cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fresadora
Velocidá de corte
La velocidá de corte ye'l factor principal que determina la duración de la ferramienta. Una alta velocidá de corte dexa realizar el mecanizado en menos tiempu pero acelera la gastadura de la ferramienta. Los fabricantes de ferramientes y prontuarios de mecanizado ufierten datos emponedores sobre la velocidá de corte fayadiza de les ferramientes pa una vida útil o duración determinada de la ferramienta, por casu, 15 minutos. N'ocasiones, ye deseable afaer la velocidá de corte pa una duración distinta de la ferramienta y optimizar la productividá, pa lo cual, los valores de la velocidá de corte multiplicar por un factor de correición. La rellación ente esti factor de correición y la duración de la ferramienta n'operación de corte nun ye llinial.
Velocidá de rotación de la ferramienta
La velocidá de rotación del husillo portaherramientas esprésase davezu en revoluciones per minutu (rpm). N'el fresadores convencionales hai una gama llindada de velocidaes, que dependen de la velocidá de xiru del motor principal y del númberu de velocidaes de la caxa de cambeos de la máquina. N'el fresadores de control numbéricu, esta velocidá ye controlada con un sistema de realimentación nel que puede escoyese una velocidá cualesquier dientro d'un rangu de velocidaes, hasta una velocidá máxima.
La velocidá de rotación de la ferramienta ye direutamente proporcional a la velocidá de corte ya inversamente proporcional al diámetru de la ferramienta.
Velocidá de meyora
[[Image:Machining diagram.JPG|300px|thumb|Diagrama de fresado frontera.
p: fondura de pasada
la: llargor de corte efectiva
l: llargor d'aresta de corte
Κr: ángulu de posición]] La meyora o velocidá de meyora nel fresado ye la velocidá relativa ente la pieza y la ferramienta, esto ye, la velocidá cola que progresa la corte. La meyora y el radiu de la punta de la ferramienta de corte son los dos factores más importantes de los cualos depende la rugosidad de la superficie llograda nel fresado.
Cada fresa puede cortar afechiscamente nun rangu de velocidaes de meyora per cada revolución de la ferramienta, denomináu meyora per revolución (fn). Esti rangu depende fundamentalmente de númberu de dientes de la fresa, del tamañu de cada diente y de la fondura de corte, amás del tipu de material de la pieza y de la calidá y el tipu de plaquina de corte. Esti rangu de velocidaes determinar esperimentalmente y atópase nos catálogos de los fabricantes de plaquines. Amás esta velocidá ta llindada poles rixidez de les suxeciones de la pieza y de la ferramienta y pola potencia del motor de meyora de la máquina. La grosez máxima de forgaxa en mm ye l'indicador de llimitación más importante pa una ferramienta de fresado. El filu de corte de les ferramientes pruébase por que tenga un valor determináu ente un mínimu y un máximu de grosez de la forgaxa.
La meyora por revolución (fn) ye'l productu de la meyora por diente pol númberu de dientes (z) de la ferramienta.
La velocidá de meyora ye'l productu de la meyora por revolución pola velocidá de rotación de la ferramienta.
Al igual que cola velocidá de rotación de la ferramienta, n'el fresadores convencionales la velocidá de meyora escoyer d'una gama de velocidaes disponibles nuna caxa de cambeos, ente que'l fresadores de control numbéricu pueden trabayar con cualquier velocidá de meyora hasta la máxima velocidá de meyora de la máquina.
La velocidá de meyora ye decisiva pa la formación de forgaxa, el consumu de potencia, la rugosidad superficial llograda, les tensiones mecániques, la temperatura na zona de corte y la productividá. Una elevada velocidá de meyora da llugar a un bon control de forgaxa y una mayor duración de la ferramienta por unidá de superficie mecanizada, pero tamién da llugar a una elevada rugosidad superficial y un mayor riesgu de deterioru de la ferramienta por frayatos o por temperatures escesives. Sicasí, una velocidá de meyora baxa da llugar a la formación de forgaxes más llargues que pueden formar bucles y una medría del tiempu de mecanizado, lo cual fai que la duración de la ferramienta por unidá de superficie seya menor y que la producción seya más costosa.
Fondura de corte o de pasada
La fondura de corte o fondura de pasada (p) ye la fondura de la capa arrincada de la superficie de la pieza nuna pasada de la ferramienta. Davezu esprésase en milímetros (mm). L'anchor de corte (s), espresáu en mm, ye l'anchor de la parte de la pieza implicada na corte. Estos parámetros hai que tenelos en cuenta pola influencia que tien nel cálculu de la seición de forgaxa y consecuentemente na fuercia de corte necesaria pa poder realizar el mecanizado.
La fondura de pasada establezse a priori y depende principalmente de crecer de material a mecanizar, del grau de precisión dimensional a consiguir, de la potencia de la máquina y de la rellación con respectu a la meyora escoyida y de parámetros propios de la plaquina de corte como'l so tamañu, el radiu de la punta y el so perfil. Al realizar mecanizados de forgue utilícense filos con mayor llargor d'aresta de corte que dexen realizar mecanizados con mayores fondures de pasada y velocidaes de meyora. Sicasí, pa les operaciones d'acabáu, ríquese una fondura de corte menor.
El llargor de corte efectiva (la), que'l so valor máximu ta direutamente rellacionáu col llargor de l'aresta del filu de corte, depende de la fondura de pasada (p) y del ángulu de posición (\kappa_r)
Espesura y seición de forgaxa
La rellación qu'esiste ente la meyora por diente de la fresa (fz) y la fondura de pasada (p) constitúi la seición de la forgaxa. La seición de forgaxa guarda tamién rellación col tipu de fresado que se realice, la seición de forgaxa ye igual a
La espesura de la forgaxa correspuende a la meyora por diente de la fresa.
