cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Chimú jisk'a suyu
Gran Chimú jisk'a suyuxa (kastilla aru: Provincia de Gran Chimú) Piruwna mä jisk'a suyuwa, La Libertad jach'a suyu.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Jallu qallta phaxsi 6 1994 mara, Alberto Fujimori Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Gran Chimú jisk'a suyu nayriri marka: Kaskas.
Jisk'a t'aqa suyunaka
Gran Chimú jisk'a suyu: 4 jisk'a t'aqa suyunaka:
Jaqinakapa
30 526 jaqi ( chacha,  warmi)
Willkapampa (Qusqu) jisk'a t'aqa suyu
Willkapampa jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Vilcabamba) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Kumbinsyun jisk'a suyupi, Qusqu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Chichu phaxsi 2 1857 mara, Ramón Castilla Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Lucma markam.
Jaqinakapa
17 832 jaqi (9 369 chacha, 8 463 warmi)
Tamshiyaku jisk'a t'aqa suyu
Tamshiyaku jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Fernando Lores). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Luritu jach'a suyu, Maynas jisk'a suyu.
Ilu jisk'a suyu
Ilu jisk'a suyuxa (kastilla aru: Provincia de Ilo) Piruwna mä jisk'a suyuwa, Moqwegwa jach'a suyu.
Tamshiyaku jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 8 uru Juyphi phaxsin 1936 mara, Oscar Benavides Umalliq.
Ilu jisk'a suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 26 uru Llamayu phaxsin 1970 mara, Juan Velasco Prisidinti.
Tamshiyaku jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
4 476,19 km2
Ilu jisk'a suyu
Uraqipa
Jaqinaka: 63 780
1 523,44 km2
Tamshiyaku jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Tamshiyaku jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Tamshiyaku (108 msnm).
Ilu jisk'a suyu
Uraqipa
15º 58´ 15" S, 71º 29´ 18" O
Jisk'a t'aqa suyunaka
Ilu jisk'a suyu: 3 jisk'a t'aqa suyunaka:
Tamshiyaku jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
20 759 jaqi (? chacha, ? warmi)
Ikiña
[[Archivo:Attention_dormir.png|miniaturadeimagen| National Sleep Foundation Uka mayacht'atax akhamat ikiñaw sasaw iwxt'araki:
Las Amazonas jisk'a t'aqa suyu
Las Amazonas jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Las Amazonas). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Luritu jach'a suyu, Maynas jisk'a suyu.
Ikiña
Jisk'a wawanaka (1-2 maraninaka): 11 jan ukasti 14 pachanaka.
Las Amazonas jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 2 uru Huillka kuti phaxsin 1943 mara, Manuel Prado Umalliq.
K'anas jisk'a suyu
K'anas jisk'a suyuxa (kastilla aru: Provincia de Canas) Piruw markana mä jisk'a suyuwa, Qusqu jach'a suyuna.
K'anas jisk'a suyu nayriri marka: Yanawka.
Ikiña
Iskuylankir wawanaka (6-13 maraninaka): 9 jan ukasti 11 pachanaka. Maxt'allunaka(14-17 maraninaka):  10,08 pachanaka.
Bukuresti
Jaqinakapa
2 106 144 jaqi
K'anas jisk'a suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Awti phaxsi 13 1834 mara
2 103,76 km2
Allqaminka jisk'a t'aqa suyu
Allqaminka jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Alcamenca) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Víctor Fajardo jisk'a suyupi, Ayaquchu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
K'anas jisk'a suyu
Nayra sarnaqawi
13°55'41'' 71°29'50 - 14°52'58 72°0'
Helsinki
Helsinkixa (phinis aru: Helsinki, suysu aru: Helsingfors, sami aru: Helsset) Phini suyu nayriri markawa.
Honduras
Hondurasxa Awya Yalana mä jach'a markawa.
Helsinki
Jaqinakapa
629 512 jaqi
Allqaminka jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Allqaminka marka.
K'anas jisk'a suyu
Qullunaka
Aymar sutinaka, qhichwa sutinaka:
Helsinki
Irpirinaka
Kuraka: Jan Vapaavuori
K'anas jisk'a suyu
Jisk'a t'aqa suyunaka
K'anas jisk'a suyu: 8 jisk'a t'aqa suyunaka:
Ursula K. Le Guin
Ursula K Le Guin (Ursula Kroeber Le Guin; (* Berkeley, California suyu, 1929 mara 21 uru Taypi sata phaxsin yuritayna -  ) 🇺🇸 jacha marka qillqiri.
Willka jisk'a t'aqa suyu
Willka jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Vilca). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Wankawillka jach'a suyu, Wankawillka jisk'a suyu.
Kuruw
Kuruw (puluni aru: Kurów) marka Puluña.
Indipindinsya (Waras) jisk'a t'aqa suyu
Indipindinsya jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Independencia) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waras jisk'a suyupi, Ankashu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa ,Umalliq.
Adolfo Suárez
Adolfo Suárez González, suti (* Cebreros, 1932 mara 25 uru Llamp'u phaxsin yuritayna - Madrid, 2014 mara 23 uru Achuqa phaxsin yuriwi). 🇪🇸 jacha marka arxatiri & anakithiri.
Allqaminka jisk'a t'aqa suyu
Jaqinakapa
1 974 jaqi
Kuba
Kubaxa Awya Yalana mä jach'a markawa.
Ursula K. Le Guin
Novelas de la serie Terramar
Estas novelas fueron recopiladas en varias ediciones bajo el nombre de Historias de Terramar.
Historias cortas del ciclo Ekumen
Estas cuatro historias fueron agrupadas y publicadas bajo el título de Cuatro caminos hacia el perdón (1995). Four Ways to Forgiveness. Barcelona, Minotauro, 1997/2013
Friedrich Schiller
Johann Christoph Friedrich Schiller, Friedrich Schiller (* Marbach am Neckar, 1759 mara 10 uru Awti phaxsin yuritayna — † Weimar, 1805 mara 9 uru Llamayu phaxsin yuriwi) 🇩🇪 j'acha marka qillqiri.
Pallanchakra jisk'a t'aqa suyu
Pallanchakra jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Pallanchacra). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Pasqu jach'a suyu, Pasqu jisk'a suyu.
Florencia de Mora jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 23 uru Llamp'u phaxsin 1985 mara, Alan García Umalliq.
Adolfo Suárez
Ispañapa Uma kamayuqnin (1976 - 1981).
Awki: Hipólito Suárez Guerra; Tayka: Herminia González Prados. Ñawpaq warmi: Amparo Illana Elórtegui Yuqanaka: 5 (Mariam, Laura, Javier, María Sonsoles & Adolfo).
Friedrich Schiller
Awki: Johann Caspar Schiller; Tayka: Elisabetha Dorothea Schiller Warmi: Charlotte von Lengefeld Yuqanaka:
Willka jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 15 uru Llamp'u phaxsin 1920 mara, Augusto Leguía Umalliq.
