cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flora de Pablo
Biografía
Nel añu 1991 tornó a España como Investigadora Científica del Centru d'Investigaciones Biolóxiques (CIB) del Conseyu Cimeru d'Investigaciones Científiques (CSIC) en Madrid. Ente 2007 y 2008 foi Direutora Xeneral del Institutu de Salú Carlos III. Na actualidá ye Profesora d'Investigación del (CSIC) nel Departamentu de Medicina Celular y Molecular del CIB.
Investigación
En 1991 creó'l grupu d'investigación Factores de Crecedera nel Desarrollu de Vertebraos, qu'en 2007 pasó a llamase Llaboratoriu 3D: desenvolvimientu, diferenciación, dexeneración. La so investigación tuvo siempres rellacionada cola bioloxía celular y molecular, el desenvolvimientu embrionariu, insulina y factores de crecedera, según con neuroxénesis. Nel grupu que dirixe estudióse especialmente'l papel de la Proinsulina/insulina nel desenvolvimientu del sistema nerviosu central, encetando los problemes biolóxicos básicos en sistemes modelu del desenvolvimientu, coles mires d'entender los mecanismos que subxacen a la formación de dellos texíos. Utilizando dellos vertebraos (pollu, mure) y célules pluripotentes, estudien los mecanismos fisiolóxicos de regulación de la proliferación, la diferenciación, la competición y la muerte celulares, según la so desregulación en situaciones patolóxiques. En particular, plantegaron la posible tresllación biomédica de les sos observaciones en modelos de dexeneración del sistema nerviosu, incluyendo dexeneraciones retinianes y, más apocayá, la enfermedá d'Alzheimer.
Flora de Pablo, xuntamente con miembros del grupu que lidera, fundó la empresa de base teunolóxica Proretina Therapeutics constituyida en Madrid en xunetu de 2007, spin-off del CIB, en collaboración coles Universidaes de Barcelona y Alcalá de Henares, que ta desenvolviendo una posible terapia aplicable en clínica.
Publicaciones
Ye coautora de más de 130 artículos d'investigación publicaos en revistes de reconocíu prestíu siendo los más relevantes:
Cúmulu abiertu M26
thumb|left|Messier 26.
El Cúmulu abiertu M26 (tamién conocíu como Oxetu Messier 26 o NGC 6694) ye un cúmulu abiertu na constelación Scutum. Foi afayáu por Charles Messier en 1764.
El M26 abarca unos 22 años lluz d'anchu y ta a una distancia de 5.000 años lluz de la Tierra. La estrella más brillosa ye de magnitú 11,9 y la edá d'esti cúmulu foi calculada en 89 millones d'años. Una carauterística interesante del M26 ye una rexón de baxa densidá d'estrelles cerca del nucleu, probablemente causada per una nube escura de materia interestelar ente nós y el cúmulu.
Axgabat
Axgabat (Aşgabat, tr.: Ashq-abad, Ашхаба́д / Ашгабáт) ye la capital de Turkmenistán y la principal ciudá d'esi país. Asítiase nun oasis nel desiertu de Karakum, xunto a los montes Kopet Dag, cerca de la frontera con Irán.
Historia
Axgabat ye una ciudá relativamente nueva, que se desenvolvió a partir d'una aldega del mesmu nome fundada en 1818. Asítiase cerca del allugamientu orixinal de Nisa, l'antigua capital de los partos, y de les ruines de la ciudá de Konjikala na Ruta de la Seda, que foi destruyida polos mongoles.
En 1869, l'exércitu rusu construyó una fortaleza sobre una llomba cercana a l'aldega, y la presencia militar, xunida a la seguridá derivada d'ésta, atraxo a numberosos mercaderes y artesanos a la zona. La rexón foi anexonada en 1884 por Rusia, que decidió desenvolver la ciudá como un nucleu comercial por cuenta de la so proximidá al territoriu de Persia, entós so influyencia británica. Naquella dómina, considerar una ciudá moderno y elegante, con munches tiendes y hoteles, y edificios d'estilu européu.
En 1917, en estableciéndose el control soviéticu, la ciudá foi renombrada como Poltoratsk, n'honor d'un revolucionariu local. El nome Axgabat, na so forma rusa "Ashjabad", foi restablecíu en 1927. A partir d'esti momentu, la ciudá esperimentó una rápida crecedera y industrialización lleváu a cabu pol gobiernu soviéticu, que se vieron atayaos por un grave terremot u'l 6 d'ochobre de 1948. Envalórase que'l seísmu algamó un grau 9 na escala de Richter, y dexó ensin vida a más de 110 000 persones (2/3 de la población total de la ciudá). Los medios oficiales soviéticos, sicasí, anunciaron una cifra de muertos muncho más baxa, de 14.000.
En 1991, cola proclamación de la independencia de Turkmenistán, convertir na capital nacional del nuevu estáu.
Economía
La ciudá ye'l principal centru económicu y comercial del país. Les principales industries de la ciudá son los testiles d'algodón y la metalurxa.
Demografía
El censu de 2001 envaloró una población de 695.300, ente que'l censu de 2009 envaloró una población de 1 millón, principalmente turcomanos, con minoríes étniques de rusos, armenios y azerbaixanos.
La mayor parte de la población ye de credo musulmana suní. Esisten minoríes cristianes como son rusos y armenios.
Llugares d'interés
La mayor parte de la ciudá antigua foi destruyida polos terremotossobremanera pol de 1948. Por ello, Axgabat escarez del típicu cascu antiguu oriental que tienen otres ciudaes centroasiátiques.
Na ciudá esisten diversos museos d'arte y d'historia como'l Muséu nacional d'historia y el Muséu d'alfombres de Turkmenistán. Otros puntos d'interés de la ciudá son el Monumentu a la Constitución, el Monumentu de la Neutralidá y el Monumentu a la Independencia, asina tamién el Palaciu de Türkmenbaşy y el Teatru Saparmurat Turkmenbashi.
Ye famosu'l so xardín botánicu, según delles mezquites modernes.
Tresporte
La ciudá cunta col Aeropuertu d'Axgabat, amás de una rede de trolebuses y la estación de ferrocarril d'Axgabat, inaugurada en 1888 y reformada en 2009.
A partir de 2015, l'aeropuertu atópase en remodelación. La remodelación empezó en 2013 y va terminar en 2016. Inclúi la construcción d'una nueva terminal integrada y una segunda pista.
Clima
thumb|El cordal de Kopet-Dag.
