cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кьосрода
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 12,5 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Могъроб
Могъроб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рисиб росдал боялде гъорлӀе.
ЧӀилдаб
ЧӀилдаб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рисиб росдал боялде гъорлӀе.
Могъроб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 9,5 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
ЧӀилдаб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 13 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Могъроб
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ЧӀилдаб
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ГӀуман
ГӀуман (عُمَانُ ), расмияб цІар — ГӀуман СултӀанат, (سلْطنةُ عُمَانَ) -.
Рисиб росдал бо
Рисиб росдал бо  — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна анкьго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Рисиб росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 94,36 км².
ЧӀвадаб
ЧӀвадаб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рисиб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 10 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Чанаб
Чанаб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рисиб росдал боялде гъорлӀе.
Къесериб
Къесериб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рочиб росдал боялде гъорлӀе.
Чанаб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 14 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Къесериб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 20 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, РисгӀоралъул рагӀалда.
Чанаб
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Къесериб
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
КӀалиб
КӀалиб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рочиб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 19 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, РисгӀоралъул рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Къубакь
Къубакь — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рочиб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 22 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, РисгӀоралъул рагӀалда.
Алчуниб
Алчуниб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рочиб росдал боялде гъорлӀе.
Къубакь
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Алчуниб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 21 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, РисгӀоралъул рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Рочиб
Рочиб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рочиб росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 19,5 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Барнаб
Барнаб — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЛъаратӀа росдал боялде гъорлӀе.
ЛъитӀаб
ЛъитӀаб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рочиб росдал боялде гъорлӀе.
Барнаб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 3 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, АваргӀоралъул кваранаб рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ЛъитӀаб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 18,5 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, РисгӀоралъул рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Хурмузган
Хурмузга́н ( — Hormozgân) — ккола Ираналъул 31 провинциялъул (останазул) цояб. Гьеб буго пачалихъалъул жунубалда, Парс заливалъул шималияб рагӀалалда. Административияб марказ — Бандар-ГӀабас шагьар. Ралъдал рагӀалалъул халалъи — гӀ.-ш. 1000 км. Провинциялда гьоркьоб уна 14 Парс заливалъул чӀинкӀилъи (Къешм, Лаван, Ормуз, Киш, Форур, Бани-Форур, Сирри, Томбе-Бозорг, Гьендураби, Ларак, Абу-Мусса ва цог.).
География
Провинциялда цӀакъ бакъвараб ва багӀарараб климат буго, риидал цо-цо мехалъ температураялъул даража 49 °С бахула.
Парс Заливалда чӀинкӀилъаби
Провинциялда гьоркьоб уна 14 Парс заливалъул чӀинкӀилъи (Къешм, Лаван, Ормуз, Киш, Форур, Бани-Форур, Сирри, Томбе-Бозорг, Гьендураби, Ларак, Абу-Мусса ва цог.).
Тарих
XIV—XVII гӀгӀ. гьаб регионалда букӀана бича-хисиялъул рахъалдаса цӀакъ кӀвар бугеб Ормуз абураб пачалихъ.
Административияб бикьи
Провинция бикьула 11 шагьрестаналда:
Экономика
Аслиял экономикиял бутӀабаздаса ккола — нартбахъулеб, химикияб, металлургияб, кванилаб, гумулралеб, автомобилияб, керамикияб, текстилияб, хъарщидул промышленностал, нарт, газ, цӀам, гипс, охра, хромалъул ва маххул руда бахъи, транспорт, бича-хиси, росдалаб магӀишат (чамастак, писташкаби, куракулъул гага, пастӀан, цитрусал, манго, бананал, пер, тамахьо, алоэ), ччугӀа кквей, туризм, финансал.
Хилихъ
Хилихъ — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна Рочиб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 20,5 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, РисгӀоралъул рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Надар (магӀнаби)
Надар абураб цӀар гӀахьалаб букӀине бегьула:
ШагӀир
ШагІир (от ποιητής «стихотво́рец») — жинца жиндир асарал шигІруялдалъун гІуцІулев хъвадарухъан, автор стихотворных, поэтических произведений.
Лъилукь
Лъилукь — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЛъаратӀа росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 0,2 км-алъ бакътӀерхбудехун, АваргӀоралъул квегӀаб рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
1809 сон
Гьаруна
Ралагье гьединго:
Рочиб росдал бо
Рочиб росдал бо  — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
1809 сон
Хвана
Ралагье гьединго:
Рочиб росдал бо
ГъорлӀе бачуна анкьго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Рочиб росу.
Сачада
Сачада — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна СуметӀа росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 11,5 км-алъ шималиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Гьукъал
Гьукъал — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЛъаратӀа росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 1,5 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, АваргӀоралъул квегӀаб рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Надар (росу)
Надар — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЛъаратӀа росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 0,5 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, АваргӀоралъул кваранаб рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Улъухъ
Улъухъ — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна СуметӀа росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 9 км-алъ шималиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ТӀохгӀорда
ТӀохгӀорда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЛъаратӀа росдал боялде гъорлӀе.
