cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Coulonvillers
Coulonvillers ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
François Villon
François de Montcorbier o de Loges, llamáu François Villon foi un poeta francés del Sieglu XV.
La so creación más celebrada ye Ballade des pendus (Balada de los aforcaos n'asturianu), escrita cuando esperaba la so execución na forca.
La so vida
Nacíu n'abril de 1431 o 1432, saber según los rexistros de la Universidá de la Sorbona y polos archivos xudiciales, que'l so verdaderu nome foi François de Montcorbier. El so padre, probablemente orixinariu d'una aldehuela de la Borgoña, dexó la provincia pa establecese na capital. La madre, nacida en Berry o en Anjou, enviudó cuando François yera entá bien pequeñu. Por motivos desconocíos la madre confió-y el neñu al maestru Guillaume de Villon, canónigu y capellán de Saint-Benoît-le-Bétourné, que'l so apellíu adoptó en prueba de gratitud. Estudió na facultá d'Arte, pero en llogrando una llicenciatura, desdexa l'estudiu pa correr detrás de l'aventura. A partir d'esta dómina, la so vida va tener por telón de fondu la guerra de los Cien Años y el so cortexu de brutalidaes, fame y epidemies. Acusáu d'asesinar al relixosu Philippe Sermoise, el so rival n'amores, ye obligáu a fuxir de París, pero llogra'l perdón en xineru de 1456. Poco dempués participa nel robu del Colexu de Navarra. Ente 1456 y 1461, prosigue les sos andances pol Valle del Loira, ye encarceláu nel branu de 1461, pero lliberáu dellos meses más tarde con ocasión d'una visita de Lluis XI. De vuelta a París, escribe Le Testament y ye arrestáu una vegada más en 1462. Ye torturado y condergáu a la forca, pero'l xuiciu va ser casáu n'apelación en xineru de 1463. La pena ye conmutada por diez años de destierru de París. Piérdese'l so rastru dempués d'esti últimu episodiu.
La so obra
thumb|Grabáu de Villon por [[Federico Cantú ]] Villon nun anovó la poesía del so tiempu, sinón que dio una nueva vida a motivos heredaos de la cultura medieval qu'él conocía a la perfeición y animar cola so propia y orixinal personalidá. Asina, toma a contrapié l'ideal cortés, invierte los valores almitíos celebrando a les xentes destinaes al patíbulu, apúrrese d'acordies a la descripción burlesca o a les chancies xubíes de tonu, y multiplica les innovaciones nel llinguaxe. Pero la estrecha rellación que Villon establez ente los eventos de la so propia vida y el so poesía llevar a dexar igualmente que la murnia y la murria apoderar de los sos versos. Le Testament (1461), que ye considerada como la so obra capital, inscríbese como un allongamientu del "Legáu" (1456), al que se-y llama comúnmente, el "pequeñu testamentu". Esi llargu poema de 2023 versos ta marcáu pola congoxa de la muerte a la que'l mesmu Villon acababa de ser condergáu y recurre, con una singular ambigüedá, a un amiestu de reflexones sobre'l tiempu, amargoses chances, invectivas y fervor relixosu. Esta combinación de tonos contribúi a dar a la obra de Villon una sinceridá patética que la singulariza al respective de la de los sos predecesores.
Villon, ignoráu pol so tiempu, ye redescubierto nel sieglu XVI primero que Marot publicar. Les sos balaes fueron readaptadas pol poeta húngaru György Faludy nos años 1930, con muncho ésitu.
Diariu El Carbayón
El Carbayón foi un diariu que s'editó n'Uviéu dende finales del sieglu XX hasta l'añu 1936.
Historia
El Carbayón anició la so tirada n'Uviéu'l 5 d'ochobre de 1879, tres el polémicu valtamientu del carbayón centenariu que torgaba l'ensanche de la cai Uría, qu'unía la zona antigua de la ciudá cola estación de ferrocarril.
Al principiu concibióse como selmanariu, recibiendo'l subtítulu de «Periódico de intereses morales y materiales»; más tarde foi espublizáu como biselmanariu pa tornar poco dempués como diariu, siendo'l periódicu más importante d'Uviéu tres poco tiempu de salir a la venta. El so primer direutor foi Rogelio Jove y Bravo, y ente los sos redautores y collaboradores cuntábense persones tan illustres como Fermín Canella Secades, Rafael Sarandeses, Maximiliano Arboleya, quien sería tamién direutor del diariu en delles ocasiones, y Clarín. Sustituyó'l so subtítulu decimonónicu pol de «Diario asturiano de la mañana» y más tarde adoptó'l de «Decano de la Prensa de Oviedo». En 1910 absorbió al diariu La Opinión y en 1921 a El Pueblo Astur.
Otros direutores del periódicu fueron: Marcelino Trapiello, Mariano Sánchez Roca, Gonzalo Merás y Navia-Osorio, José Díaz Sarri, Juan Antonio Cabezas, Eduardo Quiñones y Segundo López del Camino. Asoleyóse per más de mediu sieglu, cesando al aniciase la guerra civil, el 18 de xunetu de 1936.
Portugal
Portugal (o Pertual, en mirandés y llionés), oficialmente República Portuguesa, ye un país continental y atlánticu asitiáu nel suroeste d'Europa, na fastera occidental de la Península Ibérica y nel Atlántcu Norte. Tien una superficie de 92.391 km² y ye la nación más occidental d'Europa, llendando al norte y al este con España y al sur y al oeste col Océanu Atlánticu. El so territoriu inclúi los archipiélagos atlánticos d'Azores y Madeira, que son sendes rexones autónomes colos sos propios gobiernos rexonales.
Portugal ye l'estáu más antiguu de la Península Ibérica, y ún de los más vieyos d'Europa. Pol so territoriu pasaron y asentáronse bien de pueblos dende la dómina prehistórica: preceltes, celtes, cartaxineses, romanos, visigodos y suevos. Portugal, como país, establecióse demientres la nomada Reconquista cristiana, la guerra escontra los musulmanes qu'invadieran la Península Ibérica en 711. Pesie a los intentos d'independizase de magar foi fundáu como un condáu en 868, nun sería hasta dempués de la batalla de San Mamede (1128) cuando los soldaos d'Afonso Henriques derrotaron a los que dirixía so ma, Teresa, cuando'l Condáu de Portugal afitaría la so soberanía y el propiu Afonso se proclamara a sigo mesmu Príncipe de Portugal. Sería proclamáu rei na batalla d'Ourique, en 1139, y reconocíu como talu polos reinos vecinos nel tratáu de Zamora (1143).
