cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xubilay xan
Xubilay Toluy xanın 4-cü (Sörköktəni Bəgi ilə olan 2-ci) oğlu və Çingiz xanın nəvəsi idi. 1260-cı ildə böyük qardaşı Mengü xanın ölümündən sonra taxta çıxdı, ancaq o, kiçik qardaşı Arıq Buğanı 1264-cü ilə qədər davam edəm Monqolustan Vətəndaş Müharibəsində məğlub etməli oldu. Bu hadisə imperatorluğun dağılmasının başlanğıcı hesab edilir. Xubilayın həqiqi qüdrəti Çinə və Monqolustana çatsa da, hələ də Elxanilər dövləti üzərində və az da olsa, Qızıl Ordu üzərində hakimiyyəti var idi. Əgər Monqol imperiyası o dövr üçün vahid hesab edilsə idi, Xubilay xanın gücü Sakit okeandan Qara Dənizə Sibirdən müasir Əfqanıstana — dünyanın məskunlaşılmış torpaq ərazisinin beşdə birinə çatırdı.
Şimali Çinin işğalı
1253-cü ildə Xubilaya Yunnan ərazisinə hücum etmək əmr edildi və Xubilay Dali krallığından tabe olmağı tələb etdi. Hakim Qao ailəsi müqavimət göstərdi və monqol elçilərini öldürdü. Monqollar qüvvələrini üç hissəyə böldülər. Ordunun bir qanadı şərqə — Siçuan hövzəsinə hərəkət elədi. Subutayın oğlu Uryanxadayın başçılığı altındakı ikinci hissə qərbi Siçuanın dağlarına tərəf olan çətin istiqaməti götürdü. Xubilay isə otlaq ərazilər üzərindən cənuba getdi və ordunun birinci qanadı ilə görüşdü. Uryanxaday şimaldan göl kənarı boyunca gedərkən Xubilay paytaxt şəhər Dalini ələ keçirdi və elçilərinin qatillərindən başqa bütün sakinləri qorudu. Dalinin sonuncu kralı Duan Şinqzi Mengü xan tərəfindən yerli hakim olaraq təyin edildi; Duan ərazisində əsayiş komissarının yerləşdirilməsini qəbul etdi. Xubilayın gedişindən sonra müəyyən fraksiyalar arasında iğtişaş başlandı. 1255-ci ildə və 1256-cı ildə Duan Şinqzi sarayda oldu və Mengüyə Yunnanın xəritələrini və təslim olmayan qəbilələrin məğlub edilməsi barədə məsləhətləri təklif elədi. Duan daha sonra monqol ordusuna bələdçilik və öncülük eləmək üçün böyük bir orduya rəhbərlik elədi. 1256-cı ilin sonuna qədər Uryanxaday Yunnanda tamamilə əmin-əmanlıq yaratdı.
Hakimiyyətə gəlməsi və vətəndaş müharibəsi
thumb|right|200px|1260-cı ildə keçirilən Monqol qurultayında Xubilay xan tərəfdarları tərəfindən Böyük Xan seçilib. Moğol məktəbi
Monqolların Böyük Xanı
thumb|right|330px|Xubilay xanın ov zamanı çəkilmiş şəkli, Saray rəssamı Liu Quanda. Hülaku xanın xidmətindəki üç Cuçi şahzadəsinin sirli ölümü, Bağdadın mühasirəsi və müharibə qənimətinin qeyri-bərabər şəkildə bölünməsi Elxanilərin Qızıl Ordu ilə əlaqələrini gərginləşdirdi. 1262-ci ildə Hülakunun Cuçi qoşunlarını tamamilə təmizləməsi və Arıq Buğaya qarşı müharibədə Xubilaya dəstəyi Qızıl Ordu ilə müharibəyə səbəb oldu. Xubilay Monqol İmperiyasının qərb ərazilərindəki siyasi böhranı stabilləşdirmək üçün 30 min gənc monqolla Hülakuya kömək etdi. Hülaku xan 8 fevral 1265-ci ildə öləndə Bərkə Elxanilər dövlətini işğal etmək üçün Tiflisin yaxınlığına qədər gəldi, ancaq yolda vəfat etdi. Çığatay xanı Alqu xan da öldü. Öz ailə tarixinin yeni rəsmi versiyasında Xubilay Arıq Buğaya kömək göstərməsinə və Hülaku ilə müharibə aparmasına görə Bərkə xanın adını Qızıl Ordu dövlətinin xanı kimi yazmaqdan imtina etdi. Ancaq Cuçi xanın ailəsi qanuni ailə üzvləri kimi tanındı.
thumb|400px|left|Bütün Çini əhatə edən [[Monqol İmperiyası. Boz ərazi daha sonra Teymurilər dövlətinin tərkibinə keçir.]]
Avropa
Marko Polo 1271-ci ildə atası Nikkolo və əmisi Maffeo Polonun Çinə ikinci səfərinə qoşuldu. Marko Polo Çinə və Monqolustana səfər etmiş ən məşhur xarici səyyahdır. 1275-ci ildə Çinə çatan Marko Polo öz 17 ilini (1275–92) Xubilay xanın hakimiyyəti altında keçirdi və buna Yunnan və Fukien əyalətlərinə duz idarəçiliyi və səyahətlər zamanı rəsmi xidmət daxil idi.
Təbii zonalar
Meşə-çöl və çöl zonası
thumb|181x181px|Çöl Meşə-çöl və çöllər əsasən Avrasiyanın və Şimali Amerikanın mərkəzini, həmçinin Cənubi Amerikanın cənubunu əhatə edir. Hündür ot örtüyü ilə örtülmüş bu ərazilər əsasən düzənliklərdə və dağ yamacı boyu yerləşir. Mülayim qurşaqlarda yerləşir. Bu səbəbdən yağıntı il ərzində müxtəlif paylanır. Əsas florasını ot bitkiləri və dənli bitkilər təşkil edir. Heyvanlar aləmi əsasən antilop, cüyür kimi cütdırnaqlılardan ibarətdir. Münbit qara torpaqlar inkişaf etmişdir. Şimala və cənuba doğru çöllər nisbətən meşə-çöllər daha sonra isə meşələrlə əvəz olunur.
Nasir Purpirar
Naser Purpirar (ناصر پورپیرار) (ləqəbi) əsil adıyla Naser Bənakonənde (ناصر بناکننده) — İran yazıçısıdır.
Eniqma maşını
Eniqma maşınında şifrələnmiş Alman hərbisinin məlumatları ilk dəfə 1932-ci ilin dekabrında Polşa Şifrə Bürosu tərəfindən sındırılıb. Bu Polşa hərbi kəşfiyyatı üçün çalışan Marian Reevskiy, Eji Rojiskiy və Henrix Zıqalskiy adlı üç Polşalı kriptoqrafın işlərinin nəticəsi idi. Reevskiy Fransız hərbi kəşfiyyatının maddi təchizatı və nəzəri riyaziyyatdan istifadə edərək, qurğu üzrə əks mühəndis (en:Reverse engineering) idi. Sonralar bu üç riyaziyyatçı Eniqma şifrələrinin, o cümlədən kriplocik bombanın sındırılması üçün mexaniki qurğular işləyib hazırladı. 1938-ci ildən başlayaraq, Eniqma maşınlarına əlavə mürəkkəb hissələr dəfələrlə əlavə olunduğuna görə şifrələrin açılması daha da çətinləşdi və əlavə qurğular və kadrlara ehtiyac yarandı.
Nepalın dövlət quruluşu
Qanunverici hakimiyyət
Parlamentdə qanun layihələri qəbul edildikdən sonra imzalanması üçün dövlət başçısına göndərilir. Dövlət başçısı qanun layihəsini imzalamaq və ya onu geri qaytarmaq səlahiyyətinə malikdir. Lakin ölkədə ali qanunverici orqanın nüfuzu yüksək və səlahiyyətləri geniş olduğundan bu prosedur, bir qayda olaraq formal xarakter daşıyır.
Özünə qaytarmaq (proqram)
Özünə qaytarmaq (en. recover)– xətadan sonra dayanıqlı duruma dönmək; məsələn, proqramın xətadan sonra özünə qayıtması, yəni insanın müdaxiləsi olmadan öz-özünə sabitləşməsi və yerinə yetirilməsi. Özünə qaytarma proqramları korlanmış informasiyaları axtarıb tapmağa və onların qurtarılmasına kömək edir. Xətadan sonra verilənlər bazasının özünə qaytarılması zamanı onun əvvəlki stabil durumuna qayıdılır.