El cordal de los Kopet-Dag ta a unos 25 quilómetros (16 milles) al sur, y el llende norte de Ashgabat toca'l ermu de Kara-Kum. Por cuenta de esti allugamientu, Ashgabat tien un clima grebu, con branos calorosos y secos ya iviernos nidios y curtios. La temperatura permediu en xunetu ye de 38,2 ° C (100,8 ° F). La temperatura más alto rexistrada ye de 54 ° C (129 ° F). Temperatures de la nueche nel branu son templaos, con una temperatura mínimo media en xunetu de 23,1 ° C (74 ° F). Iviernu la temperatura medio d'altu rangu 7,4 a 9,8 ° C (45,3 a 49,6 ° F), y mínimes pel iviernu de -1,6 a 0,7 ° C (29,1 a 33,3 ° F); temperatures tan baxes como -16 ° C (3 ° F) rexistráronse n'avientu. La nieve ye rara. Precipitación añal ye de namái 227 milímetros (8.94 pulgaes), marzu y abril son los meses más húmedos.
Deportes
Les principales instalaciones deportives n'Axgabat son l'Estadiu Olímpicu, l'Estadiu Ashgabat, la pista de xelu olímpico nacional, el Complexu deportivu pa deportes d'iviernu y el complexu de deportes acuáticos olímpicos.
Ashgabat foi escoyida como la ciudá sede de los V Xuegos Asiáticos d'Artes Marciales y d'Interior, y tamién foi la primer ciudá d'Asia Central en ser sede de los Xuegos Asiáticos d'Artes Marciales y d'Interior. En 2010, una Villa Olímpica foi construyida nel sur de la ciudá. Espérase que tea termináu en 2015, y costu un total de $5 mil millones.
Los clubes de fútbol profesional de la ciudá son, FC Aşgabat, HTTU Aşgabat y FC Talyp Sporty, xueguen na Ýokary Lliga, la máxima categoría del fútbol de Turkmenistán.
Ciudaes hermanaes
Axgabat ta hermanada coles siguientes ciudaes:
Bolsa d'Atenes
El so horariu ye dende les 10:00 hasta les 17:20 tolos díes, sacante sábados y domingos y fiestes bursátiles.
Markazí
Markazí (en persa: مرکزی) ye una de les 31 provincies d'Irán. Ta al oeste del país, y la so capital ye Arak. La so población calcular en 1,35 millones. Les actuales llendes de la provincia daten de los años 80 cuando foi dixebrada de la provincia de Teḥrán, con anexón de zones d'Isfahán, Semnan y Zanyán.
Les principales ciudaes de la provincia son: Saveh, Arak, Mahallat, Jomein, Delijan, Tafresh, Ashtian y Shazand (enantes conocida como Sarband). Tien una superficie de 29.530 km², que pa efeutos comparativos ye similar a la d'Albania.
Historia
thumb|left|La mezquita de Narāgh. La provincia Markazí ye rica en patrimoniu arquiteutónicu y históricu. La provincia Markazí formaba parte del Imperiu Medo nel I mileniu e.C., qu'incluyía a toles partes occidentales y centrales de lo que güei ye Irán. La rexón ta considerada como unu de los antiguos asentamientos de la meseta iranina. Numberoses ruines atestigüen l'antigüedá de la rexón.
Na primer dómina del Islam, el nome de la rexón yera Yabal o Qahestan. A principios del sieglu X, Jorheh convirtiérase nuna ciudá famosa de la provincia de Yabal, dempués de Tafresh y Jomein.
En dómina recién, la espansión del ferrocarril norte-sur (conocíu como'l Corredor persa) y l'establecimientu de les principales industries ayudó al desenvolvimientu de la rexón.
Munches celebridaes na historia d'Irán tienen los sos ancestros na provincia, ente ellos: Mirza Abolqasem Qaem Maqam, Abbas Eqbal Ashtianí, Mirza Taqi Jan Amir Kabir, Qaem Maqam Farahaní, Mahmud Hesabí, el ayatolá Khomeini, ayatolá Arakí y otros.
Xeografía y clima
Markazí tien iviernos fríos y secos debíu al terrén montascosu. Tien una superficie de 29,530 km² (el 1,8% de too Irán.)
Conceyos y distritos
La provincia Markazí ta formada por 10 conceyos y 18 distritos.
Nahia Laiz
Nahia Láiz ye una actriz vasca.
Biografía
Empiezó de bien moza la so formación actoral en Bilbao, de la mano de Ramón Barea. A los 18 años treslladar a Madrid pa estudiar nel Teatru Cámara Chéjov, dirixíu por Ángel Gutiérrez, pasando a formar parte de la compañía estable del mesmu. Sigue los sos estudios na escuela de Jorge Eines, complementando la so formación teatral cola audiovisual en cursos con direutores de casting como Luis Gimeno, Sara Bilbatúa, Tonucha Vidal o'l direutor de tv. Javier F. Lluna. Tamién realizó cursos de llocución y doblaxe. En 2009 treslladar a París pa formar parte de los cursos impartíos por Jeremy James (Theatre du Soleil) y Paola Rizza (Lecq).
En teatru trabayó a les órdenes de Cristina Marsillach, Laura Ortega, José Cruz y formáu parte de la compañía de reconocida trayeutoria “Off Madrid” onde protagonizó dellos montaxes empobinaos por Luis Maluenda. En televisión púdo-ylo ver en Cuéntame cómo pasó”(TVE), “Eva y Kolegas”(Neox), “¿Hay alguien ahí?”(Cuatro) y “¡Hola! ¿Qué tal?”(TVE).
En 2011 interpretó un papel protagonista na obra “Los Enfotos d'una Casa”; en 2013, participó en tres montaje nel espaciu Microteatro por Dineru ("Serviciu a Casa", "Una nueche como ésta" y "Pies pa qué vos quiero). En 2014 vuelve a Microteatro coles obres "LLUTU" y "Bienveníu Míster O". Tamién foi parte de los proyeutos entamaos pol Nuevu Teatru Fronterizu de José Sanchis Sinisterra: "Pioneres de la Ciencia", "Habitaciones Mesmes", "L'Ausente", dirixíes por Laura Ortega. En febreru de 2013 estrenóse la web serie Llibres del direutor Álex Rodrigo, onde interpreta'l personaxe d'Alba.
Dende mayu de 2015 a la fecha forma parte del repartu de "Una Nueche Como Aquella", obra de teatru que se presenta na sala madrilana Nave 73 y nel Teatru Lara.