Nos sieglos XV y XVI Portugal estableció'l primer imperiu global, convirtiéndose nuna de les principales potencies económiques, polítiques y militares del mundu. Demientres esta época, conocida como Era de los Descubrimientos, los esploradores portugueses foron pioneros na esploración marítima, especialmente embaxu'l patrociniu del príncipe Enrique'l Navegante y del rei Xuan II, con viaxes tan notables como'l que llevó a Bartolomé Díaz más allá del Cabu de Bona Esperanza (1488), el descubrimientu de la ruta marítima a la India por Vasco da Gama en 1497-98 o'l descubrimientu de Brasil (1500).
Nestos sieglos Portugal monopolizó'l comerciu d'especias, y espardió'l so imperiu con campañes militares n'Asia. Por embargu, socesos como la destrucción de Lisboa por un terremotu en 1755, la Revolución Industrial, la Guerra de los Siete Años, la ocupación del país demientres les Guerres Napoleóniques y la independencia de Brasil (1822) foron acabando pasín ente pasu col poderíu portugués.
la revolución de 1910 acabó cola monarquía y estableció la Primer República Portuguesa, un réxime inestable que foi suprimíu pol réxime autoritariu de dereches conocíu como Estado Novo. La democracia habría volver dempués de la Revolución de los Claveles de 1974, que punxo fin a la Guerra Colonial Portuguesa. Perpoco dempués garantizóse-y la soberanía a cuasi tolos territorios d'ultramar; la devolución de Macáu a China en 1999 marcó'l final del que puede considerase l'imperiu colonial de mayor duración de tolos europeos.
Portugal dexó una importante influencia cultural y arquitectónica per tol mundu, un legáu de 300 millones de falantes de llingua portuguesa y de un garapiellu de llingües criolles de sustratu portugués. Ye un país desarrolláu, con un réxime republicanu xunitariu semipresidencialista, con una economía avanzada y altos estándares de vida. Ye miembru de les Naciones Xuníes, la Xunión Europea, la OTAN y la OCDE, y formó coles sos ex-colonies la Comunidá de Países de Llingua Portuguesa.
Orixe del nome
El nome de Portugal vien de "Portus Cale", nome col que los romanos llamaben a l'actual ciudá de Portu. Alfonsu VI Rei de Llión concedió a Henrique de Borgoña en 1093 la parte norte de lo que güei llamamos Portugal, y dio-y el títulu de "Conde de Portus Cale".
Divisiones alministratives
La división alministrativa mayor de Portugal básase nos distritos y nes Rexones Autonómiques (Azores y Madeira). So estos tán los 308 conceyos del país qu'al empar tán conformaos por más de 4.000 freguesíes o parroquies.
Aeropuertos principales
Lisboa/Loures/Portela de Sacavem (LIS);
Porto/Maia/Matosimhos/Vila do Conde (OPO){Pedras Rubras,Moreira,Maia{Sa Carneiro};
Faro/Algarve (FAO);
Funchal/Madeira(FNC){Santa Cruz/Santa Catarina-Madeira};
Ponta Delgada/Sao Miguel(PDL){Nordela/Papa Joao PauloII};
Terceira/Praia da Vitoria{Angra}(TER){Lajes,Terceira};
Horta/Faial(HOR).
Regions
Norte(*Capital:Porto); Centro*(Coimbra); Lisboa(*Lisboa); Alentejo(*Evora); Algarve(*Faro).
Regions Autonomas: Azores(*Capitales:Ponta Delgada,Angra,Horta); Madeira(Capital:(*Funchal).
Otros nomes
Al sur del dominiu llingüísticu, en Miranda de l Douro, emplégase'l términu Pertual.
Maculphrysus quadrimaculatus
Maculphrysus quadrimaculatus ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Portugal
Otros nomes
== Política y gobiernu ==
Maculphrysus quadrimaculatus
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China, Corea, Mongolia y Rusia.
Portugal
Gobiernu
El presidente del país ye Anibal Cavaco Silva, elixíu por primer vegada el 9 de marzu de 2006 y reelixíu'l 23 de xineru de 2011. El primer ministru ye, dende'l 21 de xunu de 2011, Pedro Passo Coelho, y la presidenta de l'Asamblea de la República ye Maria da Assunção Esteves. El gabinete ministerial ta formáu polos siguientes ministerios y persones:
Partíos políticos y sindicatos
Los partíos políticos más importantes, y los sos principales cabezaleros, son los que vienen darréu:
No que cinca a los sindicatos, los dos con mayor representación del país son:
Courcelette
Courcelette ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Calendariu bizantín
El calendariu basábase nel calendariu xulianu, del que difería en que l'añu entamaba'l 1 de setiembre y que'l númberu del añu determinábase a partir d'un Anno Mundi de referencia deriváu de la versión Septuaginta de la Biblia. Esta asitiaba la creación del mundu 5509 años anantes de la encarnación, esto ye, del nacimientu de Xesús, y siguía una tradición, tanto xudía como de los primeros cristianos, que numberaba los años a partir del del momentu nel que, según los cálculos fechos a partir de los fechos recoyíos na Biblia, creárase'l mundu: l'Annus Mundi o Ab Origine Mundi (AM). Esti añu primeru, el de la supuesta fundación del mundu, trescurrió ente'l 1 de setiembre del 5509 e.C. y el 31 d'agostu de 5508 e.C. Según esta forma de contar los años l'actual (2021) sería'l AM 7529 hasta'l 31 d'agostu y el AM 7530 a partir del 1 de setiembre.
Julie Christie
Julie Frances Christie ye una actriz británica, ganadora d'un Óscar en 1965.
Biografía
Julie Christie nació en Assam, India (daquella parte del Raj británicu), del matrimoniu formáu por Rosemary Ramsden y Frank St. John Christie (un operario d'un plantíu de té allugada na India). Recibió clases nun conventu de la India (del que foi espulsada) y darréu na Central School of Speech and Drama, antes de debutar na serie de ciencia ficción de 1961 de la BBC A for Andromeda. La grabación orixinal completa perdióse, anque inda queden los seis primeros episodios y parte del séptimu.