Çigillər
Tarixi
Orta çağ müəlliflərinə görə, Çiğillər Taraz dan insan sesi uzaqlıqdadır. . Toxsılar və Çiğillər ölkələrində Saplığ Kayas, Ürünğ Kayas ve Qara Kayas üç şəhər, bu adla anılır.
Şihabəddin Ömər Sührəvərdi
"Sührəvərdi vəsiyyətləri"
O, oğlunu cahil sufi olmaqdan saqınmağa çağırır: "Fiqhi öyrən və sufilərin cahillərndən olma. Belə ki, onlar dinin oğruları, müsəlmanların yolkəsənidirlər."
Sufi təlimi
"İnsani ruh" (ər–ruh əl–insan) adlanan qeyri maddi ruh isə sufilərin əqidəsincə, ilahi aləmdən göndərilir. Əbuhəfs Sührəvərdi yazır ki, insanda ülvi insani ruh heyvani ruha qovuşaraq onunla birikir, yeni keyfiyyət əldə edir, bunun sayəsində insan nitqə və ilhama malik olur.
Zakir Məmmədov Əbuhəfs Sührəvərdinin sufi təliminin Əbuhamid Qəzalinin sufi təliminə çox yaxın olduğunu bildirərək yazır ki, hər iki mütəfəkkirə görə təsəvvüf yolçusu hallar və məqamlar silsiləsində mistik özünükamilləşdirmədən sonra mütləq heçliyə varmaqla haqqa qovuşur. Əbuhamid Qəzali kimi Əbuhəfs Sührəvərdi də təsəvvüfdə panteist təsəvvürü inkar etmişdir. Mütəfəkkir iddia edirdi ki, Əbuyəzid Bistami "Sübhanəllah!" (Allaha şükür!) əvəzinə "Sübhani!" (Mənə şükür!) və Mənsur Həllac "ənə əl–həqq" (Mən haqqam) deyərkən özlərini deyil, təkcə Allahı nəzərdə tutumuşlar. O, "Biliklərin töhfələri" traktatında yazır: "Əgər bilsəydik ki, bu söz hüluldan olan bir şeyi gizli surətdə andırır, onda onları rədd etdiyimiz kimi, o sözü də rədd edərdik."
Əbuhəfs Sührəvərdi qeyd edir ki, yəqinliyin eyni cəm halıdır (hal əl–cəm) və yəqinliyin həqiqəti tavhid dilində cəmin cəmidir (cəm əl–cəm). Mütəfəkkirin fikrincə, təsəvvüf yolçusu birinci halda Allahın işlərini və hökmlərini, ikinci halda Allahın atributlarını və üçüncü halda Allahın substansiyasını anlayır.
Şihabəddin Əbuhəfs Sührəvərdinin sufi təlimi onun övladları və ardıcılları tərəfindən inkişaf etdirilmiş, bütün müsəlman Şərqi ölkələrində nüfuz qazanmışdır. Sührəvərdiyyə sufi təriqəti yalnız ərəb ölkələri, Kiçik Asiya, Azərbaycan, İran, Orta Asiyada deyil, habelə Hindistanda da geniş yayılmışdır. Əsrlərin ideya sınağından keçmiş bu təlim öz varlığını bir sıra ölkələrdə müasir dövrə qədər saxlamışdır.
Yeprem xan
Həyatı
Rədd cavabı aldıqdan sonra bir neçə top və onlarla pulemyotdan Atabəy parkını atəşə tutmaq əmrini vermişdi. İran mənbələrinin məlumatına görə, dörd saat davam edən atışma nəticəsində mücahidlərdən 300 nəfər həlak olmuş, Səttar xan özü isə ayağından ağır yara almışdı. "Sərdari-milli" və tərəfdarları vəziyyətin çıxılmazlığını gördükdən sonra silahı yerə qoymaq qərarına gəlmişdilər. Həyatının sonrakı illərini ev dustağı kimi yaşayan Səttar xan aldığı həmin yaradan vəfat etmişdi. Beləliklə, Yefrem sonralar soydaşları tərəfindən Şimali Azərbaycanda da uğurla həyata keçirilən azərbaycanlılara qarşı soyqırım siyasətinin öncüllərindən biri olmuşdu. Məhz Yefremin türk düşmənçiliyini nəzərdə tutan Sabir onu özlərinə "xan" yapan iranlıların korafəhmliyindən və nadanlığından ürək ağrısı ilə söz açmışdı.
S.T.Stepanyanın 2005-ci ildə Sankt-Peterburqda nəşr olunan "Artsax-Qarabağ ensiklopediyası" kitabında isə Yefrem Davtyan Qarabağ ermənilərinin milli qəhrəmanları siyahısına daxil edilmişdir.
Dönmək (proqramlaşdırma dillərində)
Dönmək (en. return) - sistemin idarəolunmasının çağrılmış altproqramdan (proqramdan) çağıran altproqrama (proqrama) verilməsi. Bəzi proqramlaşdırma dillərində bunun üçün return, yaxud exit deyimləri var, başqalarında isə yalnız çağıran altproqramın, yaxud proqramın sonuna (axırıncı deyiminə) dönmək mümkündür.
Con Bardin
Con Bardin (23 may 1908, Madison - 30 yanvar 1991, Boston) — ABŞ fiziki, iki dəfə Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (1956, 1972)
Gre-No-Li
Tarixi
Gre-No-Li 1953-cü ildə Qunnar Qrenin Fiorentinaya keçidindən sonra dağılmışdır.
Şerzer anturiumu
(Anthurium scherzerianum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cilovluq
Urmu, Salmas və Xoy qətliamı
Uzun müddət Azərbaycan tarixşünasılığında belə fikir formalaşıb ki, Güney Azərbaycan türkləri milli soyqırım siyasətinə yalnız 1924-cü ildə fars Pəhləvilərin hakimiyyətə gəlməsindən sonra üzləşməyə başlayıblar. Əslində isə belə deyil. Güney türkləri təkcə 1946-cı ildə-Pişəvəri hökuməti devriləndən sonra kütləvi qırğına məruz qalmayıblar. Nə yazıqlar ki, soydaşlarımız türk Qacarlarına hakimiyyətdə olduğu illərdə də qırğınlara məruz qalıblar. Türkmənçay müqaviləsindən, Arazdan quzeydəki torpaqlar Rusiyaya birləşdikdən sonra Azərbaycan türklərinin, eləcə də Qacarlar sülaləsinin mövqeyi zəifləməyə başladı. Fars şovinistləri saraya ayaq açmağa, dövlət siyasətinə təsir etməyə başladılar. XX əsrin əvvələrində İranda baş vermiş inqilablardan sonra Qacarların mövqeyi bir az da zəiflədi. Artıq 1915-1924-cü illərdə fars şovinistləri hakimiyyət çevrilişinin əsasını qoymuş, bazasını yaratmışdılar. Hakimiyyətdə türk sülaləsi olsa da, Azərbaycan türkləri hakim xalq statusunu itirməyə başlamışdı. Tərslikdən həmin illərdə Birinci dünya müharibəsi gedirdi və nə yazıq ki, bu savaşda iqtirak edən yeganə türk dövləti-Osmanlı öz müttəfiqləri ilə birgə məğlub duruma düşmüşdü. Bölgə nəzarətdən çıxmış, ərazidə rus silahı ilə silahlanmış ermənilər at oynadırdılar. Onlar üçün türk hər yerdə türkdür və hər yerdə düşməndir. 1918-ci ildə Quzey Azərbaycan türklərinə divan tutmuş, Qarabağda, Qubada, Şamaxıda, Bakıda, Naxçıvanda, Lənkəranda qanlı qırğınlar töbətmiş erməni qaniçənləri bu əməlləri bir az əvvəl-1915-ci ildə Güney Azərbaycanda törətmişdilər. 1915-ci ildə Urmu və Salmasda Petros adlı erməni komandanı öz quldur dəstəsi ilə azərbaycanlılara basqın edir. Əsgərxan məhəlləsində qanlı döyüşlər başlayır. Ermənilər evlərə və məhəllələrə vəhşicəsinə basqınlar edərək dinc əhalinin qətlə yetirir, qoca və qadınlara, uşaqlara belə aman vermirdilər. 159 gün davam edən qanlı qırğınlar nəticəsində 150 min Azərbaycan türkü qətlə yetirilir. Salmasdan Urmiyaya qədər hər bir azərbaycanlı ailəsi şəhid verir. Xarici dairələrdən dəstək alan erməni daşnakları 1917-ci ildə 4 nəfərlik təpədən-dırnağa qədər silahlanmış quldurları Andronikin rəhbərliyi ilə Xoy şəhərinə göndərirlər.
