cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eynəlqüzat Miyanəci
Varlıq təlimi
Allah ilə bütün mövcud şeylərin eyniliyi prinsiplərini işləyib hazırlamış Eynəlqüzat Miyanəci panteist dünyagörüşünə malik olmuşdur. Zakir Məmmədov yazır ki, Eynəlqüzat Miyanəcinin varlıq təlimində "varlıq" bütün mövcud şeyləri əhatə edən ən ümumi qismlərə, məsələn, qədimə və sonradan meydana çıxmışa, kamilə və naqisə, vahidə və çoxa bölünür. Allah, substansiya və onun atributları, aksidensiya və sair istilahların şərhi də Eynəlqüzat Miyanəcinin varlıq təliminin başlıca xüsusiyyətlərini əks etdrir. Varlığın qisimləri, növləri filosof tərəfindən başqa istilahlarla da verilir. Eynəlqüzat Miyanəcinin panteist məzmun daşıyan varlıq təlimi öz mahiyyəti etibarilə kreatsionizmə və dualizmə müxalifdir. Panteist filosof Allah ilə mövcudat arasındakı münasibəti Günəş ilə onun şüaları timsalında aydınlaşdırır. O yazır: "Ümumi camaatın nəzərində deyildiyi kimi, ərzə yayılan şüaların varlığı üçün, qaim Günəşin üzü olmasaydı, şüaların varlığı əsla mövcud olmazdı".
İdrak nəzəriyyəsi
Eynəlqüzat Miyanəcinin idrak nəzəriyyəsinin onun varlıq təlimi ilə üzvi surətdə bağlı olduğunu yazan Zakir Məmmədov qeyd edir ki, filosofun panteist fəlsəfəsində bütün varlığın və onun qisimlərinin, Allahın, onun substansiyasının və atributlarının, habelə aksidensiyaların, mövcud şeylərin hallarının dərk olunması mümkün sayılır. Burada idrak prosesnin üç mərhələsi qəbul edilir: hissi mərhələ, əqli mərhələ və əql arxası mərhələ (mərifət – intuisiya).
Panteist filosofun fikrincə əzəliyyətə qovuşan kəslər, yəni ariflər hər şeyə panteist mövqedən yanaşırlar. O bu mənada "Ariflər Allah şeylərdən baxmırlar, əksinə, Allahda şeylərə baxırlar" deyərək, "Bir şeyi gözdən keçirməmiş ondan qabaq Allahı gördüm" kəlamını yayır.
Eynəlqüzat Miyanəcinin idrak nəzəriyyəsinə görə, konkret hissi şeylərin zahiri cəhətləri duyğularla, onların mahiyyəti əqllə, Allahla eyniləşdirilən şeylər aləminin bütövü isə intuisiya ilə dərk edilir. Bundan əlavə, filosof inkişaf prosesinin sırf formal məntiq qanunları ilə dərk etməyin çətinliyi qarşısında qalarkən həqiqətin yalnız intuisiya vasitəsiylə əldə edildiyini söyləmişdir.
Adnan Menderes Hava Limanı
2018-ci ildə 13.410.378 sərnişin və 91.447 təyyarə qəbul edən Adnan Menderes Hava limanı, ölkənin ən məşğul beşinci hava limanıdır. Yük daşınması baxımından 11,889 ton ilə ölkənin hava limanları arasında üçüncü yeri tutur.
Tarixçəsi
Əvvəlki adı Cüməovası Hava Limanı olan bu hava limanı inşa edilməmişdən öncə, İzmirdə bütün mülki uçuşlar Çiğli Hava Limanında həyata keçirilirdi. Çiğli Hava Limanı təmirə girəndə Cüməovası Hava limanı istifadəyə verildi. Lakin texniki çatışmazlıqlar səbəbindən gecə uçuşları həyata keçirilmədi və böyük təyyarələr uçuş zolağına enə bilmədi. Cüməovası Aerodromunda Türkiyənin ilk aviasiya muzeyi quruldu. 15 may 1971-ci ildə açılan və 1978-ci ilə qədər açıq qalan muzey sonradan İstanbula köçürüldü.
Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi
Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi — Azərbaycan şairi və dramaturqu Hüseyn Cavidin 1920–1937-ci illərdə yaşadığı evdə yaradılmış muzey.
Binanın Tarixi
Ev muzeyi Azərbaycanın maarifçilik tarixində, dünyəvi təhsilin inkişafında, Azərbaycan qadınının təhsil almasında böyük rol oynamış Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızlar məktəbinin binasında təsis olunmuşdur. Məktəb görkəmli xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevin təşəbbüsü və dəstəyi ilə 1901-ci ildə açılmışdır. Bu məktəb müsəlman Şərqində ilk dünyəvi qızlar məktəbi idi.
Ev Muzeyinin Tarixi
Filosof şair, dramaturq Hüseyn Cavidin həyat və fəaliyyətini, zəngin irsini əbədiləşdirmək və təbliğ etməq məqsədi ilə ev muzeyinin yaradılması ulu öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə 21 iyul 1981-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin "Hüseyn Cavidin anadan olmasının 100 illiyi haqqında" qəbul etdiyi qərarda nəzərdə tutulurdu. Azərbaycan  Respublikası  Nazirlər  Kabinetinin 10 iyul 1995-ci ildə 160 saylı qərarına əsasən Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi yaradıldı və Azərbaycan Elmlər Akademiyasının tabeliyinə verildi. thumb|Hüseyn Cavidin 120 illik yubileyi günündə, ümummilli lider [[Heydər Əliyev Turan Cavidlə söhbət edərkən. 24.10. 2002]] 24 oktyabr 2002-ci il tarixdə, Hüseyn Cavidin 120 illik yubileyi günündə, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin şəxsən iştirakı ilə Hüseyn Cavidin Ev Muzeyinin rəsmi açılış mərasimi keçirildikdən sonra Muzeyin ekspozisiyası geniş tamaşaçı auditoriyasının üzünə açılmışdır.
NGC 3081
NGC 3081, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Eskankrab
Coğrafiyası
Kommuna Paris dən təxminən 640 km cənubda, Tuluza dan 70 km cənub-qərbdə yerləşir.
İqlimi
Mülayim dəniz iqliminə malikdir. Qış mülayim və qarlı, yay quru və isti olurlar, yaz şiddətli yağış və tufan ilə xarakterizə olunur, payız günəşlidir. Güclü cənub-şərq və şimal-qərb küləkləri üstünlük təşkil edir.
Lupinus sulphureus
(Lupinus sulphureus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qazaxıstanın Mineral sənayesi
Mineral ehtiyatlar
Qazaxıstanın mineral ehtiyat bazası çox sayda neft mədəni və qaz sahələri və müxtəlif mineral ehtiyatları ilə xarakterizə olunur. Xromit, volfram, qurğuşun, sink, manqan, gümüş və uran ehtiyatlarına görə ölkə dünyanın aparıcı ölkələri sırasında yer alır. t also has significant reserves of bauxite, copper, gold, iron ore, coal, natural gas and petroleum. According to data reported from Kazakhstan, the country is one of the 10 leading countries in the world for a significant number of mineral resources. Within the CIS (based on the reserve classification system that was used in the Soviet Union and then by many of its successor states), Kazakhstan ranked first in its reserves of chromite and lead, possessing 97% and 38%, respectively, of all CIS reserves. The country ranked second in manganese, nickel, oil, phosphate rock, silver, and zinc, and third in coal, gas, gold, and tin. Sovet İttifaqı dağıldıqdan bəri Qazaxıstan dünya miqyasında neft, əlvan metallar və uran ehtiva edən mineral malların tədarükçüsü kimi qəbul edilmişdir. Qazaxıstan zəngin mineral ehtiyat fonduna sahibdir. Sıx xammal istehsalı və ixracı iqtisadiyyata iqtisadi böhranların öhdəsindən gəlməyə kömək etdi və son 3 il ərzində yüksək iqtisadi artım tempini təmin etdi.Qazaxıstan iqtisadiyyatı hasilat sənayesinə xarici sərmayə cəlb etmək dövlət siyasəti sayəsində böyüyür. Qazaxıstan investisiya suveren reytinqi vermiş ilk MDB ölkəsidir və Dünya Bankı Qazaxıstanı investisiya üçün ən cəlbedici 20 ölkə siyahısına saldı. Böyük yanacaq və mineral ehtiyatları olan kiçik bir iqtisadiyyat olaraq Qazaxıstan, emal sektoruna investisiya üçün cəlbedici olmamışdır, bu da ölkəni əmtəə qiymətlərindəki dalğalanmalara qarşı həssas edir. İqtisadiyyatın hasilatçı sektorlardakı artıq mənfəətdən səmərəli istifadə etməməsi və neftin qiymətinin kəskin enməsi nəticəsində ola biləcək mənfi təsiri nəzərə alaraq hökumət artıq neft gəlirlərini toplamaq üçün Milli Fond yaratdı. Fonddakı gəlirlər milli iqtisadiyyatın ümumi inkişafı üçün istifadə edilməlidir. Fondun yaradılması Norveçin Hökumət Pensiya Fondunun təcrübəsinə əsaslanır.
