cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fərat Qalxanı əməliyyatı
Əməliyyat
31 avqustda Cərablusun qərbində İŞİD ilə toqquşmada 1 Türk tankı vurulmuşdur. 3 Türk əsgəri bundan yaralanmışdır. Hücumu təşkil edən silahlılar zərərsizləşdirilmişdir.
21 dekabr 2016-cı ildə İŞİD tərəfindən həyata keçirilən bombalı taran nəticəsində 14 türk əsgəri şəhid olmuş, 33 əsgər isə yaralanmışdır. Buna cavab olaraq Türk Hava Qüvvələrinin endirdiyi 67 zərbədən sonra 138 İŞİD tərəfdarı öldürülmüşdür
Mais Bərxudarov
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun, Xocavənd rayonunun, Füzuli rayonunun və Zəngilan rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mais Bərxudarov "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı, 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamlarına əsasən isə "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı, "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı, "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı. və "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Pikard dili
center|thumb|250px| {{legend|#00ff00| Pikard dili }}
Cəngəllik
Cəngəllik — sıx və keçilməz tropik və ya subtropik meşələr verilən ad.
Ehtimal olunur ki, milyonlarla heyvan və bitki növləri hələ də öyrənilməyib. Cəngəllikləri bəzən "Yer kürəsinin ləl-cavahiratı", yaxud dərman ləvazimatlarının çox hissəsinin burada əldə olunmasına görə "Yer kürəsinin ən böyük apteki" adlandırırlar.
Bas-gitara
Bas gitara, əsasən dörd teli olan və qalın səs verən simli bir musiqi alətidir. Günümüzün əvəzedilməz musiqi alətlərindən biridir. Bas gitara ilə əsasən Rok, Metal, Caz, Blüz, Pop, Fank və R&B kimi musiqi növlərində istifadə edilir. İlk dəfə olaraq Fender tərəfindən 1950-ci illərin əvvəllərində Fender Precision Bass modeliylə istehsal edilmişdir.
Nazikyarpaq süsən
(Iris tenuifolia) - cinsinə aid bitki növü.
Zeya su anbarı
Balıqçılıq
1986—1987 illərdə hər hektara 0,8 kq balıq ovlanılmışdlr
Ticarət müqaviləsi (1782)
XVII əsrin II yarısinda Quba xanlığı ilə Rusiya arasında münasibətlər
Azərbaycan xanlıqları tarixinin əsas məsələlərindən biri də onların xarici siyasəti ilə bağlıdır. Xanlıqların xarici siyasəti istiqamətləri içərisində Rusiya ilə münasibətlər mühüm yerlərdən birini tuturdu. Quba xanlığı ilə Rusiya arasında münasibətlər daha intensiv xarakter daşıyırdı. Rusiya da Quba xanlığı ilə münasibətlərə xüsusi əhəmiyyət verirdi. Bu münasibətlərdə başlıca olaraq iqtisadi maraqlar üstünlük təşkil etsə də, bunlar siyasi əlaqələrlə müşayiət olunurdu. Şimal-Şərqi Azərbaycan torpaqlarını birləşdirməyə nail olan Fətəli xan (1758–1787) bölgədə mühüm siyasi qüvvəyə çevrilmişdi. Bu Quba xanlığı əleyhinə olan qüvvələrin konsolidasiyasına səbəb olmuşdu. 1774-cü ilin iyulunda baş verən Gavduşan döyüşündə Fətəli xan məğlubiyyətə uğramışdı. Fətəli xan elçisi Mirzə bəy Fərhadbəyovu 1775-ci ilin yazında II Yekaterinanın sarayına göndərmişdi. Fətəli xan məktubunda göstərirdi ki, Krım xanlığına Krımda, gürcülərə isə Gürcüstanda öz işlərində "əmin-amanlıq, firavanlıq və müstəqillik təmin olunduğu kimi" Quba xanlığına münasibətdə də belə göstəriş veriləcək ki, yaranmış vəziyyətdə onun düşmənləri cəzalandırılsın və susdurulsun, lakin II Yekaterina hökuməti həmin dövrdə məktubda irəli sürülən məsələləri müsbət həll etmədi. Elçiliklə eyni dövrə təsadüf edən professor S. Qmelinin ekspedisiyasının Qaraqaytaq usmisi tərəfindən saxlanması və onun həbsi vəziyyəti dəyişdi.
Sarı süsən
Yayılması
Samur-Dəvəçi ovalığı və Lənkəran ovalığı (Astara rayonu, Təngərud və Maşxan kəndləri ətrafında, Lənkəran rayonunun girəcəyi), Bozqır yaylası, Kür düzənliyi.
Yeni Bəyazid qəzası
Yeni Bəyazid qəzası (Novobayazid) — ərazisinə (4239 kv. verst) görə quberniyanın ən böyük qəzası idi. Göyçə gölü ilə birlikdə ərazisi İrəvan və Şərur-Dərələyəz qəzalannın ərazisindən böyük olmuşdur (13, 40-42).
Həsən Paşa (Məmlük sülaləsi)
Həyatı
Həsən Paşa, Məmlük sülaləsi ndən idi. O sultan IV Məhəmməd in ən sevilən Qızı ilə evləndi. 1683-1699-cu illər müharibəsində özünü göstərdi. Həsən Paşa əvvəlcə Qaramaniyə Vali vəzifəsini aldı, lakin tezliklə Bağdad Paşası təyin edildi. 1702-ci ildə İraq a gəldi, yerli ərəb qəbilələrinə nəzarət etdi, 1704-cü ildə Dəclə və Fərat çaylarının bütün qarışıqlığını susdurdu. 1715-ci ildə oğlunun Paşalıq Bəsrə valisi təyin edilməsini təmin edə bildi. İraq ın cənubundakı ilhaqdan sonra Həsən Paşa Osmanlı İmperiyası nın ən güclü qubernatorlarından biri oldu.
Sxneti
Tarixi
Sknetidə kənd təsərrüfatının intensiv inkişafı XIX əsrin II yarısında başlamışdır. Burada XVII-XIX əsrlərdə tikilmiş üç kiçik kilsə salamat qalmışdır. 1967-ci ildən bəri şəhər tipli qəsəbənin statusuna malikdir. Sovet dövründə burada tikiş fabriki, kinoteatr, uşaq sanatoriyası fəaliyyət göstərirdi. 2008-ci ildə Tiflis şəhərinin bələdiyyəsinə daxil edilmişdir.
Didi Plevi
Didi Plevi — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Tereza Fyodorovna Ris
Bioqrafiyası
Karyerası zamanı daş, mərmər, gips və bürünc kimi müxtəlif materiallardan istifadə edərək bir çox əsər yaratmışdır. Bunların bir hissəsi, "Lunatik" (1894,, ) , "Lusifer" (1897, , ) və "Ölüm" (1898, , ) adlı tanınmış nü əsərlərdir. İctimai sahələrdə sərgilənən büstlər də hazırlamışdır. 1897-ci ildə hazırladığı Yaromir Mundi adlı büstü, Vyana Yanğınsöndürənlər İttifaqının binasının yanında sərgilənir. Vyanada yaşayarkən Mark Tvenin fotoşəkillərini çəkdi və onun büstünü hazırladı. Bu onun bəlkə də ən məşhur əsəri idi.
Azərbaycan Respublikası yol nişanları
Servis nişanları
Servis nişanları yollarda müvafiq obyektlərin yerləşməsi barədə məlumat verir. Servis nişanlarının düzbucaq forması, enli mavi haşiyəsi vardır. Müvafiq rəmzlər ağ fon üzərində təsvir olunur. Servis nişanları yaşayış məntəqələrində bilavasitə obyektlərin yanında və ya onlara dönəcək yerlərdə quraşdırılır. Yaşayış məntəqələrindən kənar yollarda nişanlar əvvəlcədən göstərilən obyektdən 60—80 kilometr, 15–20 km və 400—800 metr aralıda quraşdırılır. Yaşayış məntəqələrinin yollarında onları əvvəlcədən, göstəriləcək obyektlərdən 100—150 metr aralı məsafədə və onlara yaxın dönəcək yerlərdə quraşdırırlar.
