cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edsger Deykstra
Həyatı
Bugünkü gün də kompüter elmləri sahəsində ən aktual məsələrdən olan konkurent hesablama (concurrent computing) və konkurent proqramlaşdırma (concurrent programming) sahəsinin elmi araşdırılması 60-cı illərdə Dijkstra- nın 1965-ci ildə yazdığı ilk məqalə ilə başlanılmışdır. Həmin məqalədə Dijkstra "mutual exclusion" problemini təyin etmiş və həll etmişdir. Dijkstra, həmçinin, paylanmış hesabalama (distributed computing) prinsiplərinin əsasəni qoyan ilk tədqiqatçılardan biri olmuşdur. Paylanmış hesablamanın ən əsas anlayışları olan konkurentlilik (concurrency), "mutual exclusion" (mutex), "semaphores", "deadlock", qrafda ən qısa yolun tapılması məsələsi, "fault tolerance", "self stabilization" kimi anlayışların fundamental əsaslərını məhz Dijkstra qoymuşdur.
Dairəvi məbəd
Dairəvi məbəd, Nuxa Üçmüqəddəs kilsəsi və ya Nuxa Müqəddəs kilsəsi"  — Şəki şəhərindəki Nuxa qalasında yerləşən ölkə əhəmiyyətli memarlıq abidəsi. Hazırda bu tikilinin içində Şəki Xalq Tətbiqi Sənət Muzeyi yerləşir.
Leninin adı ilə (film, 1977)
Məzmun
Kinolentdə "Leninneft" NQÇİ fəhlə və mühəndislərinin fədakar əməyindən söhbət gedir.
Dairəvi məbəd
Adı
200px|thumbnail|left|[[Kappadokiyalı kilsə ataları|Üçmüqəddəs (Kappadokiyalı kilsə ataları): Basil Qeysəriyyəli (Böyük Vasili), Qriqor Nazianzen, İoann Xrisostom]] Kilsənin adı 1861-ci ilə aid mənbədə "Nuxa Üçmüqəddəs kilsəsi" kimi, 1905-ci ilə aid digər bir mənbədə isə "Nuxa Müqəddəs kilsəsi"  kimi qeyd edilmişdir.
Kilsə binasının daha əvvəl məscid olması ilə bağlı iddialar
200px|thumb|Şəki xan sarayı həyətinin köhnə qapısının yeri; həyətin içərisindən görünüş; bu qapının qarşısında 20-ci əsrin 90-cı illərinə qədər kiçik, 2×2 m ölçülü kilsə vardı və bu kilsə 1828-ci ildə xanın ev məscidinin yerində yaradılmışdı. XX əsrin ortalarında mütəxəssislər Nuxa qalası ərazisinə baxış keçirərkən bu qənaətə gəlmişlər ki, 6 ha ərazini əhatə edən qalanın içində məscid və Şəki xan sarayı istisna olmaqla, bütün tikililər rus dövrünə aiddir, baxmayaraq ki, 1853-cü ildən indiyə qədər qalada heç bir məscid yoxdur. Görünür, burada daha köhnə hesab edilmiş məscid deyildikdə Üçmüqəddəs kilsəsi nəzərdə tutulmuşdur. Səbəb isə bu ola bilər ki, məşhur rus səyyahı Seqalın və öz dövrünün görkəmli maarifçilərindən biri olan Rəşid bəy Əfəndiyevin, müvafiq olaraq, 1902-ci ildə və 1925-ci ildə çap olunmuş kitablarında iddia edilmişdir ki, ruslar 1828-ci ildə xanın ev məscidini pravoslav kilsəsinə çevirmişlər.
Kara (Cənubi Koreyalı qrup)
Kara — qızlardan ibarət Koreya musiqi qrupudur. Girls Generation musiqi qrupu 5 üzvdən ibarətdir. Qrup 2007-ci ildə qurulub.
Knidli Afrodita
Orijinal heykəl
Şayiələrə görə, Praksitel heykəli işləyərkən model kimi, məşhur kurtizan Frinadan istifadə etmişdir ki, bu da əlavə söz-söhbətlərin yaranmasına səbəb olmuşdur. Heykəl o zaman o qədər məşhur olmuş və o qədər çox kopyaları hazırlanmışdır ki, Qədim Yunanıstan lətifələrindən birində qeyd edilir ki, hətta ilahə Afrodita özü heykələ baxmaq üçün Knid şəhərinə gəlmişdir. Sidonlu Antipater tərəfindən yazılmış lirik epiqramda isə ilahənin dodaqları haqqında hipotetik sual qoyulur: ''Paris, Adonis və Anxis məni çılpaq görüb, Bu mənim bildiklərimdi, lakin, Praksitel bunu necə fikirləşib?'' Daha bir oxşar epiqram isə Platona aid edilir:
Mənuçöhr ibn Yəzid
Rusların yürüşü
Bu dəfə Şirvanşahın qaynı olan Şəddadi hökmdarı Əbülfəth Musa ibn əl- Fəzl ibn Məhəmməd ibn Şəddad ruslara hücum etdi. Bakuya yaxınlığında onlarla vuruşdu, düşməni ölkədən sıxışdırıb çıxararaq xeyli hissəsini qırdı. "Tarix-i əl-Bab"da xəbər verilir ki, h.423 (1032)- ci ildə alanlar və sərirlilər ruslarla birlikdə Şirvana hücum edərək Yəzidiyyəni zorla ələ keçirdilər. Mənbədə sonra göstərilir ki, onlar Şirvanı qarət edib, əsirlərlə birlikdə öz ölkələrinə qayıdarkən əl-Babın taxta (əl-xəşab) qapılarına çatdılar, lakin sərhəd vilayətlərinin əhalisi əmir Mənsurun başçılığı ilə onlara hücum etdi və çoxunu məhv edərək Şirvandan qarət etdikləri hər şeyi əllərindən aldı. Alanların cüzi bir hissəsi əmirləri ilə birlikdə xilas ola bildi. H.424 (1033)-cü ildə alanların dəstəsi əl-Bab sakinlərindən qisas almaq məqsədilə yenidən basqın etdi və bu dəfə də məğlubiyyətə uğradı.
Öldürülməsi
''"(Əbu Mənsur) Yəzidiyyə əhalisinin sayıqlığını azaltdığı gecələrin birində şəhərə girdi və bu barədə qardaşının arvadına – Fəzlin (Şəddadi) qızı Sittə (xəbər) göndərdi. Sitt ona ürəkdən vurulmuşdu. Əbu Mənsur öz vəziyyətini xəbər verdi və Sittin tapşırdığı kimi, onun qulamlarından birinin evinə düşdüyünü bildirdi. Bu xəbəri alan həmin qadın yaxın adamlarından olan bir qadını mətbəx sandığı ilə onun yanına göndərdi. Həmin qadın onun sandıqda qalaya girməsinə kömək etdi. Əbu Mənsur (Sittin) evinə çatanda Sitt adam göndərərək əri Mənuçöhrü öz yanına dəvət etdi. Mənuçöhr gəlib (onun qabağında dayananda) Sitt qardaşından, Şəddadi hömdarı Fəzlin oğlu Musadan aldığı məktubu ona göstərdi. Mənuçöhr oxumağa başladı. Mənuçöhr məktuba baxa-baxa onun məzmununu arvadına izah edərkən Əbu Mənsur qəfildən evin uzaq küncündən sıyrılmış qılıncla içəri daxil oldu. Mənuçöhr soruşdu: Səni mənimevimə kim buraxmışdır?" Lakin Mənuçöhr sözlərini deyib qurtarmamış Əbu Mənsur qılıncla onun boynunun ardından vurdu. O, zərbəni təkrar eləmək istədi. Lakin ürəyini bürümüş qorxudan qılınc onun əlindən sürüşüb düşdü. Bu vaxt məlun qadın yaxın adamlarından (birinə) qətli başa çatdırmağı əmr edəndə o, Mənuçöhrün (cəsədini) palaza (zilliyə) bükdü. H.425 (1034)-ci ildə taxta çıxan Əbu Mənsur Əli ibn Yəzid ibn Əhməd qardaşının dəfn olunmasını əmr etdi və adət üzrə bir ildən sonra – h.426-cı ilin rəbiyül əvvəl ayında (yanvar 1035) onun dul arvadına evləndi."''