Mis
Ölkədəki ən çox mis mədən və metal istehsalına nəzarət edən firma olan Kazakhmys plc, qısa müddətdə böyüməni təmin etmək və daha uzun müddətdə ehtiyat yer dəyişdirməsini təmin etmək üçün bir sıra layihələrlə məşğul idi. Bu layihələrin əksəriyyətinin yaxın və ya orta müddətdə hasilata başlaması gözlənilir və həm yeni mina inkişafı, həm də mövcud mədənlərin genişləndirilməsi daxildir. Yeni mədənlər, vaxtından əvvəl tamamlanan və 28.000 tn / mis mis və 98.000 t / y sink istehsal etmək gücünə malik olan Artemovskoye (Şərq bölgəsi kompleksinin bir hissəsi idi); tikilməkdə olan və 1.069 Mt mis olan 75.3 Mt filiz ehtiyatı olan Jaman-Aybat (Yezkazgan dağ-metallurgiya kompleksinin bir hissəsi idi); orta hesabla 0,36% mis və ya 5.810 Mt orta dərəcədə 1,614 Gt filiz istehsal ediləcəyi gözlənilən mədən üçün açıq bir quyunun işlənməsi üçün qiymətləndirilən Aktogay (Balxaş mədən-metallurgiya kompleksinin bir hissəsi idi). mis. Mövcud mədənlərin genişləndirilməsinə Şərqi Saryoba yeraltı mədəni (bu, Yezkazgan kompleksinin bir hissəsi idi), Akbastau və Kosmurun Minaları (Şərq Bölgəsi Kompleksinin bir hissəsi idi) və Taksura Açıq Çuxuru (bir hissəsi idi) daxildir. şimal mədəni).
Uranium
Qazaxıstan uran istehsalının həcminə görə dünyada ən yaxşı ölkə idi. Şirkət Kazatomprom 2009-cu ildə dünyada dördüncü sırada olan uran istehsalçısıdır. Dünyadakı uran ehtiyatlarının təxminən beşdə biri Qazaxıstanda yerləşir. Uranın ümumi ehtiyatları 1,5 Mt-dən çoxdur və yeraltı sualtı üsulla 1,1 Mt-dən çoxu çıxarıla bilər. Qazaxıstan, genişlənən bir uran mədəni sektoruna sahibdir, 2016-cı ildə təxminən 24 min ton uran istehsal etdi, lakin sonra bir qədər azaldı.
Lupinus tidestromii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Acanthephippium bicolor
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Koza nostra
1930-cu illərdən fəaliyyət göstərən Nyu-Yorkun 5 cinayət ailəsi Amerikada ən təhlükəli cinayət qruplaşması olmuşdur. Koza nostra yarandığı gündən Laki Luçianonun təsis etdiyi "Komissiya" tərəfindən idarə olunmuş və onilliklərlə toxunulmazlığını qorumuşdur. Ailələrə qarşı mübarizə göstərməkdə dövlət qurumları da gücsüz qalmış, hətta bəzən onlara kömək üçün müraciət etmişdir. İkinci dünya müharibəsində Nyu-Yorkdakı təxribatların qarşısını almaq üçün Strateji Xidmətlər Bürosu (OSS) Luçianodan qeyri-könüllü xidmət görür. 1960-cı ildə Mərkəzi Kəşfiyyat Agentliyi Kuba lideri Fidel Kastronun həyatına qəsd etmək üçün İtalyan mafiyasından kömək istəyir. Lakin onlar dövlətlə işləməkdən boyun qaçırırlar. 2007-ci ildə vəfat etmiş keçmiş MKİ agenti Edvard Hant isə ölümündən qabaq ABŞ-nin 35-ci prezidenti Con Kennedinin qətlində agentlik və mafiyanın əlbir olduğunu etiraf etmişdir. Koza nostra 1980-cı illərin sonlarına kimi ən güclü mütəşəkkil cinayət forması qalmışdır, lakin son 20 ildə ailədaxili çəkişmələr və xəyanət nəticəsində qismən zəifləmişdir. Nəsillər bir-birini dəyişdikcə, köhnə adət-ənənələr yeniləri ilə əvəz olunmuş və Koza nostra dayaq nöqtəsini itirmişdir. Ailə üzvlərinə törətdiyi cinayətlərə görə əfv və milyonlar vəd edən Federal Təhqiqat Bürosu nəhayət ki, öz istəyinə çatır.
Vicia lutea
(Vicia lutea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Leucanthemella
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Vicia pannonica
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vicia hirsuta
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vicia sepium
(Vicia sepium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ononis rotundifolia
(Ononis rotundifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cassia grandis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Leptoclinium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
ABŞ ştatlarının siyahısı
Vaşinqton şəhəri isə 50 ştata daxil deyildir. Bu şəhər Kolumbiya federal vilayəti daxilində yerləşən şəhərdir və heçbir ştata tabe deyil. ABŞ-nin digər 14 bölgə üzərində hakimiyyəti olsa da, adları siyahıda qeyd edilməyib.
Leucomeris
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Lester Pirson
Partiya rəhbərliyi
Nəticə etibarilə,1958-ci il Kanada Federal seçkisində Pirsonun partiyası yönləndirildi. Liberallar yerlərinin yarısından çoxunu itirdilər, Difenbeykerin Mühafizəkarları Kanadada indiyə qədər görülən ən böyük səs çoxluğunu qazandı (265 yerdən 208-i).Bundan əlavə, seçki liberalların Kvebekdəki dayaqları hesabına başa gəldi. Bu əyalət 1917-ci il Hərbi Çağırış Böhranından bəri federal seçkilərdə əsasən Liberallara səs vermişdi,lakin Kvebekdə 1948-ci ildən bəri olduğu kimi sevimli oğul lideri yox idi.
Baş nazir (1963-1968)
thumb|Parlament təpəsindəki heykəli
Fəxri dərəcələri
thumb|Lester B.Pirson, [[Kanadanın ABŞ-dəki səfiri, Toronto Universitetində, 1945-ci il]]
Koroğlu
Xüsusiyyətləri
thumb|Koroğlu Sovet damğasında Koroğlu özünü dəfələrlə qurda bənzədər.
Qəzvin ostanı
Tarix
Qəzvin əyalətinin ərazisində çoxlu tayfalar və qəbilələr yaşamışdır, və qədimdə bu ərazi daim müharibə zonası olubdur. Erkən islam dövründə Qəzvin Ərəb Xilafətinin qoşunları tərəfindən zəbt olunmuşdur.
Səfəvilər İmperiyasının Təbrizdən sonrakı ikinci paytaxtı da məhz Qəzvin şəhəri olmuşdur. Qacarlar dövründə Tehrana yaxın olduğundan Qəzvin dövlətin mühüm mərkəzlərindən biri olubdur. Hazırkı dövrdə də Qəzvin İranın şimalındakı vacib şəhərlərdən sayılır.
İmadəddin Nəsimi
Xatirəsi
2019-cu ildə Türkiyənin Xəzinə və Maliyyə Nazirliyinin zərbxanası Azərbaycan səfirliyinin təşəbbüsü ilə şairin 650 illiyinə həsr olunan xatirə pulları buraxıb.
