cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bacteria
Usu de les bacteries na teunoloxía y la industria
Les bacteries son ferramientes básiques nos campos de la bioloxía, la xenética y la bioquímica moleculares por cuenta de la so capacidá pa crecer rápidamente y a la facilidá relativa cola que puen ser manipoliaes. Realizando cambeos nel ADN bacterianu y esaminando los fenotipos que resulten, los científicos puen determinar la función de xenes, encimes y rutes metabóliques, pudiendo treslladar darréu estes conocencies a organismos más complexos. La comprensión de la bioquímica celular, que rique cantidaes enormes de datos rellacionaos cola cinética enzimática y la espresión de xenes, va dexar realizar modelos matemáticos d'organismos enteros. Esto ye facederu en delles bacteries bien estudiaes. Por exemplu, anguaño ta siendo desenvueltu y probáu'l modelu del metabolismu de Escherichia coli. Esta comprensión del metabolismu y la xenética bacteriana dexa a la bioteunoloxía'l cambéu de les bacteries por que produzan diverses proteínes terapéutiques, tales como insulina, factores de crecedera y anticuerpos.
Kazushi Kimura
Kazushi Kimura (木村 和司, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Yihad
La meyor yihad
Nun hadiz similar al anterior, Ibn Nuhaas cita un hadiz de Musnad Ahmad ibn Hanbal, onde esti afirma que'l más altu tipu de yihad ye "la persona que ye asesinada cuando ta arramando la so última gota de sangre".[Ahmed 4/144]
Kalpana Chawla
Biografía
Chawla nació en Karnal, India en 1961 y morrió na traxedia del Columbia el 1 de febreru de 2003 sobre'l sur de los Estaos Xuníos 16 minutos antes del aterrizaxe. Kalpana Chawla tenía una llicencia d'Instructor de Vuelu Certificada p'aviones d'un motor, multimotor, planiadores, hidroaviones, ya inclusive pa control de preseos n'aeroplanos.
Educación
Chawla graduar de la Escuela Tagore en Karnal, India, en 1976. En 1982 llogró una llicenciatura n'inxeniería aeronáutica del Colexu d'Inxeniería Punjab, India. En 1984 llogró un máster n'inxeniería aeroespacial de la Universidá de Texas, y en 1988, un doctoráu n'inxeniería aeroespacial de la Universidá de Coloriáu.
Esperiencia en vuelos espaciales
STS-87 Columbia (19 de payares hasta'l 5 d'avientu de 1997). La misión STS-87 foi'l cuartu vuelu de Carga de Microgravedad de los Estaos Xuníos y taba centráu nos esperimentos diseñaos pa estudiar como'l medioambiente ingrávido del espaciu afecta los distintos procesos físicos, y les observaciones de les capes atmosfériques esternes del Sol. Dos miembros de la tripulación desempeñaron Actividaes Extravehiculares (EVA) les cualos fueron destinaes a la captura manual d'un satélite Spartan, amás de testear les ferramientes del EVA y los procedimientos pal establecimientu de la Estación Espacial Internacional. STS-87 realizó 252 órbites alredor de la Tierra, viaxando 10,4 millones de quilómetros en 376 hores y 34 minutos.
New Super Luigi U
New Super Luigi U ye un pack d'espansión pa New Super Mario Bros. O, celebrando l'añu de Luigi. El títulu foi anunciáu mientres el 14 de febreru del 2013, pol entós presidente de Nintendo Satoru Iwata al traviés d'un Nintendo Direct. Carauterístiques como la manera Desafíu y Boost nun tán disponibles.
Llibru de la Concordia
El Llibru de la Concordia foi publicáu per primer vegada en idioma alemán el 25 de xunu de 1580 en Dresde, conmemorando'l cincuenta aniversariu de les confesiones d'Augsburgu énte l'emperador Carlos V mientres la Dieta d'Augsburgu. La edición de referencia en llatín data de 1584 y foi realizada en Leipzig.
P'aquellos que lo consideren el cuerpu doctrinal, ye una espresión verdadera de les Sagraes Escritures, que según el Llibru de la Concordia son la única fonte de doctrina cristiana.
Tratáu Antárticu
Sistema del Tratáu Antárticu
Esistió amás otru alcuerdu denomináu Midíes alcordaes pal caltenimientu de la flora y fauna de L'Antártida, que s'alcordó na tercer Xunta Consultiva del Tratáu Antárticu en Bruxeles en 1964, como recomendación número VIII. Esti alcuerdu foi ratificáu por 21 países miembros de Tratáu Antárticu y perdió puxanza'l 1 de xunetu de 2011 por decisión de la RCTA de Buenos Aires. Otru alcuerdu foi la Convención pa la Reglamentación de les Actividaes sobre Recursos Minerales Antárticos (CRAMRA), roblada en Wellington, Nueva Zelanda, el 2 de xunu de 1988 por 19 países, pero que nun foi ratificada por nengunu y depués la remplazó el Protocolu de Madrid.
Los incidentes
Dende'l 26 d'agostu de 1946 y hasta empiezos de 1947 realizóse la Operación Highjump, la mayor fuercia militar espedicionaria que los Estaos Xuníos unviara a L'Antártida hasta'l presente, compuesta por 13 buques, 4700 homes y numberosos aparatos aéreos. Tenía ente los sos oxetivos entrenar personal militar y probar material en condiciones de fríu estremo pa una eventual guerra nel Árticu.
Disposiciones del Tratáu Antárticu
El tratáu consta d'un preámbulu y 14 artículos, foi redactáu n'español, francés, inglés y rusu.
Resume del articuláu
Sacante Nueva Zelanda, los demás firmantes orixinales fixeron declaraciones o reserves al tratáu.
Conxelación de les disputes sobre soberanía territorial
Al respeutive de la soberanía territorial sobre L'Antártida, el tratáu salvaguarda les opiniones de los 3 grupos de los 12 estaos signatarios orixinales: 1) aquellos que primeramente declararon la so soberanía sobre parte de L'Antártida (Arxentina, Australia, Chile, Francia, Noruega, Nueva Zelanda y el Reinu Xuníu); 2) aquellos que se consideraron como teniendo una base pa reclamar soberanía territorial en L'Antártida (Estaos Xuníos y la Xunión Soviética); 3) aquellos que nun reconocieron a nengún estáu'l derechu a reclamar o a tener una base de reclamu de soberanía en L'Antártida (Bélxica, Xapón y Sudáfrica).
