cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yozef Mengele
Hərbi xidmət dövrü
Mengele 1937-ci ildə Nasist Partiyasına, 1938-ci ildə isə SS-ə (mühafizə eskadronu) üzv olur. İlk əsas təlimini 1938-ci ildə yüngül piyada dağ qoşunları ilə alır. 1940-cı ilin iyununda İkinci Dünya müharibəsinin başlamasından bir neçə ay sonra Vermaxta (Nasist silahlı qüvvələri) hərbi xidmətə çağrılır. Tezliklə SS-in döyüş qolu olan SS qoşunlarında könüllü olaraq tibbi xidmətə başlayır. Burada o, 1940-cı ilin noyabrına qədər tibbi ehtiyat taborunda SS-Unterşturmfürer (ikinci leytenant) rütbəsi ilə xidmət edir. Daha sonra Poznanda SS-in irq və məskunlaşma məsələləri üzrə əsas idarəsinə təyin edilən Mengele burada namizədlərin germanizasiyasını qiymətləndirirdi.
İnsanlar üzərində eksperimentlər
250px|thumb|right|Mengelenin eksperimentlərində istifadə etməsi üçün Auşvitzdə saxlanılan, lakin sağ qalan yəhudi əkizləri. Qızıl Ordu bu uşaqları 1945-ci ilin yanvarında almanlardan xilas edir.
Ekshumasiya
1992-ci ildə DNT müayinəsi Mengelenin şəxsiyyətini təsdiq etsə də, ailə üzvləri Braziliya rəsmilərinin cəsəd qalıqlarının Almaniyaya təhvil verilməsi barədə dəfələrlə etdiyi tələbləri rədd edirlər.
Əshabi-Kəhf (ziyarətgah)
Qurani-Kərimdə Əshabi-Kəhf haqqında
Quranın 18-ci "Əl-kəhf" surəsində bu barədə maraqlı məlumat verilmişdir. Həmin surədə deyilir: "Ey peyğəmbərimiz! Sən fikirləşirsən ki, Əshab-i Kohf və Rəqim hekayəsi bizim bu qədər qüdrətli hikmətlərimiz müqabilində təəccüblü hadisədir? O vaxt ki, Kəhf cavanlan düşmənin qorxusundan dağ mağarasında gizləndilər və Allahdan xahiş etdilər ki, İlahi, sən bizim haqqımızda rəhmə əta eylə, bizə bir kamil yol göstər. Biz haman mağarada onlan bir neçə il bihuş etdikdən sonra yuxudan oyatdıq ki, görək onlar, neçə vaxt mağarada olduqları və yuxuya getdiklərini bilə biləcəklərmi?… Onlar cəvan-mərdlər idi ki, öz Allahlarına iman gətirdilər. Biz (lütfümüz ilə) onlara düzgün yol göstərdik, onların (təmiz) ürəklərində (Allaha iman və məhəbbət) əlaqələrini möhkəmləndirdik. Onlar (bütpərəstlər və kafirlər) arasında qiyam edib dedilər: "Bizim Allahımız yeri, göyləri yaradandır və biz o tək Allahdan başqa heç kəsi Allahlığa qəbul etmirik. Əgər biz bütpərəstlər kimi fikirləşsək, çox ağır xətaya yol vermiş olarıq…". Maraqlıdır ki, miladdan əvvəl 18-ci əsrdən miladın 2-ci əsrinə qədər olan müxtəlif xarakterli hekayələrin məcmusundan ibarət olan Tövratda Əshab-i Kəhf barədə məlumat verilmişdir.
Aleksotas funikulyoru
Tanıma
24 oktyabr 1997-ci ildə funikulyorların Litva Respublikasının daşınmaz mədəni irs siyahısına daxil edilməsi barədə qərar qüvvəyə mindi. 9 oktyabr 2003-cü ildə Litva hökuməti Litvanın mədəniyyət abidələri siyahısında funikulyorun olduğunu təsdiqlədi.
Məmmədəli Məhzun
Həyatı
Cənubi Azərbaycanda hökm sürən məşəqqətli həyat tərzi, aclıq və səfalət Məmmədəli Fəxrəddin Məhzunun da atası Hüseynini Şimali Azərbaycana üz tutmağa məcbur etmişdi. Çox gəzib-dolandıqdan sonra o, nəhayət, Gədəbəydə məskunlaşır. Məmmədəli Məhzun da 1899-cu ildə burada anadan olur. Məmmədəli Məhzun 1938-ci ildə Təbrizə gedir. İranda baş verən xalq hərəkatının fəal iştirakçısı olur. 1946-cı ildə İran irticası Cənubi Azərbaycan azadlıq hərəkatına qəddar divan   tutur. Sonra tehrana köçür. Məmmədəli Məhzun 1986-cı ildə Tehranda vəfat etmişdir.
Nigerin daxili deltası
Əhali
Deltanın yerləşdiyi ərazidə Fulbe və Doqon xalqları yaşayır. Burada dənli bitkilər, çəltik əkilir. Ərazi həmdə mühün heyvandarlıq bölgəsidir. Üstəlik delta Mali əhalisinin balıq və su məhsullarına olan tələbatın böyük bir hissəsini özündə cəmlədirir.
Feldtseyxmeyster
Tarixi
XVI əsrdə Feldtseyxmeyster adı Almaniyada artilleriya komandirlərinə verilirdi. Rütbə Baş Komandan (Feldhauptmann) və feldmarşaldan aşağı və piyada komandirindən üstün dayanırdı. İmperator II Maksimilyanın hərbi nizamnaməsinə görə, feldtseyxmeysterlərə yüksək maaş, 6 cangüdən (trabant) və müxtəlif rütbələrdən qərargah verilirdi. Fəth olunan qalalardakı bütün alətlər, mərmi, döyüş sursatları və hər cür silah ona məxsus idi.
Acacia acuminata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rəfiq Həriri
Rəfiq Bəhaəddin əl-Həriri — Livanın sabiq baş naziri.
Gibbaria
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Acacia alpina
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mirkamil Rəhimov
Mirkamil Rəhimov (tam adı: Mirkamil Pirəli oğlu Rəhimov; ) — Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi idman şöbəsinin keçmiş müdiri, respublikanın "Əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi".
Çömçəxatun
Əfsanəsi
Quraqlıq ilində bütün heyvanlar kəsilib, insanlar qırılmaq mərhələsinə çatanda bir təpəyə çıxır, üzünü göyə tutub yağış üçün dua edir. Allah onun duasını eşidib yağış yağdırır. Ancaq Çömçəxatun yağışın altından getmir, axırda çox islanır və yamyaşıl bir ağaca çevrilir. Bu hadisədən sonra Çömçəxatun xalq arasında müqəddəs hesab edilir və il quraq keçəndə onun adına mərasimlər təşkil edilir.
Adətlər
Naxçıvanın Culfa rayonunun kəndlərində yağışı çağırmaq üçün Çömçəxatun mərasimi keçirilir. 14–15 yaşlı qız uşağının tanınmaması üçün üzü boyanır, köhnə paltar geyindirilir, əlinə boş çömçə verilib ata mindirilir. Qız ata mindirildikdən sonra onun əlinə xəmir sürtülür. Bəzəkli qız xalq arasında "Çömçəxatun" kimi tanınır. Bir adam atın üstündə olan "Çömçəxatun"a rəhbərlik edir. "Çömçəxatun" at belində bütün kəndi gəzir, əllərindəki xəmiri yumaq üçün evlərdən su istəyir, yağış üçün dua edir. Getdiyi evlərdə hamı onun qabına su tökür, uşaqlar da onları müşayiət edir. "Çömçəxatun" yoldaşları ilə əkin sahələrini, bulaqları, çeşmələri gəzib yağış duasını edir və mahnısını oxuyur. Mərasim kəndi gəzib qurtardıqdan sonra başa çatır. Qazana tökülən su ilə qız əlinin xəmirini və atının başını yuyur.
