cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cavanşirlər
Soyun və Qarabağ xanlığının yaranması
Nadir şahın sui-qəsd nəticəsində öldürülməsi onun imperiyasının çökməsinə səbəb oldu. Bundan istifadə edən Pənahəli xan təxminən 200 atlı ilə Qarabağa gələrək özünü müstəqil hökmdar elan etdi. Bu zaman əvvəllər məcburi şəkildə Xorasana köç etdirilmiş Otuziki, Cavanşir və Kəbirli tayfaları Qarabağa geri döndülər. Həmçinin Pənahəli xanın 15 yaşlı oğlu İbrahimxəlil xan da Xorasandan qaçaraq atasının yanına gəldi.
Cavanşirlər sülaləsi
Cavanşirlər soyu Qarabağ xanlığını idarə etmişlər. bu soyun sülaləsi:
Leo Frobenius
Həyatı
Lео Frobenius arxеoloq, etnoloq, folklorşünas olmuş, diffuzionizm çərçivəsində "mədəniyyətin anotomiyası, morfologiyası, fiziologiyası" və "mədəni dairələr" nəzəriyyəsini yaratmışdır. Afrika mədəniyyətinin mahir bilicisi olan Frobenius Afrika, Avstraliya və Okеaniya хalqlarının mədəniyyətinin tədqiqi ilə əlaqədar 12 ekspedisiyada olmuşdur. Tədqiqatlarının nəticəsini "Afrika mədəniyyətinin mənşəyi" (1898) əsərində cəmləşdirən Frobenius mədəniyyətə canlı orqanizm kimi baxmış, dəyişməsinin ümumi həyat qanunlarına tabe olduğunu bildirmişdi.
Heydərxanlı məscidi
Heydərxanlı məscidi — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Cəhri kəndində yerləşən XV əsrə aid məscid.
Seyətau (Baltas)
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (83%) üstünlük təşkil edir.
Qədim Gəncə
Araşdırılma tarixi
1938–1940-cı illərdə İshaq Cəfərzadə "Qədim Gəncənin tarixi-qazıntıları" oçerkində şəhərin arxeoloji qazıntılarının nəticələrini qeyd etmişdir. Sırf 1938–1940-cı illərin arxeoloji qazıntıları nəticəsində Qədim Gəncə qala divarlarının öyrənilməsi, onun memarlıq quruluşu haqqında danışmağa imkan verdi.
Qısa tarix
Qədim Gəncə şəhərinin erkən tarixi yazılı mənbələrdə əsasən VII–IX əsrlərdən hesablansa da, bu ehtimal heç bir konkret tarixə və ya hadisəyə əsaslanmır. Arxeoloji qazıntılar göstərmişdir ki, Qədim Gəncə şəhəri daha qədim bir yaşayış yerinin əsasında formalaşmışdır; həmin yaşayış yeri tədricən böyüyərək inkişaf etmiş və şəhər kimi tanınmışdır. Ə. Salamzadə hesab edir ki, VII əsrdən zənginliyinə görə şəhər artıq Gəncə (pəhləvi dilində xəzinə anlamını verən gənzə sözündən) adlandırılmağa başlayır. İ. Cəfərzadə həm də tarixi mənbələrdə Gəncə şəhərindən daha əvvəl qeyd edilməyə başlayan Arran şəhərini Qədim Gəncə yaşayış yeri ilə identikləşdirməyin mümkün ola biləcəyini bildirir. Ə. Salamzadə isə bu təklifin əsassız olmadığını qeyd edir. Bu məqamda Şamaxı şəhəri ilə paralel gətirən Ə. Salamzadə bildirir ki, bu tarixi şəhər də mənbələrdə əvvəlcə Şirvan adı ilə qeyd edilmiş, daha sonra isə Şamaxı adı istifadə olunmağa başlamışdır; Şirvan adı isə daha çox əyalətin adı kimi istifadə olunmağa davam etmişdir. Qədim Gəncə şəhəri isə ehtimal ki, əvvəlcə Arran adlanmış və VII əsrdən isə Gəncə kimi tanınmağa başlamışdır. Digər bir məqam isə XIII əsrin I yarısında Amasiya şəhərində inşaatla məşğul olmuş ustad memar Məhəmməd ibn Mahmudun Arran sakini olduğunu göstərməsidir. Nəzərə alsaq ki, sənətkarlar öz nisbələrində adətən əyalət yox, şəhər adı qeyd edirdilər, memarın məhz Arran adlı şəhərdən olmasın düşünmək olar. Bununla yanaşı XI–XII əsrlərdə Qədim Gəncədə yaşayıb fəaliyyət göstərmiş Əbül-Üla, Məhsəti və Nizami kimi sənətkarlar məhz Gəncəvi ləqəbi daşımışlar.
Beretbinə (Balakən)
Tarixi
Beretbinə Balakən r-nunun Katex i.ə.v.-də kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Kəndin ərazisi vaxtilə Zaqatala r-nunun Qəbizdərə kəndinə aid binə yeri olmuşdur. Sonralar Qəbizdərədən çıxmış bir qrup ailənin burada məskunlaşması ilə daimi yaşayış məntəqəsinə çevrilmişdir. Daha sonralar kənd iki hissəyə bölünərək eyni adla yarısı Balakən, digər hissəsi isə Zaqatala r-nuna verilmişdir. Avar. peret "xırda ağaclıq", "kol-kos" mənasını bildirir. Oykonim "ərazisi kol-kosdan ibarət olan binə, kənd" deməkdir.
Fransada övladlığa götürmə
Adi övladlığa götürmə
Övladlığa götürmənin bu növündə övladlığa götürülən şəxslə onun bioloji ailəsi arasında müəyyən hüquqi münasibətlərin qalmasına icazə verilir. Bu müddəa Fransa Mülki Məcəlləsinin 343-cü maddəsində müəyyən edilmişdir.
Beytülədəb mədrəsəsi
Mədrəsənin yaradıcısı Mirzə Məhəmməd bəy Münşizadə idi. Bu mədrəsənin xərcini Merdinli məscidi ödəyirdi. Bu məktəbdə adlı-sanlı müdərrislər dərs deyirdilər. Müdərrisə xəlifə kömək edirdi.
Asperula orientalis
Asperula orientalis — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. Türkiyədə, Suriyanın qərbində, İraqda, Qafqazda və İranda rast gəlinir.
Nemətullahiyyə
Yaranması
Təriqətin adı Şah Nemətullah Vəli (1330-1431) ilə bağlıdır. O, Suriyanın Hələb şəhərində sufi şeyxi Mir Abdullanın ailəsində dünyaya gəlmiş və şafii hüquq məktəbinin ardıcılı olmuşdur. Yetkinlik yaşına çatanda çoxlu səyahətlər etmiş, məşhur sufi şeyxi Abdulla Yafiinin öncə tələbəsi, sonra isə xəlifəsi olmuşdur. Yeddi il ərzində İbn Ərəbinin əsərlərini öyrənmiş, onun bəzi kitablarına hətta şərhlər də yazmışdır. thumb|200px|left|Təriqətin emblemi Bundan sonra Şah Nemətullah yenidən səyahət etməyə başlamış, İraqda, Misirdə olmuş, nəhayət Məvarənnəhrə gedib türk əhalisi arasında fəal təbliğat aparmışdır. Lakin onun fəaliyyəti Əmir Teymurun xoşuna gəlməmişdir. Buna görə də Şah Neymətullah Herata, oradan Məşhədə, sonra isə Yəzdə getmişdir. Sonda Kirmandakı Məhan kəndinə gələrək, ömrünün son 25 ilini orada keçirmişdir. Şah Nemətullahın məhsuldar yaradıcılığı olmuşdur. O, 500-dən artıq əsərin müəllifidir.