El control de la seición y de la espesura de la forgaxa son factores importantes a la de determinar el procesu de mecanizado. Cuanto menor seya la espesura de la forgaxa nel momentu del arranque, la carga del filu va ser menor y esto va dexar aplicar mayores velocidaes de meyora per diente ensin estropiar al mesmu, teniendo qu'amenorgar la fondura de corte por cuenta de los menores ángulos d'allugamientu de los filos. El poder controlar la seición de forgaxa depende principalmente de dellos factores como la potencia de la máquina, la fixación o'l sistema d'amarre de la pieza, la seición del mangu de la ferramienta lo mesmo que de la suxeción de les plaquines y la xeometría de les mesmes. L'aumentu de la seición y espesura de forgaxa, ente otres variables, implica un aumentu de la potencia necesaria por que se realice l'arranque de material.
Volume de forgaxa arrincada
Onde Q ye'l volume de forgaxa arrincáu per minutu, Ac ye l'anchu de la corte, p ye la fondura de pasada, y f ye la velocidá de meyora. Esti datu ye importante pa determinar la potencia necesaria de la máquina y la vida útil de les ferramientes.
Tiempu de mecanizado
Pa poder calcular el tiempu de mecanizado nuna fresadora hai que tener en cuenta'l llargor d'aproximamientu y salida de la fresa de la pieza que se mecaniza. Esti llargor depende del tipu de fresado. Por casu, nel entamáu'l llargor d'aproximamientu coincide cola metá del diámetru de la ferramienta; nel fresado de ranuras ye distintu y depende la fondura de la ranura y del diámetru de la fresa; y nel fresado por contorneado interior o esterior los llargores de mecanizado dependen del diámetru de la fresa y de la xeometría de la superficie contorneada.
El tiempu de mecanizado puede calculase a partir de la siguiente ecuación.
onde Tm ye'l tiempu de mecanizado y f ye la velocidá de meyora.
Fuercia específico de corte
thumb|Fresado n'oposición. thumb|Fresado en concordanza.
La fuercia de corte ye un parámetru a tener en cuenta pa evitar frayatos y deformaciones na ferramienta y na pieza y pa poder calcular la potencia necesaria pa efectuar un determináu mecanizado. Esti parámetru ta en función de la meyora de fresado, de la velocidá de corte, de la maquinabilidad del material, de la durez del material, de les carauterístiques de la ferramienta y de la espesura media de la forgaxa. Toos estos factores se engloban nun coeficiente denomináu fuercia específico de corte (kc), que s'espresa en N/mm².
Potencia de corte
La potencia de corte (Pc) necesaria pa efectuar un determináu mecanizado davezu esprésase en quilovatios (kW) y calcúlase a partir del valor del volume d'arranque de forgaxa, la fuercia específico de corte y del rendimientu que tenga la fresadora. Esta fuercia específico de corte (kc) ye una constante que se determina en función del tipu de material que se ta mecanizando, la xeometría de la ferramienta, la espesura de forgaxa, etc.
Pa poder llograr el valor de potencia correutu, el valor llográu tien qu'estremase por un determináu valor adimensional que tien en cuenta'l rendimientu de la máquina (ρ). Esti valor ye la rellación ente la potencia de corte efectiva, esto ye, la potencia necesaria na ferramienta; al respeutive de la potencia consumida'l motor de accionamiento principal de la máquina.
onde Pc ye la potencia de corte, Ac ye l'anchu de corte; p ye la fondura de pasada, f ye la velocidá de meyora, kc ye la fuercia específico de corte y ρ ye'l rendimientu de la máquina.
Mecanizado rápidu
El conceutu de mecanizado rápido, tamién llamáu mecanizado d'alta velocidá (MAV), referir al que se produz nes modernes máquines ferramientes de control numbéricu forníes con cabezales potentes y robustos que-yos dexen xirar a munchos miles de revoluciones per minutu hasta del orde de 30.000 rpm, y meyores de trabayu bien grandes cuando se trata del mecanizado de materiales blandos y con muncho baleráu de forgaxa tal que asocede na fabricación de moldes o de grandes componentes de la industria aeronáutico. Los metales y aleaciones de bona mecanización son los más fayadizos pal conceutu de mecanizado rápidu. Pal mecanizado rápidu de pieces con formes complexes úsense sistemes CAM que xeneren trayectories específiques d'alta velocidá, para forgue y para acabáu.
Fresado en secu y con refrigerante
thumb|Fresado d'[[aluminiu utilizando taladrina.]] Na actualidá'l fresado en secu de ciertos materiales ye dafechu vidable cuando s'utilicen ferramientes de metal duro, por eso hai un enclín recién a efectuar los mecanizados en secu siempres que la calidá de la ferramienta déxelo. La molición pola eficiencia nel usu de refrigerantes de corte espertar mientres los años 1990, cuando estudios realizaos n'empreses de fabricación de componentes para automoción en Alemaña punxeron de relieve'l costu eleváu del ciclu de vida del refrigerante, especialmente nel so recicláu.
Sicasí, el mecanizado en secu nun ye afechu pa toles aplicaciones, especialmente para taladraos, roscados y mandrinados pa garantizar la evacuación de les forgaxes, especialmente si utilicen freses d'aceru rápido. Tampoco ye recomendable fresar en secu materiales pastosos o demasiáu blandios como'l aluminiu o'l aceru de baxu conteníu en carbonu yá que ye bien probable que los filos de corte se embocen col material que corten, formándose un filu d'aportación que causa imperfecciones nel acabáu superficial, dispersiones nes midíes de la pieza ya inclusive frayatos de los filos de corte. Nel casu de mecanizar materiales pocu dúctiles que tienden a formar forgaxa curtia, como la fundición gris, la taladrina ye beneficiosa como axente llimpiador, evitando la formación de nubes tóxiques d'aerosoles. La taladrina ye imprescindible al fresar materiales abrasivos como'l aceru inoxidable.
Nel fresado en secu la maquinaria tien de tar preparada p'absorber ensin problemes el calor producíu na aición de corte. Pa evitar escesos de temperatura pol sobrecalentamientu de husillos, ferramientes y otros elementos, suelen incorporase circuitos internos de refrigeración por aceite o aire.