Analizi
Çömçəxatun mərasiminin sonunda suyun ağacın altına tökülməsi və çömçənin ağacdan asılması bu obrazın su və ağac kultları ilə bağlılığı ilə əlaqədardır. Bu mərasimlər göstərir ki, göllərin, çayların sahibi (əyəsi) olduğu kimi yağışın da əyəsi var. Onun qadın şəklində təsəvvür edilən Çömçəxatun olduğunu düşünmək olar. Çünki su ilə bağlı əyələr, su pəriləri, məleykələr qadın şəklində təsəvvür edilir.
Sultan İbrahim Hüseynzadə
Həyatı
Sultan Hüseynzadə 1918-ci ildə Kürüstü kəndlərimizi yağmalayan erməni daşnak silahlı qüvvələrinə qarşı döyüşlərdə türk ordusuna yardım göstərən Azərbaycan milli ordusunun sıralarında hərbi əməliyyatlara başçılıq edənlərdən biriydi.Kərrar stansiyası ətrafında gedən döyüşlərdə Qırmızı ordunun 3cü və 5-ci taborlarına qarşı savaşda türk zabiti Ramazan bəyə azərbaycanlı zabit  Sultan Hüseynzadə kömək edirdi. Sultand bəy  Hüseynzadə  birinci Cavanşir  süvari  polkunda ikinci rotanın komandiri olmuşdu. Azər Turan özünün "Darülmöminin" kitabında Sultan İbrahim haqqında bunları qeyd edir: "1Süvari Cavanşir polkunun komandiri olan bir polkovnikin imzası ilə 1919-cu ilin 26 may tarixində tərtib olunmuş sənəddən öyrənmişəm ki, Sultan bəy Birinci Dünya Müharibəsi dövründə 1915-ci ilin 28 noyabrından 1918-ci il fevralın 9-na kimi Qafqaz cəbhəsində podporuçik, poruçuk və ştabs –kapitan rütbələrində hərbi istedadını nümayiş etdirmiş buna görə də dördüncü dərəcəli  Müqəddəs Anna, üçüncü dərəcəli Müqəddəs Stanislav, üçüncü dərəcəli Müqəddəs Anna ikinci dərəcəli Müqəddəs Stanislav dördüncü dərəcəli Müqəddəs Vladimir ordenləri ilə (qılınc və bantları ilə birgə)təltif olunmuşdu. Xədicə xanım Qayıbovanın mənzili Sultan bəyin yaşadığı binadaydı.Sultan bəy Bakıda indiki Murtuza Muxtarov küçəsində (keçmiş Poluxin)Mirzə Fətəli döngəsindəki 16 saylı evdə yaşayırdı.Milli teatrın arxasında Şah döngəsindəki həmin evdə -milyonçu Aşurbəyovun evində sonralar Əli bəyin qardaşı İsmayıl Hüseynzadə  yaşayıb".
Noy Avaliani
Həyatı
1940–1963-cü illərdə Böyük baletinin solisti idi. Daha sonra Moskva kinoteatrlarında xoreoqraf, xüsusilə də "Taqanka" teatrında işləmişdir.
Neva deltası
Deltanın xüsusiyyətləri
Nevann altı qolu vardır ki, onların eni 100–600 m arasında dəyişir. Bəzi hissələrdə bu qolların eni 1 km çatır. Onların ümumi uzunluğu 46,5 km-dir.
Su basmalardan qorunmaq məqsədi ilə şəhərdə xüsusi nəzarət xidməti fəaliyyət göstərir. Onların əsas vəzifəsi suyun səviyyəsinin monitorinqini aparmaqdır. Neva deltası turizm baxımından seçilir. Burada kanallarda teplaxodla gəzinti vardır.
Arazın o tayında (vokal-simfonik poema)
Poemanın əsas partiyası – təsirli, qəti çağırışlıdır. Mövzunun iradəli xarakteri simli alətlər və valtornanın enerjili ritmi ilə qeyd edilir. Köməkçi partiya xoşbəxtliyə, keçmişin qaranlığını dəyişərək sevincli günlərə çatan xalq obrazıdır. Əvvəlki tonallıq işıqlı As-dura keçid verir. İşlənmə bölməsi özünəməxsus sərt, kəskin ritmli mövzu ilə başlayır. Do bemolda mövcud olan orqan punktu qəddar, namərdcəsinə xalq hakimiyyətinə hücum edən qüvvələrin obrazını bir fon kimi canlandırır.
Tarixi
Şeirlərin müəllifləri 1940-cı illərdə Cənubi Azərbaycanda baş vermiş hadisələrdən bəhs edirlər. Sözügedən dövrlər xalq yadelli sahiblərin və yerli feodalların zülmünü ataraq demokratik dövlət yaradır, lakin tezliklə bu hökumət devrilir və əvvəlki idarəetmə bərpa olunur. Çoxları bu idarəetmə mübarizəsində həlak olurlar. Buna baxmayaraq, xalq öz inamını itirmir. Şübhəsiz ki, bəstəkarın Cənubi Azərbaycanda yaşadığı dövrdəki təəssüratları poemada öz əksini tapmışdır.
Giriş hissə
Bəstəkar simfonik janra vokal-simfonik fraqmentlərini — xoru və solonu daxil edir. Bu sintez ilə poemanın musiqisi plakatlılıq elementlərini əldə edir və inandırıcı, başa düşülən xüsusiyyətlərlə zənginləşir. Cahangir Cahangirov zahiri görünüş yolu ilə getmir. O, insanların daxili aləmini, onlar hislərini, həyəcanlarını, əsərin əsas fikrini bədii qayda ilə açıb göstərməyə çalışır. Əsərin musiqisi epik-nəqledici formada hadisələr haqqında söhbət açır.
Poemanın proqramlı fikri ardıcıllıqla sonata formasında verilir. Bununla yanaşı qeyd olunmalıdır ki, poemada forma ənənəvi deyil, o, musiqi obrazlarının təşəkkülü prosesində meydana gəlir və üzvi olaraq simfonik inkişafda həyata keçirilir. Xalq obrazının ona düşmən olan zülmkarlarla qarşı-qarşıya qoyulması və bir-birinə zidd olan obrazların inkişafı poemada məzmunun açılmasına kömək edir.
Poemanın əsas partiyası — təsirli, qəti çağırışlıdır. Mövzunun iradəli xarakteri simli alətlər və valtornanın enerjili ritmi ilə qeyd edilir.
Zahirən temp və xarakterlə fərqlənən girişlə əsas partiyası arasında ziddiyət hiss olunmur. Onlar sanki bir-birlərinin məntiqi nəticəsidir. Demək olar ki, bir mövzu o biri mövzunu davam etdirir.
Qəbulu və ifaları
Azərbaycan bəstəkarlarının əsərlərinin baxışından sonra SSRİ Xalq Artisti Qara Qarayev bu poema haqqında belə yazmışdır: "İstedadlı gənc bəstəkarın vokal-simfonik poemasında müasir mövzu çox dolğun və parlaqlığı ilə göstərilmişdir. Cahangir Cahangirov bu məsuliyyətli vəzifənin öhdəsindən müvəffəqiyyətlə gəlmişdir."
Suur-Munamyaqi
Qüllələrin tarixi
Üçüncü qüllə (hündürlüyü 12 metr) eyni meyxananın binasında inşa edilmişdir.
Robert Köçəryan
Həyatı və siyasi fəaliyyəti
Köçəryanın hakimiyyəti dövründə Ermənistan parlamentində baş nazir Vazgen Sarkisyan, parlamentin sədri Karen Dəmirçyan, bir sıra deputatlar və eləcə də hökumət üzvlərinin qətlə yetirilməsi ilə nəticələnən terror aktı baş vermişdir (27 oktyabr 1999). Həmin günün axşamından başlayaraq erməni siyasətçiləri və jurnalistlər bu aksiyanı Robert Köçəryanın təşkil etdiyini bəyan etməyə başladılar.
Batabat Astrofizika Rəsədxanası
Haqqında
Batabat Astrofizika Rəsədxanası Naxçıvan şəhərindəki inzibati binadan, Batabat stansiyasından və Ordubad rayonu ərazisindəki Ağdərə stansiyasından ibarətdir.