Şah Nemətullah tərkidünyalığın əksinə mənəviyyat "yolçusu"nun gündəlik fəaliyyətlərdə olmasını təbliğ etmişdir. Onun fikrincə bu fəaliyyətlər insanın "Mən"ini Allaha yönəltməlidir. Lakin mənəviyyat "yolçusu" bütün işlərini görərkən, eyni zamanda ürəyində "tərkidünya" olmalıdır. O həmçinin görüntü xatirinə dindarlığın əleyhinə olmuş, şagirdlərinin hansı təriqətin mənsubu olduğunu göstərən xüsusi geyimlərdə cəmiyyət qarşısına çıxmasını istəməmişdir. Şah Nemətullah musiqi sədaları altında rəqs etməmək və mahnı oxumamaq şərti ilə səma məclisləri (şeir və qəsidələrlə edilən zikr məclisləri) keçirməyə icazə vermişdir. Səmalar zamanı təriqətin özəl zikrləri oxunarmış. O, təriqət yolunu şəriətdən ayırmamış, bəzi ifrat sufilərin narkotik maddələrdən istifadəsinə, həmçinin dilənçilik etmək adətinə qarşı çıxmışdır.
İnkişafı
Təriqətin təlimi Şah Nemətullahın ölümündən sonra İranda geniş yayılmış, hətta onun hüdudlarını aşmışdır. Oğlu Burhanəddin Xəlilullah təriqəti Hindistanda da yaymışdır. Sonra isə təriqətə Şah Nemətullahın nəvəsi Şah Həbibəddin Mühibullah başçılıq etmişdir. Təriqətin mərkəzi İranın Məhan kəndində yerləşmişdir. Onun mənsubları İran ərazisində mövcud olmuş müxtəlif dövlətlərin ictimai və siyasi həyatında böyük rol oynamışlar. Nemətullahilər Heydəriyyə adlanan digər şiə yönümlü sufi təriqəti ilə rəqabət aparmışlar.
Şamil Xurşud
Yaradıçılığı
Şamil Xurşud yaradıcılığa kiçik səhnə əsərləri yazmaqla başlamışdır. Ötən əsrin altmışıncı illərindən başlayaraq oçerk, felyeton, publisistik yazıları ilə respublika mətbuatında çıxış etməyə başlamış, bir qədər sonra isə hekayələri, povest və pyesləri işıq üzü görmüşdür. Onun "Özüm və özün" ilk felyetonlar kitabı böyük marağa səbəb olmuş, daha sonra isə bir-birinin ardınca "Azarkeş nənə", "Xəstələr", "Naxırçı çörəyi", "Ağaclar kəsilmədi", "Bahar yağışları", "Sən tək deyilsən", Mirzə Şəfi Vazehin həyatından bəhs edən "Bəxtiyar deyil" kitabları nəşr olunmuşdur. Müxtəlif illərdə yazdığı səhnə əsərləri Azərbaycan Dövlət Gənc tamaşaçılar Teatrında, Lənkəran Dövlət Dram Teatrında, İrəvan Dövlət Dram Teatrında tamaşaya qoyulmuşdur.
Kitabları
5. "Azarkeş nənə" 1970, Bakı, "Gənclik"
Pyesləri, televiziya tamaşaları
6. Yol ayrıcında
7. Bəxtiyar deyil
Le-Soz-dü-Lak
INSEE kodu 05163-dür
Türkiyədə UNESCO-nun Ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı
Türkiyədə UNESCO-nun Ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı Türkiyədə yerləşən mədəni və ya təbiət miraslarının UNESCO-un Dünya İrsi siyahısına və ya müvəqqəti irs siyahısına düşənlərdən ibarətdir. Türkiyədə 2016 etibarilə 16 dənə Ümumdünya irsi mövcuddur.
Müqəddəs Ruh kilsəsi (Haydelberq)
1706-cı ildən düz 1936-cı ilə qədər kilsə qalın divarla iki hissəyə bölünmüşdü — nef hissəsi protestantlar, xor otaqları isə katoliklər üçün xidmət göstərirdi. 1936-cı ildə isə, kilsə birdəfəlik Baden yevangelist birliyinin tabeliyinə keçir.
Avadanlıq və təchizat
thumb|1731-ci ilə aid [[barokko üslubunda hazırlanmış kafedra.]] Keçmiş katolik xorların zəngin barokko üslublu tərtibatından günümüzə kimi ancaq 1731-ci ilə aid olan kafedra hissəsi (Kafedra — kilsələrdə vaizin, xətibin çıxıb vəz, moizə oxuduğu pilləli kürsüdür) mühafizə edilmişdir; xüsusi sifariş əsasında hazırlanmış kürsü yeri, dairəvi sütunların arasına səliqəli şəkildə yerləşdirilmişdir (ikonalara qarşı keçirilən mübarizə zamanı, kilsənin bir çox avadanlığı müsadirə edilmişdir, buna görə də onun sonrakı tətbiqi üçün uyğun yer tapılmamışdır). Bundan başqa, kilsə xorlarında Haydelberq şəhərinə sürgün olunmuş və elə həmin şəhərdə də müəmmalı şəkildə qətlə yetirilmiş fransız generalı Jozef Palamed de Forbin-Yansonun (1726–1809) şərəfinə epitafiya və xatirə lövhəsi quraşdırılmışdır. Onun nəvəsi yepiskop Şarl-Ogüst-Mari-Jozef de Forbin-Yanson (en) isə, Almaniyada azyaşlı uşaqlar üçün nəzərdə tutulan ilk Katolik-Papa Missiyasının əsasını qoymuş və 1844-cü ildə müqəddəslik haləsində vəfat etmişdir.
Palatin kitabxanası
1623-cü ildən kitabxana tamamilə Vatikan kitabxanasına daxil edilmişdir, bununla belə, Almaniyadan gətirilmiş bütün kitabların və cildlərin titul vərəqlərinə köhnə sahiblərin, yəni Vittelsbax sülaləsinin ailəvi gerbi əlavə olunmuşdur. Tolentinoda imzalanmış müqaviləyə (1797) əsasən, Roma Papası Vatikanda saxlanılan 37 manuskripti Fransız Respublikasına hədiyyə olaraq bağışlayır, hansılar ki, daha sonralar Milli kitabxanasında saxlanılırdılar. 1814–1815-ci illərdə keçirilmiş Vyana konqresindən dərhal sonra (yığıncağın yekunu, Fransa tərəfindən başqa ölkələrdən oğurlanmış incəsənət nümunələrinin qeyd-şərtsiz qaytarılmasını nəzərdə tuturdu), mübahisəli əlyazmalar Romaya deyil, məhz Heydelberq şəhərinə geri qaytarılmışdır.
Kilsənin başqa özəllikləri
XVII əsrdən başlayaraq, Müqəddəs Ruh kilsəsinin əsas zəng qülləsində şüşəçi emalatxanası yerləşirdi (bundan başqa, hündür qüllə brandvaxta, yəni müşahidə postu kimi də fəaliyyət göstərirdi). 1798-ci ildə şüşəçilərin çalışdığı emalatxana otağı gecə gözətçilərinin istismarı üçün verilmişdir. Hündürlüyü 38 metrə bərabər olan qapalı baxış qülləsi və onu əhatə edən platforma insanlar üçün açıqdır; buradan Haydelberq şəhərinin köhnə hissəsinə gözəl mənzərə açılır.
Musiqi
Kilsədəki gözəl orqanlarda müxtəlif dövrlərdə Volfqanq Amadey Motsart (1763), Feliks Mendelson Bartoldi (1837) və Albert Şvaytzer (1929, 1932 və 1949) kimi bəstəkarlar öz şah əsərlərini ifa etmişdilər.
1972-ci ildə alman yazıçısı və naşiri Verner Piper İngiltərənin məşhur Quintessence qrupunun iştirakı ilə kilsədə rok-konsert təşkil edir; bu konsert Haydelberq Universitetinin tələbələri və yerli hippi qruplar tərəfindən böyük entuziazm hissi ilə qarşılanmışdır. Mühafizəkar kilsə dairələri isə, bu tədbirə olduqca kritik formada yanaşmışdılar.