Salvo esceiciones, el fresado en secu xeneralizóse y sirvió por que les empreses cuestionárense usar taladrina namái nes operaciones necesaries y col caudal necesariu. Ye necesariu evaluar con curiáu operaciones, materiales, pieces, esixencies calidable y maquinaria pa identificar los beneficios d'esaniciar l'apurra de refrigerante.
Xestión económica del fresado
Cuando los inxenieros diseñen una máquina, un equipu o un instrumentu, facer por aciu l'acoplamientu d'una serie de componentes de materiales distintos y que riquen procesos de mecanizado pa consiguir les tolerancies de fabricación fayadices.
La suma del costu de la materia primo d'una pieza, el costu del procesu de mecanizado y el costu de les pieces fabricaes de forma defectuosa constitúin el costu total d'una pieza.
Dende siempres el desenvolvimientu teunolóxicu tuvo como oxetivu consiguir la máxima calidá posible de los componentes según el preciu más baxu posible tantu de la materia primo como de los costos de mecanizado.
P'amenorgar el costu de fresado y del mecanizado polo xeneral actuóse so les bones práutiques de manufactura, nos siguientes frentes:
Pa menguar l'índiz de pieces defectuoses consiguióse automatizar al máximu'l trabayu de los fresadores, menguando drásticamente el fresado manual, y construyendo fresadores automátiques bien sofisticaes o fresadores empuestes por ordenador qu'executen un mecanizado d'alcuerdu a un programa establecíu primeramente.
Normes de seguridá nel trabayu con fresadores
Al manipoliar una fresadora, hai que reparar una serie de requisitos por que les condiciones de trabayu caltengan unos niveles fayadizos de seguridá y salú. Los riesgos más frecuentes con esti tipu de máquines son contactos accidentales cola ferramienta o cola pieza en movimientu, atrapamientos polos órganos de movimientu de la máquina, proyeiciones de la pieza, de la ferramienta o de les forgaxes, dermatitis por contautu colos líquidos refrigerantes y cortes al manipoliar ferramientes o forgaxes.
Pa los riesgos de contautu y atrapamiento tienen de tomase midíes como l'usu de pantalles proteutores, evitar utilizar ropes folgoses, especialmente no que se refier a mangues anches, corbates, pañuelos o bufandes y, si trabayar col pelo llargu, llevalo recoyíu.
Pa los riesgos de proyeición de parte o la totalidá de la pieza o de la ferramienta, xeneralmente pola so rotura, tienen d'utilizase pantalles proteutores y cerrar les puertes antes de la operación.
Pa los riesgos de dermatitis y cortes pola manipulación d'elementos, tienen d'utilizase guantes de seguridá. Amás, los líquidos de corte tienen d'utilizase namái cuando sían necesarios.
Amás, la mesma máquina tien de disponer d'elementos de seguridá, como enclavamientos qu'eviten la puesta en marcha involuntaria; botones de parada d'emerxencia de tipo seta tando'l restu de pulsiadores encastrados y asitiaos fora de la zona de peligru. Ye recomendable que los riesgos sían esaniciaos tan cerca del so llugar de xeneración y asina seya posible, disponiendo d'un sistema d'aspiración na zona de corte, pantalles de seguridá y un bonu llume. Estes máquines tienen de tar nun llugar nivelao y llimpio pa evitar cayíes. Nes máquines nes que, una vegada tomaes les midíes de proteición posibles, persista un riesgu residual, ésti ten de tar afechiscamente señalizáu por aciu una señalización normalizada.
Perfil de los fresadores profesionales
El programadores de CNC son imprescindibles cuando s'utilicen fresadores de control numbéricu, pos ye necesariu que s'ellabore'l programa de les operaciones que tien que realizar la máquina pal mecanizado de les pieces. Un programador de CNC tien de ser un bon conocedor de los factores qu'intervienen nel mecanizado; les carauterístiques y la disponibilidad de les máquines, les ferramientes de corte y de suxeción; los tipos de material a mecanizar y les sos carauterístiques de mecanización, l'usu de refrigerantes, la cantidá de pieces a mecanizar y los requisitos de tolerancies de fabricación y acabáu superficial que se riquir pa les pieces fabricaes. Amás tien de ser capaz d'interpretar correutamente de los planos de les pieces y la téunica de programación qu'utilice acordies con l'equipu que tenga la fresadora.
thumb|250px|Preparando la máquina. IES Politéunicu Sevilla. Un preparador de fresadores ye un téunicu cualificáu que s'encarga de poner a puntu estes máquines cada vez que se produz un cambéu nes operaciones a realizar nel mecanizado de pieces. Nes industries onde hai instalaes dellos fresadores de gran producción o de control numbéricu, tien d'haber un profesional específicu encargáu pa estes xeres, pero cuando la producción menor, son los mesmos encargaos de les operaciones de la máquina los que preparen la máquina.
Una vegada que la fresadora foi preparada pa un trabayu determináu, el control posterior del trabayu de la máquina suel encargase a una persona de menor preparación téunica que namái tien d'ocupase de que la calidá de les pieces mecanizadas se vaya cumpliendo dientro de les calidaes de tolerancia y rugosidad esixíes. Dacuando un operario ye capaz d'atender a dellos fresadores, si éstes tienen automatizados el sistema d'alimentación de pieces por aciu autómates programables.
El fresadores de máquines convencionales son operarios cualificaos que s'encarguen de realizar les operaciones qu'intervienen nel procesu de mecanización con máquines ferramientes convencionales y especializaes, comprobando pieces y acoplamientos, emplegando los equipos, máquines y preseos de midida y verificación necesarios, realizando'l caltenimientu de primer nivel y estableciendo los procesos de trabayu, introducción y axuste de parámetros, siguiendo les instrucciones indicaes nos documentos téunicos, en condiciones d'autonomía, calidá y seguridá.