ХӀамар
ХӀамар — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЛъаратӀа росдал боялде гъорлӀе.
ТӀохгӀорда
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 0,2 км-алъ бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ХӀамар
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 3 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, ХӀамаргӀоралъул рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Цвел
Цвел (1|цо) — сундул букӀаниги бутӀа, гӀемерал элементазда гьоркьоса цояб, магӀна гӀемераб рагӀи.
ЛъаратӀа росдал бо (магӀнаби)
ЛъаратӀа росдал бо:
1 (магӀнаби)
1 — цифра ва магӀна гӀемераб термин. БукӀине бегьула:
СуметӀа росдал бо
СуметӀа росдал бо  — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 51,81 км².
Мощоб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 4,5 км-алъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Футболалъулаб форма
КъагӀида 4 утбол хӀаялъул къагӀидабаца чӀезабула кинаб экипировкаялда команда бачӀизе бегьулеб полеялда.
Экипировкаялъул элементал
Ункъабилеб къагӀидаялда рекъон, экипировкаялъул тӀадал элементаздаса ккола:
Содаб
Содаб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна ЦӀуриб росдал боялде гъорлӀе.
1883 сон
Гьарурал
Ралагье гьединго: Категория:1883 соналъ гьарурал
Хварал
Ралагье гьединго: Категория:1883 соналъ хварал
Аркида
Аркида — Дагъистаналъул Хунзахъ мухъалъул росу. ГъорлӀе уна Гьамущи росдал боялде.
География
Буго Гелбахъ мухъалъул территориялда, Гелбахъ шагьаралдаса 15 км-алъ бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Гьидиб
Гьидиб — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб росу. Уна ЦӀуриб росдал боялде гъорлӀе.
Тарих
1944–57 соназда росу гочинабун букӀана Рилъаб мухъалде.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЦӀуриса 3 км-алъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ЛъаратӀа росдал бо
ЛъаратӀа росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна анкьго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — ЛъаратӀа росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 39,11 км².
ЦӀуриб росдал бо
ЦӀуриб росдал бо  — Дагъистаналъул ЧӀарада мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна ункъго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — ЦӀуриб росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 17,59 км².
Мазада
Мазада — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Мазада росдал боялде гъорлӀе ва гьелъул административияб марказлъунги ккола.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 14 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Нихьлида
Нихьлида — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Мазада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 11 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ГӀарчо
ГӀарчо — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу.
Уна росдал поселениялъул статус бугеб ГӀарчо росу абураб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе, цо бугеб чӀел-бакӀ хӀисабалда.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 3 км-алъ бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун руго кӀкӀаралал.
Административияб гӀуцӀи
ГӀарчо росу ккола гьебго цӀар бугеб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе.
Муницпалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 3,72 км².
НугӀрухъ
НугӀрухъ — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Мазада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 10 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ГӀурулгьоцӀиб
ГӀурулгьоцӀиб — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу. Уна ЧӀохъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса жанубалдехун.
Тарих
Росу бана 1929 соналъ мухъалъул тӀоцебесеб росдалмагӀишаталъулаб коммуна хӀисабалда. Организатораллъун рахъана ЧӀохъ росулӀа жигарчагӀазул анкьго хъизан, жидее ГӀурулгьоцӀиб абулеб бакӀалда ракь щварал.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Цой, Виктор
Ви́ктор Ро́бертил вас Цой (21 июн 1962, Ленинград, СССР — 15 август 1990, 35-абилеб километр трассы Р-126 «Слока — Талси», Тукумск район, Латвия) — советиявй рок-музыкант, кучӀдузул автор, шагӀир, художник ва актёр кореяб кьибилалъул. Рок-къокъа «Кино» гӀуцӀаравчи ва гьелъул лидер.
ТӀамуда
ТӀамуда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Мазада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 12,5 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Шидиб
Шиди́б — Россиялда ругел авар росабазда цӀар:
Изано
Изано — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу.
Уна росдал поселениялъул статус бугеб Изано росу абураб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе, цо бугеб чӀел-бакӀ хӀисабалда.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 14 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун руго кӀкӀаралал.
Административияб гӀуцӀи
Изано росу ккола гьебго цӀар бугеб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе.
Муницпалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 14,81 км².
Хьобохъ
Хьобохъ — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Мазада росдал боялде гъорлӀе.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
МучӀула
МучӀула — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу. Уна Ругъжаб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 7,5 км-ялъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Гъамсукь
Гъамсукь — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу. Уна ЧӀохъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 10 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Кколаан моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ кидаго гӀумру гьабун вукӀарав ахирисев чи хвана 2015 соналъ.
ТӀукитӀа
ТӀукитӀа — авар чӀел-бакӀазул цӀар:
ГӀункӀкӀида
ГӀункӀкӀида — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу. Уна Ругъжаб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 9 км-ялъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун, БецӀгӀоралъул рагӀалда (ЧӀегӀергӀурал расалъуда).
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ЛологъонилӀ
ЛологъонилӀ — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу.
Уна росдал поселениялъул статус бугеб ЛологъонилӀ росу абураб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе, цо бугеб чӀел-бакӀ хӀисабалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун руго кӀкӀаралал.
