cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mais Nuriyev
Fəaliyyəti
2009-cu ildə " Türksoy" Beynəlxalq Mədəniyyət təşkilatinin İtaliya təmsilçisi. 2012-ci ildən bu günədək Cüzeppe Verdi adına Milan Dövlət Konservatoriyası İmprovizasiya şöbəsində xoreograf olmuşdur. 2010-cu ildən bu günədək İtaliya Beynəlxalq Delfik Milli Şürasının vitse presidenti (Unesco), 2009-cu ildən bu günədək Beynəlxal Müsabəqələrdə rəqs üzrə Turkiyə Anadolu Beynelxalq müsabiqələrində, Sanremo Beynəlxalq Konkursunda, Ukrayna, Rusiya, Qazaxıstan, Qırğızıstan və s. ölkələrdə jüri heyətinin üzvüdür.
Garcinia atroviridis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Marşrutlaşdırıcı (Router)
Kəşfin tarixi
Konsepsiyanın əsasları (1966) İngilis NPL şəbəkəsini quran Donald Devis tərəfindən qoyulmuşdur. Texnologiya tez bir zamanda müdafiə xəttini qurmaqda olan amerikalıların maraq əhatəsinə düşmüşdür. IMP (Mesaj interfeysi prosessoru) mesaj kommutasiyasında iştirak edən şəbəkə qovşağı idi. SSRİ-nin dağılmasına qədər davam edən dizayn, 1989-cu ildə təkamül marşrutlaşdırıcılarına çevrilən ilk nəsil şlüzları meydana gətirərək ləğv edildi.
Səməd Behrəngi
Fəaliyyəti
Tələbəlik illərində "Xənde" (Gülüş) adlı həftəlik divar qəzeti buraxıb. İlk ədəbi tənqidi və satirik qələm təcrübələrini bu dövrdə yazıb.
Qədim yunan fəlsəfəsi
thumb|300px|right| Afinalıların məktəbi - [[Rafael ]] Yunanlar fəlsəfədə kainatın təbiəti haqqında hər bir ağlabatan sualı cavablandırmağa, həqiqət problemini və həyatın məqsədi və mənasını tapmağa çalışmışdılar. Fəlsəfədə bu günə qədər ən çox müzakirə edilən mövzu yunanların qərarlarının həqiqiliyi barədə olmuşdur. Bu fakt onların nailiyyətlərinin böyüklüyünü təsdiq edir.
Pifaqorçular
thumb|300px|right|Pifaqorçular günəşə himn oxuduğu zaman - Fyodor Bronnikov Yeni tendesiyaya ilk nümunə pifaqorçular idilər. Onlar fəlsəfəni daha çox dini cəhətdən izah edirdilər. Pifaqorçular haqqında az şey məlumdur. Onların lideri Pifaqor e.ə. 530-cu ildə Yunanıstandan şimali İtaliyaya köçmüş və Krotonda dini cəmiyyət yaratmışdı. O və davamçıları mücərrəd həyatın ən ali xeyir olduğunu, lakin fərdin bu həyatı seçmək üçün öz bədənini şər istəklərdən təmizləməli olduğunu bildirirdilər. Onlar məfhumların mahiyyətinin maddi cism deyil, mücərrəd prinsip, rəqəm olduğunu irəli sürürdülər. Onların fəlsəfəsinin əhəmiyyəti ruh və cism, harmoniya və ziddiyyət, xeyir və şər arasında irəli sürdükləri kəskin fərqlərdə idi, buna görə də onlar yunan fəlsəfəsində dualizmin banisi hesab edilirlər.
Ellinizm mərhələsi
Bununla yanaşı, Romanın işğal etdiyi qədim dövlətlər və xalqların istismarı nəticəsində burada insanların parazitləşməsi elementləri yaranırdı. Cəmiyyətdə olan bu böhran, demək olar ki, bütün təbəqələri əhatə edirdi və bu da, öz növbəsində, şəxsi mövcudluğun katastrofuna gətirib çıxarırdı. Nəticədə dinə və mistikaya meyl güclənirdi. Zamanın tələblərinə cavab verən fəlsəfə dinə çevrilmiş, xristianlıq həmin prosesdə körpü rolunu oynamışdı.
Vettşteyn sistemi
Vettşteyn sistemi — bitkilərin təsnifatının taksonomik sistemi. Botanik Riçard Vettşteyn tərəfindən tərtib olunub. Özündə 11 tipi (şöbəni) birləşdirir.
Almaniyanın birləşdirilməsi (1871)
thumb|250px|[[Almaniya imperiyası 1871–1918-ci illərdə]]
Almandilli Mərkəzi Avropa XIX əsrin əvvəllərində
İkinci Koalisiya müharibəsi (1799–1802) imperial qüvvələrin və onun müttəfiqlərinin Napoleon tərəfindən məğlub edilməsi ilə nəticələndi. 1801-ci ildə imzalanmış Lunevill müqaviləsinə və 1803-cü il Mediadizasiyasına görə kilsəyə aid bölgələr dünyəviləşdirildi və əksər azad imperiya şəhərləri ləğv edildi. Onların əraziləri isə sülalə dövlətləri tərəfindən ələ keçirildi. Bu torpaq dəyişmələri Vurttenburqlə Badenin ərazilərinin genişlənməsinə səbəb oldu. 1806-cı ildə Prussiyanın ələ keçirilməsi, Prussiya və Rusiyanın Jena-Auerştedt döyüşlərində məğlub edilməsindən sonra Napoleon Pressburq müqaviləsini diktə etdi. Bu müqavilə ilə Reyn Konfederasiyası yaradıldı. Yüzlərlə kiçik dövlətin və cəngavər vilayətlərinin bu konfederasiya tərəfindən mənimsənilməsi imperiyada böhrana səbəb oldu. Nəticədə imperator imperiyanın ləğv edildiyini elan etdi.
Napoleonik sistemdə alman millətçiliyinin yüksəlişi
1804–1814-cü illərdəki fransız hegomoniyası zamanı yenidən təşkil edilmiş alman dövlətlərində alman millətçiliyi inkişaf etməyə başladı. Fransa hakimiyyəti altında yaşayan zaman formalaşan ortaq təcrübə sayəsində bütün almanlar arasında vahid alman dövləti yaratmaq istəyi güclənirdi. Alman filosofu Yohann Qotlib Fixte üçün
İqtisadi əməkdaşlıq: Gömrük İttifaqı
Buna qarşılıq, sahil dövlətləri onsuzda beynəlxalq ticarət yollarına heç bir vergi ödəmədən daxil olma imkanlarına sahib idilər. Onlar Gömrük İttifaqına daxil olacaqları halda müxtəlif vergi verməli olacaqlarını bilirdilər. Buna görə də öz istehsalçı və istehlakçılarını əlavə vergilərlə yükləmək istəmirdilər. Şimal sahilində yerləşən Hannover özünün Vergi Birliyi adlı ittifaqını formalaşdırdı. 1834-cü ildə Brunsvik, 1836-cı ildə isə Oldenburq bu ittifaqa qoşuldu. Hazir məhsullara və dənizaşırı xam maddələrə olan xarici tariflər Gömrük İttifaqında aşağı idi. Beləliklə, Brunsvik 1842-ci ildə, Hannover və Oldenburq 1854-cü ildə ittifaqa qoşuldu. Avstriya-Prussiya müharibəsindən sonra Şlezviq, Holşteyn və Lauenburq Prussiya tərəfindən birləşdirildi və onlar Gömrük İttifaqına əlavə edildilər. Bu zaman iki Meklenburq dövləti və şəhər dövlətlər olan Hamburq və Bremen hələ də ittifaqa qoşulmamışdı. Bu dövlətlər xarici ticarətə güvənirdilər, buna görə də onların ittifaqa qoşulması prosesi gecikirdi. Nəhayət, 1867-ci ildə Meklenburqlar, 1888-ci ildə isə Bremen və Hamburq ittifaqa qoşuldu.