İstiqlaliyyət küçəsi (Bakı)
İstiqlaliyyət küçəsi — Bakı şəhərinin Səbail rayonu ərazisində yerləşən tarixi küçə. Küçə öz başlanğıcını indiki BMT-nin Əlliilliyi küçəsindən götürür və Əziz Əliyev küçəsində isə tamamlanır. Küçənin uzunluğu 1,3 km-dir.
Filarmoniya bağı
1859-cu ildə xarici qala divarları söküldükdən sonra bağın ərazisinin genişləndirilməsinə başlanmışdır. Həmin dövrdə şəhər bağının formalaşdırılmasında bədii cəhətlərə xüsusi diqqət yetirilmişdir. 1876-cı ildə bağda, açıq-aydın ifadə olunmuş relyefli sahələrdə hovuz və fəvvarələr, həmçinin kollonada inşa edilmişdir. 1904-cü ilin planı son olaraq formalaşmış landşaft üslublu yaşıl bağın yekun xüsusiyyətlərini müəyyən etmişdir.
Nizami bağı
Bağın yuxarı meydançasında Nizami gəncəvinin heykəli (heykəltaraş F. Əbdürrəhmanov, memar S. Dadaşov və M. Hüseynov) ucaldılmışdır. On metrə qədər mailliyə malik olan mürəkkəb ərazi bir-birinə söykənən dübucaqlı meydançalar şəklində həll edilmişdi. Nizaminin heykəli üzü şərq tərəfə yerləşdirilmişdir və hündür pyedestalı sayəsində bağın hər tərəfindən aydın görünür. Bağın həcm-məkan həlli, yaşıllaşdırma işləri və yaxşı həyata keçirilmiş kiçik formaları burada landşaft və memarlığın harmonik birliyindən bəhs etməyə imkan verir. Ağac və kol bitkilərinin növləri uğurla seçilmişdir.
Topxana müşiri
Topxana müşiri, 1826-dan 1908-ci ilə qədər Osmanlı İmperiyasında istifadə edilən və artilleriya sinfinin komandirlərinə verilən hərbi ad idi.
Sanqalan (dağ)
Hündürlüyü 929 metrdir. Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Bico kəndinin ərazisində, Ağsu rayonu ilə Şamaxı rayonunun sərhədində yerləşir. Zirvənin adının vaxtilə Bico kəndi ərazisinə gəlmiş Səndələn türk tayfalarının adı ilə bağlı olduğu və ya saklarla bağlı "Sak qala" mənasını verən toponim olduğu qeyd edilir.
Facebook
Yaranması
Yeni Facebook şəbəkəsinin durmadan sürətli inkişafı və onun məşhurluğu Markı universiteti tərk etməyə sövq etdi. Bu gənc layihəyə ilk olaraq Piter Til investisiya qoydu, daha sonra ödəmə sistemi olan "PayPal"la əməkdaşlıq etməyə başladı. Bütün bunlara o, 500 min dollar vəsait qoydu. Bununla durmadan irəliləmə də əldə edildi. 2010-cu ilin oktyabrında Microsoft şirkəti "Facebook"un 1,6% səhmini 240 milyon dollara aldı. Bu qiymətə həm də 2011-ci ilə kimi Facebookda edilən reklam xidmətləri də daxildir.
Facebook Azərbaycan dilində
"Facebook" "Translations Apps" tətbiqetməsi çərçivəsində istifadəçilər xidməti səhifələrin mətnlərini və saytın menyusunu tərcümə edir, administrasiya isə tərcümənin nəticələrini yoxlayır və üslubun dəyişilməz qalmasına nəzarət edir. İnterfeysin ayrı-ayrı elementlərinin ən yaxşı variantları səsvermə yolu ilə müəyyən olunur.
Mars One layihəsi
Sponsorlar
•	Rockstart Accelerator
Talalar kilsəsi
Talalar kilsəsi və ya Nur kilsə — Balakən rayonu Talalar kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Kilsə XII-XIII əsrlərdə inşa edilmişdir.
Vilhelm Ostvald
Vilhelm Ostvald(, ; 2 sentyabr 1853, Riqa, Liflandiya quberniyası, Rusiya imperiyası — 4 aprel 1932, Leypsiq, Veymar respublikası) — rus və alman kimyaçısı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1909).
Göyərçinkimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Göyərçinkimilər dənyeyən quşlar olduğu üçün çinədanı yaxşı inkişaf etmişdir.Qanadı uzun, döş əzələrəri güclü, uçuşu sürətlidir, yem tapmaq üçün yuvasından çox uzağa uça bilir, yerdə rahat gəzib yemlənir.Göyərçinlərin ən irisi alabaxta, kiçiyi qumrudur.Bu quşların çox növü meşədə, bağda və parkda ağaclarda, qumlu sahələrdə, damda, çöl göyərçini isə qayalarda və müxtəlif tikililərdə sadə yuva tikir.Onların hər yuvasında 2 ədəd ağ yumurta olur.Yuvası o qədər sadədir ki, ağacın altında dayanıb yuvaya baxanda onun içərisində yumurtalar görünür.
Govurarx (Mil)
Tarixi
Azərbaycanda islamdan əvvəl tikilmiş bir çox qalalar, qurğular, tikililər gavurların adı ilə adlandırılmışdır: Gavurqala (Naxçıvan, Ağdam, Oğuz, Şəki, Qəbələ), Gavurxana (Qəbələ r-nun Vəndam kəndi) və s. Türkmənistan, Qaraqalpaq Respublikasının Biruni r-nunda da Gavurqala adlı toponimlər qeydə alınmışdır.
Arif Yunusov
Arif Seyfulla oğlu Yunusov — Azərbaycan Sülh və Demokratiya İnstitutunun Konfliktologiya və Miqrasiya şöbəsinin rəhbəri, tarix elmləri namizədi, konfliktoloq.
TRAPPIST-1
thumb|378x378px 2017-ci il fevralın 22-də Günəş sisteminə yaxın olan TRAPPIST-1 ulduzunun ətrafında 7 Yer kürəsinə bənzər planet aşkar edildiyi təsdiqləndi. Hələ 2016-cı ildə Dolça bürcü istiqamətində aşkar edilmiş planetar sistem öz təsdiqini tapdı. Trappist-1 ulduzu qırmızı cırtdan ulduzdur və Günəşdən 39 işıq ili məsafədə yerləşir. Aşkar ediliən planetlərdən 3-də su və həyat olma ehtimalı böyükdür. Ən maraqlı hal isə bu planetlərlə ulduzu arasında məsafələrin çox qısa olmasıdır. Təxminən 1.5 a.v məsafədə 7 planet hər biri yerləşib. Ulduzları ətrafında fırlanma dövrləri 1.51 gündən 20 günə qədər dəyişir.
İbrahim şah Əfşar
Həyatı
1748-ci ilin sonunda qardaşı Adil şahı taxtdan salıb gözlərinə mil çəkən İbrahim xan özünü şah еlan etdi.
Məmməd Ağpolad
Azərbaycan Cümhuriyyətində
Cümhuriyyətin işğalından sonra bolşeviklərə qarşı 1920-ci ilin may ayında baş qaldırmış Gəncə üsyanında iştirak edib. Bir neçə gün Gəncənin müdafiəsində iştirak etdikdən sonra Qarabağa gedib və burada 1920-ci ilin iyun ayında Nuru paşanın rəhbərliyi ilə baş tutmuş Qarabağ üsyanında iştirak edib. Üsyan məğlub olduqdan sonra komandiri olduğu topçu batareyası ilə birgə Cümhuriyyət ordusunun süvari və piyada alaylarının sağ qalan əsgərləri ilə bərabər döyüşlərdə iştirak edərək Qaryagin və Cəbrayıl istiqamətində geri çəkilib, Araz çayından keçərək İrana daxil olublar.
Qarğıdalı (cins)
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Tərkibi və təsiri
Saçaqlarındandərman maddəsi kimi, digər hissələrindən isə silos və qida maddələrinin hazırlanmasında istifadə edilir. Qıçaların yetişməsi və gövdənin quruması zamanı toplanılan bütün orqanlar keyfiyyətli dərman xammalı hesab edilir.
Ayşin Turan
Ayça Ayşin Turan — Türk aktrisa.
Sezar Sampson
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Sezar Sampson 2016 və 2017-ci illərdə Bolqarıstanın Avroviziya təmsilçilərini səhnədə dəstək vokalçı olaraq müşayiət etmişdir.