Florencia de Mora jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
1,99 km2
Pallanchakra jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 14 uru Awti phaxsin 1959 mara, Manuel Prado Umalliq.
San José de Lourdes jisk'a t'aqa suyu
San José de Lourdes jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de San José de Lourdes). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Qajamarka jach'a suyu, San Ignacio jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Jallu qallta phaxsi 28 1943, Manuel Prado Umalliq.
Ikiña
waynanaka (18 a 25 maraninaka): 7 jan ukasti 9 pachanaka. jilïrinaka (26-64 maraninaka): entre 7 y 9 horas.
San José de Lourdes jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
1 482,75 km2
Las Amazonas jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
6 592,27 km2
Florencia de Mora jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Florencia de Mora jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Florencia de Mora (85 msnm).
Pallanchakra jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Pallanchakra jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Pallanchakra (3 115 msnm).
Jaqinaka
2 902 jaqi (? chacha, ? warmi)
Las Amazonas jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Las Amazonas jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Francisco de Orellana marka (103 msnm).
Jaqinaka
12 349 jaqi (? chacha, ? warmi)
Indipindinsya (Waras) jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Centenario marka.
Qutata
Qutata ayllux Quchapampa markankiwa.
Indipindinsya (Waras) jisk'a t'aqa suyu
Jaqinakapa
jaqi
Samuel Pastor jisk'a t'aqa suyu
Samuel Pastor jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Samuel Pastor) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Kamana jisk'a suyupi, Ariqipa jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Willka jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
317,76 km2
Samuel Pastor jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Awti phaxsi 3 1944 mara, Manuel Prado Umalliq.
Miraflores jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa mara 1857 mara 2 uru Chichu phaxsin, Ramón Castilla Prisidinti.
Samuel Pastor jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri La Pampa markam.
Jaqinakapa
13 142 jaqi (6 590 chacha, 6 552 warmi)
Miraflores jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
12° 07' S 77° 05' W
Uyuni
Uyuni, Wuliwya marka, Putusi jach'a suyu.
Miraflores jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Miraflores markam
Willka jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Willka jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Willka (3 725 msnm).
Adolfo Suárez
Alma mater: Salamanca Jacha Yatiñ Uta.
Tarata
Tarata, (, qhichwa aru: Tarata), Taqna, 🇵🇪 marka, nayriri marka Tarata jisk'a suyu.
Uraqipa
18°3′20″S 70°14′54″O
Jaqinaka: 2 824
San Kristobal wan Niebes
San Kristobal wan Niebesxa Awya Yalana mä jach'a markawa.
Franz Liszt
Franz Liszt (Raiding, 1811 mara 22 uru Taypi sata phaxsin yuritayna - Bayreuth, 1866 mara 31 uru Huillka kuti phaxsin sarawayxarakitayna), Hunkariya ankirïw suma q'uchux achuyirin pyanirichiw.
Luratapax klasisismu pachat rumantisismu pacharchiw.
Julio Jaramillo
Awki: Juan Pantaleón Jaramillo Erazo; Tayka: Apolonia Laurido Cáceres Warminaka: María Eudocia Rivera (1955) / Anamelba (1957) / Gloria Reich (1958) / Coralia Valle (1960)4 / Nancy Arroyo (1970). Yukanaka:Pepe Jaramillo, Ielda Jaramillo Pinzás, Julio Jaramillo Arroyo y Arnau Gazquez.
Wat'asani jisk'a t'aqa suyu
Wat'asani jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Huatasani) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Wankani jisk'a suyupi, Punu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa mara 1967 21
Tabaconas jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Anata phaxsi 11 1855, Ramón Castilla Umalliq.
Wat'asani jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Wat'asani markam
Leônidas da Silva
Leônidas da Silva suti (* Rio de Janeiro, 1913 mara 6 uru Llamp'u phaxsin yuritayna - Cotia, 2004 mara 24 uru Chichu phaxsin yuriwi), 🇧🇷 jacha marka phutwul anatañaxa. Piqusiña.
Wat'asani jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
4 156 jaqi (2 052 chacha, 2 104 warmi)
Leônidas da Silva
Awki:, Tayka:.
Ch'uju
Ch'uju, amuki jani ch'iriqaña.
Tabaconas jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
15 927 km2
Tabaconas jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Tabaconas (1 180 msnm).
Santiago Tuna jisk'a t'aqa suyu
Santiago Tuna jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Santiago de Tuna) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waruchiri jisk'a suyupi, Lima jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Unsiya
Unsiya, Wuliwya marka, Putusi jach'a suyu.
Edgar Degas
Edgar Degas (Hilaire-Germain-Edgar de Gas) suti ( Paris, 1834 mara 19 uru Huillka kuti phaxsin yuritayna - Paris, 1917 mara 27 uru Llamp'u phaxsin yuriwi) huk 🇫🇷 jacha marka yäpa llimphiyri.
Unsiya
Jaqinaka: 5.709 (2001)
Santiago Tuna jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Jallu qallta phaxsi 31 1943, Manuel Prado Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Santiago Tuna markam.
Jaqinakapa
470 jaqi
Yawli (Wankawillka) jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 23 uru Juyphi phaxsin 1962 mara, Manuel Prado Umalliq.
Uraqipa
319,92 km2
Yawli jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Yawli (3 391 msnm).
Jaqinaka
25 113 jaqi (? chacha, ? warmi) (2005 mara)
Jangas jisk'a t'aqa suyu
Jangas jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Jangas) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waras jisk'a suyupi, Ankashu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa ,Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Jangas marka.
Jaqinakapa
jaqi
Qarapu jisk'a t'aqa suyu
Qarapu jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Carapo) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Wankasanku jisk'a suyupi, Ayaquchu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Chichu phaxsi 2 1857, Ramón Castilla Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Qarapu marka.
Jaqinakapa
2 548 jaqi
Butros Butros-Ghali
Butros Butros-Ghali8 suti chacha, arabya aru: بطرس بطرس-غالي (* Al Qahyra, 1922 mara 14 uru Awti phaxsin yuritayna — Al Qahyra, 2016 mara 16 uru Anata phaxsin yuriwi), Iqiptu jacha marka arxatiri & diplumatiqu.
Awki: Yusuf Butros Ghali; Tayka: Safela Mikhail Sharubim. Warmi: Lilly Kahil. Yuqanaka:.
Alma mater: Al Qahyra Jach'a Yatiñ Uta
Wamanqa jisk'a suyu
Wamanqa jisk'a suyuxa (kastilla aru: Provincia de Huamanga) Piruwna mä jisk'a suyuwa, Ayaquchu jach'a suyu.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Juyphi phaxsi 21 1825 mara, Simuna Wuliwar Libertadur.