Tikehau
Tarixi
Tikehau ilk dəfə 1816-ci ildə rus dənizçisi Otto von Kosebu tərəfindən kəşf edilmişdir. O, adanı İvan Kruzenşternin şərəfinə adlandırır. 1820-ci ildə adanı Birinci Rus Antarktika ekspedisiyası ziyarət etmişdir.
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada 507 nəfər yaşayır. Yeganə yaşayış məntəqəsi - Tuherahera. Əhalisinin əksəriyyəti xristiandır.
İqtisadiyyat
Əhalinin əsas məşquliyyəti balıqçılıq, kopra istehsalı, mirvari toplamaqdır. Son zamanlar turizm inkişaf edir.
Sürünən mahoniya
Təbii yayılması
Şimali Amerikada, Britaniyadan Yeni Meksika və Kaliforniyaya qədər yayılmışdır.
Ekologiyası
Quraqlığa davamlıdır. Birillik zoğları donmağa meyillidir, soyuq qışda isə yaşlı zoğları da dona bilər.
Azərbaycana səyahət (film, 1924)
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Abbas Mirzə Şərifzadə Ssenarist: Aleksandr Litvinov, Yakov Tolçan Operator: Yakov Tolçan, A. Ardatov
Didi Keleti
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 60 nəfər idi. 2014-cü ildə 22 nəfər yaşayırdı.
Ədəbiyyat
gse: 3 540
Hyu Hefner
Hyu Hefner (9 aprel 1926, Çikaqo — 27 sentyabr 2017, Los-Anceles) — amerikalı naşir, "Playboy" jurnalının yaradıcısı və keçmiş şef-redaktoru.
Toğrul Bağırov
Toğrul Bağırov (Toğrul Adil oğlu Bağırov ; d. 1954, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ — ö. 30 yanvar, 2019. Moskva ) — Rusiya alimi; Siyasi elmlər doktoru, professor. Moskva beynəlxalq neft klubunun icraçı vitse‑prezidenti. Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının müxbir üzvü, Amerika-Rusiya İşgüzar Şurasının (ARİŞ) daimi üzvü.
Trianon sülh müqaviləsi
Haqqında
1920-ci il 4 iyunda Macarıstanla Antanta arasında Parisin Trianon sarayında sülh müqaviləsi imzalandı. Müqaviləyə görə Macarıstandan slavyan malikanələri alındı. Macarıstan Çexoslovakiyanın müstəqilliyini tanıyır, Slovakiya və Zakarpat Ukraynasını ona, Serb-Xorvat-Sloven krallığının müstəqilliyini tanımaqla Xorvatiya, Baçka və Banatın qərb hissəsini isə ona verirdi. Həmçinin Macarıstan Rumıniyaya Transilvaniya və Banatın şərq hissəsini, Avstriyaya Burqenland əyalətini verirdi. Macarıstan özünün Dunaydakı bütün donanmasından məhrum edilirdi. O ancaq 35 min nəfərlik muzdlu qoşun saxlaya bilərdi. Macarıstan ərazisi belə parçalandığına görə İkinci Dünya müharibəsinə qədər onu “kəsilmiş dövlət” də adlandırırdılar.
Bakıda tramvay yolunun salınması və yolun açılışı (film, 1924)
Bakıda tramvay yolunun salınması və yolun açılışı qısametrajlı sənədli filmi 1924-cü ildə AFKİdə istehsal edilmişdir. Filmdə Bakıda ilk dəfə tramvay yolunun çəkilməsi, bu işdə Bakı zəhmətkeşlərinin fəal iştirakı və tramvay xəttinin təntənəli açılışı öz əksini tapmışdır.
İrbis
Cütləşmə və laktasiya
Dişilərdə qızışma fevralda-martda baş verir. Boğaz olma vaxtı 93-110 gün. Dişi mayda-iyunda 1-5, adətən 2-3 bala gətirir. Laktasiya 3-4 aydır. Dişilər 2-3 yaşında cinsi yetkinliyə çatır. Dişi balalarla bir ilə yaxın olur. 15 il yaşayırlar.
Düşmənləri
Canavarlar, itlər, arealın cənubunda - bəbir.
Çarnvud əməliyyatı
Əməliyyat zamanı müttəfiqlər Overlord əməliyyatının ilkin mərhələlərinin vacib hədəfi olan,almanların işğal etdiyi Kan şəhərinin heç olmasa bir hissəsini ələ keçirməyi planlaşdırdılar. Hücumun Alman tank birləşmələrinin ABŞ sektoruna keçməsinin qarşısını alacağına ümid edilirdi,hansı ki,alman müdafiəsində bir irəliləyiş etmək planlaşdırılırdı. İngilislər və Kanadalılar geniş cəbhəyə hücum etdilər,əməliyyatın ikinci gününün axşamı,onlar Orn və çaylarına qədər Kanı tutdular.
Ümumi məlumat
3-cü diviziya plana uyğun olaraq sahilə çıxdı,lakin sahildə çox sayda qoşun yığılması onları yerləşdirməyi çətinləşdirdi,buna görə diviziya Kana dərhal hücum edə bilmədi. Diviziyanın avanqard hissələri şəhərin kənarında dayanmalı idi. Sonrakı hücumlar uğursuz oldu,çünki almanlar 12-ci Tank Diviziyası SS "Hitleryuqend" ilə Kanın müdafiəsini gücləndirdilər. İngilislər cəbhə hücumlarını dayandırdılar və 7 iyun Perç əməliyyatını təşkil etdilər. 1-ci və 30-cu korpus qüvvələrinin keçirdiyi əməliyyatın məqsədi Kanı şərqdən və qərbdən mühasirəyə almaq idi. Ancaq bu əməliyyat da uğursuz oldu: Orn çayının cənubunda yerləşən 1-ci korpus, 12-ci tank diviziyası tərəfindən dayandırıldı və Tiyi-syur-Syöl yaxınlığında,Kanın qərbində irəliləyən 30-cu Korpus,Alman Təlim Tank diviziyasının (vermaxt) inadkar müqavimətini dayandırdı. İngilislərin 7-ci zirehli diviziyası,13 iyunda almanları cinahda vuraraq,Viller-Bokaj təpəsi istiqamətində,Təlim tank diviziyasını geri çəkilməyə məcbur etdilər. Yaranan tank döyüşü bütün gün davam etdi və 7-ci diviziyasının avanqard (ön) hissəsinin geri çəkilməsi ilə başa çatdı. Təlim tank diviziyası (vermaxt) 19 iyun tarixinə qədər öz mövqeyini qorudu - həmin gün 30-cu ingilis korpusu Tiyi-syur-Syölü ələ keçirə bildi.
İlk zərbələr
İyulun 7-nə keçən gecə Britaniya bombardmançı təyyarələrinin bütün gücünün yarısını təşkil edən 467 Lancaster və Handley Page Halifax ağır bombardmançıları Kana 2000 tondan çox bomba atdı. Bomba partlayışı əsasən Anqlo-Kanada qüvvələrinin irəliləməsini asanlaşdırmaq,həmçinin düşmən qoşunlarının Kandan geri çəkilməsinin və ya şəhərə möhkəmlətmələrin gəlməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə həyata keçirilmişdir. İkinci vəzifə alman istehkamlarının yatırılması idi. Bombardmançılar, ümumiyyətlə, son tapşırığın öhdəsindən gəlmədi: Alman piyada və tanklarının iki əsas mövqeyi yararsız olaraq qaldı.. Bir neçə tank zədələndi və müvəqqəti olaraq sıradan çıxdı,12-ci tank diviziyasının PzKpfw IV-ün iki tankı məhv edildi. Ancaq II ingilis ordusunun komandiri general düşmənə zərər verməkdən daha çox,qoşunlarının əhval-ruhiyyəsini yüksəltməkdə maraqlı idi.
