cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İspan-ABŞ müharibəsi
Müharibənin başlama səbəbləri
Bütün XIX əsr ərzində ABŞ Kuba ilə bağlı siyasətində 2 istiqamət müəyyənləşdirmişdi: Ya ABŞ Kubanı özünə tabe edəcək, yada ki o, İspan müstəmləkə imperiyasının hissəsi kimi qalacaq. 1808–1809-cu ildən başlayaraq prezident Ceferson, Şimali Amerikalıların Kubada hökmranlığını qurmaq üçün bəyanatlar verməyə başladı. Birləşmiş Ştatlar Kubanın İspaniyanın hakimiyyəti altında qalmasını üstün tutdu və ada üzərində nəzarəti ələ almaq üçün düzgün anı gözlədi. Vəziyyət Texasın və Kaliforniyanın, həmçinin Arizona və Yeni Meksikanın Birləşmiş Ştatlar tərəfindən zəbt edilməsindən sonra dəyişdi. ABŞ öz hakimiyyətini Meksika körfəzi sahilində genişləndirdikdən sonra Kubanı ələ keçirtməyə cəhd göstərdi. Lakin İspan tərəfi bundan imtina etdi. Bundan sonra isə ABŞ-nin Şimalı və Cənubu arasında 1861–1865-ci illərdə vətəndaş müharibəsinin baş verməsi ilə bu danışıqlar təxirə salındı.
Şirvanşahlar dövləti
Əhalisi
Orta əsr müəllifləri eramızın başlanğıcından Şirvana türkdilli hunlar, sabirlər və xəzərlərin yürüşləri barədə məlumat verirlər. Köçərilərin basqınlarından qorumaq məqsədi ilə Sasani hökmdarları I Qubad və I Xosrov Ənuşirəvan Şirvana Lahican, Təbəristan, Gilan və sair əyalətlərindən irandilli tayfa köçürmüşdü. Türkdilli tayfaların Şirvana axını VI əsrdə xüsusilə güclənmişdi. Həmin dövrdə Qafqazda ən qüdürətli tayfa birliyi Dağıstan ərazisində yaşayan sabirlərə məxsus idi. Onlar Şirvanı və Arranı tutub keçmiş məkanları olan Dərbənd–Qəbələ zonasına yayılmışdılar. Təqribən I əsrdə orada yaşayan sabirlərin bir qismi yeli əhali ilə qaynayıb qarışaraq oturaq həyata keçmişdir. Şimali Qafqazda yaşayan türk tayfa ittifaqına qalib gələn I Xosrov Ənuşirəvan əsir alınmış 3 min hərbi başçını, o cümlədən ailələri ilə birlikdə 50 min nəfərdən ibarət türk döyüşçüsünü Arran və Şirvanda yerləşdirdi. Türkdilli tayfaların Şirvanda məskunlaşması prosesi intensiv olaraq davam etmişdir. VII əsrdə ərəb sərkərdəsi Mərvan ibn Məhəmməd əsir aldığı 40 min xəzəri Samur və Şabran arasındakı əraziyə köçürmüşdü.
Naxçıvan xalçaları
Texniki xüsusiyyətlər
"Naxçıvan xalçaları"nda xovun hündürlüyü 6–8 mm-dir.
Babək Abuşov
Adları
1986,  №2, с. 205-207
Əhməd Əmir-Əhmədi
Həyatı
Əhməd Əmir-Əhmədi 1884-cü ildə İsfahanda doğulmuşdu. Atası Tağı ağa Əmir-Əhmədi Qacar ordusunda briqada generalı (sərtib) rütbəsinədək yüksəlmişdi. Özü də İran Kazak diviziyasında xidmət etmişdi. Rza xan və Seyid Ziyaəddin Təbatəbai ilə bərabər Əhməd şah Qovanlı-Qacarın devirilməsində önəmli rol oynamışdı. Rza şah Pəhləvidən sepahbud (general-mayor) rütbəsi almışdı.
Kempeytay
Uniforma və silahlanması
Forma geyindirilmiş şəxsi heyət uniformada həmçinin qara şevron və ken (憲, qanun) və hei (兵, əsgər) fərqrləndirici heroqliflərin yazıldığı qolan taxılan ağ sarğı olmalı idi.
Lanqobardlar
Tato
Herulların qoşunu lanqobardlara nisbətən çoxsaylı və bacarıqlı idi. Lanqobardlar bir neçə dəfə elçilər göndərərək münaqişəni sülh yolu ilə həll etməyə çalışsalar da, buna müvəffəq olmadılar. Lakin buna baxmayaraq müharibə Blaxfeldə baş tutdu və döyüş nəticəsində lanqobardlar herullara dağıdıcı zərbə vurdu, kral Rodulf öldürüldü. Bu məğlubiyyətdən sonra herullar 3 hissəyə parçalandılar və vahid krallığa sahib ola bilmədilər. Lanqobardlar isə yerli xalqları öz əsarəti altına aldılar.
Autari
584-cü ildə onlar öz mülklərinin yarısını və paytaxt Paviyanı kral Klefin oğlu Autariyə verdilər. Daha sonra Autarini (584-590-cı illər) lanqobardların kralı elan edilərək taxta çıxdı. O, hakimiyyəti illərində franklarla, Bizansla və o cümlədən üsyançılarla mübarizə aparmışdı. Onun hakimiyyəti illərində franklar Lanqobard krallığına iki dəfə 588 və 590-cı illərdə hücum etmişdir. Kral Autarinin hakimiyyəti illərində lanqobarlar Bizansa qarşı müvəffəqiyyətli yürüşlər həyata keçirirdilər.
Şirvanşahlar dövləti
Sacilərdən vassal asılılığı
Şirvanşahlar qısa bir müddət – 908–909-cu illərdə Cənubi Azərbaycanın ərazisində Sacoğulları sülaləsinin yaratdığı Sacilər dövlətindən vassal asılılığı vəziyyətində olmuşlar. Şirvan şahları Sacilərlə yaxşı münasibətləri qoruyub saxlamağa çalışırdılar. Belə ki, Şirvanşah Yəzid h.320 (932)-ci ildə Yusif ibn Əbu Sacın Azərbaycan əmiri Balduyədən qaçaraq, ondan sığınacaq istəyən qulamı Müflihi həbs edib Balduyəyə göndərmişdi. Deylemlilərlə sülh bağladıqdan sonra Şirvanşah onlarla birgə bizanslılara, gürcülərə və digər xristian xalqlara hücum etməyə razılıq vermişdi.
Salarilərdən vassal asılılığı
Şirvanşah Əbu Tahir Yəzidin hakimiyyəti dövründə Azərbaycanda Sacilər sülaləsinin hakimiyyətinə son qoyuldu. Onları Deyləmli Salarilər sülaləsi əvəz etdi. Şirvanşahların Salarilərdən vassal asılığında olması haqqında mənbələrdə məlumat saxlanmışdır. İbn Havqəlin h.344 (955)-cü ildə Müsafir Mərzubana vergi verən məlikliklər haqqında məlumatı Şirvanşah Məhəmməd ibn Yəzidin hakimiyyəti dövrünə aiddir. İbn Havqəlin dediyinə görə, "Şirvanşahın (yəni, Şirvanın) şahı və hökmdarı Məhəmməd ibn Əhməd Əzdiyə" qoyulan təzminat bir milyon dirhəm idi.
Altı günlük müharibə ilə bağlı mübahisələr
Döyüş dəstəyi
Hüseyn: Salam. Mən eşitmirəm, bağlantı çox pisdir. Sənin və Kralın sarayı, hansı ki, kral indi danışır, arasındakı xətt çox pisdir.
Hüseyn: ABŞ və İngiltərə.