Zənglər
Haydelberq şəhərinin 1693-cü ildə düşmən ordu tərəfindən talan edilməsindən sonra, Müqəddəs Ruh kilsəsində yenidənqurma və bərpa işlərinə start verilir; hündür kilsə qülləsi barokko üslublu incə günbəzlə örtülür, qüllənin içərisinə isə dördsəsli tökmə zənglər yerləşdirilir. Bununla belə, zəng səsinin (cingiltinin) anlaşılmaz zərbə xətti tökməçinin başlıca niyyətinin əsas triadanın yaradılmasına nail olmaq olduğunu güman etməyə imkan yaradır; öz ölçülərinə görə ikinci olab zəng həddən artıq hündür yerdə quraşdırıldığından, dördkomponentli melodiya əvəzinə kəskin akkord eşidilirdi. Haydelberq kilsəsinin yeganə bölünməz və tarixi zəngi 1739-cu ildə hazırlanmış orijinal taxta tirdə yerləşdirilmişdir. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində aşkar edilmiş və 1712-ci ilə aid edilən başqa bir zəng isə, qüllənin sağ hissəsində quraşdırılmışdır.
Pentacalia stuebelii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Anhidrit
Növ müxtəliflikləri
Bariumlu anhidrit.
Leonid Qovorov
Mükafatları
thumb|150px|1977-ci ilin SSRİ [[poçt markası]]
Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrı
Fəaliyyəti
M. F. Axundovun, N. B. Vəzirovun, Ə. B. Haqverdiyevin, N. . Nərimanovun, C. Cabbarlının, H. Cavidin, S. Rəhmanın, İ. Əfəndiyevin pyesləri ilə pərvəriş tapan AMDT müxtəlif illərdə dünya klassiklərindən Şekspirin, Şillerin, Molyerin, Lope de Veqanın, Karlo Haldoninin, A. Dümanın, V. Hüqonun, H. Hauptmanın, Moris Meterlinkin, Balzakın, Yucin O Nilin, B. Nuşiçin, M. Sebastianın, H. Heynenin, Volterin, A. Ostrovskinin, A. Puşkinin, M. Lermontovun, L. Tolstoyun, N. Qoqolun, A. Çexovun və onlarca bu kimi dramaturqların əsərlərinin repertuarına daxil edib. Əsrimizin əvvəllərində dəstələr halında Türkiyədə, İranda, Volqaboyu şəhərlərdə, Orta Asiyada qastrol səfərlərində olmuş teatr, Dövlət Statusu aldıqdan sonra, Moskvada (1930, 1948, 1959, 1974, 1996), Sankt-Peterburqda (1930), Kazanda (1930), İrəvanda (1926, 1927, 1954, 1957), Tiflisdə (1960, 1984), Daşkənddə (1934, 1951), Aşqabadda (1934), Türkiyədə (1990,1992), Kiprdə (1992), Almaniyada (1992) qastrollarda olub. AMDT-nin 50 (1923), 75 (1948) və 100 (1974) illik yubileyləri təntənə ilə keçirilib. "Şərqin səhəri" (Ə. Məmmədxanlı) tamaşası SSRİ Dövlət mükafatına, "Antoni və Kleopatra" (Şekspir), "Mahnı dağlarda qaldı" (İ. Əfəndiyev), "Şəhərin yay günləri"(Anar) və "İblis" (Cavid) tamaşaları Respublika Dövlət mükafatlarına layiq görülüb.
Hüseyn ibn Əli əl-Haşimi
Həyatı
1915-сi ildə Böyük Britaniya ilə gizli razılıq əldə olundu. Belə ki, ingilislər onu, Adendən başqa bütün Ərəbistan yarımadasında onun hakimiyyəti tanıyırdı.
Ağımtıl tərə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pentacalia subarachnoidea
Pentacalia subarachnoidea Pentacalia subarachnoidea
Monqolların Yaponiya yürüşləri
Diplomatik qarşıdurma
1266-cı ildə koreyalı Ham Puqanın müşayəti ilə monqol elçisi Yaponiyaya gəlir və yapon imperatoru ilə görüş tələb edir.
Monqol elçiliyini paytaxt Kiotoya buraxmırlar,  imperator görüşdən imtina edir. Lakin Xubilay xanın məktubunu ona çatdırırlar.
Birinci yürüş
Artıq monqolların Kyuşu adasının şərq sahillərinə ilk desant dalğasından sonra yaponların müdafiəsi sarsıldı. Birinci sutkanın axırına yaponlar canlı qüvvədə və hərbi sursatda böyük itki verdilər, və ancaq gecə qaranlığı yaponları tam məğlubiyətdən qurtardı. Qurtuluş gözlənilmədən gəldi, tufan və boran monqol donanmasının böyük hissəsini batırdı. 13 min adam itirən monqollar geriyə çəkilməli oldular.
thumb|left|500px| Xakatada-ki müdafiə divarı.
İkinci yürüş
Yaponların gözlənilməz inadlı müqavimətinə rast gələn monqollar te-pao mərmilərini işə saldılar. Onların hərəkəti və təsiri monqollara qarşı bütün kampaniyaların iştirakçısı XIII əsr yapon rəssamı Takedzaki Suenaqa tərəfindən təsvir edilib.
Lez-Enfurna
INSEE kodu — 05045.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 26 nəfər təşkil edirdi.
İlqar İsbatov
Həyatı
18 dekabr 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə “Şöhrət ordeni” ilə təltif edilmişdir.
Faverj-de-la-Tur
INSEE kodu — 38162. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1107 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 60 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
İbrahim Quliyev (dövlət xadimi)
Həyatı
İbrahim Oruc oğlu Quliyev 1951-ci il dekabr ayının 21-də Lənkəran rayonunun Port-İliç şəhərində anadan olmuşdur.
Hərbi xidmət dən sonra Rusiya Federasiyası nda Daxili İşlər Orqanlarına daxil olmuş, bir müddət orada rəhbər vəzifədə işləmişdir. Azərbaycanın sabiq daxili işlər naziri Arif Nəzər oğlu Heydərovun dəvəti ilə Azərbaycan Daxili İşlər Orqanlarında xidmətini davam etdirmək üçün Azərbaycana qayıtmışdır. SSRİ-nın Daxili İşlər Nazirliyinin Kaunas şəhərində milis məktəbini, SSRİ Daxili İşlər Nazirliyinin ali məktəbini, daha sonra Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin və SSRİ Daxili İşlər Nazirliyi kollegiyasının qərarı ilə SSRİ Daxili İşlər Nazirliyinin İdarəetmə Akademiyasının ittifaq respublikaları üçün rəhbər kadrları hazırlayan birinci fakültəsinə göndərilmiş, oranı əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra həmin Akademiyanın məqsədli adyunkturasında (aspirantura sında) saxlanılmışdır. Namizədlik dissertasiya sını müdafiə edərək hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır. Sonradan Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xüsusi göndərişi əsasında Moskva şəhərindəki Rusiya Federasiyası Daxili İşlər Nazirliyinin İdarəetmə Akademiyasının əyani doktorantura sına daxil olmuşdur. Doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək hüquq elmləri doktoru alimlik dərəcəsini almışdır.
Spayk Cons
Şəxsi həyatı
Cons 1992-ci ildə tanış olduğu rejissor Sofiya Koppola ilə 26 iyun 1999-cu ildə evlənib. Cütlük 9 dekabr 2003-cü ildə ayrılıb. Koppolanın rejissoru olduğu "Tərcümənin çətinlikləri" filmindəki Con xarakterinin Consa əsaslanaraq yazıldığı deyilsə də Koppola bu iddiaları rədd etmişdir.
Böyük Qafqazın dağətəyi maili düzənlik landşaftı
Ərazisi
Böyük Qafqazın cənub yamacının Alazan-Həftəran vadisi ilə qovuşduğu dağətəyi hissələrində Balakən, Zaqatala, Qax, Şəki, Oğuz, Qəbələ və İsmayıllı kimi iri yaşayış məntəqələri yerləşmişdir.
Alazan-Həftəran vadisi
Sinklinor quruluşa malik olan bu ərazinin müasir relyefi gətirmə konusları, çay terrasları və terraslaşmış ellüvial düzənliklərdən təşkil olunmuşdur.