Ermənilərin Urmunu ələ keçirmək planı puç oldu
Yadellilərin və namərd qonşularımızın Urmu aə ətraf ərazilərə göz dikmələri təsadüfi deyildi. Urmu gözəl təbiəti, münbit torpaqları, səfalı iqlimi olan bir ərazi idi. Güneyin başkəndi Təbrizdən sonra ikinci şəhər olan Urmu abad bir şəhər idi. Urmu vilayətində tarixən Azərbaycan türkləri sayca çoxluq təşkil etmişlər. Dəqiq məlumata görə, 1918-ci ildə Urmu vilayətində 300 əhali yaşayırdı. Onların 85 faizdən çoxunu azərbaycanlılar təşkil edirdi. Onlar şəhər və vilayətin 699 kəndində yaşayırdılar. Urmu civarında olan 50-yə yaxın kənddə 20 min civarında assur, 6 min nəfərə yaxın isə erməni əhali məskunlaşmışdı. Qərbin xristian dairələrindən təlimat alan erməni və assurlar türklər yaşayan əraziləri ələ keçirmək, əhalinin xristianlaşdırmaq və xaçpərəst dininin miqyasının genişləndirmək məqsədi güdürdülər. Bundan əlavə Urmu, Xoy, Salmas Güney Azərbaycanın batsında yerləşirdi. Erməni-assur federasiyası qurmaq istəyən qüvvələrin niyyəti bu əraziləri sonradan Ermənistana birləşdirmək və ərazidə böyük türk zolağının qarşısını kəsmək idi. Qeyd edək ki, krməni və assurilər İngiltərə və Rusiyanın fitnəsinə gedərək birinci dünya savaşında Osmanlı Türkiyəsinə qarşı savaşır, türklərin məğlub olması üçün Osmanlı dövlətinə arxadan zərbə vururdular. Lakin onların niyyəti baş tutmadı. Yüz minlərlə qırğın verməsinə baxmayaraq, qəhrəman Güney Azərbaycan türkləri Osmanlı qardaşlarının yardımı ilə batı torpaqlarında erməni-assuri qondarma dövlətinin yaranmasına imkan vermədilər. Kütləvi qətliama baxmayaraq silahsız Xoy, Urmu və Salmas əhalisi düşmənə müqavimət göstərdilər. Neçə-neçə erməni-assur qulduru məhv edildi. Terroçu dəstələr türklərin köməyi ilə əzildi, torpaqlarımızdan çıxarıldı. Bütün bunlar, Cilovluq faciəsi ilə bağlı həqiqətlər yenidən araşdırılmalı, işıqlandırılmalı, xalqa və dünya ictimaiyyətinə çatdırılmalıdır. Ermənilərin, assurilərlə birlikdə Urmuda törətdikləri antibəşəri cinayət hüquq-siyasi qiymətini almalı, baş vermiş cinayət faktları ilə əlaqədar beynəlxalq məhkəməyə müraciət olunmalıdır. Ən əsası, dünya azərbaycanlıranın diqqətinə çatdırılımalıdır ki, azərbaycanlıların soyqırımı günü təkcə 31 mart deyil. Azərbaycan türklərinin ən böyük faciəsi Urmuda başv ermiş Cilovluq hadisəsidir. İstər Quzeydə, istər Güneydə, istərsə də diaspora təşkilatları tərəfindən Amerika və Avropa ölkələrində soyqırımla bağlı keçirilən tədbirlərdə Cilovluq hadisələri də xatırlanmalı, Azərbaycan türklərinə qarşı törədilmiş vandilzm aktı pislənməlidir. Urmu, Xoy, Salmas hadisələri elmi mərkəzlər tərəfindən, elmi-təhqiqat institutuları tərəfindən araşdırılmalı, faciə barədə elmi monoqrafiyalar işlənməli, kitablar yazılmalı, sənədli filmlər çəkilməlidir. Keçmişimizi doğru öyrənməsək, faciələrdən nəticə çıxarmasaq, soqyrıma məruz qalmıh güneyli soydaşlarımızın qanının batmasına izin versək, tarix bizi bağışlamayacaq, milli düşmənlərimizin yeni-yeni fitnəkarlıqları ilə üzləşəcəyik.
Ciloluq faciəsilə ilgili seçilmiş məqalə Bu məqalə İsveç-Azərbaycan Strateji və Araşdırmalar Mərkəzinin Sədri Məmmədrza Ağapurun təsdiqilə mərkəzə göndərilən məqalələr içindən seçilmişdir.
Alaşar
Alaşar — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Şahdağ-Şirvan QVK
Tarixi
Şahdağ Şirvan 2010-cu ildə yaradılmış Azərbaycan voleybol klubudur. Şirvanın ilk voleybol komandasıdır. Şirvanlılar Voleybol üzrə Azərbaycan Superliqasında 2010-2011 mövsümündə iştirak etdilər və 6 komanda içində sonuncu yeri tutaraq avrokuboklara vəsiqə şansını itirdi. 2011-ci isə klub fəaliyyətini dayandıraraq tarixin yaddaşına köçdü.
Pyotr Kirillov
Həyatı
1917-1919-cu illərdə teatrda çalışmışdır. 1919-1921-ci illərdə Qırmızı Orduda xidmət etmiş, 1922-ci ildə Petroqrad Ekran İncəsənəti Texnikumunu bitirmişdir. 1917-ci ildən müxtəlif teatrlarda çalışmışdır. Bununla yanaşı Bakı, Düşənbə, Leninqrad və Odessa kinostudiyalarında filmlərə çəkilmişdir.
Akritas burnu
Qərbdən İon dənizinə aid olan Mesiniakos körfəzinə girişi məhdudlaşdırır. Tenaron burnu isə onu şərqdən əhatələyir.
Mir Həsən Vəzirov
Mir Həsən Vəzirov — dövlət xadimi, 26 Bakı komissarından biri. O, Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın vəziri Mirzə Əli Məhəmməd Ağanın nəvəsidir. Yazıçı Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin əmisi oğludur.
Mirkazım Məmmədov
Mirkazım Məmmədov — neftçi - geoloq, Lenin mükafatı laureatı
Neft yataqlarında geoloji işlərə və işlənmənin texnologiyasına rəhbərlik etməklə yanaşı o, bu sahələrdə geniş elmi-tədqiqat işləri aparmış və yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasında fəal surətdə rəhbərlik etmişdir. 1953-cü ildən başlayaraq Azərbaycan Sənaye İnstitutunda pedaqoji fəaliyyət göstərmiş, 1964-1974-cü illərdə həmin institutun geoloji-kəşfiyyat fakültəsində Dövlət imtahan komissiyasının sədri olmuşdur.
Doqquz Bitik (kitab)
Doqquz Bitik — Firudin Ağası oğlu Cəlilovın 2014-cü ildə çap elədiyi bu əsər, Tarixi, fərqli bir baxış açısından ortaya qoymuş və türklərin mənşəsini araşdıraraq yeni bir idea yaratmışdır. Kitab 9 cilddə təlif olunmuş ki bunların üçü nəşr edilmişdir:
1- Azərbaycan türklərinin islamaqədər tarixi. Doqquz Bitik: Tarixi qaynaqlar. I Bitik. Bakı, Ağrıdağ, 2014. 367[1]
Zavadıx
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
İbrahim Mustafayev
Həyatı
5 oktyabr 2021-ci ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Ərazi-təşkilat məsələləri şöbəsinin müdir müavini vəzifəsinə təyin edilib.