Hamlet İsaxanlı
Xəzər Universiteti
Azərbaycanda təhsil islahatı aparılması yolları üzərində düşünməyə və yazmağa davam edən Hamlet İsaxanlı bu işdə əməli surətdə də ciddi iştirak etdi, tamamilə yeni tipli ali məktəb yaratmaq qərarına gəldi. 1990-cı ilin payızında başlanan bu fəaliyyət nəticəsində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1990-cı il 20 dekabr tarixli 286 saylı sərəncamı ilə hazırlıq işləri aparıldı və 1991-ci il 18 mart tarixli 41 saylı qərarla Xəzər Universiteti (o zamankı adı ilə "İngilisdilli Azərbaycan Universiteti") yaradıldı. Xəzər Universiteti Azərbaycanın ilk özəl ali məktəbi olmaqla yanaşı, keçmiş Sovetlərdə də rəsmən yaradılmış ilk özəl ali məktəblərdən biri idi. Bu universitetin qurulması ilə bağlı hadisələri o, bir qədər sonra qələmə aldığı "Xəzərin sorağında" adlı əsərində ustalıqla təsvir etdi. Hamlet İsaxanlı bir mühüm fikri vurğuladı, dürüst ifadə etdi: korrupsiyanın çox geniş yayıldığı, o cümlədən təhsil sisteminin canına daraşdığı bir ölkədə çox ciddi, çox təmiz işləyən və keyfiyyətli təhsil verən ali məktəbin qurulması həyati vacibdir və mümkün işdir. O, öz get-gedə artan və güclənən fəaliyyəti ilə keçid iqtisadiyyatına malik ölkələrin təhsil sistemi sahəsində həm nəzəri məsələlərdə, həm quruculuq işlərində bir lider olaraq tanındı.
İspan-ABŞ müharibəsi
Müharibənin gedişi
Müharibədə əsas rolu donanma oynadı.Mak-Kinlinin prezident postuna seçildiyi zamanda ABŞ-nin daimi ordusu 27000 nəfər təşkil edirdi.Müharibənin başlanğıcında ordunun sayı 62000 nəfərə çatdırıldı.Müharibə zamanı isə ordunun heyəti maksimum həddə 280000 nəfərə çatdırıldı.1898 ci ilin apreli və mayında Mak-Kinli orduya 200 000 könüllünün cəlb edilməsini təklif etdi.Baxmayaraq ki buna heç bir ehtiyac yox idi.
Altı günlük müharibə ilə bağlı mübahisələr
Döyüş dəstəyi
Sentyabr ayında The New York Times məlumat yaydı ki, Nasir Ərəb ölkələri zirvəsində iddialarının real olmadığını bildirmişdir.
Lanqobardlar
I Qrimoald
Qodepert və Bertari qardaşlarının hakimiyyətdən uzaqlaşdərəlmassından sonra Qrimoald özünü kral elan etdi və I Aripertanın qızı və Qodepertın bacısı ilə evləndi. Qrimoald sərkərdə istedadına malik idi və çox sərhəd müharibələrində müvəffəqiyyət qazanmış bacarıqlı hərbi rəhbər hesab edilirdi. Bizans imperatoru II Konstant ilə müharibədə o özü şəxsən orduya başçılıq edirdi. O, öz qoşunlarını kömək üçün Bizans tərəfindən mühasirəyə alınmış Beneventoya - I Rromualdun yanına göndərdi. I Romuald isə II Konistantın ölümdən sonra Cənubi İtaliyada baş vermiş Siciliya və Miziya üsyanlarından istifadə edərək Brindizini və Tarantonu tutdü. Qrimoald özü bu zaman Forlini (İtaliyanın şimalında) tutdu. Odersonu isə – hansı ki, 617-ci ildə satqıncasına onun qardaşları öldürülmüşdü, darmadğın edi. Forlini itirmək Bizans üçün xüsusilə ağır idi, çünki Qrimoald oranı Pasxa günündə tutmuşdu və yeri gəlmişkən, orada əhalinin qətliyamını təşkil etmişdi. Onu da qeyd edək ki, Qrimoald Benevetaya bizanslarla döyüşə gedərkən Pavidə hakimiyyəti idarə etmək üçün Friul hersoqu Lupu öz yerinə canişin (naib) təyin etmişdi. Lup kralın yoxluğundan istifadə edərək, bütün hakimiyyəti qəsb etdi. Pavel Dyakon yazdığı kimi: “özünü çox sırtıqcasına aparırdı”. Lakin kral Qrimoald Paviyə geri döndükdə Lup Friula qaçdı və orada ona qarşı qiyam qaldırdı. Qrimoald İtaliyada vətəndaş müharibəsinin qarşısını almaq üçün avar xaqanı ilə danışaraq onu Friul hersoqluğunu dağıtmağa yönəltdi. Tezliklə avarlarla döyüşdə Lup həlak oldu. Qrimoald III Xlotarın dövründə (uşaqlığı vaxtı) lanqobard ərazisinə soxulmuş frankları məğlub etdi. Qrimoald franklarla mübarizə aparmaq üçün Bertari və avarlarla birləşdi. O həmçinin İtalyanın şimal-şərqində slavyanları məğlubiyyətə uğratdı, baronların üsyanlarını yatıraraq Friul və Spoleto hersoqluqlarının muxtariyyətini ləğv etdi. Qrimoald katolik ailəsində dünyaya gəlmişdi və papa hakimiyyətini dəstəkləyirdi, lakin, buna baxmayaraq o həyatının sonuna kimi ariçilik cərəyanına üstünlük verirdi. Tezliklə Qrimoald franklarla sülh müqaviləsi bağlandıqdan sonra öldü.
Şirvanşahlar dövləti
Oğuzların yürüşü
Səlcuqlulardan vassal asılılığı H.459 (1067)-cu ilin sonunda səlcuq sultanı Alp Arslan Arrana daxil oldu. Böyük diplomatik bacarığa malik olan Şirvanşah Fəribürz qiymətli hədiyyələrlə onun yanına gedərək öz xidmətini (əl-hədiyyə vəlxidmə) təklif etdi və h.460 (1068)-cı ildə onunla birlikdə səfərə çıxdı. Şəddadi Fəzl ibn Şavur Fəribürzü itaətlə qarşılayıb, xəzinəsinin açarını ona verdi. Şirvanşah sultanın nüfuzundan öz şəxsi düşmənlərini cəzalandırmaq üçün istifadə etdi. O, h.459-cu ilin şəban ayında (iyun, 1067) Qəbələnin qapısı qarşısında kunililər (ehtimal ki, burada məskən salmış xəzərlər) tərəfindən öldürülmüş dayısı oğlu Ləşkəristanın intiqamını almaq üçün Kuni üzərinə hücum etdi. Alp Arslan (1068)-cı il Gürcüstan səfərindən qayıdaraq, Gəncədən keçib Bərdəyə gedərkən əl-Bab əhalisi şəhərin bir neçə rəisini həbs etmiş Şirvanşahdan ona şikayət etmişdi. Fəribürz şəhəri müstəqil idarə etməyə çalışan itaətsiz rəislərlə mübarizəni davam etdirirdi. Sultan onların azad olunmasını əmr etdi. Fəribürz onun əmrini yerinə yetirdi. Lakin sultan Şirvanşahla münasibətini dəyişdi və onu həbsxanaya salmaq əmri verdi. Bir müddətdən sonra sultan Şirvanşahı azad edib Şirvana gönədərərək, onu hər il böyük məbləğdə xərac verməyə məcbur etdi.
Monqolların Şirvan hücumları
III Fəribürzün hakimiyyəti dövründə, h.629 (1231/2)-cu ildə Azərbaycan ikinci dəfə 8 il ərzində Qafqaz ölkələrini, o cümlədən Şirvanı işğal etmiş monqolların hücumuna məruz qaldı. Numizmatik və epiqrafik məlumatlar ölkənin monqol işğalı dövründə Şirvanşahın real vəziyyətini əks etdirir. III Fəribürzün də, atası kimi, bir neçə sikkəsi qalmışdır. Onlardan ən qədimi h.622 (1225)-ci ilə aiddir. Onların bir tərəfındə "əl-məlik əl-müəzzəm Fəribürz ibn Gərşəsb ibn Fərruxzad ibn Mənuçöhr", digər tərəfındə isə həmişəki kimi din rəmzi və xəlifə ən-Nəsirin (h.572–622 (1180–1225)-ci illər) adı var. İkinci növ sikkədə "əl-məlik əl-müəzzəm Əlaəd-Dünya və-d-Din Fəribürz ibn Gərşəsb, Nasir əmir əl-möminin" sözləri və xəlifə əl-Müstənsir-billah əmir əlmöminin (h.623–640 (1226–1242)-cı illər) adı, həmçinin ənənəvi dini rəmzi var. Üçüncü növ sikkənin üz tərəfində sonuncu Abbasi xəlifəsi əl-Müstəsim-billahın (h.640–656 (1242–1258)-ci illər) adı, əks üzündə isə "əl-məlik əl-müəzzəm Əlaəd-Dünya və-d-Din Əbü-1 Müzəffər Fəribürz ibn Gərşəsb ibn Fərruxzad, Nasir əmir əl-mömininin" sözləri həkk olunmuşdur.