El so primer papel protagonista foi na película de 1963 Billy, l'embusteru, xunto a Tom Courtenay. Dos años dempués interpretó'l papel de Lara Antipova en Doctor Zhivago y el de Diana Scott en Darling. Por esti últimu papel ganó l'Óscar a la meyor actriz. En 1967 protagonizó Lloñe del mundanal ruiu. Christie foi una de les principales figures nel Londres de los años 60.
Maculphrysus yunnanicus
Maculphrysus yunnanicus ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Julie Christie
Biografía
Nos años 70 treslladar a Hollywood, onde caltuvo una rellación con Warren Beatty mientres dellos años. Dempués de la so rotura, volvió vivir n'Europa.
Maculphrysus yunnanicus
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China.
Julie Christie
Biografía
Christie nunca tuvo casada hasta 2007, añu nel que se casó col so compañeru dende diba tiempu, el periodista del diariu The Guardian Duncan Campbell. Anguaño moren ente España, nuna propiedá que tienen na llocalidá d'Adsubia –a unos 11 km. del mar Mediterraneu, na contorna de La Marina Alta (Alicante)–, Londres del Este, y sobremanera na so granxa de Montgomery. Julie Christie tuvo un hermanu menor, Clive, y una hermana india seis años mayor qu'ella, June, nacida en 1934 d'una rellación que'l so padre Frank tuvo na India antes de conocer a Rosemary Ramsden y casase con ella en 1937. June finó en xineru de 2005.
Courcelles-au-Bois
Courcelles-au-Bois ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Añu
Un añu ye'l periodu de tiempu que tarda'l planeta Tierra n'orbitar una vuelta al rodiu'l Sol. El términu añu úsase tamién pa referise al periodu orbital de cualesquier planeta, y por estensión aplícase a otros ciclos orbitales. La cenciellez d'esta definición oculta la complexidá del so cómputu. Considérense diversos años según la referencia elixida pa determinar la so dura. Sistematizando podemos considerar:
Civilmente rexímonos pol añu trópicu y l'añu de calendariu, siempre con esceiciones: la cultura islámica, por exemplu, ríxese por un calendariu llunar.
N'astronomía y astrofísica, amás del añu sidereu son d'interés:
Druidismu
El druidismu, más qu'una relixón ye una filosofía ancestral propia de los druides (los sacerdotes de los celtes). Hebo una dómina na que se barruntó qu'adoptaba dioses (Llug, Taranos, Cernunnos, Nabia, Deva, Nuada...). Anguaño, el nomáu druidismu modernu, atalanta esos nomes como elementos de la natura y non como dioses, pero entá esisten cuasi los mesmos ritos y camientos no tocante a los espíritos, y el so arreyamientu col home ta alministráu polos y poles druides. El druidismu ye mui endegueyáu d'encartiyar porque nun tien documentos escritos o un llibru sacru. Los rituales son transmitíos pelos bardos, los guardes de la so tradición. Los druides creyen na reencarnación; les ánimes de los muertos van al “más allá” enantes de tornar a ñacer nun nuevu cuerpu humanu, o a vegaes dixebrar o andechase con otra enerxía pa encadarmar un árbole, un animal o quiciabes espardise pel ambiente. Güei, el druidismu sobrevive nes islles britániques au esisten alredor de 10.000 druides (el Conceyu de Druides Británicos creóse en 1989 y, anguano, esisten nel Reinu Xuníu doce órdenes mayores). Tamién nos llugares de forte emigración, sobre too, d'irlandeses. Queden restos de los sos vezos en llugares d'Asturies, Lleón y Galicia pues los/es bruxos/es, meigos/es, la doyura de mitoloxía, ritos ya imaxinariu popular son los que, en parte, caltienen esi raigañu precristián.
El Carbayón d'Uviéu
thumb|Grabáu del antiguu Carbayón tronzáu en [[1879.]] thumb|Carbayón actual llantáu n'alcordanza del primeru y asitiáu a un llau del [[Teatru Campoamor.]] thumb|Placa conmemorativa nel llugar onde s'afayaba El Carbayón na [[Cai Uría (Uviéu)|Cai Uría.]] El Carbayón (aumentativu de carbayu) ye'l nome que recibe un carbayu centenariu que s'asitiaba na Cai Uría d'Uviéu, n'Asturies. Esti árbol, debío al so porte y tamañu, foi de gran importancia simbólica pa la ciudá, y dio llugar al xentiliciu oficiosu de los uvieínos, llamaos tamién carbayones por esti árbol.
José Luis Martí
José Luis Martí Soler, más conocido como Martí, ye un exfutbolista y entrenador español que xugaba de mediucentru.
El 23 de febreru de 2022 firmó como entrenador del Real Sporting de Xixón de la Segunda División d'España. Depués de 10 partíos nos que sólo consiguió una victoria y tres empates, el 3 de mayu despidiéronlu.
El Carbayón d'Uviéu
Descripción
Nel momentu de tronzalu, l'arból midía 9 metros de circunferencia na so base, tenía dos tueros principales qu'algamaben una altura de 30 metros y la so copa medía 38 metros de circunferencia.
Una de les razones argüíes pa la so tronza foi'l so estáu avanzáu de corrupción por mor del coroyu, cosa que se comprobó como cierta una vuelta tronzáu. Esti fechu impidió la so datación esauta anque se-y supunxeron unos 500 años d'edá.
Historia
Afayábase nel postreru inferior del Campu de San Franciscu, llugar de recréu y paséu de los uvieínos a lo llargo de los años. En 1874 construyérase la estación de tren a una distancia de 1 km del centru de la ciudá y se proyeutó un vial pa coneutalos. Esti proyeutu tradúxose nes cais actuales d'Uría, abierta nel mesmu añu, y de Fruela, abierta en 1880, que bordiaben el postreru inferior del Campu de San Franciscu dexando aislláu al Carbayón del restu del Campu, torgando la circulación pela cai Uría.
El 15 de setiembre de 1879 aconceyó l'ayuntamientu d'Uviéu para discutir qué facer col árbol, tres l'informe del xardineru del conceyu favoratible de la tronza. Los conceyales dividíense en dos grupos opuestos: los progresistes, favoratibles a la tronza, y los conservadores, contrarios a ella.
