cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rayt qardaşları
Avropaya səfər
Avropada müqavilələr bağlaya bilməyən qardaşlar ABŞ-yə qayıtdılar. 8 fevral 1908-ci ildə Müdafiə Nazirliyi Flayer üçün 25.000 dollarlıq təklifi qəbul etdi. Həmin il martın 3-də qardaşlar Fransanın La Compagnie Générale de Navigation Aérienne şirkəti ilə Falyer-in yayda Fransada ictimaiyyətə nümayiş olunması şərti ilə satınalma müqaviləsi imzaladılar.
Smitsonian İnstitutu ilə mübahisələr
17 dekabr 1903-cü ildə Şimali Karolina ştatının Kitti-Hok vadisində uçdu
Henri Kuper
Henri Kuper — Məşhur britaniyalı boksçu, ağır çəkidə sabiq çempion.
Atakama
Ən quru səhra
Atakama səhrası Yer kürəsinin ən quru səhrası hesab edilir. Atakama Çilinin şimalında, Cənubi Amerika materikində yerləşir. Qərbdə Sakit okean, şimalda Peru və cənubda Boliviya və Argentina ilə həmsərhəddir.
Kanto düzənliyi
Kanto düzənliyi və ya Tokio düzənliyi  — Yaponiyanın ən böyük düzənliyi, Honşu adasının şərqində, Sakit okean sahilində, Kanto regionunda yerləşir və region ərazisinin təqribən 40%–ini təşkil edir. Sahəsi 13 min km²–dir. Şimaldan cənuba 110 km, qərbdən şərqə 140 km məsafədə uzanır. Tektonik çökəklikdir. Vulkan külü ilə örtülmüş Pleystosen çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. İqlimi rütubətli mülayimdir. Sıx çay şəbəkəsi var. Çayları : Toneqava, Karasuqava , Vataraseqava , Omoiqava , Kinuqava , Taqava , Kokaiqava , Qoqyoqava , Tamaqava , Akikava , Saqamiqava , Arakava , Edoqava , Sumidaqava , Kuciqava və. Gölləri : Kasumiqaura, Kitaura , İnbanuma , Teqanuma , Uşikunuma və Yanakakodur. Düzənliyin əksər çayları başlanğıcını şimalda və ya qərbdə yerləşən dağlardan götürür, şərqdə Sakit okeana və ya cənub–qərbdə Tokio körfəzinə tökülürlər. Çaylardan ən irisi (322 km) uzunluğuna görə ölkənin ikinci böyük çayı hesab edilən və şərqdə Sakit okeana tökülən Toneqavadır. Tez–tez zəlzələ olur. Kanto regionunda 1923–cü ildə baş vermiş zəlzələ (Rixter şkalası ilə 7.9 bal) nəticəsində Tokio şəhəri dağılmış, Tokio–Yokohama ərazisində təqribən 130–143 min insan həyatını itirmişdi. Yaponiyanın "əsas kənd təsərrüfatı bölgəsi, ən önəmli sənaye və urbanizasiya mərkəzi olan" Kanto regionunda əhalinin (42.607.376 nəfər; 2010) əksəriyyəti Kanto düzənliyində məskunlaşmışdır. Düzənliyin ərazisində Tokio (8.949.447 nəfər; 2010), Yokohama (3.689.603 nəfər; 2010) , Kavasaki (1.425.678 nəfər; 2010) , Saytama (1.222.910 nəfər; 2010) , Çiba (962.130 nəfər; 2010) , Saqamihara (717.561 nəfər; 2010) , Funabaşi (609.081 nəfər; 2010) , Haçioci (579.799 nəfər; 2010) , Utsunomiya (511.296 nəfər; 2010) , Kavaquçi (500.311 nəfər; 2010) , Matsudo (484.639 nəfər; 2010) , İçikava (474.926 nəfər; 2010) , Maçida (426.827 nəfər; 2010) , Yokosuka (418.448 nəfər; 2010) , Fucisava (409.734 nəfər; 2010) , Kaşiva (404.079 nəfər; 2010) kimi böyük və çox sayda daha kiçik şəhərlər yerləşir. Ümumiyyətlə, Kanto regionu əhalisinin 95.07%–i (40.505.386 nəfər; 2010) şəhərlərdə yaşayır.
İlqar Quliyev (baş leytenant)
Həyatı
Ondan yadigar gözüyaşlı həyat yoldaşı,körpə oğlu Vüqar və birdə hələ həyata gəlməmiş,ata nəvazişindən məhrum olan körpəsi qaldı.O,Kürdəxanı qəsəbəsindəki qəbiristanlıqda dəfn edilmişdir. 1994-cü il avqustun 1-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə,İlqar Quliyev ölümündən sonra,Azərbaycan Bayrağı ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Vaqif Aslanov
Həyatı və elmi fəaliyyəti
2001-ci il avqustun 3-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Uzunmeyvəli böyürtkən
Bitdiyi yer
Aşağı və orta dağ qurşağında meşə və yol kənarınd çay, bulaq yaxınlığında yayılmışdır.
Osmanlı şeyxülislamları
Meydana gəlişi və ilk illəri
XV əsrdə Molla Fənari, Fəxrəddin Əcəmi, Molla Əbdülkərim, Molla Hüsrəv, Molla Gürani kimi alimlər II Murad və Fateh Sultan Mehmed dönəmlərində müftilik rütbəsinə gətirilmişdir. Ancaq dövrün yazılı mənbələrində bunlardan heç biri şeyxülislam olaraq anılmamışdır. Yalnız Fateh Sultan Mehmedin təşkilat qanunnaməsində şeyxülislamın üləmanın rəisi olması ilə bağlı yazılan bölümlə bu ünvan rəsmi mahiyyət qazanmışdır.
Arilər
Arilərdə tayfa-qəbilə, patriarxal münasibətlər
Arilər icma-qəbilə quruluşunun dağılma mərhələsini yaşadıqlarından onların arasında tayfa-qəbilə, patriarxal münasibətlər hələ çox güclü idi və siyasi sistemdə özünüqoruma amili kimi çıxış edirdi. Arilər hələ monoqam ailə səviyyəsinə yüksəlməmiş və matriarxat qaydalarından azad ola bilməmişdilər. Belə ki, "qanunla" arilərin çoxlu arvadı və kənizi ola bilərdi. Təkcə Əhəməni sülaləsinin üzvləri deyil, bütün arilər arasında yaxın qohumlar, hətta doğma bacılar ilə evlənmə adi qayda idi, geniş yayılmışdı.
Mğart
Mğart — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən "Mğart bələdiyyəsi"ni təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yuri) daimi əhalisi 429 nəfərdir.
Zakir Aşurov
Həyatı və elmi fəaliyyəti
Zakir Aşurov 1958-ci ildə Qazax şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə işi fakültəsində təhsil almışdır.