1848 və Frankfurt Parlamentinin retrospektiv analizi
Digər alimlər bu ideyanı rədd edirlər. Onlar iddia edirlər ki, Almaniya digər millətlərlə müqayisədə heç vaxt "fərqləndirici yola" sahib olmayıblar. Tarixşünaslıqda bu ekseptionalizm adlanır. Lakin bəzi tarixçilər iddia edir ki, 1848-ci ildə liberal siyasətçilər müəyyən nailiyyətlər qazana bilmişdilər. Onların ideyalarının çoxu sonradan Bismarkın sosial proqramına da daxil edilmişdi. Bunlara misal olaraq sosial siğortanı, təhsil proqramlarını və seçki hüququnun genişləndirilməsini göstərmək olar. Əlavə olaraq, "xüsusi yol" qavramının altında digər dövlətlərinin yolunun qəbul edilmiş standard olması fikri yatır. Bu yeni arqument britaniyalı mərkəzli inkişafın standardlarını pozur. Britaniyadakı və digər "normal" ölkələrdəki milli inkişafın öyrənilməsi göstərir ki, bu nümunədə millət-dövlətin inkişafı bərabər formada olmamışdır. O erkən dövrlərdə inkişaf etməmişdi, XIX əsrin ortalarından qalma bir fenomendir. Bu baxış 1990-cı illərdən etibarən geniş formada qəbul edildi, lakin bəzi tarixçilər hələ də Sonderveq analizini Nasional Sosializm dövrünü başa düşmək üçün mühüm hesab edirlər.
Vahid dövlətin qurulması
Siyasi coğrafiyada Almaniyadan danışmağa ehtiyac yoxdur. Ərazisində almanların yaşadığı krallıqlar və böyük hersoqluqlar, qraflıqlar və knyazlıqlar, hər biri ayrı-ayrılıqda bütün dövlət maşınları müstəqil bir suveren tərəfindən idarə olunur. Buna baxmayaraq, milli bir hissə və almanların tək bir böyük millətdə birləşməsinə, ortaq bir rəhbər tərəfindən milli birlik olaraq idarə edilməsinə yönəlmiş təbii bir axım var.
Şlezviq-Holşteyn məsələsi
Başlanğıcda danimarkalılar özlərini qədim üsul alan və torpaq divardan istifadə olunan Danevirkedən istifadə eədərk müdafiə etməyə çalışsalar da, bu nəticə vermədi. Danimarka qüvvələri Prussiya-Avstriya qüvvələri ilə müqayisə belə edilə bilməzdi. Onların Skandinaviyadakı müttəfiqləri də Danimarkanın London protokollarını pozduğuna görə ona yardım etmədilər. Bu müharibədə ilk dəfə çaxmaqlı silahlardan olan iynə silahından istifadə etdilər. Bu silah iki il sonra Avstriya-Prussiya müharibəsində prussiyalılara yardım etmişdi. Bir prussiya əsgəri bu silahla uzançış vəziyyətdə 5 dəfə atəş aça bilirdi, əvvəlki silahlarda yalnız bir dəfə atəş aça bilirdi. Yenidən atəş aça bilmək üçün isə silahı yenidən doldurmalı idi. İkinci Şlezviq-Holşteyn müharibəsi Prussiya və Avstriya üçün qələbə ilə nəticələndi. Bu hersoqluqlar Prussiya və Avstriya tabeliyinə keçdi. Bu barədə sülh müqaviləsi 1864-cü ilin 30 oktyabrında Vyanada imzalandı.
Avstriya-Prussiya müharibəsi (1866)
Bismarkın birləşdirmə cəhdlərinin ikinci mərhələsi 1866-cı ildə reallaşdı. İtaliya ilə birgə ohərəkət edərək Bismark Avstriya ətrafında elə bir diplomatik mühit formalaşdırdı ki, Avstriya Prussiyaya müharibə elan etdi. Müharibənin dramatik başlanğıcı Frankfurtda reallaşdı. Hər iki ölkənin nümayəndəsi Frankfurtdakı məclisdə bütün alman dövlətləri nümayəndələri üçün çıxış etdilər. 1866-cı ilin aprelində Prussiyanın Florensiyadakı səfiri İtaliya ilə gizli müqavilə imzaladı. Müqavilənin şərtlərinə görə hər iki dövlət Avstriya əleyhinə olacaq müharibədə bir-birlərinə yardım edəcəklərini öhtələrinə götürürdülər. Növbəti gün Prussiya nümayəndəsi Frankfurt Məclisində milli konstitutsiya üçün hazırladıqları layihəni təqdim etdi. Layihədə birbaşa olaraq Məclisə seçilmək, ümumi seçki hüququ nəzərdə tutulmuşdu. Alman liberalları bu plana şübhə ilə yanaşırdılar. Bismarkın Prussiya parlamenti ilə olan münasibətlərini nəzərə alsaq, bunu haqlı qəbul etmək olar. Bu skeptiklər bu təklifi islahatların mütərəqqi gündəliyi deyil, Prussiya gücünü artırmaq üçün bir hiylə hesab edirdilər.
Tərəflərin seçilməsi
Məclisdə orta dərəcəli alman dövlətləri olan Vürttemburq, Baden, Hesse, Saksoniya-Veymar, Saksoniya-Meyningen, Saksoniya-Koburq və Nassau təcili olaraq silahlanmanın dayandırılmasını tələb edirdilər. Bu dövlətlər individual şəkildə Bismarkın verilən sözlər və üstüörtülü təhdidlər müşayiətində təklif etdiyi müttəfiqliyi rədd etdilər. Müharibə ərəfəsində Prussiya müharibə kabineti bilirdi ki, alman dövlətləri arasından onun yalnız iki müttəfiqi var — Brandenburq sərhədlərində olan Meklenburq-Şverin və Meklenburq-Strelitz. Bu dövlətlər hərbi və siyasi baxımdan çox balaca dövlətlər idi. Almaniyanın xaricdən olan müttəfiqi isə bircə İtaliya idi.
Siyasi mexanizmin xaricində: millət yaratmaq
thumb|left|upright=1.5|alt=high angle view the confluence of two major rivers, marked by the statue of a man on a horse, with a city behind|[[I Vilhelm (Almaniya imperatoru)|İmperator Vilhelmə ucaldılmış abidə. Abidə Koblenzdə yerləşir. Yuxarıdan aaraq gələn çay Mozell çayı, aşağıdan axaraq birləşən çay isə Reyn çayıdır. "Alman küncü" da deyilir.]]
Yəhudi icmasının inteqrasiyası
Almaniya yəhudiləri yeni alman millət-dövlətində həssas toplum biri idi. 1780-ci ildən, Müqəddəs Roma imperatoru II İosifin əmri ilə bütün Habsburq mülklərində yəhudilər bir sıra imtiyazlar qazanmışdılar. Onlar bu imtiyazlara digər almandilli əhali yaşayan ərazilərdə sahib deyildilər. Bu imtiyazlara misal olaraq torpaqa sahiblik edə bilməyi və şəxsin istədiyi halda yəhudi məhəlləsindən köçüb başqa yerdə yaşama haqqını göstərmək olar. Onlar, həmçinin universitetlərə və sənətlərə qəbul ola bilərdilər. İnqilab və Napoleon müharibələri zamanı Almaniyadakı xristian və yəhudi əhali arasındakı ziddiyyətlərin əksəriyyəti yoxa çıxmışdı. Napoleon fransız hakimiyyəti altında olan bütün torpaqlarda yəhudilərə bərabər hüquqlar tanınması barədə əmr vermişdi. Özlərinin fransız həmkarları kimi, varlı alman yəhudiləri də klublara sponsorluq edirdilər. Yəhudi salonniereslər Berlin və Frankfurt kimi şəhərlərdə respublikaçı intelektualların öz fikirlərini inkişaf etdirmə cəhdləri zamanı onların mühüm toplantılarını təşkil edirdilər. Onilliklər boyunca, fransızların məğlubiyyətlərindən dərhal sonra yəhudilərlə xristianların qarışmasına olan münasibət bu klubların intelektual təsirinin azalmasına səbəb oldu. Klublardan əlavə, yəhudilər almanlaşma prosesinə daxil oldular. Onlar alman geyim və danışıq tərzini mənimsəyərək XIX əsr alman cəmiyyətinə daxil olmağa çalışdılar. Bu dövrdə yəhudi dinində islahatlar aparma cəhdləri buna görə idi.
