cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spirtlər
Spirtlərin alınması
Karbohidratların və zülalların hidrolizi — maya və fermentlərin təsiri ilə şəkərin — karbohidratların hidrolizi ən qədim reaksiyalardan biridir. Şəkəri şəkər çuğundurundan, nişastanı isə kartofdan alırdılar. bu reaksiyalar əhəmiyyətini indiyə qədər itirməmişdir. etil spirti hal-hazırda bu yolla alınır.
Spirtlərin kimyəvi xassələri
Spirtlərdə xarakterik hidroksil qrupunun olması onların xassələrini müəyyənləşdirir. C-O və O-H rabitələri olduqca möhkəmdir, belə ki onların rabitə enerjisi 80….199 kkal/mol olduğundan, radikal reaksiyalara çətinliklə daxil olur. Ancaq oksigen yüksək elektromənfi element (flüordan sonra ikinci elementdir) olduğundan ion reaksiyalarında bu rabitələr asanlıqla qırılır. O-H rabitəsi güclü polyarlaşsığından hidrogenin yüksək mütəhərrikliyini gözləmək olar. Ancaq spirtlər suya nisbətən zəif turşulardır. Bu alkil qruplarının elektrodonor (+I) effekti ilə əlaqədardır. Onların təsirindən oksigen atomu üzərində elektron sıxlığı artır və hidrogenin aktivliyi azalır. yuxarıdakılara əsasən alkoholyat ionlar RO- hidroksil OH- ionuna nisbətən daha çox əsasi xassəyə malikdirlər.
Ultrabənövşəyi şüalanma
Ultrabənövşəyi şüalanma (ing. ultraviolet, UV) — dalğa  uzunluğu 10-400 nanometr arasında şüalanmadır. İnsan gözü 400-700 nanommetr dalğa uzunluqlarına həssasdır və bu spektrin xaricindəki şüaları görə bilmir. Gözün görə bildiyi ən kiçik dalğa uzunluqlu şüalanma bənövşəyi olduğundan, ondan daha kiçik dalğa uzunluğuna sahib olan şüaya "ultra bənövşəyi" adı verilmişdir.
Eystürland
Eystürland  — İslandiyada region.
Hyperalgeziya
Nosiseptorların zədələnməsi və ya periferik sinirlərin zədələnməsi nəticəsində yarana bilər.
Südürland
400px|right
2009 FİFA Konfederasiyalar Kuboku
CAR-da təşkil olunan turnirdə 8 komanda mübarizə aparacaq. Meydan sahibləri, həmçinin, yığmalar səviyyəsində planetin ən nüfuzlu 7 yarışının qalibi öz aralarında ənənəvi kubokun qalibini müəyyənləşdirəcək. Belə ki, FİFA-ya daxil olan regional konfederasiyaların ən yaxşısı ilə yanaşı, dünya çempionu da mükafat iddiasındadır.
Sadıq Elcanlı
Həyatı
Sadıq Elcanlı 12 yanvar 1956-cı ildə Dəvəçinin Surra kəndində anadan olub. Universitetin flologiya fakültəsində təhsil alıb (1974-1979). 1980-ci ildən Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri şirkətində işləyir, ədəbiyyat və incəsənət redaksiyasında baş redaktordur. "Sirli səsin sorağı", "Əbədi sevginin xatirələri" povest və hekayələr kitabının müəllifi, əməkdar jurnalistdir. 2016-cı ildə Cəfər Cabbarlı mükafatına layiq görülmüşdür.
2009 FİFA Konfederasiyalar Kuboku
Turnirin ənləri
Bundan başqa, ədalət prinsiplərini qoruduğu üçün Braziliya yığması "Fair play" mükafatına layiq görülüb.
İrşad (qəzet)
Mövzuları
Ə.Ağaoğlu "İrşad"ın 26 mart 1906-cı il sayında Monteskyenin siyasifəlsəfi düşüncələrinə istinadən yazırdı:
Fəaliyyətində təhdidlər
Ə.Ağaoğlu başda olmaqla "İrşad" və irşadçıların fəaliyyəti azad cəmiyyət, müstəqil dövlət və bütöv vətən ideyasına əsaslandığından, öz dövrlərində mühafizəkar qüvvələrin açıq-aydın təzyiqlərinə məruz qalmışdır. Bu təhdidlər, səhv yanaşma tariximizin sovet dönəmində də təkrar olunmuş, panislamist və pantürkist damğası ilə "İrşad" obyektiv təhlildən kənarda qalmışdır.
Bosniya və Herseqovina kondominiumu
Dini
Pravoslav keşişlərinin fəaliyyəti üzərində xüsusi nəzarət qurulmuşdu. Kilsə-prixod məktəblərinin ləğvi olunması və ibtidai təhsilin ümumi dünyəviləşməsi əsas məqsədlərdən idilər. 1880-ci ildə Konstantinopol Patriarxlığı ilə müqavilə bağlandıqdan sonra imperator bölgədəki pravoslav metropolitanslarını təyin etmək hüququnu aldı. Bu tədbirlərə cavab olaraq Bosniya və Herseqovinanın pravoslav əhalisi kilsə məktəblərinin muxtariyyətinin tanınması və uşaqları kiril əlifbası ilə kilise məktəblərində təhsil almaq hüququ uğrunda mübarizəyə başladı. Onlar bu məqsədə yalnız 1905-ci ildə nail oldular.
Sahil Tahirli
Fəaliyyəti
2011-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Aparatının Mətbuat və İctimaiyyətlə Əlaqələr Şöbəsinin müdiri təyin edilib. 2013–2021-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışıb. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2021-ci il 1 aprel tarixli Fərmanı ilə "Naxçıvan Muxtar Respublikası Televiziya və Radio Verilişləri" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin sədri təyin edilib.
Siyasi fəaliyyəti
2003-cü ildən Yeni Azərbaycan Partyasının üzvüdür. 2014-cü ildə Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan Muxtar Respublika Təşkilatı Siyasi Şurasının üzvü seçilib.
Hüseyn Cəlayır
Hakimiyyəti
Sultan Şeyx Üveysin oğlu Sultan Hüseynin hakimiyyəti illərində (1374-1382) Mərkəzi dövlət hakimiyyəti yenidən zəiflədi ki, Teymurləngin yürüşləri ərəfəsində bu olduqca ağır nəticələr verə bilərdi. Lakin onun qardaşı Sultan Əhmədin Təbriz şəhərini əlinə keçirərək hakimiyyətə yiyələnməsi (o, fasilələrlə 1382-1410-cu illər arasında hakimiyyətdə olmuşdu) hərc-mərcliyi aradan qaldırdı. Azərbaycanın bütün vilayətləri yenidən (Şirvan istisna olmaqla) Cəlairilər dövlətinin tərkibinə qatıldı.
Bell 412
Xüsusiyyətləri
Eni: 2.89 m
Əsas vintin diametri: 14.02 m
“Bell 412” modelinin səciyyəvi fərqlərindən biri də kompozit materialdan hazırlanan dörd pərvanəli rotora sahib olmasıdır. İlk model 1979-ci ildə sınaqdan keçirilib, iki il sonra sertifatlaşdırılaraq silahlanmaya qəbul edilib və sifarişçilərə göndərilməyə başlanıb. Sonralar isə daha uzaq mənzilli və ağır yük götürmə qabiliyyətli “Bell 412 SP” modeli, yüksək uçuş xüsusiyyətlərinə malik “Bell 412 HP” modeli, uçuşu ikiqat rəqəmsal rejimdə avtomatik idarə olunan “Bell 412 EP”, FADEC elektron bloku vasitəsilə mühərrik idarəetməsinə sahib “Bell 412 EPİ” və şüşəkabinli “Bell 429” modelləri yaradıldı. “Bell Griffin HAR2” modeli axtarış-xilasetmə tədbirlərini həyata keçirmək üçün nəzərdə tutulur. Helikopterlərdə sensor tipli “Garmin” GPS sistemi tətbiq edilir. Dünyanın 40-dan çox ölkəsinin müxtəlif qurumlarında bu helikopterlərin müxtəlif modifikasiyasından istifadə edilir.