Theresa Russell
thumb|Theresa Russell na presentación de la película Home Gatuña 3. Theresa Russell ye una actriz d'Estaos Xuníos de cine y televisión.
Biografía
Russell nació en San Diego (California) col nome de Teresa Paup, fía de Carol Platt (de soltera Mall) y Jerry Russell Paup. Asistió a la escuela secundaria Burbank High School, pero nun se recibió. En 1982 casóse col cineasta inglés Nicolas Roeg (1928–) col que tuvo dos fíos, Max (anguaño actor) y Statten Roeg. Depués divorciáronse.
Pete Townshend (del grupu The Who) dixo que Russell foi la inspiración del so cantar Athenea, que'l so primer nome fuera Theresa.
Anguaño Russell (de d'edá) vive en California.
Carrera
Theresa Russell empezó a modelar a los 12 años y fixo'l so debú nel cine en 1976 en L'últimu magnate, protagonizada por Robert De Niro. De magar, Russell apaeció en películes como Straight Time (1978), Bad Timing (1980) —que foi la primera de cinco películes protagonizaes por Russell y empobinaes por Nicolas Roeg.
Seleición femenina de balonmano de la República Dominicana
La Seleición femenina de balonmano de la República Dominicana ye l'equipu formáu por xugadores de nacionalidá Dominicana que representa a la Federacion Dominicana de Balonmano nes competiciones internacionales entamaes pola Federación Internacional de Balonmano (IHF), Federación Panamericana de Balonmano (PATHF) o'l Comité Olímpicu Internacional (COI).
Campeonatu Mundial de Balonmano
de Balonmano Femenín de 2007|2013]] – 23ª plaza
Campeonatu Panamericanu de Balonmano
de 2005|2005]] – 5ª plaza *[[Campeonatu Panamericanu de Balonmano Femenín de 2007|2007]] – 3ª plaza *[[Campeonatu Panamericanu de Balonmano Femenín de 2009|2009]] – 4ª plaza *[[Campeonatu Panamericanu de Balonmano Femenín de 2011|2011]] – 4ª plaza *[[Campeonatu Panamericanu de Balonmano Femenín de 2013|2013]] – 3ª plaza *[[Campeonatu Panamericanu de Balonmano Femenín de 2017|2017]] – 6ª plaza
Riesgu de tipu d'interés
Riesgu de tipu d'interés ye'l riesgu de que'l preciu d'un títulu qu'apuerte un interés fixu, como pue ser un bonu, una obligación o un préstamu, vease afeutáu por una variación de los tipos d'interés del mercáu. Polo xeneral, un aumentu de los tipo d'interés de mercáu inflúin negativamente nel preciu d'un bonu de cupón fixu y al contrariu un descensu de los tipos d'interés afectara positivamente a la cotización de los bonos de cupón fixu.
El riesgu de tipu d'interés puede midise pola duración del títulu, cuanto más grande sía la vida del títulu, más aumenta esti riesgu. La duración que ye la téunica más antigua de les munches que s'utilicen pa la xestión de riesgu de tipu d'interés.
Influencia del tipu d'interés nel preciu de los títulos
Como yá se mentó antes la variación de los tipos d'interés suelen afectar al preciu de los títulos. El mecanismu pa esplicar esta influencia puede trate con un exemplu:
Un títulu de renta fixa emitíu al 10% d'interés, va tener una determinada valoración. Si'l tipu d'interés del mercáu baxa hasta un 2%, por casu, el títulu de referencia va apreciase por cuenta de qu'ufierta un interés bien cimeru al ufiertáu pol mercáu, (10% del títulu frente al 2% del mercáu) por tantu'l so preciu va xubir. Pela cueta cuando los tipos nel mercáu álcense, supongamos dende'l 10% nel que s'atopaben hasta un 15%, el preciu va baxar, una y bones el títulu de referencia va dexar de tener curiosu al ufiertar un interés inferior al que remunera el mercáu, y si daquién quier vendelo va tener que baxar el so preciu pa llogralo.
Otra forma de reparar la influencia de los tipos d'interés del mercáu sobre'l preciu d'un títulu ye al traviés del mecanismu financieru pol que se calcula'l preciu d'un bonu o polo xeneral cualquier títulu. El preciu d'un bonu de renta fixa calcúlase llevando al momentu actual tolos cobros que s'espera llograr pol mesmu, ye dicir los cupones a cobrar y l'amortización. Pa ello utiliza una téunica financiera consistente n'actualizar los fluxos llograos. P'actualizar estos fluxos de caxa haber d'emplegar un tipu d'interés o d'actualización. Matemáticamente puede reparase que cuanto más altu sía'l tipu d'interés que s'emplega na actualización, menor va ser el valor que llogramos del bonu, porque'l descuentu que se fai p'atraelo al momentu actual ye mayor. Lo que nos lleva al mesmu tipu de rellación espuesta enantes, una xubida de los tipos d'interés trai una baxada del preciu de los bonos nel mercáu.
Mel Gibson
Mel Columcille Gerard Gibson AO ye un actor, direutor y productor de cine d'Estaos Xuníos.
En llogrando la fama coles series de películes Mad Max y Lethal Weapon, Gibson embarcar en dirixir y actuar na película ganadora de cinco Premios de l'Academia Braveheart, incluyendo meyor película y meyor direición. La direición de Gibson nesta película convirtió-y nel sestu actor-direutor ganador del Óscar como meyor direutor. En 2004, dirixó y produció The Passion of the Christ, película que llogró recaldar más de 600 millones de dólares, y que rellataba les últimes hores de la vida de Xesucristu.
Primeros años
thumb|left|Gibson en 1990. Mel Gibson ye fíu de Hutton Gibson y d'Anne Reilly Gibson. La so güela materna foi una cantante d'ópera australiana, Eva Mylott. Foi'l sestu d'once fíos. Unu de los sos hermanos menores, Donald, ye tamién actor.
Mel Gibson nació y vivió los sos primeros años n'Estaos Xuníos, onde'l padre de Mel trabayaba pa la compañía de ferrocarriles New York Central, cuando tuvo una mancadura pola que demandó a la empresa, en febreru de 1968. El xuráu concedió-y indemnizaciones por $145.000. Depués la familia Gibson foi vivise a Australia por cuenta de les protestes de Hutton Gibson contra la Guerra de Vietnam, pa la que los hermanos mayores de Mel arriesgar a ser reclutados. Tamién se debió a que Hutton pensaba que los cambeos nos Estaos Xuníos taben volviéndose inmorales.