Millətin hekayəsinin yazılması
Millətquruculuğun bir digər vacib elementi olan qəhrəman keçmiş hekayəsinin quruculuğu millətçi alman tarixçiləri olan liberal konstitutsionalist Fridrix Dahlmanın (1785–1860), onun mühafizəkar tələbəsi Henrix fon Treytşkenin (1834–1896) və bir qədər daha az mühafizəkar Teodor Mommzenin (1817–1903) və Henrix fon Sibelin (1817–1895) üzərinə düşdü. Dahlman özü birləşməni görmədən vəfat etsə də, millətçi tarixşünaslığın təməllərini atmışdı. O, bu zaman ingilis və fransız inqilab tarixlərindən təsirlənmişdi. Dahlman özü Prussiyanı birləşmənin məntiqi aparıcı qüvvəsi hesab edirdi.
Sumax xalçaları
Bədii analiz
"Sumax" xalçaları xovsuz xalçaların digər növləri ilə müqaysidə daha gec icad olunmuşdu. Yarandığı ilkin dövrlərdə "sumax" xalçaları sərbəst kompozisiyaya malik olmasına baxmayaraq, XVIII-XX əsrdə "sumax" xalçalarında Şirvan, Quba, Qarabağ və Gəncənin xovsuz xalçalarından götürülən kompozisiya və naxışlar təkrarlanmağa başlayır.
Hərbi irs turizmi
Hərbi irs turizmi — insanların keçmiş hərbi obyektləri ziyarət etdiyi turizm növü. Burada keçmiş hərbi obyektlərdən savayı hərblə bağlı olan qurğuları da misal göstərmək mümkündür.
Zaqatala dairəsi
Tarixi
1919-cu ilin iyununda mahal Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin inzibati tabeliyində idi. Lakin Gürcüstan bu mahal haqqında iddia irəli sürürdü. Rusiya ilə Gürcüstan arasında sülh müqaviləsi bağlanarkən əhalinin tərkibi nəzərə alınmadan mahal Gürcüstana verilmişdi.
Əhalisi
Burada əsas etibarilə müsəlmanlar, yəni türklər, ləzgilər, avarlar, saxurlar, və laklar yaşayırdılar. Mahal ərazisinin 85 min nəfəri, yaxud onun bütün sakinlərinin 92 faizi mesəlmanlar idi.
Təbriz xanlığı
Tarixi
Təbriz xanlığı XVIII əsrin ortalarında Azərbaycanda yaradılmış kiçik və müstəqil feodal dövlətlərindən (xanlıqlarından) biridir. Xanlığın yaranmasında o dövrdə İranda və Azərbaycanda baş verən siyasi hadisələr böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Siyasi vəziyyəti
Nəcəfqulu xanın hakimiyyəti illərində Təbriz xanlığının iqtisadi vəziyyəti nisbətən yaxşılaşdı. Nəcəfqulu xan öz siyasətini əsasən daxili vəziyyəti tənzimləməyə və xarici iqtisadi əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə yönəltmişdi. Bu məqsədlə Nəcəfqulu xan qonşu dövlətlərlə münasibətləri pozmamağa, əksinə, yaxşı münasibətlər yaratmağa çalışırdı. Xarici siyasətdə müstəqil olsa da, mühüm hadisələri qardaşı oğlu, Əhməd xan Xoylu ilə məsləhətləşirdi. Təbriz xanı Nəcəfqulu xan lazım gəldikdə Əhməd xana ordu, pul və digər məsələlərdə kömək edirdi.
1784-cü ilin dekabrında Nəcəfqulu xan vəfat etdikdən sonra onun 25 yaşlı oğlu Yusif Xudadad Əhməd xanın köməyi ilə Təbriz xanlığının taxtına oturdu. Lakin Xudadad xan öz mövqeyini möhkəmləndirdikdən sonra Xoy xanlığından asılılığa son qoydu. Belə bir vəziyyətlə barışmayan Əhməd xan 1785-ci ildə qarabağlı İbrahimxəlil xanın qoşunları ilə birlikdə Təbriz qalasını mühasirəyə aldı. Hər iki müttəfıq əldə edilən qəniməti yarı bölməyə razılaşdı. Əhməd xan eyni zamanda İbrahimxəlil xana Naxçıvan xanlığında onun dəstəklədiyi Abbasqulu xanın hakimiyyət başına gətirilməsinə kömək edəcəyinə söz verdi. Təbriz şəhəri uzun müddət mühasirədə qalmadı. Şəhərlilərin varlı təbəqəsi xoylu Əhməd xanın tərəfinə keçərək şəhərin düşmənə təhvil verilməsini tələb etdi. Xudadad xanı əsir etdikdən və təbrizlilərdən böyük miqdarda xərac aldıqdan sonra Əhməd xan geri döndü. Bu uğurlu hərbi yürüşdən sonra Əhməd xan İbrahimxəlil xana verdiyi sözün üzərində dayanmadı və əldə etdiyi qəniməti özü ilə Xoya apardı. Əhməd xan həmçinin Naxçıvan da Abbasqulu xanın hakimiyyət başına gəlməsinə nail oldu. Lakin onu Qarabağ xanlığından deyil, özündən asılı vəziyyətdə saxladı və xüsusi fərmanla naxçıvanlılardan Abbasqulu xana itaət tələb etdi. 1786-cı ildə Əhməd xanın yaxın qohumları onu qətlə yetirdilər. Suiqəsdçilərdən Cəfərqulu xan rəqiblərinə üstün gələrək hakimiyyəti ələ aldı. Bundan sonra Xoy xanlığı əvvəlki nüfuzunu itirdi. Ondan asılı olan bir sıra xanlıqlar asılılığa son qoydu. Xudadad xan azadlıq əldə etdikdən sonra Təbrizə gələrək orada öz hakimiyyətini yenidən bərpa etdi. thumb|[[Fətəli şah Qacar|Fətəli şah ın Cəfərqulu xan ı məğlub etməsi səhnəsi, 1810, Fətəli şahın şahənşahnaməsi]] Atası Əhməd xanın 1786-cı ildə öldürülməsindən sonra Hüseynqulu xan qəsdçilərin əlində qalmışdı. O İbrahimxəlil xan Cavanşirin kürəkəni olduğundan öldürülmədi. Digər qardaşları qılıncdan keçirildi. Qardaşı Cəfərqulu xan qısa bir müddətdə böyük qoşun toplayaraq qisas almaq və xanlığı xilas etmək üçün müharibəyə girişdi. Cəfərqulu xana Marağalı Əhməd xan,  Urmiyəli Məhəmmdəqulu xan(Əhməd xanın kürəkəni) yardım edirdilər. Gürcü çarı II İrakli dünbili tayfasının hörmətini qazanmaq və  Xoy xanlığı ilə Gürcü çarlığı arasındakı münasibətləri nizama salmaq məqsədi ilə Cəfərqulu xanın sərəncamına (1786-cı ildə) 800 nəfər məharətli döyüşçü göndərdi. Qonşu xanlıqların və gürcü çarının yardımı ilə Cəfərqulu xan qısa bir vaxtda düşmənləri cəzalandırdı və həbsdən azad etdiyi böyük qardaşı Hüseynqulu xanı Xoy xanlığının taxtına oturtdu.
İnzibati quruluş
Təbriz xanlığı Urmiya gölünün şimal-şərqində yerləşirdi. Şimaldan Üzümdil dağ silsiləsi, şərqdən Qaradağ xanlığı, şərqdən Sərab xanlığı, cənubdan Səhənd dağı, qərbdən Urmiya gölü ilə əhatə olunmuşdu. Xanlığın ərazisi dağlıq, təpəlik və dərələrdən ibarət idi. Kəndlər ümumiyyətlə çay vadilərində yerləşirdi.