Ümumi texniki xüsusiyyətlər
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri nin arsenalında mövcuddur
Mitanni
Tarixi
Ölkənin iqtisadiyyatında əkinçilik əsas yer tuturdu. Əkinçilik üçün yağışlar mühüm rol oynayır, geniş çay vadiləri isə süni suvarma sistemlərinin yaradılmasına imkan verirdi. Mitanni ərazisindən Ön Asiya ölkələrinin mühüm ticarət yolları keçirdi. Mitanni dövləti bir çox qonşu ölkələr ilə əlaqələr saxlayırdı. Ell-Amarn məktublarındakı məlumata görə, müxtəlif Mitanni malları Misirə göndərilirdi.
Meyci Konstitusiyası
1889-cu il Konstitusiyası
Parlament qanunvericiliklə yanaşı, büdcəni də təsdiq etməli idi. Parlamentin qəbul etdiyi qanunlar yalnız imperator tərəfindən təsdiq olunduqdan sonra qüvvəyə minirdi.
One-Punch Man
Anime
Anime Boston 2016 tədbirində Viz Media animenin ingiliscə dublajı üzərində işlədiklərini bildirmişdir. 1 iyul 2016-cı ildə Toonami-nin Anime Expo panelində animenin 16 iyul 2016-cı ildən Toonami-də yayımlanacağı açıqlanmışdır.
Ciyərəoxşar lobariya
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.
Qısa morfoloji təsviri
Tallomu iri, yarpaq formalıdır, bəzən diametri 30 sm-ə çatır, dilimli-lövhəciklidir, substrata homfla yapışır. Tallomun üst səthi boz –ayşıl, yaşıl-zeytuni yaxud qəhvəyidir, az-çox xüsusən də uclarda parıltılıdır, nahamar torlu, batıq çökəkciklidir. Tallomun üst səthində qonur-ağ yaxud boz soralilər, çubuqşəkilli soredil zizdiyalar səpələnmişdir. Alt səthi açıq, sarımtıl–qəhvəyi, bəzən qaramtıl rəngli, sıx ridzinlərlə örtülüdür. Apotesilərə çox rast gəlinmir, lövhəciklərin qırağında yerləşirlər, diametri 2–5 mm, oturaqdır, kasaşəkillidirlər, diski qırmızı-qəhvəyi rənglidir, əvvəl batıq, sonra yastılaşır. Tallomun rəngi KOH-ın təsirində dəyişmir. Özəyi KOH əvvəl saralır, sonra isə qızarır. Meşədə ağaclarda və mamırlı daşların üzərində bitir.
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün yayılma yerlərində populyasiyaları üzərində daimi nəzarət təşkil etmək, antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə ağacların qırılmasının qarşısını almaq lazımdır.
Bığlı Qoca Dərviş Mehmed Paşa
Həyatı
Dərviş Mehmed Paşanın sədarət dövrü olduqca gərgin keçdi. Davam edən maliyyə problemləri səbəbilə, yaxın adamı Mustafa ağanı bəylərbəyi rütbəsilə dəftərdarlığa gətirdi. Ancaq Mustafa Paşanın sədarət i ələ keçirmək üçün saray a və validə sultan a hədiyyələr göndərməsi ilə vəziyyət daha da gərginləşdi. Xəzinə yə gəlir gətirmək və Krit müharibəsinə dəstək üçün göndərilən hədiyyələr, rüşvətlər, eyni zamanda vəzifələrin açıq-aşkar satışından gələn gəlirlər də xəzinə yə yönləndirildi. Ancaq digər tərəfdən haqsız yerə malları müsadirə edilən bəzi dövlət adamlarını da özünə düşmən eləmişdi. Bu əsnada padşah a təqdim olunan bir şikayət səbəbilə sədrəzəm haqqında tədqiqat başladılmış, ancaq şeyxülislam Əbu Səid Mehmed Əfəndi və başqazıların müdaxiləsi ilə sədrəzəm bəraət qazanmışdı. Bütün bu olanlar səbəbilə səhhəti pozulan Dərviş Mehmed Paşa bir müddət sonra iflic keçirdi. Dövlət işlərinin yarım qalması səbəbilə əvvəlcə vəzifədən alınması qərarlaşdırılsa da, bu qədər varlı bir vəzir in qarşıdan gələn Qurban bayramı nda saray a təqdim edəcəyi hədiyyələr səbəbilə bu məsələ təxirə salındı. Nəhayət, 28 oktyabr 1654 tarixində Dərviş Mehmed Paşa vəzifədən azad edildi və yerinə İbşir Mustafa Paşa sədarətə gətirildi. Vəzifədən alındıqdan 2 ay sonra 13 yanvar 1655 tarixində vəfat etdi. Cənazəsi Çəmbərlidaşdakı Atik Əli Paşa məscidinin həyətinə dəfn olundu.
2014 FİFA Dünya Kuboku
31 ölkənin milli komandaları Dünya Kubokuna vəsiqə qazanmaq üçün 2011-ci ilin iyun ayında başlayan təsnifat mərhələsində mübarizəyə qoşulmuşdular. 20 noyabr 2013-cü ildə isə seçmə qrupları tamamlanmış və qrup mərhələsinə qatılan ölkələr müəyyən olunmuşdur. Oyunlar yeni inşa edilmiş və yeniləşdirilmiş 12 fərqli şəhərdə olan 12 stadionda oynadılmışdır. Ev sahibi ölkə ilə yanaşı 1930-cu ildə keçirilən ilk Dünya Kubokundan bəri Dünya çempionu titulunu qazanmış bütün ölkələr (Uruqvay, İtaliya, Almaniya, İngiltərə, Argentina, Fransa və İspaniya) turnirdə mübarizə etmə hüququ qazanmışdılar.
Talisman
Talismanın seçimi FİFA-nın qərarı ilə 2012-ci ilin mart ayında keçirilmişdir. Qalib uğrunda Arara, Saci, Fuleco Yaquar və Armadilo mübarizəyə qoşulmuşdur. 16 sentyabr 2012-ci ildə turnirin rəsmi talismanı ictimaiyyətə təqdim edilmiş və müsabiqənin nəticələrinə görə, qalibiyyət Fuleko adını daşıyan armadil tərəfindən əldə olunmuşdur. Onun visual siması Braziliya bayrağına daxil olan rənglərdən (göy, yaşıl və sarı) ibarət olan üç diapasonları, ağ rəngli koynəyi və yaşıl rəngli şortiki ifadə edir.
Seçmə mərhələsi
Dünya Çempionatının seçmə mərhələsi 15 iyun 2011-ci il 20 noyabr 2013-cü ilə qədər keçirilmişdir. 2011-ci ilin 3 mart tarixində FİFA final mərhələsində regional konfederasiyalar üzrə yerləri bölüşdürmüşdür. Bölüşdürmə əvvəlki iki dünya çempionatdaki kimi qalmışdır. Həmin yerlərdən biri ev sahibi, 29 final mərhələsində təmin olumnuş yerlər konfederasiyalar, daha 2 yerlər isə kontinental pley-off mərhələsinin qalibləri arasında bölüşdürülmüşdür. İştirakçı cütliklərin tərkibi 29 iyul 2011-ci ildə keçirilmiş püşk atma mərasimində müəyyən olunmuşdur.
Milli komandalar
right|thumb|410px|
Hakimlər
2013-cü ilin mart ayında FIFA futbol konfederasiyalardan olan 52 potensial hakimlərin və onların köməkçiləri adlarından ibarət olan siyahını dərc etdirmişdi. Yekun siyahı 14 yanvar 2014-cü ildə dərc edilmişdi.
