cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Funadu
Əhali
2006-cı il məlumatına əsasən Burunidə 1599 nəfər yaşayır : 48 % kişi və 52 % qadın.
Jorj Perek
Həyatı
Jorj Perek 7 mart 1936-cı ildə Parisdə anadan olmuşdu.
Ayova
Ayova — Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi De-Moyn şəhəridir.
Mədəni iqtisadiyyat
Kültürəl İqtisadiyyat — İqtisadiyyatın Mədəniyyətin iqtisadi nəticələrlə əlaqəsini öyrənən bir qoludur. Programmatik məsələlər mədəniyyətin iqtisadi nəticələrə nə qədər təsir etdiyini və qurumlarla onun əlaqəsinin nə olduğunu daxil edir.
Aydaho
Aydaho — Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Boyze şəhəridir. Ölkənin şimal-qərbində yerləşir. Aydaho, bir-birinə bənzəməyən iki coğrafi hissəyə ayrılır. Bir qismi qayalıq dağlara bağlanan və tortul dağ zəncirləri 3500 metrə çatan yüksəlmiş batolit əhatə edən orta və şimal seqmenti və digər bir qismi Snake düzənliyinin meydana gətirdiyi cənub seqmentidir. Bu yarı quraq düzənliklərdə məşhur üsullarla qoyun yetişdiriciliyinə əlverişli bir miskotu çölü uzanar. Burada sulu əkinçilik edilə bilər. Güllə, Sink, Gümüş yataqları Coeur dalana yaxınlarında işlədilməkdədir. Əyalətdə əhəmiyyətli meşə qaynaqları mövcuddur. Ümumiyyətlə əhali Snake düzənliyində və mədən yataqlarında toplanmışdır.
Tarixi
4 mart 1863-cü ildə ABŞ prezidenti Abraham Linkoln Aydahonun ABŞ ərazisinə qəbul edilməsi haqqında sərəncam imzaladı. Tezliklə Aydahoda mormonlarla və onların rəqibləri arasında siyasi qarşıdurma gücləndi. Bununla əlaqədar 1886–1887-ci illərdə Aydaho Vaşinqton və Nevada ştatları arasında bölünmək təhlükəsi ilə qarşılaşmışdı, lakin prezident Qrover Klivlend buna icazə vermədi. Münaqişənin həlli çərçivəsində ştatda ilk universitet olan Aydaho Universiteti açıldı. ABŞ tərkibində olduğu dövrdə Aydahonun əhalisi sürətlə artdı. Əhali sayı 1870-ci ildə 17 804 nəfərdən 1890-cı ildə 88 548 nəfərə kimi artdı. Bundan başqa Aydahoda dəmiryolu, telefon və teleqraf xətləri çəkildi.
1890-cı ildə Aydaho ABŞ ştatı statusunu alaraq 43-cü ştata çevrildi. Gənc ştatın mövcudluğunun ilk illəri mədənçilərin kütləvi tətilləri ilə müşayiət olundu. Ştat qubernatoru Frenk Stünenberq hətta bir dəfə buna görə ştata qoşun yeridilməsi tələbi ilə hökumətə müraciət etməli olmuşdu. Daha sonra qubernator evində bombalı hücum nəticəsində öldürülmüşdü. XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəllərində ştatda mütərəqqi siyasət yeridilirdi. Belə ki, 1896 və 1916-cı illərdə hələ federal səviyyədə qəbul edilməmişdən qabaq, Aydahoda qadınlara seçkilərədə iştirak etmək hüququ verilmişdi və spirtli içkilərə qarşı qanun yeridilmişdi. Ştatın kənd təsərrüfatı 1929-cu il krizisində çox ciddi ziyan görmüşdü.
Coğrafiyası
Aydahoda bir neçə gəmiçiliyə yararlı çay axır, onların ən böyüyü Sneyk çayıdır. Aydahonun Sakit okean ilə heç bir birbaşa əlaqəsi yoxdur. Ştat ərazisində təxminən 2000 göl vardır, onların ən böyüyü ərazisi 466 km² olan Pand-Orey gölüdür. Aydahonun ən hündür nöqtəsi Bora Pik dağıdır (3859 m).
Luzuinyalı Qay
Luzuinyalı Qay — Qüds krallığının kralı.
Cahangir Rüstəmov (polkovnik)
Həyatı
Cahangir Rüstəmov Qarabağ müharibəsi başlayanda yenidən hərbiyə qayıdaraq Azərbaycan Milli ordusunun tərkibində Azərbaycanın ərazi bütovlüyü uğrunda döyüşlərə qatılmışdır. 1992-ci ildə erməni qoşunları Gədəbəy, Tovuz, Qazax zonasına hücumlara başlayanda C. Rüstəmov vətənin peşəkar zabitlərə ehtiyacının olduğunu görüb və yenidən ordu sıralarına qayıdıb. O dövrdə Azərbaycan Milli Ordusunun yaranmasında yaxından iştirak edib. 1992-ci ilin aprel ayında Şəmkir rayonunda yerləşən rus hərbi hava qüvvələri Azərbaycanı tərk edərkən hərbi texnikanın rus hərbçiləri tərəfindən qaçırılmasına, talan edilməsinə və zərərsizləşdirilməsinə imkan verməmiş, 11 ədəd "SU-24″və "MİQ-25″ müasir qırıcı təyyarələr, 3 ədəd "İL-76″ ağır yük təyyarələri, 1 ədəd "Mİ-8″ vertolyotu, külli miqdarda aviatexnika, hərbi silah və sursat müsadirə etmişdir Onun rəhbərliyi ilə sonradan briqadaya çevrilən Gədəbəy özünümüdafiə batalyonu, Şəmkir batalyonu, Daşkəsən batalyonu birləşdirilib, alay yaradılıb. Müdafiə naziri tərəfindən C. Rüstəmov alay komandiri təyin edilmişdir. Bu alay Gədəbəylə Ermənistan arasındakı 223 km-lik sərhəddin müdafiəsinə cavabdeh olmuşdur. Gədəbəyin sərhəd kəndlərinin qorunması bilavasitə C. Rüstəmovun adı ilə bağlıdır.
Rusiya Elmlər Akademiyasının Zoologiya İnstitutunun Zoologiya Muzeyi
thumb|300px|Birinci zal, dəniz məməliləri
İqqi Azaliya
Həyatı və təhsili
O xatırlayırdı, "Anam ağlayırdı, "sadəcə özünü qoru" deyirdi. "Tək başına gedirəm. Mən dəliyəm!" deyə düşünürdüm." Azaliya ABŞ-yə gəldikdən sonra Ümumi Təhsil İnkişafı (GED) diplomunu aldı və altı il müddətində vizasız ölkədə yaşamaq hüququ qazandı, hər üç aydan bir yeniləmək üçün Avstraliyaya qayıdırdı. Azaliya ona beş illik O vizası verilənə — 2013-cü ilin fevral ayına qədər ABŞ-də qeyri-qanuni işlədi. Sonradan İqqi ləqəbini seçdi. Nəhayət 2018-ci ildə ABŞ-nin daimi vətəndaşı kimi təsdiqləndi.
Deportivo La-Korunya FK
Deportivo (La Korunya) — İspaniyanın futbol klubu.
Bayqut (Məlikan)
Bayqut — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Məlikan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qış qarışlayıcısı
Qış qarışlayıcısı- Buğumayaqlılar tipinin Pulcuqluqanadlılar dəstəsinin Qarışlayıcılar fəsiləsinə aid olan növ
Gəncə üsyanı (1920)
Gəncə üsyanı — Sovet işğalına qarşı 1920-ci il mayın 26–31-də Gəncədə baş vermiş xalq üsyanı. Üsyanın məqsədi Azərbaycanı sovet işğalından azad etmək, kommunistlərin özbaşınalığına son qoymaq idi. Bu üsyan XX əsrdə Azərbaycanın işğal edilməsinə qarşı baş vermiş ən böyük və ən çox itkiyə səbəb olmuş üsyandır. Üsyanın təşkilatçıları və istiqamətverici qüvvəsi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusunun zabitləri idi.
