Xiongnu
Sobrevivencia de los xiongnu orientales y nacencia d'una nueva demarcación: los nàn xiōngnú (南匈奴) y los běi xiōngnú (北匈奴)
Pela so parte, les rellaciones cuasi tributaries que yá s'establecieron en dómina de Jīhóuquǎncè, dieron el so segundu pasu natural con Bì, cuando ésti aportó a sometese de facto como un chén, dientro de la mesma demarcación territorial Hàn, aceptando ser inclusive supervisáu polos altos mandos gubernamentales, anque reivindicando'l control y superioridá llegal ente los xiongnu como Chányú, según la perpetuidad de los sos cargos y la so llinia hereditaria. Un sacrificiu cometíu pola gran necesidá d'atopar un sofitu decisivu que lu ayudar a sostener la so llexitimidá ente tolos grupos de poder xiongnu, coles mesmes que sirviera como sofito ante l'agresión de delles hordas nómades del este qu'amenaciaben con someter los sos territorios. Tou ello cuntaba amás col respaldu llegal y l'estatus que-y ufiertaba ante cualquier pretensión alzada polos grupos xiongnu del norte. Esti pasu políticu foi l'últimu eslabón que dixebraba a los xiongnu del sur de ser trataos como un territoriu semiindependiente, con llexitimidá propia, a ser reconvertíos nuna demarcación político y divisorio del Estáu Hàn. Ello ye que aportaríen a reinstalados en delles de les comandancies de la frontera, evitando asina cualesquier problemática ante tola comunidá apigurada. Entá con tou, estes midíes nun fixeron que la identidá xiongnu y la so organigrama políticu sumieren de nenguna manera, calteniéndose entá col intentu de significación promovíu dende Luoyang. Esta nueva manera de vida nun tardaría en traer más d'un conflictu ente la población sedentaria y los xiongnu, polo que mientres la so residencia al sur, yá en territoriu hàn, una parte de los xiongnu sofitaron en múltiples ocasiones dalgunes de les más violentes invasiones entamaes poles hordas contraries del norte, como l'asocedida en 94 d.C., cola aceptación del Chányú Ānguó (安國) pa xunir les sos fuercies colos xiongnu del norte, promoviendo una rebelión a gran escala. Tal que yá señalamos enantes, la dualidá político y cultural de los xiongnu acabó per decantar la balanza escontra la confrontación, asocediéndose les hostilidaes ente los xiongnu del sur y la dinastía Hàn práuticamente hasta'l final de la esistencia de la mesma dinastía. Años dempués, escontra 188, el lexítimu Chányú Qiāngqú (羌渠) sería asesináu por dalgunos de los sos siguidores, acusáu d'un escesivu celu na collaboración col gobiernu Hàn, qu'incluyía la unviada de tropes pa encalorar delles de les rebeliones surdíes en Hebei. El fíu d'esti postreru, Wūfúluō (於扶羅), intentó asocede-y y pacificar los ánimos nel senu de la comunidá, siendo respondíu con un derrocamientu de la mesma facción contraria al gobiernu Hàn. Magar la humillante espulsión del so lexítimu tronu, Wūfúluō llogró viaxar hasta la capital, Luoyang, onde intentó llograr el sofitu decisivu de la corte. Una corte que, precisamente nesti momentu, atopábase chiscada por una cadena de conflictos y rivalidaes ente facciones, viéndose obligáu a movese colos sos correlixonarios hasta territoriu seguru, en redol a Pingyang, na actual Shanxi. Hacia l'añu 195 finaría, siendo asocedíu pol so hermanu Hūchúquán (呼廚泉).