Püşk atma
Püşk atma mərasimi 6 dekabr 2013-cü ildə yerli vaxt ilə saat 13:00-da Braziliyanın Mara-di-San-Juan şəhərində keçirilmişdir. Mərasim CAR prezidenti Nelson Mandelanın xatirəsi və onun barəsində qısa videomaterial və fotoşəkillər ilə başlanmışdir. Mərasimdə çıxış etmiş Braziliya prezidenti Dilma Rusef öz çixışında braziliya futbolunun ənənələri qeyd etdi. O bildirmişdir ki, Braziliya bütün Dünya çempionatlarında iştikar etmiş və 5 titulu qazanmış yeqanə ölkədir:
İsmayıl qurbanı
İshakın qurban olunması — Rembrandt van Reyn tərəfindən 1636-cı ildə çəkilmiş  195 x 132,3 sm  ölçülü rəsm əsəri. Tabloda İbrahimin oğlu İshakı Allah yolunda qurban kəsərkən, son məqamda Allahın onun mömünlüyü qarşılığında mələk vasitəsilə bıçağı əlindən salması təsvir olunmuşdur. Bu mativ Rembrandtın şagirdi tərəfindən təkrarən çəkilmiş və təkmilləşdirilmişdir. Şəklin imza yerində bu sözlər  "Rembrandt. verandert. En over geschildert"  (Rmbrandt. dəyişdirilmiş və təzələnmişdir) qeyd olunmuşdur. Əsərin Rembrandtın əlindən çıxmış 1635-ci ilə aid orijinal variantı Ermitajda saxlanılmaqdadır.
Tahini
250px|thumb|right|Limon və sarımsaq ilə Tahini
Naxçıvan Muxtar Respublika Kitabxanası
Naxçıvan Respublika Kitabxanası, M. S. Ordubadi adına — Naxçıvan Muxtar Respublikası nın ən böyük kitabxanası, elmi-metodik mərkəz.
Xüsusi Vasitələrin Tətbiqi Dəstəsi
2011-ci ildə yaradılmış,xüsusi təlim keçmiş peşəkar elit dəstələr.Bu dəstələr əsasən ictimai əsayişin qorunması,cinayətkarların zərərsizləşdirilməsi və ölkə daxilində baş verəcək hər hansı bir təhlükənin qarşısını almaq üçün yaradılmışdır.XVTD-nin əməkdaşları əsasən konrakt əsasında xidmət edirlər. Xarici ölkələrdə məsələn: Rusiya Federasiyasında hamıya tanış olan "OMON" dəstələri,qardaş Türkiyə Respublikasında "Jandarma (Türkiyə)"-da öz ölkərində Daxili Qoşunlar kimi fəaliyyət göstərir və vəzifələrin yerinə yetirir. Bu qrumun qulluqçuları xarici ölkələrdə (Amerikada,Türkiyədə,Çində) xüsusi təyin olunmuş təlimlərdə iştirak edirlər. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə aid hərbi forma geyinirlər və baş geyimləri isə "mavi beret"dir.
Status
Sosiologiya və psixologiya
Cəmiyyətdə şəxsin statusu :
Cahangir Həsənzadə
Karyera
Əvvəlki klubları: MOİK Bakı, Fərid Bakı, Şəfa Bakı, Volın Lutsk FK, Tavriya Simferopol İK, Neftçi, Qarabağ, İnter Bakı. 2008-ci ildən Qəbələdə çıxış edir.
Çernobıl AES
Çernobıl Atom Elektrik Stansiyası və ya rəsmi adı ilə Vladimir İliç Lenin Nüvə Elektrik Stansiyası — Ukraynanın şimalındakı Pripyat şəhərinin yaxınlığında, Çernobıl şəhərindən 16,5 kilometr (10 mil) şimal-qərbdə, 16 kilometr (10 mil) yaxınlığında tərk edilmiş bir atom elektrik stansiyası. Belarus-Ukrayna sərhəddindən və Kiyevdən 100 km (62 mil) şimalda yerləşir.
Saksaul
Bioloji təsviri
Kol və ya çox hündür olmayan ağaclar (1,2-1,5 m hündürlükdə) dixotomik budaqlanan və kövrək cavan zoğlar pöhrələrə malikdir. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüş xırda rəngsiz pulcuq və ya qalxanşəkilli (fotosintez yaşıl budaqlarda gedir). Çiçəkləri ikicinslidir, pulcuqlar arasında dörd-dörd yerləşir. Çiçəkyanlığı 5 pərdəşəkilli yarpaqcıqlardan ibarət olub, fındıqcameyvə üçün qanadcıq əmələ gətirir. Kök sistemi çox güclüdür, 10-11 metrə qədər dərinliyə gedir. Düzgün olmayan, möhkəm, bəzən isə kövrək olan gövdəyə malikdir. Gövdə qabığının rəngi ağ, qara və ya qəhvəyi olur.
Növləri
10-a qədər növü məlumdur. Bunlar hamısı Asiyanın səhra və yarımsəhralarında yayılıb. Qazaxıstan və Orta Asiyada 2 növü bitir:
Maksim Marduxayev
Yaradıcılığı
Maksim Marduxayev ümumilikdə 60 sənədli, 30-a yaxın qısametrajlı bədii filmin müəllifidir. Onların sırasında Azərbaycanda yaşayan dağ yəhudilərinin həyatından bəhs edən "Qırmızı Qəsəbə", "La Skalanın bənzəri Bakı operası", "20 Yanvar" adlı ekran işləri xüsusilə seçilir. Əsasən, sənədli film rejissoru kimi fəaliyyət göstərir. Filmləri Fransada, Rusiyada və Azərbaycanda çəkilmişdir. O, Kremldə çəkiliş edən ilk, eləcə də 15 il fasilə ilə Kremldə iki film çəkən yeganə rejissor hesab olunur.
Yenikənd (Xocavənd)
Yenikənd (əvvəlki adı: Norşen) — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Yenikənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Xocavənd rayonunun Norşen kəndi Yenikənd kəndi adlandırılmışdır. 2 oktyabr 1992-ci ildən 10 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Yenikənd kəndi Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
O olmasın, bu olsun (operetta)
Əsərdə müflisləşən və mənəviyyatca düşkünləşən zadəganlığın xəsisliyi, pulu gücünə fanatik inamı ilə seçilən varlı tacir zümrəsi ilə ittifaqa girmək cəhdi təsvir olunmuşdur. İnsanın mənəvi azadlığı və ləyaqəti uğrunda mübarizə aparan, pulun hökmranlığı və sosial-məişət qayda-qanunları ilə barışmayan yeni nəslin nümayəndələri köhnə cəmiyyətə qarşı qoyulmuşdur. Buradakı mənfi qəhrəmanlar arasında puluna görə yüksək təbəqələrin hörmət bəslədiyi Məşədi İbad əsas obrazdır.
Məşədi Abbas
Bu sərt sözlərdən pərt olan Abbas hirslənib özündən çıxır: "Eybi yoxdur, qocalıb ölərsən, arvadın da mənə qalar!"
O olmasın, bu olsun (operetta)
Tarixi
"O olmasın, bu olsun" musiqili komediyası 1912-ci ildə Şuşa şəhərində həkim və pedaqoq olan Azad bəy Abbas oğlu Əmirovun təşkilatçılığıyla səhnələşdirilmişdir. Əmirov həmçinin, əsərin baş qəhrəmanı olan Məşədi İbad rolunu canlandırmışdır. Hacıbəyov öz memuarında qeyd edir ki, Əmirov rolunu mükəmməlcəsinə canlandırırdı.
Birinci pərdə
250px|thumb|Tamaşadan bir səhnə. Sənəm və Gülnaz Sərvəri gizlədir. [[Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrı. Rejissor — Abbas Mirzə Əbdülrəsul oğlu Şərifzadə. 1928-ci il. Bakı.]]