Sosial-iqtisadi həyat
Azərbaycan müvəqqəti olaraq Qacar dövləti nin əsarəti altında düşdüyü zaman Təbriz şəhəri nəinki öz ticarət əhəmiyyətini itirməmiş, hətta imperiyanın paytaxtı İsfahanı belə bu sahədə geridə qoymuşdu. XVIII əsrin ikinci yarısında yaşamış rus tarixçisi M.Çulkov Təbriz şəhərinin üstünlüyündən bəhs edərək yazır ki, bu şəhər İsfahan kimi qəşəng və zəngin bazara malikdir. Təbriz bazarı "Qeysəriyyə" - yəni "şah bazarı" adlanırdı. Təbrizin həm ticarət müəssisələri, həm də sənətkarlıq dükanları əsasən bu bazara toplaşırdı. Buna görə də şəhərin sosial-iqtisadi həyatında mühüm yer tutan təbəqələrin - sənətkar və tacirlərin statusu bilavasitə bazar tərəfindən tənzimlənirdi. Təbriz bazarı keçmişdə zənginliyi və sıx alış-verişi ilə dünyada mühüm yer tutmuş və müxtəlif ölkələrin tacirlərinin diqqətini cəlb etmişdir. Şəhərin iqtisadi əsasını təşkil edən bazar örtülü, geniş küçələrdən, bu küçələrdəki karvansaraylardan, mərkəzi ticarət meydanından və s. ibarət idi. Bazar şəhərin ən sıx məskunlaşdığı yerdə yerləşirdi. Xarici hücumlar və təbii fəlakətlər bazara ağır zərbə vursa da, iqtisadi mərkəz olduğu üçün yerli hökmdarlar tərəfindən dəfələrlə təmir edilib. Rus diplomatı, səyyah V.Borozdina Təbriz bazarının zənginliyi haqqında yazır: “Şəhərin bazarı genişdir. İpək, kağız, yun, parçalar, ingilis və holland mautları, incə şal və xalçalar, şüşə, çini qablar, bəzi polad, əşyalar, müxtəlif zərgərlik məmulatları və digər Asiya və Avropa məhsulları burada çoxdur. “ Bu dövrdə Təbrizin illik məhsul valyutası patrulunun məbləği 18 milyon manata (valyuta) bərabər idi.
Yana Salat
Karyerası
Yana Salat, Kanada yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qrup mərhələsində beş görüşün sadəcə birində qalib gələn Kanada yığması, Sidney Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Gömrük ittifaqı
right|400px Gömrük İttifaqı (Gİ) — azad ticarət zonasına daxil olan ölkələrin başqa ölkələrə tətbiq etdiyi ümümi tarif sistemidir. Bəzən üzv ölkələr bir xarici ticarət siyasəti aparır, amma xüsusi hallarda fərqli gömrük tarifi tətbiq edirlər. Bu çərçivədə rəqabətlə bağlı əskiklikləri aradan qaldırmaq üçün ümumi rəqabət siyasəti də həyata keçirilir. Gömrük ittifaqı iqtisadi inteqrasiyanın üçüncü səviyyəsidir.
Futbol geyimi
Futbolçuların köynəklərinin arxasında adətən identifikasiya nömrəsi olur. İlkin olaraq futbolçular oynadığı mövqeyindən aslı olaraq formalarında yalnız 1-dən 11-ə qədər rəqəmləri daşıyırdılar, amma futbol peşəkar səviyyəyə çatandan sonra, qaydalar dəyişdi və oyunçulara mövsüm ərzində nömrələrini dəyişməyə icazə verildi. Həmçinin, peşəkar klublarda adətən köynəklərin arxasında futbolçunun soyadı və ya ləqəbi yazılır, çox vaxt onlar nömrənin üstündə olur, nadir hallarda aşağısında.
Başqa ləvzimatlar
Hər futbolçu əlcək geyinə bilər. Amma adətən qapıçalar peşəkar əlcəklərlə oynayırlar. 1970-ci illərdə çox nadir hallarda qapıçılarda əlcək görmək olardı, indi isə onları əlcəksiz təsəvvür etmək çətindi. Məsələn, Avro 2004 turniri zamanı keçirilən İngiltərə-Portuqaliya oyununda portuqaliyalı qapıçı Rikardo oyun sonrası penalti zərbələrini əlcəksiz dəf etmişdi, bu hərəkət çoxlu müzakirələrə səbəb olmuşdu. 1980-ci illərdə əlcək düzəltmədə əhəmiyyətli irəliləyişlər oldu, müasir əlcəkləri helə hazırlayırlar ki, barmaqlar geri qatlananda qapıçılar zədə almasınlar, həmçinin əlcək ovucu əlin qorunması və qapıçıya topu əlində daha yaxşı tutması üçün xüsusi materiallardan hazırlanır. Qapıçılar bəzən də günəşin yada projektorların işığını qarşısını almaq üçün, kepka taxır. Görmə problemləri olan futbolçular oyun zamanı eynək taxa bilərlər. Oyunçuların çoxusu kontakt linzaları taxmağa üstünlük versə də, Edqar Davids qlaukomaya görə onu məşhur edən eynəkləri taxır. Lakin digər futbolçulara zərgərlik kimi təhlükəli ola biləcək digər əşyalarla oynamaq icazə verilmir. Futbolçu beyin zədəsindən qorunmaq məqsədi ilə xüsusi papaq geyinə bilər, məsələn belə papağa görə Petr Çex tankçı ləqəbini alıb.
Müasir dövürdə
2000-ci ildən geyimin müxtəlif növləri hazırlanmağa başlanır, amma növlərin hamısı uğurlu olmur. 2002-ci ildə Malidə keçirilən Afrika Millətlər Kubokunda Kamerun milli futbol komandasının oyunçuları qolssuz köynəklərdə oynuyurdular, sonra FİFA bu geyimin futbola və onun qaydalarına uyğun olmadığını söyləyərək, belə formanı geyiməyə qadağa etdi. Geyim pozuntusuna görə Kamerun millisinin 2006-ci ilin dünya çempionatının seçmə mərhləsində 6 xalı silindi, amma qərar appelyasiyadan sonra ləğv edildi. Ən uğurlu geyim dizaynı kimi Kappa şirkətinin İtaliya milli futbol komandası üçün hazırladığı bədənə yapışan köynəkləri saymaq olar, çünki, italiyalılardan sonradan bir çox milli komanda və klublar bu tərzdə geyinməyə başladı. thumbnail|Iran milli qadın komandası [[2010 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları|2010 Yeniyetmələrin Olimpiadasında Türkiyə millisinə qarşı hicabda oynaması]] 2011-ci ildə İFAB təşkilatı isidici şərfləri oyunçulara potensial təhlükə ola bildiyindən, onları geyinməyə qadağa etmişdi.
Kirov rayonu (Şimali Osetiya)
Kirov rayonu - Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Elxot kəndidir.
Tarixi
17 mart 1935-ci ildə SSRİ MİK qərarı ilə Elxotov rayunun adı Kirov rayonu olaraq dəyişdirilir. 2004-cü ildə rayon özünün 70 illiyini qeyd edir.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
İqtisadiyyat
Rayon ərazisindən, Elxotov darvazası ərazisindən Qafqaz avtomagitralı və Şomali Qafqaz dəmiryolu xətti keçir.
Din
İbadətgah (Stavd-Durta);
Xristianlığın yayıldığı kəndlər - Zmeyskaya, Darg-Kox, Stavd-Durta və İran kəndləri.
Balkaniya
2006-cı ildə Monteneqronun, 2008-ci ildə Kosovonun müstəqilliklərini elan etməsindən sonra bu təklif də gələcəyi olmayan plan kimi tarixə qovuşdu.
Torpaq-kosmos-qarşılıqlı əlaqə (film, 1984)
Məzmun
XX əsrin güclü sənayesi ilə ətraf mühitin dramatik qarşılıqlı əlaqəsi zəmanəmizin ən sərt və vacib məsələlərindən biridir.
"Ekologiya", "Ətraf mühitin mühafizəsi"-bu sözlər dünya mətbuatında hər gün səslənir. Ən müdrik və ağıllı insanlar, beş qitənin ən qabaqcıl alimləri haray qaldırır, torpağımızı çirkləndirməkdən, onun varını-meşələri, çayları, okeanları, atmosferi, birbaşa məhv olmaqdan xilas etməyə çağırırlar.
Estetika
Estetika fəlsəfi təfəkkürün bir qolu kimi öz mənşəyini uzaq keçmişdən alır və XVIII əsrə qədər hüsniyyat, gözəllik elmi və yaxud poetika adı ilə öyrənilir. Estetikanın bizə məlum olan 2500 illik tarixi vardır. Estetika ardıcıl və sistemli olaraqilk dəfə klassik yunan filosoflarının əsərlərində işlənmişdir.
