Çillə_gecəsi
Tarix
Qədim İranda müqəddəs gecələrdən sayılan "Yalda gecəsi" I Daranın dövründə eramızdan əvvəl 502-ci ildən qədim iranlıların təqvimində rəsmi olaraq qədim iranlıların rəsmi təqviminə daxil olmuşdur. {{ Yalda gecə İran təqvimində və təqvimində tarixdən əvvəl qeydə alınıb | Ünvan = https://www.cgie.org.ir/en/news/84001/Yalda-night-from-the-president-in-the-calendar -və-the-təqvim -İran-qeydiyyatdan keçib | Vebsayt = Böyük İslam Ensiklopediyası | İcmal = 2021-07-29 | Dil kodu = az | Tarix = 1394-10-01 Bu qədim ənənədir. Əkinçiliyi həyatının əsasını təşkil edən, il boyu fəsillərin keçməsinə və təbii ziddiyyətlərə adət etmiş qədim dövrlərin insanları günəşin fırlanması, fəsillərin dəyişməsi və s. yüksəkliklər.Gecə və gündüzün qısalığını, ulduzların istiqamətini, hərəkətini və mövqeyini tənzimləyin. Bəzi günlərdə və fəsillərdə günlərin çox uzun olduğunu və nəticədə həmin günlərdə daha çox işıq və günəş işığından istifadə edə bildiklərini müşahidə etdilər. Günəşin simvol işığının və parlaqlığının yaxşı və məqbul olduğuna, gecənin qaranlığında döyüşəcəklərinə inam yaranmışdı. Qədim xalqlar, o cümlədən [Aryan] tayfaları Hind-İran - Hind-Avropadan aşkar etmişlər ki, ən qısa günlər payızın son günü və qışın ilk gecəsidir və dərhal sonra O günlər getdikcə uzanır, gecələr qısalır, ona görə də onu günəşin doğulduğu gecə (Mehr) adlandırıb ilin əvvəli etmişlər.Xristian Milad bayramı da bu inancdan qaynaqlanır. Qədim Avesta mədəniyyətində il soyuq mövsümlə başlayır, Avestada isə "Sareda" və ya "soyuq" sözü ( “İl” məfhumunu ifadə edən Saredha) özü də “soyuq” mənasındadır və Şeytan üzərində Orməzdin şeytan üzərində qələbə, qaranlıq üzərində nurun müjdəsi deməkdir. Qəti arqumentdə aşağıdakı "Yalda" sözü belə ifadə edilmişdir: {Sitat | Yalda qışın ilk gecəsi və payızın son gecəsidir, ilk ciddi və sonuncu qövsdür və bütün ilin ən uzun gecəsidir və o gecə və ya o gecəyə yaxın günəşi Jedi Qülləsinə çatdırır və deyirlər ki, o gecə çox uğursuz və uğursuzdur və bəziləri Yalda 11-ci gecənin ciddi olduğunu deyirlər.} Qaranlıq şeytanı təmsil edirdi və ilin ən uzun gecəsində şeytani zülmət uzandığı üçün bu gecə iranlılar üçün bəxti gətirmədi və gələndə qaranlığı, şeytanı və şər əməlkarları məhv etmək üçün od yandırıb qaçdılar. , camaat yığışıb gecələyirdilər, yeyir, içir, şadlanır, rəqs edir, söhbət edir, oxuyur, nə təzə ədviyyatlı meyvələr saxlanılırdısa, qurudulmuş meyvələr süfrəyə düzülürdü. Yaldanın süfrəsi “Myazd” adlanırdı və orada təzə və qurudulmuş meyvələr, həmçinin qoz-fındıq və ya zərdüştilər adlanan “Orməzd” və “Orməzd”in xüsusiyyətləri şərəfinə bu bayram və ziyafətin aksesuarlarından biri olan “Lork” da yer alırdı. “Mehr” və ya günəş.Haşim Razi, Qədim İranın xronologiyası və şənlikləri, səh.554 və 559, Ocaq, ətriyyatçılar, yeyən, yeyən və s., mövsümün ədviyyatları və qida məhsulları və müxtəlif yeməklər. , “süfrə” kimi müqəddəs yeməklər də yer alırdı. Yalda gecəsi həm də günəş tanrısının, ədalətin, əhd-peymanın və müharibənin doğum gecəsi kimi tanınır. Bu iki əsas hekayə haqqında ümumidir. Birincisi, bu Mehr gecəsində Mitra və ya Avestada və Əhəməni padşahlarının yazılarında qeyd edildiyi kimi, Mitra dünyaya qayıdır. Qədim hind-fars tanrılarından biri olan O, günün saatlarını uzadır və nəticədə günəşin üstünlüyü meydana çıxır. Mehr-ibadət və ya Mehr-dini Zərdüştilikdən əvvəlki dində Mitraya sitayiş üzərində qurulmuşdur və Avropada buna Mitraizm də deyilir. Bəzi alimlər Yəldə gecəsində peyğəmbərin doğulduğuna da inanırlar: “Parfiya səltənətinin 51-ci ilində miladi 196-cı ilə təsadüf edir, Yəldə gecəsində peyğəmbər dünyaya gəlir.  Onu iki delfin sudan çıxarır, çünki Mehr ayininə görə su xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi." Hər iki variantda Yalda gecəsi Aralıq dənizinin şərqində geniş yayılmış məhəbbət ayinlərinin qalığı olan suitinin anadan olduğu gecədir və onun izləri, o cümlədən Palmira”da qalan suiti məbədlərində görünür.  indiki İordaniyada.