Yelena Blavatskaya
Ölümü
1891-ci ildə Londonda vəfat etmişdir.
Thermopsis californica
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Thermopsis villosa
(Thermopsis villosa) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vlado Goreski
Sərgilər
100-dən çox qrup sənət sərgisində iştirak edib və iyirmi solo sərginin müəllifidir:Sloveniya , Xorvatiya , Fransa , İngiltərə , İtaliya , Meksika , Polşa , Rusiya, Yaponiya...
NGC 6026
NGC 6026, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış planetar dumanlıqdır. Göy üzündə Canavar bürcü istiqamətində yerləşir. PN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Lipskyella
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 4060
NGC 4060 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 5037
NGC 5037, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Bartek (ağac)
Tarixi
1829-cu ildə Bartek palıdında 14 əsas budaq və 16 şax var idi. Hazırda ağacın səkkiz əsas qolu var. 1906-cı ildə palıd ağacı yaxınlıqda yerləşən binaların yanmasından zərər görür ..
Epidendrum ramosum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Respublika ordeni (Misir)
Əsasnamə
Yerli vətəndaşlardan savayı, orden həmçinin xarici şahzadələrə və dövlət başçılarına təqdim olunur.
Dərəcələri
Ordenin altı dərəcəsi var
Şihabəddin Yəhya Sührəvərdi
Etnik mənşəyi
Sührəvərdi (əs-Sührəvərdi) nisbəsi filosofun Sührəvərdə mənsubluğunu bildirir. Mənbələrdə göstərilir ki, Sührəvərd Zəncan şəhəri yaxınlığında kiçik yerdir, Zəncan isə Azərbaycanda, Cibal (əl-Cibal) nahiyyəsindədir. Tədqiqatçılardan Hilmi Ziya Ülkən Sührəvərdinin Azərbaycanda doğulduğunu, V. A. Qordlevski isə onun etnik mənşəcə azərbaycanlı olduğunu yazmışlar. Zakir Məmmədov və Malik Mahmudov da filosofun etnik mənşəcə azərbaycanlı olduğunu qeyd etmişlər. Eyni zamanda, müxtəlif tədqiqatçıların əsərlərində filosofun fars və kürd mənşəli olması da göstərilmişdir.
Səfərləri
Şihabəddin Sührəvərdinin orta əsrlərdə Şərq ölkələrində geniş yayılmış sehrkarlıq, sehr elmi (elm əs-simya) ilə məşğul olduğunu iddia edənlər də vardır. İbn Əbi Üseybiə yazır: "Şihabəddin Sührəvərdi haqqında nəql edilir ki, o sehr elmini bilirdi. Bu fəndən onda müşahidə olunmuş qeyri-adi əhvalatlar mövcuddur."
Bədii yaradıcılığı
Bütün Şərq poeziyasında olduğu kimi, Şihabəddin Sührəvərdinin bədii yaradıcılığında da, məhəbbət mövzusu mərkəzi yerdə durur. Bu mövzu onun işraqi, qismən də sufi doktrinaları ilə fəlsəfi şeirlərində bəzən eyni məzmun daşımasına baxmayaraq, müxtəlif şəkildə izah edilmişdir. Mütəfəkkirin şeirlərində sufi-işraqi fikir aşiqlər arasındakı həyati məhəbbətlə, gerçək həyat zövqü ilə çulğaşır. Burada ilahi varlığa, mütləq işığa yaxınlaşmaq meyli olsa da, pak, ülvi və atəşin məhəbbətlə sevən nikbin aşiqlərin, habelə canlı həyat həqiqətlərinin surəti yaradılmışdır.
Lakin AMEA-nın müxbir üzvü Zakir Məmmədov qeyd edir ki, şair, burada heç də həqiqi içki məclisinin vəsfini vermir, şərabı sufilər kimi, qeyri-maddi mənada tərənnüm edir. Elə həmin şeirin sonunda o, kəndlinin meyvədən düzəltdiyi meydən deyil, din qabındakı meydən söz açdığını bildirir:
İşıq və cisim
Şihabəddin Sührəvərdi "cismin materiya və formadan ibarətdir" müddəasını qəbul etmiş, bu mövzu ilə əlaqədar özünəməxsus mülahizələr irəli sürmüşdür. Filosofun varlıq təlimində "materiya" anlayışının şərhi də fərqlidir. O, "İmadəddin lövhələri" traktatında yazır:
Cismin hərəkəti
Şihabəddin Sührəvərdi hərəkətin istiqamətə görə üç növünü qəbul etmişdir: ortada hərəkət, ortadan hərəkət və ortaya hərəkət. Birinci mərkəz kürəsi ətrafında vaqe olan göylərin hərəkətləridir. İkincisi və üçüncüsü isə ünsürlərə məxsus hesab edilən düzxətli hərəkətdir. Peripatetizmdə, eləcə də işraqilikdə cisimlər aləminin hərəkətvericisi ondan kənarda axtarılır. Sührəvərdi yazır: "Cisimlər üçün hərəkət başlanğıcı olan başqa bir şey labüddür. Əgər o, Vacib varlıqdırsa, məqsəd hasildir, əgər mümkün varlıqdırsa, özü-özlüyündə Vacib varlığa çatmalıdır."
İnsanın idrak qabiliyyəti
Şihabəddin Sührəvərdi idrak qabiliyyəti baxımından insan cismi və təbiətini yüksək qiymətləndirmişdir. İnsan cisminin isfəhbud işığa yiyələnməsi böyük şən hesab edilir. "İşraq fəlsəfəsi" kitabında deyilir:
Şihabəddin Sührəvərdi göstərir ki, insani nəfs bütün digər canlıların nəfsindən daha kamil olmaqla bərabər, onların daşıdığı funksiyaları da özünəməxsus şəkildə üstün keyfiyyətlərlə ehtiva edir. "İşıqnamə" əsərində deyilir ki, heyvanda hiss və hərəkətin əlavə edilməsi ilə nəbati qüvvələr hasildir. İnsanın məzacı isə heyvani qüvvələrin hamısını icra edir.
Tədqiqi
A. Korbin Şihabəddin Sührəvərdinin əsərlərinin üç cildlik toplusunu nəşr etdirmişdir. Seyid Hüseyn Nəsrin ingilis dilində yazdığı "Üç müsəlman filosofu – İbn Sina-Sührəvərdi-İbn Ərəbi" kitabı 1964-cü ildə ABŞ-da, Ağayi Əhməd Aram tərəfindən edilmiş tərcüməsi isə 1966-cı ildə İranda çap edilmişdir. Məhəmməd Şərifin redaktorluğu ilə Almaniyada, Visbadendə nəşr olunmuş iki cildlik "Müsəlman fəlsəfəsi tarixi", Məcid Fəxri tərəfindən nəşr olunmuş "İslam fəlsəfəsi tarixi" toplularında Sührəvərdi yaradıcılığına xüsusi yer ayırılmışdır.
Kitabi-Dədə Qorqud
2017-ci ildə Dədə Qorqud irsi: Dastan mədəniyyəti, xalq nağılları və musiqisi UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.
Boylarında mifoloji dünyagörüşü
Dədə Qorqud dastanlarının bir sıra boylarında mifoloji dünyagörüşünün izlərinə rast gəlmək mümkündür. Məsələn, "Dəli Domrul" boyunda ölüm kultunun əski qalıqları və bunun dastanın yazıya alındığı dövrün dini görüşlərinə görə mənalandırılması özünə yer tapmışdır. Buradakı Əzrayıl obrazı, dastanın bir çox başqa boylarında olduğu kimi, əsərə islamın qəbulundan sonra artırılmış və eposun ümumi ruhuna uyğunlaşdırılmışdır. Bu cəhətinə görə həmin boy ölüb-dirilən tanrılar haqqında qədim şumer, babil, misir əfsanə və mifləri ilə səsləşir.