Tres dos votaciones nules, na tercera, la comisión de «paseos y arboledes» votó a favor de la tronza por catorce votos a nueve. L'Ayuntamiento sacó a subasta el valtamientu del árbol y foi dau pol montante de 192,50 pesetes. Parte d'esti dineru usóse pa construyir una caseta al pie de la fonte de les xaronques. El 2 d'ochobre de 1879 fízose efeutiva la tronza.
Alcordanza
Nesos díes creóse'l semanariu primeru y llueu diariu El Carbayón, nel que na so primer edición remembró a El Carbayón con esti poema en castellanu:
En marzu de 1959 l'Ayuntamientu d'Uviéu instaló una placa conmemorativa nel llugar en que s'irguía'l Carbayón, al entamu de la Cai Uría na so acera derecha, na que pue lleese:
Unos años antes, en 1950, llantóse un nuevu carbayu nos xardinos del Teatru Campoamor, conocíu popularmente como El Carbayín, en tornu al cualu allugóse un cercu con una inscripción que diz:
Principáu de Cataluña
miniaturadeimagen|330x330px|Territoriu del Principáu de Cataluña hasta 1659. Les sos llendes tán superpuestes a les llendes nacionales actuales. El Principáu de Cataluña (en catalán, Principat de Catalunya; en llatín, Principatus Cathaloniæ; n'occitanu, Principat de Catalonha; n'español Principado de Cataluña y en francés Principauté de Catalogne) foi un estáu    asitiáu, na Edá Media y a entamos de la Edá Moderna, na fastera nororiental de la península Ibérica. Demientres la mayoría de la so historia tubo xuníu dinásticamente col reinu d'Aragón; dambos, conxuntamente, formaben la Corona d'Aragón. Ente los sieglos XIII y XVIII llendaba col reinu d'Aragón al oeste, col reinu de Valencia al sur, col reinu de Francia ya'l principáu feudal d'Andorra al norte y col mar Mediterraneu al este. El términu Principáu de Cataluña siguió n'usu hasta la Segunda República Española (1931-1939), cuando foi abandonáu pola so rellación histórica cola institución monárquica. Anguaño, el términu úsase principalmente pa denomar la comunidá autónoma de Cataluña, n'España, como una forma d'estremala de los otros países catalanes, ya inclúi xeneralmente la rexón histórica del Rosellón, nel sur de Francia.
La primer referencia a Cataluña y los catalanes aparez nel Liber maiolichinus de gestis Pisanorum illustribus, una crónica pisana (escrita ente 1117 y 1125) que cuenta la conquista de Mallorca por una fuerza conxunta d'italianos, catalanos ya occitanos. Nesi momentu Cataluña nun esistía entá como una entidá política, magar que l'usu del términu parez sofitar la idea de que yá yera una entidá xeográfica o cultural de dalgún tipu.
Los condaos qu'acabaríen formando'l Principáu de Cataluña foron, pasín ente pasu, unificaos embaxu'l gobiernu del conde de Barcelona. En 1137 el Condáu de Barcelona ya'l Reinu d'Aragón xuniéronse embaxu'l mesmu rei, creando lo que los historiadores modernos nomen Corona d'Aragón. Sicasí, Aragón y Cataluña caltuvieron les sos propies estructures polítiques ya tradiciones llegales, que ficieron qu'esistieran dos comunidaes polítiques estremaes demientres los sieglos siguientes. La primer referencia a Cataluña como una entidá política separtada produzse nel reináu d'Alfonsu I el Troubador (rei de Cataluña con esi nome y d'Aragón col nome d'Alfonsu II d'Aragón), que reinó ente 1164 y 1196. El términu Principáu de Cataluña, por embargu, nun apaez en documentos llegales hasta'l sieglu XIV, cuando entamó a aplicase a los territorios gobernaos poles Cortes de Cataluña.
El matrimoniu de Fernandu II d'Aragón con Sabela I de Castiella en 1469 sentó les bases pa la fundación del Reinu d'España. En 1492 entamó la colonización española del recién descubiertu continente americanu, y el poder políticu del nuevu reinu foi pasando cada vegada más a Castiella. Les tensiones de les instituciones catalanes con la monarquía, xunto col malestar campesín, provocó la Guerra de los Segadores (1640-1659). El tratáu de los Pirineos (1659), que-y punxo fin, recoyó la cesión de la soberanía del Rosellón a Francia. Demientres la Guerra de Socesión Española (1701-1714) la Corona d'Aragón sofitó al candidatu perdedor, l'archiduque Carlos d'Habsburgu. Tres de la rendición de Barcelona, en 1714, el rei Felipe V de Borbón, espeyando'l modelu francés, impuso l'absolutismu y la xunificación de l'alministración en toa España. Los Decretos de Nueva Planta suprimieron les principales instituciones y los derechos políticos de los catalanes, aragoneses, valencianes ya mallorquines, reduciendo los antiguos reinos a provincies de la Corona de Castiella. Sicasí, el Principáu de Cataluña siguió siendo una xunidá alministrativa hasta la división provincial de 1833, que dividió Cataluña en cuatro provincies.
Malthinus angulatus
Malthinus angulatus ye una especie de coleópteru de la familia Cantharidae.
Courcelles-sous-Moyencourt
Courcelles-sous-Moyencourt ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Celina Font
Celina Font ye una actriz, direutora y productora arxentina.
Enllaces esternos
Cateboría:Persones de Buenos Aires
Cresques Abraham
Cresques Abraham foi un cartógrafu xudíu mallorquín del sieglu XIV. Padre del tamién cartógrafu Jehuda Cresques, dambes figures señeras de la Escuela Cartográfica Mallorquina.
Anque tradicionalmente interpretóse que «Cresques» yera l'apellíu familiar y que, poro, el nome yera Abraham Cresques, los estudios realizaos por Jaume Riera y Gabriel Llompart determinaron que nun se tuvo en cuenta la forma cola que tresmitíen los patronímicos na comunidá xudía, según la cual el primer nome del padre pasaba a ser el segundu del fíu. D'esta forma, Jehuda Cresques yera fíu de Cresques Abraham, ñetu d'Abraham Vidal y bisñetu de Vidal Cresques.
Cresques Abraham, protexíu polos reis Pedru IV d'Aragón, Xuan I d'Aragón y Martín I d'Aragón, dexó una granible documentación sobre cartes náutiques feches por él y el so fíu, anguaño perdíes, anque se-y atribúin dellos mapes anónimos, como l'Atles catalán de 1375, siendo esta obra, guardada na Bibliothèque National de París, considerada como la pieza qu'algamó'l puntu más altu de la conocencia cartográfica medieval.
