cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cynthia Ligeard
Carrera política
Con esti nuevu cargu tien una nueva apaición na escena provincial y al interior del so partíu, depués de que Hilarión Vendégou convertir en Senador de la república y estableciera la llexislación sobre'l doble mandatu, Ligeard afeutada restablez l'asamblea deliberante nel archipiélagu. Depués foi escoyida pa ser voceru del comité de sofitu de Nueva Caledonia a Nicolas Sarkozy a les puertes de les Eleiciones presidenciales de Francia de 2012 teniendo qu'aldericar colos partidarios de François Hollande.
Cynthia Ligeard llanzó la so campaña'l 6 d'abril en Numea, destacando que buscara faer un tercer alcuerdu pa caltener a toos xuníos. El día de la eleición, la Coalición-UMP liderada por Ligeard termina nel segundu llugar n'a provincia del sur col 19,8% de los votos (13.560 votos) y 9 escaños na Asamblea Provincial, 7 d'ellos llogren entrar nel congresu incluyendo a un miembru del partíu escoyíu na provincia Norte. El partíu terminó bien tras en comparanza con Calédonie ensemble y Phillipe Gomes que llogró'l 36,4% de los votos y 16 escaños, 13 d'ellos entren nel congresu ente ellos 2 electos nel norte, YWCA terminó con 18,1% de los votos. Depués d'esto Ligeard robló con Gomes y Gaël Yanno, un alcuerdu de gobiernu solidariu onde ente otros se comprometíen a buscar conxuntamente un presupuestu equilibráu pa la so provincia.
Amado Carrillo
Muerte
En 1997 Amado Carrillo viaxó a Brasil pa sometese a una ciruxía estética que finalmente non se pudo concretar. Polo que s'escoyó un grupu de ciruxanos plásticos lideraos pol Dr. Miguel Ángel Orozco, quien lo operaron nun hospital priváu de Méxicu. Carrillo foi interveníu quirúrgicamente mientres más d'ocho hores, pero na madrugada del 4 de xunetu espertó con dolores y aplicáron-y un sedante, lo que supuestamente-y provocó la muerte. Dexando a 28 fíos reconocíos y un ensin fin de muyeres viudes. Créese que la muerte d'Amado Carrillo nun foi accidente sinón que tuvo entamada por integrantes d'otru cartelu. La policía, tien fundaes barruntos que pudo ser un asesinatu. Según tamién hai barruntos que sigue vivu. El doctores encargaos d'operar al Señor de los Cielos, Amado Carrillo Fuentes, fueron asesinaos 4 meses dempués.
Amado Carrillo na cultura popular
El Señor de los Cielos apaez referenciáu na serie colombiana Alies JJ producida por Caracol Televisión en xunto con Netflix. Tamién se fai referencia a él na tercer temporada de la serie estauxunidense Narcos.
Corral-Rubio
Patrimoniu
Tamién llama l'atención la plaza principal del conceyu, Plaza del Caudiellu, na que podemos atopar la ilesia de San Miguel de construcción Arquiteutura del barrocu barroca (sieglu XVII) y portada clasicista (sieglu XVIII), qu'ufierta una senciella portada clasicista de pirámides con boles; l'edificiu del Conceyu; y una fonte de la que los vecinos cueyen l'agua pa los sos llares, bien guapa pola escultura d'un Cristu que tien.
La Figal
La so base económica ye l'agricultura, destacando'l cultivu de ceberes, la producción vinícola y la ganadería.
Jaco Pastorius
Medrando nel sur de Florida
John Francis Pastorius nació'l 1 d'avientu de 1951 en Norristown, Pensilvania. Yera'l mayor de trés fíos de Stephanie Katherine Haapala, la so madre finlandesa, y Jack Pastorius, un cantante y batería de jazz que pasaba gran parte del so tiempu na carretera. Jaco tenía ascendencia finlandesa, alemana, sueca ya irlandesa.
Ciudá de Panamá
Toponimia
L'orixe del nome de la ciudá derivar de la españolización del términu en llingua cueva Panamá, que según Pascual de Andagoya, significa "bayura de pexes" o "bayura de pexe y camparines"; y pol árbol homónimu.
Jaco Pastorius
Carrera temprana
Ente 1968 y 1969, a la edá de 17 años, Pastorius empezara a apreciar el jazz y había aforráu abondu dineru pa mercar un contrabaxu. El so tonu fondo y nidio atráxo-y, anque enterrió les sos finances. Tuvo dificultaes pal caltenimientu el preséu, lo qu'atribuyó al mugor en Florida. Cuando s'espertó un día y afayó que se rompiera, camudolu por un Fender Jazz Bass de 1962 que mercó colos cuartos que ganaba como repartidor de periódicos.
Word of Mouth
En 1982, Pastorius realizó una xira con Word of Mouth como una big band de 21 integrantes. Mientres taba en Xapón, pa sorpresa de los miembros de la so banda, afaitóse la cabeza, pintóse la cara de negru y refundió el so baxu a la badea d'Hiróxima. Una amistá tóxica col guitarrista Mike Stern y el chigre Grand 55 (alies “55 Grams”, pola cantidá de cocaína que se consumía ellí) nel Soho neoyorquín como xoril fueron pieces clave del so deterioru mental. Jaco pasábase los díes analayando totalmente borrachu o pasáu de drogues, armando shows que depués él mesmu encargábase de sabotear. Llegaba mayormente descalzu y podía pasar en cuestión de segundos del lloru a una postura ególatra. Tenía una enerxía desbordante y taba permanentemente en movimientu; inclusive podía tar dellos díes analayando por Nueva York ensin dormir. A fines de 1982, nuna xira per Italia, el so comportamientu erráticu provocó una batalla campal ente los 20.000 asistentes Diagnosticáron-y trestornu bipolar a fines de 1982 dempués de la xira. Pastorius amosara signos de trestornu bipolar antes del so diagnósticu, pero estos signos fueron refugaos como escentricidaes, defectos de calter y pol mesmu Pastorius como una parte normal de la so personalidá desinhibida. En 1983, Warner rompió'l venceyu por consideralu una persona intratable; en 1984, nel Playboy Jazz Festival, apenes pudo tocar unes notes y remató ulláu pol públicu. Una constante nos últimos años foi que, cuando'l so estáu torgába-y coordinar y tocar el repertoriu, xubía al máximu'l volume del so amplificador Acoustic 360 y, totalmente aburuyáu, acometía con una versión de Purple Haze, de Jimi Hendrix.