625-ci Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin eskadronundan olan bombardmançılar bombaları hədəfə atmalı və bununla da bombardman üçün ərazini təyin etməli idilər. Gedişdən əvvəl ekipajlara əvvəllər olduğu kimi,zonanı öz qoşunlarının mövqelərinə keçirməyin yolverilməzliyi barədə təlimat verildi. Basqının planlaşdırılmasında göstərilən həddindən artıq ehtiyatla birlikdə bu xəbərdarlıq hədəf bombaların - alman mövqelərindən uzaq Kann mərkəzinə yaxınlaşmasına səbəb oldu. İyulun 7-si 22: 00-a qədər bombardmançılar şəhəri bombaladılar,şəhərin şimal hissəsinin 80% -i xarabalığa çevrildi. Kan Universiteti çox zərər gördü,yanğın başladı,sürətlə qonşu binalara yayıldı. Saat 22: 50-də,De Havilland Mosquito yüksək sürətli bombardmançı heyətinin altı heyəti şəhərin üstünə çıxdı və tək hədəflər üçün ov etməyə başladı. 10 dəqiqə sonra,döyüş gəmisi Rodni və digər gəmilərin atəşi ilə dəstəklənən altı hücum bölməsinin 636 artilleriya silahları vuruldu. Hücuma davam edən artilleriya hazırlığı,piyada şəhərə girmədən əvvəl alman istehkamlarını məhv etmək üçün Kanın şimalındakı kəndləri atəşə tutmağa başlayan,8-ci korpusun artilleriya atəşi ilə gücləndi.
Yupiter əməliyyatı
thumb|right|43-cü (Wessex) piyada bölməsinin əsgərləri "Yupiter" əməliyyatı zamanı mina atəşindən qorunur. 10 iyulda ,Kandan cənub-qərbdə 112-ci yüksəklikdə 10-cu SS tank diviziyası "Frundsberq" mövqelərinə hücum etdi. Hücumdan əvvəl,dəniz artilleriyası və "Hawker Typhoon" təyyarələri tərəfindən dəstəklənən İngiltərə Hərbi Hava Qüvvələri,alman mövqelərini iki günlük bombardman etdi. Hücumun məqsədi qərbdən Kanı keçmək və 10-cu diviziyanın qoşunlarını geri çəkmək idi - bütün bu hərəkətlər 2-ci ingilis ordusunun daha da irəliləyə biləcəyi bir istinad məntəqəsinin yaradılmasına töhfə verməli idi.
Yekaterina Ulanova
Yekaterina Ulanova — rus qadın voleybolçu. Liberodur. Dinamo Kazan klubunda karyerasını davam etdirir, 2005-ci ildən millisinin üzvüdür.
Meşə süleysini
Xarici görünüşü
Ölçücə süleysindən kiçikdir, bədənin uzunluğu 90 – 110 mm, arxa pəncənin uzunluğu isə 19 – 22 mm-dir. Quyruğunun uzunluğu təxminən bədənin uzunluğuna bərabər. Kütləsi 30-40 q-dır. Quyruğu yana daranmış tüklərlə örtülüdür. Kəllənin uzunluğu 24 – 26 mm olub, gözarası məsafə hamardır. Təbil kameraları iri və uzunsov şəkildədir. Xəzi bozumtul-pas və ya sarımtıl-qonur rəngdədir. Buna baxmayaraq, yaşadığı arealdan asılı olaraq rəngi kəskin dəyişə bilər. Gözlərin bərabərliyindən qulağa qədər enli qara xətt uzanır. Əmcəklərinin sayı 8 ədəddir. Zaqafqaziyada, Appenin, Alp dağlarında və Balkan yarımadasının şimalında meşə süleysünlərinin rəngi boz rəngdə olur. Rusiyanın Avropanın başqa hissələrində isə açıq qonur, sarı, boz rənglərdə olan meşə süleysünlərinə rast gəlinir. Quyruğu tünd boz rəngdə olan yumşaq tüklüdür. Quyruğu dərisində çoxlu sayda qan damarları var. Təhllükə vaxtı anında quyruğun tükləri biz-biz durur, qalan hissə isə tünd çəhrayı rəngdə olur.
Həyat tərzi
Meşə süleysini əsas etibarilə kolluqlarda və enliyarpaqlı meşələrdə məskən salır. Meyvələr və onların toxumları ilə, eləcə də fındıq, palıd qozaları ilə, bəzən isə cavan ağacların qabıqları ilə, nadir hallarda isə onurğasız heyvanlarla qidalanır. Bağçılığa olduqca böyük ziyan vurur. Meşə süleysini gecə həyat tərzi keçirən heyvandır, yuvasından tam qaran düşəndən sonra çıxır. Yuvalarını ağac koğuşlarında, köhnə qum yuvalarında düzəldir. Bir çox hallarda budaqların arasında quş yuvasına bənzər yuva hazırlayır. Meşə süleysini ildə iki dəfə bala verir, balalarının sayı 3 – 8 ədəddir. Bu növ ilin yalnız isti vaxtında fəaldır. Payızın axırlarında qış yuxusuna gedir. Qış yuxusundan yazın əvvəllərində (aprel-martın əvvəllərində) oyanır.
Avropa qar siçanı
Azalma səbəbi
Təbii və antropogen amillər nəticəsində biotopların dəyişkənliyə uğraması bu növün yayıldığı ərazilərdən yaylaq və istirahət yeri kimi istifadə olunması.
Limfosit
thumbnail thumbnail
Limfositlərə 2 böyük populyasiya olan - B - və T — limfositləri və təbii killerlər aiddirlər. B və T limfositləri qazanılmış ,təbii killerlər (TK) isə təbii immun sisteminin kompanentləridirlər. Hər 3 subpopulyasiya sümük iliyində əmələ gəlir. Formalaşmaları isə müxtəlif orqanlarda əmələ gəlir.B limfositlərinin əsas inkişaf mərhələləri sümük iliyində, T limfositlərin formalaşması timusda gedir .TK — lərin formalaşması isə əsasən dalaqda gedir.
Fəhlə məişəti (film, 1924)
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
Qızılıakasiya
— paxlakimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Bakirələr monastırı
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kiçik ölçüsünə rəğmnən kilsənin planı qarışıqdır. Binanın xarici görünüşü birbaşa kilsənin hündürlüyünü daha qabarıq şəkildə vurğulamağa hesablanmışdır. Qübbənin üstündəki dam isə mürəkkəb quruluşu ilə diqqəti cəlb edir. Belə ki, özünəməxsus quruluşu ilə o, yarıqapalı çətir görüntüsü yaradır. Bu Anidə yeganə nümunədir. Lakin Ani şəhəri yaxınlığında daha bir erməni monsatırı - Beşkilsə monastırı mövcuddur. Həmin monastırın da dövrümüzə çatan kilsəsinin damı bu şəkildə inşa edilmişdir. Yeganə fərq Beşkilsə monastırının daha qədim - XI əsrə aid olmasıdır.
Şıxlar (Masallı)
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisi əsasən arıçılıqla məşğul olur. Bundan başqa kənd meyvəçilik, xüsusilə də payızda yetişən heyvasıyla tanınır. Masallıya gedən içməli suyun tamamı bu kənddən təmin olunur.
Balsin (Miyanə)
Coğrafi yerləşməsi
Miyanə şəhristanının Türkman bölgəsinin Tircayı kəndistanında, Türkman qəsəbəsindən 19 km şimal-şərqdədir.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,323 nəfər yaşayır (328 ailə).
Hacidsurenqiyn Bolormaa
Birlikdə Ukraynaya rəsmi səfər
"Mən gələcək həyat yoldaşımı ilk dəfə "Danko" klubunda gördüm. Cəmi üç il sonra bizim oğlumuz doğuldu. Mənim yadıma gəlir necə mən gecə vaxtı dostlarım yatarkən, 2 nömrəli tramvayla onun qaldığı yataqxanaya gedərdim. Səhər çağı isə ordan birbaşa dərslərə gedirdim".