Landşaft tipləri
Belə ki, əgər vadinin qərbində meşə landşaftı hakimdirsə Qaşqaçaydan Oğuzçaya qədər olan ərazidə çəmən, çəmən-bataqlıq landşaftı, şərqdə müxtəlif tipli meşələr, çökəkliyin şərq qurtaracağında İsmayıllı ilə Girdimançay arasında çəmən, çəmən-kol landşaftları yayılmışdır. Vadinin qərb və şərq hissələrində Baş Qafqaz silsiləsinin, eləcə də Şirək və Qəbələ yaylaqlarının qalxması ərazidə rütubətin 700-1000 mm-ə qədər artmasına və zəngin meşə bitkilərinin inkişafina səbəb olur.Qaşqaçayla Oğuzçay arasını əhatə edən mərkəzi hissədə iqlimin nisbətən quraq olması və orta illik yağıntıların miq-darının 600-800 mm-ə qədər aşağı düşməsi ilə əlaqədar olaraq meşələr azalır.Meşələrin azalması həm də onunla əlaqədardır ki, şərqdən və qərbdən gələn hava kütlələri bu ərazilərə çatana qədər əsas rütubətliyini itirir və bir qədər qurulaşır. Bu ərazidə Baş Qafqaz silsiləsinin suayrıcısının qərb və şərq hissələrinə nisbətən alçalması və cənubdan orta Kür çökəkliyi sahəsindən isti-quru hava kütlələrinin bu çökəkliyə daxil olması iqlimin qurulaşmasını xeyli artırır.Təbii komplekslərin yüksəklik istiqamətində – cənubdan şimala doğru dəyişməsi belə təzahür edir:vadinin cənub hissəsində qrunt sularının səthə yaxın olduğu yerlərdə inkişaf etmiş lianlı qızılağac, qızılağac-yalanqoz meşələri şimala keçdikcə gətirmə konsullarının yuxarı hissələrində quraqlıq sevən palıd-dəmirağac kolluqları ilə əvəz olunur.
Hiromu Arakava
Hiromu Arakava (əsl adı - Hiromi Arakava ) — Hokkaydo prefekturasından yapon manqaka. O, ən çox yaratdığı Fullmetal Alchemist manqası və onun iki anime teleserial adaptasiyaları üçün tanınır.
Həyatı
Hiromu Arakava 1973-cü ilin mayın 8-də Yaponiya Hokkaydo prefekturanın Tokaçi subprefekturada anadan olub. Orada bir süd fermasında üç böyük bacısı və kiçik qardaşı ilə böyümüş. Arakava "balaca olduğundan bəri" fikirləşirdi ki, manqaka olacaq. O, öz dəftərlərdə tez-tez çəkirdi. Məktəbi qutarandan sonra o, ailənin fermasında işləyərkən yeddi il ərzində ayda bir dəfə yağlı boya rəssamlığı dərslərə gedirdi. Eyni vaxtda Arakava dostları ilə docinşi manqanı və bundan əlavə jurnal üçün yonkomaları yaradırdı.
O, indi Tokioda yaşayır və orada daha üç layihə yaradıb: Raiden 18, Sōten no Kōmori (Bat in Blue Sky), və Qəhrəman Əhvalatları. Qəhrəman Əhvalatları manqası Arakava ilə Studio Flag tərəfindən Huan Cin Jou ləqəbin altında yaradılmışdır. Bu serialın anime adaptasiyada isə Arakava personajlar dizaynları üçün məsul idi. Həmiçinin o, Sara Brennanın Demon leksikası romanın yapon tərcüməsi üçün üz qapağı çizdi.
Tintin macəraları
Tintin
thumb|Tintin və Milu Tintin 10 yanvar 1929-cu ildə yaradılıb və 75 yaşı 2004-cü ildə tanındığı bütün yerlərdə qeyd olunub. Tintin böyük ehtimalla Erjenin əvvəlki komiksinin qəhrəmanı və Tintinlə oxçar cəhətləri olan Totor əsasında yaradılmışdı. Totorun baş qəhrəmanı olduğu "Totorun Macəraları" komiksi 1926-1929-cu illərdə "Le Boy-Scout Belge" jurnalında nəşr olunmuşdu. Lakin yeni komiksində Tintin belçikalı jurnalist ("Petit Vingteme" qəzeti üçün müxbir olmağa çalışır), pilot və cəsur macərapərəstdir. Demək olar ki, hər macərasında Tintin öz araşdırmaq qabiliyyəti ilə işlərin üstünü açır, amma qəzetə çox az məqalə vermişdir. Tintin tərəfsizliyi ilə digər personajlardan fərqlənir. "Kastafiorenin zinət əşyaları" albomundan başlayaraq Tintin personajı dəyişdirilmişdir. Belə ki, o artıq macəra axtarmır. Bunu "Sidneyə 714 nömrəli reys" və digər komiks nömrələrində də görmək mümkündür. Bəzi Tintin sevərlər bu dəyişikliyi Tintin personajı üçün xəyanət sayırlar.
Professor Turnosol
Turnosol ilk dəfə "İtmiş Quldurun xəzinəsi" kitabında göründü və Erjenin uzun müddət axtardığı klassik elm adamı nümunəsinin nəticəsi idi.
Dupont və Dupond
thumb|Dupont və Dupond Dupont və Dupond arasında hansısa qohumluq əlaqəsi olmasa da əkiz kimi görsənən iki dedektivdir. Onların yeganə fərqi bığlarıdır. Komiks boyunca ən çox gülməli epizodları onlar yaradırlar, çünki eyni cümləni müxtəlif şəkildə deyirlər. Tamamilə qabiliyyətsizdirlər, həmişə yanlış insanı həps edirlər, amma hər dəfə vacib tapşırıqlar (Məsələn, Sildaviyanın kosmik layihəsinin təhlükəsizliyini təmin etmək) onlara verilir.
Burulmuş bığları olan Dupont, düz bığı olan Duponddur.
Maraqlıdır ki, bu personajların ingilis versiyası olan Tomson və Tompson adları 1980-ci illərin ingilis rok qrupu olan "Thompson Twins" üçün ilham vermişdir.
Letre
Kommunanın INSEE kodu 05074-dür.
Acarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası
Acarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası (qısaca: Acarıstan MSSR) — Gürcüstan SSR–in tərkibində, 1921–1990–cı illərdə mövcud olmuş muxtar respublika.
Təfsir
Təfsirlərdəki fərqliliyin səbəbləri
1. Qiraət ixtilafları
5. Mənsux möhkəm olma ehtimalı
Beyzavinin təfsiri
"Ənvarüt-tənzil və Əsrarut-təvil" adlı təfsiri Beyzavinin müfəssirliyini göstərən ən sanballı əsəridir. O, bu əsərində özündən əvvəlki əsas təfsir kitablarını ustalıqla xülasə etmiş, ayələrə verdiyi yorumlarda dil qaydalarına istinad edərək, məharət göstərmişdir.
Kəlam
Kəlamın tərifi
Kəlam elmi İslam qanunlarına riayət etdiyi üçün fəlsəfədən ayrılır. Fəlsəfə də Kəlam elmi kimi Allahın zatından və sifətlərindən, başlanğıcı və sonu etibarilə yaradılanlardan bəhs edir. Ancaq fəlsəfədə ağıl əsas alınaraq məsələlər şərh edilir. Fəlsəfə ağla uyğun olmayan xüsusları nəql olaraq qəbul etmir. Kəlam isə nəqli əsas tutaraq məsələni izah etməkdədir. Kəlam hər nə qədər etiqadi mövzuların izah və isbatınında ağıla yer versə də, nəqli hərəkət nöqtəsi olaraq qəbul edir və İslam qanunlarına bağlı qalır.
Kəlamın mövzusu
Kəlam, müxaliflərin və bidətçilərin etirazlarına cavab verir, onları ağıl və nəql ilə susdurmağa çalışır. Buna görə də kəlam elmi münazərə və cədələyə olduqca çox əhəmiyyət verir. Əqaid və tövhiddə münaqişə və cədəl yoxdur. Ayələrdə və hədislərdə nə necə gəlmişsə, ona eləcə də inanılır və təslim olunur. Beləliklə də kəlam aşağıdakı mövzulara aydınlaşdırır.