Gueorgui Malenkov
Gueorgui Maksimiliánovich Malenkov (en rusu: Гео́ргий Максимилиа́нович Маленко́в; Oremburgu, - Moscú, 14 de xineru de 1988) foi un políticu soviéticu y dirixente del Partíu Comunista, según íntimu collaborador d'Josif Stalin. De volao convirtióse en mandatariu de la Xunión Soviética (marzu–setiembre de 1953) a la muerte de Stalin y foi primer ministru de la Xunión Soviética de 1953 a 1955.
Biografía
Malenkov nació nel senu de la familia d'un oficial d'exércitu. Apuntar nel Exércitu Coloráu en 1919 y afilióse al Partíu Comunista n'abril de 1920. Mientres el so serviciu militar, foi comisariu políticu. Depués de causar baxa nel Exércitu Colorado en 1921, estudió na Escuela Téunica Cimera N.Bauman de Moscú. Al graduase en 1925, trabayó nel Partíu Comunista y convirtióse n'unu de los confidentes de Stalin. Xunto con Lavrenti Beria, Malenkov collaboró con Stalin mientres les purgues de fines de los años 1930. Convertir en rival de Beria.
Nomáu candidatu al Politburó, Malenkov ingresó en 1946. Anque Malenkov perdió'l favor de Stalin ante los sos rivales, Yezhov y Beria, llueu lo recuperó, especialmente pola cayida de Yezhov. Beria aína xunióse a Malenkov, y dambos encargar de purgar del Partíu a tolos aliaos de Yezhov y mandalos a campos de trabayu.
En 1952, Malenkov convertir en miembru del secretariáu del Partíu. La muerte de Stalin en 1953 asitió de volao a Malenkov nel cargu más eleváu qu'habría d'ocupar. Col sofitu de Beria, Malenkov convertir en Presidente del Conseyu de Ministros, pero tuvo qu'arrenunciar al Secretariáu'l 13 de marzu pola oposición d'otros miembros del Presidium. Nikita Khrushchov asumió'l puestu de Primer Secretariu en setiembre, colo qu'empezó un periodu de biunvirato Malenkov-Khrushchov.
Malenkov caltuvo'l cargu de primer ministru mientres 2 años nos que foi bien francu na so oposición al armamentu nuclear, declarando que "una guerra nuclear podría llevar a la destrucción mundial". Tamién preconizó reorientar la economía de la industria pesao a la producción de bienes de consumu.
Raicéu
Raicéu pue referise a:
Gueorgui Malenkov
Biografía
Forzáu a dimitir en febreru de 1955, volvió ser atacáu pola so proximidá a Beria (que foi executáu como traidor n'avientu de 1953) y pol fracasu de les sos polítiques de gobiernu. Malenkov permaneció nel socesor del Politburó, el Presidium. Sicasí, en 1957, foi obligáu a arrenunciar una vegada más por participar, xunto con Nikolái Bulganin, Viacheslav Mólotov y Lázar Kaganóvich (el llamáu Grupu Antipartido) nun intentu fallíu de quitar del poder a Khrushchov. En 1961, foi espulsáu del Partíu Comunista y exiliáu dientro de la Xunión Soviética. Convertir en xerente d'una planta hidroeléctrica de Kazakstán hasta'l día de la so muerte. Se convirtió al cristianismu, bautizándose según el ritu de la Ilesia ortodoxa rusa.
Inventariu del Patrimoniu Cultural d'Asturies
L'Inventariu del Patrimoniu Cultural d'Asturies o IPCA ye un inventariu que recueye los bienes muebles ya inmuebles asturianos que tengan un valor patrimonial en grau notable. Contitúi'l segundu nivel de proteición del patrimoniu n'Asturies, depués del Bien d'Interés Cultural.
David González
David González foi un poeta asturianu.
Inventariu del Patrimoniu Cultural d'Asturies
Tolos bienes incluyíos nel IPCA tán baxo un réxime de proteición casi igual al de los BIC, autorizándose n'ellos na más intervenciones que respeten los sos valores y nun pongan en peligru'l so estáu.
David González
Estilu
D'estilu "quinqui" y bien aficionáu a drogues, alcohol, taburdios y discoteques. El so estilu comparóse col del realismu puercu. El cantautor Nacho Vegas define asina'l so estilu: "crudu y tienru a un tiempu, marcáu por esperiencies vitales de les que t'obliguen a devolver les coses si nun quies morrer afogáu nelles: el so pasu pola cárcel, la vida imposible nuna ciudá ablayada y el desencantu vital...". La periodista, poeta y collaboradora de La Nueva España, Ana Vega, glosó y emponderó el so poemariu Si te echan mano al cuello. Califica al so autor de "alma inquieta, francotirador de la pallabra que plasma llecciones aprendíes del golpe, pensamientos que lleguen tres la cayida".
El cantautor asturianu Toli Morilla destacó la manera en que González capta nos sos poemes l'espíritu de Cimavilla (Xixón). Per otra parte, la cantante alemana Fee Reega fizo un cantar d'unu de los sos poemes.
Perru de caza
thumb|[[Pointer inglés, perru de muestra.]] Los perros de caza son aquellos perros utilizaos p'asistir al ser humanu mientres la caza. Polo xeneral, los perros de caza estremar en tres categoríes principales: perru perdigueru o de cobru, perru d'agües y perru pointer o de muestra.
La caza foi la primera de les actividaes que l'home y el perru realizaron de forma conxunta dende la so doma. A lo llargo d'esti periodu de miles d'años, l'home foi escoyendo al perru pa les distintes xeres que-y yeren necesaries, de tala forma que na actualidá esisten cientos de races distintes y bien especializaes.
Carauterístiques del perru de caza
El bon perru de caza tien de presentar les siguientes aptitúes:
Tipos
Según la clasificación de la FCI, seis de los sos diez grupos correspuenden puramente a perros de caza, nes sos distintes modalidaes y dientro del grupu V tamién atopamos races que son usaes na caza. Asina atopamos perros sabuesos, llebreles, terriers, perros de muestra, perros cobradores, perros d'agua, perros llevantadores o Spaniels, perros nórdicos de caza.
Sabuesu
thumb|[[Beagle, raza de sabuesu.]]