Teleskopun qurulması prosesində yerli mütəxəssislərlə yanaşı, Moskva Dövlət Universiteti Astronomiya İnstitutunun fənn laboratoriyasının əməkdaşları da iştirak ediblər.
Milan
Erkole Roza tərəfindən inşa edilmiş Viktor Emmanuil abidəsi Duomo meydanının mərkəzi və turistlərin görüş yeridir.
Tarixi və ümumi məlumat
Milan ən böyük italyan regionu olan Lombardiyanın paytaxtıdır və ölkənin maliyyə-iqtisadi mərkəzidir. Şəhər dəniz səviyyəsindən 100 metr yüksəklikdə yerləşir. Uzun müddət almanca "Maylənd" adlanan Milan sözünün mənası latın dilindən tərcümədə "düzənlikdə məskunlaşma" deməkdir. Milan eramızdan əvvəl 6–5-cı əsrlərdə qallar (fransızlar) tərəfindən salınıb. Uzun tarixi boyunca bütün Avropa işğalçıları Milanı idarə ediblər. Milan bir neçə dəfə Böyük Roma İmperiyasının paytaxtı olub. 1157-ci ildə Milan müstəqil olsa da, bu, uzun sürmədi. 1277-ci ildən 1500-cü ilə qədər növbə ilə Milanı Viskont və Sforts sülaləsi idarə edib. Elə bu dövrlərdə də şəhərdə bir sıra abidələr ucaldılıb.
Coğrafiyası
Milan şəhəri Italiyanın şimalında, Padana düzündə (it. Pianura Padana), Olona və Lambro çaylarının əhatəsində yerləşmişdir.
Hava nəqliyyatı
Milan iki Malpensa və Linate beynəlxalq hava limanına malikdir. Milandan bir qədər aralı Varezdə yerləşən Malpensa Beynəlxalq Hava Limanı eyni zamanda tranzit uçuşlar üçün bir qovşaqdır. Şəhərlə intensiv dəmir yol bağlantısı (Malpensa express) vardır. Linate Hava Limanı şəhər çərçivəsində yerləşmiş xüsusən avropadaxili və yerli uçuşlara, "Orio al Serio bei Bergamo" isə daha kiçik hava limanı olub əsasən ucuz, çarter uçuşlara və yök daşımalara xidmət göstərir. Milanın hava limanları ildə 30 million sərnişin daşıma gücünə malikdir.
Yohann Volfqanq Göte
Götenin ilk böyük elmi işi olan "Bitkilərin metamorfozu" 1788-ci ildə İtaliyaya qastrol səfərindən qayıtdıqdan sonra nəşr olundu. 1791-ci ildə Veymar teatrının idarəedici direktoru təyin edildi və 1794-cü ildə dramaturq, tarixçi və filosof Fridrix Şiller ilə dostluğa başladı. Onun əsərləri 1805-ci ildə Şillerin ölümünə qədər premyerası idi. Bu müddətdə Göte "Vilhelm Meysterin təhsil illəri" adlı ikinci romanını, "Herman və Dorothea" adlı şeirini və 1808-ci ildə ən məşhur dram əsərinin (Faust) ilk hissəsini nəşr etdi. Onun Şiller, Yohann Gottlieb Fichte, Yohann Gottfried Herder, Alexander von Humboldt, Vilhelm fon Humboldt, Avqust və Friedrich Schlegel ilə 1790-cı illərdə etdiyi söhbətləri və müxtəlif ortaq səyləri birlikdə Veymar klassisizmi adlandırıldı.
Gənclik illəri
Götenin atası Yohann Kaspar Göte, ailəsi ilə birlikdə Frankfurtdakı böyük bir evdə (bu gün Götenin evi), sonra isə Müqəddəs Roma İmperatorluğunun azad şəhərində yaşayırdı. O, Leypsiqdə hüquq təhsili almışdı və İmperator məsləhətçisi təyin olunsa da, şəhərin rəsmi işlərinə qarışmırdı. Yohann Kaspar 38 yaşında Frankfurtda Götenin anası Katharina Elizabet Textor (17 yaşında) ilə evləndi. Yohann Volfqanq və bacısı, 1750-ci ildə anadan olan Kornelia Friederika Kristiana istisna olmaqla, digər uşaqları erkən yaşlarında öldü.
İtaliya
200px|thumb|left|Göte 38 yaşında Götenin 1786–1888 illəri arasında İtaliya yarımadasına və Siciliyaya etdiyi səyahət estetik və fəlsəfi inkişafında böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Atası gənc yaşlarında bənzər bir səyahət etmişdi və bu Götenin səyahət etməsi üçün əsas həvəsləndirici amil olmuşdu. Ancaq ən əhəmiyyətlisi odur ki, Yohann Yoachim Vinckelmanın əsəri onda qədim Yunanıstan və Romanın klassik sənətinə ümumi bir maraq oyatdı. Beləliklə, Götenin səfəri bir həcc ziyarəti xarakterini daşıdı. O, gəzinti zamanı rəssamlar Angelika Kauffman və Yohann Heinrix Vilhelm Tischbein ilə görüşdü və dost oldu, Lady Hamilton və Alessandro Kagliostro kimi görkəmli şəxsiyyətlərlə tanış oldu.
O, bu müddət ərzində Siciliyaya da getdi və yazırdı ki, "Siciliyanı görmədən İtaliyanı görmək, İtaliyanı ümumiyyətlə görməməkdir, çünki Siciliya hər şeyin ipuçudur". Göte Cənubi İtaliyada və Siciliyada olarkən ilk dəfə həqiqi yunan (Romadan fərqli olaraq) memarlığı ilə qarşılaşdı və buranın sadəliyi onu olduqca heyrətləndirdi. Vinckelmann bu iki üslubun fərqliliyini dərk etməmişdi.
Ölümü
200px|thumb|right|Göte və Schillerin tabutları, Veymar Göte 1832-ci ildə Veymarda açıq ürək çatışmazlığından öldü. Həkimi Karl Vogelin dediyinə görə son sözləri, Mehr Liçt idi! (Daha çox işıq!), Lakin bu mübahisəlidir, çünki Vogel onun öldüyü anda otaqda deyildi. O, Veymarın tarixi qəbiristanlığında Ducal Vaultda dəfn edilmişdir.
Seçilmiş əsərləri
Növbəti əsəri, epik gizli dramı Faust, mərhələlərlə tamamlandı. Birinci hissə 1808-ci ildə nəşr olundu və sensasiya yaratdı. Göte öldüyü ildə Faustun İkinci hissəsini bitirdi və əsər ölümündən sonra nəşr olundu. Götenin 1773–1774-cü illərə aid olan və indi Urfaust olaraq bilinən Faust pyesinin orijinal əsəri də ölümündən sonra nəşr olundu.
Götenin poetik işi Alman poeziyasında Innerlichkeit ("introversiya") adlandırılan və məsələn, Heine ilə təmsil olunan hərəkat üçün bir model olaraq xidmət etdi. Götenin sözləri Motsart, Bethoven, Schubert, Berlioz və Volfun bir sıra əsərlərini yazmağa ilham oldu.
Din və siyasət
Göte xristian kilsələrinin heç birinə əməl etmədən daxilən xristian ola biləcəyinə inanan, çox sayda mərkəzi təlimlərə qəti şəkildə qarşı çıxan, Məsihlə xristian ilahiyyatının əsas şərtlərini kəskin şəkildə fərqləndirən və tarixini "yalnışlıq hadisəsi və şiddət" olaraq tənqid edən bir fitrətçi idi. Xristian imanına və hətta Kilsəyə münasibəti çox dəyişdi və daha geniş şərh edildi, buna görə də Götenin katibi Eckerman onu xristianlıq, İsa, Martin Lüter və Protestant islahatına həvəsli olaraq göstərdi, hətta xristianlığı "son din" adlandırırdı, bir dəfə Göte özünü "anti-xristian və ya xristian olmayan, lakin çox qərarlı bir şəkildə xristian olmayan" olaraq xarakterizə etdi və Göte Venesiya Epigram 66-da, ən çox bəyənmədiyi dörd şey arasında xaç simvolunu sadaladı.