Organizaciones d'alministración de L'Antártida
La Secretaría del Tratáu Antárticu ye una organización creada pal manexu de delles xeres, tales como la organización de los alcuentros añales de los signatarios del tratáu o la publicación del informe añal. Otres actividaes inclúin el soporte de les sesiones del Comité pa la Proteición Ambiental, aumentando la comunicación ente los signatarios del tratáu, según la escoyeta, archivu y distribución d'información.
Países non firmantes del tratáu
En 1987 la organización non gubernamental Greenpeace estableció nel cabu Evans de la isla Ross la base de branu World Park pa primir a los países del Tratáu Antárticu con cuenta de que declaren a L'Antártida como parque mundial. Greenpeace cerró y desmanteló dafechu la base en 1992, ensin recibir asistencia dalguna de los miembros del tratáu.
Paquistán inauguró la base antártica Jinnah el 25 de xineru de 1991 y xuntóse al Tratáu Antárticu'l 1 de marzu de 2012.
Ranchot
Tien una población de y una superficie de  km².
Direutor d'orquesta
La mayoría de los direutores utilicen pa dar les sos indicaciones, amás de xestos, una pequeña vara llamada batuta. Los que nun lo faen, dirixen con xestos de los brazos y les manes.
Turdus celaenops
Turdus celaenops ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúise en delles islles de Xapón.
Bandera de Timor Oriental
La bandera nacional de Timor Oriental (en portugués Bandeira de Timor-Leste) ye ún de los símbolos oficiales de Timor Oriental. La bandera ye collorada, con un triángulu isósceles de color prietu, que tien la base nel llau del mástil una estrella blanca de cinco puntes nel centru, superpuestu sobre un triángulu isósceles mariellu de mayor tamañu, tamién basáu nel llau del mástil y estendíu hasta'l puntu central de la bandera.
Jonas Salk
En 1947, Salk aceptó un nomamientu de la Escuela de Medicina de la Universidá de Pittsburgh. Al añu siguiente, entamó un proyeutu creáu pola Fundación Nacional pal Paralís Infantil pa determinar el númberu de tipos distintos de virus de la poliomielitis. Salk acolumbró una oportunidá pa estender esti proyeutu hasta llegar a desenvolver una vacuna contra la polio, y, xunto coles investigaciones que llevara a cabu, dedicar por completu a esti trabayu mientres los siguientes siete años. El comité escoyíu pa probar la vacuna de Salk foi, según O'Neill, "el programa más ellaboráu del so tipu na hestoria, con venti mil médicos y axentes de la salú pública, sesenta y cuatro mil académicos y venti mil voluntarios". Más de 1.800.000 neños n'edá escolar formaron parte del comité de prueba. Cuando se fixo pública la noticia del ésitu de la vacuna, el 12 d'abril de 1955, Salk foi aclamáu como un "trabayador milagrosu" y el día "convirtióse casi nuna fiesta nacional". Llevara a cabu la so xera namái pa desenvolver una vacuna seguro y efectivo lo más rápido posible, ensin interesase nel so beneficiu personal. Cuando-y preguntar nuna entrevista televisiva quién tenía la patente de la vacuna, Salk respondió: "Nun hai patente. ¿Puede patentase el sol?"
Primeros años
Jonas Salk nació na ciudá de Nueva York el 28 d'ochobre de 1914. Los sos padres, Daniel y Dora Salk, proveníen de families inmigrantes rusu-xudíes, y nun teníen una educación formal fayadiza. Según l'historiador David Oshinsky, Salk creció enfiñíu na "cultura inmigrante xudía" de Nueva York. Tenía dos hermanos menores, Herman y Lee. La familia camudar d'East Harlem al Bronx y vivió por un tiempu en Queens.
Charles Korvin
Charles Korvin nacíu sol nome de Géza Korvin Kárpáthy, foi un actor y productor de televisión húngaru. Treslladóse a los Estaos Xuníos en 1940, dempués de cursar los sos estudios na Sorbonne. Korvin debutó en Broadway en 1943 col nome de Géza Korvin. Depués de roblar un contratu cola Universal Pictures, camudó'l so nome a Charles Korvin. La so carrera nel mundu artísticu foi constante mientres la década de 1940, incluyendo tres películes nes qu'apaez cola actriz Merle Oberon.
Granodiorita
La famosa Piedra de Rosetta ye de granodiorita.
Super Mario Maker
Oxetos
Flor de Fueu
Ravilloles
Ravilloles ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Katsuyuki Kawachi
Katsuyuki Kawachi (河内 勝幸, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Juan Agustín Uricoechea Navarro
Biografía
Enseñó Derechu nel Colexu Mayor de San Bartolomé (Bogotá).
Neopresidencialismu
Neopresidencialismu ye un réxime de gobiernu onde'l poder executivu tien preeminencia sobro'l restu de los poderes. Conózse-y tamién como Bonapartismu o Hiperpresidencialismu.
Porthaethwy
Menai Bridge (galés: Porthaethwy) ye una pequeña ciudá y comunidá na isla de Anglesey al norte de Gales. Atópase percima del estrechu de Menai xunto al ponte colgante de Menai, construyíu en 1826 por Thomas Telford. Ye'l ciudaes de Anglesey por población tercer mayor asentamientu de la isla, con una población de 3146 habitantes, y ocupa l'área de l'antigua parroquia de Llandysiliogogo, que la so antigua ilesia sigue utilizándose como capiya mortuoria (vease embaxo).
Una compañía de televisión convirtió un garaxe en desusu nuna fila de tiendes de mentira nel centru de Menai Bridge a manera d'escenariu cinematográficu pal programa infantil Rownd a rownd que s'emite na canal S4C (en galés). Tabmién graben l'actuación nes escueles de la ciudá: Ysgol y borth y Ysgol David Hughes.
Nel estremu este de la ciudá ta'l fondu valle Cwm Cadnant, qu'agora lo crucia una ponte moderna construyíu na década de 1970. El Afon Cadnant arrama nel estrechu de Menai nesti puntu y esti pequeñu estuariu sirve como puertu natural pa pequeños barcos que crucien dende tierra firme. Esta yera la llocalización de la etapa d'aterrizaxe de los obispos de Bangor, quien teníen la so residencia en Glyn Garth, en Anglesey, pero la catedral atópase en Bangor, en tierra firme. Lamentablemente, el palaciu del obispu destruyir n'años recién y foi sustituyíu por un bloque de pisos.
John Updike
Entamos
Siendo adolescente, John Updike foi empuxáu a la lliteratura y a escribir pola so propia madre, mientres ésta trabayaba como profesora nel institutu Governor Mifflin, quien amás -y inculcó un fondu amor pol Arte.