Xok məscidi
Kitabələri
Təmir zamanı giriş qapısının başında daha iki ədəd kitabə qoyulmuşdur. Kitabələrdən biri ancaq tarixdən ibarətdir: "1328". Üç sətirdə həkk edilmiş ikinci kitabədə isə Allahın və şiə aləmində “Pənc əl-Əba” adı ilə tanınan müqəddəslərin adı qeyd edilmişdir: "Allah, Məhəmməd, Əli, Fatimə, Həsən, Hüseyn. 1328".
Qarabağlı (Qaraçöp)
Qarabağlı (rəsmi olaraq gür.: g.ə. წიწმატიანი, l.ə. tsitsmatiani) və yaxud Qaramanlı Gürcüstan Respublikasının Kaxeti mxaresinin Saqareco bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində məhəllə. 2023-ci il siyahıyaalınmasına əsasən məhəllədə azərbaycanlılardan ibarət 2500 nəfər (1352 nəfəri kişilər, 1148 nəfəri qadınlar) əhali yaşayır.
Əskipara monastırı
Tarixi
Məbəd V-VIII əsrlərdə tikilmişdir. Qafqaz Albaniyasının mədəni irsinə aid olan məbəd qırmızı tuf daşdan dördkünc planda inşa edilib və əzəmətli görünüşə malikdir. Məbədin divarlarının bir neçə yerində böyük xaçdaşlar vardır.
Qala
Qalanın içərisində ikimərtəbəli binanın qalıqları vardır. Bu bina ölçüləri 22x22x4 sm olan bişmiş kərpicdən tikilmişdir. Onun hündürlüyü 12, eni 18, uzunluğu isə 42 m-dir. Suvaqlanmış divarlar naxışla bəzədilmişdir. Qalanın sahəsində bir neçə təsərrüfat quyusu və dağılmış bina qalıqları aydın görünür.
SOCAR Tower
Texniki xarakteristika
ARDNŞ-nin yeni inzibati binasının konstruksiyası dəmir-beton özək divarlı və polad konstruksiyalı kompozit sistemə əsaslanacaq. Bina Rixter şkalasına görə 9 ballıq zəlzələyə davamlı olacaq. Binanın layihəsi Kanadada yerləşən xüsusi beynəlxalq laboratoriyada saatda 190 kilometr külək sürətinə hesablanmış virtual şəraitdə sınaqdan keçirilib. Külək-tunel testinə uyğun olaraq, binanın əsmə amplidudasının məhdudlaşdırılması məqsədi ilə xüsusi damper sistemi ilə təchiz olunması qərara alınıb. ARDNŞ-nin yeni inzibati binasında tikinti işləri IBC (Beynəlxalq Tikinti Standartı), ABŞ standartları, СНиП, Azərbaycan Tikinti Normativlərinə uyğun aparılacaq.
Corc Burnutyan
Ermənistan tarix elminin tənqidi
"Bir sıra erməni tarixçisinin 1830-cu illərdən sonrakı dövrə aid statistika haqqında danışanda Şərgi Ermənistanda İran hömkranlığı zamanı ermənilərin əhalinin ümumi sayının 30 % dən 50 % kimi göstərməsi düzgün qiymətləndirmə deyil". Əslində isə, rəsmi statistik məlumatlara əsasən, Rusiya fəthindən sonra bu ərazilərdə ermənilərin sayı heç 20 % çatmırdı, əhalinin ümumi sayının 80 % isə müsəlmanlar təşkil edirdi. İstənilən halda bu ərazi Rusiyanın nəzarətinə keçməmişdən əvvəl ermənilər burada heç zaman əhalinin çox hissəsini təşkil etməyib. Baxmayaraq ki, ümumi siyahıya alma bir neçə mahalda ermənilərin çoxluq təşkil etdiyini göstərir, bu vəziyyət həmin ərazilərdən 35 min müsəlmanın köçüb getməsindən sonra yaranmışdı. Beləliklə İran hökmranlığı dövründə ermənilərin hər hansısa bölgədə çoxluq təşkil etmələri haqqında heç bir sübut yoxdur. Demək olar ki, ermənilərin yerli səviyyədə çoxluq təşkil etdiyi yeganə yer erməni dini mərkəzi Eçmiadzinin yerləşdiyi Kərbibasar mahalı olub. Minlərlə müsəlmanın köç etməsi və İran eləcə də Osmanlı İmperiyasından 57 min erməninn gəlməsi ilə 1832-ci ildə xristian əhalinin faiz nisbəti əhəmiyyətli dərəcədə çoxalır və müsəlmanların sayı ilə bərabərləşir. Bununla belə yalnız 1855–56 və 1877–78-ci illər rus türk müharibələrindən sonra, bölgədən çox sayda müsəlman əhalinin getməsi və bunun müqabilində çox sayda erməninin buraya köçməsi ilə ermənilər bölgə əhalisinin çox hissəsini təşkil etməyə başladılar. Hətda bu vəziyyətdə də XX əsrin əvvəllərinə kimi İrəvan əsasən müsəlman şəhəri kimi qalırdı. Alimin elmi işində göstərdiyi statistik məlumatlara əsasən 1826-cı ildə İrəvan xanlığında 54810 türk, 25237 kürd və burada yerləşən İran ordusunun və administrasiyasının nümayəndlərə olan 10000 yaxın fars yaşayırdı. Naxçıvan xanlığında isə 17138 türk və kürd, 3000 yaxın İran administrasiyası və ordusunun nümayəndələri və 2690 erməni yaşayırdı. Ordubadda 7664 müsəlman və 2388 erməni yaşayırdı. Beləliklə bütövlükdə 1826-cı ilə aid statistik məlumatlara əsasən "Şərqi Ermənistanda" müsəlmanların sayı 117849 ermənilərin isə 25151 idi.
Riçard Rayt
Richard William "Rick" Wright (Riçard Rayt) ingilis pianoçusu, keyboardist, müğənni, bəstəkar olub. Pink Floyd qrupundan tanınır.
Car-Balakən camaatı
Car-Balakən camaatlığının Rusiya tərəfindən işğalı
1803-cü il 12 apreldə Rusiya ilə Car-Balakən arasında “Andlı öhdəlik” bağlandı. “Andlı öhdəlik”- ə əsasən:
Car-Balakən camaatlığının Rusiyanın müstəmləkə zülmünə qarşı mübarizəsi
Car-Balakəni işğal edən Paskeviç xalq həyacanlarından qorxaraq yeni qalanın tikintisinə başladı və burada iki polk yerləşirdi. Carın bir hissəsi dağıdıldı və Yeni Zaqatala adlanan qalanın əsası qoyuldu. Lakin tez-tez təşkil edilən hücumlar nəticəsində qalanın dəfələrlə dağıdılması onun tikintisini xeyli ləngitdi.
Viktor Qrinyar
Həyatı
Şerburda (1871- 1935) anadan olmuş, fransız üzvi kimyaçısı, Qrinyar Fransua Oqyust 1893- cü ildə Lion Universitetini bitirmişdir. 1900- 1909- cu illərdə həmin Universitetdə işləmiş, 1910- cu ildə professor adı almışdır. 23 cildlik “Üzvi kimya üzrə rəhbərlik”adlı kitabın nəşrinin əsasını qoymuşdur. 1912- ci idə F. Qrinyar üzvi kimyanın sonrakı inkişafına zəmin yaratmış Qrinyar reaktivini kəşf etdiyinə və müvəffəqiyyətlə onu praktikada sınaqdan çıxardığına görə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Ümumi Daxili Məhsul
Ümumi Daxili Məhsul — verilmiş zaman müddətində ölkə daxilində istehsal olunan əmtəə və xidmətlərin bazar dəyəridir. ÜDM, xüsusi zaman intervalı müddətində istehsal olunan mal və xidmətlər daxildir. Keçmişdə istehsal edilən məhsullara aid sövdələşmələr ÜDM-də əks olunmur. Adətən bu interval il və ya rüblərdir.