Gədəbəy Rayon icra hakimi olduğu dönəm
Ənənəvi kənd təsərrüfatı rayonu olan Gədəbəy rayonu son dönəmlərdə kartofçuluğun tənəzzülə uğraması ilə maliyyələşməsində, büdcəsinin formalaşdırılmasında ciddi problemlər yaranmışdı, amma İbrahim Mustafayevin gəlişindən sonra ilk dəfə bölgənin turizm imkanlarından faydalanmaq üçün konkret proqram həyata keçirilməyə başlandı. Gədəbəydə 2019-cu ildə "Milli Yaylaq Festivalı" baş tutdu və demək olar ki, nəinki respublika, bütövlükdə türk ölkələrindən kifayət qədər qonaqlar gəldi. Bu tədbir xeyli populyar oldu. Sonradan pandemiyanın şərtləri imkan vermədi ki, bu prosesi davam etdirmək mümkün olsun.
Azərbaycan Voleybol Mərkəzi
Azərbaycan voleybol mərkəzi — 2011-ci ildə prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə tikilməyə başlamışdır. 2012-ci ilin 18 oktyabrında (Milli müstəqillik günündə) isə arenanın açılış mərasimi olmuşdur.
Yosa Buson
Yosa Buson — yapon şairi, yazıçısı və rəssamı. Yüzlərlə hokkunun müəllifi.
Xulio İqlesias
Müğənni 1999-cu ilin iyul ayında Bakıda iki günlük konsert proqramı ilə çıxış etmişdir.
Hayku
Heca vəznində şeir
Köhnə nohur! Qurbağa tullanır, Suyun səsi. (Matsuo Başo)
İslam qılıncı
thumb|İslam qılıncını daşıyan liviyalı şəxs. 1937-ci il. thumb|Benito Mussolini atın üzərində İslam qılıncını daşıyarkən. [[Tripoli|Tripoli şəhəri nin girişi. Liviya. 20 mart 1937-ci il.]]
Balzak (Averon)
INSEE kodu — 12020.
Fransız inqilabı təqvimi
Yeni zaman vahidləri
Bundan belə gecəyarısı 12 saat əvəzinə saat 10 və günorta isə saat 5 hesab olunur. thumb|200px|İnqilab dövrünə aid saat sfeblatı
Kəraçi
Kəraçi — Pakistanda şəhər.
Cakarta
Adət-ənənə
Mədəni irsin digər dəyərli nümunəsi isə kölgə mənasını verən Vayanq kuklalarıdır. Bu kuklalar türklərin qaragöz və hacivat oyunlarına bənzəyir. Pərdənin arxasına verilən işıq fonunda hərəkət etdirilən kuklalar kölgə teatr tamaşasının aktyorlarına çevrilir.
Birştonas
Tarixi
Xəstələrə Birştonasa artıq 1840-cı ildə gəlirdi və yerli sakinlərin evlərində mineral su vannaları ilə müalicə alırdı. Birştonas kurortunun əsası 1851-ci ildə mineral bulaqlar əsaslı tədqiqatlarından sonra qoyulmuşdur, onun əhəmiyyəti 1857-ci ildə yaxınlıqda yerləşən Staklişkes kurortu yandıqdan sonra artmışdı. XIX əsrin altıncı onilliyində Birştonas balneoloji kurort kimi, artıq bütün Rusiya imperiyası ərazisində yaxşı məlum idi. XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində Birştonasda müalicəyə gələnlər üçün 28 vanna fəaliyyət göstərirdi, bir ildə kurorta 2000 insan gəlirdi. Birinci dünya müharibəsi zamanı şəhər ciddi zərər görmüşdü, çox sayda villalar yanmışdı, ancaq XX əsrin 3–4 onilliyində o Qırmızı Xaç cəmiyyəti tərəfindən bərpa edilmişdi. 1927-ci ildən palçıq vannaları öz qapılarını açdı. Sovet dövründə kurort genişlənmiş, sanatoriyalar, kempinqlər tikilmiş, mineral su quyuları qazınmışdı. Kurort bütün il ərzində işləməyə başladı və müalicəyə hər il təxminən 13 min nəfər gəlirdi.
Sual cümləsi
Əgər nəqli cümlələr vasitəsilə danışan şəxs müsahibinə məlumat verir, bir məlumat ötürürsə, sual cümlələri dinləyənin fikrini bilmək, ondan məlumat almaq, onun köməyi ilə məlumatını dəqiqləşdirmək, zənginləşdirmək məqsədi daşıyır. Məsələn:
Qeyd. Canlı danışıq dilində, xüsusən qərb qrupu şivələrində (Kəlbəcər, Laçın, Qubadlı və s. ) bu cür sual cümləsinin yaranması üçün heca uzanması başqa sözlərin, hətta ədatların da üzərinə düşə bilir; məs.: Genə kəndə gedirsən? Kəndə də gedirsən?
Bu cür sual cümlələri məzmunca nəqli cümlələrə çox yaxındır və dolayı yolla hökm ifadə edir: Sultan Əmirli daş deyil, divar deyil. İnsandır. Sevə bilər və s.
Qiymətli kağızlar bazarının iştirakçıları və onun idarə olunması
İnvestisiya fondları. Onlar da dillerdir, yəni müştərilərin hesabına deyil, öz hesabına əməliyyatlar bəçirir. İnvestisiya fondunun əsas fəaliyyəti öz səhmlərini buraxmaqdan və bu yolla səfərbər olunmuş resursları faiz və məzənnənin  qalxması şəklində gəlir gətirən qiymətli kağızlara qoymaqdan ibarətdir. Azərbaycan Respublikasında investisiya fondlarının yaradılması, idarə edilməsi və fəaliyyətinin tənzimlənməsinin ümumi prinsipləri və qaydaları "İnvestisiya fondları haqqında" Azərbaycan Respublikasının 30 noyabr 1999-cu il tarlxli Qanunu ilə müəyyən edilir. Beləliklə, investisiya fondu çoxsaylı xırda investorlarını vəsaitlərinl cəlb etməklə onları vahid kütlə şəklində birləşdirir və iri səhm dəstlərinə investisiya edir. Göründüyü kimi, investisiya şirkətlərinin və investisiya fondlarının resurs dövriyyəsində oxşarlıq çoxdur. Hər ikisi resursları özlərinin qiymətli kağızlarını buraxıb bazarda yerləşdirməklə cəlb edir, digər emitentlərin qiymətli kağızlarına investisiya edir.
İqtisadi sistem
Sistemin quruluşu
Sistem dedikdə – vahid bir tamın məzmununa daxil olub, qarşılıqlı əlaqə, asılılıq və qarşılıqlı təsir halında olan, nizamla düzülmüş çoxsaylı komponentlərin məcmusu başa düşülür.
Prilotka
Prilotka — tək at qoşulan nəqliyyat növu.
Qarağac küçəsində qarabasma 5: Yuxu övladı (film, 1989)
Məzmun
Elis yenidən yuxu görür. Qışqıran Amanda Krügeri əməliyyat otağına aparırlar. Amanda əməliyyat otağında hamilə olur. Bu zaman doğulan uşaq həkimlərdən qaçmağa başlayır. Elis bir il öncə Krügerə qalib gəlmiş kiləsəyə gəlir. Kilsədə isə həmin uşaq vardır və Freddiyə dönür. Elis Denə zəng vurur və yanına çağırır. Lakin Den yolda yuxulayaraq qəza keçirir. Elis bu xəbəri eşidən kimi qəza yerinə gəlir.Den qəza zamanı ölür. Yalnız Elis başa düşür ki, Denin ölümündə Freddi Krüger günahkardır.
Pyarvalka
Şəkilləri
thumbnail|750px|Pyarvalka
Üzdənoba
Üzdənoba — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Sinqapurun dövlət quruluşu
Sinqapurun dövlət quruluşu - 1959-cu ildə qəbul edilmiş Konstitusiyasına əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sisitemi.
Məhkəmə hakimiyyəti
Ölkədə məhkəmə hakimiyyəti Ali Məhkəmə (Məhkəmənin sədri və digər altı hakim Prezident tərəfindən təyin olunurlar) və Apelyasiya Məhkəməsi, habelə magistrat, dairə və müsəlman icmasının ailə-nikah məsələlərini tənzimləyən şəriət məhkəmələri tərəfindən həyata keçirilir.
Alksnine
Alksnine — Litvada Nerinqa şəhəri tabeliyində qəsəbə.