Şərq fəlsəfəsi problemləri (jurnal)
Jurnal haqqında məlumat
Jurnalın iki rəsmi veb səhifəsi www.orientalphilosophy.org və www.joph.org fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda jurnalın elektron bazasında “İslam mədəni bölgəsi fəlsəfə tarixinin dünya fəlsəfə tarixində yeri və rolunun elmi dəyərləndirilməsi” adlı internet forumu feysbuk sosial şəbəkəsində qrupu fəaliyyət göstərir. Saytlarda İslam bölgəsi fəlsəfi konsepsiyaları, bölgə fəlsəfə tarixinin ayrı-ayrı problemləri, dünya fəlsəfə tarixi kontekstində bölgə fəlsəfə tarixinin tədrisi məsələləri haqqında məlumat verən elmi məqalələrlə yanaşı, bu problemlərə həsr olunmuş kitablar da yerləşdirilmişdir. Hazırda “Şərq fəlsəfəsi problemləri” jurnalının əsas rəsmi saytı “www.orientalphilosophy.com” 2010-cu ilin noyabrından fəaliyyətdədir və onun informasiya bazasına Jurnalın əvvəlki illərin nömrələrinin Azərbaycan və rus dillərindəki tam mətni, 1996-cı ildən etibarən jurnalın əldə olunan nömrələrinin mündəricatı, məqalələrin 6 dildə xülasələri, İslam bölgəsi fəlsəfəsinin problemlərinə, qlobal, bölgə və etno-milli fəlsəfə tarixləri tədqiqininin metodoloji problemlərinə həsr edilmiş müzakirələr haqqında müxtəlif dillərdə təqdim edilən bəzi kitabların və məqalələrin elektron nüsxələri, Jurnalın təşəbbüsü ilə həyata keçirilmiş bır sıra beynəlxalq elmi-nəzəri konfrans və seminarlardakı çıxışların elektron versiyaları, o cümlədən Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu və AMEA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutu tərəfindən təşkil olunan “Ümumvəhdət Fəlsəfəsi və Müasir Elm”, “Ümumvəhdət fəlsəfəsi və Lütfi Zadə konsepsiyaları”, habelə UNESKO-nun dəstəyi ilə keçirilən Dünya fəlsəfəsi kontekstində İslam bölgəsi fəlsəfəsinin tədqidi və tədrisi problemlərinə həsr edilmiş eyni adlı beynəlxalq elmi-nəzəri seminar və konfransların materialları  daaxildir. Hər iki konfansın materillarına dünyanın 70-dən artıq ölkəsinin 550 mindən çox baxış olmuşdur. Materialların aktual və maraqlı elmi faktları əks etdirmələri ziyarətçilərin sayını artırır. Hazırda Jurnalın veb saytının səhifələrində Azərbaycan alimləri ilə yanaşı Şərq və Qərb ölkələrinin alimlərinin məqalələri dərc olunur və Jurnalın elmi əlaqələrinin arealı gündən-günə genişlənir. Jurnal haqqnda informasiya Vikipedia Beynəlxalq İnternet Ensiklopediyasının azərbaycan dili bölməsində əks etdirilmişdir. Jurnal və saytdakı nəşrlər peşəkar tədqiqatçılarla yanaşı, fəlsəfə problemləri ilə, xüsusilə də Şərqin İslam bölgəsi fəlsəfəsi və mədəniyyətinin fəlsəfi problemləri ilə maraqlanan oxucuların diqqətini cəlb etməyə yönəldilib.
Babir (Maku)
Babir — İranın Qərbi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Maku şəhristanının Poldəşt bölgəsinin Sarı Subasar kəndistanında, Poldəşt qəsəbəsindən 29,5 km qərbdədir.
Delphinium gracilentum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anagirayabənzər qızılıakasiya
Təbii yayılması
Cənubi və Qərbi Avropada, Kiçik Asiyada bitir. Fransadan-Balkana qədər olan ərazilərdə yayılmışdır.
Qılburun dili
Ukraynada bəzən bütün yarımadaya Qılburun dili deyilir.
Ksanti FK
Stadion
Klub bu stadionda UEFA Avropa Liqasının oyunlarını keçirmişdir. 2002-03 mövsümündə bu stadionda ingilis klubu Middlsbro klubu ilə qarşılaşmışdır. Həmin il UEFA Kubokunun finalı Sevilya şəhərində keçirilmişdir. İlk oyunda 0-0 bərabərə qalan komanda Riversayd Stadionununda Emersonun vurduğu iki qolla rəqibə 0-2 məğlub olmuşlar.
Əbədiləşdirilmiş nömrə
13 – Olubayo Adefemi, müdafiəçi (2011) - 2011-ci ildə yol qəzası keçirərək həlak olan oyunçunun şərəfinə.
Keçmiş işçilər
İdman Direktoru
Turar Rıskulov
Turar Rıskulov — qazax ictimai-siyasi xadim, Türkistan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının səhiyyə naziri, Türkistan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının sədri.
Həyatı
Aulda molla yanında ibtidai təhsilini başa vurduqdan sonra onu 1907-ci ildə Merke qəsəbəsindəki rus-tuzem məktəbinə göndərirlər. Bu məktəbin proqramı bizlərdə rus-tatar məktəbi kimi tanınan təhsil ocaqlarının proqramı ilə eyni idi. Üç il burada oxuduqdan sonra Turar Rıskulov indi Biştek kimi tanınan Pişpek şəhərinə yollanır. 1914-cü ildə Pişpek şəhərindəki kənd təsərrüfatı məktəbini bitirdikdən sonra Daşkənd şəhərində işləməyə gəlir.
Turar Rıskulov 1956-cı ildə bəraət alır.
Xatirəsi
Onun adının əbədiləşdirilməsi üçün Qazaxıstandakı Qazax İqtisad Universitetinə, bir rayona, ölkənin bir çox şəhərində küçələrə onun adı verilmiş, əsərləri çap edilmişdir.
Süzen Polqar
Şəxsi həyatı
O, Macarıstanın Budapeşt şəhərində anadan olmuşdur. O, indi Texasda Labbok şəhərində yaşayır. Polqar kompüter məsləhətçisi Yakov Şutzman ilə evlənib və Nyu-Yorka köçüb. Onların Tom (1999) və Lim (2000) adında iki oğlu oldu. Bir müddətdən sonra onlar boşandılar. Polqar 2006-cı ilin dekabrında biznes meneceri və dostu Pol Çıonq ilə ailə həyatı qurdu.
Badəki (Çaypara)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 84 nəfər yaşayır (19 ailə).
Çobankərə (Zəngibasar)
Tarixi
Toponim çobankərə türk etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Senecio australis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cırtdan siçan
Cırtdan siçan (lat. Micromys minutus) — gəmiricilər dəstəsindən məməli heyvan növü. 300px|left|thumb|Cırtdan siçan Cırtdan siçan az öyrənilmişdir. Arealın kənarlarnda olan nadir növdür. Sayı barədə dəqiq məlumat yoxdur.
Yayılması
Geniş yayılmış növdür. Arealı Avropa və Asiyanın tropik olmayan hissəsini, Britaniyadan Yapon adalarına qədər olan adaları əhatə edir. Qərbdən Böyük Qafqaz massivi, Şərqdən Xəzərsahili boyunca Şabran və Xaçmaz rayonlarının dolanaraq, Zaqafqaziya ərazisindən keçir. Azərbaycanın Şimal-Şərq hissəsində məskən salaraq, Respublikada Xəzər sahili boyunca, Şabrandan Xaçmaza qədər rast gəlmək olar.
İşkol (Əbyəlil)
Əhali
2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası İşkol kəndinin milli tərkibi: başqırdlar 99 %.
Müqəddəs Nikolay kilsəsi (Kopenhagen)
Tarix
1628-ci ildə Öresund boğazından şəhərə doğru daxil olan güclü tufan, kilsənin zəng qülləsinin şpilini yerlə yeksan etmişdi (şpilin bərpası 1669-cu ildə tamamlanmışdı). XVIII əsrin başlanğıcında, Müqəddəs Nikolay kilsəsi daha dənizçi və ticarətçilər üçün dini mərasimlər yerinə yetirmirdi; belə ki, kral sarayının birbaşa nəzdinə daxil olan kilsə, dini liturgiya xidmətlərini ancaq yüksək aristokratiya üzvlərinə keçirirdi.