Fətəli xan Xoyski
İlk illəri
left|thumb|177x177px|Gənc Fətəli xan Xoyski Fətəli xan Xoyski 1875-ci il dekabrın 7-də Nuxa şəhərində anadan olub. Atası İskəndər xan Xoyski Rusiya İmperiyasının Kazak leyb-qvardiya alayının general leytenantı idi, anası isə Şərəbanı-xanım Hacı Molla Zeynal qızı idi. Kürd mənşəli Xoy və Şəki sahibkar xanların nəslindən, Dünbili tayfasındandır. Xoy xanı olan ulu babası Cəfərqulu İran şahı Fətəli ilə müharibədə məğlub olduğundan 20000 nəfərlik qoşunu ilə Üç kilsəyə – Eçmiədzinə sığınmışdı. Təhsilini Yelizavetpol (Gəncə) gimnaziyasında başa çatdırdıqdan sonra, Fətəli Xan Moskva Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olmuşdur. O, 1897-ci ildə 1-ci dərəcəli diplom ilə universiteti bitirdi və həmin ilin avqustunda Tiflis məhkəmə palatasının böyük sədrinin əmri ilə Yelizavetpol dairə məhkəməsi yanında məhkəmə vəzifələri üçün kiçik namizəd təyin olundu. left|thumb|207x207px|Tələbə Fətəli xan Xoyski Kutaisi, Zuqdidi və Suxumidə bir neçə il hüquq vəzifələrində çalışdıqdan sonra Fətəli-xan Yelizavetpol quberniyasından Rusiya imperiyasının II Dövlət dumasının müstəqil millət vəkili seçildi. Müxtəlif məqsədli komisiyalara seçilmişdir, habelə: maliyyə, şəxsiyyət toxunulmazlığına aid, ədliyyə nazirliyinin yoxlanışı üçün təqdim olunan Dövlət dumasının 55 üzvünün cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsinə aid (katib vəzifəsində) və amnistiya haqqında qanun layihəsini Dövlət dumasının müzakirəsinə qəbul edilənliyi məsələsinə baxılması üçün yaradılan komisiyalarda. left|thumb|Xoyski (sol tərəfdə oturub) İkinci Dövlət dumasının bir qrup deputatı ilə birlikdə Müsəlman fraksiyasının üzvü idi, köçürülmə siyasətinin əleyhinə çıxış edirdi, Konstitusiya Demokratik Partiyasının üzvü idi. 1917 Fevral inqilabından sonra 1-ci Qafqaz müsəlmanları qurultayının (aprel, Bakı) iştirakçısı idi; may ayında Moskvada keçirilən 1-ci Ümumrusiya müsəlman qurultayında Ümumrusiya müsəlman Şurasının İcraiyyə Komitəsinin üzvü oldu. Bitərəflə "Müsavat" partiyasının 1-ci qurultayında (26–31 oktyabr) iştirak etmişdir, Azərbaycana Rusiyanın tərkibində muxtariyyət verilməsi haqqında müsavatçıların tələbini dəstəkləyirdi. Bakı şəhər Dumasına (oktyabr 1917 — aprel 1918) rəhbərlik etmişdir. Zaqafqaziya komissarlığı (15 noyabr 1917–10 fevral 1918) nəzdində xalq maarif komissarı olmuşdur. Zaqafqaziya Seyminin (10 fevral — 26 may 1918) üzvü; "Müsavat" və demokratik bitərəf qrupun fraksiyasına daxil olmuşdur. Aprel ayından Zaqafqaziya hökumətinin ədliyyə naziri təyin olundu. Müvəqqəti Azərbaycan Milli Şurasının (27 may — 7 dekabr) üzvü. Mayın 27-dən Milli Şuranın icraiyyə komitəsinin sədri olmuşdur.
AXC illərində
Ertəsi gün Milli şuranın ilk iclası keçirildi: Seymin buraxılması, Gürcüstanın müstəqilliyini elan etməsi və Azərbaycanın vəziyyəti onun gündəliyində əsas bəndi idi. Şuranın bəzi üzvləri Azərbaycanın müstəqilliyinin elan edilməsinin tərəfdarı idilər, Fətəli-xan Xoyski, öz növbəsində, yerlərdə bəzi məsələlərin aydınlaşdırılmasına qədər tamhüquqlu hökumətin yaradılması ilə kifayətlənmək və Azərbaycanın müstəqilliyini elan etmədən digər ölkələrlə danışıqlara başlamaq təklifini vermişdi. Nəticədə iki nəfər bitərəf qalmaqla 24 səslə (o cümlədən F. Xoyski) Şura Azərbaycanı dərhal müstəqil demokratik respublika elan edilməsi barədə qərar qəbul etdi. Fətəli-xan Xoyski Müvəqqəti hökumətinin tərkibini açıqladı və orada hökumət başçısı və daxili işlər naziri.vəzifələrini tutdu. Mayın 30-da Nazirlər Şurasının sədri F. X. Xoyski Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin elan edilməsi barədə bir sıra xarici işlər nazirlərinə radioqram göndərdi:
Xoca Sadəttin Əfəndi
Həyatı
Sadəttin Əfəndinin sarayda və dövlət idarəsindəki nüfuzu Sultan Muradın ölümündən sonra da dəyişmədi. Sultan Mehmedin taxta çıxışından sonra ona ilk tabe olan da Sadəttin Əfəndi oldu. Ən önəmlisi isə, gənc padşahın şahzadəlik dövründəki müəllimi olan Molla Nasuh cülus mərasimindən iki gün əvvəl vəfat etmiş, bu səbəblə Sadəttin Əfəndi xacəyi-sultani ünvanını daşımağa davam etmişdi. Bu əsnada Validə Safiyə Sultanın dəstəyini alaraq əzəldən bəri düşmən olduğu şeyxülislam Bostanzadə Mehmed Əfəndini gözdən saldı. Çox keçmədən Sultan Mehmed, vəzirliyə və elmi rütbələrə təyinatlarda Sadəttin Əfəndi ilə məşvərət edilməsi əmrini verdi və beləliklə, onun sarayda və dövlət idarəsindəki rolu artdı. Bununla da Qoca Sənan Paşa və Kürəkən İbrahim Paşa kimi ard-arda vəzifəyə gətirilən sədrəzəmlər də onunla yaxşı münasibətlər qurmağa məcbur oldular. Gələ biləcəyi ən yüksək rütbəyə gələn Sadəttin Əfəndi Sultan Mehmedin Avstriya üzərinə şəxsən səfərə qatılması üçün padşahı təşviq etmiş, Xaçoba müharibəsindəki qələbədə önəmli rol oynamışdır. Ordunun müharibədəki nizamına da qarışan Sadəttin Əfəndi padşahla birlikdə ordunun mərkəzində yer aldı və 3 gün davam edən müharibəni padşah və sədrəzəmlə birlikdə idarə etdi. Müharibənin ikinci günü (26 oktyabr 1596) Osmanlı cəbhəsi məğlub olmuş, Habsburq qüvvələri xəzinə sandıqlarının olduğu yerə qədər irəliləyərək burada öz bayraqlarını dalğalandırmışdı. Padşahın bu qədər yaxınına gələn düşmən qüvvələrindən çəkinən sədrəzəm Kürəkən İbrahim Paşa sultanın döyüş meydanından qaçması üçün hazırlıq görmüş, buna baxmayaraq Sadəttin Əfəndi Sultan Mehmedə hırka-ı səadəti geyindirərək müharibəni davam etdirməsi üçün tələbəsini təşviq etmişdir.
Üzeyir Abduramanov
Fəaliyyəti
1944-cü ilin may ayında ailəsi Krım tatarı etnik mənsubiyyətinə görə Özbəkistana sürgün edildi; onun müharibə qəhrəmanı statusu sovet hökumətini ailəsini "düşmənləri" elan etməyə mane olmurdu. Həmin il bir sıra Oqonyok jurnalı, Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının foto qalereyasına portretini, bütün fərqli etnikləri daxil etdi - lakin Abduramanovun rəsminin adı Krım tatarı deyil, Azərbaycan türkü idi.
Sürgün illəri
Müharibə bitdikdən sonra, Abduramanov Qırmızı Ordunun bəzəkli bir qazisi olsa da, yalnız Krım tatar etnik mənsubiyyətinə görə Özbəkistana zorla köçürüldü. Bütün ailəsi 1944-cü ildə, nənəsi vəfat edəndə sürgün edildi. Stalinin ölümündən sonra Krım tatarlarının vətənlərinə qayıtmasına icazə verilmədi, baxmayaraq ki, Xruşşov dövründə başqa sürgün edilmiş qruplara geri qayıtmaq hüququ verildi. Bütün ailəsini qaytarmağa icazə verilmədiyi üçün ayrıca qayıtmasına icazə verilsə də, heç vaxt doğma Krıma qayıtmadı. Krım Tatar Hüquqları hərəkatının fəal üzvü olaraq, KQB tərəfindən tez-tez təcavüzə məruz qalırdı.
Fıstıq
Fıstıq meşələri
Fıs­tıq qur­şa­ğın­da tə­sər­rü­fa­tın sə­mə­rə­siz apa­rıl­ma­sı ilə əla­qə­dar ola­raq yük­sək məh­sul­dar il­kin fıs­tıq me­şə­lə­ri aşa­ğı do­lu­luq­lu və az məh­sul­dar tö­rə­mə tip­li və­ləs ağac­lıqla­rı ilə əvəz olun­muş­dur.