Dərbəndilərin hakimiyyətə gəlməsi
Huşəng 1382-ci ildə öldükdən sonra Şirvan feodalları onun əmisi oğlu İbrahim ibn Sultan Məhəmməd ibn Keyqubadı hökmdar seçdilər. Münəccimbaşıya görə Şeyx İbrahim Məzyədilər sülaləsinin qohumu olan Dərbəndi Şirvanşahları sülaləsinin ilk nümayəndəsidir. O və onun atası Sultan Məhəmməd ibn Keyqubad Kavus və Huşəngdən ehtiyat edərək Şəki kəndlərinin birində yaşayırdılar.
Lanqobardlar
Kunipert
Bertaridən sonra hakimiyyətə gələn oğlu Kunipert (688-700-cü illər) də Alaqisin yenidən qaldırdığı üsyanla mübarizə aparmağa məcbur oldu. Alaqis əvvəlcə hakimiyyəti (688-689) ələ keçirdi və Kuniperti Komo gölündə yerləşən adaya sürgün etdi. Lakin Koronto yaxınlığında baş vermiş həlledici döyüşdən sonra Kunipert Peymont (şimal-qərbi İtaliya) döyşçülərinin köməyi ilə 689-cu ildə taxtı özünə qaytara bildi. Alaqis bu döyüşdə öldürüldü. Buna baxmayaraq Kunipertə qarşı üsyanlar qalxmaqda davam edirdi. Xüsusəndə Friul qəsbkarı Ausfridin qaldırdığı üsyan, lakin üsyan müvəffəqiyyətlə yatırdılmışdı. Kral Kunipert 700-cü ildə öldü.
II Aripert
II Aripert 702-712-ci illərdə lanqobardların kralı oldu. Bununla yanaşı o həmçinin Turin hersoqu (701-712) titulunu da daşıyırdı. Qeyd etdiyimiz kimi II Aripert hələ 700-cü ildə tac qoyulmuşdu, lakin Liutpertin hakimiyyət uğrunda mübarizəsi buna mane olmuşdur. 703-cü ildə II Aripert artıq krallıqda hakimiyyətini möhkəmlətmişdi. Aripert həyatının son günlərinə qədər hakimiyyətdə oldu. Lakin onun hakimiyyət illəri heç də sakit keçmirdi. 703-cü ildə Spoleto hersoqu II Faroald Revanna ekzarxlığına hücum etdti. Aripert onu müdafiə etməkdən imtina etdi. Çünki o, Roma papası və Bizans imperatoru ilə sıx əlaqələr saxlamağa çalışırdı. O, papa VI İoannla dostluq münasibətində idi və müqəddəs taxt-taca geniş torpaqlar vermişdi. Lakin papa ilə dostluq Aripertə o qədər də kömək olmurdu. Krallığın daxilində baş vermiş üsyanlar, ölkənin şimal-şərq ərazilərinə slavyanların daimi basqınları çox narahatçılığa səbəb olurdu. 711-ci ildə Ansprand Bavariya hersoqu Teodebertin ona verdiyi böyük ordu və eləcə də yol boyu Venesiyanın və krallığın şərq rayonlarının sakinlərinin ona qoşulması ilə İtaliyaya qayıtdı. Rəqiblərin arasında döyüş Pavii yaxınlığında oldu. Aripert məğlubiyətini hiss edərək paytaxta qaçdı, Paviyə qaçan Aripert burada xəzinəsini toplayaraq Qalliyanın içərilərinə doğru qaçmağa cəhd etsə də gecə vaxtı Tiçino çayını keçərkən boğularaq öldü.
İspan-ABŞ müharibəsi
Müharibənin yekunu və nəticələri
İspan-Amerikan müharibəsi dünyanın müstəmləkələrini böyük dövlətlərin və xalqların arasında bölüşdürülməsini üzə çıxaran və dünyanın ilk imperialistik hərbi konflikti kimi tanınmışdır.
Qışlaq-i Xanə-i Bərq (Bünab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 841 nəfər yaşayır (217 ailə).
Şirvanşahlar dövləti
Ağqoyunlularla müttəfiqlik siyasəti
Ağqoyunlu Uzun Həsən Şirvanşah I Fərrux yasarla və Səfəvi Şeyx Heydərlə müttəfiqlik münasibətlərini ömrünün sonunadək davam etdirmişdi. Uzun Həsənin h.883 (1478)-cü ilin ramazan ayında ölümündən sonra da Şirvanşahın Ağqoyunlu xanədanı ilə münasibətləri dəyişmədi. Uzun Həsənin oğlu və varisi Yaqub bəy (h.883–896 (1478–1490)-cı illər) xarici düşmənlərlə mübarizədə Şirvanşahın dayağı idi. O, Fərrux Yasarın Qaytaq usmisi Adil bəyin bacısından doğulan qızı Gövhər Sultana evlənmişdi. Yaqub bəyin ondan Baysunqur Mirzə və Murad Mirzə adlı iki oğlu olmuşdu. Şeyx Heydərin 1483-cü ildə Şirvan yürüşü zamanı da Yaqub bəy qayınatası Şirvanşah Fərrux Yasara hərbi yardım göstərmişdi.
1489-cu ildə öz möhürü ilə təsdiq etdiyi şərtnamədə Şirvanşah I Fərrux Yasar bir sıra vassal təəhhüdləri götürdü. Lakin bir ildən, Sultan Yaqub 1490-cı ildə öldükdən sonra onun yerinə keçən oğlu və varisi, Şirvanşahın nəvəsi Baysunqur babasının təsiri altına düşdü və Şirvan dövləti yenidən müstəqil oldu. Baysunqur Mirzə (1490–1492) Təbrizdə taxta çıxarkən babası Fərrux Yasardan yardım istədi və uzun sürməyən hakimiyyətdən sonra Maqsud bəyin oğlu, Uzun Həsənin nəvəsi Rüstəm bəy tərəfindən qovularaq Şirvana, Şirvanşahın yanına qaçdı. Baysunqur Mirzə, Fərrux Yasarın və Şirvan qoşunlarının köməyi ilə öz hüquqlarını bərpa etməyə cəhd göstərsə də, h.898 (1492/3)-ci ildə Bərdə ilə Gəncə arasında Rüstəm bəylə vuruşmada həlak oldu.
Şeyx Heydərin Şirvan yürüşü
Dayısı Uzun Həsənin dəstəyi ilə müridlər və sufilər üzərində nüfuzunu gücləndirmiş Səfəvi Şeyx Heydər, atası Şeyx Cüneydin siyasətini izləyərək Şirvanı tutmağa çalışırdı. O, Şirvanşahdan Şeyx Cüneydin ölümünün qisasını almaq istəyərək "kafir" çərkəzlər əleyhinə mübarizə bəhanəsi ilə 10000 süvari qoşun topladı və Sultan Yaqubdan Şirvanşah Şirvanşah Fərrux Yasara məktub gətirməklə ondan Şirvanşahlar dövlətinin ərazisinə daxil olan Dərbənddən keçməklə, Dağıstana, çərkəzlər ölkəsinə getmək üçün icazə alıb yürüşə yollandı, oranı talan edərək çoxlu əsir götürdü və təntənə ilə Ərdəbilə qayıtdı. H.892 (1487)-ci ildə çərkəzlər üzərinə ikinci dəfə basqın edən Şeyx Heydər 6000 nəfər əsir alaraq, eyni yolla Ərdəbilə döndü. H.893 (1488)-cü ildə Şeyx Heydər çərkəzlər üzərinə üçüncü basqına icazə almaq üçün anası — Uzun Həsənin bacısı Xədicə xatunu Quma, Sultan Yaqubun sarayına göndərdi. Sultan Yaqub Şirvanşah Fərrux Yasara çərkəzlərlə müharibədə Heydərə yardım göstərməyi xahiş etdi.