Tamién llamáu perru de rastru o perru rastreador.
Los sabuesos son perros con una gran capacidá olfativa, de gran variedá de tamañu y colores, pueden cazar en solitariu o en grupu, denominándose al grupu jauría. N'atopando'l rastru de la presa empiecen a escorrela mientres van llatiendo, esto ye, llatiendo, p'avisar a los cazadores del percorríu que va faciendo na espesura. Pueden detectar el rastru de golor dexao por una pieza de caza munches hores dempués de qu'ésta pasara pol llugar.
Los rastreadores son perros con una gran capacidá olfativa, pueden cazar en solitariu o en grupu, un conxuntu de 20 a 30 perros empobinaos polos cazadores, que tien por función detectar tomar, sacala de la so lluriga, llevala onde se emplazan el tiradores, llatir pa delatar la so trayeutoria y, en casu de que sía posible, prindar por que'l cazador pueda rematar en cuchiellu. El bon cazador valora la jauría, yá que reconoz y estima el so llabor y, por tanto, curia la so actuación pa nun disparar nunca a una pieza cuando s'atopa arrodiada de perros, yá sía mientres una fuga o bien nel cursu d'un agarre. Si los perros asústense cuando tán mordiendo pueden dexar de faelo y, nel futuru, sentir mieu mientres meses o pa siempres. Cada jauría demuestra la personalidá, la seriedá y la profesionalidá del propietariu. Pero ye de deseyar que los exemplares sían homoxéneos, perros bravos, encastados, brengosos y especializaos en toes o en dalguna de les funciones que tienen d'ocupase mientres la cacería.
Son utilizaos pola caza menor y pola caza mayor. La FCI clasificar nel grupu VI: perros rastreadores, de rastru y races asemeyaes.
A lo llargo del tiempu desenvolvióse una especial manera de siguir los perros, con particularidaes distintes según el país de que se tratara, siguiendo al caballu. Asina, en Francia impulsóse la caza del venáu, n'Inglaterra la del foín y España la de la llebre y el xabalín.
Hai un ritual, similar a la caza del foín n'Inglaterra, onde l'oxetivu primordial de cada caballeru ye caltenese al frente del pelotón persiguidor de la presa, lo más pegao posible a los perros. Hugo Mainel, nel sieglu XVIII, escoyó perros especiales que pudieren compensar les artimañas del foín y acosalo a toa velocidá en campu abierto, impulsando esti tipu de caza perrápida. El Beagle, Harrier y Foxhound son les races más frecuentemente utilizaes. El foín, sicasí, ye capaz d'utilizar táctiques diverses que despisten a los perros y cubre grandes estensiones de terrén, llevando los caballeros de los llanos a lo alto y del monte nel prau.
Na Península Ibérica, la caza de la llebre con perros ye una tradición fomentada. Acaballar al galope tendíu en busca d'un grupu de perros qu'escuerren a la llebre con un esplegue impresionante de fuercia, axilidá, astucia y valentía, puede xenerar una emoción indescribible. Puede reparase como la toma finta, esmuzse y finalmente piérdese dempués d'una carrera a muerte que puede durar minutos. Pero tamién se caza a cuerpu cola ayuda de perros rastreadores, el venáu, el robecu, el corzu o'l xabalín.
Otros animales que se cacen cola ayuda de perros de rastru son el lleopardu de les nieves, la foca y el renu. Pero, ensin dulda, la caza del lleón y del tigre son les más espectaculares. El Perru crestado rodesiano ye'l más frecuentemente utilizáu pa rastrexar a los lleones qu'acaben siendo abatíos col fusil.
En Canadá, en Rusia y en Finlandia cázase tamién l'osu, col perru d'osos de Carelia y en Escandinavia tamién cacen cola ayuda de perros rastreadores y de trinéu.
Llebrel
thumb|right|[[Whippet]]
Los llebreles son perros afechos pa la carrera, alcuentren a les sos preses por aciu la vista y tres una rápida persecución algamar y maten. Tán incluyíos nel grupu X de la FCI.
Perru de caza carauterizáu poles formes espodaes, los miembros llargos y el volume amenorgáu de la caxa cranial. La so constitución física fai-yos tar perbién dotaos pa la carrera, na que pueden tomar grandes velocidaes. Suelen ser más altos que llongures, la cabeza ye estrecha y les oreyes semierectas y presenten un gran sentíu de la vista, al aviesu que la mayoría de races canines. Usar pa la caza mayor en jaurías y pa la caza del coneyu y la llebre, d'onde tomen el so nome xenéricu.
N'Asia Menor cazar a caballu gaceles por aciu l'ayuda de galgos saluki, que la afayaben y escorríen pol desiertu hasta que la mataben o yera ablayada por ferres.
Terrier
thumb|right|[[Jack Russell Terrier saliendo d'una lluriga.]]
Los terriers son races orixinaries del Reinu Xuníu na so mayoría. Tienen un calter bien vivu y coraxosu. Fueron utilizaos pa la caza d'alimañes na so propia lluriga. Les races que pertenecen a esti tipu tán incluyíes nel Grupu III.
Los más espublizaos son los perros de la familia terrier y los teckel alemanes, toos ellos perros de cai, qu'entren so tierra y faen salir la presa.
Anque inda se siguen utilizando perros pequeños pa la caza, tal como se venía faciendo dende siempres, munches d'estes races por cuenta del so pequeñu tamañu, pasaron a desempeñar xeres de compañía, y ello a pesar del so calter obstinado.
L'ensayamientu de los perros de lluriga ye bien senciellu, nun fai falta motivar a los perros pa la caza del melandru o del foín, yá que casi toles races amuesen un iñerizu instintivu por estes especies animales.
Hai adiestradores que preparen túneles artificiales, cabianes tapaes con plaquetas de madera, por casu, con un pasiellu d'entrada, un distribuidor central, y delles galeríes, disponen na parte final d'una socesión de puertes, que constituyan xaules móviles pa poner l'animal vivu col que quier entrenase al perru. Cuando'l perru siente'l golor de la presa y llate ante la puerta que los dixebra, ábrese la posterior por que se alloñar tomar del perru y ser nuevamente zarrada más tras, dexando al perru avanzar y llatir de nuevu.