A fines de 1984, empecipia otra relación con Teresa Naggell. Tamién, xunto col batería Rashied Ali, entama una xira pelos países del Caribe, qu'inclúi talleres d'enseñanza. Jaco paez estabilizase nesos viaxes, pero, al añu siguiente, n'Europa, mientres la promoción del discu grabáu con Melvin, vuelve'l so comportamientu erráticu. Participa d'un discu promocional del boxeador Muhammed Ali, que'l so oxetivu ye llograr dineru solidario, pero esi álbum nunca llega a publicar.
Muerte
Pastorius foi hospitalizáu por múltiples quebres faciales y mancadures nel güeyu derechu y el brazu esquierdu, y cayó en coma. Hubo señales alentadores de que saldría de la coma y recuperaríase, pero llueu s'esmorecieron. Una hemorraxa cerebral unos díes dempués provocó-y la muerte cerebral. El so cuerpu entá vivía, gracies a la respiración asistida, pero los médicos faen un tráxicu anunciu a la familia: yá nunca volverá espertar. Anque'l so corazón llate, la so mente nun volverá funcionar. Diez díes dempués de la paliza, los padres del infortunáu individuu apuerten a siguir el conseyu del personal sanitariu y autoricen la retirada da respiración asistida. Quitáron-y el soporte vital y morrió el 21 de setiembre de 1987, a la edá de 35 años nel Broward Xeneral Medical Center en Fort Lauderdale.
Amplificación y efectos
Pastorius usó los controles de ecualización "Variamp" nos sos dos amplificadores Acoustic 360 (fabricaos por Acoustic Control Corporation) pa aumentar les frecuencies de rangu mediu, acentuando asina'l tonu de gurníu natural del so Fender Jazz Bass pasivu ensin trastes y combinando cuerdes de entorcháu redondu (el soníu final d'esti entorcháu ye mas brillosu y con mas harmónicos que l'acabáu flatwound, amás ten mayor sustain).
Ciudá de Panamá
Llugares d'interés
thumb|140px|Monumentu a Pablo Arosemena alcontráu na plaza de Francia. thumb|140px|Catedral Metropolitana. thumb|140px|Interior Ilesia San Felipe Neri
Patrimoniu Mundial
Panamá La Vieya ye'l nome que s'usa pa les muertes Arqueolóxiques y arquiteutónicos del Conxuntu histórico y monumental de la primer ciudá española fundada na mariña del Pacíficu por Pedro Arias d'Ávila el 15 d'agostu de 1519. Esta ciudá foi l'empiezu de les espediciones que conquistaron l'Imperiu inca de Perú en 1532. Tamién foi una escala d'una de les más importantes rutes comerciales del continente americanu que llevaba a les famoses feries de Nombre de Dios y Portobelo, per onde pasaben la mayor parte del oru y la plata que los españoles esplotaben n'América.
La Convención de Patrimoniu Mundial Cultural y Natural de la UNESCO decidió inscribir esta propiedá tomando como base los criterios culturales ii, iv y vi, considerando que Panamá foi'l primer asentamientu européu na mariña del Pacíficu, en 1519, y que'l Distritu Históricu caltién intactu una rede de cais, xunto con un númberu sustancial d'edificios domésticos antiguos, que son un testimoniu escepcional de la naturaleza d'esti tempranu asentamientu.
Tresporte terrestre
left|thumb|200px| Vista aérea del [[Corredor Sur sobre la badea de Panamá.]] La ciudá cunta con dos autopistes, conocíes como corredores. El Corredor Norte coneuta la urbe coles árees revertíes y colos principales suburbios alcontraos escontra'l norte. El Corredor Sur, pela so parte, estender dende la zona de San Francisco hasta la redoma del aeropuertu Internacional de Tocumen, incluyendo un tramu marítimu que traviesa parte de la badea de Panamá. Amás, la ciudá coneuta per dambos estremos cola carretera Panamericana, incluyendo tramos que sirven a ciudad satélites vecines, como La Chorrera. L'autopista Panamá-Colón, inaugurada en 2009, cuerre paralela a la Canal de Panamá y coneuta la capital cola ciudá de Colón, allugada na mariña atlántica. Esta autopista significó la puesta en práutica d'un eficiente sistema vial ente los dos océanos y les sos respeutives zones portuaries y comerciales.
Mus saxicola
Mus saxicola ye una especie de royedor de la familia Muridae.
James Franco
Vida privada
A Franco gústa-y enforma lleer llibros nel plató de les películes nes que participa. De fechu Judd Apatow, productor de Pineapple Express, calificar de la siguiente manera: «ye una persona empobinada escontra la educación. Solíamos rinos porque ente tomes taba lleendo nel plató la Ilíada. Nós entá nun lleímos la Ilíada. Yera un llibru complexu. Con él sicasí siempres yera James Joyce o daqué».
Depués inscribíme pa siguir estudiando en Yale. Creo qu'eso foi abondu pa ella». Nel 2008 foi escoyíu como nueva cara de la llinia d'arumes Gucci pa home.
Foi escoyíu como orador de la ceremonia de graduación na so antigua universidá UCLA, y taba previstu que diera'l so discursu'l 12 de xunu de 2009. Sicasí'l 3 de xunu de 2009 anunciar nun comunicáu de prensa la cancelación de Franco como orador de la ceremonia de graduación por cuenta de un conflictu d'horariu y convertir na segunda persona dempués de Bill Clinton n'atayar el so discursu.
Na publicación de la revista Time del 27 d'avientu de 2010 Franco foi nomáu por Joel Stein como «la persona más increíble del añu».
El 4 abril de 2010, tuvo arreyáu nun escándalu d'acoso sexual con una moza escocesa menor d'edá. Díes dempués, l'asuntu foi esclariáu pol mesmu Franco.
Radiu (elementu)
El radiu ye un elementu químicu de la tabla periódica. El so símbolu ye Ra y el so númberu atómicu ye 88.
Ye de color blancu inmaculáu, pero se ennegrece cola esposición al aire. El radiu ye un alcalinotérreo que s'atopa a nivel de traces en mines d'uraniu. Ye desaxeradamente radiactivu, un millón de vegaes más que l'uraniu. El so isótopu más estable, Ra-226, tien un periodu de semidesintegración de 1.602 años y se transmuta dando radón.