Ki­çik Qaf­qa­zın or­ta dağ meşə qur­şa­ğın­da me­şə­siz­ləş­di­ril­miş sa­hə­lə­rə bö­yük mas­siv­lər şək­lin­də rast gə­li­nir. Ha­zır­da bu mas­siv­lər  mü­tə­lif kol­lar­la (ye­mi­şan, dov­şa­nal­ma­sı, əz­gil, to­pul­qa. it­bur­nu, al­ça və s. ör­tü­lü­dür. La­kin bu kol­lar çox na­dir hal­da xü­su­si qrup­laş­ma­lar ya­ra­dır, on­lar əsa­sən sıx çə­mən, boz­qır­laş­mış çə­mən və boz­qır bit­ki­lə­ri fo­nun­da tək-tək və qrup ha­lın­da ya­yıl­mış­dır, tər­ki­bin­də me­şə­ya­ra­dan ağac cins­lə­ri­nin ca­van pöh­rə­lə­ri­nə də rast gə­li­nir.
right|thumb|250px|Meşə fıstığının yarpağı və meyvəsi
Təbabətdə
Sinir toxumaları, ürək, qaraciyər, və başqa orqanların fəaliyyətini yaxşılaşdırır. Hüceyrələrin böyüməsi və yenilənməsinə, qandakı xolesterinin miqdarının azalmasına kömək edir, qırışları hamarlaşdırır.
Hidrosfer
Hidrosferin həcmi və hissələri
400x300px|thumbnail|right|Hidrosferin hissələri Hidrosfer Dünya okeanından, qurunun sularından (çaylar, göllər, buzlaqlar), habelə belə yeraltı sulardan ibarətdir. Beləliklə, litosfer və atmosfer kimi hidrosfer də arasıkəsilməzdir. Hidrosferə, adətən, atmosferin buxarşəkilli və damla-maye suyunu aid etmirlər.Son hesablamara görə hidrosferin həcmi təqribən 1,5 mlrd.km³-ə bərabərdir. Suyun əsas kütləsi-1 370 322 min km³-i(94%-ə yaxın)okeanlarda cəmlənmişdir.
Hidrosferin mühafizəsi
400px|thumbnail|right Hidrosferin çirklənməsi qlobal xarakterli problemlərdən biridir.Onun çirklənməsinin başlıca səbəbi sənaye,kənd təsərrüfatı,eləcə də məişət tullantılarının su hövzələrinə axıdılmasıdır.Hər il okeanlara 100 milyon tondan artıq tullantı atılır,orta hesabla 15 milyon tondan artıq neft axıdılır.Okeanın səthinin təqribən 20–25%-i neft qatı ilə örtülmüşdür.Okeanların dərinliklərində konteynerlərə doldurulmuş zəhərli və radioktiv maddələrin saxlanılması olduqca təhlükəlidir.
Vinsent Yansen
Vinsent Petrus Anna Sebastyan Yansen (d. 15 iyun 1994, Niderland) - Türkiyə Super Liqası təmsilçilərindən olan Fənərbaxça klubunda çıxış edən hollandiyalı peşəkar futbolçudur.
Əyyub Quliyev (dirijor)
Həyatı və fəaliyyəti
Əyyub Quliyev 2005-2007-ci illərdə Rimski-Korsakov adına Sankt-Peterburq Dövlət Konservatoriyasının aspiranturasında opera-simfonik dirijorluğu ixtisası üzrə professor A.İ. Polişukun sinfində təhsil almışdır. 2008-ci ildə Vyana Dövlət Musiqi və İncə Sənətlər Universitetində professor Mark Stringerin sinfində təkmilləşmə kurslarında iştirak edərək təhsilini davam etdirmişdir.
Əyyub Quliyev 2013-cü ildə Vasili Safonov adına Rusiya Akademik Dövlət Filarmoniyasının baş dirijoru təyin olunub. 2018-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının baş dirijoru və musiqi rəhbəri vəzifəsinə təyin edilib.
Vüqar Əhməd
Kitabları
• 3
Azərbaycan yunanları
Azərbaycan SSR
Yunanların ikinci dalğası birinci dünya və vətəndaş müharibəsindən sonra Azərbaycana köç edirlər. Təkcə şəhərlərdə 1168, kənddə isə 58 yunan yaşayırdı. 1937-ci ildə yunanların Bakı mərkəzi bağlanır. Bundan sonra yunanların represiyası başlanır. İlk yunanlardan həbs olunan piyanoçu Yanis Karayanid olur. Bu zaman ölkədə yaşayan 904 yunandan 35 həbs olunur. Ailələrin bir qismi Batum və Odessadan SSRİ-ni tərk edir. 1949-cu ilin 13-14 iyun tarixlərində bütün qafqazın yunanları Cənubi Qazaxıstana köçürülür.
Lavaş
Lavaş — su, un və duzla emal edilən çörək növü. Kövrək çörəkdən qalın, pidedən nazikdir. Dürmək üçün də istifadə edilir. Türkiyə, Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan və İranda geniş şəkildə yeyilir.
Priska
Həyatı
Diokletianın Roma imperatoru olmasına baxmayaraq Priska nə avqusta titulu, nə də digər titullar almamışdı. Onun adı heç vaxt sikkələrin üzərində yazılmamışdı. Ola bilsin ki, Priskanın xristian olması Diokletiana məlum idi və buna görə də, ona heç bir titul verilməmişdi.
Hirkan böyürtkəni
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Adi yovşan
Botaniki xarakteristikası:
Yarımkol bitkisi olub, birinci il vegetasiya zamanı, hündürlüyü  50-100 (120) sm, çoxsaylı oduncaqlı budaqlara malik olur. Çiçəkləmə və meyvə zamanı gövdəsi yarpaqlarla tamamilə örtülü olur. Gövdəsi 10-20 qədər sarımtıl və ya qırmızımtıl-qonur, nazik, düzqalxan və ya budaqlanan, yuxarı hissəsi daha çox budaqlı, aşağı hissəsi isə budaqlanmayan, çılpaq və hamardır. Budaqları nazik, uzun, demək olar ki, gövdəsi sıxılmışdır. Yarpaqları kiçik, küt, uzunsov-xətti (1mm) və ikiqanadlı-bölünmüş vəziyyətdədir. Gövdədə yarpaqları açıq-yaşıl, kök üstündə olanları isə sarımtıl-yaşıldır. Çiçək səbətciyi çoxsaylı, boruşəkilli, sarı, dikduran, kiçik, şarşəkilli, diametri 2,5-4mm olub, mürəkkəb süpürgəşəkillidir. Çiçəkləri ikicinsli, 3-5 səbətcikli, sarı və ya purpurşəkilli tacdan ibarətdir. Səbətcikləri kiçik olub, uzunluğu 2-4mm, eni 1-1,5mm, yumurtaşəkilli, sonu itiuclu və sarımtıl-yaşıl rənglidir. Kirəmitəbənzər 10-20 ədəd yarpaqcığı və 3-5 ikicinsli boruşəkilli və daxili qapalı sarınmış çiçəkləri vardır. Sarınmış yarpaqları hamar, parlaq, qayığabənzər, orta hissəsi sarımtıl-yaşıl, kənar hissələri isə bölünməklə, tükcüklərdən ibarətdir. Çiçəkləri sarımtıl-yaşıl və ya qonur-yaşıldır. Spesifik kəskin iyli və ədviyyəli-acı dadlıdır.
Aşağı Çaylı (Ağdərə)
Aşağı Çaylı — Ağdərə rayonunun Yuxarı Çaylı inzibati ərazi vahidində kənd. Tərtər çayının sol sahilində yerləşən və əvvəllər Çaylı adlanan kəndin Aşağı hissəsidir. 1933-cu ildə Aşağı Çaylı kimi qeydə alınan bu kənd sonralar Nerkin (erm. "Aşağı") Çaylı adlandırılmışdı. 1992-ci ildən kəndin əvvəlki adı bərpa olunmuşdur.
Əhməd Babanlı
Əhməd Yusif oğlu Babanlı — Alim, texnika elmləri doktoru, Türkiyənin Aydın Universitetinin professoru, Mesor peyk sisteminin, kompüter vasitəsilə ali məktəblərdə tələbə qəbulu sisteminin hazırlanmasında fəal iştirak etmişdir.
Şankara
Həyatı
Şankaranın dünyaya gəlməsi, həyatı, fəaliyyəti bir çox hallarda bizə əfsanəvi və möcüzəvi şəkildə təsvir edildiyindən, onun həyatı haqqında dəqiq məlumat əldə etmək olduqca çətin məsələdir. Adi Şankara haqqında əsasən "Şankara Vijayams" adlı əsərdə məlumat verilmişdir. Bioqrafik və əfsanəvi məlumatların qarışığı olan bu külliyatda filosofun həyatı şeir formasında yazılmışdır. Bunların arasında ən önəmli bioqrafiyalar XIV əsrdə yazılmış "Madhaviya Śaṅkara Vijayaṃ", XV-XVII əsrlər arasındakı bir tarixdə yazılan "Cidvilāsīya Śaṅkara Vijayaṃ" ve XVII əsrdən sonra yazıldığı ehtimal edilən "Keraļīya Śaṅkara Vijayaṃ" bioqrafiyalarıdır.