El xoril real sueli tar en cualquier zona onde'l terrén facilite la so escavación, pero tamién puede alcontrase nel buecu del tueru d'un vieyu árbol o ente los sos raigaños.
Naturalmente, l'ésitu de la caza en llurigues depende non solo de la esperiencia del cazador y del perru, sinón tamién de la densidá de pieces nun determináu territoriu de caza.
Perru de muestra
thumb|right|Un [[Bracu de Weimar faciendo la muestra.]]
Los perru de muestra perros de muestra son perros utilizaos na caza menor y que tienen la particularidá que al alcontrar la presa quédense quietos, señalando al cazador onde ta la caza. Tán incluyíu nel grupu VII.
La téunica de caza d'aves ye bien distinta a la de les preses terrestres, yá que vuelen al oyer el peligru y, si facer antes de tar en distancia de tiru d'escopeta, de nada va sirvir que sían afayaes pol perru. Tien De identificase la presa, pero tien d'atayase la so aición nesti precisu intre, faciendo la muestra, ye dicir deteniéndose por completu antes de saltar sobre ella pa dar tiempu al cazador a que s'avere. Esti momentu, foise allargando progresivamente gracies a la selección empobinada pol home de manera qu'anguaño hai perros capaces de caltenela mientres minutos.
Per otra parte la presa quédase inmóvil, conducta instintiva de sobrevivencia ante'l peligru que supón un posible depredador. Cuando la presa sintiendo la proximidá del perru permanez prudentemente estática, nun intentu de pasar desapercibida o ser considerada muerta. En realidá, esta forma de defensa ye descomanadamente eficaz na naturaleza. Y tamién instintivamente, la inmovilidá de l'ave bloquia los deseos del perru pa llanzase sobre ella.
El perru de muestra y el cazador formen un equipu indisoluble, una perfecta máquina de cazar onde la eficacia basar na efectividá de caúna de les partes. El perru enseña, apuntando la presa y el cazador ablayar.
Cuando la densidá de la vexetación torga'l disparu llargu, el perru tien d'averase enforma, dacuando a escasa distancia.
Pa cazar la perdiz colorada, la falpayar y d'otres especies de pluma ye necesariu que'l perru sía resistente y infatigable y amás tien de saber movese por toles aguaes del terrén, percima del cazador, pol enclín d'estos animales a volar de riba abaxo, como dexándose cayer. Sicasí los falpayares que s'escuenden en terrenes abiertos, cazar de maravía con races britániques como'l setter y el pointer, grandes bateadores del terrén.
El verdaderu cazador esfruta más del trabayu del so perru que del fechu en sí de matar la caza. ¿Quién ta compenetrado col so perru siente polos sos sentíos. Ente dambos establez una especial forma de comunicación, a un altu nivel d'escitación y concentración. Ablayar la presa, significa la culminación de la eficacia, l'equipu conformáu pol home y el perru, actuando por ésti como refuerzu de la so conducta y como estímulu pa repitilo.
Perru cobrador o Retriever
thumb|right|Un [[spaniel bretón (cobrador) sollerte al vuelu d'una ave.]]
La so habilidá principal ye la so capacidá pa buscar y traer ensin estropiar a les preses cayíes al suelu que los cazadores nun pudieren recoyer.
Como les aves entá tres el disparu vuelen y dacuando hai una gran distancia (inclusive enllena de torgues del terrén difícilmente franqueables) ente'l llugar de la so cayida y el del cazador ríquese que'l perru recueya la caza ellí onde'l cazador nun puede llegar y el tresporte hasta ésti.
Munches de les races de muestra comparten l'instintu de cobru, pero non toes. Según los bracos son cobradores innatos, los setters y los pointers tendrán de ser adomaos pal cobru; aun así dalgunos nunca van llevar les pieces.
L'home resalvó esti inconveniente escoyendo races especializaes nel cobru, como los perros cobradores, qu'actúen xunto a perros de muestra cobrando preses abatíes mientres la cacería.
Perru d'agua
Estos perros tienen una especial preferencia pel agua, siendo bien utilizaos como perros cobradores na caza d'aves acuátiques. Los perros d'agua son un grupu de races canines caracterizaes por ser de tamañu medianu y tener el pelo de consistencia llanuda y rizáu. Suélense utilizar pal cobru d'aves en zones pantanoses y marines.
Perru llevantador
Esti tipu de perros faen salir al animal de caza fora del so escondite, por que'l cazador pueda ver.
Los perros spaniel son especialistes en faer llevantar el vuelu a les aves, históricamente primero qu'apaecieren les armes de fueu, cuando yeren utilizaos pa la caza con ferres. En llugares onde la caza ta escondida ye necesariu un perru que faiga volar a les aves.
Ensayamientu pa la caza
Por que un perru sía realmente útil pa la caza debe, como cualesquier otru, cumplir les fases de doma, socialización y ensayamientu específicu. Y, tocantes a la postrera, vamos referinos a ésti a los principales aspeutos del ensayamientu específicu.
Los perros tienen de saber convivir y cazar xuntos y allegar a la llamada del cazador. Solo los perros d'agarre que siguen de cerca a este precisen aprender una obediencia básica.
Tolos perros que cacen cerca del cazador, na mano, tienen de saber dir, sentase, baltase y caminar xunto al guía cuando se-yos ordenar.
Los perros de muestra, amás, van trabayase específicamente nesti sentíu. Pa la mayoría de perros de bozal, esta conducta ye innata y solo va tener que da-y al perru oportunidá de dir adquiriendo esperiencia. Cuando se desea que'l perru participe en competiciones de caza, tendrá de recurrir a un ensayamientu especializáu. thumb|[[Bracu de Borbón aprendiendo a parase ante la presa.]]
Los perros de cobru constitúin un casu estreme.