Dördüncü pərdə
Dördüncü pərdə Məşədi İbadın evində vaqe olur. Böyük zalda toy məclisidir. Qoçu Əsgər "Padşah" olub, yuxarı başda əyləşibdir. Səhnədə olanlar — Həsənqulu bəy, Rza bəy, Əsgər və qonaqlar. Pərdə qalxır. Oyunçu qız ləzginka oynayır. Bəəd çıxıb gedir. Tarda "Roza" havası çalınır, Həsənqulu bəy rəqs edir. O biri otaqdan Məşədi İbadı gətirirlər."Mirzəyi" havası çalınır. Qoçu Əsgər Məşədi İbada deyir ki, rəqs etsin. Daha sonra o, tək qalır. O, bir monoloqda deyir ki, Gülnazı evdə qapalı saxlayacaq və əgər çaşsa, onu döyəcək. Məşədi İbad qaçır o biri otağa. Gəlini gətirirlər. Sənəm dəxi gəlin ilə içəri girir. Hamı çıxır, tək gəlin qalır. Məşədi İbad "Mən nə qədər qoca olsam da, dəyərəm min cavana" mahnısını oxuyur. Məşədi İbad gəlinin çarşabını çıxardır, lakin çarşabın içindən gəlin əvəzinə Sərvər çıxıb, əlindəki saxta siqareti tapança kimi Məşədi İbada tərəf uzadır. Sərvər Məşədi İbadı məcbur edir ki, bir vərəqə Gülnazla evlənməkdən imtina etdiyini və onun yerinə Sənəmlə evlənmək istədiyini yazsın. Sərvər vərəqi götürüb cəld aradan qaçır. Məşədi İbad yardım çağırır. Camaat hamısı dolur içəri, səs-küy düşür. Məşədi İbad qonaqlara baş verənləri danışır. Həsənqulu bəy, Rza bəy və Qoçu Əsgər Məşədi İbada deyirlər ki, pul qarşılında iş görəcəklər, lakin Məşədi İbad bunu rədd edir. O, Sənəmlə evlənmək istədiyini bildirir. Buna cavab olaraq, hamı deyir: "Ha!.. Bu başqa məsələdir. Nə eləmək: o olmasın, bu olsun, heç pis deyildir". Sənəm və Məşədi İbad birlikdə "Gedin, gedin, qazıya deyin, qoy kəbini kəssin" xorunu oxuyurlar. Bu əsnada səhnənin dal pərdəsi qalxır, Sərvər ilə Gülnaz hündürdə dayanıb görünürlər. Tar çalınır. Sərvər ilə Gülnaz evlənir. Onlar "Yetdim vüsalına yarın, çəkdim əzabını, Aşiqsə vəsl yolunda verər, əlbəttə, canını" mahnısını oxuyur. Dördüncü pərdə sona çatır.
İdeya
Bura Əsgər bəyi də əlavə etmək olar. Qoçu Əsgər — yerli qoçuların başçısı. O, özünü student Sərvərin önündə lotu kimi göstərsə də, qorodovoylardan qorxub qaçır.
Musiqilər
thumb|500px|Qoçu Əsgərin "Ey, kimsən orda, aç qapını! xorunun girişi.
Bu bədbəxt adaxlı oğlan parodiyalı surəti və ardınca gələn parçalar onun nümayiş edilən xarakteri vasitəsilə qəbul edilirlər. Məşədi İbad ilə Rüstəm bəyin duetində "Darçını" lirik rəqsinin melodiyası məzhəkəli dialoq mahnısı şəklinə salınır. Bu melodiya müasir ənənəvi folklorda "Məşədi İbad" olaraq tanınır. Məşədi İbad ilə Rüstəm bəyin başqa bir duetinin melodiyası təşəxxüslü və marş xarakterlidir. Bu, özündənrazı taciri təsvir edir.
Məşədi Abbas
İran şahı bütün vasitələrlə azərbaycanlıların üsyanını yatırmağa çalışır, amma Güney Azərbaycan demokratik hərəkatının lideri Səttarxanla heç cür bacara bilmirdi. Çünki o, milli azadlıq və ədalət uğrunda savaşa başladığından əhali arasında tərəfdarları günü-gündən çoxalır, onun mübarizəsi hətta Arazın bu tayında da geniş əks-səda doğururdu.
O olmasın, bu olsun (operetta)
Adaptasiyalar
Filmdə hadisələr Bakı şəhərində, XX əsrin əvvəllərində cərəyan edir. Demək olar ki, bütün var-dövlətini qumara uduzan və müflisləşən bəy qızını 50 yaşında olan tacir Məşədi İbada ərə vermək istəyir, lakin bəyin qızı gənc, kasıb bir studentə aşiqdir. Buna baxmayaraq, dövrün mentalitetinə uyğun olaraq, o, atasının qərarına qarşı çıxmır. Bu problem student və onun dostları tərəfindən həll olunur. Beləliklə, nəticədə, Məşədi İbad bəyin qulluqçusu ilə evlənir.
Teatr və kino aktyotlarına əlavə olaraq, Azərbaycanın görkəmli musiqiçiləri də filmdə rol alıblar. Rüstəm bəyin evində keçirilən şadyanalıqda xanəndə triosu endash Xan Şuşinski (dəf), Tələt Bakıxanov (kamança) və Bəhram Mansurov (tar) "Segah" muğamını ifa edirlər. Gülnazın toyuna hazırlıq səhnəsində Azərbaycan SSR-in xalq artisti (1959-cu ildən) Əminə Dilbazi "Qıtqılıda" mahnısına rəqs edir.
Salqurlular
Tarixi
Qurucusu Atabəy Salqurdur. Cənubi İrandakı Fars bölgəsində qurulduğundan Fars Atabəyliyi kimi də tanınır. Zaman-zaman hakimiyyətləri Kirman (1204–1213), Oman, Hörmüz və Bəhreynə (08 avqust 1236-cı ildən sonra) kimi genişləndi. Salqurlular 1157-ci ilə qədər Böyük Səlcuq Dövlətinə, 1194-cü ilə qədər isə İraq Səlcuq Dövlətinə tabe oldular. 1194–1218-ci illərdə müstəqillik yaşadıqdan sonra 1218–1231-ci illər arasında Xarəzmşahlara tabe oldular.
İnikas nəzəriyyəsi
· Hissslik;
Qıcıq – bioloji inikasın sadə forması olub, canlı orqanizmlərin (hətta bitkilərin) ətraf dünyanın (canlı və cansız) predmet və hadisələrinə reaksiyasıdır. Məsələn, bitki yarpaqlarını istidən quruması, yağışdan formalarını dəyişməsi, günəbaxanın Günəşə tərəf dönməsi və s.
Psixi inikas – duyğuların düşünülməsi, sistemləşdirilməsi, canlı orqanizmlərin ətraf mühitə uyğunlaşmaq məqsədilə davranışlarını modelləşdirmək qabiliyyəti.
Şüur – bioloji inikasın ən ali forması. İnsana, qismən də ali heyvanlara xas xüsusiyyət. Şüur ətraf dünyanın daha tam inikası və düşünülməsidir, mücərrədləşdirmə və refleksiya qabiliyyətidir.
Okinava
Tarixi
1945-ci ilin aprel-iyul ayları ərzində adada Okinava döyüşü baş vermişdir. Ada döyüşün sonunda ABŞ tərəfindən işğal edilir. Ada 1972-ci ilə qədər ABŞ inzibati nəzarətində olur. Elə həmin il Amerika adanın 18 % ərazisinə nəzarəti əlinə alır və baza təşkil edir. Burada tez-rez yerli əhali ilə ABŞ ordu qüvvələri yeli əhali arasında münaqişələr baş verir. Xüsusi ilə 1995-ci il münaqişəsi böyük toqquşmalara səbəb olmuşdur.
Ərbil bəyliyi
Tarixi
Dövlət adını qurucusu olan Zeynuddin Əli Kiçiyin atası Begtegindən almışdır. Begtegin Böyük Səlcuq Dövləti ordusunda bir komandir olmuşdur. Oğlu Zeynuddin Əli Kiçik 1144-cü ildə İmadəddin Zəngi tərəfindən Mosul valisi olaraq vəzifələndirilmişdir. 1146-cı ildə İmadəddin Zengi ölüncə Zeynnüddin Əli Kiçik Mosul valiliyi ilə birlikdə Şehrizor, Hakkari, Sincar, Əl-Hamidiye, Tikrit və Harranı əhatə edən bölgəni hakimiyyəti altına almışdır. Beləcə mərkəzi Ərbil olan Ərbil bəyliyi qurmuş və bu dövlətin ilk Atabəyi olmuşdur.
Əlixan Məlikov
Həyatı
Məlikov Əlixan Süleyman oğlu 1951-ci il mayın 7-də Bakıda anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Bakı şəhər 124 saylı orta məktəbini, 1973-cü ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun istehsal proseslərinin avtomatikası fakultəsini bitirmişdir. İxtisasca mühəndisdir.
Sovet kosmik proqramı
right|200px|thumb|Yerin [[Sputnik-1|Dünyadı ilk süni peyki]] Sovet kosmik proqramı 1921-ci ildə  SSRİ Ağır Sənaye Komissarlığı nəzdində Reaktiv İnstitutunun tərkibinə daxil olan və 1955-ci ildən 1991-ci ilədək SSRİ Ümumi Maşınqayırma Nazirliyinin bütün raket şirkətlərinin işini koordinasiya edən RKKA nəzdində Qaz Dinamik Laboratoriyasının qurulmasından başlamışdır.