Min bir gecə
Şəhriyar arvadlarından birinin xəyanətindən dərin sarsılır və yer üzünün bütün qadınlarını da etibarsız elan edir. O qadınlardan özünəməxsus şəkildə qisas alır. Belə ki evləndiyi qadını hər gecənin səhərində qətlə yetirir. Növbə vəzirin gözəl və ağıllı qızı Şəhrizadəyə çatır. Ağıllı Şəhrizadə şahının niyyətini gözəl anlayır və evləndikləri gecə şaha maraqlı bir nağıl danışır, lakin onu səhərə yaxın ən maraqlı yerində yarımçıq bitirir. Beləliklə, hər gecə şaha bir yeni nağıl söyləyən Şəhrizadə hər nağılı belecə tamamlamamış halda bitirir və hər yarımçıq nağılı ilə həyatını xilas edir. Əhvalat bu minvalla düz 1001 gecə davam edir və yekunda Şəhrizad şahın qəzəbindən həmişəlik qurtula bilir.
"Min bir gecə" baleti
"Min bir gecə" nağıllarında ilham alan azərbaycanın görkəmli bəstəkarlarından Fikrət Əmirov dünyada şöhrət qazanmış eyni adlı baletin müəllifidir. Balet ilk dəfə 1979-cu ildə M. F. Axundov adına Opera və Balet Teatrında göstərilmişdir.
Heca vəzni
Azərbaycan şeirində heca vəzni
Azərbaycan şifahi xalq yaradıcılığında 1-hecalıdan, yazılı poeziyamızda isə 4-hecalıdan 16-hecalıya qədər heca vəzni nümunələrinə rast gəlmək olar. Burada ən işlək variantlar 11, 8 və 7-hecalı variantlardır. 4, 6 və 9-hecalı variantlardan nadir hallarda istifadə olunur. Qalan variantlar isə az və qismən işlək səviyyədədir. Heca vəznli Azərbaycan şeirində misraların uzunluğu və ona uyğun əsas bölgülənmə variantları aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir:
Cəlal Rüstəmov
Döyüş yolu
Cəlal Rüstəmov Ağdərə rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı rəisinin birinci müavini olmuş Şikar Şikarovun rəhbərlik etdiyi batalyonda döyüşən Cəlal Rüstəmov Ağdərə döyüşünün fəal iştirakçılarından biri olmuşdur. Komandiri olmuş Şikar Şikarovun 1992-ci il 13 iyun tarixində Ağdərə uğrunda gedən ağır döyüşlərin birində qəhrəmancasına şəhid olması Cəlal Rüstəmovu bərk sarsıtmış, bu barədə verdiyi müsahibəsində də bildirmişdir.
Pentacalia subglomerosa
Pentacalia subglomerosa Pentacalia subglomerosa Pentacalia subglomerosa
Fearless Iranians from Hell
Linklər
„Chant“ (İlahi nəğmə) mahnısı
Vaqif İsaqoğlu
Həyatı
1959-cu ildə Tovuz rayonunun Köhnəqala kəndində anadan olub. 1978-1980-ci illərdə Uzaq Sibirdə-keçmiş Sovet Ordusu sıralarında xidmət eləyib. 1987-ci ildə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib.
1900 Yay Olimpiya Oyunlarında qolf
Yer
Kişi və qadınların qol yarışları Fransanın 30 mil şimalında yerləşən Kompen Klubda təşkil olunmuşdu. Bu qolf meydançası 1896-cı ildə yaradılmışdı və XIX əsrdə yaradılan bir neçə qolf meydançasından biri idi. Qolf meydançası M.W. Freemantle tərəfindən layihələndirilmişdi və Kompen cıdır yarışlarının meydançasının tərkibində yaradılmışdı.
Toyon
Toyon — Orta əsrlərdə Saxa tayfa başçıları və əyanlarına aid titul.
Cuğa şəhəri
Cuğa nekropolu
Maraqlı və özümlü həllə malik Cuğa xaçdaşlarının böyük əksəriyyətində eyni bir təsvir təkrar olunur: qarşı-qarşıya durmuş iki qanadlı əjdahanın bədəni buynuz zirehlə örtülmüşdür. Onların adətən açıq ağızları yana çevrilmişdir. İki əjdaha arasında qanadlı halə və ya haləyə oxşar saçı olan kişi başı təsvir edilmişdir. İkonoqrafik əlamətlərinə görə o, İsanın (ə. s.) başına oxşayır. Ümumiyyətlə bu mürəkkəb kompozisiyalarda müxtəlif din və etiqadların (zərdüştilik, mitraizm, xristianlıq və islam) birləşməsindən yaranan simvolik qrup alban sənətkarları tərəfindən təsvir edilmişdir. Təsvirlər xristian qəbir daşlarında – xaçdaşlarda yerləşdirilib – bir xaç və ya xaçlar bunu təsdiq edir. Xaçdaşlardakı İsa (ə.s.) obrazını hələ də xalq arasında yaşayan obrazlar – xeyirxah əjdaha – nəhənglər mühafizə edirlər. Dişlərini qıcamadan ağızlarını bir az açmış əjdaha başlarının İsanın başına tərəf çevrildiyini əks etdirən təsvirlər buna sübutdur.
Molin-an-Keras
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 334 nəfər təşkil edirdi.
Froj
INSEE kodu — 38175. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 3393 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 219 ilə 965 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 490 km cənub-şərqdə, Lion dan 105 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 19 km şimal-qərbdə yerləşir.
Budaq Təhməz
Haqqında deyilənlər
Budaq Təhməzin yaradıcılığı barədə əməkdar elm xadimi, akademik Bəkir Nəbiyev "Kommunist" qəzetinin 25.10.1983-cü il tarixli sayında, habelə akademik İsa Həbibbəyli onun şeirləri haqqında müsbət fikirlərini bildirmişdir. Filologiya elmləri doktoru Muxtar Kazımoğlunun, geologiya-minerologiya elmləri doktoru, professor Hikmət Mahmudun, filologiya elmləri namizədi Sona Vəliyevanın, Xalq şairi Balaş Azəroğlunun, şair Rafiq Odayın və başqalarının şairin yaradıcılığı haqqında maraqlı fikirlər söyləmişdilər. Filologiya elmləri doktoru Muxtar Kazımoğlu yazır:
Frontonas
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Yeddi gözəl (balet)
"Yeddi Gözəl" — Qara Qarayev tərəfindən 1949–1952-ci illərdə bəstələnmiş balet. Dörd pərdəli baletin librettosu XII əsr Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin 1197-ci ildə tamamladığı "Yeddi gözəl" poeması əsasında İsmayıl Hidayətzadə, Yuri Slonimski və Sabit Rəhman tərəfindən yazılmışdı. İlk səhnələşdirmənin xoreoqrafı Pyotr Qusevdir. Baletin premyerası 6 noyabr 1952-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında keçirilmişdir.
Baletin musiqisi
Nizaminin eyniadlı poemasında olduğu kimi Qara Qarayev də əsərin əsas fikrini məhəbbət naminə insanın əxlaqi kamilləşməsi, xalqın səadəti naminə mənəvi fədakarlığının gücünü ardıcıl olaraq açır. Nizami öz poemalarında dəfələrlə azadlıqsevən zəhmətkeş xalq haqqında humanist fikirlər söyləmişdi.
"Yeddi gözəl" baletinin rəqs süitaları bir çox baletlərdən fərqli olaraq əyləndirici – divertisment xarakteri daşımır. Onlar hadisələrlə zəngindir, ümumi dramatik inkişafda mühüm rol oynayır. Əsərdə əsas dramatik süjet xəttindən kənara çıxan bir nömrə də yoxdur. "Yeddi gözəl" baletinin əsas ideya inkişafının simfonik prinsipi bu əsərdə ifadə vasitələrinin fərdiləşdirilməsi ilə, çox gərgin və ziddiyyətli üsullarla, leytmotivlərin inkişaf sistemi ilə xarakterizə edilir. Xalqın və onun nümayəndələrinin obrazlarını açıb göstərmək üçün bəstəkar, rəvan milli ahəngdən, aydın rəqs ritmlərindən, musiqi alətlərinin ahəngdar səs xüsusiyyətlərinə uyğun gələn melodiyalardan istifadə edir. Əsərdə mənfi obrazlar, o cümlədən Bəhram, Vəzir və onların əlaltıları kəskin melodika, iti ritmlərlə, əks təsir bağışlayan harmoniya ilə xarakterizə edilir.