Delphinium hansenii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Müqəddəs Nikolay kilsəsi (Kopenhagen)
Kilsə binası XX əsrdə
Yeni binada şəhər kitabxanası, şəhər tarixi muzeyi və mühazirə zalı yerləşdirilmişdir, altar hissəsi isə bayram günlərində bəzi dini mərasimlər üçün yenə də istifadə olunurdu. Şəhər kitabxanasının bütün kolleksiyası buraya 1922-ci ildə köçürülmüşdür və 1957-ciə qədər burada öz fəaliyyətini davam etdirirdi. İkinci Dünya müharibəsi illərində, keçmiş kilsənin cənub kapellasında bir müddət Danimarka Qurtuluş Ordusunun etimad çağrı telefon mərkəzi yerləşirdi. Bundan başqa, 1958-1979-cu illərdə binanın birinci mərtəbəsində Kral Hərbi Dəniz muzeyinin filialı fəaliyyət göstərirdi. 1957-ci ildə danimarkalı rəssam və demokratiya uğrunda müqavimət hərəkatının lideri Knud Petersen, kilsənin birinci mərtəbəsində olduqca kiçik bir sahəni icarəyə götürdü və burada incəsənət emalatxanasını yaratmaq qərarına gəldi. Müasir incəsənətin inkişafında Petersenin etdiyi bu addım olduqca mühüm idi və fluksus kimi avanqard üslublarının inkişafında həmin emalatxana böyük rol oynadı. 1981-ci ildə burada Kopenhagen incəsənət şurasının dəstəyi ilə ilk dəfə olaraq müasir ekspozisiya və sərgi mərkəzinin açılışı həyata keçirildi.
Şpil
1628-ci ildən etibarən Müqəddəs Nikolay kilsəsinin qülləsini alçaq və konusabənzər günbəz örtürdü. Danimarkanın məşhur rəssamı Van der Velde 1658-ci ildə yaratmış "Kopenhagenin proşpekti" adlı eskiz əsərində bu detalı aydın şəkildə təsvir etmişdir. Müvəqqəti olaraq quraşdırılmış günbəz, şəhər xəzinəsində lazımi pul vəsaitinin toplanacağı, eləcə də kilsə xorlarının inşa ediləcəyi təqdirdə, daha hündür və möhtəşəm şpilli qübbə ilə əvəz olunmalı idi.
Özəl detektiv
İncəsənətdə
Edqar Allan Ponun 1841-ci ildə yazdığı "Morq küçəsində qətl" hekayəsində təsvir etdiyi Ogüst Düpen personajı ədəbiyyatda ilk özəl detektivlərdən biri olaraq hesab edilir.
Dumatsxovi
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 176 nəfər idi. 2014-cü ildə 111 nəfər yaşayırdı.
Milli Statistika Xidməti (Ermənistan)
Ermənistan Respublikası Milli Statistika Xidməti (, MSX; ERMSTAT) — Ermənistan Respublikasının milli statistika idarəsi.
Tarixi
7 yanvar 1922-ci il tarixində Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası Statistika Departamenti adı ilə fəaliyyətə başlayan qurum, daha sonralar bu adları alıb:
Beynəlxalq əməkdaşlıq
7 noyabr 2003-ci il tarixində Ermənistan Beynəlxalq Valyuta Fondunun Məlumatların Yayılmasının Xüsusi Standartlarına qoşulan sayca 3-cü MDB ölkəsi oldu.
Delphinium hutchinsoniae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şirməmməd Nəzərli
Azərbaycan sovet dövrü teatr həyatında ilk dəfə yaradılmış dini məzmunlu ZAMAN teatrı dramaturq Ş.Nəzərlinin "Müctəhidin yuxusu" birpərdəli pyesi ilə Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrının səhnəsində fəaliyyətə başlayıb. Teatr sonra onun müştərək yazdığı daha iki pyesini səhnəyə qoyub.
Həyatı
Nəzərli Şirməmməd Dadaş oğlu (ədəbi təxəllüsü Dədə Nəzərli) 1948-ci il may ayının 31-də Lənkəran rayonunda doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Lənkəran Pedaqoji Texnikimunda təhsil alıb (1965-1967). Təyinatla indiki Biləsuvar rayonundakı A.S.Puşkin adına beynəlmiləl orta məktəbdə müəllim işləyib.Sovet ordusu sıralarında xidmət edib (1967-1969). 1971-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) jurnalistika fakültəsinə daxil olub. Burada təhsilini başa vurduqdan sonra bir müddət Bakı Məişət Kondisionerləri zavodunun radio-qəzetində redaktor, Azteleradio şirkətində redaktor işləyib. Sonra Azərbaycan Jurnalistlər Birliyində məsləhətçi, böyük məsləhətçi, Jurnalist Fondu direktorunun müavini vəzifələrində çalışıb (1986-1990).
Adi sincab
Sincablar daha çox Avropa qitəsindəki meşələrdə yaşayırlar. Boyları 25 sm. olur. Bədənlərinin arxasında, az qala öz boyları qədər uzun, yuxarıya doğru dayanan, geniş və gur tüklərdən ibarət quyruqları olur. Sincab bu uzun quyruğu sayəsində tarazlığı pozulmadan ağacdan ağaca atlayır.
Kiçik iti dırnaqları sayəsində ağaclara dırmaşa bilən sincab budağın üstündə qaça, baş aşağı yellənə və o şəkildə irəliləyə bilər. Xüsusilə, boz sincablar bir ağacın ən ucdakı budağından 4 metr uzaqdakı bir başqa ağacın budağına rahatlıqla atlaya bilirlər. Havada uçarkən qollarını və qıçlarını açaraq sanki bir paraşut kimi hərəkət edirlər. Bu zaman yastılaşan quyruqları isə həm tarazlıqlarını təmin edir, həm də istiqamətlərini nizamlayan bir sükan funksiyası yerinə yetirir. Hətta özlərini 9 metr yüksəklikdən boşluğa atıb dörd ayaq üzərində yerə yumşaq eniş edə bilirlər.
Delphinium nuttallianum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Almaniya fəhlə nümayəndə heyətinin Bakıya səfəri (film, 1925)
Almaniya fəhlə nümayəndə heyətinin Bakıya səfəri sənədli filmi 1925-ci ildə "Kino-Mədənçi" Studiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə Almaniya fəhlə nümayəndə heyətinin Bakıya səfərindən bəhs edilir.
Qəriblər
Qəriblər — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
İran əhalisi
XIX əsrə aid mənbələrdə
Müəllifləri Amerikanın və Avropanın ən yaxşı yazarları, Con Cozef Leylonun baş deraktorluğu (1881-1889) ilə 1884-cü ildə Çikaqoda nəşr edilmiş "Birləşmiş Dövlətlərin politologiya, siyasi-iqtisad və siyasi-tarix ensiklopediyası"nın III cildində İran haqqında ümumi məlumatlar verilmiş (səh. 159-162) və məlumatların mənbəyi olaraq 1881-ci ildə yekunlaşmış rəsmi siyahıyaalınmanın nəticələrini göstərilmişdir.
Delphinium inopinum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zekota
Ədəbiyyat
gse: 4 503
Telman Hüseynov (iqtisadçı)
Telman Hüseynov (tam adı:Hüseynov Telman Əlihüseyn oğlu; ) — Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru.
Pedaqoji fəaliyyəti
1967-ci ildən D.Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda pedaqoji fəaliyyətə başlamışdır. Ali məktəbdə işlədiyi 50 ilə yaxın müddətdə professor elmi adına layiq görülmüş, kafedra müdiri, fakültə dekanı, prorektor və rektor əvəzi vəzifələrində çalışmışdır.
Soltanağa Bayramov
Milli Qəhrəman
Lənkəran şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn olunmuşdur. Lənkəran şəhərindəki küçələrdən birinə onun adı verilmiş və büstü qoyulmuşdur. Yaşadığı binanın önünə xatirə lövhəsi vurulmuşdur.