Ad qoyma
İnsanoğlu yarandığı gündən onun ən ali məqsədi nəsil artırmaq və yetişdirməkdir. "Kitabi Dədə Qorqud" dakı Oğuz tayfalarıda nəsil artırmağa böyük önəm vermişlər. Dastanda belə bir hissəyə rast gəlinir. Belə ki, övladlı şəxsləri qızılı, ağ rəngli otağa dəvət etmiş, övladları olmayanları isə qara otaqda oturtmuşlar ki, "Allah-Taala qarğıyıbdır, biz dəxi qarğayız"
İlkin tərcümə
"Kitabi-Dədəm Qorqud" eposunun bizə gəlib çatmış əlyazma nüsxələrinin köçürülmə tarixi XVI əsr kimi müəyyən edilir. Boylarda orta əsrlər dastanlarımız kimi, nəsr və şeir parçaları növbələşsə də, həmin şeir parçaları orta əsrlərin poetika qanunlarına az uyğun gəlir. Bəzi tədqiqatçıların fikrincə, "Kitabi-Dədə Qorqud"da vaxtilə bəzi digər qədim türk dastanları kimi başdan-başa şeirlə yaradılmış, sonra isə yaddaşlarda yalnız əsas motivləri qaldığından, yazıya köçürülərkən nəsrlə bərpa edilmişdir. Abidə haqqında ilk dəfə alman alimi F. Dits məlumat vermiş və "Təpəgöz" boyunu alman dilinə tərcüməsi ilə dərc etdirmişdir (1815). T.Nöldeke əsəri Drezden nüsxəsi əsasında çapa hazırlamaq istəmişdir. V. V. Bartold 1894–1904-cü illərdə əsərin 4 boyunu rus dilinə çevirərək çap etdirmişdir. O, 1922-ci ildə dastanın tam tərcüməsini başa çatdırmışdır; həmin tərcümə 1950-ci ildə Bakıda (H. Araslı və M. Təhmasibin redaktəsi ilə), 1962-ci ildə isə Moskvada nəşr olunmuşdur…
Filmoqrafiya
thumb|Dədə Qorqud (film, 1975)
Epidendrum hemiscleria
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ayaks Telamonid
Ayaks (Ayant, Eant) Telamonid (Αἴᾱς Τελαμώνιος) və ya Böyük Ayaks (Αἴᾱς Μέγας) — qədim yunan mifologiyasında, Troya mühasirəsində iştirak edən yunan qəhrəmanı. Ona qarşı pərəstiş ilk öncə Saronikos körfəzinin Egina və Salamin adalarında yaranmışdır, burdan da Elladanın digər bölgələrinə yayıldı.
Homer onu müharibə tanrısı Ares ilə müqayisə edir və yunanların ən güclüsü adlandırır. "İliada" əsərində əsas Troya qəhrəmanı Hektor və Ayaks bir-biri ilə 8 dəfə qarşı-qarşıya gəlirlər. Döyüşlərin heç birində Hektor qalib gələ bilmir. Hətta döyüşlərin ikisində Hektor az qala ölümlə üzləşir ki, Appolon və Troya ordusu onun köməyinə yetirlər.
Troya müharibəsindən əvvəl
Troya müharibəsinin başladığı zaman o, altında 12 gəmisi olan Salamin padşahı kimi göstərilir. left|thumb|343x343px|[[Mixail Kozlovskinin müəllif olduğu "Ayaks Patroklun cəsədini qoruyur" adlı heykəl. Rus Muzeyinin kolleksiyasından, Sankt-Peterburq]]
Epidendrum miserrimum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lockheed Martin F-22 Raptor
"F-22 Raptor" – Amerika Birləşmiş Ştatlarının Lockheed Martin, Boeing və "General Dinamics" şirkətlərinin birgə layihəsi əsasında istehsal edilən çoxməqsədli, iki mühərrikli hərbi döyüş təyyarəsi. “F-22 Raptor” qırıcıları hal-hazırda dünyada yeganə fəaliyyətdə olan beşinci nəsil qırıcı təyyarələrdir. Radarlar tərəfindən tutulması çətin olan bu bir nəfərlik qırıcı təyyarə yerdəki hərbi obyektləri məhv etmək, kəşfiyyat və radioelektron mübarizəsi aparmaq imkanına malikdir. ”F-22”-nin bortunda iki ədəd yaxın məsafəli “AIM-9X” və altı ədəd “AIM-120” zenit raketləri yerləşdirilib və bu təyyarələr “hava-yer” tipli raketlər də daşıya bilir. ”F-22” təyyarələri qurudakı hədəfləri vurmaq üçün radarlardan yayınma qabiliyyətinə malikdir. ”F-22”də olan müxtəlif cihazlar kompleksi onun kəşfiyyat məlumatları toplamasına və düşmənin radio siqnallarını tutmağa köməklik göstərəcək. Düşmənin radiolokasiya sistemi onun yerini müəyyənləşdirənədək “F-22”-lər istənilən məlumatı əldə edərək təhlükəli sahəni çoxdan tərk edə bilər.
Tarixi
Hər iki komandaya öz təyyarələrinin prototiplərini yaratmaq üçün 50 ay verildi. Verilən müddətə hər iki kompaniya öz prototiplərini hazırladı: Lockheedin dizaynı YF-22, Norhtropun dizaynı isə YF-23 adlandırıldı.
Tuxolskie borı
Tuxolskie borı — Polşanın şimalındakı Tuxola şəhər bölgəsində, Brda və Vda çayları arasında böyük bir meşə. Burada 2010-cu ildə YUNESKO-nun "İnsan və biosfera" proqramına daxil edilmiş «Tuxolskie borı» Milli Parkı yerləşir.
Artaşes Babalyan
Həyatı
Sankt-Peterburq, Bakı və Xarkovda həkim işləmişdir. Birinci Dünya Müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur. Vartan könüllülər alayının baş həkimi vəzifəsini icra edirdi.
Lygodesmia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Machaeranthera
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Kəllə kapellası
Kəllə kapellası  (Kaplica Czaszek) rəsmi olaraq Müqəddəs Bartolomey kilsəsi (Kościół świętego Bartłomieja) —  Kudova-Zdruy şəhərində yerləşən kütləvi məzarlıq olaraq 1776-cı ildə Qlas qraflığında inşa edilmiş ossuar ibadətgahdır. Polşadakı yeganə, Avropada altı ossuar ibadətgahından biridir.
Arxitektura və interyer
Kilsənin içərisində bir çarmıxın və iki mələyin həkk olunmuş təsvirləri var. Girişin sol hissəsində polyak, çex və alman dillərində bir yazı vardır.
NGC 4062
NGC 4062, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Proyektiv testlər
Proyektiv testlər - daxili proyeksiya dinamikası doğuran qeyri-müəyyən stimulların təqdimi əsasında yoxlananların şəxsiyyətini tamlıqda öyrənməyə imkan verən metodikadır.
Bu cür testlərə Rorşarx testini, tematik apperseptiv testi (TAT) və s-ni aid etmək olar. Məsələn, TAT-ın tətbiqi zamanı yoxlanan adam ona təqdim olunan şəkildə baş verən hadisələri təsvir edir və bu zaman həmin hadisələrə öz daxili hiss və məramını ifadə edir (şəkillər elə tərtib olunur ki, onları müxtəlif şəkildə şərh etmək mümkün olsun)
Sosiometriya
Sosiometriya ( cəmiyyət və ölçmək) – psixodiaqnostik metod. Qruplarda və kollektivlərdə rəğbət və nifrət tipli şəxsiyyətlərarası münasibətlərin kəmiyyətcə qiymətləndirilməsi və qrafik təsviri üçün tətbiq olunan standartlamdırılmış metodik üsulların məcmuundan ibarətdir.
Vayra Vike-Freyberqa
Həyatı
Xanım Prezident öz ana dili ilə yanaşı ingilis, fransız, ispan, alman, habelə italyan və portuqal dillərində də danışa bilir. Dilləri mükəmməl bilməsi onun "özkeçmiş"inə əvvəlcə tərcüməçilik (1958-ci il), sonra isə Ontario Qızlar Kollecinin yuxarı siniflərində ispan dili dərsi deməyi "yazıb". Universiteti bitirdikdən sonra o, Toronto Psixiatriya xəstəxanasında klinik psixoloq kimi işləməyə başlayıb. 1961-ci ildə, təhsilini davam etdirmək üçün Torontonu tərk edib Monreala gələn Vayra, 1965-ci ildə buradakı universiteti eksperimental psixologiya sahəsi üzrə xüsusi dərəcə ilə bitirib. Sonra isə Maktilla Universitetində eksperimental psixologiya üzrə doktorluq dərəcəsi alıb.