Takuma Asano
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 3 oyun keçirib.
Leonid Velilayev
Leonid Velilayev — Krım tatarı əsilli Şöhrət ordeni laureatı. İkinci Dünya müharibəsi zamanı göstərdiyi fəallığa görə 1-ci dərəcəli Şöhrət ordeni ilə təltif olunub. O dövrdə Sovet ordusunda xidmət edən digər krım tatarları kimi slavyan adı olan "Leonid" ləqəbindən istifadə edirdi.
Marqarita Fernandez
Marqarita Fernandez 1965-ci ildə anadan olub.
Dominikanın prezidenti Lionel Fernandes ilə ailə həyatı quran Marqaritanın Emil Ramon, Qabriela Angelissa və Yolanda America Maria adlı övladları var. 2009-cu ilin oktyabr 16-da Margarita Fernandezin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı üzrə xoşməramlı səfiri kimi namizədliyi irəli sürülüb. Fernandezin 2012-ci ilin prezident seçkiləri üçün onun ilkin namizədliyi qeydə alınıb.
Alatoran (film musiqisi)
Çikaqo filminin musiqi albomundan sonra, Alatoran filminin musiqi albomu ABŞ-də ən çox satılan film musiqisi albomu olmuşdur. Musiqi albomlarının hər ikisi, həmçinin əsas sinql olan Paramore’un “Decode” mahnısı 2010-cu ildə Qremmi mükafatına nominant göstərilmişdir.
iTunes digital albom
Albomun iTunes-dan alına bilən digital versiyasına albom bukleti, Alatoran şəkilləri ilə yanaşı üç bonus musiqi də daxildir.
Sultan Qütbəddin Aybək
Həyatı
Türk kökənli olan Aybək əsir edilib Nişapur qazısına satıldı və burada mükəmməl bir təhsil aldı. Qazı ölüncə Qurlu sultanı Məhəmməd Quriyə qulam kimi satıldı və sultanın Dehlini yaxıb-yıxdığı 1193-cü il səfərinə qatıldı. Qurinin ən güvəndiyi sərkərdə mərtəbəsinə yüksələn Aybək, 1206-cı ildə ağasının ölümüylə bütün Əfqanıstan, Pakistan və şimali Hindistan torpaqlarına hakim oldu. 1210-ci ildə çövkan oynarkən atdan yıxılaraq öldü və yerini Sultan Şəmsəddin El-Tutmuş aldı.
Krılov öküzboğanı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Emi Uaynhaus
Həyatı
Eşmoul məktəbində sinif yoldaşları "The Feeling" qrupdan Den Gillespi Sells və "S Club 7" qrupdan Reyçel Stivens idilər. On yaşında olanda Culyet Eşbi adlı rəfiqəsi ilə Sweet 'n' Sour adlı rep qrupu yaradıb, 12 yaşında Silviya Yanq teatr məktəbinə daxil olub. İki il sonra onu dərslərlə məşğul olmadığından və burnunda pirsinq olduğu üçün oradan qovublar. İstisnadan əvvəl məktəbin başqa şagirdləri ilə The Fast Show-un bir epizodunda çəkilib.
Sonra caz qruplarında oxuyub, turnelərə çıxıb və 24 yaşında çoxdankı dostu Bleyk Filder-Sivillə ərə gedib, amma ailə onu xoşbəxt edə bilməyib.
Diskoqrafiya
Albomları:
Serbiyada kənd təsərrüfatı
Şərabçılıq
Ən məşhur şərab növləri Belgrade Seedless, Prokupac, Sauvignon, "Italian Riesling", Cabernet, Chardonnay, White и Red Burgundy, Hamburg, Muscat, Afus Ali, Vranac, Tamjanka, Krstac, Smederevka və Dinkadır.
Histoqram
Histoqram — məlumatın paylaşdırmasının vizual "əyani formada" təəssüratını göstərmək üçün qrafik təqdimatdır. thumbnail
Pandemiya
Pandemiya (, pan, 'bütöv' və, demos, 'xalq') — böyük ərazidə, məsələn bir neçə qitədə yayılıb, böyük sayda insanlara təsir edən epidemiya. Epidemiya prosesin zirvəsi.
Okeaniya
Coğrafiyası
Okeaniya Sakit okeanın mərkəzi və qərb hissəsində yerləşən adalar qrupuna verilən addır. Ümumi sahəsi 1.3 mln km-ə bərabər olan 7 minə qədər adanı özündə birləşdirir. Coğrafi cəhətdən Şimal yarımkürəsinin subtropik qurşağından Cənub yarımkürəsinin mülayim qurşağına qədər ərazidə yerləşmişdir. Sakit Okean səthinin 2%`-i Okeaniya adalarının payına düşür. Adaların sahəsinin çox hissəsi Yeni Qvineya, Yeni Zelandiya, Havay, Fici, Tuamotu və s. adalarını əhatə edir. Okeaniya adaları belə qruplaşdırılır:
Pontika yemişanı
Təbii еhtiyаtı
Azərbaycanda dar bir arealda yayılmışdır.
Çохаlmаsı
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.
Türkiyə Qran-prisi
thumb|right|200px|"İstanbul Park" trası
Beynəlxalq Əmək Günü
1 May bayramının yaranma zərurəti
Beləcə, proletar bayramı düşüncəsi tez bir zamanda mənimsəndi, Avstraliyanı aşıb başqa ölkələrə yayıldı, ta ki o, bütün proletar dünyasını fəth etdi. Avstraliyalı əməkçilərin bu nümunəsini daha sonra amerikalılar təkrarladı.
1 may 1886-cı ildə demək olar ki, bütün sənaye mərkəzlərində – Nyu-York, Çikaqo, Filadelfiya, Baltimorda... 200 mindən çox işçi boykota başladı. Çikaqoda 80 min işçi haqları olan "8 saatlıq iş günü" tələbi altında sıx sıralarla möhtəşəm yürüş keçirdi.
4 may günü işçilər daha güclü bir mitinq təşkil etdilər. Mitinqin qurtarmasına az qalmış yüzlərlə polis meydana girdi. Bir az sonra isə mənşəyi və haradan gəldiyi bəlli olmayan bir bomba polislərin olduğu yerə düşdü. Bomba atılandan sonra mitinq bölgəsi qanlı savaş meydanına çevrildi. İşçilər güllə yağışına tutuldular. 4 işçi və 7 polis öldü, onlarla işçi isə yaralandı. Həmkarlar ittifaqlarının sədrləri və 8 işçi hərəkatının lideri tutuldu.
Siyasi şou kimi keçən məhkəmə sonrasında işçi hərəkatının liderlərindən olan 4 işçi – Avgust Spies, Albert Parsons, Corc Engel ve Adolf Fişer edama məhkum edildilər.
Dünyanı bürüyən sinfi mübarizə Rusiyada bir qədər də kəskin xarakter almışdı. Rusiyada baş qaldıran fəhlə-kəndli çıxışları daha fundamental xarakter daşıyırdı.
Mayın 1-də şəhərlərdə böyük nümayişlər keçirilər, möhtəşəm bayram əfval-ruhiyyəsi hökm sürərdi. Peşəsində fərqlənən əməkçilərə mükafatlar, fəxri adlar verilər, Sovet İttifaqının paytaxtına – Moskvaya dünyanın bütün ölkələrindən dəvət olunan qonaqlara sosializmin nəyə qadir olduğu nümayiş etdirilərdi.
Mürtəzaqulu xan Şamlı
Həyatı
Zə­fər bu şei­rə yaz­dı­ğı nə­zi­rə­si­nə əla­və et­di­yi bir beyt­də de­yir ki, yal­nız pey­ğəm­bə­rin yo­lun­da fə­na müt­ləq olan­lar onun bü­tün ya­ra­dı­lı­şın sə­bə­bi ol­du­ğu­nu bi­lir­lər:
Rəna Cəfərova
Təltif və mükafatlar
R.Ə.Cəfərova 2015-ci ildə Az.MEA-nın Kimya Bölməsinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmiş, onun son illərdə xam quyu neftlərinin spektral-lüminessent tədqiqi üzrə yerinə yetirdiyi işlər impact faktorlu “İnternational Journal of Engineering research and advanced technology” jurnalının, “Academic science Week-2015 İnternational Multidisciplinary Forum, Dedicated to the 70th anniversary of Azerbaijan National Academy of Sciences”-in sertifikatlarına layiq görülmüşdür.