Llogru
El radiu ye un productu de descomposición del uraniu y polo tanto puede atopase en toles mines d'uraniu. Orixinalmente llograr de les mines de pechblenda de Joachimstal, Bohemia (con una concentración d'unos siete partes por millón, siete gramos de radiu per tonelada de pechblenda ). De los sables de carnotita de Colorado llógrase tamién esti elementu, pero atopáronse mines más riques na República Democrática d'El Congu (mines del Alto Katanga) y l'área de los Grandes Llagos en Canadá, amás de poder llograse de los residuos radiactives d'uraniu. Hai grandes depósitos d'uraniu n'Ontario, Nuevu Méxicu, Utah y Australia, ente otros llugares.
Cártel de Tijuana
Destaca la so apaición na película Traffic de 2001, onde se representa un enfrentamientu armáu ente ésti y el Cártel de Juárez. Dende l'añu 2017, el Cártel de Tijuana estableció una alianza col Cártel Jalisco Nueva Xeneración (CJNG), qu'en prauticar pasó a ser una fusión con esti postreru, buscando recuperar el control de la ruta a Estaos Xuníos por Tijuana controlada pol Cártel de Sinaloa, lo que xeneró inseguridá y aprovecimientu nesta ciudá fronteriza, que contabilizó esi añu más de 500 muertos pola guerra ente los dos organizaciones. Esta fusión conozse como'l Cártel Tijuana Nueva Xeneración (CTNG), siendo la sede del CJNG nesta parte del país.
Alianza con otros cárteles
P'aumentar la so capacidá de semáu, distribución y venta de enervantes, los cárteles establecieren aliances ente ellos, formando asina  'federaciones'  o  'asociaciones'  onde, a pesar de que los cárteles trabayaben como organizaciones criminales independientes, establecieron rellaciones de cooperación y collaboración ente ellos. Asina, el Cártel de Tijuana estrechó llazos col Cártel del Golfu na so dómina de mayor rellumanza mientres el Cártel de Juárez apostó, na so dómina de rellumanza, la so influencia col Cártel de Sinaloa pol control de la plaza de Ciudad Juárez la que, a la fin, salió triunfante la organización de Sinaloa.
Cártel del Golfu
L'alianza de los Arellano Félix col Cártel del Golfu xestar nel penal de máxima seguridá del Altiplanu (La Palma), llugar onde s'atopaben presos coles mesmes Benjamín Arellano Félix y Osiel Cárdenas (líder del Cártel del Golfu), primero que esti postreru fuera estraditáu a Estaos Xuníos. La presencia de dambos nel mesmu espaciu físicu dexó'l diálogu y asociación ente los cárteles de dambos capos (líderes).
José Luis Santiago Vasconcelos, subprocurador d'Investigación Especializada en Delincuencia Entamada de la PGR, destaca que l'asociación Tijuana-Golfu de los Arellano Félix con Osiel Cárdenas se trasnformó tiempu dempués pa convertise, hasta la captura de Cárdenas Guillen, ye una subordinación del Cártel de Tijuana al Cártel del Golfu.
Hypericum hirsutum
Descripción
Hypericum hirsutum ye una planta perenne nidia qu'algama un tamañu de dos o tres metros d'altor. Tien tarmos erectos y pares opuestos de fueyes non dentaes, son ovales y allargaes con puntos glandulares tresllúcíos. Les inflorescencies terminales tienen munches flores de color mariellu maciu. Caúna tien cinco sépalos con puntos negros nos marxes. Los cinco pétalos tamién pueden tener puntos negros y los numberosos estames tán en grupos. Ye bien similar a Hypericum perforatum'', pero puede estremase polos nidios tarmu y les fueyes muncho más llargues.
Agüera (Pereda)
Agüera ye un llugar de la parroquia de Pereda, nel conceyu asturianu de Grau.
Chester Franklin
Biografía
Chester Franklin finó en 1954 en Los Angeles, California. Foi soterráu nel campusantu Forest Lawn Memorial Park, en Glendale (California).
Dorothy Maharam
Biografía
Los sos dos fíos, David y Ellen, tamién se dedicaron a les Matemátiques. Arthur Stone morrió'l 6 d'agostu de 2000 y Maharam decidió retirase en 2001. Dorothy Maharam finó'l 27 de setiembre de 2014.
Mus setzeri
Mus setzeri ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Jason Robards, Sr.
Biografía
La so carrera como actor empezó en 1921 y remató en 1961. Una de les producciones de Broadway nes que participó foi'l musical Turn to the Right (1917). Dempués de 1951, la carrera de Robards llindóse a actuaciones televisives, pero enantes d'eso, Internet Movie Database numbera una seria d'apaiciones en 208 películes mientres un periodu de 30 años, enantes de la década que pasó actuando en dellos programes y series de televisión.
Auteuil (París)
Historia
Esta fastera ye conocida comúnmente como una de les más riques de París, tranquila, selecta y con vecindarios caros, incluyendo munches mansiones.
Nicolás Maduro
Nicolás Maduro resultó reelecto pal periodu 2019-2025, nes eleiciones presidenciales de 2018. Sicasí la oposición venezolana, aproximao 51 países, la Organización d'Estaos Americanos (OEA), la Unión Europea (XE), el Grupu de Lima y el Grupu de los 7 (G7) desconocen la so reelección, afirmando que dichos comicios fueron illegales, escarecíen de garantíes mínimes y nun cumplíen colos estándares internacionales de procesos eleutorales.
Candidatu presidencial
Pela so parte, mientres la campaña eleutoral, Maduro acusó a la oposición d'entamar sabotear les eleiciones presidenciales implicando direutamente a Henrique Capriles, a quien acusó de querer provocar violencia posterior al eventu eleutoral.
Política internacional
Nicolás Maduro amosó'l so sofitu al gobiernu de Siria en numberoses oportunidaes y opúnxose a cualquier intervención nel país.
Llugar de nacencia
El llugar de nacencia y la nacionalidá de Nicolás Maduro fueron cuestionaes en múltiples ocasiones, argumentu que foi usáu p'afirmar que Maurezo nun puede exercer la presidencia, yá que l'artículu 227 de la constitución venezolana establez que «Pa ser escoyíu presidente o presidenta de la República ríquese ser venezolanu o venezolana por nacencia, nun tener otra nacionalidá, ser mayor de trenta años, d'estáu seglar y nun tar sometíu o sometida a condena por aciu sentencia definitivamente firme y cumplir colos demás requisitos establecíos nesta Constitución». Tres el so trunfu nes eleiciones presidenciales de 2013, que-y dieron el trunfu, diputaos opositores alvirtieron qu'investigaríen la presunta doble nacionalidá de Maduro.