Gerçəkliyin estetik dərki
Maarifçi estetikanın nümayəndələri E.Byerk, Hoqart, D.Didro, J.J.Russo, İ.İ.Vinqelman, İ.Herder və b., xüsusilə onların davamçıları F.Şiller və Höte incəsənətlə gerçəkliyin əlaqəsi ideyasını inkişaf etdirdilər. Marksizm-leninizm klassikləri isə incəsənəti ictimai şüur formalarından biri və gerçəkliyin estetik dərk olunmasının spesifik forması kimi öyrənirlər. Gerçəkliyin estetik dərkinin isə üç tərəfi vardır:
Ərəfsə (Qarakilsə)
Ərəfsə kəndinin coğrafi quruluşu və sosial durumu
Kəndi bir sıra hündür dağlar əhatə edir. Burada Salvartı və Qırxlardan əlavə Xaşxaşlı (2485,8 m), Təvərə (2623,9 m, bu ad Cənubi Azərbaycandakı Tavr silsiləsinin adı ilə üst-üstə düşür), Topurqulu (2269 m), Sarıyataq (2551,6), Hortüyüz yaylağı (2531 m), Gədik (2563 m), Camışölən (2951,5 m), Çitandaşı (2708,2) və b. ilə əhatə olunub.
Mədəniyyəti
Ərəfsə kəndi yerləşdiyi coğrafi mövqeyə görə rayonun ucqar kəndi olmasına baxmayaraq, burada dövrün tələblərinə cavab verən məktəb, klub, kitabxana, kolxoz idarəsi, sovet idarəsi, dükan var idi. Ara-sıra burada kinofilmlər nümayiş etdirilir, kəndin gəncləri və məktəb müəllimlərinin təşkilatçılığı ilə şagirdlərin ifasında xor dərnəyi, teatr tamaşaları fəaliyyət göstərirdi.
Deyilənə görə Comartlu kəndindən bir nəfər II Dünya müharibəsi illərində dörd il ərzində həmin Qız damında gizlənibmiş. Qızıl kilsəyə aid şəkillər aşağıda təqdim olunur. 1988–1992-ci il hadisələrindən sonra ermənilər Qızıl kilsənin və Comartlu kəndinin adını dəyişib Tanahat qoymuşlar.
Əhalisi
1918–1919-cu illərdə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. Ərəfsə kəndində evlər üzrə əhalinin siyahısı. Bu siyahı 1960–80-ci illər üzrə Ərəfsədə olan ailələrin nisbətən dolğun siyahısdır. Siyahıda müxtəlif dövrlərdə oxumağa və ya işləməyə getmiş sakinlərin də adları verilir. Hal hazırda kənddə işğaldan sonra bir-neçə erməni ailəsi yaşayır. Kəndin girəcəyində — aşağı məhəllədə dağıdılmış və salamat qalmış evlər haqda müəyyən məlumat əldə etmək mümkün olsa da, kəndin yuxarı məhəlləsi haqda bu sözləri söyləmək mümkün deyil. Ara-sıra daxil olan məlumatlara görə kəndin yuxarı məhəlləsində azərbaycanlı əsirlər saxlanılır və bu səbəbdən də kəndin yuxarı hissəsinə kənar adamlar buraxılmır. Buna görə də kəndin həmin hissəsi barədə ətraflı məlumat əldə etmək mümkün deyil. Hərçənd kənddə hərbi münaqişə olmayıb, ancaq evlərin çoxu erməni vandalları tərəfindən dağıdılıb.
Templeton mükafatı
Templeton Mükafatının dəyəri
2012-ci ildə mükafatın pul dəyəri 1.100.000 funt sterlinq idi.
Korvinus Universiteti
Fakültələr
thumb|right|250px|Universitetin əsas binası Korvinus Universitetinin altı fakültəsi var. Bu fakültələr iki hissəyə bölünürlər: biznes və kənd təsərrüfatı. Biznes tərkibli ixtisaslar (Közgáz Campus):
Doktorantura (PhD) proqramları
==Reytinq == Hər il universitetin təhsil sistemi və digər sahələri müxtəlif universitet reytinqləri tərəfindən qiymətləndirilir. İldən-ilə Korvinus Universiteti həm ölkədaxili, həm də beynəlxalq reytinqlərdə ən yaxşılar sırasındadır. Financial Times, universiteti menecment reytinqi üzrə magistr pilləsində top 50 universitetə daxil edir. Həmçinin, universitet kənd təsərrüfatı sahəsində ən yaxşılar arasında ilk macar universitetidir. Ölkənin bir çox keçmiş maliyyə nazirləri, Macarıstanın Milli Bankının rəhbərləri və baş nazirləri məhz Korvinus Universitetində təhsil alıblar. Korvinus Universiteti, QS World University Ranking tərəfindən 2013-cü ildən bəri qiymətləndirilir. Altı göstəriciyə görə bu reytinq mənbəsi universiteti qiymətləndirir : akademik reputasiya (40%), işçi reputasiyası (10%), fakültet tələbə nisbəti (20%), fakültet haqqında statlar (20%), beynəlxalq tələbələr (5%) və beynəlxalq fakültə (5%). Bu göstəricilərə görə 2012/2013 illərində universitet 20.7 xalla 551-600 yerlərdə qərarlaşmışdı.
Gömrük Binası
Universitetin əsas kampusu, şəhərin mərkəzinə yaxın yerləşir. Fakültələr, Budapeşt şəhərinin mərkəzində bir neçə fərqli yerdə olan bir çox binalarda fəaliyyət göstəririlər. Universitetin əsas binası Budapeştin Gömrük Binası adlandırılıb və neo-rennesans stilində inşa edilib. Bina, məşhur macar memarlarından olan Mikloş Ybl tərəfindən tikilib və UNESCO-nun Mirasları siyahısına daxil edilib. Binanın orijinal dizaynı 1870-ci ildə edilib, bina 1871-1874-cü illərdə tikilib. Dörd il ərzində 500 yaxın işçi binanın tikilişində iştirak edib. 1948-ci ildə bu bina, İqtisadiyyat Universitetinin əsas binası olur. 1950-ci ildə və 1989-1999-cı illərdə renovasiya olunur. Hal-hazırda biznes fakültələrinin (Biznes İdarəetməsi, İqtisadiyyat və Sosial Elmlər) tədrisi bu binada aparılır. Həmçinin, burada rektorun ofisi və universitetin digər xidmət ofisləri yerləşir.
Kitabxana
2004-cü ildən kitabxana, Entz Ferençin (Entz Ferenc) adını danışır. "K" binasından yeni binaya keçid 2010-cu ilə təadüf edir. Bu binanın öz bağı da var və tam müstəqil binadır.
Yunq planı
Yunq planı — Birinci dünya müharibəsində məğlub olmuş Almaniya üçün təzminat planı.1929-cu ilin avqustunda yazılmış və rəsmi olaraq 1930-cu ildə qəbul edilmişdir. O, amerikalı sənayeçi Owen Yunqin rəhbərlik etdiyi komitə (1929-30) tərəfindən təqdim edilmişdir. Yunq, Amerika Radio Korporasiyasının (RCA) qurucusu və keçmiş sədri, o zaman Rokfeller Fondunun qəyyumlar şurasının üzvü idi.Müttəfiqlərarası Təzminatlar Komissiyası Almaniyanın təzminat məbləğini nəzəri olaraq cəmi 132 milyard, lakin praktiki olaraq cəmi 50 milyard təşkil etdi.1924-cü ildə Dawes Planı istifadəyə verildikdən sonra məlum oldu ki, Almaniya qeyri-müəyyən müddət ərzində illik ödənişləri istəməyərək ödəməyəcək.Plan növbəti ödənişləri təxminən 20 faiz azaldıb.Baxmayaraq ki, nəzəri cəmi 112 milyard Qızıl Mark, ABŞ-yə bərabərdir. 1929-cu ildə 27 milyard dollar (2022-ci ildə 121 milyard ABŞ dolları) 58 il müddətində[2] və 1988-ci ildə başa çatacaq, çox az adam planın on ildən çox davam edəcəyini gözləyirdi.Bundan əlavə, Gənc Plan iki milyard Qızıl Mark, 473 milyon ABŞ dolları məbləğində müəyyən edilmiş illik ödənişi iki komponentə böldü: şərtsiz bir hissə, məbləğin üçdə birinə bərabər və təxirə salına bilən hissə, qalan üçdə ikiyə bərabərdir. faiz cəlb edəcək və JP Morgan & Co tərəfindən koordinasiya edilən Amerika investisiya banklarının konsorsiumu tərəfindən maliyyələşdiriləcək.