ÜDM Azərbaycan
400px|thumb|right1. Amerika Birləşmiş Ştatları — 57.466,79 USD
Helvetika
<p style="color: #252525;">Ümumiyyətlə  Helvetica World şriftin tərkibində hər bir cızmasının  1866 müxtəlif qlifi(simvolu) vardır. <p style="color: #252525;">Helvetica nişanı(kərtiyi) olmayan ən çox istifadə edilən şriftlərdəndir. Latın,yunan, kiril, yahudi, yapon, koreya, hindi, urdu, vyetnam və khmer əlifbası üçün versiyaları mövcuddur. <p style="color: #252525;">Helvetika şrifti müxtəlif beynəlxalq  şirkətlərin logosunda  istifadə olunub: "3M, AGFA, AT&T, BASF, Bayer, Blaupunkt, BMW, Energizer, GM, Husqvarna, Intel, Jeep, Lufthansa, Motorola, Nestle, Olympus, Panasonic , Placebo, Stimorol, Samsunq, Sanyo, Texaco, Toyota, Zanussi". Həmçinin Azərbaycanda da Helvetika reklam agentlikləri tərəfindən ən çox istifadə olunan şriftlər siyahısına daxildir. Bir çox yerli şirkətin loqotip dizaynında da Helvetika sriştindən istifadə olunub. <p style="color: #252525;">2007-ci ildə  şrifin 50 illiyinə həsr olunan “Helvetika” tammetrajlı dokumental filmi çəkildi.
Mikania featherstonei
Mikania featherstonei Mikania featherstonei Mikania featherstonei
Vidivdad
Videvdatın I farqardının başlanğıcı olan "Coğrafi poema"da lap qədimlərə gedib çıxan süjetlər az deyildir. Burada Ahura Mazdanın ölkələri yaratması haqqında danışılır. Aryanam Vayçaxın - "Ari açıqlığı" adı həmin ölkələr sırasında birinci çəkilir. Güman etmək olar ki, bu ölkə arilərin ilkin vətəni olmuşdur. Bu ölkə "Coğrafi poema"da dünyanın ən yaxşı diyarı kimi səciyyələnmişdir, lakin qeyd edilmişdir ki, sonralar burada şər və zülmət ruhu olan Anhra Manyunun yaratdığı bəlalar meydana gəlmişdir. I farqardda 16 ölkənin adı çəkilmişdir. Onların sırasında həm gerçək, həm də mifik ölkələr vardır. Ölkələrin adlarının çəkilməsində heç bir sistem və qayda yoxdur. Fəsil bu sözlərlə başa çatır: "Zəngin təbiəti, yaşayış üçün yararlı olan başqa gözəl yerlər və ölkələr də mövcuddur".
"Coğrafi poema" Avestanın coğrafi üfüqlərinin geniş olduğunu təsdiqləyir. Ola bilər ki, adları çəkilmiş ölkələr nəinki arilərin köç etdikləri vilayətlərdir, habelə Videvdatın mətninin tərtib olunması ərəfəsində Zərdüştiliyin yayıldığı torpaqlardır. Videvdatın tərtibi zamanına gəldikdə isə demək lazımdır ki, hələ bu yaxınlarda bu kitabın "Avesta"nın başqa hissələrinə nisbətən daha gec meydana gəldiyini hesab edirdilər. Doğrudur, ümumiyyətlə bütün Kiçik Avestada olduğu kimi, Videvdatda da məzmununa görə və mənşəcə çox gec tarixi dövrlərə aid olan material az deyildir. Lakin onda aşkar şəkildə qədim, erkən bəzən qalan "Avesta"ya yad olan bir çox cəhətlərin qalması da mübahisəsizdir. Belə bir fikir söylənilmişdir ki, Əhəmənilər hakimiyyətinə qədərki dövrün madalılarının dini təsəvvürləri məhz Videvdatda əks olunmuş təsəvvürlərə uyğun gəlir. Güman edirlər ki, Videvdat (daha dəqiqi, Protovidevdat) Qərbi İran vilayətlərində (Azərbaycanda) meydana gəlmişdir, Mada maqları isə onun tərtibçiləri ola bilərdilər.
Komsomolskaya pravda (qəzet, Rusiya)
Qəzet 13 mart 1925-ci ildə təsis edilib. İlk nüsxəsi 24 may 1925-ci ildə çıxıb.
Nərədüz
Məzar daşları
Məzarlığın ümumi ərazisi yeddi hektara yaxındır və burda təxminən minə yaxın məzar vardır. Məzar daşlarının əksəriyyəti təkrarolunmaz, incə və gözəl naxışlarla bəzədilmişdir. Bu gün qiymətli sənət əsərləri olan bu məzar daşlarının üstü liken və yosunlarla örtülmüşdür. Bəzi məzar daşlarının üstündə düyün və təsərrüfat fəaliyyəti ilə bağlı təsvirlər əks edilmişdir. Bu qədim Azərbaycan məzarlığının yaxınlığında əraziyə sonradan köçürülmüş ermənilər tərəfindən yenibir erməni məzarlığı salınmışdır. XIX əsrdə isə abidələr kompleksi yaxınlığında erməni kilsəsi olan Müqəddəs Bakirə kilsəsi inşa edilmişdir. Ərazidəki qədim abidələri erməni abidəsi kimi təqdim etməyə çalışan erməni katolikosu I Vazgen 1978-ci ildə Nərədüz məzarlığındakı bədii ornamentli baş daşlarının bir neçəsini Britaniya Muzeyinə bağışlamışdır. Məzar daşlarını məxsus oldu şəxsin məzarının üstndən götürərək həmin şəxslərin ruhunu təhqir edən erməni katolikos bu addımıyla həm yerli əhalini (o zaman hələ də abidələrin yerləşdiyi kəndin əhalisi Azərbaycan türkləri idi) təhqir etməklə yanaşı, həm də dəyərli Azərbaycan mədəniyyət nümunələrini erməni mədəniyyət nümunəsi kimi təqdim etmişdir.
Atropatenlilər
Atropatenlilərin toponimləri
XI əsr Azərbaycan şairi Qətran Təbrizinin poeziyasındakı çoxlu Azərbaycan – türk sözləri səlcuq – oğuzlarına qədər formalaşmış ümumxalq türk dilinin mövcud olduğunu göstərir. Deyilənlərdən başqa nəticə də alınır: əgər azəri dili Atropatenanın şimalında yaşayan talışların, kürdlərin, tatların və b. dilidirsə, və əgər bu tayfalar azlıq təşkil edirdisə, onda Atropatenada İrandilli Atropaten xalqı mövcud ola bilməzdi. Beləliklə, İ. H.Əliyev, E. A.Qrantovski və A.P.Novoseltsev Atropatenxalqını İrandilli saymaqda haqlı deyillər. Əgər Atropaten xalqı İranmənşəli idisə, deməli, İran ərazisində iki İrandilli xalq varmış: farslar və atropatenlilər. Bəs necə oldu ki, səlcuq – oğuz işğalı nəticəsində farslara nisbətən çoxsaylı olan atropatenlilər türkləşdilər, farslar, kürdlər, talışlar yox? Axı bütün İran səlcuqların işğalı altında idi?
Narbon
Görməli yerlər
1272-ci ildə təsis edilən Müqəddəs Jüst tamamlanmadı. O, qeyri-adi yüksək xorlarla məşhurdur və ümumiyyətlə Fransanın şimalındakı qotik məbədlərinin nümunəsini izləyir. Müqəddəs Paul və Sergius Bazilikası Fransanın cənubundakı qotik üslubunun ilk nümunələrindən biridir.
Proqramlaşdırılabilən məntiqi kontroller
İstənilən alqoritmi proqram şəklində PLC- yə yazmaq mümkündür. PLC-lər ən çox sənayedə texnoloji proseslərin idarə olunmasında istifadə olunurlar. Sahə cihazlarından gələn siqnallar giriş modulları vasitəsilə rəqəmsal şəkilə gətirildikdən sonra PLC- yə ötürülür. PLC bu parametrləri qəbul etdikdən sonra əvvəlcədən yazılmış proqrama əsasən qərar qəbul edir. Yekun nəticə çıxış modulları vasitəsilə icra mexanizmlərinə siqnal şəklində ötürülür. Məsələn, çəndəki mayenin səviyyəsindən asılı olaraq çıxışdakı klapan ya açılır, ya da bağlanır.
Koldevey adası
Koldevey adası — Frans-İosif Torpağı arxipelaqı daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.
Yerləşməsi
Adanın səthi hamardır. Ən hündür zirvə 66 metrdir. Ondan bir qədər aralıda 6 metrlik iki qaya vardır. Adanın 54 metrlik ikinci zirvəsi cənubda yerləşir. Adada göl yoxdur. Bir axara sahibdir. Şimalında yerləşən sıldırımlı qayadan bir qədər aralıda Şyonau adası yerləşir. Üçbucağa bənzəyir. Bütünlüklə buzdan azddır. Salm adasından 200 metr dərinliyə sahib boğazla ayrılır. Ada alman qütb səyyahı Karl Koldeveyin şərəfinə adlandırılmışdır.