Uraqipa
221 390 km2 13°9′47″S 74°13′28″O
Markanaka - Uchuy markanaka
Wamanqa jisk'a suyu nayriri marka: Ayaquchu.
Jisk'a t'aqa suyunaka
Wamanqa jisk'a suyu: 15 jisk'a t'aqa suyunaka:
Jaqinakapa
221 390 jaqi (108 027 chacha, 113 363 warmi)
Wankayu jisk'a t'aqa suyu
Wankayu jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Huancayo) Piruwna mä jisk'a suyu t'aqawa, Hunin jach'a suyu, Wankayu jisk'a suyu.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa 2 uru Chichu phaxsin 1857 mara, Ramón Castilla Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Wankayu jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Wankayu.
Jaqinakapa
104 117 jaqi ( chacha, warmi)
San Andrés jisk'a t'aqa suyu
San Andrés jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de San Andrés) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Pisku jisk'a suyupi, Ika jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Jallu qallta phaxsi 9 1921 mara, Augusto Leguía Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri San Andrés marka.
Jaqinakapa
13 151 jaqi (6 835 chacha, 6 316 warmi)
La Libertad (Waras) jisk'a t'aqa suyu
La Libertad jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de La Libertad) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waras jisk'a suyupi, Ankashu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa ,Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Kashamarkilla marka.
Jaqinakapa
jaqi
Fryderyk Chopin
Fryderyk Franciszek Chopin (Frédéric Chopin) (Żelazowa Wola, 1810 mara 1 uru Achuqa phaxsin yuritayna - Paris, 1849 mara 17 uru Taypi sata phaxsin sarawayxarakitayna), Puluña jacha marka ankirïw suma q'uchux achuyirin pyanirichiw.
Luratapax klasisismu pachat rumantisismu pacharchiw.
Waranqu jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Llamayu phaxsi 12 1965, Fernando Belaúnde Umalliq.
Uraqipa
922,35 km2
Waranqu jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Waranqu (750 msnm).
Jaqinaka
20 692 jaqi (? chacha, ? warmi)
Qarwayu jisk'a t'aqa suyu
Qarwayu jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Ccarhuayo) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Qispiqanchi jisk'a suyupi, Qusqu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Pawqartampu (Pasqu) jisk'a t'aqa suyu
Pawqartampu jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Paucartambo). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Pasqu jach'a suyu, Pasqu jisk'a suyu.
Qarwayu jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Awti phaxsi 25 1960 mara, Manuel Prado Umalliq.
Pawqartampu (Pasqu) jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 23 uru Llamayu phaxsin 1857 mara, Ramón Castilla Umalliq.
Qarwayu jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Qarwayu markam.
Pawqartampu (Pasqu) jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
704,83 km2
Qarwayu jisk'a t'aqa suyu
Jaqinakapa
2 886 jaqi (1 427 chacha, 1 459 warmi)
Pawqartampu (Pasqu) jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Pawqartampu jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Pawqartampu (2 950 msnm).
Louisa May Alcott
Louisa May Alcott (* Germantown, Pennsylvania suyu, Istadus Unidus, 1832 mara 29 uru Awti phaxsin yuritayna — † Boston, Massachusetts suyu 1888 mara 8 uru Achuqa phaxsin yuriwi) 🇺🇸 jacha marka qillqiri.
Pawqartampu (Pasqu) jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
18 445 jaqi (? chacha, ? warmi)
José Mariano Luna
José Mariano Luna suti chacha (Aqumayu markapi, 1775 mara yuritayna - Qusqu, 1845 mara yuruwi) huk 🇵🇪 Jach'a marka piriudysta, arxatiri wan anakithiri karqan.
Warmi: Manuela Araníbar. Yuqanaka: Federico Luna Aranibar, José Emilio Luna Valderrama wan Mauricio Luna Valderrama.
Punu jach'a markapi anakithiri. .
Masan jisk'a t'aqa suyu
Masan jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Mazán). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Luritu jach'a suyu, Maynas jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 2 uru Huillka kuti phaxsin 1943 mara, Manuel Prado Umalliq.
Wanchaku jisk'a t'aqa suyu
Wanchaku jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Huanchaco). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, La Libertad jach'a suyu, Trujillo jisk'a suyu.
Masan jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
9 922,45 km2
Jaqi janchi
Jaqi janchi, jaqi janchinakan sutinakapax akïrinakawa:p'iqi, kunka, kallachi, ampara, nasa, nayra, jinchu, ispillu, puraka, kururu, chara, qunquri, kayu, jikhani, ch'illa, mujlli, luk'ana.
Nicolas Poussin
Nicolas Poussin suti (* Les Andelys 1594 mara 15 uru Juyphi phaxsin yuritayna - † Roma, 1665 mara 19 uru Awti phaxsin yuriwi), 🇫🇷 jacha marka yäpa llimphiyri.
Masan jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Masan jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Masan (108 msnm).
Jaqinaka
13 573 jaqi (? chacha, ? warmi)
Wanchaku jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
333,9 km2
Wanchaku jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Wanchaku (23 msnm).
Jaqinaka
38 134 jaqi (? chacha, ? warmi) (2005 mara)
Gustavo Noboa
Gustavo José Joaquín Noboa Bejarano (* Wayakil, 1937 mara 21 uru Thaya phaxsin yuritayna - Wayakil, 2021 mara 16 uru Anata phaxsin), 🇪🇨 jacha marka arxatiri & anakithiri.
Awkiː Luis Noboa de Icaza, Taykaː Laura Estela Bejarano. Warmi: María Isabel Baquerizo. Yuqanaka:.
Marlene Dietrich
Marie Magdalene Dietrich , "Marlene" Dietrich  warmi, Berlin, 1901 mara 27 uru Jallu qallta phaxsin yuritayna – Paris, 1992 mara 6 uru Llamayu phaxsin yuriwi), 🇩🇪 jacha marka yäpari.
Mercedes de Acosta/Yul Brynner/George Bernard Shaw/John F. Kennedy/John Wayne Yuqanaka: Maria Riva.
Khallka jisk'a suyu
K'anas jisk'a suyuxa (kastilla aru: Provincia de Calca) Piruwna mä jisk'a suyuwa, Qusqu jach'a suyu.
Khallka jisk'a suyu nayriri marka: Khallka.
Jaqinaka: 65 407
4 414,49 km2
Augusto Polo Campos
Augusto Armando Polo Campos suti (* Pukyu, 1931 mara 25 uru Anata phaxsin yuritayna - Lima, 2018 mara 17 uru Chichu phaxsin yuriwi), 🇵🇪 jacha marka jaylliphust'ari.
Khallka jisk'a suyu
13°55'41'' 71°29'50 - 14°52'58 72°0'
Augusto Polo Campos
Awkiː Rodrigo Polo Alzamora; Taykaː Flor de María Campos. Pusanaka: Giomar Polo, Marco Polo, Selena Polo Bracamonte, Augusto Polo, Jr., Carmen Polo Vásquez, Cristovals Polo wan Flor Polo Díaz.