Comentarios homofóbicos ya insultos
Mientres la campaña presidencial de 2013, integrantes de la comunidá LGBT denunciaron que Maduro utilizaría "comentarios homofóbicos" como arma política, llomando a representantes de la oposición como "maruxos [sic]" y "peluconos". Maduro, calificaría en discursu "homofóbico" al so oponente Henrique Capriles Radonski de "princesina", y diciendo "Yo sí tengo muyer, oyeron, gústenme les muyeres".
Amenaces de violencia
Les declaraciones que mayor movición causaron son les amenaces públiques de guerra en casu de que la denominada revolución bolivariana fora derrotada. En xineru de 2015 metanes una tresmisión en direuto pola canal d'El Estáu VTV, Maduro sollertó que "si fracasara la revolución bolivariana y l'imperialismu toma'l control del país, que se preparar pa un tiempu de masacre y muerte".
Familia
Dende'l 15 de xunetu de 2013, ta casáu con Cilia Flores, diez años mayor, con quien yá tenía una rellación de concubinato de munchos años. Flores foi procuradora xeneral de la República y diputada al igual que presidenta de l'Asamblea Nacional de Venezuela pol Distritu Capital, Maduro conocer cuando yera l'abogada d'Hugo Chávez dempués de la rebelión militar de 1992 y esta xestionara un indultu ante Rafael Caldera. Nicolás Maduro y Cilia Flores nun tuvieron fíos de mancomún; de rellaciones anteriores, Flores tien trés fíos y Maduro unu, Nicolás Ernesto Maurezo Guerra; amás, hai cuatro nietos (dos del llau de Flores y dos del llau de Maduro); la postrera nieta llámase nombre Victoria Maduro, bautizada asina porque nació n'ochobre de 2012 cuando se produció la última victoria eleutoral del presidente Hugo Chávez.
San Xuan (Puertu Ricu)
Economía
La ciudá cercada ye llar de cafés, galeríes d'arte, museos, llares maraviosamente restauraos y tiendes úniques.
Universidaes
right|175px|thumb|Torre de la [[Universidá de Puertu Ricu.]] San Xuan acueye a munches instituciones d'educación cimera de Puertu Ricu, como les cortiles de Río Piedres y de Ciencies Médiques de la Universidá de Puertu Ricu. Otres instituciones instalaes en San Xuan son la Universidá del Sagráu Corazón, la Universidá Politéunica de Puertu Ricu, la Universidá Metropolitana, el campus metropolitanu de la Universidá Interamericana de Puertu Ricu, la Carlos Albizu University, el Seminariu Evanxélicu de Puertu Ricu y el Centru d'Estudios Avanzaos de Puertu Ricu y el Caribe. Hai numberosos centros más pequeños na ciudá, como'l ICPR Junior College, l'Institutu de Banca y Comerciu y el International Junior College de Santurce. Tamién esisten delles escueles téuniques, incluyendo'l Technological College of San Xuan, el Llicéu d'Artes y Ciencies, el Ramírez College of Business and Technology, y el Puertu Ricu Technical Junior College. Nel ámbitu de les enseñances artístiques cabo mentar el Conservatoriu de Música de Puertu Ricu y la Escuela d'Artes Plástiques de Puertu Ricu.
Turismu
Les meyores teunolóxiques posteriores a la Segunda Guerra Mundial nel desenvolvimientu d'aviones, xunto col clima de la islla y la so redolada natural, llevaron a San Xuan a ser nel centru turísticu de la islla promocionando indireutamente que'l restu del Caribe sía conocíu en tol mundu mientres los últimos sesenta años. Na actualidá San Xuan cunta con numberosos hoteles, museos, edificios históricos, restoranes, sableres y centros comerciales habiendo numberosos llugares d'interés turísticu tantu dientro como fuera del Viejo San Xuan. right|225px|thumb|[[Plaza d'Armes de San Xuan.]]
Autobús
L'Autoridá Metropolitana d'Autobuses (AMA) ufierta tresporte diariu a los residentes de San Xuan, Guaynabo, Bayamón, Toa Baja, Trujillo Alto, Cataño y Carolina al traviés de 30 rutes fixes. La so flota componer de 277 autobuses regulares y 35 afechos pa persones con discapacidá. Envalórase qu'estos autobuses son emplegaos por unos 112 000 pasaxeros de llunes a vienres. Tamién hai un serviciu de ferry diariu, conocíu como la llancha de Cataño, qu'opera ente'l Viejo San Xuan y la ciudá de Cataño.
Aereu
El segundu de los aeropuertos ye'l Aeropuertu Fernando Luis Ribas Dominicci, que s'atopa asitiáu frente al regueru de San Antonio o Caño San Antonio del Viejo San Xuan, nel distritu d'Islla Grande. Ye utilizáu principalmente por aeronaves d'aviación xeneral, vuelos chárter, y dellos vuelos comerciales nacionales. Yera l'aeropuertu principal antes de l'apertura del nuevu. Na actualidá tamién s'usa llargamente pola Escuela de Vuelo Islla Grande y el Centru de vuelu del Caribe, la única escuela d'aviación na islla.
Deporte
En xunetu de 2007, l'Academia de Golf de San Xuan y el so campu de práutiques de golf construyeron na zona de Puertu Nuev u'l primera y únicu campu de golf de 9 fuexos de la ciudá.
Posiciones del fútbol
Tampoco podemos pasar per alto la figura d'otros futbolistes que dexaron una buelga imborrable nesti deporte como sería'l casu'l rusu Lev Yashin, l'alemán Franz Beckenbauer, el brasilanu Ronaldo Nazario, o'l francés Michel Platini.
Defensor de mediu campu (en desusu)
Dende'l defensa de mediu campu al llateral volante esistieron proyeiciones de xuegu, inclusive qu'usaben los mesmos númberos 6, 4 y 5. Per otru llau, los half back xugaben na zona de contención nuna llinia de trés a dambes bandes del volante de contención y los llaterales volantes xugaben na llinia de cuatro defenses, pero dambos cubríen la mesma zones de xuegu. A diferencia del volante de contención, el defensor de media cancha nun yera responsable de cortar el xuegu nel centru de la cancha, sinón que tenía de marcar la xubida de los bistechos y piqueros dende posiciones adelantraes, primiendo la salida y emburriando escontra l'ataque, como un llateral volante. D'últimes hai que destacar que les cualidaes del half back y el llateral volante yeren les mesmes. Estos futbolistes teníen que ser fuertes nel quite y l'anticipación de la pelota, rápides p'algamar a los estremos y punteros, teníen de tener bon toque de balón pa metese pol mediu y partir fútbol. De los meyores defenses de mediu campu de la hestoria destaquen José Leandro Andrade nos años trenta y Duncan Edwards yá de los últimos volante llaterales a principiu de los años sesenta. Nel fútbol brasilano de bon toque de balón destaquen Marinho Chagas y Everaldo nos setentas.