Smolnı kafedralı
Tarix
24 may 2009-cu ildə Qatçina yepiskopu Amvrosiy uzun bir müddətdən sonra kafedralda ilk molebni qeyd etmişdir, 2010-cu ildən isə Smolnı kafedralı ibadət üçün yenidən istifadəyə verilmişdir. 7 aprel 2010-cu ildə, müqəddəs Blaqoveşşeniye bayramında, 87 il sonra kafedralın Yekaterina kapellasında yerləşdirilmiş kürsülər bayıra çıxarılmış və 500 ibadətçi üçün yer boşaldılmışdır. Həmin gün Sankt-Peterburq və Ladoqa mitropoliti Vladimir (Kotlyarov) burada ilahi liturgiyanı təntənəli şəkildə qeyd etmişdi. Sankt-Peterburqun Kazan kafedralı ibadət mərasimləri üçün qədim taxt hədiyyə etmişdi. Məhz həmin gün üçün Bakirə Məryəm Ananın təsviri bərpa olunmuşdur — bu rəsm Aleksey Venetsianovun Dövlət Rus Muzeyində saxlanılan əsərinin surətidir. Bundan sonra kafedralın cənub kapellasında bütün ibadət mərasimləri müntəzəm olaraq bazar günlərində keçirilməyə başlayır. 6–7 yanvar 2011-ci ildə kafedralda 1917-ci ildən bu yana ilk dəfə olaraq Milad ibadəti keçirilmişdir.
Memarlıq
Bütün monastır plan baxımından içərisində mərkəzi kafedral, guşələrində isə dörd kilsə olan yunan xaçına bənzəyir. Kafedralın hündürlüyü — 93.7 metrdir. Kafedral möhtəşəm Yelizaveta barokkosu üslubunda inşa edilmiş və lükarna, soğanvari fronton kimi memarlıq elementləri ilə bəzədilmişdir. Kilsənin divarları parlaq, yumşaq mavi — günbəzlər isə boz rənglə boyanmışdı. Kafedralın beşli qübbəsi olduqca qeyri-adi formada yaradılmışdır. İlkin layihəyə əsasən Rastrelli Avropa kilsələrinə bənzəyən bir qübbəli kafedralın inşasını planlaşdırırdı, lakin imperatriça Yelizaveta inadla ondan beş-qübbəli pravoslav ənənəsinə sadiq qalmasını israr etdi. Nəticədə, kafedral beş-qübbəli olaraq inşa edilmişdir. Buna baxmayaraq, onlardan yalnız biri, yəni mərkəzi günbəz bilavasitə kilsəyə aiddir, digər dörd qübbə — zəng qülləsidir. Mərkəzi günbəz baraban üzərində yerləşir və digərlərindən xeyli böyük ölçüdədir. Qübbə dəbilqə formasına malikdir, yuxarıdan onu fənərdə yerləşən soğanvari hündür başlıq taclayır. Dörd eyni zəng qülləsi çökük formaya malikdir və iki qatdan ibarətdir. İkinci qatda çanlar yerləşir və öz növbəsində hər bir çanı (zəngi) kiçik ölçülü günbəzlər bəzəyir. Smolnı İnstitutunun xor korpusuna qoşularaq, kafedralın aşağı fasadı öz memarlıq tərzinə görə daha çox sarayı xatırladır, nəinki kilsəni. Kafedralın beş qübbəli ikinci hissəsi onunla müqayisədə yüngül və göylərə yönəlmiş təəssüratı yaradır. "Ev kilsələri" monastırın dörd bir küncündə yerləşir və divarların daxilinə tikilmişdir. Onların hər birinin xaç və böyük qübbə ilə bəzədilmiş tək bir dəbilqəvari günbəzi vardır. Kafedralın memarlıq həlli onun ölçüsünə qeyri-adi bir illüziya yaradır. Kafedrala yaxınlaşdıqca, o vizual olaraq balacalanır və eyni zamanda öz əzəmətini itirmir. Hətta barokko üslubuna ehtiram hissi duymayan peşəkar memarlar belə, Rastrelli tərəfindən yaradılmış bu binanın əzəmətini, ölçülərinin mükəmməlliyini və dekorativ tərtibatın zərifliyini etiraf edərək, bu şəxsə hörmətlə yanaşırdılar. Rəvayətə görə, memarlıq mövzusuna əks görünüşü olan, lakin bununla belə ən istedadlı memarlardan biri sayılan Cakomo Kvarengi, Rastrelliyə qarşı barışmaz xarakteri və açıq düşmənçiliyi olmasına baxmayaraq, Smolnı kafedralının yanından keçərkən əsas girişin qarşısında dayanaraq üzünü ona çevirir və öz papağını çıxardaraq "Ecco una chiesa!" — yəni "Bax bu əsl kilsədir" deyirdi.
Eyvaz Babayev
Həyatı
Eyvaz Babayev 1947-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. Gəncə şəhər 6 saylı C.Cabbarlı adına orta məktəbi medalla bitirmiş, daha sonra Moskva şəhərində Qubkin adına neft və qaz institutunda alı təhsil almışdır.
Alfonsina Storni
Həyatı
Bir müddət sonra Escuela Normal de Lenguas Vivas ' da ədəbiyyat müəllimi işləyən yazıçı Ocre adlı əsərini satışa çıxarır. Bu əsərdən sonra onun feminist fikirləri əsərlərində daha geniş yer tutmağa başladı. Ancaq tənha həyat bir müddət sonra onun sağlamlığına təsir etməyə başladı. Ruhi problemlər yaşayan yazıçı bir müddət sonra müəllimlik etməyi də dayandırdı.
Fris Haber
Erkən həyatı və təhsili
Fris Haber, ailələrinin ciddi müqavimət göstərməsinə baxmayaraq evlənən ilk əmiuşağı Ziqfrid və Paula Haberin oğlu idi. Frisin atası Ziqfrid, boya piqmentleri, boyalar və əczaçılıq sahəsində öz işini qurmuş şəhərdə tanınmış tacir idi. Paula çətin hamiləlik yaşadı və Frisin doğumundan üç həftə sonra öldü,Ziqfrid məyus oldu və Frisi xalalarının himayəsinə verdi. Fris təxminən altı yaşındaykən, Ziqfrid yenidən Hedviq Hamburqer ilə evləndi. Ziqfridin ikinci həyat yoldaşından Els, Helena və Frieda adlı üç qızı var idi. Atası ilə münasibətləri bir o qədər yaxşı olmasa da,amma ögey ana və bacıları ilə münasibətləri yaxın olur.
Erkən karyerası
Bunte, Haberə karbohidrogenlərin termal parçalanmasını araşdırmasını təklif etdi. Diqqətli kəmiyyət analizləri edərək, Haber, "karbon-karbon birləşməsinin istilik sabitliyinin aromatik birləşmələrdəki karbon-hidrogen birləşməsindən daha yüksək və alifatik birləşmələrdə daha kiçikdir", deyərək karbohidrogenlərin piroliz tədqiqatında klassik nəticəni təsbit edə bildi. Bu iş, Haberin habilitasiya tezisi oldu.
Nobel mükafatı
Ammonyak istehsalının yeni yolunun kəşfi digər iqtisadi sahələrə də təsir göstərmişdir. Çili, natrium nitrit (kaliçe) kimi təbii yataqların əsas (və demək olar ki, unikal) istehsalçısı olmuşdur. Haber prosesinin tətbiqindən sonra Çilidə təbii olaraq çıxarılan nitrit istehsalı, 1925-ci ildə 14,133 işçi tərəfindən istehsal edilən 2,5 milyon tondan 800 milyon tona düşdü və 1934-cü ildə 19 dollar / tondan satıldı.
Kızqı (Arxangel)
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100%) üstünlük təşkil edir.
Çiy küftə
Çiy küftənin ilk dəfə İbrahim peyğəmbərin anası tərəfindən, qıtlıq dövründə yarma və ceyran ətini daşla döyərək hazırlandığına inanılır.
Muğanlı (Qaraçöp)
Maraqlı faktlar
2005-ci ilin iyun ayında güclü bir qasırğa burada baş verdi ki 13 nəfər yaralanmaqla, bir neçə evə isə zərər dəydi.