ABŞ-nin təcridçilik siyasəti
Birinci Dünya müharibəsi
Həqiqətən, təcrid siyasəti bir neçə onillik davam edəcəkdi. 1920-ci illərdə Amerika xarici əlaqələri bir arxivə apardı. Bundan əlavə, Amerika özünü ticarətdən təcrid etməyə çalışırdı. ABŞ istehsalçılarını qorumaq üçün Tariflər, xarici tacirlərə tətbiq edildi. Amerika ölkəyə daxil olan immiqrant sayını məhdudlaşdırdı. Birinci Dünya Müharibəsinə qədər, əksəriyyətlə Avropadan gələn milyonlarla insan sərvət axtarmaq üçün Amerikaya gəlmişdi və bəlkə də yoxsulluq və zülmdən qaçırdı. İngilis və İrlandiyalılar, Almanlar və Yəhudilər ən böyük qruplar idi. 1921-ci ildə nisbi liberal bir siyasət sona çatdı və kvota tətbiq edildi. 1929-cu ildə yalnız 150 min miqrant var idi.
Asim Mollazadə
Həyatı
Asim Mollazadə 1953-cü il iyunun 6-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Müalicə-profilaktika fakültəsini bitirmişdir. 1980–1992-ci illərdə Moskva (Rusiya) Seçenov adına Tibb Akademiyası Nevrologiya və davranış psixofiziologiyası ixtisası üzrə təhsil alıb. 1978-ci ildən Bakı şəhərində xəstəxanada həkim işləmişdir. 1984–1987-ci illərdə Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun baş elmi işçisi olmuşdur. 1992-ci ilin iyun-dekabr ayları – nevraloji psixogen və psixosomatik xəstəliklər Mərkəzinin direktoru olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
2005-ci ilin 4 iyulunda Demokratik İslahatlar Partiyasının təsis qurultayında partiyanın sədri seçilib.
Hicaz krallığı
Krallığın yaranması
Osmanlı dövlətinin II konstitusiyasının elan edilməsindən sonra Hicaza şərif təyin olunan Hüseyn ibn Əli əl-Haşimi I Dünya müharibəsinin əvvəllərində Osmanlı hakimiyyətinə və Osmanlı sultanına bağlı olaraq görsənsə də sonradan hakimiyyətini möhkəmləndirmək, bütün ərəbləri hakimiyyəti altında salmaq üçün Osmanlılara qarşı Böyük Britaniya ilə əməkdaşlığa başladı. Böyük Britaniya Osmanlılara qaşrı döyüşlərdə Hicaz ordusundan istifadə etmək məqsədilə Hüseyn ibn Əli əl-Haşimiyə Osmanlılara qarşı döyüşəcəyi təqdirdə silahlı yardım edəcəyi, xəlifələrin Məhəmmədin soyundan olmasını təmin edəcəyini bildirdi. Hüseyn ibn Əli əl-Haşiminin oğulları Feysəl ibn Hüseyn və Abdullah ibn Hüseyn ilə Misirdəki Britaniya nümayəndəsi Henri MakMahon ilə diplomatik əlaqələrini davam etdirməklə yanaşı, Osmanlı İmperiyasının Fələstində olan IV Ordu komandanı Camal Paşa ilə də razılığa gəlmək üçün yollar axtarırdı. Ancaq Camal paşanın Beyrutda və Şamda bəzi ərəb milliyətçilərini dövlətə xəyanətdə ittiham edərək edam etməsi ilə münasibətlər dəyişdi.
Krallığın süqutu
Hicaz kralı Hüseyin ibn Əli Nəcd əmiri Əbdüləziz ibn Səuda qarşı Yəmən imamı və Bin Rəşd ilə razılığa gəldi. 1921-ci ildə Nəcd əmiri Əbdüləziz ibn Səud Şammar Krallığını işğal etdikdən sonra Hicaz ordusunu da məğlub etdi. Hicaz kralı Hüseyn Səudilərlə Küveyit Konfransında (noyabr 1923-aprel 1924) bir razılığa gələ bilmədi. Fələstində Yəhudi dövlətinin yaranmasında tərəfsiz qalması üzərində Böyük Britaniya Hüseynə olan dəstəyini çəkdi.
Piaui
Coğrafiya
thumb|left|180px|Terezinanın mənzərəsi Piaui ekvatorial iqlimə malikdir. Ərazisinin böyük qismi Savannadır. İnzibati mərkəzi Braziliyanın şimal-şərqində yeganə paytaxtdır ki, okean sahilində yerləşir. Şəhərdə ümumi ölkə ərazisinin ən yüksək orta temperaturu müşahidə edilir. .
Seyid Əhməd Xan
Seyyid Əhməd Xan(doğ. 17 oktyabr 1817, Dehli — 27 mart 1898, Aliqarh) — Böyük İslam islahatçısı, yazıçı.
Həyatı
İngiltərə Mərkəzi kəşfiyatının dəstəyi ilə fəaliyyətə başlayan Əhməd Xan ilk olaraq İslam dininin ən mühim mənbələrindən hədis məfhumunu müxtəlif şübhələr və bəhanələrlə inkar etməyə başlayır və müsəlmanlar arasında bu fikrin yayılmasında bir sıra cəhdlər edir. İlk olaraq "Ət-Təfsirul-Aqliyyə" əsərini yazaraq QURANİ-KƏRİM hədislərə istinad etmədən təfsir etdiyini iddia edir.
Delphinium purpusii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio gregorianus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sabir Məmmədov (kimyaçı)
Sabir Əhməd  oğlu  Məmmədov  — kimyaçı alim. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik Ə.Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunda laboratoriya müdiri, professor, kimya üzrə elmlər doktoru.
Elmi fəaliyyəti
Professor Sabir Məmmədovun elmi fəaliyyətinin əsas istiqaməti funksional əvəzolunmuş alkil-aril sulfamidlərin müxtəlif üsullarla sintezi və onların yağlara aşqar kimi öyrənilməsinə aiddir. O, N-halogen sulfamidlərin doymamış karbohidrogenlərlə, polimerlərlə reaksiyasını öyrənmiş və bunun sulfamidlərin yeni alınma üsulu olduğunu göstərmişdir və alınmış maddələr içərisində çox yüksək keyfiyyətli çoxfunksiyalı aşqarlar olduğu müəyyən edilmiş və tətbiqə məsləhət görülmüşdür. Tapılmışdır ki, N-halogensulfamidlərin doymamış karbohidrogenlərlə spirtlər və fenollar iştirakı ilə reaksiyası β-xlorefirlərin yeni alinma üsullarıdır.
K.ü.e.d. S.Ə.Məmmədovun elmi fəaliyyətinin başqa istiqaməti  doymamış karbohidrogenlər və polimer birləşmələr əsasında fosfor üzvi maddələrin alınması     üsulunun işlənib hazılanmasıdır. Bu yolla alınan bir sıra fosfor üzvi birləşmələrin quruluşu ilə onların sürtkü yağlarına aşqar kimi təsiri öyrənilmiş, yeni yüksək effektli çoxfunksiyalı aşqarlar olduğu  müəyyən olunmuşdur.
Bihuşedici dovşandodaq
Botaniki xarakteristikası:
Çoxşaxəli yarımkol bitkisi olub, gövdəsinin hündürlüyü 20-50 sm-dir. Oduncaq gövdəli, sadə və ya budaqlanan, yuxarı hissəsi sıx yarpaqlı, aşağı hissəsi parlaq ağ gövdəlidir. Yarpaqlarının üzəri tükcüklərlə örtülü olub, geniş yumurtavaridir. Əsası pazşəkilli, 3-5 bölümlü, geniş yumurtavari bütövkənarlı və ya dişcikli-kənarlıdır. Aşağı yarpaqlarının uzunluğu 1,5-2 sm, yuxarısı 2,5 mm-dir. Çiçəyi oturaq, kasayarpağı möhkəm, horizontal, üçtərəfli-bizəbənzər olub, tüklüdür. Kasacığı uzunsov-zəngşəkilli, geniş qıfabənzərdir. Tacı ağ və ya solğun - çəhrayı olmaqla qəhvəyi damarlanmışdır.