Familia
Anque Gibson ye católicu y Robyn ye anglicana, nunca desaprobó les creencies de la so esposa, argumentando que “el verdaderu amor nun conoz barreres”. Tamién se refirió a ella como la so “Roca de Xibraltar, namái que más formosa”.
Depués del so divorciu de Robyn, Mel rellacionar cola cantante y pianista rusa Oksana Grigorieva, con quien tuvo una fía. Dixebrar pola violencia doméstica exercida por Mel. Salieron a la lluz escandalosu grabaciones telefóniques nes que Gibson afrellar verbalmente y acepta cutila mientres ella cargaba col ñácaru nos sos brazos.
Honores
El 25 de xunetu de 1997, Gibson foi nomáu Oficial de la Orde d'Australia honorariu (AO), como reconocencia pola so "serviciu a la industria australiano de cine". El premiu foi honorariu porque pue ser sustancial namái pa los ciudadanos australianos. En 1985, Gibson foi nomáu "L'Home Vivu Más Sexy (The Sexiest Man Alive)" pola revista People, siendo la primer persona en ser nomada como tal. En 1995 Gibson tornó de forma secreta'l nomamientu pa la Orde de les Artes y Lletres que concede'l gobiernu francés, como protesta a la continuación de pruebes nucleares de Francia nel Pacíficu suroeste. En 2004 la revista Time escoyó a Mel Gibson y a Michael Moore como "Home del Añu" (Men of the Year), pero Gibson refugó tantu dir a la sesión fotográfica como conceder una entrevista, polo que na portada terminó apaeciendo George W. Bush.
Caridá
thumb|Gibson na fiesta de Navidá de 2007 de la organización caritativa Mending Kids, de la que la so ex esposa Robyn ye presidenta. Anque los Gibson evitaron dar publicidá al respective de les sos obres de caridá, créese que donen grandes cantidaes de dineru. Una conocida obra de caridá ye “Healing The Children”. Acordies con Cris Embleton, unu de los fundadores, los Gibson dieron millones p'aprovir medicines al envís d'ayudar a los neños precisaos nel mundu enteru. Mientres filmaba la película Apocalypto nes xungles de Méxicu, en Veracruz, Gibson donó dineru pa construyir cases pa los probes na rexón.
Relixón
Tomando en cuenta munches de les sos postures, Gibson puede ser consideráu un católicu romanu tradicionalista. En 2004 condergó públicamente'l financiamientu estatal de les investigaciones sobre célules madre, lo qu'incluyía clonar un embrión humanu. En marzu de 2005 emitió una declaración en contra de la eutanasia respectu al casu de Terri Schiavo, y refirióse a la so muerte como un "asesinatu per sanción estatal" mientres el programa de radio de Sean Hannity.
Gibson espresó la creencia de que Dios ta indicándo-y el so camín, particularmente al respective de la película The Passion of the Christ. En 2003 cuntó al The New Yorker: "Hai señales. Señales de gracia, asina se llamen. Ye tan clara como una lluz d'un semáforu. ¡Bing! Quiero dicir, a cencielles te garra y sabes que tienes qu'escuchar y siguilo." Mientres una proyeición de la película ante'l cleru, dixo que l'Espíritu Santu taba faciendo la película por aciu él. "Yo a cencielles dirixía'l tráficu".
Política
Magar nunca s'identificó como un Republicanu conservador, asina foi catalogáu pol periódicu The Washington Times y pol WorldNetDaily, qu'inclusive llegó a publicar qu'un grupu de republicanos queríen presentalo como candidatu presidencial pa les eleiciones primaries del partíu.
Gibson amosó y espresó la so almiración pol direutor Michael Moore pol so documental Fahrenheit 9/11. La productora de Gibson, Icon Productions, alcordara orixinalmente sofitar la película de Moore, pero vendió los sos derechos abruptamente a Miramax Films. Moore señaló la so creencia de que «altos Republicanos» amedranaron a Mel Gibson por qu'asina lo fixera.
Nuna entrevista pa la revista Playboy, en xunetu de 1995, Gibson dixo: "el Presidente Bill Clinton ye un comenenciosu de baxu nivel porque daquién señála-y lo que tien que faer". Señaló la so creencia de que Clinton y otros políticos ganaren beques Rhodes, lo que formaba parte d'un engañu pa convertir a los estudiosos de Rhodes en políticos pa crear un "nuevu orde mundial". Dixo qu'esto yera una forma de marxismu.
En 2006 Gibson declaró a la revista inglesa Empire que'l mieu del que fala na so película Apocalypto -y "recordaba un pocu al presidente Bush y los sos rapazos". Criticó a la Guerra n'Iraq en delles entrevistes.
Polémiques
thumb|180px|Semeya policial de Gibson tomada'l 28 de xunetu de 2006, tres l'incidente nel que foi acusáu d'[[antisemita.]]
Antisemitismu
Foi tacháu d'antisemita, por cuenta de unes polémiques declaraciones nes qu'afirmó que los xudíos teníen la culpa "de toles guerres del mundu". Diches declaraciones facer so los efeutos del alcohol.
Abusu del alcohol
Gibson declaró qu'empezó a beber alcohol a la edá de trece años. Nuna entrevista en 2002, falando sobre la so estancia nel Institutu Nacional d'Arte Dramático, Gibson dixo: "Tuvi altos bien bonos, pero dalgunos baxos bien baxos. Enteréme apocayá que soi maniacu-depresivu."
En 1984, dempués d'un accidente automovilísticu en Toronto so la influencia del alcohol, a Gibson prohibióse-y conducir en Ontario mientres tres meses. Retirar a la so granxa n'Australia mientres más d'un añu pa recuperase, pero siguió lluchando cola bébora. A pesar d'esti problema, Gibson ganóse una reputación en Hollywood pola so profesionalismo y puntualidá, de manera que'l direutor Richard Donner dixo sosprendese cuando Gibson confesólu que bebía hasta cinco pintes de cerveza mientres l'almuerzu. A principios de la década del 2000, Gibson dixo que la desesperación que sentía dempués de los trenta años d'edá, llevar a contemplar el suicidiu, pero sofitar en la Pasión de Cristu para sanar les sos feríes. Tomó un tiempu llibre de l'actuación en 1991 y buscó ayuda profesional. Esi añu, los abogaos de Gibson nun llograron evitar que'l Sunday Mirror publicara que Gibson asistió a xuntes d'Alcohólicos Anónimos. En 1992, Gibson emprestó sofitu financieru al Centru de Recuperación de Hollywood, diciendo: "L'alcoholismu ye daqué que cuerre na mio familia. Ye daqué que ta cerca de mi. La xente recuperar d'ello, ye un milagru."