Beşyataq (dağ)
Həmçinin bax
Balakən rayonu
Tohoku Universiteti
Tarixi
Əsas prinsipi elmi tədqiqatların aparılması olan bu universitetdə "açıq qapı" siyasəti bu gün də davam etdirilir.
Müasir vəziyyəti
Kənd təsərrüfatı fakültəsinə Tətbiqi bio-elmlər və Tətbiqi bioloji kimya bölmələri aiddir. Tətbiqi bio-elmlər bölməsi İstehsal elmləri, Resurs və ekoloji iqtisadiyyat, Heyvan resursu inkişafı elmi, Heyvan məhzulları elmi, Su orqanizmləri biologiyası və kimya, Heyvan genetikası və ekologiya, Tətbiqi bioloji kimya bölməsi isə Molekulyar biologiya, Biokimya, Molekulyar fiziologiya, Üzvi kimya, Qida elmləri departamentlərindən ibarətdir.
Durnakimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Mantı
Mantı, müxtəlif ədviyyatlarla dadlandırılan qıymanın, kiçik xəmir parçalarının içinə qoyulması və bu xəmir parçalarının suda qaynadılması ilə edilən ətli xəmir yeməyidir. Türk mətbəxinin olduğu qədər digər Orta Asiya mətbəxlərinin də bir parçası olan mantı, köhnə SSRİ ölkələrində də məşhur bir yeməkdir. Orta Asiyadan Anadoluya köçəri Türklər tərəfindən gətirilmişdir. Bəzi bölgələrdə mantıya tatar böreği deyilməsi, mantının köçəriliklə olan əlaqəsini təsdiqləməkdədir. Mantı, Uzaq şərqdə baozi və mandu adları ilə xatırlanan ətli/tərəvəzli xəmir yeməklərinə bənzəməkdədir.
Mikania congesta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şaq qayalıqları
Mənsubluğu
Adalar mübahisəli ərazi sayılır. Arxipelaq Böyük Britaniyanın Britaniya dəniz əraziləri Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adalarına daxil edilir. Bununla belə Argentina adaları öz ərazisi hesab edir. Odlu Torpaq, Argentida və Cənubi Atlantida adaları vilayəti daxil edildiyi bildirilir.
Coğrafiya
Şaq qayalıqları Cənubi Georgiyadan 232 km şimal-qərbdə, Folklend adalarından min km, Odlu Torpaq adasından isə 1,2 min km aralıda yerləşir. Şaq qayalıqlarından 16 km cənub-şərqdə tənha Blək qayası yerləşir. Bu qayanı bəzən arxipelaqa daxildir.
Təbiət
Bitki örtüyü yoxdur. Heyvanlar aləmi Antarktika mavigöz qarabatdağı, Fırtınaquşular (Pachyptila, Halobaena) Diomedea exulans ibarətdir. Sahil sularında Kril yayılmışdır.
Paraqvay bayrağı
Paraqvayın dövlət bayrağı rəsmi şəkildə 1842-ci ilin dekabr ayının 25-də qəbul edilib. Bayrağın eninin uzunluğuna nisbəti 1:2-dir. Bayraqdakı qırmızı rəng vətənpərvərliyin, şücaətin, bərabərliyin, ədalətin; ağ rəng möhkəmliyin, birliyin, sülh və ideyaların paklığının; mavi rəng isə yaxşılığın, sevginin, real hissin və azadlığın rəmzidir. Bayrağın qabaq hissəsində okeanın üzərində ulduz şəklinin təsviri olan dövlət möhürü həkk olunub. Arxa tərəfdə isə sütunun üzərində oturmuş şir şəklindən ibarət xəzinadarlığın möhürü təsvir olunub. Ölkənin milli şüarı isə "Sülh və ədalət"dir.
Anthemis fungosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ceyd İven
Həyatı
Ceyd İven 24 yanvar 1988-ci ildə Böyük Britaniyanın paytaxtı Londonda anadan olmuşdur. 2003-cü ildən sonra Böyük Britaniyada, eləcə də Avstraliyada məşhurlaşmışdır. 2005-ci ildə bir çox televiziya serialına çəkilmişdir. Həyatını işinə həsr edən Ceyd İven R&B qrupunu quraraq işinə davam edir.
Dayvinq
Tarixi
Jül Vernnin "20 000 lye su altında" kitabında su altə aparatlardan bəhs edilir. Ancaq dalğıclıqda ən böyük inqilab 1943-də Fransız ixtiraçı Kapitan Kustonun (Jak-İv Kusto) inkişaf etdirdiyi requlyator sayəsində olmuşdur. Kustonun "su ciyəri" adını verdiyi aparat yüksək təzyiqli bir balon və tək pilləli requlyatordan ibarət idi. O insanın su səthindəki havaya heç bir ehtiyacı olmadan su dərinliyinə enib uzun müddətlər orada qala bilməsinə imkan vermişdir.
Qıjovçu balığı
Qıjovçu balığı — Sümüklü balıqlar sinifinin nümayəndəsi
Lakross
Ümumiyyətlə Şimal Amerikada məşhur olan lakros, Kanadanın milli idmanı olaraq qəbul edilməkdədir. Eyni zamanda ABŞda ən sürətli inkişaf edən idmandır. .
Pəncəayaqlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Qarbel burnu
Yerləşməsi
Çauveau burnundan 2.25 km şimal-qərbdə, Polejan burnundan 2.36 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Yusif və Züleyxa (Şəms Təbrizi)
Yusif və Züleyxa — Şəms Təbrizi tərəfindən türk dilində məsnəvi formasında yazılmış romantik poemadır. Bu mövzuda yazılmış digər əsərlərdən fərqli olaraq, Şəmsin poemasının əsas mövzusu məhəbbət macərası yox, həsəddir.
Mikania oreimeles
Mikania oreimeles Mikania oreimeles Mikania oreimeles
Znamenskoye (Çeçenistan)
Tarixi
1 fevral 1963-cü ildə Çeçen-Inguş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Nadtereç rayonunun idarəsi Nijni Naur kəndindən Znamenskoye kəndinə köçürüldü.
27 sentyabr 1994-cü ildə Cövhər Dudayev qoşunlarının Znamenskoye kəndinə hücumu Çeçen münaqişəsinin ilk dövrü (sentyabr-dekabr 1994) kimi təsvir edilə bilər. O vaxt kəndə Rusiyayönlü müxalifət hökuməti olan Umar Avturxanov rəhbərlik edirdi. Həmin gün "naməlum" döyüş helikopterləri, çeçen müntəzəm qoşunlarının mövqelərinə hücum etdilər.
Mikania conglomerata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şəki rayonu
Şəki rayonu — Azərbaycan Respublikasında inzibati – ərazi.
Tarixi
Lakin XIX əsrin başlanğıcında həmin mülahizənin əleyhdarları da var idi. Akademik V.Dorn belə hesab edirdi ki, Niqa Liberiya ilə Alazan arasında olan sahədə yerləşirdi və onu Nuxa ilə eyniləşdirmək olmaz. "Nuxa" sözünün antik dövrdən bəlli olan Niqa məskəni ilə bağlılığı hələ mübahisəli bir məsələdir.
1772-ci ildə Kiş çayınin daşması nəticəsində qədim Şəki şəhəri demək olar ki, tamamilə məhv olmuş, şəhər əhalisinin bir qismi tələfata uğramış, bir qismi başqa yerlərə köçüb getmiş, bir qismi indiki şəhərin yerləşdiyi ərazidə məskən salmışdı.
1805-ci il Kürəkçay müqaviləsinə əsasən Şəki xanlığı Rusiyadan vassal asılılığına düşdü. 1813-cü il Gülüstan sülh müqaviləsi ilə ərazi qəti şəkildə Rusiyaya birləşdirildi. 1819-cu ildə Şəkidə xan üsul-idarəsi ləğv olundu. Xanlığın əvəzinə Şəki əyaləti yaradıldı.
Coğrafi mövqeyi
thumb|300px|Şəki rayonununda [[Böyük Qafqaz dağları]] Böyük Qafqazın cənub yamacında yerləşir. Mərkəzi Şəki şəhəridir. Şəki rayonunun şimalı Baş Qafqaz silsiləsinin cənub yamaclarına, mərkəzi hissəsi Qanıx-Əyriçay vadisinə, cənubu Acınohur alçaq dağlığına daxildir. Baş Qafqaz silsiləsindən cənuba doğru Qaflan, Layski, Qaraquzey, Qızılçay köndələn tirələri ayrılır. Dağlar arasında Şəki rayonunda Acınohur çökəkliyi (100–200 m) və Şəki yaylası (200–400 m) ayrılır. Mütləq hündürlük Baş Qafqaz silsiləsinin suayrıcısında 3683 m-ə qədər yüksəlir. Şəki şimal-şərqdə Dağıstanla həmsərhəddir. Yevlax-Balakən dəmiryol və avtomobil yolları Şəkinin ərazisindən keçir.