Prussiya krallığı
Prussiya krallığı — 1701–1918-ci illərdə mərkəzi Avropanın şimal və şərq hissəsini əhatə edən ərazilərdə mövcud olmuş müstəqil dövlət. Bu krallığa daxil olan ərazilər:
Arşın mal alan (film, 1937)
«Arşın mal alan» — Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyovun eyniadlı əsəri əsasında Setraq Vartyanın rejissorluğu ilə 1937-ci ildə çəkilmiş ABŞ romantik müzikl filmi. Filmdə Üzeyir Hacıbəyovun adı orijinal müəllif kimi qeyd edilməmişdir.
Cecim
Ümumi məlumat
Cecimlərin ornament dekoru müxtəlif və zəngindir. Cecimi bəzəyən müxtəlif şaquli zolaqlar qeyri-adi effektiv, parlaq və dekorativdir. Əksər hallarda toxucular zolaqları məişət əşyalarının (daraq, iplik, şamdan) və həndəsi elementəlrin üslüblaşdırılmış təsvirləri ilə bəzəyirlər.
Abdulla Həşimov
Həyatı
Abdulla Həşimov 14 aprel 1930-cu ildə Qax rayonunun İlisu kəndində anadan olmuşdur. 1946-cı ildə İlisu kənd orta məktəbini bitirmişdir.
Fəaliyyəti
Təhsil aldığı institutun təyinatı ilə 1951–1955-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Torpaqşünaslıq Və Aqrokimya institutunda işləmişdir. 1955–1961-ci illərdə Gəncədə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Heyvandarlıq İnstitutunda böyük elmi işçi vəzifəsi tutmuşdur.
Qafqaz yemişanı
Bitdiyi yer
Orta dağ qurşağına qədər daşlı-qayalı kolluqlu yamaclarda, dərələrdə, açıq yerlərdə bitir.
Bataqlıq
right|thumb|300px|Şimali Rusiyada bataqlıq Bataqlıq – Yer səthinin izafi rütubətlənərək tam çürüməmiş üzvi maddələrin toplandığı sahəsinə deyilir. Bataqlıq müxtəlif yolla-sututarlarda suyun azalması və quruması, yeraltı suların səthə çıxması, çay daşqınları nəticəsində quru sahələri su basması və s. yolla əmələ gəlir. Belə yerlərdə bataqlıq tipli torpaqəmələgəlmə prosesi gedir. Azərbaycanda özünəməxsus qamış bataqlıqlarına Kürçayı boyu, Lənkəran və Samur-Dəvəçi düzənliklərində, magistral kanalların kənarında rast gəlinir. Xəzər dənizinin qalxması ilə əlaqədar suyun ətraf sahəni basması nəticəsində yeni bataqlıqların əmələ gəlməsi müşahidə olunur.
Mustafa bəy Əlibəyov
Fəaliyyəti
1892-ci ildə Bakı quberniyası dairə məhkəməsində baş müstəntiqin tərcüməçisi kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb. "Nicat" xeyriyyə cəmiyyətinin üzvü olub. O, hüquqşünas kimi tanınmaqla yanaşı, ədəbiyyatşünas kimi də tanınıb. Nasir, publisist, yazıçı-dramaturq kimi fəaliyyət göstərib. Məqalələrini "Yuxarıbaşlı" təxəllüsü ilə yazıb. Bu da onun Şəkinin Yuxarıbaş məhəlləsində yaşaması ilə bağlıdır. 200px|thumb|left|[[İşıq (jurnal)|İşıq jurnalının nəşr edilmiş ilk sayının üz qabığı]] 1905-ci ildə "Abşeron neft cəzirəsi" məqaləsini, 1914-cü ildə isə "Məhkəmələr qapısında tökülən qanlı yaşlarımız" pyesini və yeddi hissəli "Cəllad mülkədarın qurbanı" librettosunu yazıb. Altı məclisli "Məhkəmələr qapısında tökülən qanlı yaşlarımız" pyesində çar məhkəmə və divanxanalarında baş alıb gedən özbaşınalıq və süründürməçiliklər, erməni məmurların özbaşınalığı və xalqa həqarətli baxışları təsvir edilib. "Cəllad mülkədarın qurbanı" adlı librettosunu rusca yazıb. Hissələr daxilində H. Z. Tağıyevin Qızlar Gimnaziyasının müdiri olmuş Gülbahar xanım Axriyevanın faciəsindən bəhs edir.
Allerqologiya
İlk dəfə 1906-cı ildə Avstriya həkimi K. Pirke "allergiya" terminini, rus alimi A. M. Bezredka isə "anafilaktik şok" anlayışını təklif etmişdir. Aparılan tədqiqatlardan məlum olur ki, bir sıra xəstəliklərin mənşəyi orqanizmin reaktiv dəyişikliyi ilə (xarici və daxili təsirlərə göstərdiyi əks-təsirlə) əlaqədardır. Bunlara allergik xəstəliklər deyilir. Allergik xəstəliklərin bəziləri daxili (revmatizm, bronxial astma, revmatoid artriti və s), göz (allergik konyunktivit və s), sinir (allergik radikulit, dalğın skleroz və s.) və dəri xəstəlikləri (peşə dermatozları və s.) olduğu üçün allerologiya istisnasız bütün tibb fənləri ilə sıx bağlıdır.
Tac arteriyalar
Sol tac arteriya
b) Ramus interventricularis anterior (ramus descendens anterior BNA) – ön mədəcikarası şaxə ürəyin ön boylama şırımı ilə aşağı doğru gedir və zirvəsində sağ tac arteriyanın dal mədəcikarası şaxəsilə anastomozlaşır. Sol tac arteriya aortanı, ağciyər kötüyünü, sol qulaqcığı, mədəcikləri və onların arasında olan arakəsməni qidalandırmaq üçün şaxəciklər verir. Ürəyin yuxarıda göstərilən damarları yol uzunu qıvrım olur və bu hal, ürəyin diastola və sistola zamanında onları gərginlikdən və sıxılmaqdan mühafizə edir.
Kaltasin rayonu
İqtisadiyyat
Kaltasin rayonu əsasən sənaye-aqrar rayondur. Ərazisindən neft çıxarılır. Kənd təsərrüfatının taxılçılıq, kartoxçuluq, ətlik-südlük heyvandarlıq və donuzçuluq inkişaf etmişdir. 83,7 min ha ərazi (rayon ərazisinin 55,4 %) kənd təsərrüfatında istifadə edilir. 15,0 min ha ərazi otlaq kimi istifadə edilir. Ərazisindən Ufa — Neftekamsk avtomobil yolu keçir. Burada 10 kənd təsərrüfatı müəssisəsi, 30 kəndli-fermer təsərrüfatı və 7837 fərdi təsərrüfata sahibdir.
Zelandiya (ada)
Coğrafiyası
Adada çoxlu sayda göl vardır. Onlardan ən irisi Arresö gölüdür. Ən uzun çayı Suso 82 km məsafəyə malikdir. Hələ XX əsrin əvvəllərində ada bütünlüklə fıstıq və palıd meşələrlə örtülü olmuşdur, lakin müasir dövürdə onların sahəsi xeyli azalıb. Zelandiyanın şərqində və yanaşı yerləşən Amager adasında Danimarkanın paytaxtı Kopenhagen şəhəri yerləşir.
İran quşarmudu
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR-in dağlıq hissəsində (Ərəci, Batabat, Tilək meşələri) dəniz səviyyəsindən 2500 m yüksəkliklərdə rast gəlinir.
Azərmarka
thumb|upright|200px|"Azərmarka" tərəfindən çap edilmiş görkəmli siyasi və dövlət xadimi [[Heydər Əliyev və həyat yoldaşı Zərifə Əliyeva xatirəsinə poçt markaları.]]