Khallka jisk'a suyu
Jisk'a t'aqa suyunaka
Khallka jisk'a suyu: 8 jisk'a t'aqa suyunaka:
Apunqu jisk'a t'aqa suyu
Apunqu jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Apongo) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Víctor Fajardo jisk'a suyupi, Ayaquchu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Kuraqwasi jisk'a t'aqa suyu
Kuraqwasi jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Curahuasi) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Awankay jisk'a suyupi, Apurimaq jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Apunqu jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Llamayu phaxsi 13 1936, Oscar Benavides Umalliq.
Kuraqwasi jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Chichu phaxsi 2 1857 mara, Ramón Castilla Umalliq.
Apunqu jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Apunqu marka.
Kuraqwasi jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Kuraqwasi markam
Apunqu jisk'a t'aqa suyu
Jaqinakapa
630 jaqi
Napu jisk'a t'aqa suyu
Napu jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Napo). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Luritu jach'a suyu, Maynas jisk'a suyu.
Uraqipa
24 298,15 km2
Lukumpa jisk'a t'aqa suyu
Lukumpa jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Locumba) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Jorge Basadre jisk'a suyupi, Taqna jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Napu jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Napu jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Santa Clotilde (100 msnm).
Lukumpa jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Lukumpa jisk'a t'aqa suyu kamasqa mara Juyphi phaxsi 27 1855
Kartulsuyu
Kartulsuyu. Qhiyurqya nisqaqa (kartul arupi: საქართველო Sakartvelo; inlish arupi, kastilla arupi: Georgia) Asyapi Iwrupapipas huk Jach'a markam. Uma markanqa Tbilisi markam.
Santa Lusiya
Santa Lusiyaxa Awya Yalana mä jach'a markawa.
Napu jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
15 097 jaqi (? chacha, ? warmi)
Johannes Brahms
Johannes Brahms (Hamburg, 1833 mara 7 uru Llamayu phaxsin yuritayna - Wien, 1897 mara 3 uru Yapu apthapi phaxsin sarawayxarakitayna), 🇩🇪 jacha marka ankirïw suma q'uchux achuyirin pyanirichiw.
Lukumpa jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Lukumpa markam.
Johannes Brahms
Luratapax klasisismu pachat rumantisismu pacharchiw.
Lukumpa jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
2 159 (1 057 chacha, 1 102 warmi).
Marañun jisk'a suyu
Marañun jisk'a suyuxa (kastilla aru: Provincia de Marañón) Piruwna mä jisk'a suyuwa, Wanuku jach'a suyu.
Simón Bolívar jisk'a t'aqa suyu
Simón Bolívar jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Simón Bolívar). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Pasqu jach'a suyu, Pasqu jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 15 uru Yapu apthapi phaxsin 1955 mara, Manuel Odría Umalliq.
Uraqipa
697,15 km2
Punu jisk'a t'aqa suyu
Punu jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Puno) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Punu jisk'a suyupi, Punu jach'a suyupi, 🇵🇪 jach'a markapi.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa mara 1823.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Punu markam
Jaqinaka
125 663 jaqi (61 613 chacha, 64 050 warmi)
Ika jisk'a suyu
Ika jisk'a suyuxa (kastilla aru: Provincia de Ica) Piruwna mä jisk'a suyuwa, Ika jach'a suyu.
Uraqipa
Ika jisk'a suyu nayriri marka: Ika.
Jaqinaka: 297 771
7 894,25 km2
15º 58´ 15" S, 71º 29´ 18" O
Jisk'a t'aqa suyunaka
Ika jisk'a suyu: 14 jisk'a t'aqa suyunaka:
Marañun jisk'a suyu
Uraqipa
4 801,50 km2
Benito Pérez Galdós
Benito Pérez Galdós , Benito María de los Dolores Pérez Galdós, suti (* Las Palmas de Gran Canaria, 1843 mara 10 uru Llamayu phaxsin yuritayna - Madrid, 1920 mara 4 uru Chichu phaxsin yuriwi), huk 🇪🇸 jacha marka qillqiri & anakithiri.
Marañun jisk'a suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Lawriqucha jisk'a suyu nayriri marka: Waqrachuku.
Benito Pérez Galdós
Awki: Sebastián Pérez; Tayka: Dolores Galdós. Warminaka: Lorenza Cobián / Emilia Pardo Bazán
Marañun jisk'a suyu
Jaqinakapa
24 734 jaqi ( chacha,   warmi)
Jisk'a t'aqa suyunaka
Marañun jisk'a suyu: 3 jisk'a t'aqa suyunaka:
Simón Bolívar jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
14 005 jaqi (? chacha, ? warmi)
Tbilisi
Tbilisi (kastilla aru: Tiflis), nayriri marka Kartulsuyu
Pampas (Waras) jisk'a t'aqa suyu
Pampas jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Pampas) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waras jisk'a suyupi, Ankashu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa ,Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Pampas marka.
Jaqinakapa
jaqi
Pachakamaq jisk'a t'aqa suyu
Pachakamaq jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Pachacámac) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Lima jisk'a suyupi, Lima jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa mara 1857 mara 2 uru Chichu phaxsin, Ramón Castilla Prisidinti.
Uraqipa
12° 07' S 77° 05' W
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Pachakamaq markam
Jaqinaka
68 441 jaqi (34 222 chacha, 34 219 warmi)
Lup'intawi
Lup'intawi yäpa lup'iña.
John Adams
John Adams (* Quincy, 1735 mara 30 uru Taypi sata phaxsin yuritayna - Quincy, 1826 mara 4 uru Huillka kuti phaxsin yuriña), 🇺🇸 jacha marka arxatiri & anakithiri. Istadus Unidus Prisidinti (1797 - 1801).
Awki: John Adams Sr.; Tayka: Susanna Boylston. Warmi: Abigail Smith.
Bourg-la-Reine
Bourg-la-Reine, nayriri marka Phransiya (Hauts-de-Seine jach'a suyu, Île-de-France suyu).
Jaqinaka: 20 249 (2015).