Cartoon Network
Historia
Cartoon Network tuvo una idea inicial de tresmitir los programes del archivu de Turner nesi añu, y la programación inicial consistía puramente en reposiciones de series d'animación clásiques de Warner Bros. y MGM, con munches caricatures de Hanna-Barbera usaes pa enllenar espacios.
Adult Swim (2001-Actualidá)
Estrenáu nos Estaos Xuníos en 2001, cuenta con un calter más adultu, con series creaes buscando ampliar el so públicu oxetivu, con conteníos adultos, que dellos televidentes pueden considerar non aptu pa menores de 18 años, según esplica'l mesmu bloque, emítese tolos díes na nueche.
Bumerán (1992-2000)
Foi un bloque onde s'emitíen series clásiques de Hanna-Barbera, Warner Bros. y MGM tales como Yogi Bear, La Pantera Rosa, Droopy ente otres, esti bloque foi esaniciáu de la canal y dio a conocer el nome a la canal actual. Bumerán de Cartoon Network sigue emitíu les series clásiques del 2000 a l'actualidá.
John Updike
Crítica
Na obra Busca la mio cara (2002) esploró la escenes del arte de la posguerra, y na so novela Pueblos (2004), John Updike retoma y enceta nuevamente'l vieyu tema familiar de la infidelidá nel estáu de Nueva Inglaterra. La so ventena segunda novela, Terrorista, publicada en xunu de 2006, rellata la historia d'un fervosu y fanáticu musulmán de dieciocho años que vive en Nueva York.
Cartoon Network
Cartoon Planet (1996-2000, 2012-2014)
Yera un programa de variedaes animáu que orixinalmente estrenar en 1996 hasta'l 31 de marzu de 2000 solo en Cartoon Network USA. Ye un spin-off de la serie animada'l Pantasma del Espaciu de mariña a mariña, la so premisa yera que la pantasma del espaciu reclutó a los sos archienemigos Zorak y Brak por que lu ayudar na organización d'un programa de variedaes. Amás en conmemoración del Ventenu Aniversariu (1992-2012) de Cartoon Network USA, Cartoon Planet foi alicáu nun esfuerciu por ganar más rating. Nél tresmítense Cartoon Cartoons con Zorak y Brak como conductores del bloque (el Pantasma del Espaciu nun ta ausente por razones desconocíes). Foi atayáu nuevamente en febreru de 2014.
Kalomoira
Biografía
En graduándose na Universidá Adelphi nel añu 2004, Kalomira informar de l'apertura de los casting de la segunda edición de Fame story, concursu de la cadena griega ANT1 similar a Operación Triunfo, y decide participar nuna audición entamada n'Estaos Xuníos. A pesar de que'l so idioma natural ye'l inglés, Kalomira yá tuviera en delles ocasiones en Grecia y podía defendese na so llingua. La cantante llogró superar los casting y, en superando delles pruebes, llogró convertise nuna de les concursantes de Fame story.
A pesar de tener mientres los sos primeros díes pequeños problemes d'adautación, Kalomoira llogró superalos, adulces ameyoró y convirtióse nuna de les favorites del públicu, ganando finalmente'l concursu. El primer llugar en Fame story garantizó-y un premiu de 200.000 euro y un contratu discográficu con Heaven Music, sellu perteneciente a la cadena griega ANT1.
Cartoon Network
Asia
Cartoon Network Corea del Sur: Canal especializada pal públicu coreanu qu'empezó a emitir el 11 de payares de 2006.
Cartoon Network Paquistán: empecipió'l 2 d'abril de 2004 como canal derivada de Cartoon Network India, pero con programación distinta a la versión hindú. Depués, estendióse la cobertoria p'Afganistán, Taxiquistán ya Irán con horarios y publicidá local. Tien una señal dedicada pa Bangladesh.
Cartoon Network Filipines: Empezó a emitir el 1 de setiembre de 1995 de la mesma manera que na India, compartiendo programación con TCM. En 2005, el bloque de programación de Bumerán convertir en canal.
Kalomoira
Carrera discográfica
En mayu de 2010 presentó'l so senciellu "Please don't break my heart", no que supunxo la so vuelta a la música.
Mad Video Music Awards
Nel añu 2005 tamién foi la única nominación de Kalomira n'unu de los premios más importantes dientro de la música griega. Anguaño tuvo nomada col so cantar "Nomizeis" al Meyor Videoclip d'Artista Revelación, sicasí nun consiguió ganar el premiu.
Cartoon Network
Europa
Cartoon Network Polonia: ye la versión de la canal pa esi país, empecipió'l 1 d'agostu de 1998 compartiendo espaciu de programación con TCM y, dende'l 1 de marzu de 2007, tresmite les 24 hores. Al igual que Cartoon Network Europa Central y Oriental, tresmitir dende Varsovia pero con señal separada.
Mohammad Najibulá
Carrera política
Les actividaes terroristes del JAD algamaron el so ápice sol mandatu de Najibulá, protagonizando numberoses violaciones a los derechos humanos (tortures y execuciones estraxudiciales). En 1986 había más de 100.000 presos políticos y produxérense más de 16.500 execuciones estraxudiciales. Los sos principales oxetivos fueron el opositores al comunismu y les clases más instruyíes de la sociedá. Por cuenta de los sos servicios llogró'l rangu de Xeneral de División.
Reconciliación Nacional
El 3 de xineru de 1987 realizóse la xunta constitutiva de la Comisión de Reconciliación Nacional, compuesta por 35 miembros y presidida por Abdul Rahim Hatef. Un armisticiu que punxo en llibertá a miles de presos políticos entró a valir el 15 de xineru. Najibulá anunció que los principios de la Reconciliación Nacional yeren: un replantegamientu de la democracia afganistana sobre la base d'una tregua de la llucha armada, una transición pa resolver los problemes del país, la preservación de la estructura político y económico del Estáu, una amnistía xeneral y la proteición y afitamientu de les tradiciones y la relixón. Los líderes muyahidines refugaron el conceutu de Reconciliación Nacional, argumentando que'l programa faía fincapié na irreversibilidad de les conquistes de la Revolución d'Abril. Líderes de siete grupos rebalbos axuntáronse esi mesmu mes en Peshawar y alcordaron refugar la propuesta del gobiernu. En xunetu de 1987 Najib anunció la posibilidá d'establecer partíos políticos alternativos. Ufiertó, tamién, puestos ministeriales pa opositores. En setiembre de 1987, gracies a esta política tornaron 90 000 refuxaos y 30 000 rebeldes militantes de 174 organizaciones distintes depunxeron les armes. Nos años siguientes siguiríen abandonando lluchar miles de muyahidines, que'l so númberu total amenorgó considerablemente.