Qazaxıstan ədəbiyyatı
Qazax ədəbiyyatı— Qazaxıstanlı şair və yazıçıların Qazaxıstan mədəniyyətinə, eləcə də dünya mədəniyyətinə bəxş etdikləri ədəbi-mədəni fikrin ən yaxşı nümunələri.
Xalq qəhrəmanlıq dastanları
«Koblandı-batır» epik poeması qazaxlarda daha populyardır. Müxtəlif variantlarda onun həcmi 6 min sətirdən 9 min sətrədəkdir. Poemanın əvvəlində türk dastanları üçün universal epik qəhrəmanının gözlənilmədən doğulmasıdır. Qıpçaq tayfasında qoca Toktarbəylə Analığın Koblandı oğlu dünyaya gəlir: Keşeqi ötken zamanda Karakıpşak Koblandı Atası munen Toktar bay Xalıktan askan Boldı bay Baylığında esep jok. Aydalıp bağıp jayıldı Tört tülik maldın bəri say. Yaz jaylayı Közdi göl Közdi göldi jaylağan.
Qızılbaşlar elindən Gəldi bir Qazan batır Qəddarlıqda yox tayı Yağı ölkə hökmdarı Çoxsaylı noğay elin Talan etdi, kor qoydu Sözün deməyənləri Öldürdü, ağlar qoydu. Batırların mübarizə və döyüş səhnələri eposda poetik və romantik boyalarla verilir. Düşmən düşərgəsi qəzəbli, qəddar və qaniçən kimi təqdim olunur. Koblandı son dərəcə cəsur, qoçaq, yorulmaz, insani hisslərlə zəngin, düşmənlərə qarşı amansız, lakin son dərəcə ədalətli bir batır kimi təsvir olunmaqla, eposda olan bütün hadisələr onun başlıca xüsusiyyətlərini açmağa istiqamətlənmişdir. Koblandının qızılbaşlara və kalmıklara qarşı mübarizəsi heç də onun təkbaşına mübarizəsi yox, xalq mübarizəsidir. Poemada kiyat (qıpçaq tayfalarından biri – N.T.) tayfasından Qaraman, Koblandının bacısının yoldaşı Orak batır, qızılbaş xanının qızı, qazaxların tərəfinə keçmiş cəsur Qarlıqa, Koblandının arvadı cəsur Qurtka və onun oğlu batır Bokenbay eposda son dərəcə relyefli təsvir olunmuşlar.
Dastanda batırın sadiq arvadı və köməkçisi olan gözəl Qurtqa batırın obrazı uğurla yaradılmışdır. O, gözəllər gözəlidir, ayüzlü, incəbelli Qurtqa adını ona dastanda oynadığı rola görə vermişlər. Qurtqa batırın ideal arvadı keyfiyyətləri ilə fərqləndirilməklə, doğma ocağın əmin-amanlığını qoruyan, öz aulunun, tayfasının, torpağının qeyrətini çəkən bir qadın kimi dəyərləndirilir.
XIX əsrin 70-ci illəri türk xalq yaradıcılığı, ədəbiyyatı, etnoqrafiyası və psixologiyasının əvəzsiz tədqiqatçısı akad. V.V.Radlov «Türk qəbilələri xalq ədəbiyyatı nümunələri» əsərinin üçüncü cildində yazırdı: «Öli desem – öli emes, tiri desem – tiri emes, Ata Gorqıt əulie» - yəni «Ölü desəm ölü deyil, diri desəm – diri, Ata Qorqud övliyadır».
Qazax folklorunun nə zaman və necə yarandığı ilə bağlı alimlər hələ ki, vahid, ümumiləşdirilmiş fikir söyləməmişlər. Bununla belə tarixçilər düzgün hesab edirlər ki, bu məsələ qazaxların etnogenezi ilə daha sıx bağlıdır. Məlum olduğu kimi, bu problem mübahisəli olmaqla, sona qədər aydınlaşdırılmamış qalır. Bir şey məlumdur ki, qazax xalqı müasir Qazaxıstan ərazisində məskunlaşmış etnik nöqteyi-nəzərdən qeyri-həmcins türk və monqol qəbilələrindən yaranmaqla, əsasən qıpçaqlardan ibarətdir. Qıpçaqların isə formalaşmasında usun, kanqlı, konqrat, kirey, nayman, jabairlər və b. iştirak etməklə, qazaxların etnogenezi uzun əsrlər boyu davam etməklə XVI əsrin sonunda başa çatmışdır.
Müasir Qazax ədəbiyyatı
Son illərdə ədəbiyyatçılarımız arasında açıq çəkişmələr baş alıb gedir. Məncə, bu, çəkişmə deyil, münasibətləri aydınlaşdırmağın təbii və psixoloji izahı olan forması, daxildəki neqativdən xilas olmaq vasitəsidir.
Forlandsundet boğazı
Forlandsundet boğazı - Qərbi Şpisbergen adasını Şahzadə Karl Torpağı adasından ayırır. Şimal Buzlu okeanına daxil olan Qrenland dənizinin akvatoriyasına daxildir. Boğaz Şpisbergen arxipelaqına daxil adaları ayırır. Uzunluğu 88 km təşkil edir. Qərbi Şpisbergen adasının boğaz sahili ərazisi II Oskar Torpağı adlandırılır. Boğazın şərq hissəsində Enqelşbuxta körfəzi yerləşir.
Torpaq patriarxları (film, 1971)
Məzmun
Azərbaycan qədim, eyni zamanda cavan diyardır. Odlar ölkəsində yaşayan əhalinin 70 faizi cavanlardır.
Adil Allahverdiyev
Həyatı
1981-1983-cü illərdə A.Allahverdiyev S.M.Kirov adına Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Tibbi Parazitologiya və Tropik Təbabət İnstitutunda böyük elmi işçi vəzifəsində çalışıb, Azərbaycanda malyariyanın qarşısının alınması üçün öz yeni metodunu tətbiq edib. 1983-1989-cu illərdə yenidən Moskvaya qayıdan A.Allahverdiyev elmi tədqiqatını həmin institutda davam etdirib və 1989-cu ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edib, tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini alıb. Bu illərdə SSRİ-də ilk dəfə aparılan elmi işlərin böyük hissəsini dərman preparatlarının və vaksinin hazırlanmasında mühüm rol oynayan eritrositar silsilənin “P.falciparum in vitro”dan faziləsiz kulturasının alınması təşkil edirdi. Akademik B.A.Astafyev bu elmi tədqiqatların nəticələrini yekunlaşdıraraq kitabında yazır: “SSRİ-də bu sahənin inkişafı doktor A.Allahverdiyevin adı ilə bağlıdır. O, ilk dəfə “P.falciparum” uzun xalis kulturasını əldə edərək ölkəmizdə bu sahənin inkişafına böyük töhfə verib. Əldə edilən nəticələr SSRİ və bəzi sosialist ölkələrində malyariya sahəsində, xüsusən vaksinin yaradılmasında fundamental tədqiqatların öyrənilməsi üçün əsas oldu”.
A.Allahverdiyevin tədqiqatında ilk dəfə olaraq malyariya parazitlərinin eritrositar mərhələsinin daxilində “rest state” dinclik vəziyyəti aşkar edilib. Bunun epidemiologiya və kimyəvi terapiyada mühüm əhəmiyyəti var.