Административияб гӀуцӀи
ЛологъонилӀ росу ккола гьебго цӀар бугеб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе.
Муницпалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 14,91 км².
КӀудиябросу
Уна росдал поселениялъул статус бугеб КӀудиябросу росу абураб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе, цо бугеб чӀел-бакӀ хӀисабалда.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 11 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, Изанолъарал рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун руго кӀкӀаралал.
Административияб гӀуцӀи
КӀудиябросу росу ккола гьебго цӀар бугеб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе.
Муницпалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 33,91 км².
МестӀерухъ
МестӀерухъ — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 9 км-алъ жанубиябгин бакъбаккуденхун, МестӀерлъарал рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Административияб гӀуцӀи
МестӀерухъ росу ккола гьебго цӀар бугеб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе.
Муницпалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 14,91 км².
Шидиб (Мазада росдал бо)
Шидиб — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Мазада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 11 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Синида
Синида — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Мазада росдал боялде гъорлӀе.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
РостӀа
РостӀа — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Мазада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 11 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ТӀукитӀа (ГӀахьвахъ мухъ)
Уна росдал поселениялъул статус бугеб ТӀукитӀа росу абураб муниципалияб гӀуцӀиялде гъорлӀе, цо бугеб чӀел-бакӀ хӀисабалда.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 12 км-алъ жанубиябгин бакъбаккуденхун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Административияб гӀуцӀи
Муницпалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 15,50 км².
Мадала
Мадала — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу. Уна Ругъжаб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 5 км-ялъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Шамгъуда
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 16 км-ялъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Щуланиб
Щулани — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу, Щулани росдал боялъул административияб марказ.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 10 км-ялъ жанубалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Хьопор
Хьопор — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу. Уна Ругъжаб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 4 км-ялъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Мазада росдал бо
Мазада росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна микьго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Мазада росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 6,15 км².
НачӀада
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 12 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Ингердахъ
Ингердахъ — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна Ингердахъ росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 5 км-алъ бакъбаккуденхун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Бежуда
Бежуда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна НачӀада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 14 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Шитлиб
Шитлиб — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу. Уна Шамгъуда росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 16 км-ялъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Ингердахъ росдал бо
Ингердахъ росдал бо  — Дагъистаналъул ГӀахьвахъ мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна кӀиго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Ингердахъ росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 14,39 км².
Индира
Инди́ра — магӀна гӀемераб рагӀи:
ХӀариб
География
Росу буго Хасавхъала мухъалда, Яхсиб лъелмесалдаса бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ТӀинчуда
ТӀинчуда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна НачӀада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 12 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Жажада
Жажада — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна НачӀада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 11 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ГӀунтӀиб
ГӀунтӀиб — Дагъистаналъул Гъуниб мухъалда бугеб росу. Уна Щуланиб росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ Гъуниса 9 км-ялъ жанубалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ХӀокьоб
ХӀокьоб — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна НачӀада росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 12 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
ГӀанчихъ
ГӀанчихъ — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна гьебго цӀар бугеб росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
Этимология
Росуялъул цӀар бачӀараб буго "анча", гамачӀ абураб рагӀудаса.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун; гӀумру гьабун росулӀ буго аваразул субэтнос — кӀкӀаралал.
Росноб (магӀнаби)
Росноб — авар росабазда цӀар:
Волга
Во́лга  — Россиялъул европияб рахъалда бугеб гӀор. Ракьалда ругел бищун кӀудиял гӀораздаса цояб, Европаялъул бищун халатаб, лъим гӀемераб ва бассен кӀудияб гӀор.
Художник
Художник (художник, художник, худогий, художный, (хѫдогъ абураб рагӀиялдаса), handugs — гӀакъилав; handаgs — тирияв, handus — квер)  — гӀадатияб бичӀиялда рекъон художник ккола жиндир пиша изобразительнияб искусство бугев чи.
Индира (росу)
Индира — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалъул росу, жиб анклавлъун Дибирилросу мухъалъул территориялда бугеб. Уна ГӀанчихъ росдал боялде гъорлӀе.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. ГӀумру гьабун росулӀ буго аваразул субэтнос — кӀкӀаралал.
Рачабулда
Рачабулда — Дагъистаналъул ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна КӀкӀаратӀа росдал боялде гъорлӀе.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. ГӀумру гьабун росулӀ буго аваразул субэтнос — кӀкӀаралал.
Росноб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 8 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, Авар-гӀоралъул рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
НачӀада росдал бо
НачӀада росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна микьго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — НачӀада росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 5,84 км².
ЦӀумали
ЦӀумали — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна ГӀанчихъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 6 км-алъ шималиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун; гӀумру гьабун росулӀ буго аваразул субэтнос — кӀкӀаралал.
Лъибишо
Лъибишо — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна Лъибишо росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
Тарих
1921 соналдаса нахъе росуялъул буго марказалъул статус.
1933 соналде щвезегӀан Лъибишо букӀана Болъихъ мухъалда гъорлӀ.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 13 км-алъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Лъисси
Лъисси — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна Лъибишо росдал боялде гъорлӀе.