Cryptocurrency
Lacagta loo yaqaan 'crypto-currency', 'crypto-currency' ama 'crypto' waa hanti dijitaal ah oo loogu talagalay inay u shaqeyso sidii wax isweydaarsi ah oo lacagaha shakhsiyadeed ee shakhsiyadeed ay ku kaydsan yihiin buug-gacmeed qaab ah xog-ururin kombuyuutar leh oo xoog leh oo qarsoodi ah si loo diiwaangaliyo macaamilada. Aamin, si loo xakameeyo abuurista dheeraad ah. qadaadiicda, iyo si loo xaqiijiyo wareejinta lahaanshaha lacagta birta ah. [1] Badanaa kuma jiro qaab jireed (sida lacagta warqadda) badanaana ma soo saarto hay'ad dhexe. Lacagta loo yaqaan 'Cryptocurrencies' waxay caadi ahaan isticmaalaan xakamaynta baahinta iyada oo ka soo horjeedda lacagaha dhexe ee dijitaalka ah iyo nidaamyada bangiyada dhexe. Marka cryptocurrency la garaaco ama la abuuro ama la soo saaro hal soo saare ka hor soo saarista, guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa inay tahay meel dhexe. Markii lagu hirgeliyo xakamaynta baahinta, Cryptocurrency kasta wuxuu ku shaqeeyaa iyada oo loo marayo tiknoolajiyada loo yaqaan 'ledger technology', sida caadiga ah xannibaadda, taas oo u adeegta sidii xog ururin guud ee macaamilada maaliyadeed. Bitcoin, markii ugu horreysay ee loo sii daayay sida softiweer il-furan oo furan 2009, waa cryptocurrency-kii ugu horreeyay ee baahinta baahinta ah. Tan iyo markii la sii daayay bitcoin, cryptocurrencies kale ayaa la abuuray.
Bitcoin waxay ahayd maalgashigii ugu faa'iidada badnaa tobankii sano ee la soo dhaafay, iyadoo ay korodhay 9,000,000%
Samagua jisk'a t'aqa suyu
Samagua jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Samagua) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Mariscal Nieto jisk'a suyupi, Moqwegwa jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Awti phaxsi 8 1894 mara.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Samagua markam
Jaqinaka
6 515 jaqi (3 299 chacha, 3 216 warmi)
Saint Winsent wan Grenadinak
Saint Winsent wan Grenadinakxa Awya Yalana mä jach'a markawa.
Luis Galarreta
Luis Fernando Galarreta Velarde (* Lima, 1971 mara 12 uru Achuqa phaxsin yuritayna), 🇵🇪 jacha marka anakithiri.
Awki: Aníbal Galarreta; Tayka: Rita Velarde.
Pearl S. Buck
Pearl S. Buck (* Hillsborough, West Virginia suyu, Istadus Unidus 1892 mara 26 uru Juypi phaxsin yuritayna — † Danby, Vermont suyu, Istadus Unidus 1973 mara 6 uru Achuqa phaxsin yuriwi) 🇺🇸 jacha marka qillqiri.
Qillqanaka
Escribió además un folleto, por el que fue expulsada de la Junta Presbiteriana de Misiones, titulado: «¿Tienen defensa las misiones extranjeras?»
La Esperanza jisk'a t'aqa suyu
La Esperanza jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de La Esperanza). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, La Libertad jach'a suyu, Trujillo jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 29 uru Chichu phaxsin 1965 mara, Fernando Belaúnde Umalliq.
Uraqipa
15,55 km2
La Esperanza jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: La Esperanza (77 msnm).
Jaqinaka
146 678 jaqi (? chacha, ? warmi) (2005 mara)
Pedro Gálvez jisk'a t'aqa suyu
Pedro Gálvez jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Pedro Gálvez). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Qajamarka jach'a suyu, San Markus jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa ?, ? Umalliq.
Uraqipa
Pedro Gálvez jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: San Markus (2251 msnm).
Jaqinaka
17 109 jaqi (? chacha, ? warmi)
Hulkan jisk'a suyu
Hulkan jisk'a suyuxa (kastilla aru: Provincia de Julcán) Piruwna mä jisk'a suyuwa, La Libertad jach'a suyu.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Juyphi phaxsi 12 1990 mara, Alan García Umalliq.
Uraqipa
1 101,39 km2 7°42´47” S - 79°06´56” O
Markanaka - Uchuy markanaka
Hulkan jisk'a suyu nayriri marka: Hulkan.
Jisk'a t'aqa suyunaka
Hulkan jisk'a suyu: 4 jisk'a t'aqa suyunaka:
Jaqinakapa
35 438 jaqi ( chacha,  warmi)
Tupi jisk'a t'aqa suyu
Tupi jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Tupe) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Yawyu jisk'a suyupi, Lima jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa 1936 mara 15 uru Huillka kuti phaxsin, Oscar Benavides Prisidinti.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Tupi markam.
Jaqinakapa
723 jaqi
Pachitiya jisk'a suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Awti phaxsi 29 1918 mara, José Pardo Umalliq.
Uraqipa
2 629,96 km2
Markanaka - Uchuy markanaka
Pachitiya jisk'a suyu nayriri marka: Panaw.
Jaqinakapa
51 861 jaqi ( chacha,   warmi)
Felix Mendelssohn
Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (Hamburg, 1809 mara 3 uru Anata phaxsin yuritayna - Leipzig, 1847 mara 4 uru Awti phaxsin sarawayxarakitayna), 🇩🇪 jacha marka ankirïw suma q'uchux achuyirin pyanirichiw.
Pachitiya jisk'a suyu
Jisk'a t'aqa suyunaka
Pachitiya jisk'a suyu: 4 jisk'a t'aqa suyunaka:
Felix Mendelssohn
Luratapax klasisismu pachat rumantisismu pacharchiw.
Awki: Abraham Mendelssohn; Tayka: Lea Salomon. Warmi: Cécile Jeanrenaud Yuqanaka:	Carl, Marie, Paul, Lilli & Felix.
Mark Twain
Mark Twain (Samuel Langhorne Clemens;* Florida, Missouri suyu, 1835 mara 30 uru Awti phaxsin yuritayna — † Redding, Connecticut suyu, 1910 mara 21 uru Yapu Apthapi phaxsin yuriwi) 🇺🇸 jacha marka qillqiri.
Suriname
Surinamexa Republiek van Suriname Awya Yalana mä jach'a markawa.
Jisk'a anata
Jisk'a anatan jisk'a wawanax cunaiman ist'apita walikusisiñan wawanaka wali anatapxi umampi.
San Clemente jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Juyphi phaxsi 4 1985 mara, Fernando Belaúnde Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri San Clemente marka.
Jaqinakapa
19 324 jaqi (9 650 chacha, 6 674 warmi)
Waqrapukyu jisk'a t'aqa suyu
Waqrapukyu jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Huacrapuquio) Piruwna mä jisk'a suyu t'aqawa, Hunin jach'a suyu, Wankayu jisk'a suyu.