Təsirləri
Götenin elmi və estetik fikirlərinin tərcümə etdiyi və oxuduğu Denis Diderot ilə çox əlaqəsi var. Həm Diderot, həm də Göte təbiətin riyazi təfsirinə qarşı bir hörmətsizlik nümayiş etdirmişdilər, hər ikisi kainatı dinamik və davamlı axın kimi qəbul edirdi. Hər ikisi "sənət və elmi ortaq təsəvvür prosesləri ilə əlaqəli uyğun fənlər kimi" görürdü və hər ikisi "hər formada zehni yaradılışın altındakı şüursuz impulsları" qavramışdı. Baxışları onu Adam Smith, Tomas Cefferson və Ludviq van Bethoven ilə birlikdə iki aləmdə bir fiqur halına gətirir: bir tərəfdən bu, zövqün, nizamın və incə hazırlanmış bir detala həsr olunmuş "Ağıl Çağı"nın bədii hissinin və neoklassik memarlıq dövrünün əlamətidir; digər tərəfdən, özünü tənzimləyən və üzvi sistemlər ideyasını qətiyyətlə dəstəkləyən fərdi, intuitiv və fərdi ifadə forması və cəmiyyət axtarışındadır.
Vyaçeslav İvanov (şair)
Həyatı və yaradıcılığı
Əsasən İtaliya və Rusiyada yaşamışdır (son olaraq 1924-cü ildə İtaliyaya köçmüşdür). 1894-cü ildə şairə və tərcüməçi Lidiya Zinovyeva-Annibal ilə tanış olmuş və o, sonralar İvanovun həyata yoldaşı olmuşdur. O zaman İvanovlar ailəsinin yaxın dostlarında biri М. М. Zamyatina olmuşdur; o, şairə ölümünə kimi 1920-ci ilə kimi böyük köməklik göstərmişdir.
Ömrünün son illərini İtaliyada keçirmiş və orada antik və orta əsr şairlərinin (Sapfo, Esxil, Alkeya, Petrarki və s.)əsərlərinin tərcüməsi ilə məşğul olmuş, yalnız hərdənbir yeni əsərlərini nəşr etdirirdi ("Roma sonetləri" tsikli, 1924; "İnsan" poeması ("Dom kniqi", Nəşriyyatı, Paris), 1939). İvanov İtaliyada tək-tənha yaşamış və yalnız bəzi rus mühacirləri ilə əlaqə saxlayırdı (yaşlılardan Merejkovski ilə, cavanlardan İ.N.Qolenişev-Kutuzovla).
İvanovun ədəbi fəaliyyətinin yekunu 1962-ci ildə Oksfordda ölümündən sonra nəşr edilmiş "Axşam işığı" şerlər toplusu olmuşdur.
İvanov Romada protestant qəbiristanlığında rəssam Karl Bryullovla yanaşı dəfn edilmişdir.
Mahmud Xınaluqi
Həyatı
Burada daha bir maraqlı məlumatın da üzərində dayanmaq lazım gəlir. 1868-ci ildə Tiflisdə parlaq ağ kağızda və tünd şabalıdı dəri cilddə, ağırlığı təqribən 10 kq olan Qafqaz Arxeoqrafiya Komissiyası Aktlarının (QAKA, ) ikinci cildi çapdan çıxır. Həmin cilddə (s. 1073-1077) Berjenin üç dildə (türk, ərəb, fars) əldə etdiyi "65 manuskript"in (qədim əlyazmanın) haqqında məlumata və rusca tərcüməsinə, o cümlədən M. Xınaluqinin əsərinə yer ayrılmışdır. Professor A. Şıxseyidovun fikrincə, Berje Azərbaycan aliminin əsərinin ərəbcə mətnini də versəydi onu rus dilinə tərcümə mətni ilə müqayisə etmək və ikinci dilə tərcümənin orijinala nə dərəcədə uyğun gəldiyini dəqiqləşdirmək olardı. Xoşbəxtlikdən həmin cilddə (s.1071) məlumat verilmişdi ki, Berje topladığı əlyazma sənədlərini, o cümlədən M. Xınaluqinin əlyazma kitabını itib-batmaq, məhv olmaq təhlükəsindən qorumaq naminə Parisin Korolev kitabxanasına (fransanın indiki Milli Kitabxanasına) təqdim etmişdir. Onun şifrəsini bilmədən fransa Milli Kitabxanasının milyonlarla əlyazma və çap kitabı arasından M. Xınaluqinin kitabını tapmaq çox çətin olardı. Vayda Georgesin tərtib etdiyi "Müsəlman müəlliflərinin fransa Milli Kitabxanasında saxlanılan ərəbcə əlyazmaları kataloqu" (Paris, 1953) olmasaydı həmin problemin qapısına açar salmaq əməli həllini hələ çox gözləyəcəkdi.
Gladiopappus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Adıqlar
Tarixi
Buna baxmayaraq, həmin dövrdə çərkəzlər rus işğalına qarşı möhkəm müqavimət göstərməkdə davam edirdilər. Xüsusilə, Qara dəniz sahillərində və onun şərqində yaşayan çərkəz topluluqları (Abadzeh, Naturay, Şapsuq, Hakuç, Vıbıh (ubıx), Aibqa, Ahçipsov, Ciqet, Pshu) ruslara boyun əymək və işğal altında yaşamaq niyyətində deyildilər və onlar qarşı tərəflə savaşmaqda davam edirdilər. Amma qeyd edək ki, artıq 1859-cu ildə adıq (çərkəz) feodal topluluqlarının bir hissəsi (Bjeduğ, Kemquy, Mahoş, Yeqerukay, Kuban, Kabarda, Beslen) rus işğalı ilə barışmışdılar. Bu da rus qoşunlarının qərbə doğru irəliləyərək Şhaquaqe (Byelaya) çayının sahillərinə qədər gəlib çatmasına imkan vermişdi.
Acacia bakeri
Arealı
Avstraliya üçün endemik növdür.
Yaralı şəfaçı
Psixoanalistlə pasiyent arasındakı münasibət fərqli ola bilər:
Marc Simpson
Marcori "Marc" Simpson ( qızlıq familiyası — Buvye ) — Simpsonlar cizgi serialının əsas personajlarından biri.
Gongylolepis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Acacia bucheri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan faşizmlə üz-üzə (film, 2005)
Azərbaycan faşizmlə üz-üzə qısametrajlı sənədli televiziya filmi 2005-ci ildə Lider televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın XX əsrin 2-ci yarısında alman faşizmi, sonlarında isə erməni faşizmi ilə üz-üzə gəlməsindən tarixi faktlarla bəhs edir.
Zemfira Əliyeva (aktrisa)
Həyatı
Zemfira Əliyeva 1972-ci ildə Naxçıvan DMDT-nin truppasına daxil olub. Bu teatrda qazandığı sənətkarlıq nailiyyətlərinə görə 1 iyun 1974-cü ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti və 1 dekabr 1982-ci ildə xalq artisti fəxri adları ilə təltif edilib. Aktrisa 1988-1995-ci illərdə Akademik Milli Dram Teatrında işləyib. 26 noyabr 1995-ci ildə Bakıda vəfat edib.
Avqust Horx
Həyatı
1937-ci ildə "Ich Baute Autos" ("Mən avtomobillər düzəltdim") başlığı altında onun tərcümeyi-halı dərc olunub.
Gossweilera
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Goyazianthus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Acacia colei
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Need for Speed (oyun seriyası)
Oyunlar
Need for Speed seriyasına 25 oyun daxildir.
Film
thumb|Need for Speed filmində istifadə edilmiş "Mustanq" "Electronic Arts" Dreamworks Pictures ilə birlikdə "Sürət həzzi" filminin çəkiminə başladı və film 14 mart, 2014-cü ildə yayımlandı. Filmin baş rolu olan Tobi Marşalı Aaron Paul oynamışdır. Ford şirkəti ancaq bu film üçün xüsusi bir Mustanq avtomobili istehsal etmişdi. Maşın ilk dəfə Los-Anceles Ekspo Sərgisində nümayişə çıxarıldı. Filmdə Aaron Paul ilə birgə Dominik Kuper, Aymoqen Pots və Maykl Kiton da rol almışdır. Filmin rejissoru Skot Vouqdur.
