətdə “sürətdən müstəqil olaraq” reallaşır. Yəni dayaq bu bucağın keçildiyi bütün sürətlərdə reallaşır.
Malus halliana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Oliver Tvistin macəraları
Sonrakı hadisələr
Oliver missis Meyli və Rozun himayəsi altında onların dostu  həkim Losbernin köməkliyi ilə tez sağalır və onlara həyatındakı hər bir şeyi danışır. Bir gün mister Braunlounun evinə getmək istəyir, lakin xəbər tutur ki,o Hindistana köçmüşdür. Sonra Oliver həmin xeyirxah qadınlarla onların yay evinə gedir və xoş günlər keçirir. Lakin bir gün oturduğu otağın pəncərəsindən Fecinin üzünü görür.Tez qışqıraraq hamını köməyə çağırsa da heç kim orda Fecini görmür. Monks isə vaxtını boş itirmir. O qoca Sallinin danışdığı nəzarətçi missi Kornidən 25 funt əvəzində Oliverin anasına məxsus kisəni alır. Kisənin içində bir medalyon və üzük olur. Medalyonun içində "Aqnes" adı olur. Bir tərəfində isə Oliverin anadan olmasına bir il qalmış olan tarix yazılır. Monks bu kisəni çaya atır və birdəfəlik yoxa çıxardır. Bundan sonra o Fecinə hər şeyi danışır. Qardaşı haqqında olan son sübutları da məhv etdiyini və əgər missis Meyli və Rozun Oliverin kim olduqlarını bilmələri üçün nə qədər pul xərcləyərdilər sözlərini deyir. Bunlara yenidən qulaq asan Nensi Sayksa yuxu dərmanı verib, missi Rozun yanına gəlib hər şeyi danışır və növbəti dəfə görüşmək ümidi ilə ayrılırlar. Bir gün Oliver küçədə mister Braunlounu görür və bunu Roza deyir. Roz onunla birlikdə ora gedir. Mister Braunlou çox sevinir. Daha sonra isə Roz təklikdə mister Braunlouya hər şeyi açıqlayıb deyir.
Aydın Səlimzadə
Aydın Səlimzadə — Azərbaycan etnoqrafı; tarixçi alim, şair, yazıçı-publisist; "Elm və həyat" jurnalının baş redaktoru (1993–1995)
Həyatı
Əmək fəaliyyətinə lap gənc yaşlarından başlamışdı.
Yaradıcılığı
İlk əvvəl "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində və "Azərbaycan" jurnalında ədəbi işçi vəzifəsində çalışmışdı.
Hirkan Dövlət Təbiət Yasaqlığı
Ərazisi
Hirkan Milli Parkının ornitofaunasına daxil olan qara leylək, məzar qartalı, qıvrımlələk qutan, turac, mərmər cürə, Talış qırqovulu, Hirkan arıquşu, toğlugötürən və s. quşların adları Azərbaycanın "Qırmızı Kitab"ına daxil edilmişdir. Milli Parkın entomofaunası endem növlərlə zəngindir. Ərazidə "Qırmızı Kitab"a düşmüş növlərdən tündqırmızı Talış uzunbığı, Talış kökyeyəni, üçpərli Talış qaçağanı, palıd diserkası, eyfema, Talış brameyası, iri tənək hafı, Oxim qızılı kəpənəyi, Aleksandra sədəflisi, Talış məxməri kəpənəyi və başqa həşəratlara rast gəlmək olar.
Kuti dövlət qurumu
Akkad dövlətinin süqutu və kutilərin İkiçayarasında hakimiyyəti
200px|thumb|left|Kuti və ya Lulubi hökmdarına məxsus heykəl, [[Metropoliten muzeyi]] Kuti tayfaları Naram-Suenin hakimiyyəti illərində, Akkad dövlətini tez-tez narahat edirdilər. Kutilər ilə mübarizədə Akkada Elam hökmdarı Kutik-İnşuşinak (e.ə.2240 – 2220) yardım göstərirdi. Elam bu dövrdə Akkadla tarixdə məlum olan ilk beynəlxalq müqavilə bağlayır. Müqaviləyə uyğun olaraq Kutik-İnşuşinak Zaqroş dağları istiqamətində yürüş edir və Kutilərin ölkəsinə gəlib çatır. Bu müvəqqəti qələbə də kutilərin İkiçayarasına axınının qarşısını ala bilmir və onların Akkad dövlətinə təzyiqi getdikcə artır. Kuti hökmdarları İmta (e.ə.2204 – 2197) və İnqeşauşun (e.ə. 2198 – 2192) hakimiyyəti illərində kutilərin İkiçayarasına müdaxiləsi daha da güclənmişdi.
Füzuli küçəsi (Bakı)
Küçənin tarixi
Küçə XIX əsrdə çıxdı və Balaxanskaya küçəsi (Balaxanı yolu) adlandırıldı. XIX əsrin ortalarında Bakı qəzası olduğunda, Balaxanskaya küçəsi Bakının Forstadt şəhərinin şərq hissəsinin şimal sərhədi idi və bu dövrdə hələ də planlaşdırılmamışdı. Qərbdən şərqə doğru istiqamətdə forştaddan keçən Suraxanı küçəsi ilə müqayisədə Balaxanı küçəsinin rolu planlaşdırmada zəif ifadə edildi.
Süni intellektin fəlsəfəsi
Bir maşın düşünə bilərmi ?
Düşüncə yaddaşda saxlanan məlumatların işlənməsi prosesidir: analiz, sintez və özünü proqramlaşdırma.
Füzuli küçəsi (Bakı)
Küçənin tarixi
Sovet illərində şəhərin əsas torpaqlarından biri olan küçə Bakı Kommunasının komissarlarından birinin - Meer Basinin şərəfinə dəyişdirildi. Bu küçə boyunca 20-ci illərdə Bakı tramvayı qurulması başladı.
2001-ci ildə (indi - Mərkəzi Klinik Xəstəxananın № 4 binası) keçmiş idman binasının tarixi və mədəniyyət abidələri haqqında Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin sərəncamı ilə elan edildi və küçədə yerləşən başqa 13 bina "tarixi və mədəniyyəti milli dəyərlərinə abidəsi" oldu: Bunlar, № 27 (1905), № 33 (1894), № 39 (1908), № 58 (1908), № 59 (1898), № 63, № 71 (1980), № 75 (1899), № 77 (1901), № 79 (1905) və № 81 (1910).
Malus honanensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jizel Froynd
Həyatı
Sonradan Meksikaya köçən Jizel Mexikoda yaşayan məşhur solçu cütlük - rəssam Diyeqo Riveyra və Frida Kahlo ilə tanış olur. 1950-ci ildə Peronun arvadı Eva Peronun qalmaqallı fotosuna nəşr etdirən Jizel FTB-nin "qara siyahı"sına düşür və nəzarət altında saxlanılır. Bundan sonra daha dəqiq desək, 1953-cü ildə Parisə qayıdır və ömrünün axrına qədər burada yaşayır.
Malus kansuensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.