LIQI LIQI K´AWNA
LIQI LIQI: Mä uyma jamach´iwa thaya pata pampanakana jakasiriwa, samipaxa qaqa janq´u, p´iqipaxa t´alpha, kanunakapaxa  chupika wali q´uñu q´uñu  jalnaqt´asiri, kunapachatixa jaqi x jutki  ukapachaxa wir wir sasawa uksa aksa muyupayi. Aka liqi liqix qalltiwa k´awnaña sata phaxi  qallta urunaka, k´awnapaxa pusiwa; aka  liqi liqi  k´awnaxa tayiyiwa   pacha sarawinaka yapu yapuchiri jilanakaru, kunapachatix  liqi liqix k´awni quntu patanakaruxa  yatiyiwa wali jallu  marañatakiwa,  ukatx kunapachatix  suka jawira nakaru k´awni  ukkhaxa waña  marañatakiwa. Ukhamarakiwa tapachapaxa yatiyistuwa ,unapachatixa walja qalanakanixa ukkhanaxa chhijchhiwa wali purispa, iwija thajatixa utjaspaxa wali ch´uqi, ch'uñu marañatakiwa, ch´illiwa,siwara lastuja utski ukkhaxa  wali siwara, jupha jawasa achunakawa achuspa. Kunapachatix k´awnapax suma chuxñakixa, jacha chiyara chimpunakanikixa  ukkhaxa suma juyra marañatakiwa, ukhanaraki qaqa ch´uxña , chiyara chimpunakapaxa wali t´unaki ukkhaxa  yatiyarakiwa  macha mara.
Waqrapukyu jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Achuqa phaxsi 20 1940 mara, Manuel Prado Umalliq.
Uraqipa
24,1 km2
Markanaka - Uchuy markanaka
Waqrapukyu jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Waqrapukyu.
Jaqinakapa
1 786 jaqi ( chacha, warmi)
Aqupampa (Aqupampa) jisk'a t'aqa suyu
Willka jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Acobamba). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Wankawillka jach'a suyu, Aqupampa jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa ? uru ? phaxsin ? mara, ? Umalliq.
Uraqipa
910,82 km2
Aqupampa jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Aqupampa (2 940 msnm).
Jaqinaka
62 868 jaqi (? chacha, ? warmi) (2005 mara)
Mama kuka
Mama kukaxa taqi jaqina ch'amapawa, llakisiwinsa, kusisiwinsa, jachañansa yanapt'iriwa. mama kukaxa Yungas junt'u markana achuña yati, Chapare uksansa uthjarakiwa. Mama kukaxa taqikuna usutakisa askirawiwa.
Salvador Dalí
Salvador Dalí (Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí y Domènech) suti   ( * Figueras, 1904 mara 11 uru Llamayu phaxsin yuritayna - Figueras, 1989 mara 23 uru Chichu phaxsin yuriwi) 🇪🇸 jacha marka yäpa llimphiyri & iskultur.
José María Quimper jisk'a t'aqa suyu
José María Quimper jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de José María Quimper) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Kamana jisk'a suyupi, Ariqipa jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Salvador Dalí
Awki: Salvador Dalí i Cusí; Tayka: Felipa Domènech i Ferré. Warmi: Gala Éluard Dalí (1932-1982).
José María Quimper jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Awti phaxsi 3 1944 mara, Manuel Prado Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri El Cardo markam.
Jaqinakapa
3 916 jaqi (1 980 chacha, 1 936 warmi)
Punchana jisk'a t'aqa suyu
Punchana jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Punchana). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Luritu jach'a suyu, Maynas jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 16 uru Jallu qallta phaxsin 1987 mara, Alan García Umalliq.
Uraqipa
1 573,39 km2
Jaqinaka
78 446 jaqi (? chacha, ? warmi) - 2005 mara
Tikllakayan jisk'a t'aqa suyu
Tikllakayan jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Ticlacayán). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Pasqu jach'a suyu, Pasqu jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 14 uru Juyphi phaxsin 1958 mara, Manuel Prado Umalliq.
Uraqipa
585,1 km2
Lukanamarka jisk'a t'aqa suyu
Lukanamarka jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Santiago de Lucanamarca) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Wankasanku jisk'a suyupi, Ayaquchu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Trinidad wan Tubagu
Trinidad wan Tubaguxa Awya Yalana mä jach'a markawa.
Lukanamarka jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Chichu phaxsi 29 1965, Fernando Belaúnde Umalliq.
Tikllakayan jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
4 309 jaqi (? chacha, ? warmi)
Lukanamarka jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Santiagu Lukanamarka marka.
Jaqinakapa
3 310 jaqi
Altu jach'a marka
Alto jach'a markax wali qamasan aymar markawa.
Guglielmo Marconi Jach'a Yatiñ Uta
Guglielmo Marconi Jach'a Yatiñ Uta (kastilla aru: Università degli Studi Guglielmo Marconi), jach'a yatiñ uta, Roma marka, Italiya.
Julio Guzmán
Julio Armando Guzmán Cáceres (* Lima, 1970 mara 31 uru Huillka kuti phaxsin yuritayna), 🇵🇪 jacha marka anakithiri.
Awki: Julio Guzmán Ladrón de Guevara; Tayka: Gloria Cáceres Oblitas.
Aymar arsunaka
Aymar arsunakax aymara arut qillqañatakiwa. Latin qillqarjam luratarakiwa.
Lydnevi aru
Lydnevi aru; pachanaka aru.
Paryaqutu jisk'a t'aqa suyu
Paryaqutu jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Pariacoto) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waras jisk'a suyupi, Ankashu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa ,Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Paryaqutu marka.
Jaqinakapa
jaqi
Jarawi
Jarawi, kuna utjirxatsa arunakampi qillqata, suma kusiskaña arunakampi jiwaki qillqata. Yaqhipa jarawinakaxa, qillqata siqinakapanxa kikipa aruqallunakaruwa tukuyi. Walja kasta jarawiwa utji.
Antiwa wan Barbuda
Antiwa wan Barbudaxa Awya Yalana mä jach'a markawa.
Franz Beckenbauer
Franz Anton Beckenbauer chacha suti (* München, 1945 mara 11 uru Llamp'u phaxsin yuritayna - ), 🇩🇪 jacha marka p'iqut takiri anatañaxa. Piqusiña.
Awki: Franz Anton Beckenbauer Sr. (1905–1977), Tayka: Antonie Hupfauf. (* 23.VI 1913; † 11.I 2006).
Ajayu
Ajayux jaqir ch'amañchiriwa. Jan uñjkayawa. Walja kasta ajayunakarakiw utji.
Janchi kamana
Janchi kamana, taqi janchina chiqanakapa khusañapataki kasta kasta mayjachasitapa. Jaqisa uywasa akïri kasta janchinkamakiwa. Uka janchixa ch'akanakaru qhawantatawa. Ñuñuri uywanakaxa walja muxsa janchi kamananipxiwa.
Santo Domingo de los Olleros jisk'a t'aqa suyu
Santo Domingo de los Olleros jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Santo Domingo de los Olleros) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waruchiri jisk'a suyupi, Lima jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Thaya phaxsi 4 1821, Jusiya San Martín Libertadur.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Santiago Tuna markam.