"Yeddi gözəl" süitası
Xarəzm gözəli incə, zərif, şux rəqslə təsvir olunur. Portretdəki milli xarakter özbək xalq çalğı alətlərini xatırladan təqlidi səslənmələrlə nəzərə çarpdırılır. "Xarəzm gözəli" xüsusi temperamentli ifa tələb edən nömrədir. Mövzunun zərif-oynaq melodiyası fleyta və qoboyların yüksək registrində simli alətlərin pizzikatosu fonunda səslənir. Arabir melodiya mis nəfəsli alətlərdə — valtorna və trubalarda təkrarlanaraq, politembr səslənməsi kəsb edir. "Xarəzm gözəli" nömrəsinin kuliminasiya anında əsas melodiya skripkaların ifasında pp səslənir. Bu zaman, sanki simfonik orkestrin digər tərkib hissələri arxa plana keçir, bu da melodiyanın daha dəqiq və ifadəli səslənməsinə şərait yaradır.
Məğrib gözəlinin rəqsi atəşin ehtirasla ifadə edilmişdir. Musiqinin emosional dolğunluğu ilə özünəməxsus tərzdə nəzərə çarpdırılan ritm və melizmatik bəzəklər rəqsin qızğın, odlu ispan rəqsləri ilə yaxınlığını göstərir. "Məğrib gözəli" nömrəsi ifaçılıq baxımından çox mürəkkəb xüsusiyyətə malikdir. Xüsusiylə simli alətlər qrupunun partiyası ritmik baxımdan çətinliyi ilə seçilir. Çünki burada xanənin birinci hissəsi çox xırdalanır, buna görə sinkopalı səslənmə dərinləşir. Rəqsin ehtiraslı-patetik xarakterinin açıqlanmasında mis nəfəsli və zərb alətlərinin rolu böyükdür. Arfa, fortepiano, fleyta və qoboyun yüksələn melodik xətti fonunda mis nəfəsli alətlərin fandaralı səslənməsi xüsusi effekt yaradır. center|600 px Çin gözləlinin portreti öz incəliyi ilə fərqlənir Onun rəqsi Çin musiqisində geniş yayılmış lad – pentatonika əsasında səslənir. "Çin gözəli"nin rəqsində orkestr qeyri-adi zərif və yüngül səslənmə kəsb edir. Partituranın şəffaflığına nail olmaq üçün bəstəkar ayrı – ayrı partiyaları vahid tembr – dramaturji xəttdə birləşdirir. Məsələn, iki skripkanın sürətlə çalğısı bir alət kimi səslənir. Fleyta və qoboyun partiyaları da bir-birini tamamlayaraq, bir alətin çalğısını xatırladır. Rəqsin milli xüsusiyyətlərindən irəli gələrək, bəstəkar tamburo, kampanelli, arfa kimi alətlərə xüsusi diqqət yetirir.
Rəvan hərəkətli müşayiətin fonunda keçən taxta və mis nəfəsli alətlərin ifasında akkordlar rəngarəng orkestr koloriti yaradır. Bu hissədə orkestrın tam, dolğun səslənməsindən istifadə edilmişdir. Burada dinamik kontrastların geniş — pp – dan ff – ya kimi — amplitudası diqqəti cəlb edir. Lakin buna baxmayaraq,musiqidə f səslənməsi daha qabarıq əks olunur ki, bu da vahid bir obrazın, vahid emosional atmosferin yaradılmasına xidmət edir. Valsın orta bölməsində isə partitura şəffaflaşır. Orta bölmənin mövzusu mahnıvaridir. O, əvvəlcə zərif müşayiət fonunda iki valtornanın ifasında səslənir. Burada valtornaların partiyasını simli alətlər qrupu və klarnetin axıcı hərəkətli ibarələri müşayiət edir. Tədricən klarnetin partiyası da aradan götürülərək, səslənmə daha şəffaf xarakter kəsb edir ki, bu da solo alətin qabarıq göstərilməsinə şərait yaradır. Sonra isə bu mövzu növbə ilə orkestrın müxtəlif qruplarına keçir. Getdikcə onun səslənməsi daha hərarətli, dolğun olur. İnkişafın yüksək zirvəsində isə o, fleyta, klarnet və qoboyun passajlarında bölünməyə məruz qalır. Bütün səhnə valsın ritmikası ilə ənənəvi xalq ritmlərinin bir – birinə qovuşmasından ibarət olan pyeslə bitir. center|550 px
Birinci pərdə
Psixoloji emosiyaların dərinliyi, obrazın açılması prosesinin inandırıcı xüsusiyyətləri, əsl simfonik inkişaf ruhu, kompozisiya və üslubun dinamikliyi və bədii tamlığı "Adajio"nu xarakterizə edən keyfiyyətlərdir. Bu "Adajio" Q. Qarayev lirikasının ən gözəl nümunələrindən biridir.
Aişə
Aişə obrazı baletin əsas qadın obrazıdır. Bəzi səhnələşdirmələrdə Aişə obrazı "Gözəllər gözəli" obrazı ilə birləşdirilmişdir. Aişənin obrazında gözəl Şirinin, ağıllı və qoçaq Fitnənin xüsusiyyətləri də öz əksini tapıb. Aişə ən gözəl, saf və təmiz sifətləri öz varlığında canlandırır. Xosrovu öz idealları səviyyəsində yüksəltməyə can atan Şirin kimi Aişə də ürək bağladığı şahı xalq qarşısında öz borcunu sədaqətlə yerinə yetirən ədalətli bir hakim kimi görməyi arzulayır.
Birinci şəkil
Kəndin kənarında mənzər və Aişənin sadə daxması. Bu cavanların qayğıkeşliyi sayəsində Bəhramın yarası sağalır. Bəhram şah sarayın riyakar mühitindən uzaqdır, bu səmimi adamlar içində özünü rahat və sərbəst hiss edir. Bəhram öz xilaskarına – igid Mənzərə, mehriban və utancaq Aişəyə dərin ülfət və səmimiyyət bəsləyir.
Cuzeppe Çezari
Haqqında
Cüzeppenin atası Mazio Sezari əslən Arpinodan olsa da, rəssam özü 1568-ci ildə Romada anadan olmuşdur. Roma da Nikolo Pomarçinoun tələbəsi olan 20 yaşlı Cüzeppenin ilk əsas işi 1589-1589-cu illərdə çalışıb, tamamladığı San Lorenzo kilsəsinin fasadına çəkdiyi rəsm olmuşdur. Bundan sonra o, Çertosa di San Martino kilsəsində çalışmağa başlayır. 1591-ci ildə yenidən Roma ya qayıdan rəssam San Luici de Françezi kilsəsinin Kontarelli şapelindəki sərdabə üzərində işləyir. Sezari 1585-ci ildə San Luka Akademiyasının üzvü olmuşdur. 1607-ci ildə rəssam yeni Papa rəhbərliyi tərəfindən həbs etdirilmiş, 1640-cı ildə vəfat etmişdir.
Yeddi gözəl (balet)
Üçüncü şəkil
Şeypurlar Bəhram şahın saraya qayıtmasını xəbər verir. Vəzir özünü ələ alır, şahı qarşılamağa hazırlaşır. Şah paltarını soyunub kənara atır, nə edəcəyini özü üçün aydınlaşdırır.
Üçüncü pərdə
Qəm və kədərlə səslənən incə rəqs musiqisi xalqın keçirdiyi iztirabları yada salır. Şahın əlaltıları tərəfindən təqib olunan və kənddə gizlənən Mənzər əməksevər adamlarla əl-ələ verib, tarla becərir. Lakin qəfildən Vəzir və onun əlaltıları bir qasırğa kimi hücum çəkib kəndin dinc həyatını pozur. Mənzəri ələ verməyi tələb edirlər. Cəlladların diqqətini yayındırmaq üçün kəndlilər əl-ələ verib rəqs edirlər. Kəndlilər Mənzəri ələ verməkdən imtina edirlər. Vəzirin əlaltıları qəzəblənərək tarlanı tapdalayırlar.
Gözlənilmədən Vəzir gəlib çıxır. Vəzir və əlaltılarının yırtıcı rəqsi mənfi, dağıdıcı qüvvələrin ağlasığmaz qorxunc özbaşınalığını göz qarşısında canlandırır. İnsanlar Bəhram şahın gözü qarşısında Vəziri öldürürlər.