Komodo
Coğrafiya
left|250px|thumb|[[Komodo varanı]] Komodo adası Kiçik Zond adaları qrupuna daxildir. Sumbava (qərb) və Flores (şərq) adalarıarasında yerləşir. Ada Komodo milli parkı ərazisinə daxildir. Komodo varanının vətənidir.
Babaxanlı (Cəlilabad)
Babaxanlı — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
258 №-li piyada döyüş maşınının ekipajı (film, 2014)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2014-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Freddi ölüdür: Sonuncu qarabasma (film, 1991)
Məzmun
1999-cu il. Son hadisələrdən on il keçmişdir. Elis və Ceykob artıq şəhəri tərk etmişlər. Şəhərdəki gənclərin hamısı ölmüşdür. Onlardan sağ qalanı Condur. Con Freddiyə müqavimət göstərə bilmədiyindən şəhərdən qaçmağa qərar verir, lakin yolda huşunu itirərək, xəstəxanaya düşür. Burada Con tibb bacısı Meqqi lə tanış olur. Meqqi Conun sağalmasından sonra qərara gəlir ki, onu Sprinqvud şəhərinə aparsın. Onlar gecələmək üçün № 1428 nömrəli evdə məskunlaşırlar, lakin bu müddətdə artıq Freddi qurbanlarının axtarışına düşmüşdür…
Bəcirəvan (Cəlilabad)
Bəciravan — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Anthurium ernestii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
David Qareci lavrası
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kompleksə VI-XVIII əsrləri əhatə edən müxtəlif tikililər - kilsə, rahiblərin və ziyarətçilərin istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş müxtəlif binalar daxildir. Kompleks dairəvi qüllələri olan müdafiə divarları ilə əhatə olunmuşdur.
Qara delfin həbsxanası
Qara delfin — ömürlük həbs cəzası almış məhkumların saxlanıldığı xüsusi rejimli islahedici koloniya. Rusiyanın Orenburq vilayətinin Sol-İletsk şəhərində yerləşən koloniyada əsasən qatillər, adamyeyənlər, terrorçular və digər təhlükəli canilər saxlanılır. Hazırda cəzaçəkmə müəssisəsində təxminən 863 dustaq saxlanılır.
Haqqında
Məhkumlar həbsxana bağçasından belə, istifadə edə bilmirlər. Bağça içərisində də kameralar var.
Şərqi Timorun dövlət quruluşu
Dövlət başçısı
Konstitusiyaya görə milli müstəqilliyin və dövlətin birliyinin rəmzi və təminatçısı sayılan dövlət başçısı Baş naziri təyin etmək, qanunlara veto qoymaq, Hökumətin formalaşmasında və illik dövlət büdcəsinin təsdiqində yaranmış ciddi böhran zamanı Parlamenti buraxmaq və yeni seçkilər təyin etmək, demokratik təsisatların normal fəaliyyətini təmin etmək və s. səlahiyyətlərə malikdir.
İcraedici hakimiyyət
İcra hakimiyyəti Parlamentdə çoxluq təşkil edən partiyanın üzvlərindən formalaşmış Hökumət tərəfindən həyata keçirilir. İcraedici hakimiyyətin başçısı Milli Parlament tərəfindən seçilən və formal olaraq ölkə Prezidenti tərəfindən təyin olunan Baş nazirdir.
Nazirlər Şurası daxili və xarici siyasətin həyata keçirilməsinə görə ölkə Prezidenti və Milli Parlament qarşısında məsuliyyət daşıyır. Baş nazirin təqdimatında yeni formalaşmış Hökumətin fəaliyyət proqramı Milli Parlament tərəfindən təqdir və ya mütləq səs çoxluğu ilə rədd edilir. Mövcud Konstitusiyaya əsasən, ikinci hal (etimadsızlıq) təkrar baş verdikdə dövlət başçısı Nazirlər Şurasını tam heyətdə istefaya göndərə bilər.
Honkonq
Etimologiya
Honq Konq dünyada ən yüksək həyat şəraitinə malik ölkə kimi də seçilir. Ölkədə adambaşına düşən milli gəlir 90 min 856 dollardır. Bu göstərici ilə Honq Konq Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, İsveç, Danimarka, İtaliya və Yaponiyanı qabaqlayır. Ölkədə ümumdaxili məhsul 253 milyard dollar təşkil edir. Asiyanın insanı özünə valeh edən və həyat səviyyəsinə görə dünyada öncül olan, elm, mədəniyyət və maliyyə mərkəzlərindən biri də Honq Konqdur. Uzun illər ingilislərin protektoratı altında olan və yalnız ötən əsrin sonlarında Çinə birləşdirilən Honq Konq bu gün də xüsusi idarəetmə ərazisi kimi qalmaqda davam edir.
Sultan Tahir Cəlayır
Həyatı
Cəlairi hökmdarı Sultan Əhməd [1382-1410, fasilələrlə]Əmir Teymurun ilk yürüşü dövründə (1386) Cəlairilərin xəzinəsini, öz ailəsini, oğlu Tahiri 300-ə qədər döyüşçü ilə Əlincə qalasında yerləşdirib Bağdada çəkilmişdi. Sultan Tahir 14 ilə yaxın qalanın müdafiəsinə başçılıq etmiş, son nəticə də Şəki və gürcü qoşun hissələrinin köməyi ilə mühasirədən çıxmış və xəzinəni götürüb yaxın adamları ilə birlikdə Bağdada getmişdir.
Anthurium crystallinum
(Anthurium crystallinum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio selloi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Təbiət elmləri
Fizika
Fizikanın sahələri çox genişdir və ora kvant mexanikasından optikaya qədər fərqli sahələr daxildir. Müasir fizika müxtəlif sahələrdə çalışan Albert Eynşteyn və Lev Landaudan fərqli olaraq artıq dar sahələrdə ixtisaslaşmışdır.
Babalı (Cəlilabad)
Toponimikası
Cəlilabad rayonunun Xaçmaz i.ə.v-də kənd. Dağətəyi ərazidədir. i.ə.v.-nin adı kənd sakinlərinin mənşəyi haqqında məlumat verir. Məlum olur ki, kəndin əsasını Xaçmaz r-nundan köçmüş babablar qoymuşlar. Tədqiqatçılar oykonimi VII əsrdə Azərbaycana köçürülmüş ərəb tayfalarından birinin adı ilə və ya pirembel tayfasının babalı tirəsinin adı ilə bağlayırlar. 1917-ci ildə Zaqatala qəzasının Qaraqan (Almalı) bölgəsində Babalo (Babalı) yaşayış məntəqəsi qeydə alınmışdır. Etnotoponimdir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 775 nəfər əhali yaşayır.
Badamağac
Badamağac — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun Şatırlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Əmr cümləsi
Əmr cümləsi – əmr, xahiş, təkid, tələb, məsləhət, nəsihət, çağırış və s. bildirən cümlələrə deyilir.
Cümlənin bu növü danışan şəxsin fikirlərini, arzu və istəyini, işə, hərəkətə münasibətini müxtəlif çalarda ifadə edir; məs.: İlahi, yandıq! Yaratdıqlarına rəhmin gəlsin! (Ə.Haqverdiyev) Çəkil get, dinməz otur yerində. Get öz mənzilində otur. Get, bala, ağlını başına cəm elə və otur yerində. (Ə.Haqverdiyev) Ey bu axşamın sahibi, oğlumu sənə tapşırıram. Sən onun ağlını qılıncı, qılıncını ağlı kimi iti, baxtını atı kimi yüyrək, taleyini göylər çırağı kimi işıqlı elə. (F.Kərimzadə) Dayı, mənim də bir məsləhətimə qulaq asın də. Qoy Əbu-Səid Arazı keçsin. (F.Kərimzadə)
Vaspurakan
Vaspurakan, Basoropeda – əsasən, Van gölünün c.-q.-in dəki və Urmiya gölünün şm.-q.-in dəki torpaqlardan başlanıb, indiki Nax. MR-in c.-q. hissəsini əhatə edən əraziyə qədərki bölgədə tarixi vilayət.
Əmr cümləsi
Əmr cümləsinin ifadə etiyi məna mətn daxilində daha aydın başa düşülür. Gəlmişəm evə aparım – cümləsinin asılı komponentindən – budaq cümləsindən (evə aparım) danışanın üzüntülü, yalvarış çalarlı istəyi, arzusu hiss olunur.