"Azərmarka" şirkəti 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Rabitə Nazirliyinin 14 iyul 1992-ci il tarixli 104 saylı əmri ilə yaradılmışdır. "Azərmarka" şirkətinin nizamnaməsi 13 sentyabr 1995-ci il tarixində D-707 saylı şəhadətnamə ilə təsdiq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Rabitə Nazirliyi yenidən təşkil edilib. Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyaları Nazirliyinin yaranması ilə əlaqədar 15 avqust 2005-ci il tarixində nizamnaməyə müvafiq dəyişiklik edilmişdir.
Lullubi dövlət qurumu
E.ə. III minilliyin ikinci yarısında İkiçayarası şəhər dövlətləri süquta uğradı. İkiçayarası Akkad dövlətinin hakimiyyəti (e.ə.XXIV-XXII əsrlər) altında birləşdi. Azərbaycan ərazisində isə artıq Aratta dövləti süquta uğramışdı.E.ə. XXIII əsrdə Urmiya gölünün cənubunda, Aratta dövlətinin ərazisində onun siyasi və etnik varisi kimi Lullubi dövləti meydana gəlmişdi. Güman olunur ki, hələ Aratta dövlətinin varlığı dövründə artıq Lullubi tayfa birləşməsi yaranmağa başlamışdı. Lullubi tayfa ittifaqına yəqin ki, sonradan siyasi tarix səhnəsinə çıxmış su və turukki tayfaları da daxil idi.
Övsafül-Əşraf
Övsavül Əşraf - Azərbaycan alimi Nəsirəddin Tusi tərəfindən yazılmış kitabdır. Kitabın adı ərəbcə dən tərcümədə "Şərafətli insanların xüsusiyyətləri" deməkdir. Kitabın dəqiq yazılma tarixinə aid mənbələrdə məlumat verilməsə də 14-cü əsrdə yazıldığı məlumdur.
Şükür Həmidov
Həyatı
Şükür Həmidov 1975-ci il aprelin 1-də Qubadlı rayonunun Armudlu kəndində anadan olmuşdur. Atası — Nəriman Həmidov ibtidai sinif müəllimidir. Anası — Şərqiyyə Həmidova isə evdar qadındır. Şükür Həmidov ailənin doqquzuncu övladı idi. Şükür Həmidovun ailədə altı bacısı və üç qardaşı olmuşdur. 1993-cü il avqustun 31-də Qubadlı rayonunun ermənilər tərəfindən işğal edilməsindən sonra Həmidovlar ailəsi Sumqayıt şəhərinə gəlirlər və əvvəlcə birotaqlı mənzildə, 2 ay sonra isə yataqxanada yaşamağa başlayırlar.
Müqəddəs Vatslav kafedralı
Tarix
1515-ci ildə, yəni yepiskop Stanislav Turzonun dövründə kafedralının yanında intibah üslubunda kiçik presviteri inşa olunmuşdu. XIV əsrin sonunda yepiskop II Stanislav Pavlonskinin sifarişi ilə intibah təzli eyniadlı kapellanın, cənub tərəfdə isə üçüncü qüllənin tikintisi başlamışdır. 1616−1618-ci illərdə kardinal Ditrixşteynli Frantişek köhnə Turzo prisviterisinin yerində erkən barokko üslubunda daha böyüyünü (35x23x23 metr) inşa etdirmiş, bununla da məbədin ümumi sahəsini artırmışdır. Elə həmin dövrdə prisviterinin altında yeni iki mərtəbəli sərdabə tikilmişdir.
Şükür Həmidov
Vətən müharibəsi
thumb|320x320px|alt=|Şükür Həmidov [[İkinci Qarabağ müharibəsi|Vətən müharibəsi zamanı əsgərləri ilə çiyin-çiyinə döyüşən zaman|left]] Bununla da Azərbaycan Ordusu strateji nöqteyi nəzərdən ciddi üstünlüyə sahib olmuşdur və Füzuli əməliyyatının əsas hissəsi başlanmışdır. 2 gün ərzində Füzuli istiqamətində ağır döyüşlər olmuşdur. 2-ci Ordu Korpusunun, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin və Daxili Qoşunların da qatıldığı döyüşlərin nəticəsində Azərbaycan Ordusu tərəfindən qısa müddət ərzində Cuvarlı, Çimən, Dədəli, İşıqlı, Musabəyli, Pirəhmədli və Qoçəhmədli işğaldan azad edilmişdir. Nəticədə bütün istiqamətlərdən nəzarəti tam ələ alan Azərbaycan Ordusu Füzuli şəhərinə daxil olmağa nail olmuşdur. Oktyabrın 17-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Füzuli şəhərinin 27 il davam edən işğaldan azad olunduğunu bildirmişdir. O, həmçinin Füzuli uğrunda döyüşlərin ağır olduğunu vurğulamış və şəhərin şücaət hesabına azad olunduğunu bildirmişdir.
Ölümü və dəfn mərasimi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şükür Həmidov ölümündən sonra "Zəfər" ordeni ilə təltif edildi.
70-ci şimal enliyi
Keçir
Qrinviç meridianından başlayan 70-ci şimal enliyi Skandinaviya, Rusiya, ABŞ, Kanada ərazisindənj keçir.
Manipur
Tarixi
Manipur krallığı cənub və cənub-şərqi Asiyadakı mövcud olmuş yüzlərlər krallıqdan biri olmuşdu. Qədim Manipurun tarixi e.ə. 50-ci illərə qədər uzanır. O vaxtlar Manipur Naqalend, Mizoram və Assamın da bəzi hissələrini öz tərkibində birləşdirirdi. Manipurun ilkin tarixi haqqında yazılı mənbə yoxdur.
Philadelphus pubescens
İstifadəsi
Bəzək bağçılığında bu növdən geniş istifadə edilir. Bu cür kollarda cavanlaşdırıcı budanma etmək olar.
Berdi Kerbabayev
Həyatı və fəaliyyəti
Berdi Muradoviç Kerbabayev 15 mart 1894-cü ildə Türkmənistanın Təcən rayonunun Qovgözərən kəndində anadan olmuşdur. O, təhsilini əvvəl mollaxanada, sonra mədrəsədə almışdır.
Berdi Kerbabayevin ilk əsəri 1923-cü ildə çap olunmuşdur. O, "Qızlar dünyası" (1927), "Adət Qurbanı" (1928), "Aylar" (1943), "Sehirli təpə" (1951) adlı poemaların, "Vətən məhəbbəti" (1941), "Qardaşlar" (1943), "Məxtimqulu" (1943) adlı pyeslərin, "Qurban Durdu" (1942), "Aysoltan (1949), "Qəti addım" (1940–1947), "Nebitdağ" (1957), "Qayğısız Atabəy" (1964) adlı povest və romanların müəllifidir.
Etibar İsmayılov (kimyaçı)
Həyatı
Etibar İsmayılov 4 may 1951-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1968-ci ildə Bakıda 176 saylı orta məktəbi bitirmişdir. 1972-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetin kimya fakültəsini və M. F. Axundov adına Xarici Dillər İnstitutunun nəzdində ingilis dili üzrə ikiillik (1970–72) kursu fərqlənmə diplomları ilə bitirmişdir. 1972–75-ci illər ərzində SSRİ Elmlər Akademiyasının Sibir bölməısinin Kataliz İnstitutunun aspirantı olmuş və 1976-cı ildə orada 02.00.04-fiziki kimya ixtisası üzrə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1981–82-ci illərdə SSRİ EA Sibir bölməsinin Kataliz (Novosibirsk), 1983–84-cü illərdə SSRİ EA Üzvi kimya (Moskva) İnstitututlarının doktorantı olmuşdur. 1988-ci ildə 02.00.15-kimyəvi kinetika və kataliz ixtisası üzrə "Katalitik sistemlərdə paramaqnit mərkəzlər və onların iştirakı ilə gedən reaksiyalar. Kiçik kütləli olefinləri dimerləşdirən oksid və metalkompleks katalizatorların dizaynı" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Fiziki kimya ixtisası üzrə 1985-ci ildə baş elmi işçi və 1997-ci ildə professor elmi adlarını almışdır. Spektral tədqiqat metodlarının kimyanın müxtəlif, əsasən də səth kimyası və kataliz sahələrinə tətbiqi, kimyəvi reaksiyaların qeyri-stabil, aralıq birləşmələrinin quruluşunun, reaksiyayagirmə qabiliyyətinin, kinetika və termodinamikasının, ümümiyyətlə, kimyəvi reaksiyaların mexanizminin tədqiqi sahələri üzrə tanınmış ixtisasçıdır, keçmiş SSRİ-nin, MDB və digər xarici ölkələrin, Azərbaycanın elmi nəşrlərində dərc edilmiş 200-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 6 ixtiranın müəllifidir, bu sahələrdə keçirilmiş beynəlxalq, respublika səviyyəli simpozium, konfrans və qurultayların iştirakçısı, müfəffəqiyyətlə müdafiə edilmiş 10 namizədlik dissertasiyasının rəhbəri olmuşdur.