El 28 de xunetu de 2006, Gibson foi arrestáu por conducir so la influencia del alcohol. Conducía a escesu de velocidá y nel so vehículu había envases abiertos d'alcohol, lo cual ye illegal na mayor parte de los Estaos Xuníos. Según un artículu de 2011 na revista Vanity Fair, Gibson dixo al oficial que lu arrestó "La mio vida terminó. Toi xingáu. Robyn va dexame". Acordies con l'informe del arrestu, Gibson depués españó nun arranque de roxura contra l'axente que lu detuvo. Dempués de que l'informe del arrestu penerar en TMZ.com, Gibson emitió dos esculpes al traviés del so publicista, y nuna entrevista televisiva con Diane Sawyer, confirmó que si dixera lo que se-y imputó esa nueche. Más delantre esculpóse pol so "despreciable" conducta, diciendo que los comentarios fueron "nun momentu de llocura" y pidió axuntase colos líderes xudíos por que lu ayudar a "discernir el camín apropiáu pal so sanamientu". Dempués del arrestu de Gibson, el so publicista dixo qu'entrara nun programa de recuperación del alcoholismu.
El 17 d'agostu de 2006, Gibson non refutó el delitu de conducir bébedu y foi condergáu a tres años de llibertá condicional. Ordenóse-y asistir a xuntes de autoayuda cinco veces per selmana mientres cuatro meses y mediu y tres veces a la selmana mientres el restu del primer añu de la so llibertá condicional. Tamién se-y ordenar asistir a un programa de delincuentes primerizos, foi multáu con 1.300 dólares, y la so llicencia foi acutada mientres 90 díes. Nuna audiencia en mayu de 2007, Gibson foi emponderáu pol so cumplimientu colos términos de la so llibertá condicional y la so amplia participación nun programa d'autu-ayuda.
Otros datos personales
Ye fanáticu de Los Trés Chiflados. Tien el reñón en ferradura (dos reñones fusiszonados n'unu solu). Sufre de tabaquismu. Foi'l primer actor d'orixe australianu que recibió'l pagu de $1 millón de dólares por protagonizar una película. En 1995 foi consideráu pal papel de James Bond en GoldenEye. Foi consideráu pal papel de Batman/Bruce Wayne en Batman (1989). Foi consideráu pal papel de Wolverine en X-Men del 2000. Refugó'l papel d'Eliot Ness en The Untouchables (1987) y el de Harvey Dent/Dos Cares en Batman Forever (1995). Refugó interpretar a Maximus Decimus Meridius nel ésitu Gladiator del añu 2000, considerándose demasiáu vieyu pal papel. Nel 2006, refugó'l papel del sarxentu John McLoughlin en World Trade Center (película); el mesmu añu, el direutor Martin Scorsese unvió-y el guión de The Departed, ufiertando'l papel de Ellerby, Gibson nun pudo aceptar dambos papeles yá que taba empecipiando la producción de Apocalypto. Les sos cintes favorites son Horizontes de grandor (1958) y Spartacus (película) (1960). Ye suegru del guitarrista Kenny Wayne Shepherd. Sufre de trestornu bipolar. Tien ciudadanía irlandesa y estauxunidense.
The Man Without a Face (1993)
Ye la historia d'un home solitariu, un profesor, MCLeod, pero qu'escuende una alma honesto y virtuoso, que'l so cara ta desfigurado por un accidente años tras. Él acepta ser tutor d'un neñu llamáu Nordstart con conflictos familiares. El neñu y el tutor llogren formar una auténtica amistá; sicasí, la madre del neñu abarrunta que'l tutor y l'accidente que lu dexó ensin cara foi por causa de caltener aparentemente rellaciones homosexuales con un alumnu que resultó muertu nel accidente. Ella prohibe al so fíu que visite a quien-y dio amistá, proteición, enseñanza y sofitu por cuenta del so aparente pasáu....
Braveheart (1995)
Ta basada na llexendaria historia de Sir William Wallace (Mel Gibson), montañés d'Escocia, que lleva al so cla a lluchar contra la tiranía d'Eduardu I. Tres el brutal asesinatu de la so esposa a manes d'ocupantes ingleses, Wallace busca vengación, y afamiaos y n'inferioridá numbérica, Wallace lidera a los patriotes escoceses y entama un exércitu de guerreros sedientos de llibertá llogrando recuperar l'espíritu que fadría a Escocia llibre pa siempres. Protagonizada por él mesmu y por Catherine McCormack, foi gallardoniada con cinco premios de l'Academia.
The Passion of the Christ (2004)
Recrea los agónicos y redentores eventos que tuvieron llugar mientres les últimes dolce hores na vida de Xesús de Nazaré desque allega al Güertu de les Olivares (Getsemaní) colos apóstoles a orar tres la Última Cena. Dende l'estrenu la película llevantó una gran polémica, y más ente la comunidá xudía (quien amás la declararon antisemita), motivada principalmente poles violentes escenes que se dan a lo llargo del filme. Mel Gibson yá avisara la so intención de rodar la película más realista de la historia sobre la figura de Xesucristu.
Complete Savages (2005)
Foi una serie risible ambientada en Massachusetts de la cual Gibson tuvo la idea de faer y dirixir dellos capítulos. La serie trata d'un padre solteru, Nick Savage (Keith Carradine), quien ye bomberu y tien cinco fíos. Jack Savage (Shaun Sipos) ye'l llindu y el qu'amiesta. Chris Savage (Eric Von Detten) ye'l deportista. Sam Savage (Andrew Eiden) ye l'intelixente y estudiosu. Kyle Salvage (Evan Ellingson) ye'l creyíu y T.J Salvage (Jason Dolley) ye'l redrueyu de la peada, un adictu a la venta per Internet con solu 13 años. Nick atopa más paz nel so trabayu que na so casa anque sea bomberu, yá que los sos fíos son los que siempres se meten en llíos.
Apocalypto (2006)
Nos tiempos de la civilización maya, la idílica esistencia de dellos pueblos ye brutalmente atayada pol ataque d'una fuercia invasor que puede identificase como Civilización Azteca. Cabo aprofiar qu'esta obra causó la so primer reña col so afamáu némesis, Juan Mora Catlett, por cuenta de que'l mexicanu aliega qu'hubo plaxu a la so película "Torna a Aztlán" de 1991.