Obres
Amás del Atles Catalán los investigadores tamién tienen suxerío qu'al menos cinco mapes más podíen ser obra suya, del so fíu o del so taller.
Igual que l'Atles, estos cinco mapes nun tán firmaos y nun tienen data, pero allúguense nel últimu cuartu del sieglu XIV. Masque les semeyances ente ellos son evidentes, esiste la posibilidá que fueren fechs por dellos talleres.
Anno Mundi
miniaturadeimagen|407x407px|Llábana funeraria del cementeriu xudíu de [[Tesalónica na qu'apaez la fecha de la muerte usando la cronoloxía Anno Mundi.]] Anno Mundi (espresión llatina que significa "nel añu del mundu"; n'hebréu לבריאת העולם‎, "hasta la creación del mundu), abreviáu como AM, ye una forma de contar los años basada nel rellatu bíblicu de la creación del mundu y la historia qu'asocedió tres d'esi momentu. Los principales calendarios qu'usaron a lo llargo de la historia esti puntu de referencia son dos:
Magar que les diferencies na interpretación bíblica o na metodoloxía de cálculu pueden dar como resultáu delles diferencies na fecha estimada d'aniciu del mundu, la mayoría de los resultaos avérense bastante a ún d'estos dos modelos dominantes. La razón principal pa esta disparidá ye cuálu ye'l testu bíblicu que caún toma pa facer el cálculu: si tomamos la Biblia Septuaginta pa facer el cálculu obtendremos una fecha averada al 5500 e.C., y si tomamos el testu masoréticu xudíu obtendremos otra, averada al 3760 e.C. La diferencia de 1.732 años ente estos dos testos derívense de les diferencies numériques na xenealoxía que recueyen les dos versiones del llibru del Xénesis. Los patriarcas, d'Adán a Taré, que foi'l pa d'Abrahán, considérase que yeren inclusive 100 años más vieyos cuando tuvieron los sos fíos na versión Septuaginta que na Biblia Vulgata llatina  o nel Tanakh  (biblia hebrea). De resultes, la diferencia neta ente les dos principales versiones de la xenealoxía del Xénesis ye de 1.466 años, que representen el 85% de la diferencia ente los dos modelos principales de datación del orixe del mundu.
Hai tamién diferencies ente los métodos de cálculu basaos nel testu bíblicu y los usaos polos historiadores y arqueólogos modernos, qu'usen métodos científicos pa datar fechos concretos, como por exemplu la destrucción del Primer Templu de Xerusalén, que permiten aproximar la fecha real na qu'asocedieron los fechos recoyíos na Biblia.
Irixoa
Irixoa ye un conceyu español de la comunidá autónoma de Galicia, concretamente de la provincia de La Coruña. Pertenez a la contorna de Betanzos.
Población
La población en 2012 ye de según l'INE.
Situación
El conceyu, de 68,6 km², llinda al norte colos conceyos de Miño, Villarmayor y Monfero, al sur con Aranga y Coirós, al este con Monfero y Aranga, y al oeste con Paderne.
Orografía ya hidrografía
Ta nuna zona de transición ente les llanures de la Terra Chá y les contornes costeres de les Mariñas y la Contorna de Ferrol. Escontra l'este, nel allongamientu de la Serra da Lloba tán el Picu de Vales (702 m) y Monte Vila (684 m), ente los que naz el ríu Zarzo, afluente del Mandeo. Escontra l'oeste repara un perfil más nidiu, pol qu'escurre'l ríu Lambre, que desagua na Ponte do Porco (Paderne).
Frades
Frades ye un conceyu d'España na provincia de La Coruña, comunidá autónoma de Galicia. Pertenez a la contorna d'Ordes.
Con capital en San Mauro, ta asitiáu na zona central de la provincia de La Coruña, con 12 parroquies y 138 entidaes de población (aldegues). Límita al norte con Mesía, al este con Boimorto, al sur con Arzúa, El Pinu y Oroso y al oeste con Ordes.
El so mayor nucleu de población ye Ponte Carreira, na N-634, que xune Irún con Santiago de Compostela. Esti nucleu de población ta en realidá formáu pelos estremos de dos parroquies de la zona que son Gafoi y Ledoira. D'antiguo esta llocalidá celebraba un gran mercáu de ganáu, que cola execución de la nueva carretera y la falta d'aición local, acabó sumiendo. Como servicios consta en centru médicu, colexu públicu, farmacia, caxa d'aforros y bancu, drogueria, supermercáu, materiales de construcción y ferretería y numberosos cafés y chigres. Pa visitar destaquen la zona fluvial d'Aiazo y la presa que s'atopa na so llende col conceyu d'El Pinu.
La distancia que la dixebra de la capital provincial ye d'unos 52 km. El conceyu yera ruta de camín ente Sobrado dos Monxes y Compostela, existíendo una posada nel llugar de Castiñeiro Redondo (Moar), na parte del conceyu Oroso. La casa nᵘ1 del llugar de Castiñeiro Redondo, güei sumida, pertenecía a la familia Mandayo Rei. Les sos tierres atestaben coles de les Llinares Rivas, dueños del Palaciu de Galegos. La mentada familia taba amestada a la de Ares García, conocíos polos de "O Fidalgo", nel cercanu llugar de Queirís. Llugar nel que al paecer esistió un Palaciu, quiciabes destruyíu dafechu escontra 1958, del que nun se llograron más datos.
Perteneció, nel Antiguu Réxime a la provincia de Santiago, tando'l so territoriu estremáu ente dos jurisdicción: la de Mesía y la de Folgoso, esta postrera so tutelar del Conde de Altamira.
Ente los sos monumentos y otros llugares d'interés, tán: Palaciu en San Martiño de Galegos, onde nel añu 1690 pernoctó Doña Mariana de Neoburgu y el so hermanu, cuando viaxaben de Compostela a la corte (María Ana de Neoburgu, fía del eleutor del Palatináu, Federico Guillermo, embarcó nun puertu de Flandes y desembarcó en Mugardos a finales de 1689, a quien acompañó la escuadra inglesa del Almirante Russell. La comitiva viaxó per tierra faía La Coruña, a onde llegaron el 7 d'abril de 1960, para tres una selmana viaxar a Compostela) Carlos II, el so maríu, n'agradecimientu concedió a los sos propietarios el "derechu de cadena" (derechu d'asilu pa los que, escorríos pola llei, buscaben abellugu). Ermita nel monte de San Nicolás, la de San Roque, en Moar, la ilesia de Santa Mariña de Gafoi o la de San Xulián, en Céltigos.