Cultura
Tamién en 1988, el presidente Najibulá, ante la medrana de la victoria fundamentalista, ordenó sacar del Muséu Nacional de Kabul 22.000 pieces arqueolóxiques y escondeles n'arques del Bancu Nacional nes bóvedes soterrañes del palaciu presidencial, onde quedaron guardaes baxo siete llaves, caúna d'elles apurrida a una persona distinta, ensin qu'eses persones supieren quién yeren les demás, teniéndose qu'axuntar toes con toles llaves pa poder abrir les arques. D'esta forma, les ayalgues salváronse y nun corrieron nos años posteriores la suerte de los Budas de Bāmiyān y otres pieces úniques como los miles que fueron vendíes al estranxeru polos muyahidines, o les 2500 qu'entá guardaba'l Muséu de Kabul y que fueron destruyíes a martellaes polos talibanes. El talibanes prindaron a delles de les persones coles llaves ya intentaron quitar pola fuercia, pero nun lu llograron. Tres la cayida del réxime talibán, en 2006 pudo dase colos siete llaves y reabrir finalmente la bóveda.
Guerra civil
Cola disolución de la URSS, los intercambios comerciales afganistanos y l'economía polo xeneral esbarrumbáronse. A empiezos de 1992, el xeneral Abdul Rashid Dostum camudó de bandu y xunióse a los muyahidines, sitiando Kabul. El 18 de marzu, Najibulá ufiertó apurrir la presidencia a un gobiernu de transición y el 16 d'abril arrenunció.
Asesinatu
El 26 de setiembre de 1996, dempués de tomar de Kabul polos talibanes, l'edificiu de la ONX foi asaltáu polos mesmos y Najib y el so hermanu fueron secuestraos. Dambos fueron sometíos a tortures y executaos a otru día. Los cadabres fueron espuestos, mientres el talibanes burllábense asitiándo-yos pitos y billetes nos deos. Estes tarrecibles imáxenes fueron publicaes pola prensa internacional.
Mandáu
En 2008, Radio Kabul realizó una encuesta sobre la entruga «¿Cuál de los réximes políticos del pasáu y el presente considera más fayadizu a los sos intereses?». El 93,2% de les persones escoyeron al réxime de Najibulá.
Timeo
Timeo (Τίμαιος Λοκρός, Timaeus Locrus) (Locros, Magna Grecia (Italia); sieglu V e.C.) foi un filósofu griegu. Apaez en Timeo, un diálogu escritu por Platón. Piénsase que realizó una serie d'escritos sobre'l alma humana y la naturaleza (física).
Severus Snape
Severus Snape ye un personaxe ficticiu nes series de Harry Potter, escrites pola autora inglesa J. K. Rowling. La so primer apaición foi en Harry Potter y la piedra filosofal, novela publicada en 1997. Nes películes, foi interpretáu por Alan Rickman.
Beldréu
Beldréu ye un llugar de la parroquia de Pernús nel conceyu asturianu de Colunga.
Severus Snape
Apariencia física
Cuando se presenta a Severus Snape en Harry Potter y la piedra filosofal, descríbese que ye altu, delgáu y de piel cetrino. Los sos güeyos, que recuerden a túneles escuros, son negros y vacios, y lleva'l pelo tamién negro, abierto en dos cortines que-y cayen sobre la cara. Tamién mientres la saga destácase abondo que Snape tenía'l pelo grasiento. Solía usar túniques negres que, amás de faer xuegu col pelo y los güeyos, faíen xuegu cola so manera de ser. miniaturadeimagen|420x420px|Alan Rickman, actor qu'interpretó'l papel de Severus Snape.
Daniel arap Moi
Biografía
Reelixíu miembru del Conseyu Llexislativu por Rift Valley en 1957, y darréu diputáu del Parllamentu por Baringo Norte, Moi convertir en Ministru d'Educación ente los años 1960 y 1961 nel Gobiernu kenianu anterior a la independencia.
Área metropolitana d'Atlanta
Ciudaes (dende Atlanta y ciudaes perifériques)
Ciudaes perifériques en desenvolvimientu Más de la metá de la población del metro d'Atlanta atópase allugada en areas non incorporaes que nun son consideraes como llugares designaos pol censu. Nel área metropolitana d'Atlanta inclúi los siguientes suburbios non incorporaos (dambos dientro y fora d'Atlanta), exsuburbios, y contorna, ordenaos por población:
Hagnagora ephestris
Tanto les ephestris como les rellacionaes Hagnagora discordata amuesen un pronunciáu llurdiu mariellu na nala anterior que nun la tienen les Hagnagora luteoradiata. A diferencia de les discordata, la banda tresversal mariella na nala anterior de les ephestris algama'l marxe esterior de la nala. Amás, la banda ye más ancha que nes discordata, ente que'l campu mariello de la nala posterior ye más estrecha, particularmente escontra la metá de la nala.
Urocissa ornata
Descripción
Ye aproximao del mesmu tamañu que la pega común, ente 42 y 47 cm de llargor. Los adultos son de color azul cola cabeza y les ales de color castañu y tien una llarga cola coles puntes blanques. Les pates y el picu son de color coloráu. Les aves xuveniles son una versión más apagada del adultu.
Yaphet Kotto
Yaphet Frederick Kotto foi un actor de cine y televisión d'Estaos Xuníos.
La Riera (Colunga)
La Riera ye un llugar de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu de Colunga.
Alcuéntrase a 3,00 km de Colunga, la capital del conceyu, a un altor mediu de 30 msnm y tien una población de.
Llista d'asteroides/17801–17900
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Mario Party 10
Minixuegos
Golf esplosivu
Fuximientu na casona
Estampida midida
Puntería a la tubería
Andradita
L'andradita ye un mineral del grupu de los silicatos, subgrupu nesosilicatos y dientru d'estos ye un granate pola típica forma isométrica de los sos cristales, con 12 ó 24 cares trapezoidales. Ye un silicatu de fierro y calciu, de color de normal amarillento con variables tonalidades.