Arbúcies
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 86,22 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Ente 1842 y 1857, crez el términu del conceyu porque incorpora a Joanet.
Población por nucleu
Desglose de población según el Padrón Continuu por Unidá Poblacional del INE.
Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla solo les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.
La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 833,67 €.
Economía
Arbúcies ye notable por ser see, magar el so pequeñu tamañu, de delles de les empreses carroceres d'autobuses más importantes de Cataluña y d'España. Ente elles tán Indcar (la más antigua), Ayats, Noge, Beulas y Boari.
Llugares d'interés
250px|thumb|Recreación del combate d'Arbúcies del 19 de xineru de 1714 ([[Guerra de Socesión española).]]
Ambás (parroquia de Carreño)
Ambás ye una de les doce parroquies del conceyu asturianu de Carreño
Situación y comunicaciones
La parroquia d'Ambás asítiase na fastera sur-oriental del conceyu. Llenda cola parroquia d'El Valle al oeste, cola d'Llorgozana al noreste, cola de Tamón al sur y col conceyu Xixón al este.
Pue llegase a Priendes pela carretera AS-118, antigua carretera AS-19.
El códigu postal ye 33438.
Territoriu y población
Les entidaes de población de la parroquia son les siguientes:
Topónimu
Diz Xosé Lluis García Arias, al falar de los xenitivos n'-ASII, -ATII, -ACII:
Ilesia de Santiago d'Ambás
El templu apaez como una donación del rei Alfonsu X, pero desapaeció y fue reconstruyía pol arquiteutu Pedro Antonio Menéndez, con materiales procedentes del turruxón de Güerno. Amburó mientres la Guerra Civil Española y vuelta a contruyir na década de los 40, pa ser estaurada por última vez en 1996.
Presenta un solu cuerpu, con pórticu llateral y campanariu na portada.
Dientro alcuéntrense les imáxenes de Santiago y la Virxe del Rosariu.
Antigües escueles de neñes d'Ambás
Fue una iniciativa de los hermanos José y Álvaro Bango León, emigraos en Cuba, que financiaron el proyeutu dende 1909 hasta que finó la construcción, en 1913, momentu cuando José donó la escuela al conceyu.
Asítiase en Güerno. Anguaño ye sée de l'Asociación de Vecinos "Santiago d'Ambás". ===Conxuntu d'arquiteutura indiana de Güerno === Esti conxuntu tá compuestu por tres inmuebles nel barriu de Güerno:
Casa Plácido
Asitiada nel barriu d'Ambás, ye una casa d'estilu indianu, que destaca pola torre de tres pisos. La casa tien tamién un corredor orixinal mui bien conserváu, como'l restu la finca. La propiedá tá formada por varies edificaciones más, la mayoría d'ellas cuadres.
Castru de Güerno
La finca onde s'alcuentra ye'l númberu 1 del barriu de Güerno. Anguaño, los restos tan cubiertos de vexetación. El castru paez pertenecer a un asentamientu de la Edá del Fierro.
Turruxón de Güerno
Ye un turruxón medieval del que solo se conserven dos parés, los llaos Oeste y Norte, presentando esti últimu delles saeteras. Anguaño, estos restos formen parte d'un tendayu de la Casa Escopeta, númberu 16 del barriu de Güerno.
Fontes y llavaderos
Dientro la coleición d'esti tipu de construcciones que presenta la parroquia, destaca'l llavaderu de la Reguera, del barriu de Güerno. Datáu en 1872. Tien seis piedres de llavar cubiertes por un teyáu a dos agües, un bebederu y una fonte de dos caños.
Otres fontes son la d'El Ruxidoriu, nel barriu d'El Monticu; la d'El Caleyón , de 1897, con una piedra tallada en forma de tiesta lleón enriba'l cañu, nel barriu Güerno; y la fonta La Pelaya , nel barriu d'Ambás.
A.V. Santiago de Ambás
Direición: Antigües Escueles de Neñes, Barriu de Güerno - e/n
Códigu Postal: 33438 - Ambás
Presidente: Victorio Fernández García
E-mail: santiagodeambas@hotmail.es
Teléfonu: 607 75 66 48
Sociedá de Festexos "Santiago" d'Ambás
Direición: Antigües Escueles de Neñes, Barriu de Güerno - e/n
Códigu Postal: 33438 - Ambás
Presidenta: Inés Fernández Fernández
Teléfonu: 686533386
Cornant
Cornant ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tiráspol
Tiráspol (Тира́споль y Тираспіль) ye'l capital de l'autoproclamada de la República de Transnistria, y la segunda ciudá dientro de les fronteres oficiales de Moldavia por población, tres Quixináu. La ciudá ta allugada na vera oriental del ríu Dniéster.
La ciudá de Tiráspol tenía en 1989 una población d'alredor de 190.000 persones. El 41% yeren rusos, el 32% ucraínos y el 18% moldavos/rumanos (en 1919 el 42% yeren rumanos). La ciudá tien delles industries llixeres, ente elles la ellaboración de muebles y aparatos llétricos.
Historia
La contorna de Tiráspol (Τύρας Tyras - Dniéster, polis - ciudá) fueron una zona amortiguadora ente los tártaros y los moldavos, habitaos por dambes etnies.
Rusia, en 1812 yá conquistara la parte oriental de Moldavia (Besarabia) y llevaba colonos rusos y ucraínos a la contorna de Tiraspol. El 15 de xunu, 1828 foi establecida la Casa d'Aduanes en Tiráspol. La so misión yera la represión del contrabandu. Operaba con 14 emplegaos sol auspicio de la rexón aduanera d'Odesa inspeicionando alimentos, aceite, papel y otros bienes. A mediaos de sieglu Tiráspol tenía una comunidá xudía de 1.406 persones y escontra finales de sieglu creciera hasta 8.668 (27% de la población total). Amás, na ciudá había dos escueles privaes xudíes segregaes por sexu.