Funciones del mediu campu (fútbol español)
thumb| VCT volante de contención; LV llateral volante; VS volante de salida; VB volante pela banda; VM volante mistu; VCR volante de creación; VLl volante con llegada, Color mariellu mediocampista puru, Color mariellu azul mediocampista y defensa, Color mariellu coloráu mediocampista y atacante
Volante de corte
Tamién ye llamáu mediocentro torres o recuperador de balones; dacuando lleva'l númberu 5 cuando esi númberu nun ta asignáu a un defensa central o, si ye asina, númberos de dos díxitos dende'l 13 hasta'l 16, inclusive en dellos países usen el 6. El so allugamientu na cancha definir a partir de la base de media cancha, pero cuando'l so equipu nun tien el balón, esti xugador queda en total llibertá d'aición. Cuando s'esbarata l'ataque del propiu equipu y empieza el contragolpe rival, quien tien de tar más sollerte al entamu del xuegu oponente ye volante de corte, pos mientres los demás compañeros cuerren a recuperar posiciones o esperen habilitación, él tien de soltase y dir sobre la pelota. Nesti sentíu estrémase tantu del stopper tien de xugar en zona defensiva o de marcación y tantu del volante de contención, quien espera na so posición na base del mediu campu y nun xube pola pelota. En si, el volante de contención y el volante de corte son mediocampistes defensivos, sicasí unu xuega en zona y l'otru xuega marcando home a home, por tantu esti postreru ye un xugador ideal si lo que se busca ye un fútbol agresivo qu'imponga presión al rival p'acorrexar nel so campu. Como los volantes de corte son bonos na marcación y el robu del balones, nun ye raru que se desempeñe con igual calidá na zaga, como stoppers. A lo último, esti tipu de xugadores nun cumple funciones de creación y non porque escarezan d'habilidaes téuniques, sinón que al recuperar el balón pal so equipu, tien de buscar posiciones de resguardu y alerta per si vuelve perdese la pelota. Exemplos d'esti tipu de xugadores na actualidá son: Sergio Busquets, N'Golo Kanté, Blaise Matuidi, Tomás Rincón, Casemiro, Fernandinho, Ander Herrera, Nemanja Matic, Sami Khedira, Mateo Kovacic, Eric Dier, Sebastian Rudy, Julian Weigl, Geoffrey Kondogbia, Naby Keita los pimpanos recuperadores de balones Gennaro Gattuso, Claude Makelele, Patrick Vieira, Lass Diarra o Michael Essien y na hestoria'l gran Claudio Gentile, el multifacéticu Paul Breitner o'l duru Roy Keane.
Phylloscopus fuscatus
Distribución y hábitat
Ye un ave migratoria de llarga distancia que cría en Siberia (dende l'oeste de los montes Altái hasta Kamchatka), Mongolia, Corea del Norte, l'interior de China y estremu oriental de Kazakstán; y muévese al sur pa pasar l'iviernu nel sureste asiáticu, el sur de China y l'este del subcontinente indiu. Suel apaecer como divagante n'Europa y América del Norte.
Frai Zeferino González
Biografía
El 16 de xunu de 1874 ye preconizáu pal Obispáu de Málaga cargu que consigue evitar al tar más interesáu nel so llabor d'escritor.
Posiciones del fútbol
Media punta
Y llegamos a onde quería: ¿por qué actúa en más metros cuadraos la mediapunta” que nengún otru xugador? Pa mi, tien una respuesta bien senciella, pa dala, parafrasio al entrenador Marcelino García Toral: La mediapunta, nin ye mediu, nin ye punta. Nun puedes pidi-y que sía'l celebru del equipu: que circule'l balón, que sirva de balance ataque-defensa del equipu, etc. nin tanto que sía'l goliador del equipu, pero sí se-y pide collaboración na salida de pelota y que llegue al puntu de penalti nes xugaes ofensives.
El Real Madrid xuega con trés, el Barcelona nun utiliza nengunu. Cada maestrillo tien el so llibrucu, pero qu'una cosa quede clara: la mediapunta ye un futbolista distintu.
Delanteru centru
Tamién se-yos denominen como delanteru centru o ariete n'España, delanteru netu en Suramérica, tigre del área n'Arxentina o, a cencielles, como definidor. Esti xugadores son usualmente los encargaos d'anotar la mayoría de los goles d'un equipu. Tanto los mediocampistes como los estremos deben constantemente facilita-y el balón. El so númberu clásicu ye'l 9, anque ye frecuente pa los delanteros suplentes ocupar el 18, 19, 20 y 22.
A diferencia d'un centru punta o un segundu delanteru, los arietes suelen ser futbolistes muncho más específicos, por tantu esisten entrenadores que prescinden d'ellos p'armar un esquema futbolísticu. Un exemplu d'aquello foi Johan Cruyff que punxo de moda nel F. C. Barcelona de principios de los '90 esto de prescindir de los delanteros netos, basándonos nun xuegu diagonal nel que segundos puntes o estremos como Hristo Stoichkov o Txiki Begiristain diben de les bandes al centru. Esta forma de llegar al arcu prescindiendo de la punta netu foi tamién el modelu de Pep Guardiola nel mesmu equipu hasta la llegada de Zlatan Ibrahimović.
Franciu
thumb|Representación de la distribución por capes de los electrones del franciu.
Propiedaes físiques y químiques
El franciu coprecipita, xunto con munches sales de cesiu, como'l perclorato de cesiu, formando pequeñes cantidaes de perclorato de franciu. Esta coprecipitación puede emplegase p'aisllar el franciu, afaciendo'l métodu de precipitación del radiocesiu de Glendenin y Nelson. Tamién coprecipita con otros sales de cesiu como'l yodatu, el picrato, el tartrato (tamién col tartrato de rubidiu), el cloroplatinato y el silicowolframato. Otres coprecipitaciones producir col ácidu silicowolfrámico y col acedu perclóricu, ensin necesidá de qu'otru metal alcalino tea presente como portador, lo que fai posible otros métodos de separación pal franciu. Cuasi toes los sales de franciu son solubles n'agua.
Descubrimientos erróneos ya incompletos
En 1930, el profesor Fred Allison del Institutu Politéunicu d'Alabama anunció afayar l'elementu 87 analizando polucita y lepidolita usando la so máquina magnetu - óptica. Allison propunxo que fuera bautizáu como virginio, n'honor al so estáu natal, Virxinia, según que s'usaren los símbolos Vi y Vm. En 1934, sicasí, el profesor MacPherson de la UC Berkeley desautorizó la efectividá del dispositivu de Allison y la validez del so falsu descubrimientu.