Hazırda A.Allahverdiyevin elmi-tədqiqat işlərinin böyük hissəsi aşağıdakı mövzuları əhatə edir: gövdə hüceyrələri (stem cells), gövdə hüceyrələri və infeksiyalar (mikroorqanizmlər), regenerativ təbabətdə gövdə hüceyrələrinin tətbiqi, hüceyrələrin kriobiologiyası, infeksiya xəstəlikləri və şişlərə qarşı nanodaşıyıcılar sistemi üzrə yeni nəsil vaksin və dərman preparatlarının hazırlanması, infeksiya xəstəliklərində diaqnostik metodların və diaqnostik kitlərin hazırlanması. Son vaxtlar A.Allahverdiyevin rəhbərliyi altında sifət iflicinin, qaraciyər, oynaq-qığırdaq xəstəliklərinin, süd vəzi xərçənginin müalicəsində müxtəlif gövdə hüceyrələrindən sinir, hepatosit, xondrosit, adiposit hüceyrələri əldə edilir. Hüceyrə mühəndisliyi əsasında bu hüceyrələr müxtəlif canlıların üzərində sınaqdan keçirilir. Eyni zamanda, leyşmaniozun aşkar edilməsi üçün hibridoma texnologiyası əsasında diaqnostik baza hazırlanır və həmin xəstəliyə qarşı nanodaşıyıcı sistemə əsaslanan yeni nəsil vaksinin elmi layihələri həyata keçirilir.
Tenhi
Tenhi — 1996-cı ildə Finlandiyada qurulmuş melanxolik, neofolk/ambient musiqi qrupudur. Qrupun bəzi mahnılarında jazz və blues janrlarının təsiri hiss olunur. Digər folk qruplarından fərqli olaraq mümkün qədər elektrikli alətlərdən istifadəni məhdudlaşdırmağa çalışır. Finlandiyaya xas yerli musiqini ucaltdığı təbiətlə xarmanlayaraq insanı dərin yalnızlığa qərq edir. Xüsusən soyuq havalarda dinləniləcək qruplardandı.Vokalist Tyko Saarikko mahnıların sözlərini Suomicə (Finlandiya dili, bataqlıq ərazisi) ifa edir.
İkinci Soyuq müharibə
Ümumi vəziyyət və etimologiya
2016-cı ilin fevral ayında NATO-nun Münhen Təhlükəsizlik Konfransında NATO baş katibi Yens Stoltenberq mövcud vəziyyəti şərh edərkən belə demişdir: “NATO və Rusiya münasibətləri Soyuq Müharibə vəziyyətində deyil, amma Soyuq Müharibədən sonra qurduğumuz partnyorluq vəziyyətində də deyil”. Rusiyanın baş naziri Dmitri Medvedyev isə NATO-nun Rusiyaya qarşı siyasətini “qeyri-dostcasına və qeyri-şəffaf” adlandırmışdı.
Şərqi Avropa
Rusiyanın Şərqi Avropada əsas müttəfiqi olan Serbiyanın ərazisində ABŞ və müttəfiqləri tərəfindən Kosovo dövlətinin yaradılması Rusiya-Qərb münasibətlərinə təsirini göstərir.
Şərqi Asiya
Rusiyanın ən böyük müttəfiqi olan Çin və Koreya Xalq Demokratik Respublikası Şərqi Asiyada ABŞ-nin müttəfiqləri olan Yaponiya, Koreya Respublikası, Filippin və Tayvan ilə qarşıdurmaya səbəb olurlar. Beləki, Çinin Cənubi Çin Dənizində hərbi aktivliyi və qonşu dövlətlərlə dəniz üzərində mübahisəli ərazilərin olması vəziyyəti gərgin saxlayır. Şimali Koreyanın nüvə silahı əldə etməsi, onu sınaqdan keçirməsi və qonşusu Cənubi Koreyanı işğal ilə hədələməsi də vəziyyəti gərginləşdirən səbəblərdən biridir.
Zöhrab Abbasov
Zöhrab Abbasov (tam adı: Zöhrab Heydərəli oğlu Abbasov; ) — Qanlı Yanvar şəhidi.
Ontario sənət qalereyası
Kolleksiyası
Avropa incəsənəti bölməsində Rembrantın, Kiçik Piter Breyqelin, Tintorettonun, Frans Xalsın, Van Qoqun, Klod Monenin, Pol Qoqenin, Edqar Deqanın, Renuarın və Pikassonun da əsərlər də vardır.
Vyana balı
Klassik Vyana balı
UNESCO tərəfindən Vyana balının kriteriyaları qəbul edilib. Bal protokol əsasında keçirilməli, gənc bal cütlüyünün çıxışları ilə açılmalı, gecəyarısı çaxışlar olmalı və səhərə yaxın bitməlidir.
Amerikalılar serialının personajlarının siyahısı
FX kanalında yayımlanan Amerikalılar serialının personajlarının siyahısı.
Frenk Qaad
Riçard Tomas tərəfindən canlandırılır. Frenk Qaad FTB nəzarətçisi və Stanın müdiridir.
Musa Abdullayev
Həyatı
Musa Mirməmməd oğlu Abdullayev 27 noyabr 1927-ci ildə Masallı rayonunun Qızılağac, kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Hələ orta məktəb illərindən həmin dövrün görkəmli həkimi, Gədəbəyin Slavyanka kəndində yaşayan milliyətcə alman həkim Zinindən ingilis dili dərslərini alması onun gələcək həyat yolunda həkimlik və mütərcimlik istedadının parlamasında mühüm təkan olmuşdur. O, məktəb yaşlarında olarkən, atası Mirməmməd Abdullayev dövlət qulluğu ilə əlaqədar ailəsi ilə birgə Bakı şəhərinə köçmüşdür. Musa Abdullayev orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Tibb Universiteti) müalicə-profilaktika fakültəsini, eləcə də, Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Xarici Dillər İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dillər Universiteti) ingilis dili fakültəsini bitirmişdir.
Stalin rejiminin insan talelərinə vurduğu sağalmaz zərbələr, dəhşətli sürgün illəri zaman-zaman "İldırım"çıların hər bir üzvünün, o cümlədən Musa Abdullayevin də sağlamlığını təhlükə altına qoymuşdu. O, dövrünün, zamanının tibb elmi sahəsində elə bir fədakar alimi idi ki, onun fitri təfəkkürü ilə qələmə aldığı tədqiqat işləri aktuallığı ilə bu gün də gündəmdədir. Musa Abdullayev yazdığı məqalələrlə yüzlərlə elmi nəzəriyyənin, dərsliyin bünövrəsini qoyub. Soyuq, amansız ölümün elm fədaisinə fürsət verməməsi neçə-neçə elmi ixtiranı, fundamental əsərləri Musa Abdullayev imzasından məhrum etdi.
Elmi yaradıcılığı
Professor Musa Abdullayevin rəhbərliyi ilə 4 doktorluq, 8 namizədlik dissertasiyası müdafiə edilmişdir.
Musa Abdullayev, 1972-ci ildə tibb institunun tələbələri üçün "Laborator analizlərin klinik şərhi" adlanan kitabını yazmışdır. Bu gün də həmin kitabdan Tibb Universitetinin tələbələrinin tədqiqat aparması üçün əsas elmi baza kimi istifadə olunur. 1972-ci ildə Musa Abdullayev İ. T. Abbasovla birlikdə "Hərbi səhra terapiyası" adlı elmi kitabını tibbi ictimaiyyətə təqdim etmişdir. Zaman elə gətirib ki, onun 1972-ci ildə yazdığı elmi vəsait bu gün də Azərbaycan Tibb universitetində istifadə olunur. Musa Abdullayev uzun illər "Azərbaycan tibb jurnalı"nda elmi məqalələri ilə, xüsusilə qan mütəxəssisi kimi araşadırmalarını çap etdirməklə Azərbaycan tibb elmi tarixinə xidmət etmişdir. "Klinik cərrahlıq" dərs vəsaitinin "Qan Xəstəlikləri" bölməsini də məhz, professor Musa Abdullayev yazmışdır. Onlarla tibb mütəxəssisinin elm aləmində formalaşmasında, özünəməxsus yer tutmasında tibb elmləri doktoru, professor Musa Abdullayevin bir alim, elm xiridarı kimi xidmətləri bu gün də Azərbaycan tibb elminin tarixində mühüm əhəmiyyətə malikdir. Professor Musa Abdullayev qısa, lakin mənalı ömrü ilə bugünkü və gələcək nəsillərə mükəmməl, zəngin elmi irs qoyub getmişdir
Toyda görüş (film, 1970)
Məzmun
Film-konsertdə müğənni Mirzə Babayev telefonla tanışlarını toya dəvət edir və toya gələn müğənni qonaqlar mahnılar ifa edirlər.