Vasili Vereşagin
Son illəri
Vereşagin, 1894-1895-ci illərdə I Çin-yapon müharibəsi ərəfəsində Uzaq Şərqdə idi və 1900-cü ildə Boksçular üsyanı zamanında Mancuriyada rus hərbi dəstələri ilə birlikdə idi. 1901-ci ildə Filippinə, 1902-ci ildə ABŞ və Kubaya, 1903-cü ildə Yaponiyaya gedir. Rus-yapon müharibəsi əsnasında admiral Stepan Makarov tərəfindən Makarovun admiral gəmisi Petropavlovska dəvət olunur. Petropavlovsk 13 aprel 1904-cü ildə Port Artura qayıdarkən iki mina ilə toqquşur və batır. Admiral Makarov və Vereşagin də daxil olmaq üzrə şəxsi heyətin böyük hissəsi həlak olur. Vereşaginin son işi ola, admiral Makarovun rəhbərlik etdiyi müharibə toplantısını təsvir etdiyi rəsm, zərər görmədən ələ keçirilir.
Müstəqil Azərbaycan Təşkilatı
Fəaliyyəti
1928-ci il mayın axırlarında “Müstəqil Azərbaycan” təşkilatının üzvləri Y.Ə.Əliyev və Ə.Hacıyev Türkiyənin Bakıdakı vitse- konsulu ilə əlaqə yaratmış və onun vasitəsilə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə "Ocaq-Saz" qəzeti, antisovet xarakterli şerlər, M.Ə. Rəsulzadəni ailəsinin məktubunu və Bakıdakı müsavatçıların vəziyyətinə dair məktub göndərmişdilər. Təşkilat sürgündəki müavatçıların vəziyyətini yüngülləşdirmək və Sovet hakimiyyət orqanlarında ümumi vəziyyəti öyrənmək məqsədilə iki nəfər kommunisti öz tərəfinə çəkmişdi. 1928-ci ilin iyulunda kommunistlərdən biri təşkilatın keçirdiyi yığıncaqlarla əlaqədar hökumətin informasiyaya malik olması barədə xəbərdarlıq etmiş və həbslərdən yayınmaq üçün təşkilatın işini dayandırmağı təklif etmişdi.
Əliniyaz Məmmədov
Praktiki fəaliyyəti
Professor Əliniyaz Məmmədov cərrahi əməliyyat zamanı.thumb|Əməliyyat Zamanı Professor Əliniyaz Məmmədov 40 ilə yaxındır ki,praktiki cərrahi fəaliyyətlə məşğuldur.İndiyə qədər onun tərəfindən 10000 -ə yaxın ən müxtəlif xarakterli əməliyyatlar icra edilmişdir. Professor Əliniyaz Məmmədov öz peşə hazırlığını artırmaq ücün köhnə SSRİ məkanında habelə Avropanın bir sıra ölkələrində ixtisasartırma kurslarında olmuşdur. Əliniyaz Məmmədov tərəfindən mədə,bağırsaq,qaraciyər,öd yolları,mədəaltı vəz və s.orqanlar üzərində ən mürəkkəb rekonstruktiv əməliyyatlar cox müvəffəqiyyətlə yerinə yetirilir.
Görkəmli alim Əliniyaz Məmmədovun xidmətləri nəzərə alınaraq 2015-ci ildə onun 60 illik yubileyi rəsmi qaydada qeyd edilərək ,yubleyə həsr olunmuş Respublika miqyaslı 2 günlük elmi-praktik konfrans kecirilmişdir.
Tigin Darxan
Tigin Darxan (yak. Тыгын Дархан) - Saxa xalq qəhrəmanı, toyon.
Ərətna bəyliyi
Ərətna bəyliyi — Anadolu bəyliyi
Abdulla xan Ustaclı
Abdulla xan Qara xan oğlu Ustaclı (digər Azərbaycandilli mənbələrdə Abdullaxan Ustaclı deyə qeyd olunur; ) — Qızılbaş sərkərdəsi, Şirvan bəylərbəyi, I Şah İsmayıl Səfəvinin bacısı oğlu.
Həyatı
Abdulla xan 1549-cu ildən 1567-ci ilədək Şirvanın bəylərbəyisi olmuşdu. O, Şirvanda olarkən bir çox xarici səyyah və səfirləri qonaq etmişdi. Xarici müəlliflər onu "Şirvan kralı" adlandırırdılar.
Psychotria adamsonii
(Psychotria adamsonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
RIPE NCC
RIPE NCC-nin xidmət etdiyi region üzrə 70-dən artıq ölkədə 7038 üzvü var (2010).
Güngörməz
Həmçinin bax
Borçalı kəndləri
Əhəd Abıyev
Həyatı
1979–1980-ci illərdə Azərbaycan Avtomobil Nazirliyinin 1 saylı tikinti-quraşdırma idarəsində usta, 1980–1982-ci illərdə Bakı şəhər Mənzil İdarəsində texnik, 1982–1984-cü illərdə "Azərittifaq" Universal bazasında iqtisadçı, 1984–1991-ci illərdə Bakı şəhər Soveti İcraiyyə Komitəsində böyük müfəttiş, böyük iqtisadçı, 1991–1995-ci illərdə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti əhalinin sosial müdafiəsi və məşğuliyyəti şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Rus və ingilis dillərini bilir. Ailəlidir, iki övladı var.
Psychotria alsophila
(Psychotria alsophila) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Monqarden
Monqarden (, Montgardin) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. La-Bati-Nyov kantonuna daxildir.
Avropa Çempionlar Kuboku və UEFA Çempionlar Liqası finallarının siyahısı
thumb|292x292px|[[UEFA Çempionlar Liqasının trofeyi]] UEFA Çempionlar Liqası (1955-56 mövsümündən 1990-91 mövsümünə qədər Avropa Çempionlar Kuboku adlanılıb) — 1955-ci ildən etibarən hər il baş tutan futbol turniri. UEFA Çempionlar Liqası turnirinə, öz futbol çempionatı olmayan Lixtenşteyn istisna olmağla, UEFA-ya (Avropa Futbol Assosiasiyalarının İttifaqı) üzv olan dövlətlərin futbol çempionatlarının qalibləri, habelə Almaniya, İngiltərə və İspaniya çempionatlarında 1-ci,
Udegey dili
Udegey (udey) dili — udegeylərin dili, digər amur dilləri ilə birlikdə Tunqus-mancur dilləri dil ailəsinin tunqus qrupunun amur yarımqrupunu təşkil edir. Oroç dilinə yaxındır.
Avropa Çempionlar Kuboku və UEFA Çempionlar Liqası finallarının siyahısı
2-ci, 3-cü və 4-cü yerlərinin sahibləri və ötən mövsümün UEFA Avropa Liqası qalibi qatılır.
Şabon
Şabon  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Le-Qran-Lan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38065. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 1978 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 386 ilə 687 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 60 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 37 km şimal-qərbdə yerləşir.
Milli şüur
Milli vicdan
Milli vicdana malik olan hər bir insan öz torpağının qədrini bilməli, onun təbii sərvətlərini məhv olmaq təhlükəsindən qorumaq üçün daim mübarizə aparmalıdır. Burada milli şüur ekoloji şüurlar birləşir, onun inkişafına təkan verir.
Mişa Büluri
Mişa Büluri — Almaniya azərbaycanlılarından olan  sənətçi, rəssam və şair. Mişa Büluri Təbrizdə anadan olub. 1964-cü ildən 1966-cı ilə qədər Təbriz İncəsənət Məktəbində və sonra Tehran İncəsənət Akademiyasında təhsil alıb. 1979-cu il İran İslam İnqilabından sonra Almaniyaya mühacirət edib.
Qara xan Ustaclı
Ailəsi
Qara xan Şeyx Heydər Səfəvinin qızı Fatma Sultan bəyim ilə evlənmişdi. Abdulla xan adlı oğlu vardı.