Mario Party 10
Minixuegos
Intercepción de balón
Fútbol rodante
Asediu a Mega Cheep famión
Maquina maquiavélica de Bowser
Mitsuo Kato
Mitsuo Kato (加藤 光雄, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Froilán Largacha
Últimos años
Ocupó de nuevu la Secretaría de l'Ayalga nel últimu periodu presidencial del xeneral Mosquera (1866). Secretariu de Facienda en 1868 del gobernador de Cundinamarca, xeneral Rudesindo López Delgadillo. En 1872 integró'l xuráu que tenía d'aprobar la meyor propuesta de implementación d'enseñanza primaria nel país. Foi convidáu por Nicolás Pinzón Warlosten pa integrar el primer grupu de profesores de la Universidá Externado de Colombia, xera que efeutivamente exerció. Se posesionó como Maxistráu suplente de la primer Corte Suprema de Xusticia del país, creada por -y constitución de 1886.
Güerres
Güerres ye un llugar de la parroquia de San Xuan de la Duz nel conceyu asturianu de Colunga.
Jerome K. Jerome
Jerome Klapka Jerome. Nació nel primeru de Caldmore Road, na esquina con Bradford Street, en Walsall, nel condáu de Staffordshire, al norte d'Inglaterra, onde agora puede atopase un muséu nel so honor, creciendo na probeza en Londres. El llistáu de la so obra inclúi coleiciones d'ensayos Idle Thoughts of an Idle Fellow y Second Thoughts of an Idle Fellow, Three Men on the Bummel, secuela de Three Men in a Boat, y dalgunes otres noveles.
La I Guerra Mundial y los sos últimos años
Jerome foi voluntariu pa sirvir al so país al empiezu de la guerra, pero por cuenta de la so edá (56 años), foi refugáu pol Exércitu británicu. Dispuestu a collaborar, ufiertóse como conductor d'ambulancies pal Exércitu francés. La esperiencia bélica dicen qu'enaguó'l so entusiasmu tanto como la muerte de la so fiyasca, Elsie, en 1921. En 1926 Jerome publicó la so autobiografía, My Life and Times. Poco dempués el pueblu de Walsall dio-y el títulu de Freeman of the Borough. En xunu de 1927 Jerome sufrió un ataque de paralís y una hemorraxa cerebral. Tuvo nel hospital mientres dos selmanes enantes de vencer el 14 de xunu. Foi encenráu en Golders Green y soterráu na ilesia de St Mary, Ewelme, Oxfordshire. Elsie, Ettie y la so hermana, Blandina, tán soterraes ellí tamién. Un muséu dedicáu a la so vida y obra puede topase na so casa natal, nel mesmu Walsall.
Louisiana (Nueva España)
Nueva Orleans foi'l principal puertu d'entrada de los suministros qu'España unvió a los rebeldes norteamericanos demientres la Revolución Americana. Una vez finada esta, y demientres tola duración de la ocupación española, la nueva nación independiente, los Estaos Xuníos, disputáron-y a España tantu les llendes de la colonia como los derechos de navegación por el ríu Mississippi. Nueva Orleans sofrió dos grandes incendios, en 1788 y 1794, que destruyeron la mayoría de los edificios de madera orixinales del barriu anguaño conocíu como barriu francés (French Quarter). Les cases quemaes foron sustituyíes por otres construyíes a la manera española, cases de piedra con teyaos de pizarra, y llevantáronse tamién edificios públicos qu'entá pueden vese na ciudá: la catedral de San Lluis, el Cabildru, sede del gobiernu municipal, y el Presbiteriu o casa de la curia.
Centru Cultural Internacional Oscar Niemeyer
Pasu a pasu
El centru inaguróse en 2011. 500px|Panorámica del Centro Niemeyer
Producción propia
Pero'l centru nun pretender ser namái una puerta d'entrada al meyor de la cultura universal, sinón tamién una fábrica de producción de conteníos. Amuesa d'ello pue ser la esposición LLUZ" de Carlos Saura inaugurada nel Centru Niemeyer y con vistes a ser espuesta en distintes espacios espositivos del mundu. El Centru Niemeyer tamién coproduce obrar UTOPÍA de María Pagés que na actualidá atopar de xira internacional, y tamién collaboró na representación de Richard III ,desarrolada dientro del Bridge Project ente'l BAM (Brooklyn Academy of Music), el Old Vic Theatre de Londres y la productora británica independientethe Neal Street Como interés dicir qu'Asturies foi unu de los pocos llugares del mundu onde se representó dicha obra (añediendo'l nome de la llocalidá asturiana a un llistáu compuestu de nomes como Londres, Nápoles, Istambul, Atenes, San Francisco, Nueva York...).
Otres artes
Música, teatru, danza,... El Centru Niemeyer acueye distintos tipos de manifestaciones artístiques y culturales, incluyéndoles na so programación.
La Fundación Centru Niemeyer
Tamién s'entamó collaboración cola London School of Economics y col teatru Old Vic de Londres (dirixida pol actor Kevin Spacey),la Fundación Cristina Masaveu y CaixaForum (de La Caixa). thumb|left|125px| Paulo Coelho firmando llibros n'Avilés, 29 de mayu de 2008
Masafumi Yokoyama
Masafumi Yokoyama (横山 正文; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Bronchales
Atopar a 1.569 metros d'altor sobre'l nivel del mar, siendo unu de los pueblos más altos d'España. Nes sos paraxes podemos atopar gran cantidá de fontes naturales, que les sos agües son de reconocida calidá y estraordinaries propiedaes.
Economía y productos
Na cocina de la llocalidá destaquen los platos típicos de la tierra: El corderu, les migues a la pastora, el xamón de Teruel. Pero unu de los platos más típicos y más desconocíos sobremanera polos visitantes de la llocalidá ye'l famosu gazpachu de Bronchales.
Fiestes
Pero una de les fiestes más tradicionales del pueblu, lo mesmo que de tola contorna son Los Mayos, cada 30 d'abril pela nueche cántase y celebra la llegada de la primavera y l'esaltación de la guapura femenina. Esta fiesta constitúi una de la más tradicionales de la Comunidá Autónoma.
Hagnagora buckleyi
Hagnagora buckleyi  ye una especie de poliya de la familia de les  geométridas. Atópense nel noroeste d'Ecuador.
Virginia Woolf
Virginia Woolf, de nacencia  Adeline Virginia Stephen foi una novelista, ensayista, escritora de cartes, editora, feminista y cuentera británica, considerada una de les más destacaes figures del modernismu lliterariu del sieglu XX.