Лъибишо
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Лъисси
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 6,5 км-алъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. ГӀумру гьабун росулӀ буго аваразул субэтнос — багвалал.
КӀкӀаратӀа росдал бо
КӀкӀаратӀа росдал бо  — Дагъистаналъул ГӀахьвахъ мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ЦӀумилухъ
ЦӀумилухъ — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна СанигӀортӀа росдал боялде гъорлӀе ва гьелъул административияб марказлъунгин ккола.
ТӀадинхело
ТӀадинхело — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна ТӀадинхело росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
ЦӀумилухъ
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 7 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
ТӀадинхело
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 2,5 км-алъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун буго аваразул субэтнос — кӀкӀаралал.
СанигӀортӀа росдал бо
СанигӀортӀа росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
Лъибишо росдал бо
Лъибишо росдал бо  — Дагъистаналъул ГӀахьвахъ мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
СанигӀортӀа росдал бо
ГъорлӀе бачуна щуго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — ЦӀумилухъ росу.
Лъибишо росдал бо
ГъорлӀе бачуна кӀиго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Лъибишо росу.
СанигӀортӀа росдал бо
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 18,90 км².
Лъибишо росдал бо
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 6,94 км².
Малдиваби
Малдиваби (ދިވެހިރާއްޖެ), расмияб цІар — Малдивазул Пачалихъ, (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ ) -.
ГӀанчихъ росдал бо
ГӀанчихъ росдал бо  — Дагъистаналъул ГӀахьвахъ мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна ункъго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — ГӀанчихъ росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 22,76 км².
ТӀалцухъ
ТӀалцухъ — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна СанигӀортӀа росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 8 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
ТӀохьотӀа росдал бо
ТӀохьотӀа росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ТӀалцухъ
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Юлианияб календар
Юлиа́нияб календа́рь — александриялъулал астрономаца Созигенил бетӀерлъуда гъоркь ургъараб календарь. Гьоркьохъеб лъагӀалида жаниб букӀула 365,25 сордо-къо. Календаралъе Юлий Цезарил цӀар кьуна.
Гъараколоб
Гъараколоб — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна СанигӀортӀа росдал боялде гъорлӀе.
МаштӀада
МаштӀада — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна ТӀадинхело росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 2,5 км-алъ шималиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун буго аваразул субэтнос — кӀкӀаралал.
НитӀицухъ
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 10 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
ЦӀумилухъ
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
НитӀицухъ
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ТӀохьотӀа росдал бо
ГъорлӀе бачуна кӀиго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — ТӀохьотӀа росу.
Альборз
Административияб бикьи
Остан бикьула 7 шагьрестаналда:
ТӀохьотӀа росдал бо
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 12,46 км².
ТӀохьотӀа
ТӀохьотӀа — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ТӀохьотӀа росдал боялде гъорлӀе ва гьелъул административияб марказлъунги ккола.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 13 км-ялъ жанубиябгин бакъбаккудехун, ЧӀурмутӀалъул кваранаб рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
РацилӀ
РацилӀ — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна ТӀадинхело росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 5 км-алъ шималиябгин бакътӀерхьудехун.
Инхело
Инхело — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалъул росу, анклавлъун Хасавхъала мухъалъул территориялда бугеб. Уна ТӀадинхело росдал боялде гъорлӀе.
СанигӀортӀа
СанигӀортӀа — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ТӀохьотӀа росдал боялде гъорлӀе.
Гъараколоб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 10 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Андуз
Андуз — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалъул росу, жиб анклавлъун Дибирилросу мухъалъул территориялда бугеб. Уна ГӀанчихъ росдал боялде гъорлӀе.
Гъараколоб
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Инхело
География
Росу буго Хасавхъала мухъалда, Хасавхъалаялдаса 24 км-алъ шималалдехун.
СанигӀортӀа
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 11 км-ялъ жанубиябгин бакъбаккудехун, ЧӀурмутӀалъул кваранаб рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Инхело
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
РацилӀ
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
НикӀар
НикӀар — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хадиял росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 6 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун ва росдал боялъул марках Хадиялиса 5 км-алъ жанубиябгин бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Рок-музыка
Рок (Rock) — популярияб музыкаялъул цо-цо рикьалабазул гӀаммаб цӀар.
Бакъбаккул Европа
Бакъбаккул Европа ккола Европияб континенталъул бахъбаккул рахълъун. "Бакъбаккул Европа" абураб концепталъул буго геополитикиял, географиял, этникиял, маданиял ва социо-экономикиял коннотациязул гӀатӀидаб спектр. Регионалъул цӀикӀкӀанисеб букӀа ккола Россиялъ, жиб Европаялда бищун кӀудияб ва агьлулъи цӀикӀкӀараб бугеб, гьелъ ккола континенталъул ракъдаллъиялъул 40%; гьединго кинабниги агьлулъиялъул къадаралдаса 15%.