El fechu en sí de cobrar ye verdaderamente complexu, yá que rique la suma de toles habilidaes del perru. P'analizar l'aición global, ye conveniente estremala nes siguientes fases:
Pero, como les otres fases del cobru tendrán de ser realizaes siempres de la mesma manera, ye preferible que'l guía enseñe al so perru interviniendo dende'l principiu. Hai que construyir un aprendizaxe con visión de conxuntu, nun escaeciendo que'l cobru ye un tou dinámicu y que la transición ente les distintes etapes teóriques ten de ser fluyida y llena de naturalidá.
El pasu siguiente ye dexar que xueguen fuera de la so lluriga col artefautu al completu, dexáu nel suelu (un palu con unos 40 cm de seda de pescar y un trapitos amestáu al estremu), por que se acostumen a él. Yá nesti momentu los cachorros qu'amuesen mieu van revelar que difícilmente van sirvir pa cazar en grupu.
Abandonu de perros de caza
Al rematar la temporada de caza n'España centenares de galgos y podencos, ente otros, son abandonaos. La cifra averada ronda'l 11% del total de los abandonos añales na península, según l'Informe sobre abandonu de perros y gatos de 2017 de la Fundación Affinity, cifra sensiblemente baxa frente al 89% de perros abandonaos que nun son de caza, lo que supón que cada añu son abandonaos alredor de 12.000 perros.
Gobernación de Saladino
Saladino (صلاح الدين n'árabe) ye una de les dieciocho gobernaciones que conformen la república d'Iraq. La so capital ye Ramadi y la so ciudá más poblada, Samarra. Allugada al centro-norte del país, llinda al noroeste con Nínive, al nordeste con Erbil, al este con Kirkuk, Solimania y Diala, al sur con Bagdag y al oeste con Ambar. Con 37 323 km² ye la tercer gobernación más estensa —por detrás de Ambar y Mutana— y con 3 270 400 habs. en 2011, la segunda más poblada, por detrás de Bagdag.
Nome
La gobernación debe'l so nome a Saladín (escritu Salah ah Din na romanización moderna del árabe), héroe del sieglu XII y nacíu na mentada capital d'esta provincia.
Guerra escontra'l narcotráficu en Méxicu
La guerra contra'l narcotráficu ye un conflicto armáu internu llibráu en Méxicu qu'enfrenta'l Estáu mexicanu y los Grupos de Autodefensa Popular y Comuñal contra los cárteles que controlen diverses actividaes illegales, principalmente'l tráficu illegal de drogues. Esta situación empezó'l 11 d'avientu de 2006, cuando'l gobiernu federal anunció un operativu contra'l crime entamáu nel estáu de Michoacán, onde a lo llargo de 2006 contabilizárense cerca de 500 asesinatos ente miembros de los cárteles del narcotráficu (vease «Cronoloxía de la guerra contra'l narcotráficu en Méxicu»). Pa enfrentalos, el gobiernu mexicanu privilexó l'usu de les fuercies armaes. Dende l'entamu del conflictu movilizóse a la Policía Federal en compañía de los cuerpos de seguridá de cada entidá federativa y de diversos conceyos. A ellos hanse sumáu'l Exércitu y la Marina.
Acordies con datos de la Secretaría de Seguridá Pública Federal, hasta marzu de 2010 detuviérase a 121.199 persones a les cualos venceyóse con grupos del crime entamáu. Los grupos más afeutaos poles detenciones son los cárteles del Golfu y Los Zetas. Munchos de los deteníos nun recibieron sentencia entá. Dalgunes de les aprehensiones y abatimientos más notables son les d'Édgar Valdez Villarreal, José de Jesús Méndez Vargas alíes "El Chango" y Heriberto Lazcano Lazcano.
En diversos sectores del país reparóse una medría n'el indicadores d'incidencia del delitu. Juárez convirtióse na ciudá más insegura del mundu, onde se cometieron más asesinatos qu'en tol territoriu d'Afganistán nel añu 2009. Paradóxicamente, dicha ciudá fronteriza ye unu de los puntos que recibió un mayor númberu d'efeutivos de seguridá.
Antecedentes
Dada'l so allugamientu xeográficu, Méxicu foi utilizáu como un puntu de parada y transbordo pa narcóticos y contrabandu ente América Llatina y los mercaos d'Estaos Xuníos. Contrabandistes mexicanos suministraben alcohol a los gángsters de los Estaos Xuníos mientres la dómina de la prohibición nesti país, y l'apaición del comerciu illegal de drogues colos EE.XX. empezó cuando la llei de prohibición de drogues aprobar en 1933. Escontra'l final de la década de 1960, los contrabandistes de narcóticos mexicanos empezaron a introducir drogues a gran escala.
Mientres les décades de 1970 y 1980, Pablo Escobar yera'l principal esportador de cocaína y ocupóse de les redes criminales del negociu en tol mundu. Cuando s'intensificaron los operativos de vixilancia en Florida y el Caribe, Escobar y les demás organizaciones criminales colombianas formaron asociaciones con traficantes mexicanos pa tresportar cocaína per Méxicu faía Estaos Xuníos.
Esto llogróse fácilmente por cuenta de que Méxicu yera una fonte importante pa Estaos Xuníos de heroína (producida gracies a los cultivos d'amapola o adormidera concentraos nel llamáu Triangulo Doráu mexicanu: Sinaloa, Durango y Chihuahua, amás de 6 estaos más ) y de cannabis (perdiendo importancia nel comerciu binacional dende la so llegalización, con fines melecinales, en dellos estaos del país norteamericanu) pal mercáu d'Estaos Xuníos, amás que los traficantes de droga mexicanos yá establecieren una infraestructura que taba dispuesta a sirvir a los traficantes de Colombia. A mediaos de la década de 1980, les organizaciones mexicanes taben bien establecíes y yeren confiables nel tresporte de cocaína colombiana. Nun primer momentu, les bandes mexicanes fueron integraes pa solo tresportala pagándo-yos por esti serviciu; pero a finales de 1980, les organizaciones de tresporte mexicanes y los narcotraficantes colombianos establecieron un alcuerdu de pagu pol productu.