Obra
Woolf empezó a escribir profesionalmente en 1905, primeramente pal Times Literary Supplement con una pieza de periodismu sobre Haworth, llar de la familia Brontë. La so primer novela, Fin de viaxe, publicar en 1915 pola editorial del so mediu hermanu, Gerald Duckworth and Company Ltd. Nesta novela, como en Nueche y día la escritora yá s'amuesa dispuesta a romper los esquemes narrativos precedentes, pero apenes merecieron considerancia per parte de la crítica. Namái tres les publicación de La señora Dalloway y Al faru, los críticos empezaron a emponderar la so orixinalidá lliteraria. Nestes obres llamen yá l'atención la maestría téunica y l'enfotu esperimental de l'autora, quien introducía amás na prosa novelística un estilu y unes imáxenes hasta entós más propios de la poesía. Sumíes l'acción y l'intriga, les sos narraciones esforciar por captar la vida cambiante y inasible de la conciencia. La obra de Woolf puede entendese como un diálogu con Bloomsbury, particularmente el so enclín (informada por G.E. Moore, ente otros) escontra'l racionalismu doctrinariu. Influyida pola filosofía de Henri Bergson, Woolf esperimentó con especial interés col tiempu narrativu, tantu nel so aspeutu individual, nel fluxu de variaciones na conciencia del personaxe, como na so rellación col tiempu históricu y coleutivu. Asina, Orlando (1928) constitúi una fantasía llibre, basada en dellos pasaxes de la vida de Vita Sackville-West, en que la protagonista vive cinco sieglos de la historia inglesa. Estrémase del restu de noveles al intentar representar a una persona real, faer "Una biografía", como diz el subtítulu. En Les foles (1931) presenta'l fluxu de conciencia» de seis personaje distintos, esto ye, la corriente preconsciente d'idees tal como apaez na mente, a diferencia del lóxicu y bien trabáu monólogu tradicional y crean un ambiente de poema en prosa.
Woolf siguió publicando noveles y ensayos como una intelectual pública con ésitu tantu de crítica como de públicu. Gran parte de la so obra publicar al traviés de la Hogarth Press. Foi saludada como una de les grandes novelistes del sieglu XX y una de les más destacaes modernistes.
Romain (Jura)
Tien una población de y una superficie de  km².
Mohamed Mahmoud Ould Louly
Mohamed Mahmoud Ould Louly (n'árabe: محمد محمود ولد أحمد لولي); nació nel 1 de xineru de 1943 en Tidjikja, Mauritania, foi'l Presidente de Mauritania y Presidente del Comité Militar de Salvación Nacional (CSMN) dende 3 de xunu de 1979 al 4 de xineru de 1980.
Siete meses más tarde - el 4 de xineru de 1980 - foi removíu pol so Primer Ministru, Mohamed Khouna Ould Haidalla.
Jorge Ahijado
Biografía
2006 ye un añu decisivu. A principios de marzu entra a formar parte d'Iguana Events, compañía de teatru musical que crea los sos propios espectáculos, como artista y compositor. Compón dellos d'ellos y actúen per distintes ciudaes d'España.
Xabón
El xabón xeneralmente ye una sal sódica o potásica resultante de la reacción química ente un álcali (hidróxidu de sodiu o de potasiu) y un lípidu; esta reacción denominar saponificación. El lípidu puede ser d'orixe vexetal (como l'aceite de cocu) o animal (como la mantega de gochu). El xabón ye soluble n'agua. Poles sos propiedaes detersivas utilizar pa la llavadura de ropa, corporal, etc.
Tipos
Esisten innumberables tipos de xabón, con distintes combinaciones de consistencia, golor, forma, color, testura, propiedaes llimpiadores o terapéutiques. Dalgunos de los más conocíos tipos de xabones son:
Calcidiu
Esa traducción llatina comentada foi la más utilizada pola intelectualidá europea occidental mientres el Medievu y parte de la Edá Moderna como la ferramienta más útil pal entendimientu de les fondes doctrines de Platón arramaes nesi diálogu. La traducción llatina paez nun tener apenes repercusión na so dómina, sicasí, pocu dempués convirtióse nuna de les más almiraes y estudiaes, a lo cual contribuyó la poca conocencia del griegu clásicu per parte d'Occidente mientres los sieglos posteriores a la so dómina; daqué similar a lo que se constató con otres obres de la lliteratura clásica llatina, que se convirtieron n'importantes referentes al nun caltenese los orixinales griegos.
Alderique sobre'l so orixe
Tocantes al so orixe, esisten delles hipótesis; anque en realidá, salvo la más antigua o tradicional, onde Calcidio apaez como archidiácono de Osio (presuntamente'l mesmu Obispu de Córdoba qu'al pie de los sacerdotes romanos Vito y Vicente representaron al Papa nel célebre primer Concilium Ecumenicum de Nicea), hasta la fecha, nun esistió nenguna hipótesis con pesu abondu pa ser considerada como oficial sobre la nacionalidá, orixe o residencia de Calcidio. Llegóse hasta dicir que quiciabes fora d'orixe xudíu, o un diáconu na ilesia de Cartago, pero naide amosó verdaderos argumentos nin datos de nengún tipu. Los únicos documentos qu'esisten sobre la so persona y vida, son unes dudoses cartes privaes atribuyíes a Calcidio, pero n'especial la célebre traducción comentada de la primer parte del Timeo de Platón, onde queda manifiestu que ta dedicada al tal Osio.
Xabón
Métodos de llogru
Moldiáu: yá realizando'l sangráu, el xabón pasar a otru recipiente o vasía onde se-y pueden añedir arumes, colorantes, productos melecinales, etc. Entós, inda caliente, arramar en moldes, déxase esfrecer y córtase en cachos. thumb|200px|Tradicional xabón de Marsella. El xabón líquidu ta constituyíu principalmente por oleato de potasiu, preparáu pola saponificación del acedu oleico con hidróxidu de potasiu. Tamién ye bien usáu (por ser más económicu), l'estearato de sodiu o palmilato de sodiu, análogu al anterior, usando acedu estearílico, esteárico o palmítico y hidróxidu sódicu, respeutivamente.
Segundu métodu
Nesti métodu, primero produzse la rotura química de la grasa, y llógrase la glicerina y los ácidos grasos; éstos dixébrense antes. Depués produzse'l sal del ácidu graso y los alcalinos.
Estanislao Vergara Sanz de Santamaría
Presidente de Colombia
Como integrante del Ministeriu d'Estáu, encargar del poder executivu per ausencia del dictador Simón Bolívar. El so perfil foi descritu como'l d'un tipu de bufete incorporáu al gobiernu a última hora, que glayaba al compás que lu ordenar.
Nancy Kovack
Nancy Kovack ye una actriz d'Estaos Xuníos de cine clásicu de los sesenta reconocides pol so papel de Medea na película de 1963, Jason and the Argonauts.