Qurnik Zabje FK
Uğurları
thumb|320px|Ernest Pohl Stadionu ([[Zabje)]]
Fatma Xizroyeva
Həyatı
Fatma (Patimat) Xizriyevna Xizroyeva 20 mart 1925-ci ildə anadan olub. Avar Dram Teatrında çalışıb.
Azərbaycan futbolunun əfsanələri. Anatoli Banişevski (film, 2012)
'Azərbaycan futbolunun əfsanələri. Anatoli Banişevski' qısametrajlı sənədli televiziya filmi 2012-ci ildə İctimai televiziya da istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın əfsanəvi futbolçusu, 9 nömrə altında çıxış edən Anatoli Banişevski haqqında bəhs edir.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2012-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Əlisöhbət Sumbatzadə
300px|thumbnail|Səməd Vurğun küçəsində Əlisöhbət Sumbatzadənin barelyefi (solda)
Əmək fəaliyyəti
Sumbatzadə 1963-1969-cu illərdə Elmlər Akademiyasının Yaxın və Orta Şərq xalqları İnstitutunun direktoru, 1970-1972-ci illərdə EA-nın Tarix İnstitutunun direktoru vəzifəsini yerinə yetirmişdir. O, 1970-1981-ci illərdə AMEA-nın İctimai Elmlər bölməsinin akademik katibi, 1982-1992-ci illərdə İctimai elmlər üzrə Elmi Məlumat Mərkəzində şöbə müdiri vəzifələrində işləmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Əlisöhbət Sumbatzadə 1930-cu ildə namizədlik, 1948-ci ildə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etmiş, 1954-cü ildə professor elmi rütbəsini almışdır. Həmin ildə Azərbaycan SSR EA-nin müxbir üzvü, 1958-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir.
Greenmaniella
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Acacia coriacea
Arealı
Avstraliya üçün endemik növdür.
Corc Kerzon
Həyatı
Oksford Universitetini bitirmişdir. 1891–1892-ci illərdə Hindistanın işləri üzrə nazir müavini, 1898–1905 illərdə Hindistanın vitse-kralı, 1919–1924-cü illərdə B. Britaniyanın xarici işlər naziri olmuşdur. 1911-ci ilden parlamentin lordlar palatasının üzvü idi. Sovet-Polşa sərhədlərini müəyyənləşdirən "Kerzon xətti"ni 1920 ildə Antanta adından təklif etmişdir. Birinci dünya müharibəsindən (1914–18) əvvəl Qafqazda olmuş və regionu dərindən öyrənmişdir. 1920 il yanvarı 10-da Paris Sülh Konfransı (1919–20) Ali Şurasının iclasında Azərbaycan və Gürcüstan hökumətlərinin Antanta ölkələrindən kömək istəmələri haqqında məlumat vermiş, bu respublikalarm müstəqil dövlətlər kimi dərhal de-fakto tanıması təklifıni irəli sürmüşdür. Onun təklifi ilə yanvarın 11-də Antanta Ali Şurası Azərbaycan və Gürcüstan respublikalarının de-fakto tanınması barədə qərar qəbul etmişdir. Kerzon Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini qorumaq məqsədilə ona yardım göstərilməsini təklif etmiş, müttəfiq ordularının çıxarılmasının əleyhinə olmuşdur. Kerzon 1920 ilin əvvəllərində İngiltərə parlamentində azərbaycanlılara və Anadolu türklərinə qarşı soyqırımları törətmiş ermənilər barədə belə demişdi:
"Mənə elə gəlir ki, siz erməniləri səkkiz yaşında təmiz və məsum bir qız kimi zənn edirsiniz. Bu fikirdə çox yanılırsınız, halbuki ermənilər özlərinin son vəhşi davranışları ilə nə qədər qantökən olduqlarını büsbütün isbat etmişlər."
Qarışıq akasiya
İstifadəsi
Ağacdan bu günlərdə musiqi alətləri, mebel və vanna kimi yüksək qiymətli ağac məhsullarının istehsalında istifadə edilir. Bitki xalq təbabətində istifadə olunur və Tayvanda bitki mənşəli dərman mağazalarından (草藥店) əldə etmək olar. Buna baxmayaraq, onun tibbi effektivliyini dəstəkləmək üçün heç bir klinik tədqiqat aparılmamışdır.
Rafiq Quliyev (operator)
Həyatı
2001-ci ildə "Lider" televiziyasında "Azərbaycan" redaksiyasını yaradıb və 2001–2004-cü illər ərzində müxtəlif səpkili 237 televiziya filminin ərsəyə gəlməsinə rəhbərlik edib.
1997-ci ildən Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Kino-Televiziya Sənətləri" kafedrasında pedaqoji fəaliyyətlə məşğuldur. 2005-ci ildən həmin kafedranın dosentidir. 2008-ci ildə "Azərbaycan səssiz kinosunun təsvir irsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib. Sənətşünaslıq namizədidir. Onlarla elmi məqalənin, tədris proqramı və metodik göstərişin, dərs vəsaiti və dərsliyin müəllifidir. 2005-ci ildə Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülüb.
Qazma ev
Qazma — Azərbaycaının ən qədim məskən tiplərindən biri. Mağara tipli yaşayış evlərinin sonrakı mərhələsini qazma, yarımqazma adlandırırdılar. Azərbaycanın Kiçik Qafqaz, Gəncəbasar və qərb bölgələrində bu tip evləri pəyə evlər kimi də adlandırıblar.
Qazmanın inşaatı
Digər formada isə, divarboyu basdırılmış hərmə dirəklərin arası çubuq və ya qarğı ilə hörülür, üzəri suvanırdı. Sonralar onu daş hörgüsü əvəz etmişdir. Ayrımlara məxsus yaşayış evi tiplərindən qazma evlərin inkişafının sonrakı mərhələsi pəyəbaşı, daha sonra şeşə öylük və ya qaradamolmuşdur.
NGC 1133
NGC 1133, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Tunika
Qısa qollu uzun köynək idi. Üst paltarın altından geyilirdi. E.ə. 1-ci minilliyin əvvəllərinə aid aşşur təsvirlərində midiyalılar üstdən heyvan dərisi bərkidilmiş tunika ilə təsvir edilirdilər.
Xalidə Şərifova
Xalidə Şərifova — aktrisa.
Əyyub Qiyas
Fəaliyyəti
1988–1990-cı illərdə Sumqayıtda kimyaçıların Səməd Vurğun adına Mədəniyyət sarayında xalq teatrının rejissoru, 1990–1991-cı illərdə "Cığırdaş" gənclik mərkəzi yaradıcı gənclərin teatr birliyinin direktoru, 1991–1992-ci illərdə "168 saat" qəzetinin baş redaktorunun müavini, 1992–1993-cü illərdə "Xəzər" jurnalının redaktoru olub.
İbrahim İsfahanlı
Həyatı
İbrahim Hüseyn oğlu Hüseynzadə (İsfahanlı) 1897-ci ildə Tiflisdə doğulub. Səkkiz yaşına çatanda atası Həsən kişi Allah rəhmətinə gedib və anası İbrahimi çəkməçi yanına şəyird verib. O, əlinə pul düşən kimi məhəllə uşaqları ilə Zubalov adına Xalq evində, Artistlər klubunda, Gürcü Zadəgan (Əyanlar) evində azərbaycanlı teatr həvəskarlarının oynadıqları tamaşalara baxıb. Özünün yazdığına görə, səhnəyə ilk dəfə 1909-cu ildə sonralar xalq artisti olmuş Mustafa Mərdanovun və nasir, dramaturq, ilk azərbaycanlı baş rejissor Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin qayğıları sayəsində çıxıb. Elə həmin gündən də səhnəyə, aktyorluq sənətinə möhkəm tellərlə bağlanıb.