Hərbi-siyasi vəziyyət
Sovet Azərbaycanının qərb sərhədlərində Qırmızı Ordu hissələri ilə gürcü ordusu arasında silahlı qarşıdurmalar baş verirdi. 1 maydan etibarən 15 maya qədər hər iki tərəf arasında arasıkəsilməz atışma baş vermişdi. Gürcü ordusu strateji əhəmiyyətli Poylu körpüsünü nəzarət altına almaq eləcə də Gəncə və Zaqatala istiqamətində irəliləmək niyyətində idi. XI Qırmızı Ordunun İnqilabi Hərbi Şurası gələcəkdə bütün Zaqafqaziyanı sovetləşdirməyi təbliğ edirdi. Gürcü kommunistləri 3 mayda uğursuz hakimiyyət çevrilişinə cəhd etdilər. 13 may tarixində Sovet Rusiyası ilə Gürcüstan arasında sülh müqaviləsi bağlandı. Gəncə üsyanı bolşeviklərin Zaqafqaziyadakı vəziyyətini çətinləşdirdiyi üçün gürcü generalı Georgi Kvinitadzeyə inanırdı ki, yalnız onda gürcü ordusu bolşeviklərə məhv etməyə və mütəffiq kimi Azərbaycanın yanındakı öhdəliyi yerinə yetirməyə qadir idi.
Digər qüvvələrin qoşulması
Gəncə erməniləri üsyanın ilk günündən etibarən bolşeviklərin tərəfində durdular. Behbud Şahtaxtinskinin Leninə yazdığı kimi onlar düşünürdülər ki, üsyançılar uğur qazansalar onları da bolşeviklərlə birgə məhv edəcəklər. Qırmızı Ordu əsgərlərinə həm də Yelenendorfdan olan alman kəndlilər də kömək edirdilər. Bununla yanaşı tədqiqatçı jurnalist Xanlar Bayramovun yazdıqlarına əsasən üsyançıların sırasında menşeviklər, ağqvardiyaçılar eləcə də almanlar və gürcülər də var idilər. Beləliklə üsyançıların piyada dəstələrinə polkovnik Krauze, artilleriya dəstələrinə isə denikinçi polkovnik Nikolayev başçılıq edirdi.
Sonrakı günlər
29 may səhər saat 7-də Qırmızı ordunun hissələri hücuma başladılar. 178-ci və 179-cu alaylar şəhərin şimal-qərb istiqamətində hücum edirdilər. Hələ şəhərə daxil olmamış onun ətrafında bolşeviklər üsyançıların müqaviməti ilə rastlaşdılar. Şəhərin şərqindən erməni məhəlləsindən hücum edən qüvvələr isə heç Gəncə çayının o biri tərəfinə adlamağa müvəffəq olmadılar. Şəhərin cənubundan irəliləyən qırmızı süvarilərin qarşısını buradakı bağlarda və üzümlüklərdə mövqe tutmuş üsyançılar saxlamışdılar. Saylarının çox olmasına baxmayaraq bolşeviklər milli qüvvələrin müqavimətini qıra bilmədilər. Bolşeviklərin ilk zərbələrini dəf etdikdən sonra üsyançılar uğurla əks hücuma keçib, 178-ci 179-cu alayları mühasirəyə almağa cəhd etdilər. Mühasirəyə düşməmək üçün bolşeviklərin bu alayları böyük itki verərək geri çəkildilər. Kurışkonun rəhbərliyi ilə 18-ci süvari alayının atlıları şəhərə cənubdan və cənub qərbdən hücum etməli idilər lakin güclü müqavimətə görə bu tapşırığı yerinə yetirə bilməyib böyük itkilərlə geri çəkilirlər. 180-ci atıcı alay da erməni dəstələrinin köməyi ilə şəhərə şərq tərəfdən daxil olmağa çalışsa da bu cəhdin də qarşısı üsyançılar tərəfindən alındı. Bolşeviklər daşan Gəncə çayını keçməyə cəhd etdikləri vaxt pulemyotlardan atəşə tutuldular. Nəticədə onlarla bolşevikin suda boğulması və güllələnməsi ilə itkilər verdilər. Topların, iki pulemyot bölüyünün və partizanların köməyi ilə günün axırına kimi bolşevik qüvvələrinə müqavimət göstərmək mümkün oldu. Döyüşlərin gedişində tabor komandiri kapitan Mirizadə qəhrəmanlıqla şəhid oldu.
Yatırılması
Sovet tarixçisi Treskunovun yazdıqlarına görə Pyotr Kurışko hücumların birində irəli qaçaraq bir neçə süvari üsyançının əhatəsinə düşür. Lakin bu zaman atı çaparaq feldşer qız ona köməyə gəlir və mühasirədən çıxarır. Yelenendorf ərazisində baş verən digər bir döyüşdə isə Kurışko 17-ci dəfə yaralanmasına baxmayaraq (bu dəfə əlindən yaralanmışdır) atı taçanka ilə əvəzləmiş və süvarilərin hərəkətlərinə rəhbərlik etməyə davam etmişdir. 103-cü süvari alayının 1-ci eskadronunun komandiri Savva Protsenko süvari diviziyasının yolunu açarkən döyüşdə həlak olur. Digər tərəfdən isə türkiyəli kommunist Mustafa Sübhinin xatirələrinə görə küçə döyüşlərində bolşeviklərə qarşı hətta qadınlar belə iştirak edirdilər. XI Qırmızı ordunun 1 iyun tarixli əməliyyat xülasəsində göstərilir ki, üsyançıları demək olar ki bir bir hər evə artilleriya atəşi açmaqla məhv edirdilər.
Azərbaycan tarixçisi Tofiq Bağırova görə məhz həbsdə olan bolşeviklərina arxadan hücum etmələri və yeni zirehli qatarların Gəncəyə gəlməyi uğurun bolşeviklərin tərəfinə keçməsinə səbəb olub.
Dövrü mətbuatda
Gəncə üsyanı yatırıldıqdan sonra bu üsyan barədə dövri mətbuatda yalnız informasiya xarakterli qısa xəbərlər dərc edilirdi. Bu hadisələrin ətraflı öyrənilməsinə, şahidlərin ifadələrinin toplanmasına 1937-ci ilin avqustunda başlanır. 1937ci ildə Petrov soyadlı bolşevikin sədrliyi ilə yaradılan xüsusi komissiya Gəncəyə ezam olunur. Həmin heyət "1917–1920-ci illərdə Kirovabadda vətəndaş müharibəsindəki hadisələrin şərhi" adı ilə üsyanın yatırılmasında iştirak etmiş bolşeviklərin xatirələrini toplayır. Komissiyanın Gəncəyə gəlməsinə səbəb Gəncə üsyanının yatırılmasındakı fəaliyyətinə görə bolşeviklərin ilk "Qırmızı bayraq" ordeninə layiq gördüyü Həmid Sultanovun həbs olunması idi.
Ermənilərin rolu
Üsyan başladıqdan sonra Gəncə ətrafındakı Zəylik kəndindən 140, Çardaqlıdan 150–200, Badakənddən 40 erməni bolşevik qüvvələrinə qoşulurlar.
İtkilər
Qırmızı orduya aid mənbələrdə isə başqa göstəricilər qeyd olunub. Burada sovet tərəfdən 808 nəfərin öldürüldüyü və yaralandığı üsyançılar tərəfdən isə 1000 nəfərin öldürüldüyü göstərilir. Tarix elmləri namizədi ejtiyyatda olan polkovnik-leytenant M. Traskunov isə arxiv məlumatlarına əsaslanaraq qırmızı ordu tərəfdən 873 nəfərin ya öldüyü ya da yaralandığını qeyd edir. Rəsmi sovet mənbələrinə görə isə döyüşlərdə Qırmızı Ordunun 920 əsgər və komandiri üsyançıların isə 1000 nəfəri öldürülüb. Bəzi mənbələrə görə isə döyüşlərdə 1500 qırmızı ordu əsgəri və 4000 müsəlman öldürülüb. Andranik Qalustyan isə arxiv məlumatlarına əsaslanaraq qeyd edir ki sovet tərəfinin itkiləri 3000 nəfər, üsyançıların itkiləri isə bundan iki dəfə çoxdur. Rəsulzadə tərəfindən göstərilən rəqəmlərə əsasən isə qırmızı ordunun 8000 nəfər əsgər, müsəlmanların isə 15 min nəfər itkisi olub.
Şanxay Jiao Tonq Universiteti
Xarici əlaqələri
Liman Şəhərlərinin Universitet Liqasının üvüdür. "Universitas 21" adlı beynəlxalq elmi-tədqiqat assosiasiyasına daxildir.