La so población empadronada en 2010 yera de 2 648 persones (INE).
Curtis
Curtis ye un conceyu español asitiáu na provincia de La Coruña y perteneciente a la contorna de Betanzos, na Comunidá Autónoma de Galicia.
El conceyu ta na llocalidá de Teixeiro, el nucleu de población más importante. Cuenta con unes escelentes comunicaciones y una población de 4.160 habitantes. A pesar de cuntar con una estensa zona rural poblada d'aldegues; cuenta amás con dos nucleos de población nos que vive la mayoría de la población y que suponen la cara más moderna del conceyu, Curtis y Teixeiro.
Población en 2014: 4.160 habitantes según l'INE. thumb|right|200px|Cai en Curtis.
Llendes
El conceyu llinda al:
Demografía
Curtis cuenta con 4 parroquies y 142 nucleos de población pero la población s'estructura en dos nucleos urbanos. Esti eleváu númberu d'aldegues y nucleos de población faen qu'haya una densidá de población de 1,2 nucleos de población per quilómetru cuadráu, bien cimeru a la media provincial de 0,82. Munches aldegues sufrieron una redución de la so población debíu al éxodu a la ciudá o a los nucleos cercanos. Población de los cuatro entidaes parroquiales:
Los dos nucleos urbanos del conceyu atópense asitiaos y tienen la siguiente población: Teixeiro, capital municipal, ta na parroquia de Santolaya de Curtis la cual da nome al conceyu, cuenta con una población de 1067 habitantes. Curtis, el nucleu urbanu de mayor población del conceyu, ta asitiáu na parroquia de Santa María de Lourdes y cuenta con una población de 1220 habitantes.
Fonte: INE Archivu
Xeografía
El conceyu estender a lo llargo d'un gran pandu que s'atopa nel centru de Galicia. Dicha pandu ye imperfecta, tien ciertu enclín en direición (mariña) oeste-noroeste y presenta nidies ondulaciones a lo llargo del territoriu del conceyu. La media d'altitú del términu municipal ye de 510 metros, el monte más altu del conceyu ye'l (O Enxameado) con una altitú de 602 metros pero nun ye'l llugar de mayor altitú, yá que al este del conceyu, na parroquía de Santa María de Foxado, atopamos altitúes de 640 metros derivaes de les estribaciones d'A Serra da Cova da Serpe. El paisaxe del conceyu carauterizar por una trupa rede de ríos y regatos que vertebra'l territoriu. La mayoría de los mesmos pertenecen a la rede hidrolóxica del ríu Mandeo, principal calce hídricu, que crucia'l conceyu en direición sur (conceyu de Sobrado dos Monxes, onde naz) y abandónanos en direición norte (conceyu de Aranga). El so principal afluente nel nuesu conceyu ye'l Deo y segundu caude hídricu n'importancia. De siguío tenemos de destacar el Mendo, tamién afluente del Mandeo, pero nel so tramu final, cerca de la desaguada. Un pequeñu porcentaxe de la rede hidrolóxica del términu municipal, pertenez a la cuenca del ríu Tambre. Tenemos De destacar el ríu Cabalar, afluente destacáu del Tambre nel so tramu altu, que naz nes proximidaes de (O Enxameado). Tamién se debe mentar que nel añu 2013, consiguióse que'l territoriu del conceyu de Curtis catalogar por parte de la UNESCO, como una reserva de la biosfera, dientro de la candidatura de la "Reserva de la Biosfera Mariñas Coruñeses y Terras do Mandeo". Esti reconociemiento supón que los conceyos integrantes d'esta Reserva de la Biosfera, caltengan los sos sistemes tradicionales d'esplotación, llevaos con respetu y sostibilidad per parte de les socesives xeneraciones, permitindo la llegada al presente y futuru d'una serie de valores naturales y culturales a caltener pal legáu de les xeneraciones futures, como heriedu que-yos dexe valorar y amar la so tierra. Amás, esti conceyu tien unha gran cantidá de territoriu rural dedicáu na so mayor parte a l'agricultura gracies a les facilidaes del terrén pa ser trabayáu, qu'oldea colos sos dos nucleos urbanos nos que s'asitia una actividá destacable de servicios ya industria.
Víes de comunicación
La situación estratéxica del conceyu, sobre 50 km de media de distancia a capitales tan importantes como son: La Coruña, Lugo y Santiago de Compostela, faen d'esta llocalidá un centru neurálxicu de comunicaciones.
Nel términu municipal hai dellos taxis, paraes d'autobuses que xunen los dos nucleos urbanos coles ciudaes d'A Coruña y Santiago de Compostela y les yá mentaes estaciones de tren. Por tantu tenemos de dicir que se trata d'unu de los conceyu del interior de Galicia con meyores comunicaciones.
Historia
Les parroquies qu'integren l'actual conceyu pertencían nel Antiguu Réxime a tres jurisdicción: Curtis, Fisteus y Sobrado. En 1812 creáronse los conceyos de Curtis y Fisteus, vixentes hasta 1814 y ente 1820-1823. En 1834 Curtis pasó a formar parte do partíu xudicial de Arzúa y les sos llindes quedaron establecíos en 1836. La parroquia de Santa María de Lourdes crear en 1925, segregada de la de Fisteus. Otros datos tamién nos falen de la importancia histórica del conceyu de Curtis, por casu, les Cases Blasonadas en San Cibrá y Balter (cerca de la ilesia de Fisteus); a "Ponte Vella" de la Castellana; la Casa Abeledo (cerca de la ilesia de Foxado) o'l Palaciu de Santaia. Más apocayá, el fechu históricu que más relevancia tuvo pal términu municipal foi'l pasu de la llinia ferrial Palencia-A Coruña qu'inauguró Alfonsu XII en 1883. Mientres enforma tiempu, y con un enllaz que se faía per carretera con Santiago de Compostela, este foi unu de los pocos enllaces pa llegar al pandu castellanu dende la ciudá xacobea. Foi, ensin dulda, un gran factor pal desendolque y la puxanza económica de la contorna y especialmente del conceyu nesta dómina.
