Mal
El mal pa l'antropoloxía
==El mal pa la política Enfrentáu a les utopíes polítiques de la renacencia, Maquiavelo presupon que la malinidá humana ye ineludible y nun puede ser erradicada: lo único que puede faese ye cultivar una virtù que dexe una coraxosa política del mal menor per mediu de la llamada razón d'Estáu. Queda, naturalmente, pa escándalu de los sieglos posteriores, si esto nun supón en realidá querer el mal o un abandonu de lo más formosu de la condición humana, el deséu de bien y d'utopía, como afirma'l filósofu alemán Peter Sloterdijk nel so influyente Crítica de la razón cínica (1983), pos Hannah Arendt escribió que "la debilidá del argumentu del mal menor foi siempres que los qu'escoyeron el mal menor escaecen bien rápido qu'escoyeron el mal". Pero aportunando nes idees relativistes del maquiavelismu, Hobbes afirma que: «Mientres los homes viven ensin ser controlaos por un poder común que los caltenga apavoriaos a toos, tán nesa condición de guerra, guerra de cada home contra cada home». Esto ye, que'l poder políticu coleutivu apavoria a los homes (keep them all in awe) y gracies a esa medrana reverencial», gracies al mieu, constitúyese un cuerpu políticu capaz de frenar por aciu dominiu y violencia (esto ye, por aciu el mal) la guerra y el caos continuu. L'enclín malváu de los homes fai de nuevu necesaria l'alianza del poder col mal mesmu pa producir los resultaos fayadices de la convivencia y la paz. Pal lliberalismu, el poder ye un mal, en concencia... y un mal necesariu, pero, por eso mesmu, si queremos esfrutar de la seguridá que produz frente a l'anarquía, tamién debemos controlalo y llindalo, yá que ensin esta contención nun ye útil, nun produz les sos funciones asignaes, que son la seguridá, la paz y la convivencia; el mal, pos, yá que nos ye necesariu, hai de ser domado (remanando frente a él los nuesos derechos), sometíu (al consentimientu de los obedientes), vueltu sensible a los nuesos intereses (por aciu la representación), despedazado (estremando los sos poderes), reguláu (sometiéndolo al imperiu de la llei). Pero'l fechu ye que, frente a les tiraníes qu'espresaben nel mundu antiguu les formes malvaes del estáu, les utopíes modernes que nieguen la complexidá del home amenorgándola a una definición llindada terminaron cuayando formes nueves y ensin precedentes d'estáu malinu denominaes totalitarismos: el nacionalismu, el nazismu o'l estalinismu y que según Hannah Arendt fundir nun mal banal basáu na ausencia de pensamientu, na incapacidá pa pensar o xulgar; pa ella la superficialidá, la falta de fondura, precisamente, la pasividá y la rutinización de la obediencia ye lo que dexa'l surdimientu del mal absolutu. L'holocaustu ye indesligable de la racionalidá teunolóxica, de la burocratización del pensar y l'actuar, de les xerarquíes sociales que dexen refugar el xuiciu por unu mesmu unviándose a lo que determinen les autoridaes establecíes. Para Zygmunt Bauman ye propiu de les "mentalidaes de xardineru", pa les cualos la imaxe del mundu ye una selva qu'hai de tresformase nun xardín por aciu el cambéu y la manipulación hasta «domarlo» y afaelo a les esixencies ideolóxiques de cuenta que sía de manera absoluta «lo que tien de ser».