Prezidentlik
O, ölkəsinin "1 saylı kreslo"sunda əyləşsə də, öz ixtisasından, sevimli elm sahəsindən – psixolinqvistika, semiotika və ölkəsinin şifahi xalq ədəbiyyatının analizləri ilə bağlı işlərindən də imtina etməmişdi.
Luçiya Boze
Həyatı
Luçiya Boze 28 yanvar 1931-ci ildə Milanda doğulub.
Səttar xan
Gənc yaşlarında şah rejiminə qarşı mübarizə aparan rəhbərlərdən birini gizlətdiklərinə görə qardaşı İsmayıl ilə birlikdə həbs olunur. Özü üç aylıq həbs olunsa da qardaşı edam edilir.
1908-ci ildə Məhəmməd Əli şah Qacar Tehranda çevriliş edib Şura Məclisini topa tutduqdan sonra, Təbrizi də ələ keçirməyə çalışırlar. Təbrizdəki bütün məhəllələr ağ bayraq qaldırıb təslim olsalar da Səttar xanln əlində olan Əmirəqız məhəlləsi təslim olmur. Nəticədə güc yenidən məşrutəçilərin əlinə keçir və bütün məhəllələr şah qüvvələrindən təmizlənir. Bu qalibiyyətindən sonra Səttar xana Azərbaycanın əyalət əncüməni tərəfindən "Sərdari-milli" ləqəbi verilir.
Doğum tarixi və ailəsi
Səttarxan Qaradağ vilayətində azərbaycanlı ailəsində anadan olmuşdur. Qaradağ bölgəsindən olmağını ona ləqəb kimi "qaradağlı" deyilməsi sübut edir lakin hansı kənddə doğulması ilə bağlı ortaq yekun bir fikir yoxdur. Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasına görə o Qaradağ vilayətinin Məmmədxanlı mahalında (hazırda Mincivan) anadan olub. Alman islamşünas Anya Pistor Hatam isə onun doğum yeri kimi Canəli kəndini göstərir.
Sonrakı illəri
Səttar xanın sonrakı həyatı ilə bağlı fikirlər müxtəlifdir. "Russkie vedomosti" qazetinə görə Səttar xan bir müddət Zaqafqaziyanın sənaye mərkəzlərində, İrəvan dəmir yolunun çəkilməsində, kərpic zavodlarında və beş il müddətində Bakı mədənlərində işləyib. Bəzi mənbələrə görə isə Məşrutə inqilabına qədər o, Təbrizdə və ətraf bölgələrdə gizli şəkildə yaşayan, rejim əleyhinə, onun yerlərdəki məmurlarının xalqa etdikləri zülm və özbaşınalığına qarşı mübarizə aparan dəstələrə qoşulur. Lakin rus tədqiqatçı P. Petroviçin etirafına görə o özü də 1893–1908-ci illər arasında Səttar xanın fəaliyyəti haqqında dəqiq məlumatlara sahib deyil.
Teatr tamaşaları
Təbrizdə Ayna teatr qrupu türkcə "Səttar xan" və ya "Atabəy Parkının Faciəsi" tamaşasını, rejissor Ramin Rasti və ssenarist Nadir Saivərd isə "Səttar xan eposu" tamaşasını hazırlayıblar. Ayna qrupunun hazırladığı "Atabəy Parkının Faciəsi" tamaşası bir sıra xarici festivallarda iştirak edib.
NGC 273
NGC 273 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Mattfeldanthus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Suxoy Su-25
Əməliyyat tarixçəsi
thumb|Suxoy Su-25Ub modeli|300px
İkinci Qarabağ müharibəsi
4 Oktyabr 2020-ci ildə polkovnik Zaur Nudirəliyev idarə etdiyi Su-25 hücum təyyarəsi Cəbrayıl istiqamətində ona verilən döyüş tapşırığını yerinə yetirmək üçün təyin olunmuş hədəfə yaxınlaşan zaman mərkəzi komanda məntəqəsinə məlumat daxil oldu ki, düşmənin hava hücumundan müdafiə vasitələri hərəkətə keçib. Kəşfiyyat məlumatımıza görə, həmin ərazidə düşmənin hava hücumundan müdafiə vasitələri olmamalı idi. Ermənilər tərəfindən Su-25 hücum təyyarələrinin vurulması ehtimal böyük idi. Buna görə onlara dərhal Azərbaycan pilotlarına geri dönmək tapşırığı verildi. Həmin vaxt polkovnik Zaur Nudirəliyev təyin olunmuş hədəfə zərbə endirib geri qayıdırdı. Bundan sonra o çağırışa cavab vermədi. Artıq polkovnik Zaur Nudirəliyevin idarə etdiyi Su-25 hücum təyyarəsi Ermənistan hava hücumundan müdafiə vasitələri tərəfindən vurulmuşdu. Ağır yaralanmasına baxmayaraq polkovnik katapult edə bilərdi. Lakin o düşmənə əsir düşməmək üçün katapult etmədi. Düşmənə ağır zərbə vurmaq üçün öz canından keçib təyyarəni düşmənin canlı qüvvə və zirehli texnikasına çırpdı və qəhrəmancasına şəhid oldu. Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən həmin istiqamətdə düşmənin hava hücumundan müdafiə vasitələri tam məhv edildi. Bununla “Zərbə” pilotsuz uçuş aparatları, döyüş helikopterlər və hücum təyyarələri üçün geniş istifadəyə imkan yaradıldı. Məhz onların fəaliyyəti nəticəsində Ermənistanın xeyli sayda artileriya qurğuları, tank, digər zirehli texnikası və canlı qüvvəsi məhv edildi.
Seqelski zavodu
Tarixi
1930-1940-cı illərdə Seqelski zavodunda qazan və soyutma avadanlığı istehsalına başlanılır. Dəmir konstruksiyalar, anqarlar, radio qüllələr və qaz çənləri istehsal edilir.
Suxoy Su-25
İkinci Qarabağ müharibəsi
Oktyabrın 29-da saat 13:18 və 13:20 radələrində cəbhənin Qubadlı istiqamətində Azərbaycan Ordusunun mövqelərinə aviazərbələr endirməyə cəhd göstərən Ermənistan silahlı qüvvələrinin iki “Su-25” hücum təyyarəsi Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən məhv edilib.
Seqelski zavodu
Tarixi
1949-1957-ci illərdə SSRİ Dəmir Yolları Nazirliyinin sifarişi ilə 910 Er lokomotivi istehsal edilir. Ümumilikdə 1958-ci ilə qədər Seqelski fabrikləri 2.627 buxar lokomotivi inşa etmişdir.
Böcəklər
Sərtqanadlılar dəstəsinin nümayəndələrində ön qanadlar möhkəm, sərt xitinləşmiş təbəqədən ibarət olub, qanadüstlüyünə cevrilmişdir. Qanadüstlüyü sakit halda pərdəşikilli dal qanadları və qarın hissəni örtür.
Ön qanadların əksinə olaraq, dal qanadlar damarlıdır, qatlanaraq qanadüstlüyünün altında yerləşir və uçuşda əsas rol oynayır. Qanadları tam inkişaf etməmiş və ya tamamilə olmayan formaları da vardır. Əksəriyyətində bığcıqlar 11–12 buğumludur, ayrı-ayrı növlərdə isə 2-dən 40-a qədər olur. Böcəklərin bığcıqları sapşəkilli, qılşəkilli, təsbehşəkilli, mişarşəkilli, daraqşəkilli, dirsəkşəkilli, dirsəkli-sancaqşəkilli, lövhəşəkilli və.s formalarda olur. Mağaralarda və qaranlıq yerlərdə yaşayanlardan başqa hamısında fasetli gözlər vardır. Ağız orqanları gəmirici tipdədir, bərk qida ilə qidalanmağa uyğunlaşmışdır. Qidanın xırdalanmasında mandibula adlanan üst çənələr əsas rol oynayır.