Sovet ay proqramı
Pilotlu kosmik apparatlar vasitəsilə Aya uçaraq tədqiqatlar aparmaq proqramını həyata keçirirdi. Aya uçmaq üçün Sergey Pavloviç Karolyovun, V. Çelomey və M. Yanqelin müxtəlif kosmik apparatları təklif edilirdi. Bu səbəbdən proqram zəif inkişaf edirdi. Sergey Korolyovun 1966-cı ildə ölümü ilə əlaqədar Aya uçmaq üçün göndəriləcək H-1 gəmisinin raketi tam başa çatdırılmamışdı. Onun təklif etdiyi raketlə razılaşmayanlar öz fikirlərini irəli sürməyə nail olmuşlar. Bunun ucbatından 1969-cu ildə Baykonurdan uçmağa hazırlaşan kosmik gəmi partlamışdır.[1]
Yuyçzülyü Tulun
Hakimiyyəti
Hakimiyyəti dövründə daim Şimal Vey sərhədlərinə axınlar olsa çox güclü döyüşlər olmurdu. Nazirlərindən biri olan Şiloxeu ona sülh təklif etsə də o naziri vətənə xəyanətlə günahlandıraraq edam etdirdi. Xaqanın hakimiyyəti bir çoxları tərəfindən zülm kimi görünürdü. 12 ailədən ibarət Fufuluo qəbiləsi ona üsyan edərək şimala qaçdı və Qaoçe Ulu Bəyliyini qurdu. Dövlətin ard-arda məğlubiyyətlərinə dözməyən jujanlar saray çevrilişi edərək Tulunu devirdilər və taxta onun əmisi Naqayı gətirdilər.
Zəngilər
Tarixi
Səlcuqlu əmirlərdən Mosul hakimi İmad əd-din Zəngi ibn Sonkur ilə başlanan (1127) zəngi soyunun hökmranlığı Mosul bəyliyində Mahmudun ölümü (1222) ilə bitdi, lakin zəngi soyu təkcə Mosulda deyil, Hələb və Dəməşq bəyliklərində də hakimiyətdə idi. Bu isə onu göstərir ki, Ak-Sonqurun oğlu Zənginin mənsub olduğu zəngi soyu əhali arasında geniş dayağı olan tirələrdən imiş.
Köhnəli (Vərziqan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 521 nəfər yaşayır (104 ailə).
Əlyazmalar yanmır (jurnal)
Haqqında
"Əlyazmalar yanmır" jurnalı ildə 4 dəfə nəşr olunur. Jurnalda əlyazmaşünaslıq, mətnşünaslıq, mənbəşünaslıq, dilçilik, elm tarixi, folklor, ədəbiyyat nəzəriyyəsi, Azərbaycan ədəbiyyatı, əlyazmaların qorunması və s. ilə bağlı məqalələr dərc olunur.
Redaksiya Heyəti
İsa Həbibbəyli-akademik
Aybəniz Əliyeva-Kəngərli – filologiya üzrə elmlər doktoru
Azadə Musabəyli – filologiya üzrə elmlər doktoru, professor
Nailə Səmədova – filologiya üzrə elmlər doktoru
Jurnalın sayları
"Əlyazmalar yanmır" №2, 2016
İkinci Fransa Respublikası
Respublika prezidenti
10 dekabr 1848-ci ildə respublikada prezident seçkiləri keçirildi. Böyük burjuaziyanın namizədi general Kavenyak idi; Lui Napoleon "zəngin respublika" ilə təəssüflənməyən hər kəs tərəfindən səs verildi : Napoleonun adıkəndlilər və ordu üçün müqəddəs idi, Kavenyakı isə nəhəng burjuaziyadan proletariatları nifrət edirdi, hətta monarxist bərpa tərəfdarlarının əksəriyyəti (Tier, Montalambert, O. Barrot ). Lui Napoleon seçiləndən sonra sistemli və diqqətlə imperiyanın bərpasına hazırlaşmağa başladı.
Mühafizəkar respublika
15 mart 1849-cu ildə təsis quruluşu seçki qanunu təsdiqlədi (siyahıya görə seçkilər) və may ayında yayıldı, büdcə və Roma ekspedisiyası üçün kredit verildi.
Daxili və xarici siyasət
O. Borro yeni hökumət təşkil etdikdən sonra 1848-ci il inqilabının bəzi müvəffəqiyyətlərini təftiş etmək qərarına gəldi. İş gününün qısaldılması, Milli Qvardiyanın tərkibinin dəyişdirilməsi, fəhlə assosiasiyaları, toplantı azadlığının məhdudlaşdırılması və s. Müəssislər Məclisi bu tədbrilərdən sonra monarxistlərin əsas məqsədinin respublikanı devirmək olduğu qənaətinə gəldilər və çıxışlar etməyə başladılar. 8 yanvar 1849-cu ildə Rato adlı bir monarxist təklif irəli sürdü. O Müəssislər Məclisinə müraciət edərək bildirdi ki, Fransadakı prezident seçkiləri göstərdi ki, xalq respublikaçılara yox, monarxistlərə üstünlük verir. Müəssislər Məclisi 1848-ci ildə qazandığı mandatını itirmişdir. Və hakimiyyətdən əl çəkməlidir. Ratonun təklifinə əsasən 8 yanvar 1849-cu ildə Müəssislər Məclisi özünün buraxıldığını elan etdi. Qərara gəlindi ki, Qanunverici Məclisə seçkilər 1849-cu ilin mart ayının 19-da keçirilsin. Lakin daha sonra bu seçkilərin tarixi bir qədər də uzadılaraq may ayının 13-nə təyin olundu.
20 dekabrda bununla bağlı plebisit keçirildi. Gözü qorxmuş əhalinin baş verənləri qəbul etməkdən başqa bir yolu qalmamışdı. Xüsusən də departamentlərdəki kəndlilər Napoleonun bu addımını bəyənirdilər. Səsvermənin nəticəsində təqribən 78,7% əhali Napoleonun bu addımını bəyəndi. Yerdə qalan əhalinin bir qismi bitərəf qaldısa, digər qismi də baş verənləri pislədi.
Lui Napoleonun prezidentlik fəaliyyəti
1849-cu ilin 13 mayında Qanunveici Məclisə seçkilər keçirildi, 26 mayda Müəssislər Məclisi istefa verdikdən sonra 28 may 1849-cu ildə Fransada yeni bir qanunverici orqan öz işinə başladı. Qanunverici Məclisin 750 deputatından 500 nəfəri monarxistlər(legitimistlər, orleanistlər, bonapartlar. Bonapartlar bu qruplaşmanın üçdə bir hissəsini təşkil edirdi) idi. 80 nəfər mötədil respublikaçılar, 170 nəfər isə “Yeni dağlar” adlandırılan qruplaşmaya daxil idilər.
1849-cu ilin iyun ayının 13-də respublikaçıların radikal hissəsi olan Yeni dağların təşkilatçılığı ilə Parisdə bir üsyan baş verdi. Lakin üsyan yatırıldı. Üsyanın yatırılmasından sonra respublikaçı müxalifətə böyük zərbə vuruldu. 80 nəfər deputatlıqdan məhrum edildi, 37 nəfər isə həbs olundu. Onların da bəziləri Əlcəzairə və başqa yerlərə sürgün edildilər. Artıq respublikaçı müxalifət məğlub edildikdən sonra Lui Napoleonun qarşısında duran yeganə maneə orleanistlər və legitimistlər idi.