Sintetizáu
El franciu puede sintetizase na reacción nuclear:
Ascensu de clíticu
Otres restricciones
En nengún de los exemplos anteriores paez esistir llimitaciones por que'l clíticu d'oxetu direutu (o indireutu) apaeza en posición preverbal con verbos finitos, esto ye, nos exemplos anteriores el "ascensu" a posición preverbal siempres yera posible. Sicasí, sí esisten ciertes restricciones al "ascensu" de clíticos.
Esplicación
La esplicación pasa por suponer que les formes finitas ocupen una posición precedente al nucleu d'un sintagma de tiempu, polo que'l clíticu nun puede ocupar dicha posición al tar primeramente llena y tien de pasar a una posición llibre (como la posición preverbal de les formes finitas que ye un posición primeramente llibre). Nel casu de les formes non finitas, estes formes ocupen posiciones dientro del sintagma verbal cola posición preverbal ocupada necesariamente pol suxetu lóxicu (que siempres va ser un pronombre implícitu PRO ) polo que'l clíticu namái puede ocupar la posición postverbal que ye la única llibre pa él. Los dos siguienes esquemes amuesen, n'oraciones de tipu (1), porqué la presencia del nucleu T del ST impon una posición al clíticu con verbos finitos: Los símbolos hi, hj y hk marquen la posición de les buelgues sintáctiques dexaes polos elementos que sufren un desplazamientu sintácticu. El términu PSD referir a les traces de pasáu.
Segunda Revolución Industrial
El términu de Segunda Revolución Industrial designa'l conxuntu de tresformamientos socioeconómicas interrellacionaes que se producieron aproximao ente 1850 hasta 1870 y l'empiezu de la Primer Guerra Mundial, en 1914. Mientres esti periodu los cambeos aceleráronse fuertemente. El procesu de industrialización camudó la so naturaleza y la crecedera económica varió de modelu. Los cambeos téunicos siguieron ocupando una posición central, xunto a los asocedíos nos mercaos, nel so tamañu y estructura. Les innovaciones téuniques concentraes esencialmente, en nueves fontes d'enerxía como'l gas, el petroleu o la eletricidá; nuevos materiales y nuevos sistemes de tresporte (avión y automóvil) y comunicación (teléfonu y radio) inducieron tresformamientos en cadena qu'afectaron al factor trabayo y al sistema educativu y científicu; al tamañu y xestión de les empreses, a la forma d'organización del trabayu, al consumu, hasta desaguar tamién na política.
Castru de Pendia
Estructura
A la ubicación topográfica d'esti pobláu hai qu'amestar la desproporción ente les sos potentes fortificaciones y el menguáu recintu que protexíen, nel que, arriendes d'ello, apaecen xunto a un pequeñu grupu de cabañes (una docena), dos saunes castreñes asemeyaes a les descubiertes nel castru de Cuaña. Supónse qu'un complexu defensivu de tal envergadura respondía a la necesidá de facer seguru pa los sos habitantes un emplazamientu vulnerable.
Segunda Revolución Industrial
Revolución del tresporte
El cambéu nel ferrocarril foi espectacular y siguió siendo'l mediu de comunicación terrestre más utilizáu. Asina, ente qu'en 1840 el desenvolvimientu ferroviariu yera inda escasu, n'Europa solu nueve países construyeren dalguna llinia ferroviaria, con una rede en tol continente de menos de 4.000 quilómetros y solu cuatro países (Gran Bretaña, Alemaña, Francia y Bélxica) que superaren los 300 quilómetros, n'Estaos Xuníos nesa mesma fecha habíense construyíu 4.510 quilómetros. Trenta años dempués, en 1870, consolidárase esti mediu y superábense n'Europa los 100.000 km d'estensión y n'Estaos Xuníos 70.000.
Xaime I d'Aragón
Descendencia y heriedu
Tradicionalmente consideróse que foi'l deséu de Violante de consiguir bonos heriedos pa los sos fíos el motivu pol que Xaime I dio en la partición de los sos reinos. Sicasí, paez tener más sentíu la concepción patrimonial de los reinos que tenía'l rei. Asina, fixo una primer repartida nel so testamentu de 1241. Según esti testamentu, el primoxénitu Alfonso heredaría Aragón y los condaos catalanes, y Pedro, fíu de Violante, Valencia, les islles Baleares, el Rosellón, la Cerdaña y les posesiones occitanes. Dos años dempués, un nuevu testamentu introduz al so tercer fíu na repartida. Los condaos catalanes pasen d'Alfonso a Pedro, que dexa les islla Baleares, Rosellón, Cerdaña y les posesiones occitanes a Xaime. Nuevu testamentu en 1248, incluyendo na repartida al nuevu fíu, Fernando. A la muerte d'Alfonso (1260), dio nuevu testamentu (1262), que daría la configuración definitiva del heriedu.
Valoraciones
La infancia de Xaime I trescurrió nel castiellu de Monzón, xunto al ríu Cinca, y ye onde aprendió la fala viva al cuidu del Maestre de la Orde del Temple. Na so autobiografía aprecia una constante familiaridá colos cuatro brazos del poder d'Aragón y l'amistá con que trata a "Pere de Muncada" que -y recluta caballeros nel territoriu fronterizu ente Aragón y los condaos catalanes de les poblaciones de Almenar y Tamarite. La doble forma en qu'escribe'l topónimu Monzón ye una muerte de que tanto apoderaba la fala viva de la zona na forma "Monço" como la forma catalana escrita cola grafía "Muntsó" nel manuscritu que se caltién na Biblioteca Nacional de Madrid.
Como elementos negativos, ye precisu alvertir que'l xuiciu históricu sobre Xaime I depende del reinu nel que se centra l'historiador. Pa los historiadores aragoneses les conclusiones suelen ser negatives, aduciendo'l calter patrimonial que dio a los sos reinos, ensin importa-y partir los sos dominios ente los sos fíos. Tamién ye criticada la fixación de la frontera catalano-aragonesa nel Cinca, lo que supunxo l'axudicación final de Lleida a los condaos catalanes y la separación definitiva d'Aragón y los condaos catalanes en dos entidaes con derechu y Cortes distintes, en llevando cien años xuníos. La espansión territorial tamién ye enxuiciada negativamente, yá que cola conquista y creación de los reinos de Mallorca y Valencia, la Corona convirtióse definitivamente nuna entidá de calter confederal, cola monarquía como única institución común y ensin nenguna aspiración común ente los diversos reinos.