Çevrilmələri tam, bəzən də mürəkkəb hipermetamorfoz tipdədir. Pupları çox sərbəstdir. Sürfələri müxtəlifdir və inkişaf etdikdən sonra puplaşaraq yetkinn mərhələy keçirlər.
MiQ-25
MiQ-25, (NATO kod adı: Foxbat Foksbet — «qanadlı» ) - SSRİ istehsalı olan biryerli, yüksək hündürlükdə və yüksək sürətlə uça bilən qırıcı təyyarəsi. MiQ-25 proyekti 60-cı illərdə Mikoyan-Quryeviç Konstruktor Bürosu tərəfindən yüksək sürətli və yüksək hündürlükdə uça bilən Amerikan bombardman (XB-70 "Valkyrie") və kəşfiyyat (SR-71 “Blackbird”) təyyarələrinə qarşı müdafiə məqsədi ilə başlanmış, nəticədə Sovet ordusunda MiQ-25, səsdən 3 dəfə sürətli təyyarə kimi effektiv qırıcı-kəşfiyyatçı rolunu oynamışdır. Güclü radar və dörd ədəd hava-hava roketlərilə təchiz olunmuş təyyarə bir müddət NATO üçün çox böyük təşviş yaratsa da, 1976-cı ildə Sovet pilotu Leytenant Viktor Belenkonun idarə etdiyi MiQ-25 ilə Yaponiyaya qaçması Qərb ölkələrinə bu təyyarəni analiz etməyə və sirrlərini öyrənməyə imkan vermişdir. İlk prototipi 1964-cü il mart ayının 6-sı uçmuşdur. İstismar müddəti hələ də davam edir. İstehsal miqdarı təqribən 1200-dür.
McDonnell Douglas F-15 Eagle
ABŞ-la yanaşı İsrail, Səudiyyə Ərəbistanı və Yaponiya silahlı qüvvələri tərəfindən istifadə edilir.
2017-ci ilə olan məlumata əsasən bu döyüş təyyarəsinin müxtəlif variantlarının istehsalı 2022-ci ilə qədər davam edəcək.
Karula Milli Parkı
Milli park əvvəlcə təbiət qoruğu kimi 1979-cu ildə qurulmuş və 1993-cü ildə milli parka çevrilmişdir. Hazırda bütün Karul dağlarının üçdə bir hissəsini tutur. Karula Milli Parkına gələnlər üçün mərkəz Yaxijarvedir. Məntəqə bölgədəki ən böyük gölün sahilində yerləşir.
McDonnell Douglas F-15 Eagle
Silahlanması
Qırıcının sağ qanadının gövdəyə birləşən hissəsində Qatlinq tipli 20 mm-lik M61 "Vulcan" pulemyotu quraşdırılmışdır.
Karula Milli Parkı
Qədim dövrlərdə materik buzlağının geri çəkilməsi zamanı Karula təpələrinin ətəyində çoxsaylı göllər yaranmışdır. Bunlardan 38-i parkda yerləşir. Buradakı göllərin ən böyüyü Yahijarv (176 ha), ən dərini isə Savijarvdır (8 m). Bataqlıqlar milli parkın ərazisinin kiçik bir hissəsini tutur. Karula yüksəkliklərinin ən hündür zirvəsi olan Rebaseyarve Tornimyaqi (dəniz səviyyəsindən 137 m) təpəsi park ərazisində yerləşir. Karula Milli Parkı ərazisində 40 göl vardır. Onların böyük əksiyyətinin sahil xətti dəyişkəndir. parkda yerləşən göllər: Anyaryarvi, Alakonnu, Kadsiyarv, Kallıtı, Kauqyarv, Koqyuyarv, Konnumyae, Kuykli, Kyustriyar, Kyuyrre, Kyunimetsa, Layasaarya, Myarv, Lin, Perayarv, Pormeystri, Pebaseyarv, Saviyarv, Sibula, Suur-Apya və ya Koobassaare, Suur-Saaryarv, Ubayarv, Viytka, Vyake Pexmeyarv, Vyayken Myusyayarva, Vuike.
Lockheed Martin F-35 Lightning II
Tarixi
F-35 konstruksiyasının seçimi 2001-ci ildə JSF (ing. Joint Strike Fighter-Vahid Hücum Qırıcısı) proqramı çərçivəsində Boeing (X-32 modeli) və Lokhid-Martin (X-35 modeli) şirkətləri arasındakı rəqabət nəticəsində seçilib. Proqram F-16, A-10, F/A-18, AV-8B qırıcılarını əvəz etmək üçün şaquli və qısaldılmış qalxma və enmə imkanı olan Hava Qüvvələri, Hərbi Dəniz və Dəniz Piyadaları üçün qırıcının vahid modelinin yaradılmasını nəzərdə tuturdu. Makdonnell Douglas şirkətinin təklif etdiyi üçüncü model konstruksiyanın mürəkkəbliyi səbəbindən rədd edilmişdi. F-35 dünyanın ən böyük və ən bahalı hərbi təyyarə layihəsidir. "Lockheed Martin" şirkətinin podratçısı olduğu və 194 000 personalın çalışdığı proqramın ilk qırıcısı 2006-cı ildə havaya qalxıb və layihə 30-40 illik (bəzi məlumatlarda 2070-ci ilə qədər) bir dövrü əhatə edir. "Lockheed Martin"in F-35 "Joint Strike Fighter" proqramının dəyəri 2018-ci ildə təxminən 406 milyard dollara çatıb. Proqramın sonuna qədər bu rəqəmin 3 dəfə arta biləcəyi iddia edilir.ABŞ-də ilk prototipi 2000-ci ildə hazır olan təyyarə, ilk dəfə 2005-ci ildə havaya qalxıb, 2015-ci ildə isə silahlanmaya qəbul edilib. Hazırda F-35 ailəsinin aid qırıcılarının seriya istehsalı davam edir. 2011-ci ilin aprelinə qədər təyyarənin hazırlanmasına 56 milyard dollardan çox vəsait xərclənib. Yeni seçilmiş prezident Donald Trampın sözlərinə görə, layihənin tam dəyəri 400 milyard dollar olub.
Bu təyyarələr Əfqanıstan da və Suriya da döyüş əməliyyatlarında iştirak edib.
Metrojet Hava Yollarının 9268 reysi
Metrojet Hava Yollarının 9268 reysi — Rusiya Hava Yolları tərəfindən Metrojet Hava Yolları Rusiya Şarm əl Şeyx şəhərindəki eyni adlı hava limanından Rusiya Sankt-Peterburq Pulkovo hava limanına uçuşdur. 31 oktyabr 2015-ci ildə təyyarə Sinay yarımadasında olarkən təyyarə ilə siqnal kəsildi. Misir Aviasiya İdarəsinin açıqlamasında təyyarənin qəzaya uğradığı müəyyən edildi. Təyyarə Moskva vaxtı saat 7: 13-də. Təyyarə Airbus markalı idi A321 - 231. Təyyarədə 217 sərnişin və yeddi ekipaj üzvü olub. Ekipajda olduğu kimi 214 sərnişin rus, üç nəfər isə Ukrayna turisti idi. İŞİD qəzaya görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü. 224-cü bir tarixlə bu qəza Misir tarixindəki ən ölümcül təyyarə qəzası kimi tarixə düşdü. Ayrıca Airbus A321 ilə əlaqəli ən ölümcül qəzadır.
Hüseyn Cavid
Şeirləri
Sonrakı illərdə İstanbulda təhsil alması, türk poeziyasını dərindən öyrənməsi onun şeir dilində Anadolu şivəsinə məxsus ifadələrin fəallığını bir qədər artırmışdır. Şairin təhsil illəri zamanı qələmə aldığı "Rəqs", "Pəmbə çarşav", "Uyuyur", "Ah yalnız sən" və s. şeirləri də və 1913-cü ildə Tiflisdə nəşr olunan "Keçmiş günlər" şeir Kitabında toplanan digər nümunələrdə Anadolu şivəsinin müəyyən əlamətləri nəzər çarpır, lakin İstanbul mühitində ayrıldıqdan sonra şairin əsərlərində Anadolu şivəsinə məxsus əlamətlər get-gedə azalmış, nəhayət, davamlı bir prosesdən sonra təxminən aradan qalxmışdır.