Şah İsmayılın birinci Şirvan yürüşü
Bütün qoşunları məğlub olub qaçdıqda, sərkərdələri isə döyüş meydanında həlak olduqdan sonra tək qalan Şirvanşah atla Buğrut qalasına tərəf qaçmağa başladı, lakin qızılbaş dəstəsi Gülüstan qalasının yaxınlığında onu haqladı. Onlar tanımadıqları Şirvanşahı atdan saldılar, qoşqunu əlindən aldılar. Qızılbaşlardan biri, Hüseyn bəy Lələnin Şirvanşahı atdan çəkib salmış cilovdarı Şahgəldi ağa Fərrux Yasarın başını kəsərək İsmayıla gətirdi. Əsir Şirvanlılar Fərrux Yasarın meyitini tanıyıb onu dəfn etdilər.
Ədəbiyyat
thumb|right|200px|[[Xaqani Şirvaninin Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində saxlanan portreti]] Xl-XIII əsrlərdə bütün Yaxın Şərqdə olduğu kimi, Şirvanda da poeziya yüksək səviyyəyə çatmışdı. Fars dili ədəbiyyatda, o cümlədən şeirdə üstün yer tutaraq, ərəb dilini, demək olar ki, tamamilə sıxışdırmışdı. Şairlər fars və ərəb dilləri ilə yanaşı türk dildə də əsərlər yazırdılar. XIII əsrin sonlarında şair Həsənoğlu Azərbaycan və fars dilində lirik şeirləri ilə şöhrət qazandı. Həsənoğlunun müasiri, Bakı şairi Nəsirin (XIV əsrin əvvəlləri) bakılıları bir sıra vergilərdən azad edən və şəhərin abadlaşdırılmasına dair fərmanlar verən Məhəmməd Xudabəndə Olcaytuya ithaf olunmuş azərbaycanca müxəmməsi də dövrümüzədək gəlib çatmışdır.
Memarlıq
XII–XIII əsrin əvvəllərində istedadlı memar və sənətkarların yaşayıb yaratdığı Şirvanda memarlıq inkişaf edirdi. Mənbələrdə Şamaxının yaxınlığındakı XII əsrdən xeyli əvvəl tikilmiş və o vaxtlar inşası başa çatdırılan Gülüstan qalası, Buğurt qalası və bir sıra digər qala və bürclər qeyd olunur. Zəkəriyyə əl-Qəzvini Şirvan vilayətində möhkəmləndirilmiş Buğurt qalasından danışır: ''"Bu qalada daş təsvirlər və heykəllər var. Onlar çox qədim olduqlarından mənaları aydın deyil. Qalada hökumet evi (dar əl-imarə) var. Onun qapısında yazılmışdır: "Bu evdə on bir otaq var. Lakin buraya girən çox cəhd göstərsə, onlardan (yalnız) onunu görə bilər. On birincinin yerini isə heç kim bilə bilməz, çünki hökmdarın xəzinəsi oradadır".''
Bayıl qəsrinin tikintisi siyasi-hərbi baxımdan çox qarşıq bir çağda – monqol yürüşləri bütün Yaxın Şərqi lərzəyə gətirdiyi vaxtda (1234–1235-ci illərdə) başa çatmışdı. Ancaq sahilə yaxın adada tikilən bu möhtəşəm qəsrin ömrü çox qısa olmuşdur. Alimlərin fikrincə, o, 1306-cı ildə baş verən güclü zəlzələ nəticəsində dənizə batmışdır.
Şirvanşahlar dövrü Azərbaycan memarlığının ən dəyərli nümunələrindən biri Şirvanşahların Bakı iqamətgahı olan Şirvanşahlar sarayıdır. Kompleksə Şirvanşahlar sarayı, Divanxana, Keyqubad məscidi, Şirvanşahlar türbəsi (1435–1436), Şah məscidi (1441), Seyid Yəhya Bakuvi türbəsi, Murad darvazası (1585), Saray hamamı və ovdan daxildir.
Şirvanşahlar saray kompleksinin Şimal-Qərb hissəsində, divarla əhatə edilmiş kvadrat həyətdə Divanxana yerləşir. Həyətin ortasında 1,5 metr hündürlüyündə olan bünövrənin üstündə divanxananın səkkizgüşəli mərkəzi pavilyonu ucaldılmışdır. Bu pavilyonun mərkəzi salonu beş tərəfdən açıq eyvana baxır. Divanxananı təşkil edən xüsusi formalı sütunlar və onların yaratdığı çatmatağlı arka abidənin mərdlik, qüvvət və müdriklik ifadə edən memarlıq obrazını yaratmışdır.
Dekompozisiya
thumbnail|Sadə dekompozisiya modeli Dekompozisiya — hər hansı bir sistem  üzərində aparılan əməliyyatın uğurla  həyata keçirilməsi üçün onun hissələrə bölünməsi. Məsələn, obektin ayrıca layihələnən hissələrə bölünməsi, xidmət zonası, verilən sistemin ayrica riyazi təsvirinin və ya fiziki təzahürünə baxılması və s.
Sistemli analizdə dekompozisiya məsələsinin uğurlu həlli üçün sistem hissələrə elə bölünməlidir ki, sistemin xüsusiyyətləri itməsin.
Vergül
Vergül  – sözləri, birləşmələri və cümlələri sərhədləndirmək üçün işlədilən durğu işarəsidir.
Azərbaycan dilində vergülün işlənməsi
Dəqiqləşdirici xüsusiləşmiş üzvlər bu və ya digər bir üzvə aid olur. Onun mənasını konkretləşdirir. Xüsusən, xüsusilə, o cümlədən, hətta sözlərinin köməyi ilə formalaşan dəqiqləşdirici xüsusiləşmiş üzvdən əvvəl vergül yazılır. Məsələn,
O, bu əvəzlikləri mübtəda vəzifəsində işlənərkən özündən sonra feil və köməkçi nitq hissələri (feli sifət və modal sözlərdən başqa) gələrsə, vergül qoyulmaz. Məsələn,
Belə ki bağlayıcısından sonra vergül qoyulur.
Ara sözlər morfologiyada modal sözlər adlanır. Məsələn,
Havaşan
2006-cı ildə aparılmış əhalinin siyahıya alınmasının nəticələrinə görə kəndin əhalisi 596 nəfər (kişilər: 301 nəfər - qadınlar: 295 nəfər) olmuşdur. Kənddə 121 ailə yaşayır.
Əhali və dil
Kəndin əhalisi azərbaycanlılardır və Azərbaycan dilində danışırlar.
İqtisadiyyatı
Kənd sakinlərinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq və qismən əkinçilikdir.
Bulbophyllum desmotrichoides
Arealı
Bulbophyllum desmotrichoides növü Maluku adalarından Yeni Qvineyaya qədər yayılmışdır.
Budapeşt tramvayı
İlk illər
Elə bu zaman Mur Balaj Budapeştdə elektrikli tramvay xəttinin inşasına başlanması təklif edilmişdir. Kommunal təsərrüfat və nəqliyyat nazirliyi katibi Qabor Baros yeni təcrübə xəttinin inşasına başlasını qərara almışdır. Bu xəttinin inşasına 1 oktyabr 1887-ci ildə başlanılmışdır. Xəttin inşası 28 noyabr 1887-ci ildə başlanılmışdır.
İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövr
Trolleybus xəttinin genişləndirilməsi ilə əlaqədar bir çox tramvay yolları troleybus maşrutlarına dövr edilmişdir. Bununla belə tramvay xəttinin genişləndirilməsi dayandırılmamışdır. Nyoqati dəmir yolu stansiyası yaxınlığında yeni tramvay xətti çəkilmişdir. Bu xətt fəhlələri Anqialpolde və Uypeste zavodlarına aparırdı. № 4 həmdə 1960-cı ilə qədər genişləndirilmişdir. 1964-cü ildə Erjebet körpüsünün bərpasından sonra bu istiqamətdə yeni trambay xətləri açılmışdır. Artıq körpünün bəsından sonra ondan beş maşrut istifadə edirdi.
Dırnaq işarəsi
Qoşa dırnaqlar
Rusca yazıda ənənəvi olaraq fransız «yolka»sından istifadə edilir. Dırnaqlar arasında təkrarən dırnaqdan istifadəyə ehtiyac olduqda və əl yazısında alman «lapka»sından istifadə edilir.