1849-cu ilin sentyabrında Lui Napoleonun yaxın ətrafı tərəfindən “10 dekabr cəmiyyəti” adlandırılan yeni bir cəmiyyət yaradıldı. Cəmiyyətin əsas məqsədi Fransada Lui Napoleonun təkbaşına hakimiyyətini bərqərar etmək idi. Məhz bu dövrdən etibarən Lui Napoleon bu sahədə qəti addımlar atmağa başladı. 1849-cu ilin oktyabr ayının 31-də Napoleon O. Borronun xəbəri olmadan onu qəfildən istefaya göndərdi. Yeni hökumətə başçılıq bonapartistlərdən olan Ruerə tapşırılıdı. Lui Napoleon Qanunverici Məclisdə gedən müzakirələrdən istifadə edərək onun nüfuzunu aşağı salmağa çalışırdı. 1850-ci ildə 16 martda Fallo qanunu qəbul edildi. Təhsil qanunu olan bu yeni qanuna görə icbari ibtidai təhsil ləğv olunurdu. İbtidai və orta təhsil istənilən şəxs tərəfindən istənilən vəsait hesabına açıla bilərdi. Halbuki I Napoleonun vaxtından Fransada tətbiq olunan qaydaya görə orta təhsil universitetlərin səlahiyyətində idi. Bu qayda da ləğv olundu. Eyni zamanda məktəblərdə dini fənlər, katoxizis tədris olunmalı idi. Departamentlərə, meriyalara məktəblərdə müəllim heyətinin tərkibinə din xadimlərinin daxil edilməsi hökmən və hökmən tapşırılırdı.
1850-ci ildə Napoleon və Qanunverici Məclis arasında baş verən qarşıdurma hələki dinc şəkildə gedirdi. Heç bir tərəf açıq-aydın bir addım atmırdı. Lui Napoleon respublikaçılarla monarxistlər, hətta monarxistlərin öz aralarında da qarşıdurma yarada bilirdi. O ordunu tədricən öz tərəfinə çəkməyə, orduda öz generallarını yerləşdirməyə başladı. Bu sahədə ən böyük uğur Şan Qarnyenin qarnizon rəhbərliyindən uzaqlaşdırılması oldu. Eyni zamanda departamentlərin prefekt vəzifələrinə özünə sadiq adamları təyin etdi. Beləliklə Lui Napoleon iki güc mənbəyini-ordunu və inzibati idarəçiliyi öz əlinə keçirmiş oldu.
İlanyeyənlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
Aki vilayəti
Öncəki dövrlər vilayətin adı başqa iyeroqliflərlə 阿岐 yazılırdı. Müasir - 安芸 iyeroqliflərin qəbulu VII əsrdə baş vermişdir.
Kelvin
Lord Kelvinin şərəfinə adlandırılmışdır. Mütləq temperatur vahididir. Selsi dərəcəsi sıfır nöqtəsini suyun donma nöqtəsi olaraq aldığından, 0°C 273,15 K'e bərabər olur. Bənzər şəkildə Selsi dərəcə olaraq ifadə edilən hər hansı bir istiliyi kelvinə çevirmək üçün üzərinə 273,15 əlavə olunur. Məsələn: 22°C = 22 + 273,15 = 295,15 K.
Mosul döyüşü (2016–2017)
Arxa plan
İraq ordusu və Kürdüstan Regional Hökumətinin qurudan apardığı əməliyyatlara ABŞ aviasiyası havadan İŞİD mövqelərinə endirdiyi zərbələrlə dəstək göstərməkdədir. Britaniya Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus hərbi təyyarələr 72 saat ərzində Mosul ətrafında yerləşən hədəfələrə endirdiyi zərbələr nəticəsində onlarla müxtəlif hədəfin məhv edildiyini açıqlamışdır. Müttəfiqlərin hərəkətini məhdudlaşdırmaq üçün işidçilər neftlə dolu quyuları yandıraraq Mosul ətrafında yanğınlar törətmişdilər.
16 oktyabr
İraqın Baş Naziri Heydər əl-Abadi Mosulun azad edilməsi üçün yeni bir hərəkata başladıqlarını elan etdi. Rəsmilər həmin gün şəhər ətrafında yerləşən İŞİD mövqelərinə müxtəlif avia zərbələrin endirildiyini açıqladılar.
Licin (Vərziqan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 277 nəfər yaşayır (49 ailə).
Koroğlu (opera)
Qəhrəmanlar və operanın özəllikləri
O, Nigarın vokal partiyasında deyil, Koroğlunun və başqalarının partiyalarında, kütləvi səhnələrdə və Nigarın səhnəyə gəlişi zamanı orkestrdə səslənir. Bu dramaturji cizgi ilə Üzeyir Hacıbəyov qəhrəmanın mənəvi gözəlliyini, ciddiliyini nəzərə çarpdırır. Mənfi qəhrəmanlar arasında Həsən xan xüsusilə seçilir. I pərdədəki iki kiçik musiqi parçasında onun zülmkar, müstəbid xarakteri— lovğalıq, təkəbbür ("Xanların xanıyam"), rəhmsizlik ("Qəsdən bunu etmiş ol haramzada") kimi müxtəlif cəhətləri açılmışdır. Həsən xanın ümumiləşdirilmiş portreti onun II pərdədəki ariyasında ("Mina ibriklərə şərab doldurun") verilmişdir. Ariyada kəndli üsyanından qorxuya düşməsini məharətlə gizlədən hökmlü, lovğa hökmdarın süni əzəməti musiqi vasitəsilə canlandırılmışdır. Üzeyir Hacıbəyov xanın amiranə nidalarına münasib nitq intonasiyalarını son dərəcə dəqiqliklə tapa bilmişdir. Eyni zamanda ariyanın oynaq xarakterli ork. partiyası vasitəsilə bəstəkar ustalıqla xana öz istehzalı münasibətini bildirmişdir. alt=Koroğlu (opera)|thumb| "Koroğlu" operasının afişası, 1939 il Mənfi obrazlar sırasında təlxək xüsusi yer tutur; bir yandan o, Koroğlunun əsir düşməsinə kömək edir, digər tərəfdən isə saray əhlini— əyanları məharətlə ələ salır. Təlxəyin obrazı meyxana ruhunda yazılmış reçitativ və mahnı ilə ("Axı necə mən gülməyim") çox təsirli iz buraxır. Həsən xanın döyüşçülərinin "Vergi yığdıq kəndlilərdən" xorunda mənfi obrazların ümumiləşdirilmiş xarakteristikası öz əksini tapmışdır; onların hədsiz qorxu və həyəcanı reçitativ-deklamasiya intonasiyaları vasitəsilə ifadə olunmuşdur. Sarayın təmtəraqlı həyatı II və IV pərdədəki zərif, incə rəqslərlə, xanəndə qızın muğamvari mahnısı ilə səciyyələnmişdir. Mənfi obrazlar operada leytmotivlər məcmusu ilə — qammavari xromatik hərəkət, sərt punktirli ritmlə birləşdirilmişdir.
Koroğlunun ariyası:
Sən çək orda min cəfa,
Oldum bu yolda mən
Dönmərəm bu yoldan,
Həsən Xanın ariyası:
Hər gün bir müsibbət doğur xanlara.
Manus plitəsi
Bismark dənizinin bir hissəsinin təməlidir. Cənub-şərqində Manus adası yerləşir. Adı eyni adanın adından götürülmüşdür. Manus plitəsi Şimali Bismark plitəsi və Cənubi Bismark plitəsi ilə sərhəddə malikdir.
Alpout (Laçın)
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Atom elektrik stansiyası
AES inşa edən ölkələr
🇹🇷Türkiyə
Konqres
Xarici keçidlər
Konqrens haqqında
Nizami Cəfərov (deputat)
Nizami Qulu oğlu Cəfərov — Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin direktoru, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, filologiya elmləri doktoru (1991), professor (1993), əməkdar elm xadimi (2000), AMEA-nın həqiqi üzvü (2017), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Dünya Alpaqut Federasiyasının Prezidenti. (2016–2022) 2019-cu ildən BDU-nun Ümumi dilçilik kafedrasının müdiridir. 2022-ci ildən "ADA" Universitetində "Azərbaycançılıq" kursunu tədris edir.
Həyatı
1985-ci ildən Azərbaycan EA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun elmi işçisi olmuşdur. 1987-ci ildən "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin şöbə müdiri, 1991-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin Türkologiya kafedrasının müəllimi, professoru, Filologiya fakültəsinin dekanı(1994–2001) vəzifələrində çalışmışdır. Bakı Dövlət Universitetinin Ümumi dilçilik kafedrasının müdiri (2001–2015)olub. 2019-cu ildən yenidən Bakı Dövlət Universitetinin Ümumi dilçilik kafedrasının müdiridir. 2022-ci ildən "ADA" Universitetində "Azərbaycançılıq" kursunu tədris edir. Nizami Cəfərov Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Elmi-Metodik Şurası "Azərbaycan dili və ədəbiyyatı" bölməsinin üzvü kimi orta ümumtəhsil məktəbləri üçün Azərbaycan dili proqramlarının, dərsliklərinin hazırlanmasında iştirak etmişdir.