Əyyub Qiyas
Mükafatları
"Qara işıq" romanı 2004-cü ildə "İlin romanı" ədəbi kulturoloji mükafata layiq görülüb. "Ədəbiyyat" qəzetində gedən "Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatçıları" silsiləsindən olan tərcümələrinə görə 2016-cı ildə Əlibəy Hüseynzadə mükafatına, Belorus yazıçısı, Nobel mükafatı laureatı Svetlana Aleksiyeviçin "Müharibənin qadın olmayan üzü" romanının tərcüməsinə görə 2017-ci ildə Mədəniyyət və Turizm nazirliyinin "Qızıl kəlmə" mükafatına layiq görülüb.
Guevaria
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Guizotia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Quba qəzası
Tarixi
Keçmiş Quba xanlığının ərazisində yaradılmışdı. Quba xanhğı 1806-cı ildə Rusiya imperiyası tərəfindən işğal olunaraq, əyalətə çevrildikdən sonra onu Gürcüstan Baş rəisliyinin tabeliyindəki naib idarə edirdi. 1809-cu ildə Quba əyalətini idarə etmək üçün Abbasqulu ağa Bakıxanovun atası Mirzə Məhəmməd xan başda olmaqla, dörd nüfuzlu bəydən ibarət Quba idarəsi yaradılmışdı. 1810-cu il üsyanından sonra Qubada komendant üsul-idarəsi formalaşdırıldı. Quba əyaləti Bakı və Dərbənd əyalətləri ilə birgə Dağıstan dairəsində birləşdirildi. 1840-cı il 10 aprel tarixli inzibati-məhkəmə islahatından sonra yaradılan Quba qəzası (Samur dairəsi ilə birlikdə) Dərbənd hərbi dairəsinə daxil edildi. 1846-cı il inzibati-ərazi bölgüsü nəticəsində Quba əyaləti yeni yaradılmış Dərbənd quberniyasının tərkibində qaldı. Dağıstan vilayətinin idarə edilməsi haqqında 1860-cı il 5 may tarixli Əsasnaməyə görə Dərbənd quberniyası ləğv olundu. Quba qəzası Bakı quberniyasının tərkibinə daxil edildi. Qəzanın mərkəzi Quba şəhəri idi. Quba qəzasında qəza idarə sistemi yaradılmışdı. Qafqaz təqviminin (1917) məlumatına görə, Quba qəzasının sahəsi 6308,61 kv.verst idi. Qəzada 171248 nəfər əhali yaşayırdı. Onlardan 170148 nəfəri yerli sakinlər, 1100 nəfəri isə müvəqqəti yaşayanlar idi. Qəza əhalisinin 91.871 nəfəri kişi (53,65%), 79377 nəfəri qadın (46,35%) idi. Müsəlmanların sayı 164,8 min nəfər idi. Qəzada 5206 nəfər rus qeydə alınmışdı. Quba şəhərində 26956 nəfər yaşayırdı. Qəzanın təsərrüfat həyatında bağçılıq daha çox inkişaf etmişdi. Fevral inqilabından (1917) sonra Quba qəzasında Müvəqqəti hökumətin yerli orqanlarının təşkilinə başlandı. Martın sonlarında Qubada ictimai təşkilatların icraiyyə komitəsi yaradıldı.
Oktyabr çevrilişindən (1917) sonra Bakıda hakimiyyəti ələ almış Bakı Soveti Quba qəzasını sovetləşdirmək pərdəsi altında azərbaycanlılara qarşı soyqırımı həyata keçirdi. 1918-ci il aprelin 21-də Bakı bolşevik təşkilatı və Bakı Soveti Quba qəzasına hərbi dəstələr göndərdi. Aprelin 23-də qəzada sovet hakimiyyeti elan olunmuş, qəza hərbi-inqilab komitəsi yaradılmışdı. Quba qəza-smda azərbaycanlılara qarşı soyqırımı mayın 1-də başlamış və 9 gün davam etmişdi. Qubada törədilən soyqırımlarını daşnak qulduru Hamazaspın başçılıq etdiyi erməni cəza dəstələri həyata keçirmişdi. Fövqəladə Təhqiqat Komissiyasının üzvü A. F. Novatskinin Quba şəhərinin və qəza kəndlərinin dağıdılması, onların sakinlərinə qarşı edilən zorakılıqlar haqqında məruzəsində göstərilirdi ki, Hamazaspın cəza dəstəsi Qubaya komissar Şaumyanın göstərişi ilə göndərilmiş, dəstənin döyüşçülərini o zamankı hərbi komissar Korqanov seçmişdir. Dəstə yalnız "Daşnaksütun" partiyasının üzvü olan təqribən iki minə yaxm ermənidən təşkil edilmiş, dəstənin başçısı "məşhur" daşnak Sakan Hamazasp, komissarı isə Venuns familiyalı birisi təyin edilmişdir. "Cəza dəstəsi" yalnız azərbaycanlıları qırmaq məqsədini güdmüşdür.
Gutenbergia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Adaçayı cinsinə aid növlər
B
thumb|right|[[Salvia blepharophylla]] thumb|right|[[Salvia buchananii]]
Vitr namazı
Vitr namazında qunut tutmaq
Daimi olaraq Sübh namazında qunut duası etmək bidətdir. Bunu Peyğəmbərin (Ona və ailəsinə Allahın salavatı və salamı olsun) səhabələri açıq-aşkar şəkildə demişlər. Əbu Malik əl-Əşcai, Səd ibn Tariq deyir ki, "mən atama dedim: Ey ata, sən Peyğəmbərin, Əbu Bəkrin, Ömərin, Osmanın və beş ildir ki, burada, Kufədə Əlinin arxasında namaz qılmısan. Məgər onlar Sübh namazında qunut duası edərdilərmi? O dedi: Ey oğlum, bu əməl dinə əlavə olunmuş bidətdir".
Rasim Şərifov
Həyatı
1973-cü ildə Hacıhətəmli kənd orta məktəbini əla qiymətlərlə, 1977-ci ildə H.Zərdabi adına Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Filologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Sabir Rüstəmxanlı
Həyatı
Əmək fəaliyyətinə tələbəlik illərindən başlamış, 1967-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının orqanı olan "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində işə qəbul edilmişdir. 1974–1975-ci illərdə ordu sıralarında xidmət etmişdir. Bu sırada elmi işlə də məşğul olmuş, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasını bitirmişdir. S. Rüstəmxanlı 1976-cı ildə "Cəlil Məmmədquluzadə və folklor" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsinə yiyələnmişdir.
Cavidan Novruz
Cavidan Novruz (Cavidan Ramiz oğlu Novruz; 12 fevral 1987, Bakı, Azərbaycan SSR) — aktyor, müğənni, bəstəkar.
Həyatı
Səbail rayonu 7 nömrəli orta məktəbi 2005-ci ildə bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində dram-kino aktyorluğu fakültəsinə Xalq artisti Kamal Xudaverdiyevin kursuna qəbul olub. Universiteti 2009-cu ildə bitirmişdir.
Zəfər Murtuzov
Murtuzov Zəfər Nəbi oğlu - Azərbaycan rejissoru.
Salvia camarifolia
(Salvia camarifolia) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kultural mühit
Mühitin pH-ı
Kultivasiya olunan hüceyrələr mühitin pH-ına çox həssasdırlar. Əksəriyyət hüceyrələr üçün pH-ın optimal qiyməti 7,2–7,4 civarında olur. Natrium hidrokarbonat kultural mühitin "təbii" bufer sistemini tənzimləyir (CO32-/HCO3-); atmosferdə CO2-in 5–10% tərkibdə olmasını tələb edir ki, bu da hüceyrələrin CO2- inkubatorda kultivasiya zamanı asan yerinə yetirilir. HEPES bufer tutumu 7,2–7,4 pH olan fosfat duzudur. Nəzarət edilməli qaz mühiti tələb etmir, lakin böyük qatılıqlarda bəzi növ hüceyrələr üçün toksik ola bilər. Fenol- qırmızı pH indikatoru kimi istifadə olunur: 7,4 pH-da qırmızı və pH-ın azalması ilə narıncı və ya sarı rəngə qədər dəyişir. Estrogenə həssas hüceyrələrin kultivasiyası üçün fenol-qırmızı olmayan mühitdən istifadə etmək tövsiyə olunur.