Periodu soviéticu
Dempués de la Primer Guerra Mundial, Rumanía recibe Besarabia. En 1924 Stalin creó una República Soviética Socialista Autónoma Moldava dientro d'Ucraína, cola so capital nel pueblu ucranianu de Balta. El so idioma oficial yera l'rumanu y usaba l'alfabetu romanu. Cinco años dempués, Tiraspol convertir na capital de la RSSA Moldava (hasta 1940). thumb|left|Cai Lenin La ciudá cayó sol dominiu nazi en 1941, na llamada Operación Barbarossa. La ciudá foi apurrida al gobiernu collaboracionista rumanu. Mientres esti periodu pereció la casi totalidá de la población xudía. Esi mesmu añu, el periódicu Dnestróvskaya pravda foi fundáu pol conseyu municipal. Ye'l periódicu más antiguu de la rexón.
En 1944 la Xunión Soviética llibera la ciudá. Como resultáu de la lliberación soviética de Rumanía mientres la Segunda Guerra Mundial, la Besarabia foi sumada a la RSSA Moldava, que foi rebautizada RSS de Moldavia. Foi implementada una política de desrumanización, cola deportación a Siberia de los rumanos de la ciudá y con inmigración dende Rusia. La URSS caltuvo l'estáu capáu de la industria moldavo, con Tiráspol casi como única esceición, por cuenta de que yá yera la ciudá más avanzada de Moldavia.
La postrera sinagoga foi cerrada en 1959. Calcúlase que la población xudía cuntaba con alredor de 1.500 fieles.
Yá en 1989, y por causa de la perestroika a finales de los años 1980, los obreros rusos de la ciudá tienen conflictos cola mayoría rumanohablante moldava.
Independencia
thumb|Edificiu gubernamental, Tiráspol. Un referendu declaró la independencia de la ciudá (la vecina ciudá de Bendery fai lo mesmo) el 27 de xineru de 1990. Mientres el movimientu independentista de fala rusa aumentó de fuercia, los gobiernos llocales xunir p'aguantar les presiones del gobiernu moldavu. El 2 de setiembre d'esi mesmu añu, Tiráspol ye la capital de la nueva República de Transnistria; dempués de la independencia moldava, el territoriu al este del Dniéster oficialmente declárase asina. Sicasí, naide reconocer.
El 6 de mayu de 2004, un grupu de desconocíos atacaron con un cóctel Molotov la nueva sinagoga, según el AEN. Un neonazi tamién echó un líquidu combustible na entrada del edificiu al llau de la cañería de gas. El fueu foi apagáu primero que pudiera causar una esplosión. Según Borís Azárov, el presidente de la ONG "Pro Europa", l'ataque foi entamáu pola organización ultranacionalista rusa Vítyaz, encabezada pol ex oficial de la MGB Ruslán Pogorletsky. Vítyaz usa un símbolu asemeyáu a una esvástica paecida a la utilizada pol partíu rusu neonazi Unidá Nacional Rusa.
Xeografía
Tiráspol atopar al sur de les llanures d'Europa del Este na zona de la estepa. Les coordenaes xeográfiques 46° 50' de latitud norte y 29° 37' de llargor esti. Tiráspol alcuéntrase lloñe de les principales ciudaes; alredor de 105 km d'Odesa y 75 km de Quixináu, cola que ta conectáu per carretera y ferrocarril. La ciudá ta asitiada na marxe esquierda del ríu Dniéster, a 90 km del so confluencia col limán del Dniéster.
Clima
Tiráspol tien un clima húmedu continental, bien próximu a unu de tipu oceánicu. Los branos son nidios, con temperatures medies de 21º C ente xunetu y agostu. Los iviernos son fríos, con temperatures que suelen cayer baxo cero. Les precipitaciones suelen ser regulares mientres l'añu, anque s'esperimenta una mayor actividá ente xunu y xunetu. En Tiráspol recuéyense cerca de 500 mm en precipitaciones añales.
Demografía
thumb|Plaza Suvorov, nel centru de Tiráspol, dempués d'un desfile. La ciudá de Tiráspol tenía en 1989 una población d'alredor de 190.000 persones. Envaloróse que dempués de la crecedera a principios de los años 1990, la población de la ciudá cayó per debaxo del nivel de 1989. Dempués del conflictu transnistriano, la población moldava de la ciudá cayó hasta alredor del 13%.
Tiráspol ye, anguaño, la segunda ciudá más grande en Moldavia dempués de Quixináu y la más poblada de la rexón del Transnistria. Acordies col censu realizáu pol DMR en payares de 2004, la población de Tiráspol yera de 159.163 habitantes, de les cualos la población urbana yera de 158.069 habitantes y la población rural yera de 1.094 persones (incluyendo a los residentes de l'aldega de Kremenchug, asitiáu na vera derecha del Dniéster, pero alministrativamente subordinaos a l'alministración estatal de Tiráspol). Nel censu rexistráronse 72.240 homes (45,4%) y 86.923 muyeres (54,6%). Por cuenta de la densidá de población relativamente alta nel sur de Transnistria y la virtual ausencia de llendes ente Tiráspol y los asentamientos de la contorna ye apropiáu falar de la aglomeración de Tiráspol-Bender, con una población d'alredor de 350.000 persones. Nel sur de Tiráspol alcuéntrase la llocalidá de Sucleia, qu'en realidá se fundió cola Tiráspol na década de 1980 y onde viven alredor de 10.000 habitantes. Ye tal la cercanía qu'inclusive la xente non siempres ye capaz de determinar ónde ta la llende de Tiráspol y onde empieza Sucleia.
Tiráspol y Bender, pela so parte, constitúi una aglomeración urbana que comparte industria, tresporte ya importantes llazos culturales. Son, amás, les grandes ciudaes de Transnistria.
La composición étnica de Tiráspol, acordies col censu de 2004, carauterizar pol predominiu de rusos (41,6%), ucraínos (33,0%), moldavos (15,2%) y otres nacionalidaes, ente les que s'inclúin gagauzos, búlgaros, bielorrusos, xudíos y armenios, (10,2%). Acordies colos datos del censu, el 90,4% de los residentes tomaron la ciudadanía de la Transnistria, ente que coles mesmes, dalgunos d'ellos son ciudadanos de los siguientes países: República de Moldavia, con un 16,2%; la Federación de Rusia, col 16,1%; y Ucraína, col 12,4%.
Monumentos
La estatua d'Alexander Suvorov foi alzada na plaza central en 1979 en conmemoración de la so 250 aniversariu. Frente al edificiu del gobiernu de Transnistria hai una estatua de Vladimir Lenin. Nel llau opuestu de la plaza central, la plaza cunta con un monumentu soviéticu, un tanque T-34, en conmemoración de la victoria soviética na Segunda Guerra Mundial, una llapada eterna a los que cayeron defendiendo la ciudá en 1941 y lliberar en 1944, según dellos monumentos dedicaos a los conflictos más recién, incluyendo la guerra soviética n'Afganistán y la Guerra de Transnistria.