Trayeutoria Artística
Dempués del so posterior matrimoniu, Kovack amenorgó la so actividá profesional frente a la dedicación a la so familia, anque siguió actuando dellos años más na televisión. Interpretó a la víctima d'asesinatu Monica Gray nel episodiu piloto de serie de TV Ellery Queen, tamién conocida como Too Many Suspects, nel añu 1975. Kovack apaecería acreditada como Nancy Mehta, por cuenta del so matrimoniu col direutor d'orquesta Zubin Mehta.
Vida personal
Susan McDougal (conocida pol discutiniu del casu Whitewater) trabayó como asistente personal y contador de Kovack a principios de los 90. Una vegada rematáu'l trabayu de McDougal pa Kovack, esta tomaría aiciones llegales contra'l so asistente, por presuntamente haber malversado la so fortuna. McDougal foi acusada d'un total de doce cargos en 1998, pero foi absuelta finalmente de toos ellos.
Diego Euclides de Angulo Lemos
Homenaxes póstumos
Nel cuatricentenario de la fundación de la so ciudá natal, les sos cenices fueron treslladaes de Bogotá a Popayán pa ser allugaes en destacada güesera. Na Universidá del Cauca espónse una placa col so nome como egresado pernomáu por ser mandatariu de Colombia, y una semeya al oleu de la so figura exhibir na sede del Conseyu Municipal de Popayán.
Edward Teller
Edward Teller, foi un físicu d'orixe húngaru, naturalizáu estauxunidense a partir de 1941, país al qu'emigrara en 1935 fuxendo de les persecuciones de l'Alemaña d'Hitler.
Teller ye especialmente recordáu pola so vinculación na fabricación de la bomba d'hidróxenu, polo que se-y atribúi'l nomatu de padre de la bomba H. La so figura pública foi siempres revesosa por causa de la so durez nes sos decisiones. Recibió importantes honores y foi criticáu por munchos de los sos colegues poles sos actuaciones de lobby.
Biografía
Teller trabayó con Enrico Fermi (físicu d'orixe italianu nacionalizáu estauxunidense) mientres más de diez años. Dambos collaboraron nel Proyeutu Manhattan y n'otros proyeutos de les universidaes de Chicago, Columbia, Los Álamos y Nuevu Méxicu.
Finó'l 9 de setiembre de 2003 a los 95 años d'edá, en sufriendo un infartu, na so casa del campus universitariu de la Universidá de Stanford, onde foi nos sos últimos años un destacáu investigador y defensor de la política enerxética na Institución Hoover. En vida fuera un influyente miembru de l'Academia Americana d'Artes y Ciencies, l'Asociación Americana pa la Meyora de la Ciencia y de la Sociedá Nuclear Americana. Ente los honores más importantes que recibió en vida atopaben el Premiu Albert Einstein, el Premiu Enrico Fermi y la Medaya Nacional de Ciencies. Menos de dos meses enantes de la so muerte recibió la Medaya Presidencial de la Llibertá (Presidential Medal of Freedom) de manes del Presidente George W. Bush.
Edward Teller y la bomba H
Teller aportó a asonsañáu na película de Stanley Kubrick Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb na que Peter Sellers interpretaba'l papel del Doctor Strangelove, un fanáticu científicu ex nazi y anticomunista capaz de desencadenar una guerra nuclear ensin reparar nes sos consecuencies.
Yaxchilán
Clásicu Tardíu
Poco dempués del 800 dio empiezu'l reináu del postreru gobernante de Yaxchilán K'inich Tatb'o Craniu III, el so legáu acutar a un conxuntu de dinteles dientro del pequeñu Edificiu 3 y una victoria sobre Piedras Negras. Sicasí, estos trunfos fueron inútiles una y bones l'orde del clásicu taba amorrentando, les evidencies arqueolóxiques suxuren d'un abandonu masivu de la ciudá pocu dempués de concluyir l'Edificiu 3, apaeciendo simples cases habitación na innecesaria Gran Plaza ya incorporando monumentos rotos como'l Cercu 24, poniendo fin a un gobiernu dinásticu y la destrucción de la ciudá como capital.
Historia Moderna
En 1931 Sylvanus Morley dirixó una espedición a cargu del Institutu Carnegie, mapeando el sitiu y afayando más monumentos. A partir de 1970, Ian Graham fixo numberoses visites a Yaxchilán y rexistró les inscripciones ellí. Estes inscripciones publicar a partir de 1977 nel Corpus of Maya Hieroglyphic Inscriptions pol Muséu Peabody de la Universidá de Harvard.
Estructures
Edificiu 19 ye tamién conocíu como'l Llaberintu. Atopar nel cantu occidental de la Gran Plaza. La estructura ye un templu con habitaciones partíes en trés niveles, coneutaos por escaleres interiores. La fachada del templu tien cuatro puertes, con tres nichos ente elles del tamañu d'una puerta. Frente a la so fachada principal asítiase l'Altar 1 únicu monumentu escultóricu asociáu a esti edificiu.
Edificiu 30 atópase na Acrópolis Central, tien tres puertes que dan a la Gran Plaza La estructura cunta con dos sales paraleles con bóvedes bien caltenida. left|miniaturadeimagen|Edificiu 33 na Gran Acropolis Edificiu 33 de la Gran Acrópolis, foi descritu como una obra d'arte en piedra foi dedicáu nel añu 756 por Páxaru Xaguar IV. La estructura llevanta sobre una llomba a 40 metros sobre'l nivel de la Gran Plaza teniendo vista al ríu y sería importante pal tráficu fluvial nel sieglu VIII, hai una escalera monumental que conduz de la Gran Plaza a una pequeña escampada onde hai un adoratorio col Cercu 2. L'Edificiu 33 ye de planta rectangular construyíu sobre un montículo con una escalera na parte frontera de los cualos el pasu más altu ta esculpíu, esti pasu ye conocíu como la Escalera Xeroglífica 2. Tien parés de baxa planicie con tres puertes, caúna de les cualos soporta un dintel en bien bon estáu de caltenimientu (Dinteles 1 a 3). Nel centru de la paré posterior de la estructura, frente a la puerta central, nun nichu contién la escultura ensin cabeza d'una figura humana, probablemente'l mesmu Páxaru Xaguar IV. El techu de la estructura ta en gran parte intactu, inclúi un techu abovedáu que soporta un frisu y una crestería bien caltenida. Hai nichos en dambes partes de la crestería y los frisos, los nichos na crestería contienen los restos d'una figura esculpida. En dambes seiciones del techu una vegada tuvieron decoraos con estuco.