2004-cü ildə Azərbaycan "Bilik" Maarifçilik Cəmiyyətinin qərarı ilə "Yusif Məmmədəliyev adına medal"la təltif edilmişdir.
Yaradıcılığı
Akademik Nizami Cəfərov üçün türkologiya geniş anlayış olub, yalnız dilçilik sahəsi ilə məhdudlaşmayaraq, eyni dərəcədə də ümumtürk ədəbiyyatı və mədəniyyəti anlayışlarını da özündə cəmləşdirir. Nizami Cəfərovun simasında dilçi-türkoloqla ədəbiyyatçı-türkoloq və kulturoloq vahid bir sistemdə birləşir. Nizami Cəfərovun hazırlayıb çap etdirdiyi dördcildlik "Türk xalqları ədəbiyyatı" geniş mənada türkologiya elminə sanballı xidmətdir. O, ilk dəfə olaraq Azərbaycanda türk xalqları ədəbiyyatının çoxcildlik elmi salnaməsini yaratmışdır.
Malıbəyli Həmid
Malıbəyli Həmid (əsl adı: Həmid İmamqulu oğlu Qurbanov; ) — XIX–XX əsr Azərbaycan müğənni-xanəndəsi və tarzəni, Qarabağ muğam məktəbinin nümayəndəsi.
Həyat və yaradıcılığı
Malıbəyli Həmid xanəndə və tarzən olmaqla yanaşı, aktyor kimi də fəaliyyət göstərmişdir. Onun adına Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun", Məşədi Cəmil Əmirovun "Seyfəl-Mülk" kimi opera tamaşalarının afişalarında rast gəlinir.
Xeyirxahlıq
Xeyirxahlığın insanlığa təsiri
Tarix özü də heç vaxt xeyirxah əməlləri unutmur. Xeyirxahlığı ilə insanların qəlbində əbədi yer tutmuş şəxsiyyətlərimizi hamımız yaxşı xatırlayırıq. Gəlin unutmayaq ki, ən böyük əxlaqi vəzifə öz qəlbini xeyirxahlığa öyrətməkdən, başqalarına da bunu təlqin etməkdən ibarətdir. Xeyirxah iş, xeyirxah əməl insanı mənən ucaldır, onu yaşadığı cəmiyyətin ən ləyaqətli üzvünə çevirir. Hər zaman yaxşılıq etmək üçün yaşayın, yaxşılıq edən yaxşılıq tapar…
"Merkuri-2" bərəsinin qəzaya uğraması
”MERKURİ-2” GƏMİ-BƏRƏSİNİN HƏLAK OLMUŞ HEYƏT ÜZVLƏRİ VƏ SƏRNİŞİN
”MERKURİ-2” GƏMİ-BƏRƏSİNİN XİLAS EDİLMİŞ HEYƏT ÜZVLƏRİ
3. Baykov Aleksandr Vyaçeslavoviç
26. Bayburiyeva Batmagül Kalispekovna
29. Məmmədova Şəmsiyyə Məmməd qızı
Dövlət Komissiyası
Elə həmin gün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclası çağırılmış, baş vermiş qəza ilə bağlı xilasetmə işlərinin təşkili və hadisənin səbəblərinin araşdırılması məqsədi ilə aşağıdakı tərkibdə Dövlət Komissiyası yaradılmışdır:
Saqakat kilsəsi
Adın etimologiyası
Məbədin Saqakat (Saq + ak // ağ + at, yəni Ağ saqalar) adı onun, Qərbi Azərbaycanın ən qədim sakinlərindən olan və Azərbaycan türklərinin etnogenezində mühüm rol oynamış saklara məxsus olduğunu birmənalı olaraq sübut edir. Məbədin ətrafında tarix boyu türk tayfaları yaşamış, bu ərazilərə ermənilərin ilk gəlişi XV əsrin ortalarında baş vermişdir.
Katalizator
Homogen katalizator
Homogen katalizdə reaksiyaya daxil olan maddələr ilə katalizator maddəsi eyni fazada olur. Buraya qaz fazada gedən katalitik reaksiya və məhlulda gedən katalitik reaksiya daxildir.
Kolin O’Donoqu
Həyatı və təhsili
Kolin Con və Meri O'Donoqunun oğludur və o İrlandiyanın Droqeda şəhərində Roma-Katolik kilsəsi ailəsində böyüyüb. O yerli məktəblərdə təhsil aldıqdan sonra Dublinə getdi və burada The Gaiety School of Acting kollecinə daxil oldu. 16 yaşı olarkən fransız dilini öyrənmək üçün Parisə getdi.
Kariyerası
Kristina Perri Kolinin Biri Var İdi, Biri Yox İdi serialındakı yaratdığı Kapitan Huk obrazı üçün "The Words (Sözlər)" adlı mahnı yazmışdır.
Seyid Saleh Xalxali
Həyatı
Ağa Seyid Məhəmməd Saleh Məhəmməd Səid oğlu Xalxal şəhərində anadan olmuşdu. Məktəb yaşına çatdıqda atası onun yüksək səviyyədə olan istedadını görüb həddindən artıq elmi məşğuliyyətinə, tədrislərinin və eləcə də müraciət edənlərin çoxluğuna baxmayaraq, oğlunun təlim-tərbiyəsi ilə şəxsən məşğul olmağa başladı. Hövzə elmlərinin ən yüksək səviyyəsinə qədər onunla yanaşı oldu. O, özünün fitri istedadı, elmə həddindən artıq olan məhəbbəti və ciddiyyəti sayəsində qısa bir vaxtda bu mərhələləri keçdi. Sonra Mirzə Həsən Cilvənin (?-1896) yanında fəlsəfə və kəlamı öyrəndi.
Tanto
thumb|Tanto
Albatros
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Mustafa Mehmandarov
Mükafatları
14 iyun 2007-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən adı Azərbaycanın gənc istedadlarının “Qızıl kitabı”na yazılmış və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi aylıq təqaüdünə layiq görülmüşdür. https://azertag.az/xeber/380372
10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə , 7 may 2021-ci ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Konsultasiya
Konsultasiya – [lat. consultation, consultare – iclas keçirmək, məsləhət almaq]
Külək enerjisi
Azərbaycanda külək enerjisi
Azərbaycanın külək rejimi mürəkkəb xarakterə malikdir. Bu da ölkə ərazisinin 60%-nin dağlıq zonalardan ibarət olması ilə əlaqədardır. Dağların Respublikanın iqliminə və külək rejiminə təsiri böyükdür. Məsələn, Böyük Qafqaz dağları sədd rolunu oynayaraq ölkə ərazisinə şimaldan və şimal-şərqdən soyuq hava kütlələrinin daxil olmasına maneə törədir. Soyuq hava kütlələri Böyük Qafqaz dağlarının ətrafından keçərək Abşeron yarımadasından Respublika ərazisinə daxil olur. Buna görə də Zaqatalada küləyin orta illik sürəti 1.2 m/san. Abşeronda isə 8.6m/san.-dir.
Sifar (Vərziqan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 321 nəfər yaşayır (61 ailə).
Con Kirk (velosipedçi)
Con Kirk (20 noyabr 1890 — 25 mart 1951) — Böyük Britaniyalı keçmiş peşəkar velosiped yarışçısı. Con Kirk Böyük Britaniyanı 1912-ci ildə V Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Əndirqan (Vərziqan)
Əndirqan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kostyum
İnsanlar müxtəlif paltarlardan istədiyi kimi yararlana və müasir dəbə uyğun geyinə bilər. Lakin xüsusi şəxslər vardır ki, əsasən də daha yüksək cəmiyyətin nümayəndələri geyimlərinə ciddi yanaşır və ən xırda detalı belə nəzərdən qaçırmırlar. Onlar gecə keçirilən mərasimlərin hamısına uyğun paltarlar hazırlayırlar. Yəqin ki, bunların içərisində ən çətin tikilənlərdən biri kostumdur. Məhz buna görə də bu geyim növünə daha çox diqqət ayrılır.