Şərqi Koreya cərəyanı
Şərqi Koreya cərəyanı — Tsuşima boğazından keçən və Tsuşima adası tərəfindən iki hissəyə ayrılan Tsuşima cərəyanının qərb qolu. Şərqi Koreya cərəyanının isti və duzlu suları Cənubi Koreyanın şərq sahilləri boyunca şimala istiqamətlənir. Burada artıq Yapon dənizinin daxili hissələrinə kimi gedir
İlya Qabay
İlk illəri
Təhsilini bitirdikdən sonra Moskva ətrafındakı qəsəbələrin birində rus dili və ədəbiyyatı müəllimi kimi dərs deməyə başlamışdır. Mosvkada yaşadığı dövrdə gələcəyin bir sıra gənc dissidentləri ilə tanış olmuşdur. Onların arasında ən çox dostluq etdiyi isə fizik Valeri Nikolski idi.
Dissident kimi fəaliyyətə başlaması
Həbsxanadan çıxdıqdan sonra dissident öz fəaliyyətinə qaldığı yerdən davam etmişdir. 1968-ci ilin yanvarında Yuli Kim və Pytor Yakirlə birgə Sovet elm, mədəniyyət və incəsənət xadimlərinə müraciət adlı manifest yazdı. Müraciətdə SSRİ-də siyasi təqiblərə son qoyulması barədə ciddi ittihamlar və çağırışlar vardı. SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi bundan sonra Qabayı izləməyə başlayır. Onun telefonu dinlənilir. Qabay KQB-dəki dostları vasitəsi ilə bundan xəbər tutsa da, amma antisovet fəaliyyətindən dönmür.
Son illəri
İlya Qabayın oğlu və qızı 1974-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarına mühacirət etmişdir.
Əjdər Ağayev
Həyatı
Əjdər Ağayev 1937-ci il oktyabrın 10-da Neftçala rayonunun Qırmızıkənd kəndində anadan olmuşdur. Burada kənd yeddiilik, Salyanda orta məktəbi bitirmişdir. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Tarix-filologiya fakültəsində təhsil almışdır (1955-1960).
Əmək fəaliyyətinə Salyan rayonu məktəblərində müəllim kimi başlamışdır (1960-1965). Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Pedaqoji Elmlər İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur (1965-1969). Burada Əhməd Seyidovun rəhbərliyi ilə "Fərhad Ağazadənin pedaqoji görüşləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş, sonra elmi işçi, baş elmi işçi, bölmə müdiri, şöbə rəisi, direktorun elmi işlər üzrə müavini vəzifələrində çalışmışdır (1969-cu ildən). "Azərbaycan ictimai fikrində şəxsiyyətin formalaşması" adlı doktorluq işi müdafiə etmişdir. "Azərbaycan məktəbi" jurnalının və onun əlavə nəşr edilən məcmuələrinin baş redaktoru olmuşdur (1974-1981). Elmi-Tədqiqat Pedaqoji Elmlər İnstitutunda pedaqogikanın nəzəriyyəsi və tarixi şöbəsinin müdiri, Lənkəran Dövlət Universitetində pedaqogika və psixologiya kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır (1981-ci ildən). Azərbaycan Təhsil Nazirliyi nəzdində pedaqogika və psixologiya elmləri üzrə Elmi-metodiki şuranın sədri, Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasında pedaqogika və psixologiya elmləri üzrə ekspert komissiyası sədrinin müavini olmuşdur.
Türkiyə ixtisas kursunda (1999), Türk xalqlarının VIII qurultayında (2001) və Macarıstanda YUNİSEF-in təşkil etdiyi konfransda (2001) olmuşdur.
Əsərləri
• 2
Gyptis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Aleksandr İlxovski
Həyatı
"Yaramaz" filminə görə Azərbaycan Dövlət Mükafatına (1988), "Moskva" filminə görə "Qızıl Qoç" mükafatına (2002) layiq görülüb.
NGC 1136
NGC 1136, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Saat bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Xocalı soyqırımı
Zəmin
Xocalı 1991-ci ilin oktyabrından Qarabağdakı erməni separatçılarının blokadasında idi. Oktyabrın 30-da şəhərlə avtomobil əlaqəsi kəsilmiş və yeganə nəqliyyat vasitəsi olaraq vertolyot əlaqəsi qalmışdı. Xocalıya sonuncu vertolyot 1992-ci il yanvarın 28-də gəlmişdi. Şuşa şəhərinin səmasında mülki vertolyotun vurulması və nəticədə 41 nəfərin faciəli surətdə həlak olmasından sonra isə bu əlaqə də kəsilmişdi. Yanvarın 2-dən şəhərə elektrik enerjisi verilmirdi.
Hücumun iştirakçıları
Hesabatda hücumun iştirakçılarının, "Artsaxın Milli Azadlıq Ordusu (AMAO)" "Dağlıq Qarabağ Respublikası"nın Ali Sovetinin plenumunun qərarı ilə təyin olunan baş komandan və qərargah rəisinə tabe olan ərazi komandanlıqlarının tabeliyində olan dəstələrdən (bölüklərdən) ibarət olması qeyd olunur. "Memorial" müşahidəçiləri Xocalıya hücum etməyə şəxsən kimin əmr verdiyi və ya əməliyyata görə kimin məsuliyyət daşıdığı barədə məlumat ala bilməmişdir, lakin "DQR" rəhbərliyinin onun Dağlıq Qarabağda vəziyyətə tam nəzarət etməsi ilə bağlı bəyanatını əsas götürərək Xocalını zəbt etmək əməliyyatının həm planlaşdırmasına, həm də icrasına görə məsuliyyətin də onun daşıdığı nəticəsinə gəlmək olar.
Hücumun gedişatı
Əhali şəhəri iki istiqamətdə tərk etdi:
Erməni tərəfinin məlumatına görə hücum edənlər 10–12 nəfər ölüm itkisi vermişdir.
Əhalinin çıxması üçün "azad dəhliz"
"DQR" rəsmilərinin məlumatına görə mülki əhalinin Xocalıdan çıxması üçün şəhərin şərq hissəsindən başlayan, çay yatağı ilə davam edən və şimal-şərq tərəfə, Ağdama doğru istiqamətlənən və Əsgəranı sol tərəfdən keçən "azad dəhliz" saxlanılmışdı. Bu "dəhliz" 100–200, bəzi yerlərdə isə 300 metrə çatan enliyə malik idi. Ermənistan silahlı birləşmələrinin üzvləri mülki əhaliyə və həmin "dəhlizin" hüdudlarında yerləşən silahsız hərbi birləşmələrin üzvlərinə atəş açmayacağına söz vermişdi.
Cəsədlərin yığılması
Martın 2-si Çingiz Mustafayev bir qrup xarici jurnalistlər ilə hadisə yerinə çatanda isə cəsədlərin çoxusu daha da eybəcər hala salınmışdı. Mustafayevin "İzvestiya" qəzetinə dediklərinə görə, onları bir neçə gün eybəcər hala salırmışlar.
Soyqırımın qurbanları
thumb|270px|Xocalı soyqırımının 27-ci ildönümü ilə əlaqədar [[Xətai rayonundakı soyqırım qurbanlarına həsr olunan plakat.]]
Xocalı soyqırımı zamanı şahidlərin xatirələri
thumb|1992-ci ildə [[Bakı Dəmiryol Stansiyasına qatarla Xocalı soyqırımında ölən və yaralıların gətirilməsi. Ölülər təcili tibb yardımı maşınları ilə aparılırdı.]]