Asfalt
Asfalt benzindən təhlükəlidir
ABŞ-də aparılmış tədqiqatlar göstərib ki, asfaltdan ayrılan və yay günəşi altında qızmış qaz halında ayrılmalar benzin və dizel mühərriklərinin tüstü qazlarından sağlamlıq üçün daha zərərli ola bilər. Yol universitetinin əməkdaşları yoldan götürülmüş bərk asfaltı laboratoriya sobasında qızdıraraq ayrılan maddələri analiz ediblər. Temperatur 40°-dən 60 °C-ə qədər artırıldıqda 12-25 karbon atomuna malik karbohidrogenlərin ayrılması iki dəfə artır. Belə maddələrin çoxu kanserogendir. İsti gündə asfalt 60 °C-ə qədər qıza bilər. Elektromobilə keçdikcə yanan yanacağın tüstü qazların miqdarı yollarda və küçələrdə azalacaq, asfaltın qızması nəticəsində ayrılan qazların təhlükə dərəcəsi artacaq.
Şirin və Xosrov (Hatifi)
Nizami əsəri ilə məzmun fərqləri
Hatifi əsərinin Nizami əsərindən əsas fərqi budur ki, Hatifi bəzən reallıqdan uzaqlaşaraq fantaziyaya yol verir və fövqəltəbii hadisələrin baş verdiyini tərənnüm edir. Məsələn, elə ki, Şapur tapşırığı yerinə yetirməkdən ötrü gəlib Dərbəndə yetişir, Şirinin özünü görməyə müvəffəq ola bilmir. Lakin, güzgüdə onun camalını görüb şəklini çəkir. Özü də, həmin şəkli elə bir kağız üzərində çəkir ki, o birisi üzündə qabaqcadan Xosrovun şəkli çəkilmişdi. Təsadüfən güclü bir külək əsib, üzərində Xosrov və Şirinin təsviri olan bu kağızı rəssamın əlindən alır və birbaşa Şirinin sarayına uçurur. Kənizlər küləyin gətirdiyi bu kağızı tapıb Şirinin yanına aparırlar. Şirin Xosrovun şəklini görəcək ona aşiq olur.
Tarixi və Nizaminin təsiri
Teymurilər sülaləsinin son dövrü-Səfəvilər sülaləsinin başlanğıcında yetişmiş məşhur simalardan olan Hatifi, Yaxın və Orta Şərqin bir çox görkəmli sənətkarları kimi Nizami Gəncəvini təqlid edərək “Xəmsə” yazmışdır. Lakin onun “Xəmsə”sinin beşinci əsəri hələ də əldə edilməmişdir. Sam Mirzə Səfəvi “Töhfəyi Sami” əsərində yazır: “O, Nizami “Xəmsə”sinin ancaq dörd cildinə nəzirə yazmışdır.” Dehxoda bu fikri bir qədər dəqiqləşdirərək yazır: “Çox ehtimal ki, Hatifi Nizaminin “Sirlər Xəzinəsi”nə cavab yazmağa heç müvəffəq ola bilməmişdir.”
Hindistan yarımqitəsi
thumb|right|250px|Hindistan yarımqitəsinin coğrafi xəritəsi
Dəstəgird
Əhalisi
Kənddə 1908-ci ildə 555 nəfər, 1914 - cü ildə 400 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə ermənilər azərbaycanlıları qırğınlarla qovmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kənd sakinləri öz evlərinə dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 358 nəfər, 1926-cı ildə 338 nəfər, 1931-ci ildə 434 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1950-ci illərdə mis-molibden kombinatının yaradılması ilə əlaqədar buraya ermənilər köçürülmüşdür. 1987-ci ildə 1700 nəfər azərbaycanlı və erməni olmuşdur ki, bunun da 80%-ni azərbaycanlılar təşkil edirdi. 1988-ci ilin noyabr ayında azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya edilmişdir. İndi burada təkcə ermənilər yaşayır.
Arxeoloji turizm
thumb|[[Beyrut un Mərkəz rayonunda Qədim Roma hamamı (Livan)]] Arxeoturizm və ya Arxeoloji turizm — mədəni turizmin bir növü olub arxeologiyaya olan ictimai marağı təbliğ etmək və tarixi ərazilərin gələcək üçün qorunması məqsədini daşıyır.
Trafik
Trafik müxtəlif sahələr üçün olur:
Ərəb ölkələrində buddizm
Buddizm Asiyada meydana gəlmişdir. Dünyada 488 milyon buddist yaşayır. Onlar 2010-cu ildə dünya əhalisinin 7%-ini təşkil edirdilər.
Hammurapi
Ədəbiyyat
Western Civilizations — Robert E. Lerner, Standish Meacham, Edward McNall Burns
Bulbophyllum devogelii
Arealı
Bulbophyllum devogelii növü Kalimantan üçün endemik növdür.
Şahhüseyn Kərimov
Nailiyyətlər
1991-ci ildə Tahir Əmiraslanovun təşəbbüsü ilə SSri Kulinariya Assosiyasiyası tərəfindən SSRİ Ticarət Nazirliyi ilə keçirilən SSRİ Ümumittifaq sosialist aparıcı peşə işçiləri arasında keçirilən yarışmada qalib olub fəxri diplomla təltif edilmişdir.
Əlavə
2019-cu ildə Chef Cup Azərbaycan aşpazları arasında keçirilən yarışma Şahhüseyn Kərimova-dahi aşpazın xatirəsinə həsr edilmişdir. 26.06.2019-cu il tarixində Qızıl Şah adlanan Milli mətbəx çempionatı təsis edildi. Çempionat hər 2 ildən bir və ilk dəfə World Food Azerbaijan 2020 sərgisi çərçivəsində keçiriləcəkdir.
Bəm
Bəm — İranın Kirman ostanının şəhərlərindən və Bəm şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 73,823 nəfər və 19,572 ailədən ibarət idi.
2000 illik bir tarixə malik olan Bəm qalası dünyanın ən böyük kərpicdən tikilmiş kompleksi hesab olunur. Qalanın Sasanilər dönəmində (224-651) qurulduğu təxmin edilir. Qalanın günümüzə qədər qalan bir qismi 12-ci əsrə digər qismi isə Səfəvi dövrünə aiddir. Bu qalıntılar arasında bəzi bölümləri sağlam qalmış və ya sonradan restavrasiya edilmiş karvansara, mədrəsə, məscid, sinaqoq, hamam, əlliyə yaxın dükanın olduğu örtülü bazar və bir çox ev var.
Kadis
Kadis (fi. Gadir, yun. Gádeira,  la.  Gades, ər. کادیس ) — İspaniyanın cənub-qərbində, Əndəlüs bölgəsindəki Kadis əyalətinin paytaxtı, ada üzərində yerləşən şəhər. Madriddən 651 km, Sevilyadan 124 km, Uelva dan 219 km uzaqlıqdadır. Şəhər İspaniya donanmasına ev sahibliyi edir. Eyni zamanda Kadis rayonunun paytaxtıdır.
İşarə
F. de Sössür dili işarələr sistemi kimi götürür və onun aşağıdakı əlamətlərini müəyyən edir:
Arsenyevlər
Arsenyevlər — Rusların zadəgan soyu.
Əruz vəzni
Əruz vəzninin yaranması
Ərəb şeirinin "rəcəz" (buradakı "rəcəz" ifadəsi əruzun rəcəz bəhri ilə eyni mənada qəbul edilməməlidir) formasının V əsrdə artıq mövcud olduğu ehtimal edilir. "Rəcəz" formasına aid olan şeirlərdə misralarda heca sayı və bölgülər qismən uyğunlaşsa da, misraların ritmik quruluşlarının uyğunlaşması yalnız sözlərin eyni qrammatik və leksik dəyişmələri ilə əlaqədar olaraq təsadüfi xarakter daşımışdır. Yəni, vahid ritmik quruluşun misralarda gözlənilməsi qaydası olmamışdır. Bu şeir forması da "səc" kimi şifahi xalq yaradıcılığının məhsulu (qeyri-peşəkar, spontan forma) kimi qiymətləndirilir.