Sarıqamış döyüşü
Döyüşdən sonra
Sarıqamışdakı rus ordu generalı Pietroviç xatirələrində bu mənzərədən dəhşətə gəldiyini yazırdı. Tədqiqatçılar yazır ki, rus generalının son illər üzə çıxarılan məktub və xatirələri tük ürpədir, ürək göynədir. Pietroviç Moskvaya göndərdiyi teleqramda yazıb: "Onları təslim ala bilmədim, çünki əsir alınası heç kimsə yoxdur. Onlar bizdən əvvəl öz Allahlarına təslim olmuşdular". Sarıqamışı azad edəcək ordu komandanı Hafiz Hakkı paşa da Ənvər paşaya göndərdiyi teleqramda yazırdı: "Bitti, paşam, ordumuzun küllisi mahvoldu".
Nəticə
Tarixin Sarıqamış uğursuzluğundan sonra Türkiyənin şərq hissəsi rus ordusunun işğalına, Qars və Ərzurum əhalisi isə ermənilərin hücumuna məruz qaldı. 1916-cı ilin fevralında Ərzurum, martda İsfahan, apreldə Trabzon, mayda Xoy və Dilman, iyunda Ərzincan, avqustda isə erməni terrorçu dəstələri tərəfindən işğal edildi. Ruslara arxalanan ermənilər kürd-müsəlman kəndlərinə hücum edərək əhalini qılıncdan keçirdilər.
Sarıqamış məğlubiyyəti Türkiyə ilə bərabər Azərbaycanın da məğlubiyyətinə səbəb oldu. Bu uğursuzluqdan güclənən erməni terrorçuları Azərbaycana üz tutdular, buranı kənd-kənd, oba-oba yandırıb külə döndərdilər. Ən dəhşətlisi isə budur ki, Anadolunun şərqində Ermənistan dövləti yaratdılar. Sarıqamış savaşında əsir götürülən minlərlə türk əsgərini Rusiya Cənubi Qafqaza gətirərək o vaxt "cəhənnəm adası" adlandırılan Nargində yerləşdirdi.
British Council
British Council Azərbaycanda 1993-cü ildən etibarən fəaliyyət göstərir. Təşkilat Azərbaycanda ingilis dili, biznes inzibatçılığı və idarəetməsi sahəsində yerli ictimaiyyətə təlim xidmətlərinin təmin olunması məqsədilə təsis edilmişdir.
Preşov diyarı
Preşov diyarı (Prešovský kraj) — Slovakiyada birinci dərəcəli inzibati–ərazi vahidlərindən biri. Diyarın inzibati mərkəzi Preşov şəhəridir. Sahəsi 8993 km², əhalisi isə 789 968 nəfər (2001) təşkil edir.
Ozren dağı
Tarixi
Coğrafi xüsusiyyətlərinə görə Ozren dağı tez-tez hərbi münaqişələr zamanı müdafiə məntəqəsi olmuşdur. Belə ki, 1942-ci ildə İkinci Dünya Müharibəsinin gedişatında alman-xorvat qoşunları burada möhkəmlənmiş və Yuqoslaviya partizanlarına qarşı cəza əməliyyatları həyata keçirmişlər. Partizanların çox hissəsi yerli meşələrdə gizlənməyi bacarmışlar. Ozren dağı Bosniya müharibəsi zamanı müsəlmanlara qarşı serblərin müdafiə məntəqəsi olmuşdur. Hal-hazırda Kralisa zirvəsində Serbiya Respublikasının Silahlı Qüvvələrinin həlak olmuş döyüşçülərinə abidə qoyulmuşdur. Onlar 1995-ci ildə NATO-nun bombardmanlarının qurbanı olmuşlar.
Zaynulla Rasulev
Xatirəsi
thumb|[[Zaynulla Rasulev məscidi]]
Ailəsi
Nəvəsi Atilla Rasix (Rasulev) məşhur tatar yazıçısıdır.
Dmitri Nazarov
Dmitri Nazarov — Azərbaycanlı futbolçu. Almaniyanın 3-cü Liqa təmsilçisi "Ertsqebirqe Aue" komandasında çıxış edir.
Həyatı
Dimitri Nəzərov 4 aprel 1990-cı ildə Qazaxıstanın Tayınşa şəhərində anadan olub. Babası əslən azərbaycanlı olan Dimitri Nəzərov, 1 yaşı olanda ailəsi ilə birgə Almaniyaya köçüb.
Azərbaycan yığması karyerası
10 oktyabr 2015-ci ilin tarixində Dimitri Nəzərov dörd qat Dünya Çempionu İtaliya yığmasında qarşı keçirilən oyunda qol vurdu. Bu qol Azərbaycan yığmasının Bakı Olimpiya Stadionunda vurulan birinci qolu idi.
Güllü Əbilova
Həyatı
1954-cü il yanvar ayının 14-də Azərbaycan Dövlət Universitetinin Elmi Şurasında dissertasiyanın rəsmi müdafiəsi keçirilir. Şura üzvləri və rəsmi opponentlər Saleh Qazıyev və İshaq Cəfərzadə dissertasiya işini yüksək qiymətləndirirlər. Maraqlıdır ki, iddiaçının dissertasiyasında tənqid olunan İshaq Cəfərzadənin özü belə işin Azərbaycan tarixşünaslığı üçün böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini öz rəyində təsdiqləyir. Alimlik dərəcəsi aldıqdan sonra Güllü xanım Azərbaycan Dövlət Universitetində arxeologiyanın əsasları və Azərbaycan arxeologiyası ixtisasları üzrə mühazirələrini davam etdirməklə yanaşı, çox sevdiyi Tarix Muzeyində də elmi və təşkilati fəaliyyətlə məşğul olur. Muzeydə arxeologiya şöbəsinə rəhbərlik Güllü xanıma tapşırılmışdı.
Öcəşmə
Oyunun qaydaları
Deynən:Çaxmaq! -	Çaxmaq! -	Kəs səsini axmaq.
Pirsəid məscidi
Memarlıq xüsusiyyətləri
Mehrab, bu cür məscidlər üçün xarakterik formada əsas divarın içində cənub istiqamətində yerləşdirilmişdir. Mehrabın bu cür yerləşdirilməsinə Bakının Sınıqqala və Şeyx İbrahim məscidlərində də rast gəlmək mümkündür. Bütün pir ərazisi tağlarda yerləşdirilmiş kvadrat formalı kiçik oyuqlar vasitəsiylə işıqlandırılırdı. Sonradan iki böyük otağın divarlarında pəncərə yerləri açılmışdır.
Tahir ibn Hüseyn
Həyatı
Şərq əyalətlərində yüksək nüfuzu olan Tahirin aradan götürülməsi Məmun üçün yaranmış başqa bir təhlükəni sovuşdursa da, əsaslı bir yenilik vermədi.
Naoyuki Fucita
(d. 22 iyun 1987) — Yaponiya futbolçusu.
Sovet-yapon deklarasiyası (1956)
Şərtləri
Sülh anlaşmasının önəmli şərti Sovet tərəfindən Şikotan və Habomay adalarının Yaponiyaya qaytarılmasını nəzərdə tuturdu.
Luristan quşarmudu
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda Quba, Samur-Dəvəçi ovalığı, Lənkəranda aşağı dağ qurşağından orta dağ qurşağına qədər meşələrdə və Naxçıvan MR-də rast gəlinir.
Leopard 2
Ölçülər
Uzunluğu: 7.7 m (Lülə daxil olmaqla 10.97 m)
Lülənin uzunluğu: 5.28 m
Müdafiə
Zirehi: 3-cü nəsil kompozit, homogen polad ekvivalenti ilə Kinetik sursatlara qarşı: 700 mm Kumulyativ sursatlara qarşı: 1000 mm
Performans
Asqı tipi: fərdi burulma bar
Silahlanma
Atəş məsafəsi: 1.2 km
Dizaynı
Bu tanklar elektronik atış sisteminə, lazer məsafə təyin edicisinə, tamamilə stabilləşdirilmiş topa və gecəgörmə(rermal) kameralarına malikdir. 4 metr dərinliyi olan sulardan keçə bilir və şnorkel luk sayəsində suyun altında qala bilər. 1500 at gücündə V12 dizel motoru sayəsində saatda 72 km qət edə bilir.