Кандилли
Кандилли, (Ускюдар) — Туркиялда Истанбул шагьаралда Ускюдар мухъалда Боспор ралъдал къварилъиялъул рагIалда бугеб берцинаб бакI. Кандилли буго Боспор азиялъул рагIалда бугеб район европаялъул Арнавуткёй ва Бебек районазда дандбитIун.
ТӀадинхело росдал бо
ТӀадинхело росдал бо  — Дагъистаналъул ГӀахьвахъ мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
Лаос
Лаос (ປະເທດລາວ ), расмияб цІар — Лаосалъул Халкъалъул Демократиялъул Жумгьурият, (ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ) -.
ТӀадинхело росдал бо
ГъорлӀе бачуна ункъго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — ТӀадинхело росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 18,53 км².
КучӀдузул автор
КучІдузул автор — кечІалъе музыка ва рагІаби хъвалев чи.
КучІдузул авторал хІалтІула музыкалиял издательствобазда яги жедецаго жедее кІучІдул хъвала.
СикӀар
СикӀар  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хадиял росдал боялде гъорлӀе.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
КъванкӀеро
КъванкӀеро — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна ТӀадмагъилӀ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 5 км-алъ жанубалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун буго аваразул субэтнос — гӀахьвалал.
Актёрлъиялъул искусство
Актёрлъиялъул искусство  — хӀаялъул искусствоялъул профессионалияб творчествоялъулаб пиша.
ТӀадмагъилӀ
ТӀадмагъилӀ — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна ТӀадмагъилӀ росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
ЦӀияб ЦӀолода
ЦӀияб ЦӀолода — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалъул росу, жиб анклавлъун лъарагӀлъиялда бугеб. Уна ЦӀолода росдал боялде гъорлӀе.
ТӀадмагъилӀ
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 8 км-алъ жанубалдехун.
ЦӀияб ЦӀолода
География
Росу буго лъарагӀлъиялда, Хасавхъала мухъалда.
ТӀадмагъилӀ
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун буго аваразул субэтнос — гӀахьвалал.
ЦӀияб ЦӀолода
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ЦӀолода
ЦӀолода — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна ЦӀолода росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
Могьохъ росдал бо (магӀнаби)
Могьохъ росдал бо — административияб гӀуцӀи:
ТӀадмагъилӀ росдал бо
ТӀадмагъилӀ росдал бо  — Дагъистаналъул ГӀахьвахъ мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ЦӀолода
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 21 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
ТӀадмагъилӀ росдал бо
ГъорлӀе бачуна лъабго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — ТӀадмагъилӀ росу.
ЦӀолода
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун буго аваразул субэтнос — гӀахьвалал.
ТӀадмагъилӀ росдал бо
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 13,97 км².
ЦӀвакӀилколо
ЦӀвакӀилколо — Дагъистаналъул  ГӀахьвахъ мухъалда бугеб росу. Уна ТӀадмагъилӀ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ КӀкӀаратӀаса 5 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун. РосулӀ гӀумру гьабун буго аваразул субэтнос — гӀахьвалал.
Могьохъ
Могьо́хъ — авар чӀел-бакӀазда цӀар:
ЦӀолода росдал бо
ЦӀолода росдал бо  — Дагъистаналъул ГӀахьвахъ мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
Вики-кӀадал
Вики-кӀадал (Wikigrannies, вики-өләсәйҙәр, вики-бабушки) — цӀикӀкӀараба ригьалъул Википедиялъул авторазул ва википедистзабазул къокъа, бутӀаккун гӀуцӀараб Викимедиялъул гӀахьалчагӀул группа хӀисабалдаги. ГӀахьалчагӀазулаб хӀисабалда къокъа бакккана Башкъортостаналдаса, гьеб группаялда руго цогидал регионаздаса ва улкабаздаса гӀахьалчагӀиги.
ЦӀолода росдал бо
ГъорлӀе бачуна кӀиго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — ЦӀолода росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 17,87 км².
Вики-кӀадал
Гьистория
Идея бижана 2016 соналъ Удмуртиялъул Ижевскалда «ВикиУрал» абураб вики-семинаралде хӀадурлъи гьабулаго. Инициаторазул гъира базабуна жидеца Евровизион 2012 конкурсалда 2-абилеб бакӀ босараб «Бурановские бабушки» группаялъул махщелалъ.
Аваразул сияхӀ
ГъоркьегӀан буго кьун машгьурал авар гӀадамазул сияхӀ.
ТӀадиял
ТӀадиял — ЛъаратӀа мухъалда ругел чӀел-бакӀазул цӀар:
Дарада-Мурада росдал бо
Дарада-Мурада росдал бо  — Дагъистаналъул Хьаргаби мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна кӀиго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Мурада росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 22,70 км².
Элизабет II
Элизабет II (Elizabeth II), тӀубараб цӀар — Элизабет Алекса́ндра Мари́я (Elizabeth Alexandra Mary; 21 апрел 1926 — 8 сентября 2022 ) — КӀудияб Британиялъул ва Цадахълъиялъул пачалихъазул къиралай, 1952 соналъул фебруаралдаса байбихьун 2022 соналъул 8 септембералъ хвезегӀан жий хӀакимлъуда йикӀарай.