O. Henry
O. Henry (William Sydney Porter;* Greensboro, North Carolina suyu, Istadus Unidus 1862 mara 11 uru Llamp'u phaxsin yuritayna — † New York, 1910 mara 5 uru Juypi phaxsin yuriwi), 🇺🇸 jacha marka qillqiri.
Santo Domingo de los Olleros jisk'a t'aqa suyu
Jaqinakapa
2 084 jaqi
Barranca jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Juyphi phaxsi 22 1825, Simuna Wuliwar Libertadur.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Barranca markam.
Jaqinakapa
61 513 jaqi
Panqaranaka
'''Bolivia markanxa kunaymani panqaranakawa utji, janq'unaka, chupikanaka, wilanaka, q'ilunaka, laramanaka, kullinaka, ch'uqñasa panqarasa uthjarakiwa. thaya pampanakanxa yaqha kasta, qhirwanqa mayjaraki, junt'u markanxa mayjarakiwa. juk'ampi yatqhaña wakisispa.''' Hola Esteban, estamos en un taller multimedia en lengua originaria aimara, que te parece
Aleksandr Tarasov
Aleksandr Tarasov (Rusi aru: Александр Николаевич Тарасов) (* 1958 mara 8 uru Achuqa phaxsin yuritayna – Mosku), 🇷🇺 jacha marka piriudysta, Lup'intawi, qillqiri & anakithiri kumunista.
Qatqa jisk'a t'aqa suyu
Qatqa jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Ccatca) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Qispiqanchi jisk'a suyupi, Qusqu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Juyphi phaxsi 21 1825 mara, Simuna Wuliwar Libertadur.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Qatqa markam.
Chankay (San Markus) jisk'a t'aqa suyu
Chankay jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Chancay). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Qajamarka jach'a suyu, San Markus jisk'a suyu.
Ilawaya jisk'a t'aqa suyu
Ilawaya jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Ilabaya) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Jorge Basadre jisk'a suyupi, Taqna jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Chankay (San Markus) jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Anata phaxsi 1992, Alberto Fujimori Umalliq.
Wanipaqa jisk'a t'aqa suyu
Wanipaqa t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Huanipaca) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Awankay jisk'a suyupi, Apurimaq jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Ilawaya jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Ilawaya jisk'a t'aqa suyu kamasqa mara Juyphi phaxsi 27 1823
Chankay (San Markus) jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
61,8 km2
Wanipaqa jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Awti phaxsi 21 1893 mara, Remigio Morales Bermúdez Umalliq.
Ilawaya jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Ilawaya markam.
Chankay (San Markus) jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Chankay jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Chankay (2670 msnm).
Ilawaya jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
4 414 (2 207 chacha, 2 207 warmi).
Wanipaqa jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Wanipaqa markam
Jaqinaka
4 515 jaqi (2 341 chacha, 2 174 warmi)
Sean Connery
Sir Thomas Sean Connery, Sean Connery suti (* Edinburgh, 1930 mara 25 uru Thaya phaxsin yuritayna - 2020) Iskusya jacha marka yäpari.
Awki: Joseph Connery; Tayka: Euphamia "Effie" Maclean. Warminaka: Diane Cilento (1962-1973) / Micheline Roquebrune (1975-)
Niccolo Machiavelli
Niccolo di Bernardo dei Machiavelli suti (* Firenze, 1469 mara 3 uru Llamayu phaxsin yuritayna - Firenze, 1527 mara 21 uru Juyphi phaxsin yuriwi) 🇮🇹 jacha markapi Lup'intawiri, anakithiri & qillqiri.
Tinyawarku jisk'a t'aqa suyu
Tinyawarku jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Tinyahuarco). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Pasqu jach'a suyu, Pasqu jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 12 uru Llamp'u phaxsin 1917 mara, José Pardo Umalliq.
Uraqipa
Tinyawarku jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Tinyawarku (4 275 msnm).
Jaqinaka
4 309 jaqi (? chacha, ? warmi)
Jaqi janchinaka
p´iqi = cabeza
Laka = boca
Nasa = nariz
Ampara = mano
Sillu = uña
kunka = cuello
qunqura = rodilla
khina = espalda
luk'ana = dedo
para = frente
puraka = barriga
Ch'illkha
Ch'illkhax mä qulla  aliwa. Ayllunakanx wali aski qullapunitaynawa.
Jaqi janchinaka
jarapi = costilla
Umantu
Umantux Titikaka qutan wali muxsa challwawa. Jichhürunakanx janiw utjxiti, nayra pachanakaw utjiritäna. Ukstx chhallwa katurinakax ch'uñump kisump alaqasiriw markat markar apapxiritäna.
Ch'illkha
Nayrapacha
Nayrapachanakatpachsa, achachilanak awichanakax ch'illkxa, wali sum uywasipxiritayna. Kunawsatix mayni jilas kullakas ampars kays p'akjasixa, ch'illkhampiw ch'axsusin qullxatasipxiritayna. Uywanakarus ukapachparakikiw qullapxiritayna.
Harriet Beecher Stowe
Harriet Beecher Stowe (Harriet Elisabeth Beecher;* Litchfield, Connecticut suyu, 1811 mara 14 uru Juypi phaxsin yuritayna — † Hartford, Connecticut suyu, 1896 mara 1 uru Huillka kuti phaxsin yuriwi) 🇺🇸 jacha marka qillqiri.
Ch'illkha
Jichhapacha
Jichhürunakans chhillkhax uywasitakiskiwa, juk'ampis qhirwa uraqin ukhamarak suni uraqin wali sum achunti.
Republika Duminikana
Republika Duminikanaxa Awya Yalana mä jach'a markawa.
Jaqi janchinaka
kallachi = hombro
Askipata jisk'a t'aqa suyu
Askipata jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Asquipata) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Víctor Fajardo jisk'a suyupi, Ayaquchu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Jallu qallta phaxsi 23 1986, alan García Umalliq.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Askipata marka.
Jaqinakapa
435 jaqi
Nadine Heredia
Awki: Ángel Heredia Palomino; Tayka: Antonia Alarcón Cubas Qusan: Ollanta Humala Yuqanaka: Illary, Nayra, Samín
Eduardo Villanueva jisk'a t'aqa suyu
Eduardo Villanueva jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Eduardo Villanueva). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Qajamarka jach'a suyu, San Markus jisk'a suyu.
Nayra sarnaqawi
Kamasqa Jallu qallta phaxsi 1984, Alan García Umalliq.
Uraqipa
63,13 km2
Eduardo Villanueva jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: La Grama (1990 msnm).
Kurakanaka
Partido Alianza para el Progreso.
Liqiliqi
Liqiliqi jamach'i.
Liqiliqixa thaya suni pata pampanakana jakiri jamach'iwa, jisk'a p'iqisa pallalla. ch'ikhu jikhanani, janq'u purakani suma q'uma wila charani,jaqiru uñjasa jayata "kunjamasktasa" sasa arumt'iri jamach'iwa.