Leopard 2A1
Üçüncü partiyada 300 ədəd Leopard 2A1 1983-cü ilin noyabrı və 1984-cü ilin noyabrı arasında sifarişçiyə çatdırılmışdır.
Leopard 2A4
thumb|Polşa Silahlı Qüvvələrinə məxsus olan Leopard 2A4 tankı
Leopard 2A6
Leopard 2E İspaniya və Almaniya orduları arasında böyük zireh qoruması olan inkişaf proqramıdır. Bununla bağlı müqavilə 1995-ci ildə imzalanmışdır. 1998-ci ildə İspaniya hökuməti 219 ədəd Leopard 2E, 12 ədəd Leopard 2ER (Buffalo) xilasedici tankı və 4 ədəd də təlim məqsədi ilə tank almağa razılaşmışdır. Müqavilənin ümumi dəyəri 2 mlrd ABŞ dollarına yaxın olmuşdur. İlk partiya 2004-cü ildə yerinə yetirilmiş, tamamı isə 2008-ci ildə yerinə yetirilmişdir.
thumb|300px|İspaniya Silahlı Qüvvələrinə məxsus olan Leopard 2E tankı
Fokatça
right|thumb|250px|Evdə hazırlanmış Fokatça, zeytun və göyərti ilə Fokatça -İtalyan çörəyi mənasını verən, görünüşü pizza və açıq pideni xatırladan Focaccia, köhnə çağlardan bəri balıqçılıqla dolanan Cenovalı kişiləri qarşılamaq üçün qadınların etdiyi bir növ İtalyan çörəyi. Bu çörək, zaman içində üzərinə fərqli vəsaitlər əlavə olunaraq fərqli bir nöqtəyə gəlmiş. Və Focaccia, zaman içində əvvəl Cenovadan İtalyanın ümumisinə; daha sonra da dünyaya yayılmış.
Bayandur (tayfa)
Bayandur adı tarixi mənbələrdə
Yazıçıoğlu Əlinin "Səlcuqnamə"sində və Əbulqazi xan Xivəlinin əsərində tayfanın adı Bayandur deyil, Bayandır kimi verilmişdir.
Beynəlxalq Voleybol Federasiyası
Beynəlxalq Voleybol Federasiyası (ixtisarı FİVB) — dünya üzrə voleybola nəzarət edən qurum. 222 ölkənin voleybol federasiyası quruma üzvdür. Federasiyanın yaranma tarixi isə 1947-ci il ilə təsadüf edir.
Rumıniya albanları
200px|thumb|right|Akvarel Amedeo Presiozi «Valaxiya albanı» (, 1866) Rumıniya albanları — Rumıniya ərazisində yaşayan etnik qrup. Rumıniyanın etnik azlıqları siyahısına daxildir. Bu səbəbdən onların hüüuqlarının ifadəçisi olaraq Rumıniya Deputatlar palatasında bir nümayəndəyə sahibdirlər.
Ciabatta
thumb| Çapata (Ciabatta) çörəyi, italiya-Toskana mənşəlidir. Şəkli baxımından başmaq formasında olduğu üçün italyanca başmaq mənasını verən "Ciabatta" adı verilmişdir. 1990-cı illərdən etibarən Avropa və Amerikada, xüsusilə sandviç çörəyi olaraq seçilməyə başlanmışdır. Yumşaq toxuması, çıtır qabığı və məsaməli quruluşu ilə çox növü və tərifi var.
Almaqurdu
Mübarizə tədbirləri
Almaqurduna qarşı mexaniki, kimyəvi (0,2—0,3% -li sevin məhlulu ilə) və bioloji üsullarla mübarizə aparılır.
Simit
Simit — suysamla qablı yumru formalı çörəklərə verilən ümumi ad. Türkiyə və Yunanıstanda geniş şəkildə istehlak edilən simitə Yunanıstanda kuluri (Yunanca: κουλούρι) deyilir. İzmir elində simit gevrek adıyla bilinir.(Bolqarıstanda 'gevrek' və Serbiyada 'çevrek' və Rumıniyada da 'covrigi' deyilir. Ehtimalla balkanlardan İzmirə gələn immiqrantların təsiriylə simitə 'gevrek' deyilir.) Ümumiyyətlə tək istehlak edilən simit, nahar üçün seçildiyində pendir, çay və ya cemlə birlikdə də yeyilə bilər. İndiki vaxtda simit, müasir sobalarda və simit evlərində hazırlanıb satıla bildiyi kimi prospekt və küçələrdə satıcılıq edən səyyar satıcılar tərəfindən bir əl avtomobili içində də satılar.
Honey and Clover
Məzmun
Bədii kollecin tələbəsi Yuta Takemoto özbaşına tələbə həyatına qədəm qoyur. O, sempayları Şinobu Morita və Takumi Mayama ilə bir evdə otaq tutub və özünə həyatda yer tapmaq ümidləri ilə doludur.
Yeni Sibir
Daxili suları
Adanın daxili sıx çay şəbəkəsinə malikdir. Onun daxili və Qərbindən ən iri çayı Bolşaya çayı axır. Adada çoxlu sayda göl vardır. Ən iri gölləri Çornuy Qusey, Ottax-Kyuele, Mutnoe.
Amerika futbolu
On bir oyunçudan ibarət iki komanda arasında, özünə xas oyun sahəsi olan düzbucaqlı bir sahədə oynanan komanda idman növüdür. Oyunun əsas məqsədiː müəyyən qaydalar və mexanika çərçivəsində daha çox bal toplayan tərəf olmaqdır. Bu hədəfə hücum edən komanda topu ötürmə və ya qaçışla irəlilətməklə nail olur. Topu irəli aparan zaman hücum komanda on metrlik məsafəni keçmək üçün dörd hücum hüquqlarına malikdir, və bu dörd qarşıdurma içərisində on metr məsafəni keçərsə, hücum komandası dörd yeni hücum haqqı qazanır. Müdafiə komandasının məqsədi hücum komandasının irəliləməsinə mane olmaqdır. Xal qazanmağın əsas yolları isəː topun sahənin sonuna çatması, yəni touchdown və ya topun müəyyən bir nöqtədən vurularaq sayı dirəkləri arasından keçirilməsidir. Bir touchdownun dəyəri 6 xal, bir field qolun dəyəri 3 xaldır.
Komandalar və mövqelər
Futbol oyununda fərdi oyunçular 1 ilə 99 arasında vahid bir nömrə ilə təyin olunmalıdır.
Snejka dağı
Tarix
1546-cı ildə Georq Aqrikola dağın adını alman dilində Riseberq kimi vermişdir (almanca "böyük dağ" deməkdir; Riesengebirge "Böyük dağlar" deməkdir). 15 il sonra Martin Helviq Sileziya xəritəsində Risenberq adından istifadə etmişdir. Dağın adı alman dilində daha sonra Resenkoppe ("Böyük zirvə"), axırda isə Şnekoppe ("Qar zirvəsi", "qarlı baş") olmuşdur.
Müasir dövrdə
Dağın bir hissəsi Çexiya ərazisində, bir hissəsi Polşa ərazisində yerləşir. Yayda bu dağa Çexiya, Polşa və Almaniyadan bir çox turistlər gəlir. Turistlər dağın özünəməxsus Alp mühitində yürüşə çıxmağı sevirlər.
Yuxarı Veysəlli
Toponimikası
Yuxarı Veysəlli oyk. Füzuli rayonunun Veysəlli i.ə.v.-də kənd. Düzənlikdədir. Keçmiş adı Veysəlli olmuşdur. Sonralar ondan yaranmış yeni kənd Aşağı Veysəlli, bu yaşayış məntəqəsi isə Yuxarı Veysəlli adlandırılmışdır. Veysəlli kəndin əsasını qoymuş nəslin adıdır.
Larri Senger
Larri Senger — ABŞ-lı internet-sahibkar, vikipediyanın qurucularından biri və Citizendium-un qurucusu.
Billi-Skott İrakose
Billi-Skott İrakose — Burundili üzgüçü. Billi-Skott İrakose Burundini 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.