Qürgen Yanıkyan
Həyatı
Yanıkyan ABŞ–da bir neçə roman nəşr etdirir. 27 yanvar 1973–cü ildə 77 yaşlı Qürgen Yanıkyan Santa Barbara şəhərində yerləşən "Baltimor" otelində Türkiyənin Los-Ancelesdəki konsulu Mehmet Baydur və vitse-konsul Bahadur Demirə onda olan sultan Əbdülhəmidin portretini Türkiyəyə bağışlamaq bəhanəsi ilə görüş təyin edir. Diplomatlar otelə gəldikdə Yanıkyan onda olan tapançadan atəş açaraq diplomatları qətlə yetirir. Məhkəməsi zamanı Yanıkyan öz cinayəti barədə bunları demişdi:
Frunzenin iştirakilə Qızıl Ordunun manevri (film, 1925)
Məzmun
Kinolentdə Azərbaycan hərbi hissəsi əsgərlərinin səhra təlim-məşq toplanışı əks etdirilmişdir.
Vidovdan konstitusiyası
Haqqında
Serb-xorvat-sloven Krallığında güclü təqiblər nəticəsində 1921-ci il 28 iyunda Müqəddəs Vida günündə (1389-cu ildə Kosovo döyüşünün ildönümündə) Müəssislər Məclisi Vidovdan konstitusiyası adlı Konstitusiyanı qəbul etdi. Konstitusiyanın birinci maddəsində yazılırdı ki, Serb-xorvat-sloven dövləti konstitusiyalı, parlamentli,irsi monarxiyadır. Kral qanunverici məclis olan Skupşina ilə bərabər qanun vermək hüququna malik idi. İcraedici hakimiyyət də krala məxsus idi. O, silahlı qüvvələrin baş komandanı idi. Dövlət 33 jiraniyaya (qubernatorluğa) bölünürdü ki, onlara da jiranları kral təyin edirdi.
UEFA Avropa Liqası 2011/2012
UEFA Avropa Liqası 2011/2012 — Avropa futbolunda illik klub yarışının 41-ci oyunu və 3-cü klub futbol turniri olan —  UEFA Avropa Liqasıdır. Final matçı 9 may 2012-ci il Buxarestin Milli stadionunda oldu. .
1/2 final
İlk oyunlar aprelin 19-u, cavab oyunları isə 26 aprel 2012-ci ildə keçirilib.
Vüsal Abdullazadə
Həyatı
2011-ci ildə yüksək idman dərəcələrinə görə ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə müsabiqədənkənar Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasına daxil olub və 2015-ci ilin iyun ayında Akademiyanı əla qiymətlərlə bitirib.
2020-ci il 9 fevral tarixində Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə Növbədən kənar Parlament seçkilərində Deputatlığa namizəd olub.
İradə Vəkilova
İradə Vəkilova (İradə Ağacavad qızı Vəkilova ) — Azərbaycanlı jurnalist, publisist, ssenaristi, Əməkdar jurnalist, Azərbaycanda ilk müstəqil informasiya agentliyi olan "AssA-İradə"nin qurucusu
Şərəfə (Masallı)
Əhalisi
Şərəfə kənd inzibati ərazi dairəsi Şərəfə və Ağakişibəyli kəndlərini əhatə edir. 2012-ci ilin sonuna olan məlumata əsasən bu ərazi dairəsinin sahəsi 1.121 hektar, əhalisi isə 3.962 nəfərdir.
Toponimiyası
Keçmiş adı Şərəfabad olmuşdur. Şərəfə bu adın qısaldılmış formasıdır. Oykonim Şərəf (şəxs adı) və abad (kənd) komponentlərindən düzəlib, “Şərəfin kəndi” mənasındadır. Görünür, kəndi Şərəf adlı şəxs bina etmişdir.
Kumandılar
Sayları
2002-ci ildə aparılan siyahıya alınma görə sayları: Bütün Rusiyada — 3114 nəfər.
Qazıbəyi
Qazıbəyi — şirvanşah Sultan Məhəmməd Qazı bəyin dövründə kəsilmiş pul. Dinara bərabər tutulurdu.
Delphinium umbraculorum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Adi ziyilotu
Azərbaycanda yayılması
BQ şərq, BQ qərb, KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub, Nax. dağ., Lənk. dağ. Aşağı və orta dağ qurşağında subalpa qədər.
Bibiheybətdə qaz fontanı yanğını (film, 1925)
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 28.
Seybətin
Tarixi
Ləğv edildikdən sonra ərazisi Masallı şəhərinə qatılmışdır. Seybətin küçəsi adlandırılır, amma əhalinin dilində hələ də "Seybətin kəndi" olaraq bilinir. Yuxarı baş və aşağı baş olaraq iki hissədən ibarətdir.
Din
2 məscidi var.
Malayziya Milli Kosmik Agentliyi
Malayziya Milli Kosmik Agentliyi (Malay dili: Agensi Angkasa Malaysia, ANGKASA)- Malayziyanın milli kosmik agentliyidir. Agentlik 2002-ci ildə yaradılıb. Onun nizamnaməsinə kosmik texnologiyaların işlənməsi və tətbiqi üzrə kompleks və əlaqələndirilmiş səylər vasitəsilə ölkənin kosmik proqramını yeniləşdirmək, stimullaşdırılması və gücləndirilməsi məqsədləri daxildir.
Xərçəng dumanlığı
Xərçəng dumanlığı Messier cisimlərindən biridir.
Rüfət Hüseynzadə
Həyatı
Rüfət Hüseynzadə 1951-ci ildə Naxçıvan şəhərində müəllim ailəsində doğulmuşdur.
Əsgər Zeynalov
Həyatı
Araşdırmaları bir sıra Azərbaycan alimləri ilə yanaşı, Rusiya, Fransa və Türkiyə alimləri tərəfindən də yüksək qiymətləndirilmişdir.
Şamakelər
Azərbaycan türklərinin təşəkkülündə iştirak etmiş qədim türk tayfalarında biri də şamake tayfasıdır.Azərbaycanlıların mənşəyinə dair konsepsiyaya əsasən Şirvan və Şamaxı toponimləri də İranmənşəli və ya Qafqazmənşəli sayılırdı.Hətta Şamaxı adının ərəbmənşəli olduğunu yazanlar da olmuşdu.Halbuki,Şamaxının adı bir şəhər kimi Kemaxiya formasında II əsrdə Ptolomey tərəfindən çəkilmişdi.Son tədqiqatlardan sonra isə Şamaxı adının məhz şamake tayfasının adını yaşatdığı şübhə doğurmur.Bu tayfanın adı V-VII əsrlərə aid qədim ərmən mənbələrində "ijmak" kimi çəkilir.Lakin onun etnik mənsubiyyəti haqqında heç bir məlumat verilmir.Tayfanın türkmənşəli olmasını yalnız etnonimik və toponimik paralellər əsasında sübut etmək mümkündür.
Çayqaraqaşlı
Əhalisi
Kəndin əhalisi 451 nəfər təşkil edir.
Sibir qara şamı
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qara şamın müalicəvi əhəmiyyəti onun iynəyarpaqlarında çox miqdarda askorbin turşusunun (325 mq %-ə qədər) olmasıdır. İynəyarpaqları tər halda yeyilir və sinqanın profilaktikası və müalicəsi üçün onun su həlimindən istifadə edilir ki, bud a orqanizmi vaxtaşırı C vitamin ilə zənginləşdirir. Vitaminli məhsullar olmayan ucqar Şimal rayonlarında bu, xüsusilə vacibdir. Qara şamın iynəyarpaqlarının həlimindən istifadə edilən vannalar podaqrada və oynaqların zədələnməsində xeyirlidir. Qara şamın qatranından terpentin maddəsi alınır və revmatizmdə, podaqrada məlhəm və plastr kimi istifadə edilir. Qara şamın oduncağından qıcıqlandırıcı və antiseptik xüsusiyyətə malik olan terpentin efir yağlı-skipidar alınır. Skipidar məlhəm və mayelər kimi revmatizmdə, tənəffüs yollarının və ağciyər xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilir. Öskürəyə qarşı istifadə edilən terpenhidrat alınır. Qara şam 500-900 il yaşayır. Toxumların cücərmə qabiliyyəti təxminən 30 %-dir. Hündürlüyə illik artımı 45-50 sm, eninə 25-30 sm-dir, tez böyüyür. Torpağa tələbkar deyil, lakin drenajlı, məhsuldar torpaqlarda yaxşı inkişaf edir. Bataqlaşmaya dözmür. Abşeronda yeni salınan parklarda, bağlarda rast gəlinir və mədəni şəraitdə becərilir.