Film haqqında
1970-ci ildə çəkilmış olan bu filmdə, Flora Kərimova "Toy olsun, bayram olsun" (bəstəkar: Oqtay Kazımi) kompozisiyasını ifa etmişdi. Sonralar onun siyasi baxışlarına görə lent yazılarının böyük əksəriyyəti kimi bu fraqment də filmdən kəsilib məhv edilmişdir.
Elamlar
Untaş-Napirişa, digər Elam hökmdarları kimi, qadın şərəfini, ana şərəfini yüksək tuturdu. Arvadı Napirasunun (“Ayabənzər”, “Aytəkin” mənasını verir) tunc heykəlini düzəltdirmişdi. Hökmdarə əllərini çarpazlayıb ibadətə hazırlaşırmış kimi təsvir olunmuşdu. Təmtəraqlı libası ayaqlarını altına kimi sallanırdı. Heykəlin üzərində müvafiq yazı həkk olunmuşdu. Heykəlin baş hissəsi qalmamışdır. Untaş-Napirişanın hakimiyyəti illərində Elam çiçəklənmə dövrü keçirirdi. Elam hökmdarı Kiten-Hutran (e.ə 1235-1205 -ci illər) İkiçayarası ilə müharibələrə daha çox diqqət ayırırdı. E.ə 1226-cı ildə Kiten-Hutran İkiçayarasına soxuldu və Nippur şəhərini tutdu, əhalisini qırdı. Sonra Der şəhərini taladı, əhalisini isə köləliyə aparırdı. Bir müddət sonra Kiten-Hutran İkiçayarasına yenidən hücum etdi. İsin şəhərini tutdu və Nippurun kənar məskənlərinə gəlib çatdı, böyük qənimətlə Elama geri qayıtdı. İkiçayarası ilə daha uğurlu müharibələr Elam hökmdarı Şutruk-Nahhuntinin ( e.ə 1185-1155-ci illər ) adı ilə bağlıdır. O, Şutrukilər süalələsinin əsasını qoydu. E.ə 1160-cı ildə Şutruk-Nahhunti zəifləmiş kassi Babilistana yürüş təşkil etdi. O, Babilistan məbədlərini taladı və böyük bir qənimət ələ keçirtdi. Babilistan işğal edildi. Qələbə əlaməti olaraq Şutruk-Nahhunti Akkad hökmdarları Maniştusunun heykəlini, Naram -Suenin yazılı “qələbə abidəsini”, qədim Babilistan hökmdarı Hammurapinin qanunları həkk olunmuş qara sütun daşı və digər abidələri qəniçət kimi Suz şəhərinə gətirdi. Şutruk-Nahhunti işğal etdiyi başqa ölkələrdən də tarixi aabidələri Suz şəhərinə gətirtdirirdi. Sanki o, abidə toplayan həvəskar hökmdar imiş. Onun hakimiyyəti illərində, Elamın siaysi təsiri cənubda Fars körfəzinə kimi çatırdı. Babilistan Elama tabe edilmişdi. Oğlu Kutir-Nahhunti Babilistana hökmdar təyin etmişdi. II Kutir-Nahhunti bir müdfət Babikistanı öz hakimiyyəti altında saxlaya bildi. Baş vermiş üsyanları yatırtdı. Mənbə onun Babilistandakı siyasətini belə təsvir edir: “Kutir -Nahhunti qəzəbləndi və ümumidünya daşqını kimi Akkadın bütün əhalisini məhv etdi. Babili və başqa məmurlar ibadət şəhərlərini bir yığın xarabalığa çevirdi, böyük allah Marduku əzəmətli taxtından düşməyə vadar etdi. Şumer və Akkad əhalisini Elama əsir apardı….O, canişin təyin etdi, lakin Babil mənşəli yox, Mardukun düşmənini”. Bbilistanda kassi hakimiyyətinə son qoyuldu (e.ə 1157-ci il).
Teumman Elamı təkbaşına idarə etməyə başladı. Onun təqiblərinə dözməyən Elam hakim ailə üzvləri Assuriyanın paytaxtı Nineviyada pənah tapdılar. Aşşurbanipal onlara sığınacaq verdi. TeiUmmaan qaçqınların qaytarılmasını tələb etdi, lakin rədd cavabı aldı. İlk zamanlar Teumman Elamdan şimala yürüş təşkil etmiş və lallarip tayfasını məğlubiyyətə uğratmışdı. Lallarip vilayəti yəqin ki, Mannanın cənubunda yerləşirdi. Vaxtilə Assur hökmdarı Aşşurnazirpal burada Lalu çayının axdığını yad etmişdi. Elamdakı vəziyyət Aşşurbanipalı narahat edirdi. Aşşurbanipala xəbər çatdı ki, “Teummanı azar tytmjşdur, onun dodaqları qurumuş və gözləri kəlləsinə çıxmışdır”. Yəqin ki, Teumman huşunu itirmə, özündən getmə xəstəliyinə düçar olmuşdu. Aşşurbanipal fürsətdən istifadə edərək Elama yürüş təşkil etdi. E.ə 653-cü ildə o, Der keçidini aşaraq şimaldan Elama soxuldu. Aşşurbanipalın salnaməsi Teumman barədə qeyd edir:”O canımı xilas etməküçün öz ölkəsinin adamlarına qızıl və gümüş payladı. O, Ulay çayı yanında mənə qarşı mpvqe tutdu”. Qızğın döyüş elamların məğlubiyyəti ilə qurtardı. Aşşurbanipal öz qələbəsini belə təsvir edir: “Onun döyüşçülərini saysız-hesabsız qırdım, cəngavərlərini öz əlimlə diri-diri tutdum. Onların cəsədlərinin Şuşanın çölünə səpələdim. Onların qanını Ulay çayına axıtdım, suyunu isə qırmızı yun kimi qana buladım. Onların cəsədlərini üç gün içində çayda axıtdım”. Teumman döyüş meydanından qaçdı, lakin canını qurtara bilmədi. Assur döyüşçüləri onun dalınca düşdülər, tutub başını kəsdilər və Nineviyaya göndərdilər. Salnamə yazır ki, “Teummanın, Elam hökmdarının başını mənim döyüşçülərim təcili sürüyüb gətirdilər və Nineviyada Aşşur darvazaları qabağında mənim cəng arabalarımın altına atdılar. Mən xəncərlə onun sifətini yazdım, sonra isə ona tüpürdüm”. Teummanın başı şəhər mərkəzində xalqın tamaşasına qoyuldu. Aşşurbanipal Elam üzərində qələbəyə böyük əhəmiyyət verirmiş. Aşşurbanipalın göstərişi ilə Urtakinin övladları Elam şəhərlərinə hökmdar təyin edildilər. Bununla o, mərkəzi Elam hakimiyyətini parçalamaq məqsədini güdürdü. Müəyyən dərəcədə buna nail oldu. Elamın daxilində hakimiyyət uğrunda mübarizə başlandı.
2-ci Etkol (Baymak)
2-ci Etkol — Başqırdıstan Respublikası nın Baymak rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Niqəmət kənd şurası nın tərkibindədir.
Çul
Çul — Üstündə oturmaq və ya soyuqdan qorunmaq üçün atın və bəzi başqa heyvanların üstünə salınan tükdən və yaxud yundan toxunma örtük.
UEFA Avropa Liqası
thumb
Toyuq yumurtladı (film, 1986)
Məzmun
Film Azərbaycan Kimyəvi Aşqarlar İnstitutu tərəfindən hazırlanan maşın yağları üçün kimyəvi aşqarların istehsalatda tətbiq olunmasına maneçilik törədən bürokratik süründürməçilikdən söhbət açır.
Çaba Şoqor
Çaba Sogor (12 may 1964) — Macarıstan azlığı təmsil edən Rumıniya siyasətçisidir. Hal-hazırda Sogor Avropa Xalq Partiyasının (EPP) adından Avropa Parlamentinin üzvüdür. O, həmçinin Rumıniyada Macarlar Demokratik İttifaqının üzvüdür.