Achillea schischkinii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qısaqanadlılar
Qısaqanadlılar (Necydalis) — Uzunbığlar fəsiləsinə aid böcək cinsi. Bu cinsə daxil böcəkləri qısa qanadlara malik olurlar. Üstəlik qanadlarının üzərində sərt qoruyucu qanadları yoxdur. Onlar öz gorünüşləri ilə daha çox arını xatırladırlar.
Marşal itburnusu
Bitdiyi yеr
Aşağı dağ qurşağından orta dağ qurşağına qədər açıq işıqlı yerlərdə daşlıqayalı quru yamaclarda yayılmışdır.
Çikaqo sosiologiya məktəbi
thumb|274x274px Çikaqo məktəbi — ABŞ sosiologiyasında XX əsrin 20-ci illərində formalaşmış istiqamət.
Klamansan
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 91 yaşında (15-64 yaş arasında) 60 nəfər iqtisadi fəal, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 65.9%, 1999-cu ildə 71.6%). Fəal olan 60 nəfərdən 55 nəfər (29 kişi və 26 qadın), 5 nəfər işsiz (3 kişi və 2 qadın) idi. 31 hərəkətsiz 7 nəfər şagird və ya tələbə, 7 nəfər təqaüdçü, 17 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Bulbofillium cinsinə aid növlər
B
[[SS 4 (*
O
{{SS|4| Bulbofillium cinsinə aid növlər/P-X {{Birləpəli-qaralama}}
Alaşəhər döyüşü
Arxa plan
Teodoros Laskaris Aleksiosun qızı Anna ilə evli olduğu üçün eyni zamanda kürəkəni olmasına rəğmən, Aleksios yaxın əlaqələrinin olduğu Səlcuqlu sultanı I Qiyasəddin Keyxosrov (1192-1196, 1205-1211) yardımını almağa qərar verdi.Aleksios ikincisinin sürgünü zamanı İstanbula sığınmışdı və Georgios Akropolitis ikisinin 1203-də İstanbuldan birlikdə qaçdığını iddia edir.
Döyüş
Qreqoriasa görə, Laskaris sürətlə yaxınlaşaraq türkləri gözlənilmədən yaxalamağı məqsədləyirdi, ancaq Akropolitis İznik hökmdarının Keyxosrovun bərabərindəki elçisini çatmasını hökmdarına bildirməsi üçün göndərdiyini deyir. Sultan sonda mühasirəni tərk etdi və döyüş üçün qüvvələrini topladı. Türkləri vadinin darlığı məhdudlaşdırdı və tam güclərini, xüsusilə süvarilərini istifadə edə bilmədilər. Buna görə də, Sultan İznik hücumunu gözləməyə qərar verdi. İznik ordusu türklərə yaxınlaşarkən, Laskarisin latın muzdlu əsgər süvarisi türk mərkəzində tələsik hücum başlatdı. Cəngavərlər xəttləri boyunca irəlilədikdən sonra geri çəkilin, təkrar arxadan hücum etdikcə, xüsusilə yüngül silahlı oxçular və atıcılar olmaqla, türklərə bir xeyli ziyan verdilər. Ancaq Keyxosrov qısa müddət sonra əsgərləri arasındakı nizamsızlığı düzəltməyə qadır oldu, qəfil latın hücumu ilə sarsılan üstün saydakı qüvvələrini latınları çevrələmək və məhv etmək üçün istifadə etdi. Daha sonra, türklər itki vermiş, geri çəkilməyə və parçalanmağa başlayan İznik ordusunun geri qalanını qovdular. Qaynaqların bildirdiyinə görə, bu qələbə anında Səlcuqlu sultanı hücum edən türk birlikləri qarşısında çətinlk çəkən Laskarisi axtarmış və tapdığı zaman başına toppuzla zərbə vurmuşdur. Beləcə, imperator atdan yıxılmışdır. Keyxosrov Laskarisi daşıması üçün məiyyətindəkilərə əmr etdi. Laskaris soyuqqanlı formada Keyxosrovun atının arxa ayağına vurdu. Sultan yerə yıxıldı və başı kəsildı. Sultanın başı nizəyə keçildi vı ordusunun görməsi üçün yuxarı doğru tutuldu. Türklərdə həyəcan yaradıb, geri çəkilmələrinə səbəb oldu. Ölümcül zərbəni kimin vurduğu məlum deyildir: Honiatis və Qreqorias bu işi Kaskarisə, İbn Bibi isə bilinməyən frank muzdlu əsgərə bağladı. Akropolitis nə imperatorun, nə də məiyyətindəkilərin bunu kimin etdiyini görmədiyini deyərkən, Pelagoniyalı Qreqorias Laskaris deyil, Keyxosrovun əvvəlcə atdan yıxıldığını və imperatorun məiyyətindən birinin onun başını kəsdiyini ddia edir. Türklər sürətlə geri çəkildilər, lakin İznik ordusu o qədər çox tükənmişdi ki, onları təqib edə bilmədi.
Nəticəsi
Antioxiya ad Maeandrumdakı zəfəri Laskarisə önəmli prestij verdi və Aleksiosun ələ keçirilməsi onun hakimiyyəti altındakı daxili müxalifəti də sonlandırdı. Döyüş səlcuqlular və bizanslılar arasındakı son böyük qarşılaşma idi. Nəhayətində, səlcuqlular bütün Kiçik Asiyanı ala bilmədilər. Bunun birlikdə, İznik imperiyası güclənsə və səlcuqlular zəifləsə də, Osmanlı liderliyində türklər sonda 100 ildən bir az çox müddət sonra Kiçik Asiyanın hamısını fəth edəcəklərdi.
Qala Arxeoloji-Etnoqrafik Muzey Kompleksi
Haqqında
Muzeydə İnformasiya Mərkəzi yaradılmış, karvansara-restoran fəaliyyətə başlamışdır. Turistlər və qonaqlar İnformasiya Mərkəzindən qoruqdakı muzeylər barədə ətraflı məlumat ala, elektrik avtobusları və velosipedləri icarəyə götürə bilər. Muzey daxilinə müxtəlif dillərdə ekskursiyalar təşkil olunur: Azərbaycan, Rus, İngilis, Alman və Fransız. Muzey-kompleksində fiziki qüsurlu insanların hərəkəti üçün şərait yaradılmış, 35000 kvadratmetrlik parkinq sahəsi, elektrikli nəqliyyat vasitələri üçün qaraj quraşdırılıb. Muzeyin ərazisi 1.5 ha-dır.
Yamacların çəkilməsi
Yamacların çə­kilməsi –  yamacların geri çə­kilməsi, yerdəyişməsi. Bu proses yamacları təşkil edən süxurların əsasən fiziki aşınma nəticəsində aşınmış materialların  yamacların ətəklərindən nəql edilməsi sayə­sində baş verir. Bu proses arid  və semiarid  iqlim şəraitində  yerləşən vilayətlərdə kəskin gedir.
Böyükağa Mirzəzadə
Böyükağa Məşədi oğlu Mirzəzadə — boyakar, teatr rəssamı, Azərbaycan SSR xalq rəssamı (1967).
Amartya Sen
1998 ilə 2004 illərdə Kembric Universitetinə bağlı Triniti Kollecinin başına keçərək, Oksbric Kolleclərindən birınin başına keçən ilk asiyalı olmuşdur. İndi də Amartya Sen Harvard Universitetində fəlsəfə və iqtisadiyyat professorudur. Amartya Senin kitabları otuzdan çox dilə tərcümə edilmişdir.
Achillea seidlii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lener Dominqes
2008-ci ildə CPA şahmat turnirinin və 43-cü Kapablankanın xatirə turnirinin qalibidir. Eyni ildə Biel-də keçirilən turniri Evgeny Alekseyev ilə birinci yerdə bitirdi (amma taybreykdə ona uduzmuşdu). Həmin turnirdə dünya çempionu Maqnus Karlsen də iştirak edirdi. 2008-ci ilin 8 noyabrında Qazaxıstanın Almatı şəhərində keçirilən Dünya Blitz Çempionatında 15 oyundan 11.5 xal qazandı. Oyunda Vasili İvançuk, Pyotr Svidler, Aleksandr Qrişçuk və digər yüksək reytinqli qrosmeysterlər iştirak edirdi. 2013-cü ilin iyununda ilk dəfə Thessaloniki-də 12 elit oyunçunun iştirak etdiyi Fide Qran Prinin qalibi oldu. Oyunçular arasında Fabiano Kariana, Veselin Topalov və Aleksandr Qrişçuk vardı.