''Ey Vətən! Ey könül pərəstarı!''
Sonrakı dövrlərdə Cavidin yaradıcılığında belə orijinal quruluşlu şeirlərin sayı getdikcə çoxalmışdır. "Otuz yaşmda", "Bir rəsm qarşısında", "Dəniz tamaşası" şeirlərində dördlük bəndlər mənanı qüvvətləndirən və tamamlayan beytlərlə növbələşmişdir. Beləliklə, poetik forma axtarışları H. Cavidin janr sahəsində orijinal üslubunun kəşfi ilə nəticələnmişdir. Hətta bir sıra janrları, xüsusən sonet, türkü və marşları Azərbaycan şeirinə ilk dəfə Hüseyn Cavid gətirmişdir. Şairin "Mən istərim ki", "Çəkinmə, gül" şeirləri Avropada geniş yayılmış italyan soneti formasında qələmə alınmışdır.
Poemaları
Hüseyn Cavidin yaradıcılığında poema janrının da özünəməxsus yeri vardır. Şair ilk poemalarını hələ XX əsrin əvvəllərində qələmə almışdır. Cavidin ilk poemaları əsasən lirik-romantik, yaxud romantik-fəlsəfi əsərlərdən ibarətdir. Bu poemaların əksəriyyətində süjet əlamətləri və obrazlar yox dərəcəsindədir. Həmin qəbildən olan poemalar sanki Hüseyn Cavidin lirik-romantik monoloqlarından yoğrulmuşdur. Həyata və insanlara romantik münasibət, bədii və fəlsəfi ümumiləşdirmələr bu poemaların əsas qayəsini müəyyən edir. "Bir ahi-məzlumanə" (1907), "İştə bir divanədən bir xatirə" (1912), "Hübuti-Adəm" (1913), poemalarında epik təsvirlərdən qat-qat çox lirik-romantik düşüncələr öz əksini tapmışdır. Yalnız "Hübuti-Adəm" poemasında Adəm peyğəmbərlə Həvvanın münasibətlərindən alınmış bir məqamın təsviri şairə nəfsin fəlakətləri ətrafında poetik mülahizələr irəli sürməyə imkan vermişdir. "Bir ahi-məzlumanə" poeması "küncü-möhnətdə" bəlaya düçar edilmiş, "ayaq altında paymal olmuş" Vətənin acı halına dərin təəssüf hissləri mənalandırılmış, qeyrət etməyə, himmət göstərməyə çağırış motivləri ifadə olunmuşdur.
Hüseyn Cavidin yaradıcılığında ideya-sənətkarlıq baxımından ən kamil poema "Azər" əsəridir. Poemanı şair hələ 1926-cı ildə Almaniyada müalicə olunarkən yazmağa başlamış, nəhayət, 1928-ci ildə tamamlamışdır.
Şərqin sönük duyğusunu afyon ruhu qoşarkən,
''Yazıq!.. Yenə mümkün deyil didişmədən qurtarmaq.''
"Ana" faciəsi
''Get, miskin hərif, get! Cəllad, yırtıcı!''
Murdar izin bu torpaqdan silinsin!
"Şeyx Sənan" faciəsi
Eşq üçün can nisan edən ərlər,
Vəfatından sonra
Sovet ideologiyası və rejiminin hakim olduğu bir dövrdə Naxçıvanda qəbul olunmuş qərar hələ heç də hər şey demək deyildi. Onun icrası üçün Kremldə Brejnevin, Lubyankada DTK sədri Andropovun razılığını almaq mütləq şərtlərdən biri idi.
Metalasia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Eria coronaria
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
1962 idman gimnastikası üzrə Dünya Çempionatı
15-ci idman gimnastikası üzrə Dünya Çempionatı 1962-ci ilin iyul ayının 3–8 tarixlərində Praqada (Çexoslovakiya) keçirilmişdir.
Microliabum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Micropsis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Həmədan ostanı
Dini və etnik tərkibi
Ostan əhalisinin çoxu müsəlmandır. Burada az sayda xristian və yəhudilər də yaşayır. Etnik tərkibinə görə Həmədan mahalı da qarışıq bölgələrdən sayılır. Burada azərbaycanlılar (əhalinin 60% və ya 65% -i) ilə yanaşı, həmçinin farslar, lurlar, ləklər və az sayda kürdlər yaşayır.
2010-cu ildə İran Dövlət Mədəniyyət Şurasının sorğusu göstərdi ki, Həmədan ostanının əhalisinin 58,9%-i azərbaycan dili, 24,3%-i fars, 10,3%-i kürd, 5,4%-i lur dillərində danışır və azərbaycan dili Həmədanda əsas danışıq dilidir.
Hazırda Həmədan ostanında yaşayan Azərbaycan türkləri ostanın şimalında yerləşən Kəbudər Ahəng, Bahar, Rəzən, Faminin və Dərgəzin şəhristanlarında, həmçinin Həmədan şəhristanının şərq hissəsindəki Şara bəxşində (inzibati mərkəzi Qəhavənd şəhəri) şəhər və kənd əhalisinin mütləq əksəriyyətini təşkil edirlər. Habelə Tuysirkan və Əsədabad şəhristanlarının bəzi bölgələrində kənd əhalisinin əksəriyyətini təşkil edirlər.
Həmədan şəhərinin özündə isə azərbaycanlılar şəhərin əhalisində böyük əksəriyyətə malikdirlər, şəhərin əsasən şimal, şimal-qərb, şərq, və cənub hissəsində yaşayırlar. Eynilə Əsədabad şəhərində azərbaycanlılar hazırda kürdlər ilə bir yerdə yaşayırlar və şəhər əhalisinin mühüm əksəriyyətini təşkil edirlər.
Nəhavənd
Həmədanın 150 km-də yerləşən Nəhavənd şəhəri qədim tarixə malik şəhərlərdən biridir.
Həmədanın tarixi
Həmədan tək Azərbaycanın yox, həm də bütün dünyanın qədim şəhərlərindən biridir. Yaranma tarixi xristianlığın yaranmasından əvvəlki dövrə təsadüf edir. Həmədan Midiya hökmdarlarının yay imarəti olmuşdur, qədim tarixi qaynaqlarda adı Ekbatan və ya Heqmatani kimi qeyd edilmişdir. Həmədan şərq sivilizasiyasının mərkəzlərindən biri sayılır. Tarixi məlumatlara görə bu şəhərdə "Həft Hisar" (yəni "Yeddi Divar") adlı 1000 otaqlı qala olmuşdur, və öz əzəmətinə görə Babil şəhərindən heç də geri qalmamışdır.
Həmədan bu gün
Həmədan şəhəri Tehrandan 336 km aralıda Əlvənd dağının ətəyində yerləşir. Ulduzvari İmam Xomeyni adına meydan şəhərin düz mərkəzində yerləşir, və meydandan şaxələnən yollar şəhərin bütün qütblərinə aparır. Bu meydanda qədim tarixi abidələr də az deyil. Şəhərin mərkəzində olan tarixi memarlıq abidələri qorunub saxlanır. İndiki dövrdə şəhərin yenidən qurulması və genişləndirilməsi şəhərin tarixi simasını dəyişdirməmişdir.
Rəcəb Aktuğ
Həyatı
15 yanvar 2020-ci ildə Zəncirliquyu qəbiristanlığında dəfn edilib.
Yaradıcılığı
Rəcəb Aktuğ Türkiyənin bir çox məşhur seriallarında əsas rol ifaçılarından biri kimi çıxış edib. Aktyora ən çox məşhurluq qazandıran "Kurtlar Vadisi Pusu" serialında Ender bəy və "Aşk-Memnu" serialında Hilmi bəy obrazı olub.