Жалда
Жалда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 24 км-ялъ шималиябгин бакъбаккудехун, Авар-гӀоралъул квегӀаб рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Могьохъ росдал бо
Могьохъ росдал бо  — Дагъистаналъул Хьаргаби мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна кӀиго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Могьохъ росу.
Тарих
1944 соналъул августалде щвезегӀан, Могьохъ росдал бо букӀана Хунзахъ мухъалда гъорлӀ.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 43,82 км².
Хадиял
Хадиял  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хадиял росдал боялде гъорлӀе ва гьелъул административияб марказлъунги ккола.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 9 км-алъ бакъбаккудехун, КӀудагӀоралъул кваранаб рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Хъвартихьуни росдал бо
Хъвартихьуни росдал бо  — Дагъистаналъул Хьаргаби мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна лъабго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Хъвартихьуни росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 26,49 км².
Бугьнада
География
Росу буго мухъалъул марказ Дибирилросу мухъалъул территориялда, Дибирилросуялдаса 25 км-алъ бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Гьиндиб росдал бо
Гьиндиб росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалъул административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна кӀиго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Бугьнада росу.
ТӀадиял (Гьиндиб росдал бо)
ТӀадиял — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалъул росу, Дибирилросу мухъалъул территориялда анклавлъун бугеб. Уна Гьиндиб росдал боялде гъорлӀе.
АнгӀада
АнгӀада — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хидиб росдал боялде гъорлӀе.
ТӀадиял (Гьиндиб росдал бо)
География
Росу буго мухъалъул марказ Дибирилросу мухъалъул территориялда, Дибирилросуялдаса 24 км-алъ бакътӀерхьудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
АнгӀада
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 7 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Хадиял росдал бо
ГъорлӀе бачуна ункъго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Хадиял росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 13,99 км².
КӀикӀуни росдал бо
КӀикӀуни росдал бо  — Дагъистаналъул Хьаргаби мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна лъабго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — КӀикӀуни росу.
1000 сон
Сон ккола Басрияб Дунялалъул тарихалъул Гьоркьохъел гӀасраби абун лъалеб периодалде; Эвропаялда гьеб цо-цо рикӀкӀуна цебесеб ва Борхатаб ГьоркьобгӀасрулъиялъул гӀорхъадасеб даталъун. Исламияб дунял букӀана жиндир меседилаб гӀасруялъулӀ. Чиналда букӀана Сун династиялъул заман, Кореялда бетӀерлъуда букӀана Корйа наслу, Япония букӀана Хэйан классикияб периодалда. Гьиндия бикьун букӀана чанго гьитӀинаб империялде, Чалукйа, Пала, Чола наслу, Ядава наслу ва ц. СахӀраъ тун хундехун бугеб Африкаялда букӀана тарихалде щвелалде период. Жанубияб Америкаялда вари ва тиванако културабазул асар ва къуват биххана, гьебго заманалда чачапоя ва Чиму тӀегьалел рукӀана. Месоамерикаялда майазул хадусеб классикияб периодалда жаниб Паленке ва Тикал гӀадал шагьарал-пачалихъал загӀиплъана, амма Юкатаналда цӀияб къуваталдалъун унеб букӀана Чичен-Ица ва Ошмал гӀадал объектал рай.
Дунялалъул агьлулъиялъул къадар, кьурал къиматазда рекъон, букӀана гӀ.-ш. 250 ва 310 миллионалда гьоркьоб.
Гьаруна
Ралагье гьединго: Категория:1000 соналъ гьарурал
ЧӀилда
ЧӀилда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хидиб росдал боялде гъорлӀе.
ТӀадиял (Хадиял росдал бо)
ТӀадиял  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хадиял росдал боялде гъорлӀе.
ЧӀилда
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 6 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун, ЧӀурмуталъул квегӀаб рагӀалда.
Хорта
Хорта — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хидиб росдал боялде гъорлӀе.
ТӀадиял (Хадиял росдал бо)
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 10 км-алъ бакъбаккудехун, КӀудагӀоралъул кваранаб рагӀалда.
Хорта
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 9 км-алъ шималиябгин бакъбаккудехун.
ТӀадиял (Хадиял росдал бо)
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Хорта
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Хидиб
Хидиб — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хидиб росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Кьобзода
Кьобзода — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хидиб росдал боялде гъорлӀе.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Ицда
Ицда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 22 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Кверсакь
Кверсакь — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 22 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Хидиб росдал бо
Хидиб росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна анлӀго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Хидиб росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 7,04 км².
ТӀонсуда
ТӀонсуда, гьединго Албания — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 20 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Кьаниб
Кьаниб — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 22 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Манчестер Юнайтед
«Манче́стер Юна́йтед» (тӀолабго цӀар — Футболалъулаб клуб «Манчестер Юнайтед», Manchester United Football Club; ) — ингилис КӀудияб Манчестералъул Траффордалдаса профессионалияб футболалъулаб клуб. ГӀуцӀун букӀана 1878 соналда «Ньютон Хит (Ланкашир энд Йоркшир Рейлуэй)» абураб цӀаралда, 1902 соналъ цӀар хисана «Манчестер Юнайтед» абун. Гьеб ккола дунялалъул бищун цӀар рагӀарал футболалъулал клубазда цояб. 1992 соналда Англиялъул Премьер-лигаялъе кьучӀ лъураб клубаздаса цояб.