Gülbala Əliyev
Gülbala Ağabala oğlu Əliyev — SSRİ-nin fəxri neftçisi, SSRİ neftçıxarma sənayesinin veteranı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948), Azərbaycan SSR neft ustası (1940).
Achillea sieheana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağdaş Özəl Türk Liseyi
Mehriban, qədirbilən ağdaşlılar məktəbə hər cür qayğı göstərdilər. 1993-cü ilin noyabr ayında 3 sinif və 6 müəllimlə fəaliyyətə başlayan lisey kollektivinin fədakarlığı öz bəhrəsini verdi: növbəti tədris ilində şagirdlərin sayı 130-a çatdı.
Reqaliya
Reqaliya — monarxiya simvolu olan əşyaları göstərmək üçün işlədilən ifadə.
Sakis Ruvas
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təkrar Yunanıstanı təmsil etdi. Yarımfinalda 110 xal toplayaraq 4-cü oldu və finala keçdi. Finalda isə 120 xal toplayaraq 7-ci oldu.
Brahiozavr
Kinoda
Stiven Spilberqin "Yura dövrünün parkı" filmində Brahiozavr cəmi bir necə epizodda görünür. "Yura dövrünün parkı 3" filmində (Co Constonun rejisorluğu ilə) cəmi bir epizodda görsənir.
Qəmər Məmmədova
Qəmər Məmmədova (tam adı: Qəmər Məlik qızı Məmmədova; 10 sentyabr 1954) — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2000), Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi (2013).
Qovuqlu itburnu
Bitdiyi yer
Aşağı dağ qurşağından orta dağ qurşağına qədər açıq işıqlı yerlərdə, daşlı-qayalı quru yamaclarda yayılmışdır.
Elçin Zeynalov (sahibkar)
Elçin Zeynalov Fuad oğlu 1966-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, "İtaldizain Holdinq "in əsas səhmdarlarından biridir. "İtaldizain Holdinq"in uğurlarında böyük rolu olan Elçin Zeynalov həm də Azərbaycan Milli Avarçəkmə Federasiyasının prezidenti kimi bu sahənin inkişafına ciddi töhfələr vermişdir.
Karyera və uğurları
1996-cı ildən bugünə qədər Elçin Zeynalov Italdizain Şirkətlər Qrupunun baş direktoru vəzifəsini icra edir.
9 dekabr 2006-cı ildə Azərbaycan Avarçəkmə Federasiyasının prezidenti seçilib.
Kolmar (Yuxarı Provans Alpları)
INSEE kodu — 04061.
POP3
Seansın vəziyyəti
Klient elektron poçtun vəziyyəti haqda informasiya əldə edir, qəbul edir və pozur.
Protokolun komandaları
[digest] — MD5 alqoritmi ilə hesablanmış, istifadəçinin şifrəsi əlavə olunmuş müvəqqəti nişanın həş-yekunu.
İstifadəçi, pozmaq üçün bilmədən işarələdiyi məlumatları bu komandanı göndərməklə işarələrini götürə bilər.
Amerind dilləri
Amerind dilləri — Kolumböncəsinə qədər Amerika qitəsində danışılan yerli dillər - başda qədim astek, maya, keçua dillərini ehtiva edən böyük dil ailəsi.
İstixana ağqanadlısı
İstixana ağqanadlısı — buğumayaqlılar tipinin bərabərqanadlılar dəstəsinin ağqanadlılar fəsiləsinə aid olan növ.
POP3
Protokolun komandaları
QUIT
Mehman Musayev
Mehman Musayev (tam adı Mehman Musa oğlu Musayev) — professor.
Ürəkvəng monastırı
Memarlıq xüsusiyyətləri
Qala divarları ilə əhatə olunmuş Ürəkvəng monastırı ərazisində bir neçə başqa tikilinin qalıqları da yarımdağılmış vəziyyətdə dövrümüzə çatmışdır.
Bağçılıq
Azərbaycan ədəbiyyatında bağçılıq
Nizami Gəncəvinin əsərlərində nar, badam, püstə, xurma, əncir, portağal və bir sıra meyvə növlərinin tərifı orta əsrlərdə Azərbaycanda meyvəçiliyin geniş intişar tapdığını və meyvə məhsullarının əhalinin məişətində xüsusi yer tutduğunu deməyə əsas verir.
Şirvan Özəl Türk Liseyi
2014-cü ilin iyun ayında, Azərbaycanda bütün digər türk məktəbləri kimi, Şirvan Özəl Türk Liseyi bağlanıb.
Syunik itburnusu
Azərbaycanda yayılması
İsmayıllı rayonunun Şəkəm yaylağı ərazisində rast gəlinir.
Dədə Qorqud Özəl Türk Liseyi
Dədə Qorqud Özəl Türk Liseyi — Bakıda Azərbaycan-Türkiyə özəl liseyi.
Hattin döyüşü
Müharibənin başlaması
4 iyul tarixində sübh vaxtı səlibçilər Səlahəddinin qoşunu tərəfindən qorunan gölün aşağı sahilinə doğru hücuma keçdi. Susuzluqdan nizami pozulmuş qoşun Əyyubi ordusu tərəfindən geri yatırıldı. Səlahəddin düşmənini çıxılmaz vəziyyətdə olduğunu görüb onları təqib etməyə başladı. Məbəd cəngavərləri onlara qarşı qaçan səlibçiləri gördükdə Səlahəddinin qoşunun üzərinə hücum etmək imkanlarından məhrum oldular. Gözlənilməz vəziyyətə düşdükləri üçün səlibçilərin müdafiə xətti qurmağada zamanları qalmadı. Bu an təpənin arxa tərəfindən düşmənə yaxınlaşan Əyubbi süvariləri düşmənlərinin vəziyyətini daha da çətinləşdirdi. Beləliklə tərəflər arasında qızğın müharibə başlamış oldu. Müharibənin gedişində məğlub olacaqlarını anlayan və dini rəhbərlər tərəfindən Səlahəddinə qarşı döyüşməyə məcbur edilmiş Tripoli şahzadəsi III Raymond mühasirəni yarıb qaçmağa cəhd göstərdi. Əyyubilərə qarşı mülayim münasibətləri ilə tanındığı üçün Əyyubi komandalar tərəfindən qaçması şərait yaradıldı və beləliklə III Raymond Tripoliyə qayıtdı. Bununlada döyüşün müqəddaratı həll edilmiş oldu və səlibçilərin məğlubiyyəti rəsmiləşdi. Hattin kəndi ətrafında 150 nəfərlik kiçik qoşunu ilə mühasirədə qalan Qüds krallığının kralı Luzuinyalı Qay əsir götürüldü, əsgərləri isə qılıncdan keçirildi.
Müharibənin nəticələri
Əyyubi ordusu Qüds kralını əsir aldığı kimi krallığa nəzarətidə ələ keçirmişdi. Səlib qoşunun tərkibində olan Akka Kardinalı öldürlüdü və bu din adamının səlibçilərə ruh yüksəkliyi vermək üçün yanında gəzdirdiyi İsa Məsih təsvirli müqəddəs məbəd çarmıxı müsəlmanlar tərəfindən müsadirə edildi. Ələ keçirilən səlibçilərin arasında Qüds krallığının kralı Luzuinyalı Qay, qardaşı II Amalrik, Şatilyonlu Reynald, Montferratlı V Giyom və Redfordlu Cerard kimi soylu səlibçilər vardı. Müharibənini nəticəsində səlibçi qoşunu 17.000 nəfərdən ibarət canlı qüvvəsini itirdiyini tarixi mənbələrində göstərmişdir.
Antistatiklər
Təsiredici qatılığı
ASA-3 aşqarı — alkil salisil turşusunun xrom duzu, birgəpolimer və həlledicidən ibarət üçkoponentli sistemdir. Bu aşqarı Shell firması yaratmışdır. Keçmiş SSRİ-nin alimləri tərəfindən bir komponentli antistatic aşqar – sintetik yağ turşularının xrom duzu, AKOR-1 aşqarı və AP-L34–1 aşqarı yaradılmışdır. Qeyd etmək lazımdır ki, AP-L34–1 aşqarı AMEA-nın həqiqi üzvü V.M.Abbasov tərəfindən işlənib hazırlanmışdır.