Edificiu 39 foi restauráu y atópase dientro de la Pequeña Acrópolis Tien tres puertes gradiaes que s'abrir a una habitación individual, de forma irregular. Los restos de la crestería sobreviven, con espigues qu'una vegada sofitaron decoración de estuco.
Dinteles
Dintel 24 ta esculpíu en piedra caliar y ye considerada como una obra maestra del Arte maya. Ye unu d'una serie de trés dinteles del Edificiu 23, asitióse percima de la puerta sureste. Amuésase un ritual de derramamiento de sangre que se llevó a cabu per Escudu Xaguar II y la so esposa la Señora K'ab'al Xook, asitiar al gobernante sosteniendo una antorcha encendida percima de la so esposa, que tira d'una cuerda de punta al traviés de la so llingua. Un llibru en forma biombo atopar nuna cesta delantre de la princesa. El dintel tien traces de pigmentos coloráu y azul maya. La ceremonia representada na escultura tuvo llugar el 28 d'ochobre 709. El Dintel 24 retiróse a la fin del sieglu XIX y agora ta n'exhibición nel Muséu Británicu. left|miniaturadeimagen|Dintel 25 Dintel 25 primeramente asitióse percima de la puerta central del Edificiu 23. Foi talláu de la piedra caliar mientres el reináu d'Escudu Xaguar II y amuesa la Señora Xook invocando la Culiebra Visión pa conmemorar l'adhesión del so home al tronu. La Señora Xook sostién un cestu que contién los artículos ensangrecíos que consisten nun escayu de raya y papel enllordiáu de sangre. La Visión Culiebra qu'ascendente ante ella tien dos cabeces, una en cada estremu, de la boca d'unu remanez un guerreru, de la otra remanez la cabeza Tláloc, el dios de l'agua de la distante metrópolis de Teotihuacán nel Valle de Méxicu. La inscripción xeroglífica nel dintel ye inusual, invirtiéndose como si tuviera destináu a ser lleida nun espeyu, a pesar de la importancia d'este'l so significáu ye desconocíu. Al igual que'l Dintel 24 y el Dintel 25 retirar a finales del sieglu XIX y agora ta n'exhibición nel Muséu Británicu. Los acontecimientos descritos nel dintel descríbense que tuvieron llugar "frente a l'agua de Siyan Chan", una referencia a la plaza principal de la ciudá que s'atopa na vera del Ríu Usumacinta.
Dintel 47 xunto col Dintel 48 yeren un solu testu, nel que se rexistra'l tiempu trescurríu dende la Fecha Yera (13 d'agostu de 3114 e. C.) (13.0.0.0.0, 4 ajaw 8 kumk'o) hasta'l 11 de febreru del 526 d. C. fecha en que se celebraron rituales pa invocar a deidaes nomaes nos cartuchos D3-D4, destacando: Sol xaguar de la nueche, el de la guerra (xaguar degolláu) y el dios Solar (el de día). Anguaño atópase nel Muséu Nacional d'Antropoloxía na Ciudá de Méxicu.
Península de Yucatán
Na mayoría d'esti territoriu, con esceición de partir sur y de les mariñes, ye tierra caliar y dura, carente de ríos y de montes importantes, na que l'agua, pa volver al mar, ruempe fienda nel sosuelu una vegada algamáu'l mantu freáticu, formando cuévanos y aguaes interiores conocíes como cenotes, que los antiguos pobladores de la rexón, los mayes, usaron como reserva vital de l'agua.
Na porción norte de la mariña, a unos 7 km al oriente del puertu de Progresu, alcuéntrase una pequeña población veraniega y de pescadores llamada Chicxulub onde s'envalora que cayó un aerolitu de la familia de Baptistina, hai 65 millones d'años, que formó un cráter xigantescu —el renombráu cráter de Chicxulub—, d'aproximao 180 km de diámetru y que según les más recién hipótesis tuvo, ente otres consecuencies, la estinción de los dinosaurios de la cara de la tierra. En partir nordeste de la península, la más caliar, la más montascosa, cultivar dende tiempos inmemoriales el henequén, planta orixinaria de la rexón, y que dende mediaos del sieglu XIX dio orixe a una agroindustria, que per munchos años foi la principal actividá económica peninsular.
Los mayes na península
Fueron los mayes quien establecieron les primeres ciudaes na península, anque posiblemente hubiera habitantes y poblamientos previos (ca. 8000 AC) que paecen demostrase con descubrimientos paleontolóxicos (Lol-Tun) relativamente recién. Con rellación a los mayes sábese, sicasí, que los primeres d'ente ellos baxaron del Petén, pa instalase na rexón suroriental de la península na zona de Bacalar, Quintana Roo y que lo fixeron hacia l'añu 250 DC. Fueron los chanes, pueblu o tribu maya qu'antecedió a los itzaes, quien más tarde, hacia l'añu 525 DC empezaron a movese escontra l'oriente de la península, fundando Chichén Itzá, Izamal, Motul, Ek Balam, T'Hó (Ichcaanzihó), güei la Ciudá de Mérida y Champotón.
Más palantre, hubo otros grandes centros urbanos mayes en Yucatán, anque cada ciudá tenía autogobiernu y fuercia militar (con similar organización a les polis griegues), toos identificábense como mayes. Na península los trés ciudaes principales fueron, amás de Chichén Itzá, Uxmal y Mayapán. Estes formaron la Lliga de Mayapán que yera una especie de confederación pa tener sofitu mutuu tocantes a comerciu y defensa de les sos fronteres. El poder desenvueltu pola Triple Alianza duró pocu, pos Hunac Ceel Cauich, señor de Mayapán, engarró y ganó a Chac Xib Chac de Chichén-Itzá, quien fuxeron y estableciéronse nel llagu Petén-Itzá, al norte de Guatemala, según el rellatu del Chilam Balam de Chumayel.
Solombra orográfica
América del Norte
miniaturadeimagen|265x265px|La cordelera de los Andes impide que lleguen la humedá y la lluvia de la conca del Amazones a les tierres asitiaes al oeste d'ella ([[Bolivia).]]
Fompedraza
Historia
Na Guerra Civil nun finó nengún nacíu nesti pueblu, gracies a la intervención del entós alcalde, Melquiades de la Fuente, que nun dexó actuar a les milicies estremistes de Peñafiel. Sicasí'l so fíu Isaías de la Fuente pereció afogáu nel Mediterraneu a los pocos díes de rematar la guerra.