Nabawiyya Musa
Movimientu Feminista
Nabawiyya Musa tuvo arreyada nel movimientu feminista dende bien nuevu. Nos sos llibros publicaos nun utilizaba la xíriga feminista, sicasí les sos idees concuerden coles del movimientu. Dedicó tola so vida a defender los derechos de les muyeres a una educación. Foi miembru del Movimientu Feminista Exipciu fundáu por Huda Sha’rawi, pero a diferencia d'esta postrera que pertenecía a la clase alta, Musa pela so parte yera de clase media. Viaxó xunto a Huda Sha'arawi y Siza a la Conferencia Internacional de l'Alianza Internacional de Muyeres en 1923. Nel so trabayu como escritora, Musa encetó colos sos llibros la cuestión sobre les diferencies ente homes y muyeres, que taba bien de moda nesa dómina. Ella refugaba la idea de qu'hubiera diferencies inherentes ente dambos, defendía que toes eses diferencies deber a la construcción social. Argumentaba qu'eses muyeres teníen de tener el derechu a una formación cimera pa poder escapar d'esa situación d'inferioridá. Musa tamién interpreta qu'un trabayu apropiáu ye una forma de lliberar a la muyer. Ye especialmente sensible cola situación de les muyeres con baxu nivel adquisitivu que se ven forzaes a trabayar en puestos de servidume y son esplotaes sexual y económicamente. Musa cuntaba que l'argumentu que dicía que l'Islam nun dexaba a les muyeres trabayar yera frutu de la inorancia. De siguío, puédese una reflexón de Musa avera de la tema en cuestión:
Nesta cita, puede estrayese la conclusión que saca Musa comparando homes y muyeres. L'autora ve inxustu comparar a un home, al que se-y formó intelectualmente mientres la so vida, con una muyer que nun tuvo esa suerte. Ye por ello polo que Musa ponía tanto fincapié na formación de les muyeres y convirtióse nun símbolu n'Exiptu. Musa creía qu'estender la educación ente les muyeres yera la meyor forma d'activismu nacionalista y con más impautu trescendental. En rellación col nacionalismu, nun impulsaba a les sos alumnes a allegar a les manifestaciones nacionalistes porque les educaba nel decoro y la modestia, y ende diben coincidir colos estudiantes homes que nun tener nenguna de los dos cualidaes.
Mate (fervinchu)
Foi adoptáu rápidamente polos colonizadores castellanos, y quedó como parte del raigañu cultural n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái y Uruguái, países u se consume mayoritariamente.
Etimoloxía y otros nomes
Por estensión, los conquistadores denomaron d'esti xeitu al ferviatu ellaborao a partir de la yerba (Ílex paraguayensis).
Sam Robards
Series de televisión
... Alías "The New Outer Limits" (USA: Títulu Promocional) Living Hell (12 de mayu de 1995) - Ben Kohler
Mate (fervinchu)
Mate dulce
Ye consideráu polos tradicionalistes como un mate falsu, y la diferencia consiste en qu'en cada cebada s'incorpora azucre a gustu del bebedor; tamién s'usa cuando na rolda hai neños presentes. Esta forma de preparación ta mui espardida n'Arxentina, ente los habitantes de la provincia de Santiago del Estero y, anque non tanto, de Buenos Aires y la so arredolada. Tamién denómaselu «mate entrerriano» pola costume enrraigonada n'Provincia d'Entre Ríos d'amestá-y azucre al mate. Esta costume remanez de los inmigrantes, tanto los provenientes d'Alemaña, como nes importantes colonies xudíes d'esa provincia llegaos de los países del este d'Europa, ente quienes tamién se da esa costume; estos tomaben el mate agregando un pequeñu tarrón d'azucre (que dalgunos colocaben direutamente na boca), p'apagar un poco'l tastu amargo del ferviellu. La costume espardió, anque sustituyendo xeneralmente'l tarrón d'azucre por cullaraes de la mesma sustancia. En Chile, esta forma de preparación del mate eta espardida mayoritariamente en zones rurales.
Del mate
La forma de preparación del mate foi transmitida polos guaraníes a los colonizadores castellanos y portugueses (en portugués terminose llamando chimarrão). Col trescursu del tiempu foi adoptáu como bebida tradicional de los pobladores de Paraguái, Arxentina, Uruguái, parte de Brasil y de Bolivia, llegando a espardese'l so consumu hasta Chile. Demientres el sieglu XIX yera común qu'en Chile'l mate se preparara col "palito" de la yerba mate, lo cualo facía una pequeña diferencia nel mate consumíu por los chilenos.
Il Postino
Argumentu
Al poeta Neruda y la so esposa dexóse-y tornar a Chile. Dellos meses dempués de que Mario fai una grabación de los soníos de l'aldega de Neruda. Años dempués; Neruda vuelve a la islla como turista, atopar con Beatriz y el so fíu na tabierna de siempre. Al traviés d'ella, afaya que Mario fuera asesináu va un tiempu.
Bautismu
El bautismu ye'l primeru de los sacramentos del cristianismu. El so nome significa "immersión" y faise pa simbolizar la entrada de la persona na Ilesia, col agua que-y llimpia'l pecáu anterior. Va afitase pa imitar la vida de Cristu, qu'enantes d'entamar a predicar foi bautizáu por Xuan Bautista.
NGC 442
Foi afayada'l 21 d'ochobre de 1886 pol astrónomu Lewis A. Swift.
Monistrol de Montserrat
La población de Monistrol de Montserrat ta perbién comunicada cola área de Barcelona al traviés de la Exa del Llobregat (C-55) y l'autopista A-2 y de la carretera de Terrassa y el nuedu d'autopistes del Vallés. Si optar pol ferrocarril, la llinia de los Ferrocarriles de la Xeneralidá de Cataluña (FGC) comunica Monistrol col centru de Barcelona con un tren cada media hora. Escontra al norte, ye la Exa del Llobregat la vía que comunica Monistrol col restu de la contorna. La proximidá col Exa Tresversal tamién fai óptimas les comunicaciones con otres contornes como Osona o'l Solsonés.
Jason Robards
Serviciu na Armada mientres la Segunda Guerra Mundial
Mientres la Batalla de Tassafaronga, la nueche del 30 de payares de 1942, la so embarcación, el Northampton, fundióse por causa de dos torpedos xaponeses. Robards tuvo achicando agua hasta la madrugada, cuando fueron rescataos por un destructor. Esta aición valió-y una condecoración pol so valor mientres el combate.