Xocalı soyqırımı şahidi 50 yaşlı Baloğlan Allahyarovun dediklərindən: Naxçıvanikə səhər saat 8:00-də çatdıq və onlar atəş açan zaman bir sahənin ortasında idik. Onlar yalnız bir istiqamətdən – meşədən – atəş açırdı. Sonra biz bu sahədən həyat yoldaşım və baldızımın öldürüldüyü dərəyə doğru qaçdıq. Onlar təxminən iyirmi metr məsafədən öldürülmüşdü. Baldızım üç yerdən vurulmuşdu – baş, qarın və ayaq nahiyəsindən. Həyat yoldaşıma arxadan atəş açılmışdı. Ermənilər onların üzüklərini götürmüşdülər.
Ermənistanın reaksiyası
"DQR" ali soveti Xocalıya hücum zamanı qəddarlıq hallarına görə təəssüfləndiyini bildirən bəyanat verdi. Lakin Xocalının işğalı ilə bağlı cinayətlərin təhqiqatının aparılması ilə bağlı heç bir səy göstərilməmişdir. Rəsmilər "Memorial" müşahidəçiləri ilə söhbətləri zamanı Ermənistanın silahlı dəstələrinin tərkibində qohumları azərbaycanlılar tərəfindən öldürülən aclıqlı şəxslər, həmçinin cinayətkar keçmişə malik şəxslər olduğundan Xocalının işğalı zamanı vəhşiliklərə yol verildiyini inkar etməmişdir.
Yazıçı-jurnalist David Xerdiyan Xocalıda ermənilərin Azərbaycan türklərinin başına gətirdikləri müsibətləri "Xaç uğrunda" kitabında fəxrlə xatırlayır. "Xaç uğrunda" kitabının 19–76-cı səhifələrində Xocalı soyqırımından yazır: Səhərin soyuğunda biz Daşbulaq yaxınlığındakı bataqlıqdan keçmək üçün ölülərdən körpü düzəltməli olduq. Mən ölülərin üstünə getmək istəmədim. Bunu görən podpolkovnik Ohanyan mənə işarə etdi ki, qorxmayın. Mən ayağımı 9-11 yaşlı qız meyidinin sinəsinə basıb addımlamağa başladım. Mənim ayaqlarım və şalvarım qan içində idi. Və mən beləcə 1200 meyidin üstündən keçdim. Martın 2-də "Qaflan" erməni qrupu (meyitləri yandırmaqla məşğul olurdu) 2000-ə yaxın alçaq monqolun (türklərin) cəsədlərini toplayıb ayrı-ayrı hissələrlə Xocalının 1 km-liyində yandırdı. Axırıncı yük maşınında mən başından və qollarından yaralanmış təxminən 10 yaşlı bir qız uşağını gördüm. Diqqətlə baxanda gördüm ki, o yavaş-yavaş nəfəs alır. Soyuq, aclıq və ağır yaralanmasına baxmayaraq, o hələ də sağ idi. Ölümlə mübarizə aparan bu uşağın gözlərini mən heç vaxt yaddan çıxarmayacam. Sonra Tiqranyan familiyalı bir əsgər onun qulaqlarından tutub artıq üzərinə mazut tökülmüş cəsədlərin içərisinə atdı. Daha sonra onları yandırdılar. Tonqaldan ağlamaq və imdad səsləri gəlirdi.
Böyük Britaniya mətbuatında
1992-ci il fevralın 29-da, "The Independent" qəzetinin əməkdaşı Helen Vomak yazır: "Reuters" xəbər agentliyinin Ağdamdakı müxbiri Elif Koban çərşənbə günü baş verən soyqırımından sonra azərbaycanlıların məskunlaşdığı ikinci ən böyük şəhər olan Xocalının ermənilər tərəfindən qarət edildiyi zaman, azərbaycanlıların öldürülən onlarca insanı dəfn etmələri xəbərini verdi: “Dünya orada baş verən hadisələrə arxa çevirirdi. Biz ölürük və siz də sadəcə bunu izləyirsiniz” - deyə yas saxlayan şəxs bir qrup jurnalistə qışqırdı.
Türkiyə mətbuatında
Azərbaycanın informasiya blokadasında olduğu çətin illərdə Xocalı soyqırımı ilə bağlı məlumatların Türkiyə ictimaiyyətinə çatdırılması önəmli idi. İlk dəfə olaraq, erməni silahlılarının törətdiyi qırğın barədə fotolarla birgə Rəhbər Bəşiroğlu "Milliyyət" qəzetinə ötürdü. Türkiyənin nüfuzlu qəzetinin martın 4-ünə olan manşeti bütövlükdə Xocalı soyqırımına həsr edilmişdi. "Qarabağda soyqırımı gördüm" adlı geniş yazıda soyqırımdan canlarını güclə xilas edən şahidlərin dili ilə faciəni Türkiyə ictimaiyyətinə geniş şəkildə çatdırmışdı.
Rusiya mətbuatında
Rus jurnalisti və fotoqrafı Viktoriya İvlevanın fotoobyektivinə şəhərin tərk edilmiş küçələrində qalmış meyitləri əks etdirir. Jurnalist Qarabağ müharibəsi ilə bağlı yazdığı məqaləsində, Xocalıda dörd övladı ilə girov düşmüş qadının taleyini qeyd edir. Xocalı soyqırımını "Komsomolskaya pravda", "Trud", "Pravda" qəzetləri və Moskvanın "Pasport" jurnalı işıqlandırıb.
Soyqırımın tanınması
thumb|right|200px|[[Massaçusets ştatının məclisi tərəfindən ştatın Xocalı soyqırımını rəsmən tanıması barədə qərar]]
Faciəni qətliam kimi tanıyan ABŞ ştatları
300px|thumb|right|Faciəni qətliam kimi tanıyan ABŞ ştatları (Yenilənib: 26 fevral 2021) Amerikada yaşayan azərbaycanlılar 2013-cü il yanvarın 25-dən etibarən Xocalı soyqırımının tanınması, onun qurbanlarının anılması və ABŞ prezidentinin bununla bağlı bəyanat verməsi məqsədilə Ağ evin rəsmi veb-səhifəsində "Biz xalqıq" bölməsində petisiya yerləşdirdilər. Az vaxtda petisiyaya dünyanın müxtəlif ölkələrindən 100 mindən çox insan imza atdı.
Xocalıya ədalət
26 fevral 2012-ci ildə İstanbulda Qalatasaray Liseyinin önündən başlayan və Taksim meydanına doğru davam edən, təxminən 200.000 iştirakçı saatlarla davam edən aksiyalarda "Hamımız Xocalılıyıq" şüarları səsləndirilib. 2012-ci ildə Azərbaycan Amerika Alyansının (AAA) Xocalı soyqırımı ilə bağlı keçirdiyi kampaniya nəticəsində, Nyu York şəhərinin ən böyük dəmiryolu vağzalı olan "Penn Station"-da, vağzalın giriş və çıxış qapıları və müxtəlif köşələrində, o cümlədən metro stansiyalarında xüsusi posterlər yerləşdirilib. Həmçinin avtobus dayanacaqlarında və avtobusların üzərində bannerlər yapışdırılıb. Vaşinqton şəhərində 400-dən çox metro qatarlarında, o cümlədən 95 metro stansiyasında, "Capitol Hill"-ə gedən avtobuslarda posterlər yerləşdirilib.
Beynəlxalq hüquqa görə məsuliyyət
2003-cü il 15 fevralda Xocalı qaçqınlarının Birləşmiş Millətlər Təşkilatına, Avropa Şurasına, Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatına müraciəti oldu. Müraciətin əsas məqsədi dünyanın nüfuzlu beynəlxalq təşkilatları olan Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Avropa Şurası və Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatına 1992-ci ilin fevralında Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində ermənilər tərəfindən törədilmiş Xocalı soyqırımı haqqında həqiqətləri dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırmaq və bu qanlı cinayətə hüquqi-siyasi qiymət verilməsinə nail olmaqdan ibarət idi.
NGC 2097
NGC 2097, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Harmonia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Aqil İsmayılov (şəhid)
Aqil Ənvər oğlu İsmayılov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Qarabağ Müharibəsi şəhidi.
Vatilyö
Vatilyö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.