Ərəb şeirinin erkən əruz formasının VI əsrin əvvəllərindən VIII əsrin ortalarına (X. İ. Əhməd təliminin yaranmasına) qədər olan dövru əhatə etdiyi qəbul edilir. Erkən əruz şeirinə aid nümunələrdə vahid ritmik quruluşun bütün misralarda (beytlərdə) gözlənilməsi qaydası müşahidə olunur. Ərəb şeirinin bu forması yazılı ədəbiyyatın müəyyən inkişafı ilə əlaqədar olaraq peşəkar və daha yüksək səviyyəli yaradıcılıq mərhələsi kimi qəbul olunur. Belə ki, erkən əruz şeiri müəyyən filoloji biliklərə malik müəlliflər tərəfindən vahid ritmik quruluşun bütün misralarda (beytlərdə) gözlənil-məsi qaydasının şeirə tətbiqi ilə formalaşmışdır. Bu dövrdə nisbətən sadə qəliblərdən (əsasən rəcəz, həzəc və rəməl qəliblərindən) istifadə edilmişdir. Bu dövrdə peşəkar səviyyəli əruz şeiri ilə paralel olaraq şifahi xalq yaradıcılığı forması kimi "səc" və "rəcəz" şeir formaları da öz mövcudluğunu qorumuşdur. X. İ. Əhməd isə əruza daha mürəkkəb və çoxsaylı qəliblər əlavə etmiş, ərəb dilinin ritmik sisteminin və əruzun geniş nəzəriyyəsini yaratmışdır ki, ondan sonrakı ərəb poeziyası məhz həmin nəzəriyyə üzərində inkişaf etmişdir. X. İ. Əhməd əruz vəzninin 15 bəhrini müəyyən etmişdir. Azərbaycan şeirində əruzun 12 bəhrindən (həzəc, rəməl, mütədarik, rəcəz, müzare, münsərih, müctəs, mütəqarib, xəfif, səri, kamil, müqtəzəb) və yüzlərlə qəlibindən istifadə edilir. Həmin qəliblərdən bir çoxu X.İ.Əhməddən sonra yaradılmışdır. Həmçinin, Azərbaycan əruzunda "Bəhri-təvil" ("Uzun dərya") adlanan sərbəst şeir forması yaranmışdır.
Karmaskalı rayonu
Coğrafi yerləşməsi
Başqırdıstanın mərkəzi hissəsində, Ağidel çayının sahili boyunca sahildə yerləşir. Rayonun ərazisi 1751 km² təşkil edir. Sərhədlərinin ümumi uzunluğu 903 km-dir. İqlimi kontinental, bir az qurudur. r. Orta illik temperatur: +2,5 °C, yanvar: -16 °C, iyul: +19 °C. Maksimal temperatur: +40 °C, minimal: −48 °C. Orta illik yağıntı 500 mm., quraq illərdə 350 mm. Ərazisindən Urşak, Aurqazı, Belıy KLuç, Uzen, Kuzelka çayları axır. Ərazisində əsasən boz meşə və qaraya bənzər torpaqlar geniş sahə tutur.
65 saylı Saatlı-Sabirabad-Kürdəmir seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 65 saylı Saatlı-Sabirabad-Kürdəmir seçki dairəsi — Azərbaycan Respublikasında seçki dairəsi.
Sual işarəsi
Oyunlar
Cəbr şahmat notasiyasında bəzi şahmat durğu işarələri aşağıdakı kimidir: "?" — pis bir hərəkət, "???" — kobud səhv, "?!" — şübhəli hərəkət, "!?" — maraqlı hərəkət.
Salamməlik
Salamməlik kəndi — Gürcüstan Respublikasının Dmanisi rayonunda kənd.
Toponimi
Çin — Azərbaycandan — Borçalıya, oradan Avropaya, Türkyəyə və Russyaya uzanan karvan yolu (İpək yolu) üstündə bina olunmuşdur. Toponimik izaha görə hərəkət edən karvan qatarlarının bir bulaq başında görüşüb salamlaşdıqları və nahar etdikləri yer kimi izah olunur. Əldə olan xəritədə (1700, 1860,1868-ci illərdə çəkilmiş xəritədə) Salamməlık-Sapuklu kimi göstərilmişdir. Həmin bulaq "Babamın bulağı" adlanır və hal-hazırda da istifadə edilir.
Görkəmli şəxsləri
Yaradanqulu ağa, onun oğulları Ali ağa, Mahmud ağa, həmin nəsildən Söyün ağa, Namazovlardan Məhəmməd, Bəxtiyar kişi və oğullarından İsə Bəxtiyar oğlu, Mirzə Bəxtiyar oğlu, Selimxan Bəxtiyar oğlu Namazov. Qori seminariyasının məzunu İsmayıl Mahmud ağa oğlu, el ağsaqqalları Süleyman kişi, Omar, Osman, Qədir Mahmud ağa oğlu, Xəlifəqulu Musa oğlu, İsmayılov Şamı Musa oglu, elmlər namizədi Yaradanquliyev Teymyrxan Qədir oğlu(1950–1978), veteran müəllimlər Yaradanquliyev İslam, İbrahum Söyün ağa oğulları, əməkdar müəllim Calal İsmayılov, ilk qadin müəlliməsi (1967)Yaradanquliyeva Gülcahan, Hidayət Əhmədov, Mahal Nəbiyev, Cümşüd İsmayılov, hüquq-mühafizəçisi Azad Yaradanquliyev, hərbçi polkovnik Məçıd Bəkir oğlu Yaradanquliyev, ictimaiyətçilər Omarov İbrahimxəlil,, Alay İsmayıl oğlu, David İsmayıl oğlu, Rza İsa oğlu, Lətif Qədir oğlu, Bəhram Alay oğlu Yaradanquliyevlər, Orucov Cahangir, Əmrah Osmanov, şair-publisist Sədi Yaradanqulu. 1941–1945-ci il müharibəsində 11-nəfər həlak olmuş və itkin düşmüşdür. 1992-ci il 2-ci kurs tələbəsi Osmanov Firdovsi Əmrah oğlu könüllü olaraq Zəngilan uğrunda vuruşda şəhidlik zirvəsinə ucalmış və Gəncə şəhərində Şəhidlər xiyabanında uyuyur…
Honkonq İncəsənət Muzeyi
Muzey haqqında
Muzeyin əsas vəzifəsi çin mədəniyyətinin qorunub saxlanması və yerli ustaların əsərlərinin təşviqidir.
UEFA Yubiley Mükafatları
Mükafatı qazananlar
<!--
Ulduzlararası
Məzmun
48 il əvvəl naməlum varlıqlar, "Gargantua" adlı qara dəliyin yaxınlığında yerləşən və potensial olaraq yaşamaq mümkün olan 12 planet ilə uzaq bir qalaktikanın yolunu açan bir soxulcan dəliyini Saturn planetinin yaxınlığında yerləşdirdilər. On iki könüllü, fərdi şəkildə planetlərin araşdırılması üçün soxulcan dəliyindən keçdi. Astronavtlar Miller, Edmunds və Mann müsbət nəticələr vermişdir. Məlumatlara əsasən, Professor Brend bəşəriyyətin sağ qalmasını təmin etmək üçün iki plan hazırladı: A planı kütləvi bir çıxartma hərəkətini təşviq etmək üçün qravitasiya qüvvəsi nəzəriyyəsinin inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur. B planı isə, 5.000 dondurulmuş insan embriosunu yaşayan bir planetə köçürmək üçün "Endurance" kosmik gəmisinin istifadəsini nəzərdə tutur.
Soxulcan dəlikləri və qara dəliklər
Kristofer Nolan başlanğıcda, qara dəliklərin elmi cəhətdən düzgün təsvir edilməsini auditoriyaya görmə qabiliyyətinə çatmayacağını və təsiri qrupun görünüşünü qeyri-real şəkildə dəyişdirməsini tələb etdi. Nəticədə bitmiş məhsul buraxıldı. Nolan, ardıcıl kamera perspektivlərini qoruduğu müddətcə bitmiş təsirin başa düşüləcəyini tapa bildi.
Bulbophyllum hainanense
(Bulbophyllum hainanense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Masutatsu Oyama
Həyatı
1949-cu ildə sivilizasiyaya döndükdə karatenin populyarlaşması məqsədilə, kifayət qədər güclü rəqiblər olmaması üzündən vəhşi öküzlərlə döyüşmək qərarına gəlir. Buynuzunun diametri dörd düyməyə çatan öküzlə silahsız döyüşə girir. Döyüş zamanı o, öküzün bir buynuzunu dibindən qopararaq öldürür. Bu zəfər bütün dünyanı heyran edir, amma Oyamadan ötrü belə həyəcanlı yarışlar yolunun ancaq başlanğıcı idi. Belə yarışların üçündə öküzü ani olaraq oldürür, 48-nin isə buynuzunu sındırır.