Antakalnis
Ümumi məlumat
Bu ərzilərdə ilk məskunlaşma izlərini arxeoloqlar fərqli epoxalara aid edirlər. İlkin yaşayış məskəni kimi Antokol XV əsrə aid olunur. Əhali daha çox Vilniya çayının mənsəbində məskunlaşmış və tədricən mənbəyə doğru yayılmış. XVII-XVIII əsrlərdə Antokolyanın bir hissəsi bəzi nəsillərə məxsus idi. Bunlar Sapeqi, Pası, Radzivillər və s.idi. Bu ailələr ərəzidə saraylar, bağlar və parklar inşa etdirmişdilər.
MiQ-29
Konstruksiya
right|thumb|400px|MiQ-29 üçtərəfli görünüşü MiG-29 və Su-27-nin ilkin dövrlər konstruksiyalarının eyni plan üzrə aparılmasına baxmayaraq, fərqlənən cəhətləri də vardır. Uğurlu çıxan konstruksiya sonradan digər qırıcılara da tətbiq edilmiş, bu tipli təyyarələrin klassik cizgilərini formalaşdırmışdır. Uğurlu konstruksiya göstəricilərindən biri də MiQ-29-un Puqaçov Kobrası manevrini edən təyyarələr içərisində ilk yaradılan olmasıdır.
Almaniya
1993-cü ilin əvvəlində Alman MiQ-29 qırıcıları Rostok şəhəri yaxınlığında yerləşirdi. Xidmət müddəti ərzində, 25 iyun 1995-ci ildə, pilot səhvinə görə 1 ədəd MiQ-29 qəzaya uğramışdır. 2003-cü ilə qədər Almaniya HHQ pilotları MiQ-29 qırıcılarında 30,000 saat uçuş həyata keçirmişdilər.
Uçuş keyfiyyətləri
Silahlanması:R-27,R-60,R-73 Hava hava tipli raketlər
Fazil Osmanov
Həyatı
XX əsrin ortalarına qədər Azərbaycan tarixşünaslığında zəif öyrənilmiş sahələrdən biri antik dövr olmuşdur. Mingəçevir abidəsinin öyrənilməsi ilə bu sahədə yeni mərhələ başlasa da, bu dövrün Azərbaycanın digər bölgələrində, o cümlədən Şirvan tarixi bölgəsində necə xarakterizə olunması bir vəzifə kimi Azərbaycan tarix elminin qarşısında durmuşdur.
Suxoy Su-27
Yaradılma tarixi
Qısa müddətdən sonra ABŞ-də belə bir qənaətə gəldilər ki, elə tapşırıqlar var ki, onları yüngül qırıcı təyyarə görməlidir; F-15 kimi ağır, təkmil təyyarədən əlavə yüngül çəkili qırıcıya ehtiyac meydana çıxdı. Həm də bir qrup ABŞ Hava Qüvvələri (US Air Force) zabitlərini F-15-in ağır və az manevrli olması qane etmirdi. Bununla da, F-16 və F/A-18-lərin hazırlanması proqramlarına start verildi.
Fazil Osmanov
Həyatı
Antik dövrdə tarixi Şirvan bölgəsində yaşayan albanların dini idealogiyası məsələsi Fazil Osmanovun əsərlərində öz həllini birmənalı şəkildə tapmış, onların bütə tapan bütpərəstlər olduğu dönə-dönə vurğulanmışdır. O, bu tezisi Mollaisaqlı, Qaraçıbulaq, Qırlartəpə və digər abidələrdən tapdığı gil bütlər əsasında, dəlillərlə sübuta yetirmişdir.
Fazil Osmanovun tədqiqatlarında daha çox diqqət yetirdiyi problemlərdən biri müxtəlif tipli alban qəbir abidələrinin tədqiqi məsələsidir. Onun sadə torpaq, küp və təknə qəbirləri haqqında yazdığı elmi əsərlər hər zaman arxeoloqların, tarixçilərin müraciət etdiyi dəyərli tədqiqatlardır. Qəbirlərin mənşəyi haqqında söylədiyi elmi dəlillərlə əsaslandırılmış mülahizələr, gəldiyi nəticələr nəinki Azərbaycan, həmçinin xarici ölkə mütəxəssislərinin də diqqətini cəlb etmişdir. Bu məsələyə dair görkəmli Azərbaycan tarixçisi Iqrar Əliyevlə birlikdə dəfələrlə elmi məqalələrlə çıxış etmişdir.
Suxoy Su-27
Yaradılma tarixi
İkinci sınaq uçuşu uğursuz oldu. Keçirilmiş növbəti sınaq uçuşları göstərdi ki, istənilən uçuş xarakteristikalarını əldə etmək mümkün deyildir; Mühərrik qənaətcil və kifayət qədər güclü deyildir. 1979-cu ilin dekabrında hərbçilərin keçirdikləri dövlət sınağının nəticələri də qənaətbəxş olmadı. Yeni yaradılacaq təyyarənin F-15-lə rəqabət apara biləcəyinə ciddi şübhələr yarandı. Qoyulmuş taktiki-texniki tələbləri əldə etmək üçün təyyarənin baş konstruktoru M.P.Simonovun təşəbbüsü və ümumi konstruktor E.A.İvanovun göstərişi əsasında konstruktor bürosu təyyarəyə yenidən baxmağı qərara aldı. Bu zaman çəkiyə ciddi nəzarət, hava müqavimətinin azaldılması, qanadların daşıyıcılıq keyfiyyətlərinin, müxtəlif uçuş rejimlərinə uyğunluğunun artırılması, yandan olan təsirlərə qarşı təyyarənin dayanıqlılığının artırılması əsas meyarlar kimi qəbul edildi.
Su-27 və F-15
Təlimlərdə "Su"-ların RLS-lərdən istifadə etməməsi, F-15-ləri elektro-optik cihazları vasitəsilə hədəfə alması və təlimin şərtlərinə görə, "AWACS" sistemlərindən istifadə edilməməsi Hindistan HQ qələbəsində aparıcı rol oynamışdır: F-15-in RLS-i işləməyən qırıcını görmə imkanları məhduddur; Nəticədə, döyüş yaxın məsafəli-manevrli döyüşlərə keçmişdir. Bu zaman F-15C hədsiz manevrli Su-30MK-ya uduzmağa məhkumdur. Sonradan açıqlanan sənədlərdə ABŞ qırıcılarının sonuncu versiya radarlarla təchiz edilmədiyini bildirmişdir.
Pinalia elata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pinalia floribunda
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Somalilenddə COVID-19 pandemiyası
Gedişat
1 apreldə məktəblər bağlandı, ictimai tədbirlər və yığıncaqlar təxirə salındı və ya keçirilmədi, uçuş və səyahət məhdudlaşdırıldı. Məscidlər üçün xüsusi təlimat verildi.
Papua-Yeni Qvineyada COVID-19 pandemiyası
30 yanvarda Papua-Yeni Qvineya İndoneziya ilə sərhədini bağladı. 20 martda isə ilk koronavirus xəstəsi təsdiq olundu. O, Uhan Universitetində oxuyan tələbəymiş.
Albert Finni
Həyatı
Alis və Albert Finninin oğlu kimi İngiltərənin Lancashire əyalətinin Salford şəhərində anadan olmuşdu. Finni "Kral Dramatik Sənət Akademiyası"nda oxumuşdur. Finney 1963-cü ildə Toni Riçardson tərəfindən uyğunlaşdırılan Henri Fildinqin "Tom Jones" filmində rol aldı. Filmdəki roluna görə "Oskar" mükafatına namizəd olan Finni bu roluna görə "Tom Jones Venesiya Film Festivalı"nda (Volpi Kuboku) ən yaxşı aktyor mükafatına layiq görülmüşdür. Aktyor 1984-cü ildə "Paltar" filminə görə "Berlin Film Festivalı"nda "Ən Yaxşı Aktyor mükafatı"nı qazanıb. "Paltar" və "Vulkanın altında" filmlərinə görə "Ən Yaxşı Dəstəkləyici Aktyor Akademiyası Mükafatı"na namizəd oldu. Ceyn Venham (1957-1961), Anuk Emi (1970-1978) və Keyterin Ettson (1989-1991) ilə evlənmişdir.