Los tresportistes mexicanos polo xeneral dábase-yos el 35% o'l 50% de cada unviada de cocaína. Esta disposición significaba que les organizaciones mexicanes taben implicaes na distribución, según el tresporte de la cocaína, y convirtiéronse en traficantes terribles nel so propiu derechu. Na actualidá y depués de delles décades de disputes y guerres ente los cartelos mexicanos, amás de la desarticulación y debilitamientu de dellos d'estos per parte de les autoridaes de Méxicu y d'Estaos Xuníos, el Cártel de Sinaloa ye l'únicu que caltuvo'l so poder internacional magar los golpes sufiertos na so estructura depués de la captura y extradicción del so máximu líder, Joaquin "Chapo" Guzman, a Estaos Xuníos, apoderándose del tráficu de cocaína colombiana nos mercaos mundiales gracies a los contactos establecíos cola guerrilla de les FARC y los paramilitares de les AUC, ayudaos tamién nel esmantelamientu, per parte de les autoridaes colombianes, del últimu cartelu importante que quedaba nel país: El Cartelu del Norte del Valle. Depués de la desmovilización d'estos grupos batallosos en Colombia, los contactos pasen a aquellos que nun aceptaron desmovilizarse conformando les llamaes Bandes Criminales o Bacrim, siendo'l Cartelu de Sinaloa el principal comprador de la cocaína que producen estos grupos criminales nes selves colombianes, compres que se faen n'efeutivu o intercambiando armes por drogues. Dizse que'l Cartelu de Sinaloa, al igual que Los Zetas, merca cocaína colombiana en Venezuela al llamáu "Cartelu de los Soles", una organización criminal supuestamente conformada por miembros corruptos de les fuercies armaes d'esti país enquistados nel poder. Los Zetas tamién tienen negocios en Colombia, non tan importantes como los del Cartelu de Sinaloa, pa merca-y cocaína al Clan del Golfu. Dambes organizaciones tamién trafican con drogues sintétiques como metanfetaminas, que traen d'Asia pa Estaos Xuníos.
L'equilibriu de poder ente los distintos cartelos mexicanos viénose moviendo de cutio, arriendes de la guerra ente cartelos, entós que nueves organizaciones remanecíen y les mayores debilitar hasta'l colapsu. Una interrupción nel sistema, tales como les detenciones o muertes de líderes de los cartelos, xeneraben grandes derramamientos de sangre pa ver quien seria'l socesor. Por cuenta de que les aiciones del gobiernu mexicanu yeren males pal negociu del tráficu de drogues, los cárteles empezaron a sobornar funcionarios mexicanos pa tomar midíes contra un cartelu rival o dexaben fugar información d'intelixencia sobre les operaciones del cartelu rival pal gobiernu mexicanu o pa l'Alministración pal Control de Drogues de los Estaos Xuníos.
Ente que munchos factores contribuyeron a la esguilada de violencia, los analistes de seguridá na Ciudá de Méxicu trazaron los oríxenes del flaxelu creciente de la desintegración a un alcuerdu implícitu de tola vida ente los narcotraficantes y los gobiernos controlaos pol Partíu Revolucionariu Institucional (PRI), que perdió'l so control sobre'l poder político a partir de finales de 1980.
Entamos de la guerra ente cartelos
Los enfrentamientos ente los cartelos de la droga rivales empezaron en serio dempués de la detención en 1989 de Miguel Ángel Félix Gallardo, quien dirixía los negociu de les drogues en Méxicu col poderosu Cartelu de Guadalaxara, desintegrándose pa estremar el negociu ente cuatro (4) organizaciones criminales que terminaron enfrentándose ente sigo pol control total del negociu ilícitu, provocando atentaos contra los antiguos socios del Cartelu de Guadalaxara qu'afectaron tamién a civiles inocentes, estes organizaciones fueron: Cartelu de Sinaloa, Cartelu del Golfu, Cartelu de Tijuana y Cartelu de Juarez. Hubo una posa nos combates mientres la década de 1990 magar fechos relevantes asocedíos nesta dómina como los asesinatos de Luis Donaldo Colosio y Paco Stanley, pero la violencia siguió y empioró na década del 2000, quedando menguaes les organizaciones de Tijuana y Juarez, ente que les del Golfu y Sinaloa terminaron atomizándose pa conformar otres estructures que se siguieron enfrentando ente sigo, dalgunes entá actives como Los Zetas, Jalisco Nueva Xeneración, Guerreros Xuníos y Cartelu del Nordeste; y otres que fueron esaniciaes por aiciones de cartelos rivales o de les autoridaes como La Familia Michoacana, Caballeros Templarios, Cártel del Mileniu y Cártel de los Beltrán Leyva, ente otres. Magar esta atomización, el Cartelu de Sinaloa ye la más poderosa de les organizaciones criminales de Méxicu y una de les más importantes del mundu.
Los presidentes del PAN
Antes del añu 2000, el partíu políticu PRI gobernó Méxicu mientres 70 años, nesti tiempu los cárteles de la droga ampliaron la so poder y la corrupción, les operaciones de llucha contra les drogues centráronse principalmente na destrucción de la mariguana y el cultivu d'opiu nes rexones de monte, nunca se realizaron operaciones militares a gran escala en centros urbanos, hasta'l cambéu de réxime nel añu 2000, cuando'l partíu PAN ganó la presidencia empezar a faer ofensives contra los cartelos nel so propiu terrén.
Presidencia de Vicente Fox
En 2004 el presidente Vicente Fox unvió tropes militares a Nuevo Laredo a combatir a los cárteles. Envalórase qu'alredor de 110 persones morrieron en Nuevo Laredo, ente xineru y agostu de 2005 de resultes de los enfrentamientos ente'l Cártel del Golfu y el de Sinaloa. . En 2005 el cártel de la Familia Michoacán establecer nel estáu de Michoacán amontando la violencia.