Bahəddin Ögəl
Həyatı
Şəmsəddin Günaltay və Afet İnanın oxutduqları Orta Asiya Türk Tarixini əsas alaraq bölümüne davam etmiş; Arxeoloji, Sinoloji və Rusca dərslərini də yardımçı branş alarak, 1944-1945-ci ildə fakültədən məzun olmuşdur. Məzuniyətinden sonra MEB-ə başvurmuş, 30 iyun 1945-ci ildə Ərzurum Litseyi Tarix-Coğrafya müəllimliyinə təyin edilmiş və 31 oktyabr 1947-ci ilə qədər bu vəzifəni aparmışdır. 1947-ci ildə çıxan bir qanundan faydalanarak Prof.Dr. Wolfram Eberhard’ın yanında doktora çalışmasına başlamış; “Uygur Devletinin Kuruluşu” isimli tezini hazırlayarak 1948 yılında doktor ünvanı almış, 1949 yılında G.T.T. kürsüsüne asistan olarak atanmıştır.
Dropa diskləri
Heroqliflərin oxunması
1962-ci ilə qədər disklərin üzərlərindəki heroqlifləri oxumaq mümkün olmadı. Nəhayət, 1962-ci ildə Pekin Universitetinin üzvü Tsum Um Nuy yazıların sirrini aça bildi. O, hər diski mikroskopla nəzərdən keçirdi, hər heroqlifə məna verməyə çalışdı və bunu bacardı. Sözlər aydınlaşdıqca cümlələr də ortaya çıxırdı.
Çaçapoya mədəniyyəti
Tarixi və tapılması
right|350px|thumb|[[Kuelap qalası — içəridən görünüş]] Çaçapoya qəbiləsinə aid şəhərin, təxminən 5 hektarlıq bir sahədə, qayaların oyulmasıyla ortaya çıxarılmış inşalardan təşkil olduğunu açıqladılar.Paçhalama təpəsində tapılan itmiş şəhərin, “Bulut İnsanları” olaraq adlandırılan Çaçapoyaların bəlli izlərini daşıdığı, təxmini 1000 illik keçmişinə rəğmən çox yaxşı durumda olduğu bildirildi. Bölgənin, yamacın meşəlik bir sahəni də əhatə etməsi və şəhərin böyük bölümünün ağacların kölgəsində qalması sayəsində yağmacıların əlindən qurtulduğu, civarda yürüş edən və şəlalə səsini izləyən yerli xalq tərəfindən ortaya çıxarıldığı qeyd edildi. Qayalıq qisimdə qalan tikili divarlarıyla qayalardakı motivlərin bəlli olduğu şəhərdə, keramik parçalarına və qorunmuş məzarlara rastlandığı bildirildi. Arxeoloq Benedikto Perez Goicochea, uçurumun kənar qismində hasar tapıldığını, bunun, bölgədə yaşayan xalqın, olası düşmənlərin yerini təsbit etmək üçün işlənilən bir tikili olduğunun təxmin edildiyini söylədi. İnklərə 1475-ci ildə boyun əyən çaçapoyalar haqqında çox az bilgi var. Çaçapoya qadınlarının gözəllikləriylə ünlü, açıq tənli və uzun boylu, kişilərinin də yaraışıqlı olduqları bildirilir.
Achillea talagonica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Balbas qoyunu
Ümumi məlumat
Naxçıvanda geniş yayılan balbas qoyunu ən iri qoyun hesab edilir. Balbas qoynu da mazıx qoyunu kimi, qonşu ərazilərdə, daha doğrusu, Ermənistan, Türkiyə və İranda da məlumdur. Balbas qoyunları boyca hündür, caydaq olurlar. Rəngi ağ, başında və bəzən ayağında qara ləkələr olur. Bu ləkələr onun görkəminin yaraşığını daha da artırır. Balbas qoyunları buynuzsuz, yunu keyfiyyətli və südü yağlı olur. Qoyunların çəkisi 50 kq-a qədər, qoçlarınkı isə 65 kq-dan artıq olur. Quyruğu 16-20 kq-a qədər olan bu qoyunların yunu da çox, daha doğrusu, 3-4 kq-a qədər olur. Balbas qoyununun yunu toxuculuqda, xüsusilə xalçaçılıqda sənətkarlar tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. 125-135 kq-a qədər süd verən bu qoyun cinsi XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində geniş yayılmışdı.
Əlşəy rayonu
Tarix
Əlşəy rayonu 31 yanvar 1935-ci ildə təşkil edilmişdir.
Tuşet itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Artrit
Etiologiya
ABŞ həkimi Donald Unger 1998-ci ildə oynaqları şaqqıldatmağın artritə səbəb olmadığı sübut edən bir araşdırma nəşr etmişdir. O, 2009-cu ildə bu araşdırmasına görə tibb sahəsində Şnobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Mattias Şvayqhöfer
Şəxsi həyatı
Mattias 2000-ci ildə Berlin şəhərinə köçür, lakin artıq 2009-cu ildə o sevgilisi ilə birgə Brandenburqda yerləşən "Firzaythof" fermasında məskunlaşır. Özəl müsahibələrdə o daha çox Berlin dialektində danışmağı üstün tutur. Mattias 2004-cü ildən 2012-ci ilə qədər rejissor assistenti Anjelika Şrom ilə əlaqədə olub və bu birgə həyatdan cütlüyün bir qızı da var. 2013-cü ilin oktyabr ayında ZDF-Show kanalında yayımlanan "Wetten, dass..?" proqramında Mattias yenidən ata olacağını bildirir. 2012-ci ildən Mattiasın mum fiquru Berlində yerləşən Madam Tüsso muzeyində rəsmən eksponatlar içərisinə daxil olur.
Kozlovski itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Mustafa xan Şamlı
Həyatı
thumb|right|200px|Mustafa xanın Nadir şaha məktubu
Achillea thracica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Komarov itburnusu
Ümumi yayılması
Rusiyada (Dağıstan) təbii halda rast gəlinir.
Himbalar
Tarix
Himbalar, uzun sürən quraqlıq, və iç çatışma yaşamlarını da hüzursuz etmişdir. Alman müstəmləkəsinin soyqırım siyasətində, 1904-cü ildə Lothar von Trotha başçılığında da iç savaş oldu. Bu dönəmdə, bir çox Himba qonşu Anqolaya sığındı. Burada da Portuqaliya müstəmləkə idarəsinin əmrində yağmaçılıq etməyə başladılar. 1920-ci illərdə Namibiyanı yetmiş il boyunca öz idarəsi altına alacaq olan Cənubi Afrika Respublikası Himbalara bir qoruma sahəsi ayırdı.
Byukenen
Byukenen — Liberiyada  şəhər, Grand-Bassa йraflığın  inzibati  mərkəzidir. Əhalisi 35 min nəfərdir (2013). Atlantik okeanı sahilində, ölkə  paytaxtı  Monroviyadan  110 km  aralı  yerləşir. Şəhərin əsas  iqtisadi  istiqaməti  balıq  ovlanması  ilə bağlıdır. Sənayenin digər sahəsi - ağac emalıdır.
Austerlits döyüşü
Tərəflərin qüvvələri və mövqeləri
Rus - Avstriya ordusu(86 min nəfər, 350 top) general Kutuzovun komandanlığı altında Braunaudan Olmüza qədər parlaq marş - manevrdan sonra(1805-ci ilin noyabrın ortası) müdafiə üçün rahat Olşan mövqeyində dayandı. Napoleonun ordusu(73 min nəfər,250 top) Brünnadan(indi Brno) şərqə mövqe tutdu. Kutuzov yardım gələnə qədər fəal hərəkət etmək niyyətində deyildi. Napoleon, müttəfiqləri yardım yetişənədək və Prusiyanın ittifaq tərəfində çıxışına qədər vuruşmaya cəlb edərək, fransız ordusunun zəifliyi barədə şaiyələr yayır, barışıq barədə danışıqlar apararaq, Avstriyanı müharibədən çıxmağa sövq etmək istəyirdi. Orduda olan çar I Aleksandr Kutuzovun niyyətlərinə əks olaraq müttəfiq qüvvələrin hucuma keçməsinə israr edirdi, və faktiki olaraq komandanlığı öz üzərinə götürmüşdü. Avstriyalı qeneral F. Veyroterin hazırladığı hucum planı, Napoleonun pasiv hərəkətlərinə hesablanmışdı. Onun mahiyəti - əsas qüvvələrin cənubdan qəliz yandan alma hərəkəti ilə franszı ordusu ilə Vyananın arasını kəsmək və onun Brünnaa yanında darmadağın etmək. Plana uyğun olaraq rus - avstriyalı ordusu beş sütunla Austerlitsa marş etdi. Müttəfiqlərin ləng tərpənməsi Napoleona vaxt qazandırdı. Rəqibin niyyətini bilərək, o müttəfiq qoşunların əsas qüvvələrinin cinahına və arxasına çıxmaq və onları Prazen yüksəkliklərindən cənubda darmadağın etmək istəyirdi. Fransız ordusunun 3/2(Sult, Bernadot və Müratın korpusları) Brünna yolundan cənubda cəmləşdirilmişdi və Qoldbax çayından keçirilmişdi.