«Юнайтедалъул» рукъусеб сатдион, «Олд Траффорд», рагьана 1910 соналда. Гьеб «Уэмбли»-ялдаса хадуб бищун кӀудиял Англиялъул футболалъул стадионаздаса ккола ва гьелда жанир 75 азар чи уна.
Цебесеб период (1878—1945)
Клуб гӀуцӀана 1878 соналда Манчестералда «Ньютон Хит (Ланкашир энд Йоркшир Рейлуэй)» (Newton Heath L&YR F.C) абураб цӀаралда маххулнухлул хӀалтӀухъабаца. Клубалъул кьерал рукӀана — гӀурччинаб ва меседилаб.
Басбил эпоха (1945—1969)
1945 соналда «Юнайтедалъул» аслияв тренерлъун вахъана Мэтт Басби.
6 февралалда 1958 соналда 1957/58 сезоналъул бакьулъ, Белградалда Европаялъул чемпионазул кубокалъул «Црвена Звездагун» букӀараб мачалдаса рокъор роржулел футболисталгун самолёт Мюнхеналъул аэропорталда бортана. Авиакатастрофаялъул хӀасилалда микьго футболист хвана — Джефф Бент, Роджер Берн, Эдди Колман, Дункан Эдвардс, Марк Джонс, Дэвид Пегг, Томми Тейлор ва Лиам Уилан — ва гьединго цогидал 15 пассажир, гьезда гьоркьо клубалъул тренералъул штабалдаса чагӀиги Уолтера Крикмера, Берта Уолли ва Тома Карри. Мэтт Басби захӀматго лъукъана амма чӀаго хутӀана ва лъубго моцӀалдаса хӀалтӀуда вахъана.
2013 соналдаса нахъе
2021 соналъул 29 ноябралда клубалъ лъазабуна сезон лъугӀизегӀан немцав специалист Ральф Рангник «Манчестер Юнайтедалъул» заманалъулав бетӀерав тренерлъун толев вугилан. 2022/23 соназул сезоналда «Юнайтедалъул» бетӀерав тренерлъун тана нидерландав Эрик тен Хаг.
Клубалъул кьерал, форма ва эмблема
«Ньютон Хит»-абураб цӀаралда гъоркь клубалъул батӀи-батӀияб кьералъул форма букӀана, гьезул бищун машгьураб букӀана тӀогьил-гӀурччинаб кьеразул 1878—1892 соназул форма, хадусалалъ 1894 соналдаса 1896 соналде щвезегӀан гьел кьерал цӀидасаги хӀалтӀизарун рукӀана (гьелго кьерал тӀадруссун 1990-лел соназул формаялдеги хӀалтӀизаруна). «Ньютон Хиталъул» цогидал формаялъул комплектазда багӀар-хъахӀал кьералги рукӀана (1892—1894) ва гьединго тӀубанго хъахӀаб формаги букӀана (1896—1902) — гьел кӀиялго комплектал къахӀилал шортабигун комплекталда жанир рукӀана. 1902 соналда «Манчестер Юнайтед» абун клубалъул цӀар хисиялъул хӀасилалда клубалъул кьерал хисана багӀарал футболкабазде, хъахӀал шортабазде ва чӀегӀерал гетрабазде. Гьел кьерал гьанжеги «Юнайтедалъул» стандартиял кьерал хӀисабалда хӀалтӀизарула.
Спонсорал
ТӀолабго тарихалда жаниб клубалъул щуго спонсор гуронани вукӀинчӀо жидер цӀарал футболкабазда хъварал. Гьединаб тӀоцебесеб компания лъугӀана Sharp (1982 соналдаса 2000 сон щвезегӀан).