Sərçuvar
Əhalisi
1859-1864-cü ilə olan məlumata əsasən Bakı quberniyası Lənkəran qəzasının Sərçuvar kəndində 20 evdə 109 nəfəri kişilər, 84 nəfəri isə qadınlar olmaqla 193 nəfər şiə təriqətli müsəlman azərbaycanlılar yaşayırdı. Kənd həmin tarixdə dövlət xəzinəsinə məxsus idi.
İmerliantkari
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 15 nəfər idi. 2014-cü ildə 9 nəfər yaşayırdı.
Ədəbiyyat
gse: 5 115
Avstraliyada islam
Tərəfdarları
2015-ci ilin noyabrında Sidney şəhərində Avstraliya Müsəlman Partiyası adlı siyasi qurum yaradılıb. Bu ölkədə ilk müsəlman partiyasıdır. Partiyanın qurucusu Diaa Mohameddir.
Aquilegia barbaricina
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vitorul Konstanta FK
Vitorul Konstanta FK — 2009-cu ildə yaradılmış Rumıniyanın peşəkar futbol klubudur. Hal-hazırda Liqa I-də mübarizə aparır. 2010-11 mövsümündə Liqa II-dən ikinci dəfə birinci liqaya vəsiqə qazandı. Əvvəlcə klub Liqa III-ü birinci yerdə başa vurmuş və 2009-10 mövsümündə Seria II-ə vəsiqə qazanmışdır. Klub 2 iyun 2012-ci ildə Saqeata Navodari klubunu 2-0 məğlub etdikdən sonra Birinci Liqaya vəsiqə qazandı.
2009-10 mövsümü
Klub mövsümün 33-cü turundan sonra Rumıniya Liqa II-də ciddi riyazi irəliləyişə səbəb oldu. Klub mövsümün sonuna az qalmış ACS Berceni klubu ilə ciddi rəqabətə başladı.
Kldistskaro (Ali)
Kldistskaro (Ali) — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
İvan İvanoviç Safronov
Tərcümeyi-hal
1979-cu ildə Safronov Akademiyanı elektron kompüterlərin istismarı üzrə hərbi mühəndis dərəcəsi ilə bitirib Uzaq Şərqə hərbi xidmətə göndərildi — orada Ussuriysk əyaləti, Galenki kəndindəki 15 nömrəli müstəqil komanda və ölçmə kompleksinin şöbəsində mühəndis işlədi.
Çölquşçu
Tarixi
Col Quşçu oyk., mur. Dəvəçi rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Samur-Dəvəçi ovalığındadır. Keçmışdə Aşağı Quşçu da adlanmışdır. Dağ Quşçu toponiminin qarşılığıdır. Oykonim col (düzəngah, Aşağı) və Quşçu (etnotoponim) komponentlərindən düzəlib, "düzənlikdə olan Quşçu kəndi" mənasındadır.
Təhsil
Orta məktəb. Məktəbin təmirə vəziyyəti orta.
Digər məlumatlar
Yolların 2017-ci ilə olan vəziyyəti çox bərbad.
Xəlilli (Şabran)
Tarixi
Dəvəçi rayonunun Col Quşçu inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi düzənlikdədir. Yaşayış məntəqəsi Quba xanı Fətəli xanın (1759-1789) 1781-ci ildə Qarabağdan köçürdüyü xəlilli tayfasına mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 433 nəfər təşkil edir.
1925-ci ildə Bakı neftçilərinin istirahəti (film, 1925)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1925-ci ilin Azərbaycan filmləri 1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Kldistskaro (Tsaxvlisi)
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 197 nəfər idi. 2014-cü ildə 139 nəfər yaşayırdı.
Sürməli qəzası
Sürməli qəzası (rusca:Сурмалинский уезд) Rusiya İmperiyasının Qafqaz canişinliyinin İrəvan quberniyasının vahidi olan qəza. Qəza şimaldan İrəvan və Üçmüəzzin qəzaları, qərbdən Qars oblastı, şərqdən Qacar imperiyası, cənubdan Osmanlı imperiyası ilə həmsərhəd idi. Qəzanın ərazisi əsasən Türkiyə Respublikasının İğdır vilayəti nin ərazisi ilə üst-üstə düşməkdədir. Qəza Rusiya imperiyası dövründə özünün zəngin duz yataqları ilə məşhur idi. Qəzanın inzibati mərkəzi İğdır şəhəri olmuşdur.
Etimologiya
Bölgə adı Sürməli halına bölgəə XVI-XVII əsrlərdə bölgəyə güclü türk axınlarından sonra verildiyi deyilməkdədir.
Rus-Qacar müharibələri
1804-1813 və 1826-1828-ci illərdə olmuş Rus-Qacar müharibələri ndən sonra nahiyənin bəzi kəndləri dağıdılmışdır:
Hacıqaraqaşlı
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Samur-Dəvəçi ovalığında yerləşir.
Molotov-Ribbentrop paktı
Münhen sazişi
Almaniya avtarkik iqtisadi modelə və Britaniya ilə ittifaqın qeyr-mümkünlüyünə görə Sovet İttifaqı ilə yaxınlaşmağa başladı. Bu prosesdə təkcə iqtisadi faktorlar rol oynamasa da, yaxınlaşma prosesinə Almaniyanın Sovet İttifaqından xammal ixrac etmək istəməsi də təkan vermişdi. Hər hansısa müharibə halında gözlənilən Britaniya blokadası Almaniyada bir neçə həyati əhəmiyyətli xammaddənin çatışmamasına səbəb olacaqdı. Münhen sazişindən sonra Alman hərbi təchizatında artan ehtiyyac və Sovet İttifaqının hərbi texnika tələbləri iki ölkə arasında danışıqların başlamasına səbəb oldu. Danışıqlar 1938-ci ilin sonundan 1939-cu ilin martına qədər davam etdi. Üçüncü Sovet Beş İllik Planına görə Sovet İttifaqının yeni sənaye texnikalarına və alətlərinə ehtiyyacı var idi. Almaniyada isə müharibə planlayıcıları hesablamışdılar ki, Sovet xammaddələri olmadan Almaniya müharibəyə girsə fəlakətlə üzləşə bilər.
Avqust danışıqları
19 avqust 1939-cu ildə Alman-Sovet Ticarət müqaviləsi imzalandı. 21 avqustda Sovet İttifaqı başqa səbəblərə görə üç tərəfli danışıqları dayandırdı. Eyni gündə Stalin alman nümayəndəliyindən hücum etməmə paktı ilə birgə Polşanın yarısı (Vistula çayı), Latviya, Estoniya, Finlandiya və Bessarabiyada Sovet nüfuz dairəsini qəbul etmələri barədə gizli protokollarla təminat aldı. Həmin gücə Stalin paktı imzalayacaqlarını və 23 avqustda Ribbentropu qəbul edəcəyini bildirdi.
İlkin işğallar
1 sentyabrda Almaniya qərbdən Polşanı işğal etməyə başladı. İşğalın ilk günlərindən etibarən Almaniya polyakların, yəhudilərin və müharibə əsirlərinin qırğınına başladı. Bu qırğınlar Alman işğalının ilk ayında 30-dan çox bölgə və kənddə baş verdi. Lüftvaffe həmçinin, qaçan mülki şəxslərin yollarda havadan bombalanmasında iştirak etdi. Sovet İttifaqı da bu əməliyyatlar həyata keçirilərkən almanlara bəzi məsələlərdə köməklik göstərirdilər. Məsələn, Minskdəki Sovet radio stansiyasından almanlara siqnal ötürməyə icazə verilmişdi. Bu icazə guya "vacib ayronaytikal təcrübələrə" görə verilmişdi. Hitler Qdanskda elan etmişdi:
Polyak qüvvələri onsuzda onlardan qat-qat güclü olan alman qüvvələri ilə amansızca mübarizə aparırdı. Polyaklar ümidsizcəsinə Varşavanın işğalını gecikdirməyə çalışırdılar. Buna görə də Polşanın şərqinə daxil olan Sovet qoşunları elə bir ciddi müqavimətlə qarşılaşmadılar.