İman Mütləq
Həyatı
Mütləq Səudiyyə Ərəbistanında anadan olub. Atası vəfat edəndə onun 6 yaşı var idi, anası onun təlim tərbiyəsi ilə məşğul olmuşdur. Ailəsinin Səudiyyə kral ailəsi ilə sıx münasibətlərinin olmasına baxmayaraq, Mütləq var gücü ilə ərəblərin tipik kişi ictimai həyatına qoşulmağa cəhd etmişdir. 14 yaşı olanda təhsilinə dəstək olmaq məqsədi ilə toxuduğu əşyaları məktəbdə satırdı.
Stiv Cobs
Uşaqlıq illəri
Stiv və Mona ilk dəfə 1986-cı ildə görüşürlər və o vaxtdan yaxın münasibətləri olur. S.Jobs vaxtaşırı Manhettenə öz doğma anasının yanına gedir və hətta onu bir neçə dəfə öz tədbirlərinə də dəvət edib. Atası Jandali iddia edir ki, o oğlunu heç zaman övladlığa vermək istəmirdi, ancaq qızın valideynləri qızlarının suriyalı ilə əlaqələrini bəyənmirdilər. Jandalinin cəhdlərinə baxmayaraq Stiv heç zaman doğma atası ilə görüşmək istəməyib.
Apple dövrü
thumb|Macvorld konfransı 1976-cı ildə Cobs, Voznyak və Ronald Ueyn Apple şirkətini təsis etdilər. Cobs uzun illərin dostu olduğu Voznyaka kompüterlərin yığımı və satışına cəlb edə bildi. Şirkət genişləndikcə dostlar təcrübəli menecerlər axtarmağa başladılar.
1978-ci ildə Apple Maykl Skottu National Semiconductordan öz şirkətlərinə baş direktor kimi cəlb edə bildilər. 1983-ci ildə Cobs, Pepsi-Cola şirkətindən Con Skallini Apple şirkətinə rəhbər dəvət edərək demişdi: "Ömrünün sonuna qədər yalnız şəkərli su satmaq istəyirsiz yoxsa mənimlə birlikdə dünyanı dəyişəcəksiz?". O dövrdə Apple prezidenti Maykl Markkula vəzifəsindən getmək istədi. O hesab edirdi ki, Cobsun yeni modellər üçün şəxsi intizamı və enerjisi çatmır.
Stiv Cobs 2005-ci ildə Stenford Universitetində bildirir ki, onun o dövrdə Apple şirkətindən getməsi çox düzgün addım idi. "Uğurlu insan dövrü yüngül beyin dövrü ilə əvəz edilmişdi. getməklə mən azad oldum və yenidən məhsuldar fəaliyyət dövrünə daxil oldum. əgər məni Appledən azad etməsəydilər digər uğurlar olmayacaqdı.
I İslam Gəray
Ancaq bir il sonra yenidən ayaqlanan İslam Gəray 3 il davam edən taxt mübarizəsinin ardından məğlub oldu və noqaylara sığındı. Ancaq gedən döyüşlərin birində ələ keçirilərək edam olundu.
Achillea tuzsonii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Elçin Sangu
Bioqrafiyası
Çərkəz əslli olan Elçin Sangu, 1985-ci ilin Avqust ayının 13-də Türkiyənin İzmir ilində anadan olmuşdur. Sangu, universitet təhsilini Mersin Universitetinin Opera bölməsində tamamlamışdır. Sangu, Səhnə Tozu Teatrı-da aktyorluq təhsili aldıqdan sonra seriallarda aktyorluq etməyə başlamışdır. İlk olaraq 2011-ci ildə Elə Bir Keçər Zaman Ki adlı serialda Jale obrazı ilə tanınmışdır. Ardından 2012-ci ildə Aşk Kaç Beden Giyer adlı serialda Nehir obrazını canlandırmışdır. Daha sonra Bir Eşq Hikayəsi, Qurd Seyid və Şura və Sevdam Alabora seriallarında rol almışdır. 2015-ci ildə, Star TV-də nəşr olunan, baş rollarını Barış Arduç ilə birlikdə paylaşdığı Kirayə Eşq adlı serialda Defne obrazını canlandırmışdır.
Atropatan itburnusu
Statusu
Azərbaycanın nadir bitkisidir. VU D2.
Quba Özəl Türk Liseyi
Lisey fəaliyyətə Quba şəhəri 2 saylı orta məktəbinin bir küncündə başlamışdır. Bu günədək məktəbin məzunlarının 98 %-i elə ilk cəhddə istədikləri ali məktəbə qəbul olunmuşlar. Bu səbəbdən yeni lisey binasının inşası məsələsi gündəmə gəlmiş və bu istiqamətdə işlər başlanmışdır. Yeni bina istifadəyə verilmişdir.
Səməni halvası
Hazırlanma texnologiyası
Bu prosesin sonunda xeyli miqdarda özündən rişə vermiş buğda alınacaq. Nəzərə almaq lazımdır ki, halvanın keyfiyyətli olması üçün rişələrin göyərməsinə imkan vermək lazım deyil. Lap sonda rişələnmiş buğdalar bir də yuyulur və ət maşınında çəkilir. Klassik variantda, yəni keçmişdə aydın məsələdir ki, onları ət maşınında çəkməyiblər, taxtadan olan tabaqlarda buğdanı əzib südünü çıxarıb istifadə edərmişlər. İndi rahatlıq üçün ət maşınıda çəkilir. Ət maşınında çəkilmiş kütləni tənzif vasitəsilə sıxıb suyunu alırlar. Məhz bu kütlə səməni halvasının bişirilməsində istifadə edilir.
Halva hazır olduqdan sonra ona doşab, bir qədər xırdalanmış qoz ləpəsi və müxtəlif ədviyyələr vurulur. Deyirlər ki, səməni və ya İsfahan halvasına bütün ədviyyələrdən bir qədər vurmaq lazımdır. Vurulması vacib olan ədviyyələr bunlardır: mixək, darçın, zəncəfil, qara istiot, sarıkök, zirə, cirə, razyana. Əl altda olan başqa ədviyyələrdən də qatmaq olar. Məsələn, cöhüz, qara çörəkotu, keşniş tumu və s. Maraqlıdır ki, bütün ədviyyələrin qatılması təklif olunsa da, səməni halvasına zəfəranın qatılması məsləhət bilinmir. Ola bilər ki, bu, zəfəranın başqa ədviyyələri sevməməsi və əsasən təklikdə yeməklərə qatılması ilə bağlıdır.
Bütün qarışıqlar halvaya qıtılandan sonra onu qoğal formasına salıb açıq yerə sərirlər. Ortasına də bəzək üçün qoz ləpəsi düzürlər. Səməni halvası artıq hazırdır.
Orta əsr Ağsu şəhəri Arxeoloji Turizm Kompleksi
Orta əsr Ağsu şəhəri Arxeoloji Turizm Kompleksi — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun Ülgüc kəndi ərazisində yerləşən örtülü arxeoloji turizm kompleksi.
IX Konstantin Monomax
Bizans imperiyası IX Konstantinin hakimiyyəti dövründə Kiyev ruslar ı və Səlcuq türkləri ilə müharibə aparmışdır. Onun ölümündən bir il əvvəl Avropa dakı xristianlıq Şərqi pravoslav kilsəsi və Roma-Katolik kilsəsi nin yaranması ilə iki yerə bölünmüşdür.