Xəbəri əmr formasının birinci şəxs cəmində olan cümlələrdə təklif, arzu, istək, məsləhət, çağırış, səfərbərlik mənaları daha çox nəzərə çarpır:
(S.Rüstəm)
Karsibur adası
Karsibur adası (həmcinin Karsibor,, ) — Baltik dənizinə daxil olan Şesin körfəzində yerləşən ada. Ada Polşanın Qərbi-Pomor voyeyodinasına daxildir. Körfəzin şimalında yerləşir. Cənubda isə Volin adasından Svina çayı ilə ayrılır. Bir zamanlar Uzedom adasının bir hissəsi olmuşdur. Ancaq XIX əsrin sonları Pyastov kanalı ilə ondan ayrılmışdır.
Əsgər ağa Gorani
Fəaliyyəti
"Petrovsk-Razumovsk" akademiyasını bitirdikdən sonra Ə.Gorani bir müddət Kutaysidə və Tiflisdə, 1905-ci ildən sonra isə Gəncədə ədliyyə və dövlət qulluqlarında işləmişdir. Nizami məqbərəsi ilk türbənin tikintisi XIII–XIV əsrlərə aid edilir. Nizaminin türbəsi vaxtilə Mirzə Adıgözəl bəy Qarabaği və Əsgər ağa Gorani tərəfindən təmir etdirilmişdir. Əsgər ağa Azərbaycan mədəniyyətinin görkəmli simalarından biridir. O, özünü müxtəlif fəaliyyət növlərində sınamışdır:
Aktyor kimi
Əslində Əsgərağa Gorani peşəkar aktyor deyildi, amma onda komizmi ilə sərtlik xüsusiyyətlərini birləşdirmək istedadı vardı. Səhnə incəliklərini, nüanslarını həssaslıqla duyur, dərk edirdi. Oynadığı Hacı Qara rolunun timsalında dövrün ədalətsizliyinə, riyakar mövqelərə, saxtakarlığa, yalanlara, qorxaqlıq və şərəfsizliyə nifrətini bildirmişdi. Onun qrimdə camaat qarşısına çıxması daxili emosiyasından, bu yolla fikirlərinə aşkarlıq gətirmək istəyindən yaranmışdı.
Jurnalist kimi
150px|thumb|left|Əsgər ağa Gorani Ə.Gorani "Əkinçi"nin ən fəal, dövrə, zəmanəyə, hadisələrə dəqiq, doğru münasibətini bildirən müxbirlərindən olub. Qəzetin 17 nömrəsində onun özünün və müxtəlif imzalarla 39 məqaləsi dərc olunub. O yazıları indi də həyəcansız oxumaq mümkün deyil. Nəcəf bəy Vəzirovla birlikdə Kənd Təsərrüfatı Akademiyasında oxuduğu zaman orada da cəhalətdən, avamlıqdan yaxa qurtarmaq, millətinin savadlanması üçün yollar axtarırdı. "Əkinçi" qəzetinin ilk saylarını böyük həvəslə oxuyan Əsgərağa redaktor Həsən bəy Zərdabiyə məktub yazmışdı:
Elm xəbərləri
Elm xəbərləri şöbəsində Ə.Goraninin qəbristanlığa yaxın yerdə su quyularının qazılmasının zərərindən, mal-qaranı saxlamağın yeni üsullarından, Şərq xalqlarının elmsizliyinin səbəblərindən, telefonun və stenoqrafiyanın ixtirasından, tarix elminin inkişafı məsələlərindən bəhs edən maraqlı yazıları verilmişdir.
Dpkg
Yaradıcıların alətləri
dpkg-dev paketi paket yaratmaq üçün bir neçə alətə malikdir:
Xanşirin xan Cavanşir
Xanşirin xan Cavanşir (?-1859) —Əfqanıstanın baş naziri (1842)
Əfqanıstandakı vulkanların siyahısı
Əfqanıstanda fəaliyyətdə olan və sönmüş vulkanların siyahısı
Freddi Ceysona qarşı (film, 2003)
Freddi Ceysona qarşı — 2003-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Sinir sistemi
Ümumi məlumat
Sinir sisteminin ilk elementlərinə bağırsaqboşluqlularda təsadüf edilir. Bunlardan başlayaraq sinir sistemi tədricən təkamül etmiş, mürəkkəbləşmiş və onurğalılarda, xüsusilə insanda yüksək inkişaf dərəcəsinə çatmışdır.
Siyasətdə sol və sağın bölünməsi
Ümumiyyətcə qəbul edilib ki, solçulara tərəqqipərvərlər, yaşıllar, kommunistlər, sosial-demokratlar, sosialistlər, sindikalistlər, sosial liberallar, demokratik sosialistlər, solçu libertarianistlər, sekulyaristlər, avtonomistlər, antiimperialistlər, antikapitalistlər və anarxistlər daxildir.
Sinir sistemi
Somatik və vegetativ sinir sistemi
Ucqar sinir sisteminə qeyd olunan sinirlərdən başqa qanqlionlar (sinir düyünləri) və xarici mühitdən, ya orqanizmin özündən (daxili mühitdən) qıcıqları qəbul edən, ya qıcıqları işcil üzvlərə (əzələlərə, vəzilərə) verən uc aparatlar – reseptorlar da daxildir.
Səpgin ya diffuz və ya torabənzər sinir sistemi
Səpgin ya diffuz və ya torabənzər sinir sistemi hidropoliplərdə təsadüf olunur. Bunların sinir sistemi xüsusi sinir-əzələ, ya epitel-əzələ hüceyrələrindən, ilk hissi hüceyrələrdən və sinir hüceyrələrindən ibarətdir. Bu hüceyrələr ektodermadan inkişaf edib bir-birilə çıxıntılar vasitəsilə rabitədə olur və beləliklə heyvanın vücudunda tor təşkil edir; bunlardan bir qismi örtük epitelinin arasında və digər qismi isə onun altında yerləşir. Səpgin sinir sisteminin verdiyi reaksiyalar son dərəcə ümumi xassə daşıyır. ƏgƏr qıcıq heyvanın bir yerinə düşərsə, oyanma bütün sistem boyu yayılır və nəticədə əzələ hüceyrələrinin hamısı yığılır.
Borulu sinir sistemi
Borulu sinir sistemi onurğalı heyvanlarda təsadüf olunur. Bu heyvanlarda sinir sistemi iki hissəyə bölünür: mərkəzi və periferik sinir sistemi. Sinir sisteminin mayası boru şəklində olur və beyin borusu adlanır. Bu borunun baş hissəsi kəllədə (kranial) yerləşərək genişlənir və beynin mayasını təşkil edir. beyin borusunun quyruq (kaudal) hissəsi onurğa kanalında qalır; bu hissədən onuğa beyni inkişaf edir. Onurğalı heyvanların sinir sisteminin təkamülündə əsas xüsusiyyət ondan ibarətdir ki, onların mərkəzi sinir sistemində orqanizmin həyatında mühüm rol oynayan xüsusi törəmələr (boz maddə, beyin qabığı) inkişaf edir. Eyni zamanda beyin qurluş və vəzifəcə çox inkişaf edir. burada üzvlərin vəzifələrini nizama salan, uyğunlaşdıran, birləşdirən və onlara başçılıq edən ali mərkəzlər meydana çıxır. Ucqar sinir sistemində isə sinirlər, düyünlər və kələflər diferensiasiya edir.