Аслиял тренерзаби
Хадусел бетӀерал тренерзаби кӀвана цо гӀаги кӀудияб турниралда рергьизе «Манчестер Юнайтед» клубалъул бетӀерлъуда:
«Меседил торгӀо» щварал
«Манчестер Юнайтед» клубалъе хӀалаго хадусел футболистазе щвана «Меседил торгӀо»:
«Меседил бутса» щварал
«Манчестер Юнайтед» клубалъе хӀалаго хадусел футболистазе щвана «Меседил бутца»:
УЕФАялъул версиялда рекъон лъагӀалил хӀалел
Хадур рехсарал хӀалел УЕФАялъул версиялда рекъон лъагӀалил клубалъулав футболистлъун лъазарун рукӀана, жал «Манчестер Юнайтед» клубалъул хӀалеллъун ругеб заманаялъ:
ФИФАялъул версиялда рекъон лъагӀалил хӀалел
Хадур рехсарал хӀалел ФИФАялъул версиялда рекъон лъагӀалил хӀалеллъун лъазарун рукӀана, жал «Манчестер Юнайтед» клубалъул хӀалеллъун ругеб заманаялъ:
Дунялалъул чемпионал
Хадур рехсарал хӀалел дунялалъул чемпионаллъун рахъана, жал «Манчестер Юнайтед» клубалъул хӀалеллъун ругеб заманаялъ:
Европаялъул чемпионал
Хадур рехсарал хӀалел Европаялъул чемпионаллъун рахъана, жал «Манчестер Юнайтед» клубалъул хӀалеллъун ругеб заманаялъ:
100 Футболалъулаб лигаялъул легенда
''Хадур рехсарал «Манчестер Юнайтед» клубалъул хӀалел 100 Футболалъулаб лигаялъул легендабазул сияхӀалда журан руго :
Англиялъул футболалъул реццалъул залалъул членал
''Хадур рехсарал «Манчестер Юнайтед» клубалъул хӀалел Англиялъул футболалъул реццалъул залалда жанир рачун руго :
Микдакь
Микдакь — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 22 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Чарахъ (ЛъаратӀа мухъ)
Чарахъ — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 22 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Дагъистаналъул вилаят
Дагъистаналъул вилаят Дагестанская область — Россиялъул империялъул ва Совет Россиялъул административиябгин территориалияб гӀуцӀи, жиб шималиябгин бакъбаккул Кавказалда букӀараб, ГӀурахъа шималалдехун. Административный центер букӀана Темир-Хан-Шура.
Тарих
Россиялъул империялъул административияб цвел хӀисабалда Дагъистаналъул вилаят гӀуцӀана 1860 соналъул 30 маялда Чор губерниялдаса (1846 соналъ гӀуцӀун букӀараб). Вилаяталъул марказлъун 1866 соналде щвезегӀан букӀана Чор шагьар, 1866 соналдаса — Темир-Хан-Шура.
Вилаяталъул бетӀерлъуда вукӀана россиялъул рагъулав губернатор.
География
БукӀана Кавказалъул бетӀераб щобалъул шималиябгин бакъбаккул рахъалда ва Каспий ралъадалъул бакътӀерхьул рагӀаллъуда.
Административияб рикьи
1860 соналъ Дагъистаналъул вилаяталъул букӀана хадусеб административияб рикьи:
1861 соналъ гӀуцӀана ГӀанди сверухълъи. 1863 соналъ тӀагӀинабуна Чор шагьаралъул нухмалъи. 1864 соналъ Аварское ханлъи ликвидинабуна, гьелъул бакӀалда гӀуцӀанаАвар сверухълъи. 1866 соналъ Курал ханлъи буссинабуна сверухълъиялде. 1867 соналъ тӀаӀгӀинаруна Магьдилазул ханлъи, Сулахъ наиблъи ва Таргъуялъул шамхаллъи, гӀуцӀана Темир-Хан-Шура сверухълъи.
XX гӀасруялъул байбихьуда вилаяталда гъорлӀ букӀана 9 сверухълъи, жиб наиблъиязде бикьараб, 3 шагьар ва 1214 цогидаб чӀел-бакӀ:
Гьединаб административияб рикьи букӀана 1921 соналъ вилаят ликвидинабизегӀан.
Кишдакь
Кишдакь — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 22 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Салда (магӀнаби)
Салда — Евразиялда ругел географиял объектазул цӀар.
Сабда
Сабда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна Хьиндахъ росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 22 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Хьиндахъ росдал бо (ЛъаратӀа мухъ)
Хьиндахъ росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГъорлӀе бачуна ичӀго чӀел-бакӀ. Административияб марказ — Хьиндахъ росу.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 5,73 км².
ЧӀодода
ЧӀодода — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЧӀадаколоб росдал боялде гъорлӀ.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 10 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
МачӀар
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 11 км-алъ шималалдехун.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
Салда
Салда — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЧӀорода росдал боялде гъорлӀе.
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 20 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, Авар-гӀурухъ.
ЧӀорода
ЧӀорода — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЧӀорода росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
Салда
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ЧӀорода
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 18 км-алъ жанубиябгин бакъбаккудехун, ЧӀурмут гӀурухъ.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ЧӀадаколоб
География
Росу буго мухъалъул марказ ЛъаратӀаса 10 км-алъ шималалдехун, СарагӀоралъул рагӀалда.
Демография
Ккола моноэтникияб авар росулъун.
ЧӀадаколоб — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб росу. Уна ЧӀадаколоб росдал боялде гъорлӀе ва ккола гьелъул административияб марказлъун.
ЧӀорода росдал бо
ЧӀорода росдал бо  — Дагъистаналъул ЛъаратӀа мухъалда бугеб административиябгин территориалияб цвел ва росдал боялъул статус бугеб муниципалияб гӀуцӀи.
ГӀуцӀи
Муниципалияб гӀуцӀиялъул гӀатӀилъи буго 8,45 км².
Гъуниб сверухълъи
Гъуниб сверухълъи (Гуни́бскій о́кругъ) — Дагъистаналъул вилаяталда ва Совет Дагъистаналда гъорлӀ букӀараб административияб цвел (округ), жиб 1864–1928 соназда букӀараб. Административияб центер букӀана Гъуниб.