Bu döyüşlərdən biri haqqında sənədli film də çəkilmişdir. Hələ heç kim onun kimi 30 dam örtüyü kirəmitini bir zərbədə sındırmaq, butulkanın boğazını əllə bir zərbədə kəsmək, 15 kq-lıq çay daşını dizinin üstünə qoyub əllə qırmaq və sairə bir çox rekordlarını əldə edə bilməmişdir. Yapon karatesini nümayiş etdirmək məqsədilə 1952-ci ildə Amerikaya gedir. Amerikada olan müddətdə 200-dən çox görüşlərdə yüz minlərlə tamaşaçı qarşısında karatenin gücünün heyran ediləcək dərəcədə nə qədər yüksək olduğunu nümayiş etdirir.
Erigeron altaicus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Malavi Gölü Milli Parkı
Haqqında
12 adanı əhatə edən milli parkda Nyasa gölündə yaşayan 1000-ə yaxın balıq növünün demək olaraq ki, yarısı yaşamaqdadır. Bu balıqların böyük hissəsi buraya xas növlərdir. Göl, Malavini kəsən Nəhəng Rift Vadisinin əmələ gətirdiyi böyük vadidə yerləşir. Balıqlar xaricində parkda yaşayan məməli növləri də olduqça çoxdur: begemot, babon, vervet meymunu, Afrika fili və s. Milli parkda yerləşən Mumbo və Boadzulu adaları xüsusilə Ağ boğazlı qarabattaqın balalama yerlərindən biridir. Boadzulu adası timsahlar və digər sürünənlərə də ev sahibliyi etməkdədir.
Mihulka
Mihulkanın tarixi
II Rudolfun hakimiyyəti zamanı Barıt qülləsi kimyagərlərin laboratoriyasına çevrilmişdi. İmperatorun elmlərə böyük marağı var idi və o alimlərdən adi metalların təmiz qızıla çevirməyin sirrini bilmək istəyirdi. Alimlər israrla bu problemi həll etməyə çalışsalar da, onlar heç bir transformasiya möcüzəsinə nail olmamışdılar. Buna görə də, XVI əsrdə qüllə yenidən müdafiə məqsədləri üçün istifadəyə verilmişdi. Onun içərisində barıt ehtiyatının istehsal və saxlanqıc yeri yerləşirdi.
II Dünya müharibəsindən sonra, yəni 1967-ci ildə Mihulkanın bərpa və yenidənqurma işlərinə start verilmişdi. 1982-ci ildə qüllədə tökmə zənglərin və kimyagərlərin yaratdığı əşyaların sərgisi ilə birgə böyük bir muzey açılmışdır.
Muzey ekspozisiyası
Hal-hazırda Mihulka qülləsində bir neçə müntəzəm sərgi təşkil olunub:
Maykl Adams
Kariyerasinin Başlanğıcı
Adams 17 noyabr 1971-ci ilde Truro,Cornvoll, Birləşmiş Krallıqda dünyaya gəlmişdir. 1980-ci ilə qədər artıq onun istedadı Britaniya Şahmat Federasiyası tərəfindən kəşf olunmuşdu və o, yerli şahmat çempionatının qalibi olan Maykl Prettejohn ilə yanaşı, keçmiş Avropa Gənclər Şahmat çempionu olan Shaun Taulbutdan yüksək səviyyəli dərslər almışdır. 1981-ci ildə 9 yaşlı Adams həmyaşıdları arasında keçirilən çempionata qatılır və qalib gəlir. Həmin ildə o, 13 yaşa, 15 yaşa və 18 yaşa qədər olanlar arasında keçirilmiş çempionatların da qalibi olur. Son 2 yarışma üst-üstə düşdüyündən o, bir-birindən 30 metr aralı olan iki müxtəlif otaqlarda keçirilən hər iki oyunda eyni vaxtda oynamaq məcburiyyətində qalır. 1987-ci ildə o, İnnsbruck’da 16 yaşa qədər olan uşaqlar arasında keçirilən Dünya Çempionatinda İslandiya oyunçusu Hannes Stefanssondan geri qalaraq gümüş medal qazandı. Həmin ildən sonra, 15 yaşında, o, dünyanın ən gənc Beynəlxalq Ustad şahmatçısı seçildi (İnternational Master=İM). Atası Bil Adams ilə birlikdə özünün erkən şahmatçı karyerasindan bəhs edən “Şahmatçının İnkişafı” (1991) və “Sürət Cığırında Şahmat” kitablarını yazaraq dərc etmişdir.
Xarici İşlər Nazirliyi (ÇXR)
Tarixi
Nazirlik 1954-cü il 28 sentyabrda yaradılmışdır. İlk Xarici İşlər Naziri Çjou Enlay olmuşdur.
Çayırçiçəyi
Çayırçiçəyi, aster —  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Osman Gündüz
Həyatı
2005-ci ildə parlament seçkilərində deputatlığa namizəd olub. "İnternet. Azərbaycan İnternet Resursları" (2005–2006), "Kompüter. İnformasiya texnologiyalarının əsasları" (2006), "Mobil telefonun özəllikləri. Mobil telefon və kompüter" kitablarının müəllifidir.
At gücü
Dünyada “at gücü” ölçü vahidinin bir neçə ölçüsü vardır.
Hind okeanında zəlzələ və sunami (2004)
2004-cü ilin 26 dekabr tarixində Hind okeanında baş vermiş və gücü 9,1-9,3 bal təşkil etmiş zəlzələ müasir tarixin ən məhvedici təbii fəlakətlərindən biri kimi yadda qalan sunamiyə səbəb oldu.
3234-cü təpə döyüşü
Zəmin
1987-ci ilin noyabr ayında Boris Qromov rəhbərliyindəki XL Qızıl Ordu Qardəz ilə Xost şəhərləri arasındakı, mücahidin mövqelərinə yaxın yolu hava qüvvələrinə açmaq üçün nəzərdə tutulmuş «Magistral» əməliyyatına start vermişdir. Əməliyyata start verilməzdən əvvəl əraziyə bir neçə hava hücumu və dörd saat davam etmiş artilleriya bombardmanı edilmişdir.
Hərbi qulluqçu
Hərbi qulluqçu — hərbi xidmətin yerinə yetirilməsi ilə əlaqədər xüsusi hüquqi statusa malik şəxs.
Erigeron anchana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Adi gənəgərçək
Təsiri
Adi gənəgərçək birillik bitki olub, südləyən fəsiləsinə aiddir. Bu bitkidə zəhərli təsir göstərən iki maddə var. Hoksaalbumin, ribin və risinin alkaloididir. Hoksaalbumin qüvvətli zəhərdir. Yalnız toxumunun üst qatında olur (0,1 faizə qədər). Risin bitkinin bütün hissələrində mövcuddur (toxumunda 0,15%, yarpaqlarında 1,37 %-ə qədərdir.
Təbabətdə
Adi gənəgərçək bitkisindən xalq təbabətində geniş isifadə olunur. Bu bitkidən alınan yağ müxtəlif dəri xəstəlikərində istifadə olunur. Onun antibakteriyal, nəmlədirici, sağaldıcı və təmizləyici xüsusiyyətləri — kəpək, qaşınma, dərinin quruluğu, qıcıqlanma və qırmızılıq kimi problemlərin həllində köməkçi olur.
Nizami Əruzi
Nizami Əruzi Səmərqəndi — XII yüzilliyin məşhur Orta Asiya şairi və ədəbiyyat tənqidçisi.
Behbud xan Çavuşlu
Behbud xan Çavuşlu — Nadir şah Əfşar dövlət və ordusunun böyük adamlarından və Baba xan Çavuşlunun əmoğlusu. O, Ətəkin hakimi idi və Xarəzmözbəklərinin və həmçinin Məhəmmədhəsən xan Qacarın buntun aradan qaldırdı. Sonra bütün Türkistan, Əstrabad və Qıpçaq çölünün sərdarı oldu.O, Heratda türkmənlər tərəfindən öldürüldü.
Azərbaycan 2008 Yay Olimpiya Oyunlarında
Medalçıların siyahısı
Cüdoçu Elnur Məmmədli final görüşündə qələbə qazanaraq Olimpiya Oyunlarının qalibi oldu. Rövşən Bayramov həlledici görüşdə məğlub olaraq olimpiadanı gümüş medalla başa vurdu. Cüdoçu Mövlud Mirəliyev, qadın Mariya Stadnik, sərbəst güləşçi Xetaq Qazyumov və boksçu Şahin İmranov isə olimpiadanın bürünc medallarına sahib oldu.