Neyron
Vəzifə etibarilə dendritlər oyanmanı hüceyrə cisminə (sellülopetal istiqamətdə), neyritlər isə əksinə, hüceyrədən periferiyaya doğru (sellülofuqal istiqamətdə) nəql edir. Oyanmanın bir neyrondan digər neyrona keçməsi neyritin həm uc, həm də yan şaxələrilə ifa olunur. 200px|thumb|Neyron və sinaps
Nizami Əkbərov
Elmi fəaliyyəti
Nizami Əkbərov 1984-1988-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının akademik Əli Quliyev adına Aşqarlar Kimyası institutunun aspiranturasında təhsilini davam etdirmiş və əvvəlcə, institutun 1 saylı laboratoriyasında “İşlənmiş yağların yenidən bərpası” mövzusunda elmi-tədqiqatlar aparmış və coxlu ədəbiyyat məlumatları əldə etmişdir. 1984-cü ildə o, “üzvi kimya” ixtisası üzrə aspiranturaya girərək yeni bir mövzu: “Kiçik heterotsiklli kükürdüzvi birləşmələrin funksionaləvəzli nümunələrinin sintezi və tətbiqi” mövzusu üzərində elmi araşdırmalara başlamışdır. Bu məqsədlə tiiran və tietanların coxlu sayda müxtəlif funksionaləvəzli törəmələrini sintez edərək, onların sürtkü yağlarına coxfunksiyalı - yeyilmə, siyrilmə, sürtünmə, oksidləşmə və  mikrob əleyhinə  aşqar kimi tədqiqini, həmçinin, sintez olunmuş birləşmələrin quruluşu ilə onların sürtkü yağlarının istismar keyfiyyətlərinə təsir effektliliyi arasındakı korrelyasiyanı öyrənmişdir. 1989-cu ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək 02.00.03 – üzvi kimya ixtisası üzrə kimya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. N. Ə. Əkbərov 1990-1993-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Aşqarlar Kimyası İnstitutunda əvvəlcə mühəndis, elmi işçi, 1993-1996-cı illərdə  doktorantura, 1996-2006-cı illərdə  isə böyük elmi işçi vəzifələrində elmi fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. N. Ə. Əkbərov 2006-2009-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin “Üzvi kimya və kimya texnologiyası“kafedrasında baş müəllim vəzifəsinə qəbul edilmişdir. O, 2009-cu ildən həmin kafedrada dosent vəzifəsində çalışır. Onun apardığı elmi araşdirmalar vaxtaşırı Moskva, Sant-Peterburq, Riqa və Bakı şəhərlərində çap olunan müxtəlif kimya jurnallarında dərc olunmuş, bir cox respublika və beynəlxalq təyinatlı elmi konfranslarda  məruzə edilmişdir. Hazırda sürtkü yağları üçün daha effektli aşqarlar sintez etmək məqsədilə bu sahədəki elmi tədqiqatların əhatə dairəsi bir az da genişləndirilərək, sintez olunan birləşmələrin bir aşqar kimi təsir mexanizmi öyrənilir və araşdırmalar davam etdirilir. N. Ə. Əkbərov “Kiçik heterotsiklli kükürdüzvi birləşmələrin bəzi funksionaləvəzli törəmələrinin sintezi, xassələri və tətbiqi” mövzusu üzrə elmi fəaliyyətdədir. 9 müəlliflik şəhadətnaməsi, 3 patent və 41 kitab, 12 Proqram, 77 məqalə, 40 Beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirak, 32 Respublika elmi konfrans materiallarının tezisləri olmaqla cəmi 214 əsəri çap olunmuşdur.
Boyxanlı
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1380 nəfər əhali yaşayır.
Gurbulaq
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Fedora (papaq)
Tarixi
Fedora terminin erkən istifadəsi 1891-ci ilə təsadüf edir. Papağın populyarlıq artıb və nəticədə ona oxşar görünüşlü homburqu keçdi.
Hörülmə papaq
Hörülmə papaq və ya bini papaq — adətən yundan (bəzi zaman sintetik liflərdən) soyuq havalarda istilik təmin etmək üçün nəzərdə tutulan papaq.
Baş əsgər
Baş əsgər — Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrində hərbi qulluqçulara verilən rütbədir. Belə ki, bu rütbələr MAXE hərbi qulluqçular və müddətli hərbi qulluqçulara verilir. Əsasən hərbi xidmətdə şücaəti, idarəçiliyi və fədakarlığı ilə yoldaşlarından seçilən hərbi qulluqçulara verilir. Bu rütbə ilə təltif olunmuş hərbi qulluqçular kiçik komandir heyəti kateqoriyasına aiddirlər.
Senecio dewildeorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
GRB 970508
Kəşfi
8 may 1997-ci ildə, saat 21:42-də (UTC) BeppoSAX-ın Qamma Şüası Partlayış Müşahidəçisi təxminən 15 saniyə davam edən qamma partlayışı qeydə aldı. Partlayış eyni zamanda Günəş sisteminin xaricində işləmək üçün dizayn edilmiş Ulysses peyki və Compton Qamma Şüası rəsədxanasında yerləşən BETSA aparatı tərəfindən də müşahidə olundu. Partlayış həmçinin BeppoSAX-ın iki Rentgen kamerasının birinin görüş sahəsində meydana gəldi. Bir neçə saat içində BeppoSAX heyəti partlayışın təxminən 10 dəqiqəlik bir diametri olan bir xəta qutusunda (bəlli bir nöqtə ətrafında mümkün xətaları hesablanaraq müəyyən olunan sahə) baş verdiyini bildirdilər.
Müşahidələr
Partlayışın qeydə alınmasında beş gün sonra — 13 mayda Deyl Frayl Vey Large Array radioteleskopu ilə müşahidələrinə davam etdi. Partlayışın yerinə aid 3,5 santimetrlik bir dalğa uzunluğu ilə müşahidələr apardı və güclü bir siqnal aldı. 24 saat sonra siqnal olduqca gücləndi və Frayl 6 və 21 santimetrlik dalğa uzunluqları ilə də siqnal qeydə aldı. Bu, bir qamma partlayışının qalıqlarının ilk təsdiq olunmuş müşahidəsi idi.
Uzaqlıq
May ayı boyunca radio dalğaları getdikcə zəiflədi və sonda tamamən yox oldu. Bu, radio qaynağının partlayış qeydə alındıqdan sonrakı müddətdə yaxşıca paylandığını göstərirdi. Məlum olan uzaqlığı və radio dalğalar yoxa çıxana qədər zamanı diqqətə alaraq hesablamalar aparan Frayl qaynağın demək olar ki, işıq sürətində partladığını tapdı. Bəzi teoremlər nisbi olaraq genişləyən bir atəş topundan bəhs edərkən, bu partlayış belə teoremə aid ilk güclü sübut oldu.
Türkpərəstlik
Türkpərəstlik tarixən Osmanlı imperiyası və Böyük Səlcuq imperiyası nın tarixini dəstəkləyənlərlə əlaqələndirilmişdir.
Amerika qılquyruğu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Faylın adı
Bir çox nəşriyyatlar bitişik deyil, “file name” yazılışına üstünlük verir.
Senecio diaguita
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Təhrir meydanı
thumb|right|Təhrir meydanı Təhrir meydanı( Mīdān at-Taḥrīr, )- Azadlıq meydanı anlamını daşıyan meydan, Misirin paytaxtı Qahirədə yerləşir.
Aerozol
Aerozolların alınması
Aerozollar iki yolla alına bilər: kondensasiya ilə və dispersləşmə ilə. İçərisində xlorid turşusu (HCl) olan sınaq şüşəsi götürək. Əgər havada heç olmasa ammonyakın izi olarsa, sınaq şüşəsinin ağzı açıldıqda onda kondensləşmə yolu ilə ammonium-xlorid (NH4Cl) əmələ gəlir. Verilmiş halda qaz halında maddələrdən bərk NH4Cl hissəcikləri əmələ gəlir.
Xoşbulaq
Səhiyyə
Kənddə Xoşbulaq kənd həkim məntəqəsi yerləşir.
Nida cümləsi
Nəqli cümlə, sual və əmr cümlələri adi tonla tələffüz edildiyi kimi, yüksək tonla tələffüz edilərək, hiss-həyəcanla dolğunlaşdırıla bilir və bu zaman nida cümlələri yaranır; məs.: Zaman bizə bir anadır! Biz zamanın övladıyıq! Mən həyatın bu hökmünü ömrüm boyu alqışladım! (S.Vurğun) Bir ayaqları gorda olan bu quru-taqqanaq qocalar bu sehri hardan alırdılar?! (İ.Hüseynov) Qoy göyün ulduzu göyə nur saçsın, Yerin də arzusu yerdə gül açsın! (S.Vurğun)
Qeyd etdiyimiz nida cümlələri təəssüf, qorxu, həsəd, kinayə, arzu, şadlıq və s. bildirir.