Ağciyər iltihabı
Krupoz, ocaqlı, intersisial və s. formaları var. Krupoz pnevmoniya kəskin ağciyər xəstəliyidir, bakterial pnevmoniyaların ən təhlükəlisidir. Krupoz pnevmoniyada ağciyərin bir, bəzən də bir neçə payında patoloji dəyişiklik olur; xəstəliyi, əsasən, pnevmokoklar törədir. Xəstəlik başağrısı, yüksək hərarət (39—40°S), quru və bəlğəmli öskürəklə başlayır, döş qəfəsi sancır (öskürdükdə və dərin nəfəs aldıqda artır). Xəstəliyin ikinci günündən başlayaraq selikli bəlğəm ifraz olunur. Sonralar qan qarışdığından bəlğəm pas rəngi alır. İlk günlər xəstənin yanaqları qızarır, dodağı, burnunun ucu, bəzən boyun və qulağı uçuqlayır; nəbzi dəqiqədə 100—120 vurur, arterial təzyiqi aşağı düşür. Yuxusu çəkilir, dilinin üstü quru ərplə örtülür, sayıqlama, iştahasızlıq, ürəkbulanma və qusma müşahidə olunur. Qanda leykositlərin sayı artır, eritrositlərin çökmə reaksiyası sürətlənir; sidiyin miqdarı azalır, xüsusi çəkisi isə artır. Krupoz pnevmoniyada bəzi ağırlaşmalar (məsələn, plevranın quru və ya eksudatlı iltihabı, ağciyərin irinləməsi, kollaps, ürək çatışmazlığı və s.) müşahidə oluna bilər.
Broteror itburnusu
Arealı
Rusiya (Dağıstan), Şimali Osetiyada təbii halda yayılmışdır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Xüsusi mühafizə tədbiri görülməyib.
Vüqar Bayramov
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2010-cu ildə İordaniyada Kral İslam Strateji Araşdırmalar Mərkəzi (RISSC) Vüqar Bayramovu dünyanın ən nüfuzlu 500 müsəlmanından biri elan edib.
Sphaerolecanium prunastri
Həyat tərzi
Ağaclar çiçəkləməyə başladıqda onlar qış yuxusundan oyanaraq bitkinin şirəsi ilə qidalanmağa başlayırlar. May ayında erkək fərdlər görünürlər. Bu müddətdə mayalanma baş verir. Bir ay müddətində dişi fərd yumurta qoymağa başlayır. Sonra yumurtalardan sürfələr çıxır. Avqust ayında, ikinci yaş sürfələrə rast gəlinir ki, onlar da qışlayırlar. Sürfələr yarpaqlara keçmir, budaqlara yapışırlar. 3000-dək yumurta qoymağa malikdirlər. İldə bir nəsil verir.
Yayılması
İlk dəfə 1931-ci ildə A.D.Arxangelskaya və P. Arxangelski tərəfindən qeydə alınmışdır. Karantin növ hesab olunur. Rusiya Federasiyasında, Moldovada, Ukraynada, Qafqazda, Özbəkistanda, Türkiyədə və İranda geniş yayılmışdır.
İnformasiya axtarışı
Sorğular əsasında axtarış
Seçmə rejimində informasiya axtarışında, reqlament tipli sorğulardan istifadə olunur. Burada istifadəçilərin tələbləri əsasında informasiya axtarışı müəyyən olunmuş vaxtlar arasında aparılır. Belə halda informasiya axtarışı yalnız İB daxil edilmiş yeni sənədlər üzərində aparılır. Dialoq rejimində informasiya axtarışında birdəfəlik sorğulardan istifadə olunur və sorğular müəyyən təhlildən sonra maşına klaviaturanın köməyilə daxil edilir, sonra bütün İB üzrə axtarış aparılır. Sistemdə informasiya axtarışının tapılmış nəticələri abunəçilərin rəyindən asılı olaraq ya çap və ya displey qurğusuna çıxarılır. Sənədli və faktoqrafík informasiya sistemlərində, informasiya axtarışında müxtəlif axtarış metodlarından istifadə edilir. Onlardan açarsız və açarlı axtarış üsullarını göstərmək olar.
Birbaşa axtarış üsulu yazılara onların fiziki ünvanları vasitəsilə müraciət etməyə əsaslanır. Həmin ünvan ya bilavasitə sorğuda verilir, ya da ki, açarın ünvana çevrilməsi vasitəsilə təyin edilir. Birbaşa axtarış üsulu yalnız ünvanalaşdırıla bilən daşıyıcılar üçün (əməli yaddaş, maqnit disk yaddaşı və s.) mümkündür. Açarsız axtarış iki üsulla aparıla bilər:
Əgər biz SAS-ın və SOAS-ın üst-üstə düşmələrini faiz hesabı ilə P işarə etsək R = (100 * С) / P
Kafkas İlköğretim Okulu
Kafkas İlköğretim Okulu — Azərbaycanda yaşayan Türkiyə vətəndaşlarının uşaqları üçün təhsil müəssisəsi.
Döşüdişli uzunbığ
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Yaşlı enliyarpaq ağacların qırılması məhdudlaşdırılmalı və çürüməkdə olan kötüklər böcəyin yaşadığı ərazilərdə saxlanmalıdır. Onun sayi və yayılma arealı barədə yeni məlumatların əldə edilməsi üçün hər il yasayis ərazilərinə monitorinqlər təşkil edilməlidir.
Esperanto Akademiyası
Üzvlər
Üzvlər doqquz il ərzində həmkarları tərəfindən seçilir. Seçkilər hər üç ildən bir keçirilir. 2016-cı ilin Fevral ayında son seçkiləri taxıban, Esperanto Akademiyası  aşağıdakı üzvlərdən ibarətdir ibarətdir: Köhnə üzvlər arasında Qaston Varinqiyen, Rüdiqer Eiçholz, Yorc Kamaço, Viktor Sadler, Mişel Duk-Qoninaz və Vilyam Auldu (1979-cu və 1983-cü illər arasında Akademiyanın prezidenti) var.
Layiş rayonu
Sosial sfera
Rayonda 34 məktəb və 31 kitabxana var.
Skif incəsənəti
Tarixi
Son tunc dövründə Cənubi Sibirdə Karasuq (e.ə. XIV-VIII əsrlər) arxeoloji mədəniyyəti çiçəkləndi. Bu dövrdə insanlar atdan nəqliyyat vasitəsi kimi istifadə etməyə başladılar. Bu mədəniyyətin xarakterik cəhəti metallurgiyanın inkişafıdır. Altayda bu mədəniyyəti Yeniseyin orta axarı boyu yayılmış və yeddi əsrə qədər davam etmiş Taqar mədəniyyəti əvəz etdi. Onun xarakterik cəhəti kurqanların tikintisi və “skif heyvan üslubu”dur. Tuva ərazisində Arjan şah və Pazırık kurqanları maraq doğurur. Sonuncu 2490 il bundan əvvəl tikilib. Buradan türk xaqanının cəsədi bükülmüş qədim xalça (1,82- 2 m) tapılıb. Altay və Tuvanın e.ə. VII-III əsrlər arxeoloji mədəniyyətləri tarixşünaslıqda “Altayın skif dövrü” adlanır. Mayemir (e.ə. VII-VI əsrlər) və Pazırık (e.ə. V-III əsrlər) arxeoloji dövrləri bura aiddir. Arjan şah (1971-1974) və Pazırık kurqanlarında arxeoloji qazıntıları M.P.Qryaznov aparıb. Pazırık mədəniyyətinə “skif heyvan üslubu” xarakterikdir. M.İ.Artomonov bu üslubun mənşəyi barədə yazır: “Bu üslub yayıldığı ərazidə, Minusin çökəkliyi istisna olmaqla, heç bir sələfə malik deyil. Bu, o demək deyil ki, Cənubi Sibirin və Şərqi Avropanın Skif dövrünə qədərki barbar tayfaları təsviri incəsənətlə tanış deyildilər. Onlarda incəsənətin rüşeymi mövcud idi. Bunu saxsı qabların üzərindəki həndəsi naxışlar, neolit və tunc dövrlərinin mədəniyyətlərindəki təsviri əsərlər sübut edir. Onlara içərisində heyvan təsvirləri üstün yer tutan forma və süjetlər xasdır. Stilistik baxımdan bu təsvirlər skif dövrünün incəsənəti ilə bağlı deyil, onlar Dunaydan Yeniseyədək çöl xəttində Avrasiyanın neolit və tunc dövrü incəsənəti ilə stilistik oxşarlığı olmayan skif-sibir heyvan stilini yaratmayıblar və yarada bilməzdilər. Yalnız Minusun çökəkliyində son tunc dövrünə aid Karasuq mədəniyyəti abidələrində skif dövrünün heyvan obrazlarına yaxın olan təsvirlər vardır.”