Təbiəti
thumb|250px|Şəki təbiəti Şəkinin təbiəti çox rəngarəngdir. Burada çoxlu heyvan və bitki növləri mövcuddur. Qonur dağ meşə, qəhvəyi dağ meşə, çəmən meşə, boz qonur torpaqlar geniş yayılmışdır. Meşələrdə palıd, fıstıq, qoz ağacları üstünlük təşkil edir. Heyvanat aləmi zəngindir.
Landşaft xüsusiyyətləri
6. Parçalanmış  alçaq dağ və  yaylanın  tünd şabalıdı və  meşədən  sonrakı boz-qəhvəyi  dağ torpaqlarında kolluqlar (palıdın  üstün  olduğu palıd-vələs, qaratikan  və Pallas  murdarçası)
7. Dalğalı, az  maili düzənliyin çəmən-meşə allüvial çəmən  torpaqlarında  çəmən –kolluq.
11. Şiddətli parçalanmış orta və yüksək dağlığın çimli dağ-çəmən  torpaqlarında subalp  çəmənləri.
Mineral-xammal ehtiyatları
Rayonun Baş Layskı kəndi yaxınlığında XX əsrin 70–80 cı illərində polimetal yataq təzahürlərinin axtarış-kəşfiyyat işləri aparılmışdır.
Şəki rayonunun Şin və Kiş çaylarının gətirmə konuslarında  Baş Göynük və Oxut kəndləri yaxınlığında tikinti işlərində yerli xammal kimi istifadə olunan çay daşları ehtiyatları vardır. Həmin ərazilərdə eyni zamanda qum, çınqıl Əyriçay hövzəsində isə narın qum ehtiyatları var.
Nəqliyyat
Şəkini Azərbaycanın digər rayonları ilə inkişaf etmiş nəqliyyat şəbəkəsi- dəmir yolu və avtomobil yolları birləşdirir. Şəkidən Bakı şəhərinədək olan məsafə 305 km-dir.
İnzibati ərazi vahidlərinin sayı
Rayonda 2 qəsəbə və 31 kənd icra nümayəndəliyi, 1 şəhər bələdiyyəsi, 39 kənd bələdiyyəsi mövcuddur. Rayonda 343 idarə və təşkilat, 17 bank filialı, 14 mehmanxana, 1 rabitə və 1 poçt müəssisəsi fəaliyyət göstərir. İşçilərin sayına görə ən iri müəssisə "Şəki-İpək" ASC-dir. Hazırda rayon üzrə məşğul əhalinin sayı 88000 nəfərdir ki, bunların da 43600 nəfəri kənd təsərrüfatında, 2900 nəfəri sənayedə, 8840 nəfəri tikintidə, 7946 nəfəri təhsildə, 2436 nəfəri səhiyyədə, 22278 nəfəri digər sahələrdə fəaliyyət göstərir.
Elizabet Bouz-Layon
Elizabet Bouz-Layon (, 4 avqust 1900, London – 30 mart 2002, London) — Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının kralı, VI Georqun həyat yoldaşı və kraliça 1936–1952. Kraliça Elizabet kimi Hindistannın axırıncı imperatriçası (1936–1948), beş Qvineyanın lord-protektoru (1978–2002).
Kaze mo Sora mo Kitto...
Hit paradlar
"Kaze mo Sora mo Kitto..." ilk həftəsində Oricon Weekly Singles hit paradında 24-cü yerdə göstərilmiş və 14.130 nüsxəsi satılmışdır. Sinql hit paradda 3 həftə qalmışdır və ümumilikdə 27.530 nüsxəsi alıcılarına qovuşmuşdur.
Mikania filicifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Özalp
Özalp, Van elinin ikinci böyük mahalıdır. Türkiyə ilə İran sərhəd qapısı bu mahaldadır. Dəmiryolu bu mahaldan keçməkdədir. Mahalda Kürdlər, Türklər, Lazlar və Azərbaycan türkləri bir yerdə yaşamaqdadırlar. 1961-ci ildə Trabzonun Çaykara mahalının Uzundere Kəndində o il böyük bir Torpaq sürüşməsi yaşandı. İsmət İnönü 'nün Baş nazir, Van lı Ferit Mələnil 'en də kabinetə çöldən Maliyyə Naziri olduğu dövr idi. Bu kənddə yaşayan Lazlar Əmək və Dönər dərə kəndlərinə yerləşdirildi.
Təbriz xalçaçılıq məktəbi
Ümumi məlumat
1828-ci il fevralın 10-da Rusiya ilə Iran arasında Təbriz yaxınlığındakı Türkmənçay kəndində bağlanmış sülh müqaviləsi tarixə Türkmənçay müqaviləsi adı ilə daxil oldu və bu müqavilə 1826–28-ci illər Rusiya-Iran müharibəsinə son qoydu. Müqavilənin şərtlərinə əsasən Azərbaycanın şimal hissəsi Rusiya tərkibinə qatıldı. Təbriz, Ərdəbil, Urmiya, Xoy, Marağa, Mərənd, Maku və digər şəhərlər də daxil olmaqla ölkənin cənub hissəsi Iranın əsarəti altına keçdi. Beləliklə, Azərbaycan 2 yerə parçalandı. Bax elə həmin vaxtdan da "Cənubi Azərbaycan" termini yaranıb meydana gəldi. Həmin vaxtdan Təbriz xalçaçılıq məktəbinin xalça nümunələri bütün dünyada Iran xalçaları adı ilə tanındı.
Şahabbası
Bu xalçaların adlarını Səfəvilər dövlətinin beşinji hökmdarı I Şah Abbasın adı ilə bağlıdı. Şah Abbas Səfəvilər dövlətinin paytaxtını Azərbaycandan İranın daxili rayonu olan İsfahan şəhərinə köçürüb. Bununla əlaqədar olaraq Azərbaycanın bir çox usta və sənətkarları İsfahana köçməyə məjbur olublar. "Qum – Şah Abbası" xalçası "Şah Abbası gülləri" adlı orijinal formalı elementləri ilə səciyyələnir. Onlar əsas etibarilə fantastik güllər, həmçinin əncir yarpaqlarından ibarətdir. Üfiqi şəkildə assimetrik yerləşən elementlər bu xalçaların xarakterik xüsusiyyətlərindən hesab edilir.
Süjet
Bu dövrün süjet-mövzulu xalçaları Azərbaycan xalqının maddi və mənəvi mədəniyyətinin dəyərli abidələrindəndir, onun öyrənilməsi üçün zəngin faktiki material rolunu oynayır.
Dima Bilan
Dima Bilan — Rusiyalı müğənni.
Gürcüstan Milli Əlyazmalar Mərkəzi
Gürcüstan Milli Əlyazmalar Mərkəzi (საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი; əvvəllər Əlyazmalar İnstitutu)- Gürcüstanın paytaxtı Tiflisdə yerləşən, qədim əlyazmaların, tarixi sənədlərin və görkəmli ictimai xadimlərin şəxsi arxivlərinin saxlanıldığı yer. Mərkəz 30 iyun 1958-ci ildə Gürcüstan Milli Muzeyinin Əlyazmalar şöbəsindəki kolleksiya əsasında yaradılıb. Mərkəzin təsisçisi və ilk direktoru Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, professor İlya Abuladze idi. Milli Əlyazmalar Mərkəzinin kolleksiyasına əlyazmalar, tarixi sənədlər, qədim çap olunmuş kitablar, nadir nəşrlər və müxtəlif ailə mirasları daxildir. Mərkəz elmi tədqiqatlar, sərgilər və bərpa işləri ilə bağlı müxtəlif layihələr həyata keçirir. Mərkəzdə və onunla birlikdə işləyən mütəxəssislər Mərkəzdəki materialların təsviri, sistemləşdirilməsi, tədqiqi və nəşri, habelə bu materialla əlaqəli məlumat bazasının yaradılması ilə məşğul olurlar. Mərkəz, həmçinin, zəngin akademik kitabxanaya malikdir və Korneli Kekelidze, İvane Cavaxişvili, İlya Abuladze, Niko Berdzenişvili, Elene Metreveli və Şalva Amiranaşvilinin xatirəsinə həsr olunmuş otaqları var.