Komandanın yolasalma mərasimi
Mərasimin əvvəlində Azərbaycanın Dövlət himni səsləndirildi. Sonra dövlət başçısı İlham Əliyev nitqlə çıxış elədi. İlham Əliyev idmançılara qələbələr və uğurlar arzuladı.
Komandanın heyəti
Azərbaycan 2004-cü ildə Olimpiya Oyunlarında qılıncoynatma turnirində təmsil olunsa da, bu səfər heç bir idmançı bu idman növü üzrə vəsiqə qazana bilmədi. Əvəzində Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında birinci dəfə atçılıq turnirlərində təmsil olundu.
XXIX Yay Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimində Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının bayrağdarı 2004-cü il Afina Olimpiadasının qalibi olan yunan-roma güləşçisi Fərid Mansurov oldu. Bağlanış mərasimində isə Azərbaycan bayrağını olimpiadanı bürünc medalla başa vuran Şahin İmranov apardı.
Prezidentin Çin səfəri
Olimpiya Oyunlarının avqustun 8-də baş tutan açılış mərasimini Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva birbaşa stadiondan canlı izlədi.
30x30px Bədii gimnastika
Avqustun 21-də olimpiadanın fərdi turnirində çıxış edən Aliyə Qarayeva və Dinarə Gimatova təsnifat mərhələsində mübarizə apardı. 22 yaşlı Dinarə Gimatova 2007-ci ildə Dünya və Avropa Çempionatlarının bürünc medallarına sahib olmuşdu. İplə turnirdə Dinarə Gimatova 16.275 bal topladı və 15-ci pillədə qərarlaşdı. Halqa ilə turnirdə də Dinarə Gimatova uğursuz çıxış elədi və 16.775 balla 12-ci pillənin sahibi oldu. 20 yaşlı Aliyə Qarayeva isə 2007-ci il Avropa Çempionatının qalibi idi. Aliyə Qarayeva iplə turnirdə 17.875 bal topladı və üçüncü pillədə qərarlaşdı. Halqa ilə turnirdə isə Aliyə Qarayeva 16.850 balla doqquzuncu pillənin sahibi oldu. Təsnifat mərhələsinin birinci günündən sonra Aliyə Qarayeva 7-ci, Dinarə Gimatova isə 12-ci pillədə qərarlaşdı.
Yunan-roma güləşi
Avqustun 14-də 84 Kq. turnirində çıxış edən Şalva Qadabadze mübarizə apardı. Olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Şalva Qadabadze Tunis nümayəndəsi Hayel Açuri ilə üz-üzə gəldi. Görüşün birinci hissəsində rəqibinə 5:0 hesabı ilə qalib gələn Şalva Qadabadze növbəti hissədə də rəqibi üzərində 5:0 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Macarıstan nümayəndəsi Zoltan Fodor oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün biricni hissəsi 1:1 hesabı ilə başa çatdı və nəticədə qaydalara əsasən son xalı Şalva Qadabadze qazandığına görə hissənin qalibi oldu. Görüşün növbəti hissəsində isə Şalva Qadabadze rəqibinə 0:4 hesabı ilə məğlub oldu. Belə olan halda görüşün taleyi üçüncü hissədə həll olundu. Bu hissədə 1:1 hesabı ilə başa çatdı. Qaydalara əsasən son xalı rəqib qazandığına görə Şalva Qadabadze görüşdə məğlub oldu. Rəqibi final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Şalva Qadabadze təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici qrupun birinci görüşündə Şalva Qadabadze Çin nümayəndəsi Ma Sanyi ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsi 2:2 hesabı ilə başa çatdı. Nəticədə son xalı rəqib qazandığına görə Şalva Qadabadze birinci hissədə məğlub oldu. Növbəti hissədə isə Şalva Qadabadze rəqibinə 2:4 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı 8-ci pillədə başa vurdu.
Qadın güləşi
Avqustun 17-də isə 63 Kq. turnirində çıxış edən Olesya Zamula mübarizə apardı. Olesya Zamula olimpiadanın 1/8 final mərhələsində 2004-cü il Afina Olimpiadasının qalibi Yaponiya nümayəndəsi Kaori İço ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Olesya Zamula rəqibinə 0:2 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqibi final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Olesya Zamula təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Bu qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Randi Miller oldu. Bu görüşdə də Olesya Zamula rəqibinə 0:2 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı 16-cı pillədə başa vurdu.
Sərbəst güləş
Keçən olimpiada da sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığması dörd idmançı ilə təmsil olundu və turniri medalsız başa vurdu. Bu səfər isə Azərbaycan yığması yeddi sərbəst güləşçi ilə təmsil olunsa da, cəmi bir bürünc medala sahib oldu.
73 saylı Lənkəran şəhər seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 73 saylı Lənkəran şəhər seçki dairəsi — Azərbaycan Respublikasında seçki dairəsi.
Aygün Attar
Həyatı
Aygün Attar 1962-ci ildə Qubadlıda anadan olub.
Mükafatları
15 aprel 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında dostluq və əməkdaşlıq əlaqələrinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə "Dostluq" ordeni ilə təltif edilib
Marko Polo (teleserial, 2014)
Marko Polo - venesiyalı səyyah Marko Polonun Monqol İmperiyasının, xüsusilə Yuan dövlətinin böyük hökmdarı olan Xubilay xanın sarayındakı ilk illəri haqqında çəkilmiş amerikan televiziya serialıdır. Şou 12 dekabr 2014-cü ildə Neftliksdə başlayıb   Seriyaların ssenarist və yaradıcısı Con Fuskodur və baş rolda Lorenzo Riçelmidir. İstehsalçı şirkət Weinstein kompaniyasıdır. 2015-ci il yanvarın 7-də Neftliks serialı 10 seriyalıq ikinci sezon üçün uzatdı.
İstehsal
Dublyor Cu Kun şounu döyüş xoreoqrafı Bret Çanla birlikdə işləməyi planlayırdı. Ancaq Bret Çan Malayziya Hava Yolları reys 370 qəza edərkən öldü.
İctimaiyyət tərəfindən qəbulu
Rotten Tomatoesda şou 4.6/10 ortalama reytinqlə 26 şərhə əsaslanaraq 27% reytinq aldı. Metacriticdə şou tənqidçilərdən 21 şərhdə 100 baldan 48 aldı.
Ərəb ölkələrində qadın hüquqları
thumb|300px|1880-ci illərdə [[Əlcəzairli üç qadın. Uzanmış qadın siqaret çəkir.]]
Iraqda
Iraqda 2003-cü ildə ABŞ-nin hərbi müdaxiləsindən sonra qadınların vəziyyətində, statusunda ciddi tənəzzül, geriləmə özünü göstərdi. Kütləvi şəkildə didərgin düşmək qadın alveri və cinsi zorakılığı daha da tətiklədi. Iraqın cinayət kodeksinə görə həyat yoldaşını öldürən kişi ölüm cəzasına məhkum olmur yalnız 3 il azadlıqdan məhrum edilir. Didərgin düşmüş minlərlə qadın qonşu ölkələrdə (Suriya, İordaniya, BƏƏ) əxlaqsızlıq etməyə məcbur edilirlər.iraqda 1,5 milyondan çox qadın duldur.
Livanda
Livanda qadınların oğurlanması, təcavüzə uğraması, məşğulluqla bağlı qanunlarda qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin olması, vərəsəlik məsələsində ikitirəliyin olması geniş yayılıb. Livanda iş yerlərində cinsi narahatlığın qadağan olunması ilə bağlı heçbir qanun yoxdur. Hər iki livanlı qadından biri savadsızdır. Livanlı qadın öz uşaqlarına və xarici həyat yoldaşına livan vətəndaşlığının verilməsində heç bir rola malik deyil.
Bəhreyndə
Bəhreyndə dini məhkəmələrdə nikah, boşanma, vərəsəlik, uşaqların analara verilməsi ilə bağlı qərarlar şəriətə uyğun aparılır. Digər ərəb ölkələrində olduğu kimi burada da ailə daxili şiddətə bərabər götürülür. Ilk dəfə 2002-ci ildə qadınlara seçkilərdə iştirak etmək və səs vermək hüququ verilmişdir. Cinayət kodeksinə əsasən kişi təcavüz etdiyi qadınıa evləndiyi halda o cəzalandırılmır.