Latviya mədəniyyəti
Latviya ədəbiyyatı
Latviyada yazılı dilin ortaya çıxmasından əvvəl, Latviya xalqının ənənələri əsasən xalq mahnıları ilə günümüzə qədər ötürülmüşdür. Latviya ədəbiyyatı yalnız 19-cu əsrdə, Yuris Alunan "Mahnılar" (1856) milli yazılı şeirinin ilk nəşrindən sonra inkişaf etməyə başladı. XX əsrin əvvəllərində, alman və rus ədəbiyyatının təsiri sayəsində, Latviya ədəbiyyatında bir çox fərqli ədəbi istiqamətlər ortaya çıxdı: Simvolizm, Dekadentçilik və s. Müasir Latviya ədəbiyyatında insanın daxili dünyasının açıqlanmasına, kəskin həyat münaqişələrinin təhlilinə çox diqqət yetirilir. Şeir çox inkişaf etmişdir.
Yəqəfər (Baltas)
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (100%) üstünlük təşkil edir.
Eugenia gramae-andersonii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sarsaz (Şaran)
Sarsaz — Başqırdıstan Respublikasının Şaran rayonunda yerləşən kənd. Kənd Durtüylü kənd şurasının tərkibindədir.
Fərhadnamə (Ərdəbili)
Nizami əsəri ilə məzmun fərqləri
Nizami Şapuru Çində rəssamlıq təhsili almış bir sənətkar, eyni zamanda Sasani hökmdarı Hürmüzün saray xadimlərindən birisidir, Xosrovun nədimidir. Arifin əsərində isə, Şapur abxaziyalı kimi təsvir edilir. O, məşhur Çin rəssamı Maninin məktəbində təhsil almaq üçün Çinə getmiş, orada öz yüksək ləyaqəti və istedadı ilə Çin şahzadəsi Fərhadın diqqətini cəlb edərək, onun nədimi olmuşdur. Hər iki əsərdə Şapurun adı və ixtisası eyni olsa da, onun milli mənsubiyyəti, Çində təhsil alma məsələsi və s. tamamilə fərqlidir.
Alahan monastırı
Memarlıq xüsusiyyətləri
Yıxılmış Qərb kilsəsinin girişi olduğu güman edilən bir məkanda aralarında Cəbrayıl və Mikailin də olduğu qanadlı mələk və müxtəlif heyvan təsvirləri və İsa büstü var. İki quruluş 115 m uzunluğunda kolonlu kəmərli bir qalereya-terasla bir-birinə bağlanmışdır. Qalereyanın ortasında qabartma bəzəmə ilə hər yanı işlənmiş böyük bir niş yer alır. Oxşar qalereyada apsisli bir xaç var. Xaç içində xaç formalı bir hovuz var. Vaftizhanenin qarşısında qaya məzarları oyulmuşdur. Məzarlardan biri Monastır qrupunun qurucusu Tarasisə aiddir. Kitabəsi belədir: Burada çox Flavius Severinus və Flavius Dagalaiphusun konsüllüğünden sonra İndiktionun 15-ci ilin 13 fevralında müqəddəs orucların ilk həftəsinin çərşənbə axşamı günü ölmüş olan xatirəsi müqəddəs qurucu Tarasis yatır.
Banan müharibələri
Banan müharibələri — 1898-1934-cü illər arasında ABŞ və Mərkəzi Amerika və Karib hövzəsi ölkələri arasında “Mehriban qonşuluq siyasəti” yaradılması ilə əlaqədar baş verən müharibələr nəzərdə tutulur. Başqa sözlə ABŞ-nin Mərkəzi Amerika və Karib hövzəsi ölkələrinə işğal məqsədilə etdiyi müdaxilə seriyaları nəzərdə tutulur. Bu hərbi müdaxilələr əksər hallarda ABŞ Dəniz qoşunları korpusu vasitəsilə həyata keçirilirdi.1921-ci ildə Dəniz qoşunları “Kiçik Müharibələrin strategiyası və taktikası” nizamnaməsini hazırlayırlar.Bəzi hallarda isə hərbi-dəniz donanması da top atəşi ilə öz köməkliyini göstərərək dəstək olurdular,eləcə də ordunun digər qüvvələrindən də istifadə olunurdu.
Yaşamaq (film, 1952)
Mövzular
Ölüm filmin əsas mövzusudur və baş qəhrəmanı həyatı sorğulamağa məcbur edir. Vatanabe əvvəlcə həyatı istədiyi kimi yaşamaq üçün qadınlara və gecə klublarına gedir, lakin 1915-ci ilin "Gondola no Uta" mahnısını oxuyaraq itkisini ifadə edir. Professor Aleksandr Sesonske yazır ki, gecə klubu səhnəsində Vatanabe başa düşür ki, "əyləncə həyat deyil" və hər hansı məqsəd insan həyatına məna verir, "Happy Birthday to You" mahnısı onun yenidən doğuşunu simvolizə edir. Toyo gənc olduğu üçün Vatanabe ondan nümunə götürərək həyatının son vaxtlarını yaşamağa çalışır və Vatanabenin "xilasedicisi" kimi çıxış edir.
"Yaşamaq" filmi Yaponiya bürokratiyasının tənqididir. Filmin açılış səhnəsində qadınlar oyun meydançasının tikilməsi üçün bürokratiyaya müraciət etsələr də, hamı onlara vecsiz yanaşır. Qadınların meydança tikilməsi üçün yazdıqları ərizə isə bunun mənasızlığını simvolizə edir. Vatanabe də 30 il boyunca öz mövqeyini bu cür qoruduğuna görə əvvəlcə oyun meydançasının tikilməsi ilə məşğul olmaq istəmir.
"Yaşamaq" filmi müasir Yaponiyada ailə həyatının vəziyyəti haqqında mənfi görünüş verir. Vatanabe uzun illər boyunca oğlu ilə yaşasa da, aralarında yaxşı münasibət formalaşmayıb. Oğlu Mitsuo Vatanabeni qardaşı kimi görür. Uşaqlar öz valideynlərinə hörmət etməyi unudurlar. Urbanizasiyanın Yaponiya cəmiyyətinə neqativ təsirləri vurğulanır.
İstehsal
Film Akira Kurosava ilə ssenarist Hideo Oquni arasındakı ilk əməkdaşlıqdır. Kurosava tezliklə öləcəyini öyrənən və az ömrü olduğunu bilən bir adam haqqında film çəkmək istəyirdi. Oquni təcrübəli ssenarist idi və ona 500 min yen, digər ssenarist Şinobu Haşimotoya isə 150 min yen təklif edildi. Kurosava əvvəlcə Oquniyə demişdi ki, baş qəhrəmanın 75 günlük ömrü qalmalı və onun karyerası daha az əhəmiyyətli olmalıdır. Kurosava cinayətkar, evsiz və ya dövlət məmuru olan bir personaj istəmişdi.
Buraxılış
Film Yaponiyada Toho tərəfindən 9 oktyabr 1952-ci ildə buraxılmışdır. 1954-cü ildə Berlin Beynəlxalq Film Festivalında nümayiş etdirilmişdir.
Xızı rayonu
Coğrafiyası
Xızı rayonun ərazisində təbiətin yaratdığı ən ifadəli abidələrdən biri – ecazkar formalı Beşbarmaq qayası yerləşir. Qədim karvan yolu üzərində qorxunc bir tərzdə uzadılmış daş əli xatırladan qayanın qeyri-adi cizgilər yolçuları uzaqdan valeh edir. Bu dağın "Beşbarmaq" adlanması da bununla bağlıdır. Bu dağ ilə çoxlu rəvayətlər və əfsanələr bağlıdır. Dağın lap zirvəsində qayalar arasında "Xıdırzində" ("Ölməz Xıdır") ziyarətgahı yerləşir. Azərbaycanın ən səfalı güşələrindən biri olan Altıağac Xızı rayonunda yerləşir. Şirvanşahlar dövründə Altıağacdan keçərək Şamaxıdan Qubaya gedən dəvə karvanları üçün burada yol salınmışdır. Altıağac yolçuların və sarvanlarının düşərgə salıb dincəldikləri yer idi. Əvvəllər "ağac" sözü uzunluq ölçüsü kimi işlədilirdi. Bu ağac 7 kilometrə bərabər idi, Şamaxıdan Altıağaca qədər olan məsafə isə 42 km-dir.
Mədəniyyəti
Rayonda tarixi abidələr çoxdur. Onlardan biri neçəsini qeyd edək.