Liqiliqixa k'awnachasa, tapachasa yapuchañataki pacha sarayiri, jaqitaki qhincha jamach'iwa
Anta (Aqupampa) jisk'a t'aqa suyu
Anta jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Anta). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Wankawillka jach'a suyu, Aqupampa jisk'a suyu.
Pira jisk'a t'aqa suyu
Pira jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Pira) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waras jisk'a suyupi, Ankashu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Anta (Aqupampa) jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 15 uru Chichu phaxsin 1943 mara, Manuel Prado Umalliq.
Pira jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa ,Umalliq.
Anta (Aqupampa) jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
91,36 km2
Pira jisk'a t'aqa suyu
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Paryaqutu marka.
Jaqinakapa
jaqi
Anta (Aqupampa) jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
6 466 jaqi (? chacha, ? warmi) (2005 mara)
Luzmila Carpio
Luzmila Carpio (1954 yuritayna: Qala-Qala, Putusi jach'a suyu) 🇧🇴 jacha marka warmi. Waruruña qichwa aru aymar aru.
Putumayu jisk'a t'aqa suyu
Putumayu jisk'a t'aqa suyuxa (kastilla aru: Distrito de Putumayo). 🇵🇪na mä jisk'a t'aqa suyuwa, Luritu jach'a suyu, Putumayu jisk'a suyu.
Mihály Zichy
Awki: ; Tayka:. Warmi: Yuqanaka:
Guillermo Lasso
Guillermo Alberto Santiago Lasso Mendoza (* 1955 - ), 🇪🇨 jacha marka ikunumista & anakithiri susiyalisti.
Putumayu jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
34 942,9 km2
Guillermo Lasso
Ikwadur Prisidinti (2021–).
San Salvador (El Salvador)
San Salvador, (, qhichwa aru: San Salvador ), nayra marka El Salvador. 1525 watamanta.
Putumayu jisk'a t'aqa suyu
Uraqipa
Putumayu jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: San Antonio del Estrecho (110 msnm).
Saksamarka jisk'a t'aqa suyu
Saksamarka jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Sacsamarca) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Wankasanku jisk'a suyupi, Ayaquchu jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Putumayu jisk'a t'aqa suyu
Jaqinaka
5 822 jaqi (? chacha, ? warmi) - 2005 mara
San Salvador (El Salvador)
13°40′ N 89°10′ O
Saksamarka jisk'a t'aqa suyu
Jaqinakapa
2 118 jaqi
Allpi
Allpi manq'ax patanakan phayapxi,
Imre Kertész
Imre Kertész (* Budapest, 1929 mara 9 uru Awti phaxsin yuritayna - † Budapest, 2016 mara 31 uru Achuqa  phaxsin yuriwi),  Hunkariya jach'a marka qillqiri.
Allpi
Phayaña
jichhürunakax aka "La Paz" markan phayapxarakiwa. Aka allpix taqi kast waña juyranaka t wakiyapxi.
Imre Kertész
2002 marapis Qillqatata Nobel Pallaytam chaskirqan.
Awki: László Kertész,; Tayka: Aranka Jakab. Warminaka: Albina Vas / Magda Ambrus Yuqanaka:
Allpi
Kunjam wakichañasa
ukhamaraki taqi kast phukunakan phayapxi. Allpix wali askiwa taqi jaqinakataki ukhamaraki thayjatatatäkiwa.
Aka manq´ax tunqut, waña ch'uñu t phayaxpharakiwa. Ukhamaraki aka allpix wali achhij liwapxi ukhatsti phusart'añawa. Allpi manq'am janch junt'uptayaraki. Jichha pachanx  allpi manq'ax kunayman kast kast  wakiyapxi, ukhamaraki maynitjamaw sinti jayump, wayk'amp uchantasiña.
Laredo jisk'a t'aqa suyu
Nayra sarnaqawi
Kamasqa 28 uru Jallu qallta phaxsin 1961 mara, Manuel Prado Umalliq.
Uraqipa
335,44 km2
Laredo jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: Laredo (77 msnm).
Jaqinaka
32 260 jaqi (? chacha, ? warmi) (2005 mara)
Q'urawanaka
Q'uranakax paris q'urawäki ukawa.
Nayrapacha
Jäya pachanakanx q’urawa nak satakix ukanak apnaqapxäna. Nayrapachanakax janiw makinanakax apnaqatakänti. Nayra pachanx jupanakakiw kunanaks lurasipxäna: isinaka, phukunaka, taqi yäninaka, utanakapan apnaqañataki. Warminakaw lurapxäna aksti uywanakatak irnaqapxänwa.
K’anaña
Aka lurañatakixa nayrakatax uywanakat t’arwaw yawirapxäna iwijatsa qarwatsa ukatxa t’axsusina, wañarayasin warminakaw qapupxi. Nayrapachanx warminakax tawaqitat pachaw sum qapuñx yatipxäna, akasti kunatix awichanak taykanakampiw jisk’a imill wawanakaruw yatichapxäna nayrax sapxänwa, mä warmix qapuñx sum yatiñapa jan yatirirux jayra warm sutichapxäna. Ukat t’arwa qapu sisaxä amparampiw k’anapxirinä sum pach apsupxäna pä tamit qimsa tamits luraratarakiw.
Apnaqaña
Q’urawx uywanak awatiñatakiw iqnaqapxi, kunatix jaya pampa tuqinakaruw anakipxirïna uka jaya panpanakanj utjanwa tiwulanaka pampa anu, uywa awatirinakax q’urawampiw mä qalampis khulampis uka anunakarux wakt’ayapxi. Kunatix q’urawax armawa, castill arunxa. Sistanxa ukhamawa jaypacharuw qalanaks khulanaks sarayi, ukatwa uka irnakapxäna wali askinwa uywanak awatiñataki. Jicha pachanx janiw anch irnaqapxiti kunatix marka tuqirukiw sarxapxi jan ukax janiw jaya pampanakarux sarxapxiti kunatix uywanakatak manq’anakap alapxakiw, ukatwa utanakapan jak’akiw uymanak chinsusin pashpar manq’ churapxi, ukatwa mäuk’a armataxi aka q’urawa.
Arusti
thumb|200px|Arusti Arusti
Surku jisk'a t'aqa suyu
Surku jisk'a t'aqa suyu; (kastilla arupi: Distrito de Surco) nisqaqa huk Jisk'a t'aqa suyu Waruchiri jisk'a suyupi, Lima jach'a suyupi, Piruw jach'a markapi.
Nayra sarnaqäwi
Kamasqa Llamp'u phaxsi 15 1920, Augusto Leguía Libertadur.
Markanaka - Uchuy markanaka
Nayriri Surku markam.
Jaqinakapa
2 057 jaqi