Toloméu
Anguaño, la NASA tien comprobao que'l Sol fai soníu, non audible pol oyíu humanu, pol cásique vacíu que nos separta. Incluso si fore quien a aportar a nós nun sería musicalmente perceitible, darréu que la so frecuencia ye enforma baxa.
Cynthia McLeod
thumb|200px|Cynthia McLeod en 1997. Cynthia Henri McLeod ye una novelista de Surinam.
Dubniu
Descubrimientu
En 1976 l'equipu de Dubna siguió'l so estudiu de la reacción por aciu la cromatografía de gradiente térmicu, y llograron identificar el productu como pentabromuro de dubniu-260, 260DbBr5.
Central térmica de Lada
Zarru
150px|miniaturadeimagen|derecha|Edificiu históricu de la central (1946) En payares de 2017 fíxose públicu qu'Iberdrola, dientro de la so política d'amenorgamientu d'emisiones de CO2, solicitó al Ministeriu d'Industria y Enerxía el permisu pa llevar a cabu'l zarru de la central de Lada y la de Velilla, en Palencia, previstos para 2021, y al esmantelamientu de dambes nun periodu d'otros trés años.
Nitróxenu
El nitróxenu ye un elementu químicu de númberu atómicu 7 y símbolu N, allugáu nel grupu 15 de la tabla periódica de los elementos. También tien el nome d'ázoe —antaño usóse tamién Az como símbolu del nitróxenu—. Ye un gas inerte, non metal, incoloru, inodoru ya insípidu qu'en condiciones normales forma un gas diatómicu que constitúi al rodiu del 78% del aire atmosféricu, si bien nun intervién na combustión nin na respiración. Tien una elevada electronegatividá (3 na escala de Pauling) y 5 electrones nel nivel más esternu comportándose como trivalente nos más de los compuestos que forma. Condensa a 77 K y solidifica a 63 K, emplegándose davezu n'aplicaciones crioxéniques.
Teunofobia
El Dr. Larry Rosen, psicólogu, investigador, educador y profesor de la Universidá Estatal de California, suxure qu'hai trés subcategorías dominantes de los tecnófobos: los "usuarios incómodos", los "tecnófóbicos cognitivos" y "tecnófóbicos ansiosos".
Central térmica de Soto Ribera
Historia
En 1999, Hidrocantábrico mercó a Electra de Viesgo y Hidroeléctrica Española (qu'absorbiera Llétrica de Llangréu en 1981) la so participación na central, polo que pasó a ser íntegramente de la so propiedá.
Sempere
Xeografía
Asitiáu na marxe esquierda del ríu que da nome a la contorna. Les amenorgaes proporciones d'esti términu apenes dan llugar a una diferenciación del relieve. Lo único destacable ta nel ríu Albaida, que toca'l términu pela so parte oriental.
Corona de Castiella
Del reinu de Lleón a los de Lleón y Castiella
Dende l'empiezu de la Reconquista la frontera del Ebro fuera apostada ente musulmanes, lleoneses, navarros y aragoneses. El Reinu de Nájera y la Diócesis de Calahorra foi incorporáu finalmente a la Corona de Castiella en 1176 dempués de pasar de mano en mano dende'l 923, destacando la so importancia nel Camín de Santiago impulsáu por Domingo de la Calzada santu Domingu de la Calzada y por san Millán de la Cogolla.
El patronalgu y el pagu del Votu
La xustificación providencialista de los oríxenes de cada reinu y el so primacía yeren una cuestión perimportante (non yá na Edá Media, sinón mientres tol Antiguu Réxime), y amenáronse alderiques tocantes a la entidá sobrenatural que tenía d'exercer el patronalgu y en qué territoriu en concretu, con consecuencies inclusive fiscales. L'orixe remontar a batalles mitificadas de los sieglos VIII al X, de les que les cróniques recoyíen intervenciones milagroses: la batalla de Cuadonga, la batalla de Clavijo o la batalla de Simancas.
La llingua castellana y les universidaes
Tamién nel sieglu XIII van empezar a fundase gran cantidá d'universidaes nos territorios que formaríen la Corona de Castiella, dalgunes, como les de Palencia, Salamanca o Valladolid, van ser les primeres universidaes europees.
Nabi Tajima
Rexistru de llonxevidá
El 15 d'abril de 2017, al finar Emma Morano, convertir na segunda persona viva más vieya del mundu con 116 años y 254 díes.
Corona de Castiella
Ascensu de los Trastámara al tronu
Pero ésti nun acepta y propón el matrimoniu del so fíu l'infante Enrique con Catalina, fía de Juan de Gante y Constanza. La propuesta ye aceptada y se instituye el títulu de Príncipe d'Asturies qu'ostentaron per primer vegada Enrique y Catalina. Esto dexó rematar el conflictu dinásticu, al afitar la Casa de Trastámara y establecer la paz ente Inglaterra y Castiella.
Nabi Tajima
Rexistru de llonxevidá
El 4 d'agostu de 2017, cumplió 117 años, colo cual convirtióse na octava persona con evidencia en faelo y na segunda xaponesa.
Corona de Castiella
Segundu conflictu socesoriu
El rei, asediado poles revueltes y les esixencies de los nobles, tuvo que roblar un tratáu pol que nomaba herederu al so hermanu Alfonso, dexando a Juana fora de la socesión. Tres la muerte d'ésti nun accidente, Enrique IV firma cola so mediohermana Isabel el Tratáu de los Toros de Guisando, nel cual nomar heredera en cuenta de que se casara col príncipe electu por Enrique.
Nabi Tajima
Rexistru de llonxevidá
El 22 de marzu de 2018, con 117 años y 230 díes, algamó la edá de Marie Louise Meilleur y convirtióse na cuarta persona más llonxeva del mundu.
Corona de Castiella
Los Reis Católicos: unión cola Corona d'Aragón
N'ochobre de 1469 cásense de callao, nel palaciu de los Viveru, de Valladolid, Isabel y Fernando, príncipe herederu d'Aragón. Esti enllaz tuvo de resultes la unión dinástica de la Corona de Castiella y la Corona d'Aragón en 1479 al aportar Fernando a la corona aragonesa, anque nun se fai efectiva hasta'l reináu del so nietu, Carlos I. Isabel y Fernando taben rellacionaos familiarmente y casárense ensin l'aprobación papal polo que fueron escomulgaos. Darréu, Alexandru VI concederá-yos el títulu de Reis Católicos.