Skif kurqanlarından çoxlu incəsənət nümunələri tapılmışdır. “Skif-Sibir” incəsənət nümunələri hesab edilən “heyvani üslubda” hazırlanmış fiqurları, rəsmləri, daşdan yonulmuş insan heykəlləri bu baxımdan daha çox maraqlıdır. Qara dəniz sahillərində yaşayan skiflərin mədəniyyətlərində yunanların təsiri duyulur.
Alekseyenko itburnusu
Bioloji xüsusiyyətləri
Alekseyenko itburnu təbiətdə 110-150 sm hündürlüyü olan коldur. Qopartiкаnlаrı oraqvarıdır və tüklərlə örtülmüşdür. Yаrpаqlаrı yumurtаvаrı və yа ellipsşəкillidir. Yarpaqların uzunluğu 5-7 sm və 6-7 ədəd yarpaqcıqdan ibarətdir. Yarpaqcıqlar hər iki tərəfdən tüklərlə örtülüdür. Çiçəкləri azdır və qalxanvarı çiçək qrupunda toplanmışdır. Kasayarpaqları çiçəkləmədən sonra aşağıya doğru əyilir. Mеyvəsi uzunsоv оlub, qopartikanları var. İyun аyındа çiçəк аçır.
Korbyer (Yuxarı Provans Alpları)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 607 nəfər (15-64 yaş arasında) 456 nəfər iqtisadi cəhətdən, 151 fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 75.1%, 1999-cu ildə 71.4%) idi. Fəal 456 nəfərdən 417 nəfər (227 kişi və 190 qadın) işləyir, 39 nəfər işsizdir (15 kişi və 24 qadın). 151 hərəkətsiz şəxs arasında 44 nəfər şagird və ya tələbə, 69 nəfər təqaüdçü, 38 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Yusuf Reza Gilani
Həyatı
1952-ci il iyun ayının 9-da Kəraçidə anadan olmuşdur. Atası Ələmdar Hüseyn Gilani 50-ci illərdə parlamentin üzvü və əyalət naziri olmuşdur. Y. R. Gilani Pəncab Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. 1978-ci ildə Pakistan Müsəlman Liqasının üzvü olmuşdur. 1980-ci ildən siyasi fəaliyyətə başlamışdır. General Ziya Ül Həqqin (1977–1988) zamanında federal nazir olmuşdur. 1988-ci ildə Pakistan Xalq Partiyasının sıralarına daxil olmuşdur. 1988–1990-cı illərdə – Səhiyyə naziri olmuşdur. 1993–1996-cı illərdə – Parlamentin spikeri olmuşdur. 2001-ci ildə korrupsiyada ittiham olunaraq 10 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. 2006-cı ilin oktyabrında – Xaminə buraxılmışdır. 2008-ci il mart ayının 24-də – Pakistan İslam Respublikasının Baş Naziri vəzifəsinə seçilmişdir.
Aleksandr Zasepin
Aleksandr Sergeyeviç Zasepin — tanınmış rus və sovet kino bəstəkarı, Rusiyanın xalq artisti (2003).
Soviç ilankölgəsi
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik bitkidir.Bitkinin hündürlüyü 50 sm-dir. Kökətrafı yarpaqları üçküncdür, üçər bölümlüdür, son ayları lansetvari və ya ovalvaridir, 15 mm uzunluğundadır. Ləçəkləri uzunsovdur, kənardakılar tükcüklüdür, uzunluğu 1,5 mm-dir. Meyvələrinin kənarları enli qanadlıdır, diametri yarımmeyvə ilə bərabərdir.
Mühafizə tədbirləri
Populyasiya təhlükə altında olduğundan qorunması vacibdir. Yayıldığı mühitə uyğun geniş ərazilərdə reintroduksiya edilməlidir.
Alabama
XIX əsr
1826-cı ildən 1846-cı ilə qədər Taskalusa Alabamanın paytaxtı olub. 30 yanvar 1846-cı ildə Alabama qanunverici orqanı paytaxtın Tuskalusadan Montqomeriyə köçürülməsi üçün səsvermə keçirdiyini elan etdi. Yeni paytaxtda ilk qanunvericilik iclası 1847-ci ilin dekabrında toplandı. Filadelfiyadan olan Stiven Dekatur Buttonun rəhbərliyi altında yeni kapitol binası tikildi. Birinci tikili 1849-cu ildə yandı, lakin 1851-ci ildə eyni yerdə yenidən tikildi. Montqomeridəki bu ikinci kapitol binası bu günə qədər qalır. O, Men ştatının Ekseter şəhərindən olan Baraxias Holt tərəfindən hazırlanmışdır.
Vətəndaş müharibəsi və Yenidənqurma
1860-cı ilə qədər əhalinin sayı 964.201 nəfərə yüksəldi, onlardan təxminən yarısı, 435.080 nəfəri qul kimi saxlanılan afroamerikalılar, 2.690 nəfəri isə azad rəngli insanlar idi. 11 yanvar 1861-ci ildə Alabama İttifaqdan ayrıldığını elan etdi. Bir neçə gün müstəqil respublika olaraq qaldıqdan sonra Amerika Konfederativ Ştatlarına qoşuldu. Konfederasiyanın paytaxtı əvvəlcə Montqomeri idi. Alabama ABŞ Vətəndaş Müharibəsində ciddi şəkildə iştirak edirdi. Ştatda nisbətən az döyüşlər aparılsa da, Alabama müharibə cəhdlərinə təxminən 120.000 əsgər verdi.
Alabama qulları 1865-ci ildə 13-cü düzəlişlə azad edildi. Alabama 1865-ci ilin mayında müharibənin bitməsindən 1868-ci ildə İttifaqa rəsmi şəkildə bərpa olunana qədər hərbi idarə altında idi. 1867-ci ildən 1874-cü ilə qədər ağdərili vətəndaşların əksəriyyətinin müvəqqəti olaraq səsvermə hüququndan məhrum edilməsi və azad edilmiş şəxslərin hüquqlarının verilməsi ilə bir çox afroamerikalı ştatda siyasi liderlər kimi ortaya çıxdı. Alabama bu dövrdə Konqresdə üç afroamerikalı konqresmen tərəfindən təmsil olunub: Ceremayya Haralson, Bencamin Sterlinq Törner və Ceyms Tomas Reypyr.
XX əsr
1901-ci ildən 1961-ci ilə qədər ştatda kütləvi əhali dəyişikliklərinə baxmayaraq, kəndlilərin üstünlük təşkil etdiyi qanunverici orqan, ştat konstitusiyasının onillik siyahıyaalmaların nəticələrinə görə Nümayəndələr Palatasının və Senatın yerlərini əhaliyə görə yenidən bölüşdürmə tələbinə riayət etməkdən imtina etdi. Onlar kənd təsərrüfatı sahələrində siyasi və iqtisadi hakimiyyəti saxlamaq üçün köhnə nümayəndəliyə sadiq qaldılar. Nəticələrdən biri, Birminqemin sənaye və iqtisadi güc mərkəzini özündə birləşdirən Cefferson qraflığının bütün vergi gəlirlərinin üçdə birindən çoxunu ştata verdiyi, lakin xidmətlərdə mütənasib məbləğ almaması idi. Şəhər maraqları qanunverici orqanda mütəmadi olaraq az təmsil olunurdu. 1960-cı ildə aparılan bir tədqiqat qeyd etdi ki, kəndlilərin hökmranlığı səbəbindən "ümumi ştat əhalisinin təxminən 25%-ni təşkil edən azlıq Alabama qanunverici orqanının əksəriyyətinə nəzarət edir".
Coğrafiya
Alabama şimaldan Tennessi, şərqdən Corciya, cənubdan Florida və qərbdən Missisipi ştatları ilə həmsərhəddir. Alabama, ştatın ən cənub kənarında, Meksika körfəzində sahil xəttinə malikdir. Ştat Mobil körfəzində dəniz səviyyəsindən Çiho dağında 2413 ft-ə qədər şimal-şərqdə 2,000 ft-dan çox dəyişir.