Gürcüstanın qızıl dövrü
Ticarət və mədəniyyət
Gürcüstanın nəzarəti altında çiçəklənən ticarət və sənaye mərkəzlərindən ölkəyə və Tamaranın sarayına sərvət daşınırdı. Qonşu ölkələrdən götürülən xərac və müharibə qənimətləri kralın xəzinəsinə əlavə edildi ki, bu da "kəndlilər zadəganlar, zadəganlar knyazlar, knyazlar padşahlar kimi yaşayır " deməyə əsas verirdi.
Çin bağı (Sinqapur)
Park pulsuz olarq səhər saat 6:00-dan axşam 19:00 qədər açıq olur. Adaya Yapon bağı parkından uzanan körpü ilə gəlmək mümkündür. Bu iki park birlikdə Curonq baları adlanır.
Tahir Bağırov (kino sənətçisi)
Həyatı
Tahir Məmmədoğlu Bağırov 1 yanvar 1951-ci ildə anadan olmuşdur. O, 1975-ci ildən bu günə kimi Azərbaycan film kinostudiyasında İşıq şefi vəzifəsində çalışmışdır. İndiyə qədər bir çox Azərbaycan filmlərinin yaradıcı heyəti olub. Film İşıqlandırma sənətinin ustası sayılır.
Çin bağı (Sinqapur)
Şərq girişi
Bu giriş Chinese Garden metro stansiyasının ağzında yerləşir. parka giriş ancaq qırmızı körpü ilə təmin edilir. Bu girişdə 4 daş aslan vardır.
Kayahan
Kayahan Açar (d. 29 mart 1949, İzmir, İzmir ili, Türkiyə – ö. 3 aprel 2015, İstanbul, İstanbul ili, Türkiyə) — Türk pop müğənnisi və bəstəkarıdır. Uşaqlıq və gənclik illərini Ankarada keçirən müğənni daha sonra İstanbula köçüb. İstanbuldan sonra uzun müddət Balıkesir-Göməçdəki İnta Sevgi kəndində Gecələr Prospekti və Mavilim Küçəsində yaşayəb. Bu kənddəki bütün prospekt və küçələr, Kayahanın mahnılarının adlarından ibarətdir.
Karyerası
Bu albomla birlikdə Kayahan Demet Sağıroğlundan sonra musiqi dünyasını yeni bir istedadla tanış etdi. Bu gənc xanım sənətkarın 1999-cu ildə ailə həyatı qurduğu İpək Tüter idi.
Xəstəliyi və ölümü
Qeyd edək ki, bu il fevralın 14-də sevgilililər günündə Kayahan uzun müddətdir küsülü olduğu müğənni Niluferlə konsert verdi və onlar barışdılar. Kayahan pərəstişkarlarına demişdi: "Mənim haqqım sizə halaldır, siz də haqqınızı halal edin. Xəyal qurun, xəyal qurduğunuz müddətdə yaşayırsız."
Naqoya Universiteti
Müasir vəziyyəti
Naqoya Universitetinin kampusu Naqoya şəhərinin şərqində ümumilikdə 3250847 ì2 ərazini əhatə edir. Universitetin binaları isə 764437 ì2 ərazidə yerləşir.
Pedaqogika Məktəbində (Təhsil və İnsan Resurslarının İnkişafı) bakalavrlar, Təhsil və İnsan Resurslarının İnkişafı Ali Məktəbində isə magistrant və doktorantlar təhsil alırlar. Pedaqogika Məktəbi 1949-cu ildən fəaliyyət göstərir və təhsil, psixologiya, insan resurslarının inkişafı elmləri üzrə ixtisaslaşıb. Məktəbin bakalavr səviyyəsi 5 sahəni əhatə edir: fasiləsiz təhsil və inkişaf; təhsil və informatika; beynəlxalq təhsil və mədəniyyət; insan psixologiyası; məsləhətləşmə və psixoterapiya. Bu məktəbin məzunlarının əksəriyyəti Yaponiyanın və dünyanın başqa ölkələrinin bir çox ali məktəblərinin müəllimləri və rəhbər vəzifələrində çalışır.
Ali Beynəlxalq İnkişaf Məktəbi magistrant və doktorantlar üçün nəzərdə tutulub və əsas fəaliyyət istiqamətləri kimi insan resurslarının inkişafı, beynəlxalq həmrəylik, köklü dəyərlər, həyat tərzi məsələlərinin həlli ilə məşğuldur. Məktəbin əhatə etdiyi əsas proqramlar inkişaf və idarəetmənin iqtisadi siyasəti; kənd rayonlarının inkişafı üzrə regional idarəetmə; təhsil və insan resurslarının inkişafı; idarəetmə və hüquq; sülhyaratma; sosial inkişaf və mədəniyyət; insanların miqrasiyası və mədəniyyətlərarası anlaşma; dil təhsili və linqvistik informasiya sahələridir. Məktəbin Beynəlxalq İnkişaf, Beynəlxalq Tədqiqat Əməkdaşlığı, Beynəlxalq kommunikasiya departamentləri fəaliyyət göstərir.
Naqoya Universitetində eyni zamanda Ekoloji Tibb Elmi Tədqiqat, Ekotopiya Elmlər, Humanitar və Dəqiq Elmlər, Qabaqcıl Tədqiqatlar, Kabayaşi-Maskava Zərrəciklərin və Kainatın Törəməsi (Nəzəri, Eksperimental tədqiqatlar mərkəzləri aiddir) institutları, Futuristik Modelləşdirmə Ekoloji, Geospeys Elmi-Tədqiqat mərkəzləri, Günəş-Yer Ətraf Mühit Laboratoriyası, Resursların Bərpası və Neftayırma Asiya Fənlərarası, Səhiyyə, Fiziki Tərbiyə və İdman mərkəzləri fəaliyyət göstərir.
Reytinqi
"QS World University Rankings"in 2010-cu il üzrə dünyanın ən nüfuzlu universitetləri arasında apardığı araşdırmaya əsasən, Naqoya Universiteti 91-ci, 2011-2012-ci tədris ili üçün açıqladığı reytinq cədvəlinə əsasən isə 80-ci yerə layiq görülmüşdür.
Artım dağı
Artım dağı - Ordubad rayonu ərazisində dağ (hünd. 2734,9 m). Zəngəzur silsiləsinin suayırıcısındakı Səfərdərə yüksəkliyindən (3826,4 m) cənub-qərbə ayrılan  Xoşkeşin qolunun suayırıcısında zirvə. Parağaçay qəsəbəsindən 1,8 km cənub-şərqdə, Gurdağdan 600 m cənub-qərbdədir. Alt Eosenin İpr mərtəbəsinə aid Kələki lay dəstəsinin  vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Zəngəzur qalxım zonasının cənub-qərb kənarında, Kilit-Kotam qalxımının mərkəzi strukturu olan Kilit-Ağrıdağ antiklinalının maili şimal-şərq qanadında  yerləşir. Zirvə hissəsində şimal-qərb istiqamətli fay qırılması müşahidə edilir. Şimal-şərq yamacında Kələki lay dəstəsinin süxurları Mehri-Ordubad batolitinin Orta Eosen yaşlı qabbro-qranit formasiyasına aid qabbro və qabbro-dioritlərilə yarılmışdır, qərb yamacında isə andezibazalt tərkibli intruziv kütlə açılır.
Kornell Universiteti
Tarixi
Kornell Universitetinin nəşriyyatı 1889-cu ildə yaradılıb. Mexaniki İncəsənət Kollecində fəaliyyət göstərən ilk nəşriyyat sonradan Mühəndislik Məktəbinə köçür. Nəşriyyatın burada fəaliyyət göstərməsindən irəli gələrək, müəllim və tələbələr çap işini çox yaxşı bilirdilər. Burada dərslik, elmi nəşrlər, həftəlik tələbə jurnalları, pamfletlər, rəsmi universitet sənədləri də çap olunur. İl ərzində antropologiya, ədəbiyyat, tarix, fəlsəfə, siyasət, beynəlxalq münasibətlər, psixologiya, psixiatriya və s. sahələr üzrə 150-dən çox nəşr dərc olunur.