Nərimanlı (Basarkeçər)
Tarixi
Nərimanlı kəndinin sakinlərinin dediyinə görə kəndin adı yarandığı ilk gündən XIV əsrin axırı (1387–1388), XV əsrin əvvələrindən (1410–1415) 1988-ci ilin dekabrına qədər dəfələrlə dəyişdirilmişdir.
Göyçay SES
Texniki göstəriciləri
Stansiyanın ərazisi 5 hektardır, burada geniş yaşıllaşdırma və abadlıq işləri aparılıb, köməkçi tikililər inşa edilmişdir.
Samoyloviç adası
Açılışı və adı
Ada 1930-cu ildə «Georgi Sedov» buzqıranında kəşf edilmişdir. Ada ekspedisiya üzvü və Arktika araşdırmaçısı Rudolf Lazareviç Samoyloviçin şərəfinə adlandırılmışdır. 1938-ci ildə onun kəşf edilməsindən sonra adanın adı «Dlinnıy» olaraq dəyişdirilir. 1965-cu ildə isə adı əvvəlki adı bərpa edilmişdir. .
Astarqan (Vərziqan)
Astarqan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tsuşima
Tsuşima münaqişəsi
1861-ci ildə rus korveti "Posadnik" 8 aydan artıq Tatamur körfəzində dayanmışdı. Bir müddət sonra onlar adanın şimalını ələ keçirə bilirlər. Burada ruslar tərəfindən müvvəqəti yaşayış məntəqi salınır. Bu Yaponiyanın mərkəzi hökumətini narahat edirdi. Yaponlar mövcud vəziyyət barədə Britaniya vitse admiralı Ceyms Houpa məlumat verilir. Onlar rusların bölgədə olması Britaniyanın ticarətinə zərbə vura biləcəyi ilə xəbərdarlıq edirlər. Yaponiya və britaniya ruslara diplomatik təziqlər göstərməyə başlayırlar.
Xarəzm
Xarəzm (Ərəbcə: خوارزم / Khwārizm, Özbəkcə: Xarəzm, Farsca: خوارزم / Khwārazm) — Orta Asiyada (Özbəkistan, Qazaxıstan, Türkmənistan) tarixi-coğrafi ərazi və eyni adlı Xarəzmşahlar dövlətinin yerləşdiyi ərazi.
Günəş enerjisi
Yer səthinə düşən Günəş enerjisinin miqdarı bütün neft, təbii qaz, daş kömür və digər yanacaq ehtiyatlarından çoxdur. Onun 0,0125%-nın istifadə olunması ilə bugünkü dünya energetikasının bütün ehtiyaclarını təmin etmək olardı.
Texnologiyası
Günəş enerjisinin daha səmərəli istifadəsi onun fotoelementlərdə elektrik enerjisinə çevrilməsi ilə həyata keçirilir. Fotoelementlər işığa həssas yarımkeçirici materiallardan – selen, silisium, qallium arsenidi, kadmium sulfidi və s. materiallardan hazırlanır. Bu materiallarda xüsusi p-n keçidi tərəfindən işığın udulması elektrik cərəyanı yaradır. Fotoelementlərdən minlərlə kvadrat metr sahə əhatə edən müxtəlif gücdə elektrik stansiyaları qurmaq mümkündür. Günəş enerjisinin Günəşin sutkalıq və mövsümi dövriyyəsindən asılı olmaması üçün alınan elektrik enerjisini elektrik akkumulyatorları ilə və ya metalhidrid akkumulyatorlarında hidrogen şəklində toplamaq mümkündür.
Tarixi
Hal hazırda Günəş enerjisinin fotoelektrik çevrilmələri dünyada bərpa olunan enerji mənbələrinin ən tez inkişaf edən istiqamətlərindən biridir. Bəzi dövlətlərdə Günəş enerjisindən istifadə artıq bir neçə ildir ki, "70 min günəşli dam", "Milyon dam" və "Yüz min dam" adlanan dövlət proqramları çərçivəsində həyata keçirilir. Dünyada günəş batareyası ilə işləyən ən böyük elektrik stansiyası ABŞ-nin Nevada ştatındadır. Hazırda Çinlə ABŞ Monqolustan çöllərində Nevadakından daha böyük stansiya tikməyi müzakirə edir.
Passiv Günəş
Passiv günəş istiliyi layihəsinə hər hansı mexaniki isitmə cihazı faktiki olaraq daxil deyil. Bundan fərqli olaraq, passiv günəş istiliyi ev daxilində temperaturu saxlamaq üçün binanın istiliyi özünə çəkən və daha sonra istiliyi tədricən buraxan xüsusiyyətlərini əhatə etməklə fəaliyyət göstərir. Binanın çox vaxt termik kütlə kimi istinad edilən bu xüsusiyyətlərinə böyük pəncərələr, daş döşəmə və kərpic divarlar daxil ola bilər.
Cose della vita
Hit parad nəticələri
Eros Ramazotti
Əziz Səncər
Həyatı
Sancar etdiyi açıqlamaların birində 5 TL-dən yuxarı olan DNT metodunun səhv olduğunu və bunu Mərkəzi banka çatdırdığını, ancaq xəbərdarlıqlarına baxmayaraq düzəlmədiyini söylədi. thumbnail|Türkiyənin [[Mardin rayonun Savur ili.]] Əziz Sancarın adı Türkiyə Təhsil Nazirliyi tərəfindən İstanbulda 2018-ci ildə məktəb layihəsi olaraq açılan Əziz Sancar Anadolu liseyinə verildi.
Dalğa enerjisi
Yaranması
Bundan başqa külək güclü dalğaların yaranmasına səbəb olur. Su səthi boyunca sürətlə əsən külək, sürtünmə səbəbiylə kiçik dalğalanmalar yaradır. Bu kiçik dalğacıqlar davam edən külək boyunca uçqun kimi böyüyərək daha böyük dalğaları meydana gətirir. Yəni təməl olaraq günəş; enerjisini küləyə, külək də dalğaya transfer edər.
Aortal stenoz
Etiologiya
70 yaşından erkən özünü büruzə verən aortal qapaq stenozu çox vaxt anadangəlmə ikitaylı aortal qapaq qüsuruyla bağlıdır. Anadangəlmə aortal qapaq stenozu daha çox kişi şeylaqlarında rast gəlinir, aortanın koarktasiyası və qalxan hissəsinin genişlənib yırtılmaya (disseksiya) uğramasına səbəb ola bilər.
Murtuza Muxtarov məscidi (Bakı)
İnşa tarixi
Tikili neft milyonçusu Murtuza Muxtarovun adı ilə bağlıdır. Məscidin maraqlı tikilmə tarixçəsi var. 1901-ci ildə yerli əhali məscidin tikintisinə başlasa da, sonradan tikintini başa çatdırmaq üçün maliyyə vəsaiti tükənir. Əhali yardım üçün neft milyonçusu Murtuza Muxtarova müraciət edir. Milyonçu məscidin tikilməsi ilə maraqlanır və onun layihəsi üçün memarları dəvət edir. O, bir neçə memarla məsləhətləşdikdən sonra tikintinin başa çatdırılmasının xərcini öz üzərinə götürür. 1908-ci ildə məscid məşhur memar Zivərbəy Əhmədbəyovun layihəsi əsasında inşa edilir. . Belə ki, məscidin memarı Zivər bəy Əhmədbəyov, ustası isə məşhur sənətkar Kərbəlayı Əhməd Səməd oğludur. Məscidin ikinci ustası isə Mirzə Məlik Abbasquludur.
Memarlıq üslubu
Bir çox məscidlər kimi Murtuza Muxtar məscidi də sovet dövründə bağlanmış və ya öz fəaliyyətini dayandırmışdır. Məsciddən toxuculuq emalatxanası, 1985-1988-ci illərdə Azərbaycanın məşhur rəssamı S.Bəhlulzadənin sərgi salonu kimi istifadə olunub. 1989-cu ildən məscid yerli sakinlərin ixtiyarına verilib.
Vasim Məmmədəliyev
Həyatı və fəaliyyəti
Uzun illər Azərbaycan Televiziyasında yayımlanan "Haqqın dərgahı" verilişinin aparıcısı olmuşdur.