Tresporte
thumb|Un modernu trolebús ACSM-321 en Tiráspol. Una forma de tresporte públicu bien utilizada en Tiráspol ye'l trolebús, qu'apaeció en 1967. Dende 1993, Tiráspol ta conectáu a Bender por aciu una llinia de trolebús. El llargor de la llinia Tiráspol - Bender ye de 13,3 km. A partir de 2012, el llargor de les llinies internes ye de más de 70 km. La ciudá cunta con nueve rutes urbanes de trolebús y ente la so flota atópense 17 trolebuses ZiU-682, seis ACSM-321, cinco MAZ-103T y dos trolley ACSM-420.
Hasta 1967, los autobuses yeren l'únicu tipu de tresporte urbanu en Tiráspol. Depués, col desenvolvimientu d'una rede de rutes de trolebuses y cola llegada del taxi, les llinies d'autobuses amenorgar. A principios de la década de 1990, nes zones urbanes operaben les rutes 3, 4, 6, 7, 9 y 11, pero a finales de la década produció la retirada de delles llinies debíu al deterioru de la flota d'autobuses. En 2012, decidió restaurase delles rutes d'autobús por cuenta de la alquisición de nuevu material rodante. Anguaño los autobuses MAZ-206 efectúen la ruta interurbana 9 (Tirotex - Distritu Oeste) y 11 (Tirotex - Granxa Media), según la ruta 19 de llarga distancia (Tiráspol - Bender).
Ferrocarril
thumb|Estación de Tiráspol. En 1846 un inxenieru belga empezó a desenvolver un proyeutu inicial de la vía ferrial ente Odesa, Tiráspol y Parcani. A partir de la segunda metá de 1860 empecípiase la construcción d'un ferrocarril a Tiráspol. En 1867, el ferrocarril foi construyíu a partir de la estación independiente de Tiráspol y asina se convirtió na primer ciudá de la rexón, xunto cola ruta direuta a Odesa.
A empiezos del sieglu XX el tráficu de pasaxeros per ferrocarril taba convirtiéndose cada vez más importante na rexón. Al traviés d'Odesa, Quixináu y Tiráspol escurríen trenes de distintes clases, de corréu, de carga y de pasaxeros. N'abril de 1944 la estación de tren de Tiraspol foi quemada polos nazis en retirada.
Antes de 1992, la estación xestionaba más de 30 trenes per día. Por cuenta de les rellaciones inestables ente les estructures ferroviaries de Moldavia y Transnistria, dende 2006 hasta l'añu pasáu namái había na estación de tren Tiraspol una llinia, la de Moscú-Quixináu, y nos meses de branu Sarátov-Varna. El 1 d'ochobre de 2010 volver# a entamar el funcionamientu de la llinia 641/642 Quixináu-Odesa.
Deporte
El Xérif Tiraspol y el FC Tiraspol son los clubes más esitosos del fútbol de Transnistria. El Xérif hai ganando tolos títulos de la lliga moldava dende la temporada 2000-01 y seis Copes de Moldavia. Un tercer club, el CS-Tiligul Tires Tiraspol, retirar de la competición antes de la temporada 2009-10. Tiraspol ye sede del estadiu Xérif, l'estadiu de mayor capacidá na rexón, con una capacidá de 14.300 espectadores sentaos.
Provincia de Curdistán
thumb|300px|right La provincia de Curdistán (en persa: استان کردستان, en UniPers: Ostân-y Kordestân; en curdu: پارێزگه‌ی کوردستان, Parêzgeha Kurdistanê) ye una de les 31 provincies d'Irán. Nun tien de confundir se cola área xeográfica del Curdistán Iranín, qu'ocupa mayor superficie.
La provincia de Curdistán tien 28 817 km² de superficie que tomen namái una octava parte de les zones curdes habitaes d'Irán o del Curdistán Iranín.
Historia
Cuando los árabes islámicos atacaron l'Imperiu sasánida nel añu 634, munchos curdos aguantaron a la so invasión, pero finalmente tuvieron que sometese al mandatu musulmán. Nel 835, unu de los dirixentes curdos sulevar contra Al-Mutasim, pero foi finalmente derrotáu. Los curdos subleváronse delles vegaes contra los califes árabes, pero fueron derrotaos.
Nos siguientes cien años, el Curdistán convertir nel escenariu de diversos conflictos ente los distintos invasores, incluyíos los mongoles y los timúridas. El so cayente empezó nel sieglu XVI, cuando'l tráficu marítimu sustituyó a la famosa Ruta de la Seda.
Tres la orde de Sultán Muhammad Khodabandeh (Öljaitü), construyóse una pequeña ciudá na rexón de Bisutun col nome de Soltanabad Chamchal pa funcionar como centru políticu y oficial del Curdistán na Edá Media. Siguió siendo la capital un sieglu y mediu más, hasta que nel añu 1372, el gobiernu treslladar al fuerte de Hassanabad, 6 km al sur de Sanandaj. Alredor del sieglu XIV, la tribu Ardalan establecer en Sanandaj como gobernantes d'esta rexón.
Según los escritos de Sharafnama-Sharaf al-Din Bitlisi, antes conocíu como'l líder de la tribu, Bawa Ardalan, foi un descendiente de "Ahmad b. Marwan", que gobernó en Diyarbakır. Él asitióse ente los goranis del Curdistán y escontra el final del periodu mongol fíxose cargu de la rexón de "Şllabre Zor", onde s'estableció a sigo mesmu como señor absolutu. Él ye consideráu como'l fundador del principáu de Ardalan, a esti principáu pertenecíen los territorios de Zardiawa, Janaqin, Kirkuk, y Kifri, que yá yeren la patria de la curdu-goranis. La capital del principáu per primer vegada foi Sharazour, pero treslladar a Sinne más palantre. Mientres el reináu d'Ismail I, el fundador de la dinastía Safávida, los curdos suníes (ente ellos los Ardalan) fueron sofitaos polos califes otomanos contra'l gobiernu chiita de los safávidas. Cuando Soleiman Khan Ardalan llegó al poder nel añu 1630, el tronu foi treslladáu a Sanandaj y a partir d'entós, los gobernantes contribuyeron al florecimientu y desenvolvimientu de la zona.
Anguaño, el pueblu curdu tien representación tanto como Curdistán iranina como iraquina na UNPO.