Malthinus bicoloriceps
Malthinus bicoloriceps ye una especie de coleópteru de la familia Cantharidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Yunnan (China).
Español n'El Sáḥara Occidental
thumb|250px|Estensión del idioma español n'África. El español ye faláu n'El Sáḥara Occidental y polos saḥarianos de la República Árabe Saḥariana Democrática nel exiliu n'Arxelia como segunda llingua oficial pero non como llingua nativa.
Carauterístiques
La llingua española falada como segunda llingua polos saḥarianos ta influyida por dialeutos árabes, sobremanera del árabe hassanía. Tamién lo falen na arxelina provincia de Tinduf nos campos de refuxaos saḥarianos, por cuenta de que el Sáḥara Occidental foi una provincia marítima española hasta la so retirada en 1976. Na RASD estúdiase tamién l'español como llingua cooficial nes escueles y el gobiernu saḥarianu emplegar na alministración (especialmente nel área de salú y emitiendo tolos comunicaos en dambes llingües), formando un casu de billingüismu social yá que tamién ye faláu cotidianamente per gran parte de la población y ye aprendida por forma oral. L'español tamién ye usáu nos medios de comunicaciones locales. Nel campu de la salú utilízase l'español cuidáu que los materiales de consulta médicos que s'utilicen provienen de Cuba y España. Les monedes de la peseta saḥariana tienen inscripciones n'español.
Pol so aisllamientu, diverses instituciones d'Arxelia, Cuba y España inclináronse en sofitar con programes de formación docente, intercambios académicos ya infraestructura educativa. Con al respective de esto, Salem Bachir, diplomáticu de la República Árabe Saḥariana Democrática n'Arxentina, dixo:
Medios de comunicación
La Radio Nacional de la República Árabe Saḥariana Democrática tresmite tantu n'árabe como l'español dende 1975. Lo mesmo asocede cola canal de televisión RASD TV que tien informativos n'español.
Léxicu
thumb|250px|Policía Nacional saḥariana. thumb|Sala d'Urxencies. thumb|250px|Venta de productos nuna farmacia de Dajla. Nótese que los cartelos tán n'español. thumb|250px|Monedes de 2 [[Peseta saḥariana|pesetes saḥarianes con inscripciones n'español.]] En cuanto al léxicu haise documentáu la preferencia por hispanismos nel marcu de la téunica y les ferramientes al igual qu'otros países optaron por soluciones de la llingua colonizadora como inglés o francés.
Courcelles-sous-Thoix
Courcelles-sous-Thoix ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Enerxía de desintegración
La enerxía de desintegración ye la diferencia d'enerxía esistente ente les partícules aniciales y les caberes d'un procesu de desintegración. Aplícase la rellación ente la masa y la enerxía de la famosa fórmula d'Albert Einstein E=mc²:
Onde Q ye la enerxía, mi la masa de les partícules iniciales, mf la masa de les partícules finales y c la velocidá de la lluz.
Si la enerxía (Q) ye positiva, la reacción ye exoérxica o exotérmica; si ye negativa la reacción ye endoérxica o endotérmica. Suel midise n'electrón-voltios (eV) o megaelectrón-voltios (MeV).
Charles de Géer
Charles de Geer (o Carl de Geer foi un biólogu, industrial, y políticu suecu.
De Geer, venía d'una familia con raigaños holandeses, aportando a los trés años a Utrecht, onde va faer los sos primeros estudios clásicos. Retorna a Suecia pa siguir los cursos de Carlos Linneo na Universidá d'Upsala. Bien apasionáu pola conxunción de les ciencies naturales, especializar n'inseutos y arácnidos.
Herieda d'un tíu ensin fíos, una finca y otros importantes bienes raigaños, en Leufsta (Lövstabruk), Uplandia, que lo faen bien ricu.
Gran almirador de Réaumur, publica los sos Mémoires pour sirvir à l'histoire des insectes (de 1752-1778),con analoxíes nel diseñu de la obra. Describe histories de vida, alimentu, reproducción, sobre la base de pacientes investigaciones y analises de la lliteratura presistente. Hai 238 planches de cobre; hai 1.466 especies.
En nomenclatura, de Geer foi menos progresivu; el Volume 1 de Mémoires de 1752 foi bien ceo pa usar el sistema de nomenclatura binomial inventáu pol so colega suecu Carlos Linneo. Nel Volume 2 de 1771 nun lo usa, y nel Volume 3 de 1773 usar parcialmente. Asitia'l nome específicu ente barres y sigue una llargu diagnosis nel vieyu estilu. Y tamién camuda munchos de los nomes de Linnaeus. Paeciera que fai una concesión a usalos a midida que escontra los 1760s y 1770s el sistema linneano amonta'l so usu, non porque de Geer quixera'l nuevu sistema. Tuvieron diferencies "non toos ven cola mesma claridá, y la xente tien la debilidá de nun engarrar lo suficiente poles sos propies opiniones" (carta a Linneo del 16 d'ochobre de 1772) y "si equí allá caltengo una opinión distinta, toi equí, como enantes, preguntar non por que lo tomes a mal" (carta a Linneo del 23 de febreru de 1774).
Nora Federici
Nora Federici foi una estadística italiana.
Intereses n'investigación
Estudio de población, demografía, antropoloxía.
Educación
Tuvo'l grau en Ciencies Polítiques, en 1933, na Universidá de Roma "La Sapienza", defendiendo una tesis n'estadística.
Gallardones
== Conocida por Estudios poblacionales, estudios de xéneru.
Estudiante
Antonio Golini, Graziella Caselli, Eugenio Sonnino, Viviana Egidi, Giuseppe Gesano.
Sistema xaponés d'unidaes
El Shakkan-hō (尺貫法) ye'l sistema de midida xaponés tradicional. El nome shakkanhō vien del nome de dos de les unidaes, el shaku, una unidá de llonxitú, y el kan, una unidá de masa.
El sistema ye chino nel so orixe. Les unidaes orixináronse na dinastía Shang nel sieglu XIII e.C., y estabilizáronse na dinastía Zhou nel sieglu X e.C., y dende ehí espardióse al Xapón, sureste d'Asia y Corea. Les unidaes de la dinastía Tang adoptáronse oficialmente en Xapón en 701, y el shaku actual cuásimente nun camudó dende entós.