Grevillea acrobotrya
(Grevillea acrobotrya) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbəssümlər diyarı
Tarixi
İlk olaraq,1929-cu il oktyabrın 10-da, Berlində Metropol teatrında səhnələşdirilib. Alman dilində libretonun müəllifləri: Ludwig Herzer, Fritz Löner-Bede. Operetta bir çox ölkədə böyük müvəffəqiyyətə imza atdı və Su Xonq'un məşhur ariyası "Mən sənə ürəyimi verdim" (al. Dein ist mein ganzes Herz) bu günə qədər dünyanın ən böyük opera və opera tenorlarının repertuarına daxildir 1923-cü ilin fevralında Leqar, yeni ( Viktor Leon tərəfindən yazılmış eyni adlı libretto əsasında) "Sarı köynək" adlı operettasını bitirdi. Tamaşaçılar operettaya soyuq münasibət göstərdi. 1929-cu ildə Ludviq Herzer və Fritz Löner-Beda əhəmiyyətli dərəcədə yenidən işlənmiş bir versiyanı təqdim etdi, Leqar bu işi yenidən qurdu və bir sıra yeni səhnələr daxil etdi. İlk səhnə, keçmiş İspan istehsalı olan "Sarı köynək" dən ilhamlanan " Təbəssümlər diyarı" ((El pais de la sonrisa) adı altında Berlində quruldu.
Baş rol olan Şahzadə Su Xonq, Riçard Tauber tərəfindən səsləndirildi. Uğur bu dəfə böyük idi və o, 4 dəfə "Mən sənə ürək verdim" ariyasını təkrar etmək məcburiyyətində qaldı. Vyanada, operetta növbəti il (1930) səhnələşdirildi və böyük bir müvəffəqiyyət qazandı. Bu müvəffəqiyyət Nyu-Yorkda (1946) təkrarlandı.
Buravar
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1017 nəfər əhali yaşayır.
Cəlayir (Cəlilabad)
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Qazax xanlığı
Tarixi
Kayıp xan Bolat xanlarla davam edən Qazaxların bu birlik dövrü Monqol qrupu cunqarlarla 1723-cü ildə məğlubiyyətləriylə sona çatdı. Şərqi Türkistan və Ulu Cüz cunqarların əlində qaldı. Bundan sonra Orta və Kiçik Cüzlər ayrı-ayrı xan müəyyənləşdirdilər. Teukenin nəvəsi Sameke xan 1726-cı ildə Orta Cüzün Xan oldu və xanlığın mərkəzi yenə Türkistan şəhəriydi. Kiçik Cüzün xanı isə Ebul Hayır oldu. Kiçik Cüz Rusiyaya qonşu olaraq yaşayırdı. Odur ki, Qazaxların bu zəif vaxtında Kiçik Cüzün Xanı Ebul Hayır 1731-ci ildə ruslarla müqavilə imzalayaraq onlara tabeçiliyini bildirdi. Bu tarixdən sonra Türkistan şəhəri müstəqil, tək Qazax xanlığının mərkəzi olmaqla yanaşı, bütün Qazaxların Rusiyaya qarşı apardıqları istiqlal mübarizəsinin də mərkəzinə çevrilir. Sameke Xandan sonra taxta Abdulməmməd xan çıxır. Abdulməmməd Xan öz razılığıyla Xanlığı 1739-cu ildə Abılay xana təhvil verir. Abılay Xanın ruslara və monqollara qarşı qazandığı zəfərlər xalq arasındakı etibarını kifayət qədər artırır. Abılay Xan bu mübarizəsində yalnız Qazaxların deyil, rusların əlinə keçən digər Türk xalqlarının da müstəqilliyini düşünə biləcək qədər geniş ağıllı, milli şüuru sağlam, böyük bir xan idi. Tarixçi professor Mehmet Saray Osmanlı Arxivində apardığı tədqiqatlar zamanı Abılay Xanın Osmanlı padşahına yazdığı məktuba rast gəlir. Məktubda Abılay Xan "Bizim şimalımızda Başqurd isimli, əhli sünnətdən bir xalq yaşayır. Bunlar ruslara əsir düşüblər. Qazax Xanlığının və Osmanlı İmperatorluğunun güclərini birləşdirərək Başqırdları rus əsarətindən xilas edək" deyir. Bu sənəd Abılay Xanın təkbaşına nə qədər böyük bir siyasi məqsədi olduğunun yetərli isbatıdır. Bu səbəbdən də, bu gün Qazaxlar arasında Abılay adı milli birliyin, istiqlal və hürriyyətin bayrağını hər zaman ucada tutmağın bir simvoludur.
Ömər xan "Xoca Əhməd Yesəvini ziyarət edəcəyəm" deyərək Türkistana qabaqcıl əsgərlər göndərir. O dönəmdə Türkistanın başında Buxara Xanlığının təyin etdiyi Qazax Törəsi Tokay Törə dayanırdı. Ömər Xanın əsgərləri səhərə yaxın yatan növbətçiləri əsir alıb şəhərin qapısını açır və xalq yuxuda ikən Türkistanı döyüşsüz ələ keçirir. Tokay Törə uşaqlarıyla birlikdə fürsət tapıb Buxaraya qaçır. Bundan sonra Ömər Xan ordusuyla Türkistana gəlib ətrafdakı Qazaxları da özünə tabe etdirir. Ömər Xan Türkistanda Yesəvi Türbəsində bir müddət qalır və 70 qoyun qurban kəsir. Ömər xan ziyarətindən sonra Şihalbtalı Türkistanı idarə etmək üçün məsul edib Xokanta qayıdır. Ömər xan Xokanta daxil olan zaman böyük şənlik edilir. Xan xalqa gümüş axçalar paylayır və şəhərin qabaqcıl adamlarını bir yerə yığaraq özünü "Əmirül-Müslimin" elan etdirir. Tac qoyur və yeni tituluyla möhür düzəltdirir. O, artıq özünü Çingiz xan və Teymurilərlə bərabər tutur.
Terminaliya xebula
(Terminalia chebula) — cinsinə aid bitki növü.
Senecio sericeo-nitens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Odlu cəng arabaları (film, 1981)
Süjeti
Bu iki idmançı bir neçə illər ərzində olan yarışlar və hazırlıqlardan sonra Böyük Britaniyanı 1924-cü ildə Parisdə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etməli olurlar. Həmin heyət tərkibinə Abrahams Kembricdəki dostları lord Endrü Lindsey, Obri Monteq və Henri Stallard da var idi. Onların gəldiyi gəmi Parisə yaxınlaşdıqda Liddel xəbərlərdən öyrənir ki, onun iştirak edəcəyi 100 metr məsafə üzrə qaçış yarışları bazar günü olacaqdır. O, Uels şahzadəsi və Britaniya Olimpiya komitəsi tərəfdən olan təzyiqlərə baxmayaraq, yarışda iştirakdan imtina edir. Buna səbəb onun xristian inanclarının Şabat günü bunu etməyi qadağan etməsi idi. Ümid ancaq Liddelin komanda yoldaşı olan və 400 metrlik maneələrlə qaçışda gümüş medal qazanmış Lindseyə qalırdı. Lindsey Çərşənbə axşamı baş tutacaq 400 metrlik yarışda onun yerinə Liddelin iştirak etməsini təklif edir. Liddel isə bununla razılaşır. Onun dini inanclarının milli qürurun qarşısını kəsməsi dünya başlıqlarında yer almağa başlayır. Liddel Parisdə yerləşən şotland kilsəsində həmin bazar günü öz ibadətini eləyir və ibadətini bu sözlərlə bitirir:
1924-cü il Olimpiya Oyunları
Hadson ilk əvvəl Vangelisin Opera Sauvage albomundan "L'Enfant" ("Körpə") melodiyasının filmdə səslənməsini istəyirdi. Lakin çimərlik səhnəsi olduğu üçün bu mahnı çıxarıldı. Bu zaman Vangelis Hadsonu filmin ən yaxşı səhnəsi üçün yeni və yaxşı musiqi yaza biləcəyinə inandıra bilir. Sonra o, Hadson üçün "Odlu cəng arabaları" musiqisini ifa eləyir və musiqi sözsüz olaraq filmin saundtrekinə çevrilir. "L'Enfant" musiqisi isə filmdə atletlərin Parisə və stadiona daxil olduğu zaman nəfəsli orkestr tərəfindən stadionda marş şəklində  ifa olunur. Vangelisin "L'Enfant"  elektron musiqisi həmçinin 1982-ci ildə çəkilmiş "Təhlükəli yaşamaq ili" filmində də səslənmişdir.