Dende 1924, el sistema shakkanhō foi reemplazáu por Sistema Métricu Decimal, y l'usu de les vieyes unidaes p'asuntos oficiales foi prohibíu dende' 31 de marzu de 1966. Sicasí, en delles ocasiones el vieyu sistema inda s'usa. En carpintería y agricultura l'usu de los términos vieyos ye común. Los escoplos fabríquense en tamaños de sun y bu. Los baños xaponeses modernos constrúinse en tamaños de fracción de tsubo, normalmente 0,75, 1, ó 1,25 tsubo y el tarrén viéndese a preciu de tsubo. El censu xaponés de 2005 permitió a la xente dar l'área de les sos cases tanto en metros cuadraos como en tsubo.
Hai varies versiones diferentes del shakkanhō. Les tables d'embaxo amuesen la versión d'usu común nel periodu Edo.
Llonxitú
La base de les unidaes de llonxitú shakkanhō ye'l shaku, orixináu na antigua China. Les demás unidaes son fracciones fixes o múltiplos de la unidá básica. El shaku yera nel so orixe la llonxitú dende'l pulgar hasta'l deu mediu (unos 18 cm, o 7 pulgaes), pero la so llonxitú (y por tanto tamién la de les demás unidaes) foi incrementándose gradualmente, yá que la llonxitú de la unidá taba rellacionada col nivel d'impuestos.
The kujirajaku (鯨尺), lliteramente "ballena shaku", foi un estándar usáu na industria testil. El nome vien de les regles de midida usaes, que taben feches de barbes de ballena. Un kujirajaku ye 1,25 veces la llonxitú d'un kanejaku.
En 1891 les llonxitúes de los dos shaku más comunes foron definíes en términos del sistema métricu:
Les unidaes shaku inda s'usen pa materiales de construcción nel Xapón. Por exemplu, la madera contrachapao suel fabricase en fueyes de tamañu 182 cm × 91 cm (unes 72 in] × 36 in), conocíes nel comerciu como saburokuhan (３×６版), o shaku 3 × 6. Cada fueya ye más o menos el tamañu d'un [[tatami. El grosor de les fueyes, sicasí, suel midise en milímetros.
Los nomes d'estes unidaes tamién apaecen na flauta de bambú shakuhachi (尺八), lliteralmente "shaku ocho", que mide 1 shaku y 8 sun de llargo, y na versión xaponesa del cuentu de Pulgarín, Issun Bōshi (一寸法師), lliteralmente "el rapazu d'un sun", amás d'en bien de proverbios xaponeses.
Les unidaes más pequeñes, mō, rin y bu, de fechu son los nomes xaponses de les fracciones 1/1.000, 1/100 y 1/10 respeutivamente, que tamién s'usen como unidaes fraccionales.
Volume
definición de 1891
shō = 2401/1331 L = 64,827 sun³
Estes unidaes vieyes inda s'usen, por exemplu, na producción de sake.
Masa
definición de 1891
1 momme = 15/4 g
La unidá xaponesa de masa, el momme, ye una unidá reconocida na industria internacional de les perlles.
Moneda
Los nomes de la moneda antiguo caltiénense en proverbios xaponeses como haya oki wa san mon no toku, lliteralmente "Llevantase ceo date tres mon", n'otres pallabres "Al que madruga, Dios lu ayuda".
IronE Singleton
Biografía
Nació y creció n'Atlanta (Georgia). Graduóse na escuela secundaria y más tarde tuvo na Universidá de Georgia, onde s'especializó en comunicación oral y teatru. Xugó nel equipu de fútbol Georgia Bulldogs en 1998.
Malthinus centrolineatus
Malthinus centrolineatus ye una especie de coleópteru de la familia Cantharidae.
Lestrobe
thumb|250px|Palaciu de Hermida, llugar onde se produció la xunta conocida como Pactu de Lestrobe Lestrobe ye una aldega de la parroquia de Dodro nel conceyu coruñés de Dodro, na contorna del Sar.
Según el padrón municipal (INE 2013) cuenta con 641 habitantes (312 homes, 329 muyeres), lo que supón un amenorgamientu respeuto al añu 1999, cuando tenía 665 habitantes.
Nel palaciu de Hermida, declaráu bien d'interés cultural, roblóse'l 26 de marzu de 1930 el Pactu de Lestrobe. Otra construcción civil d'interés ye'l palaciu de Lestrobe. Según el tomu correspondiente del Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz, nes sos cercaníes esistía un bien acondicionáu palaciu de retiru pa los arzobispos de Santiago de Compostela.
Referencies históriques
Una serie de tres documentos del sieglu IX atopaos nel Monesteriu de Oseira contienen probablemente les referencies más antigües a la villa de Lestrobe, y nellos méntase la Parroquia de Santa María de Dodro. Tamién s'indica que la población pertenecía a la parroquia de Santiago de Padrón, antes de pasar a depender de la de Santa María de Dodro, anque nun s'especifica la razón de tal cambéu.
Desintegración
La desintegración, cadena de desintegración, serie radioactiva o mou de decayimientu, en física nuclear, ye un procesu pol qu'un nucleidu o radioisótopu non estable pue tresformase n'otros emitiendo partícules o otros procesos nucleares en cada pasu de la cadena, hasta llegar a un isótopu estable (xeneralmente'l plomu).
Réginald Garrigou-Lagrange
Biografía
Dempués d'estudiar Humanidaes en La Roche-sur-Yon -Vendée-, en Nantes y en Tarbes, escoyó la carrera de Medicina. Mientres la cursaba en Burdeos en 1897, lleó'l llibru L'Homme d'Ernest Hello, lo que provocó la decisión fundamental de la so vida: abraza l'estáu relixosu. Noviciu dominicu en Amiens, Ambroise Gardeil empobinar escontra'l tomismu; pa perfeccionar la so formación intelectual, unviar a la Sorbona. Más tarde viaxó a Viena, frecuentó dellos meses la Universidá de Friburgu -onde conoció a Norberto del Prado, teólogu que lu impresionó fondamente- y en 1905 entró a formar parte del equipu de profesores de -y Saulchoir.
En 1909, al abrir el Angelicum, Atenéu Pontificiu, güei Universidá Pontificia de Santu Tomás d'Aquino, compartió con Jesús G. Arintero la cátedra de Teoloxía Fundamental, esplicando'l tratáu De revelatione. Pasó más tarde a la cátedra de teoloxía dogmática, dio cursos sobre la Metafísica d'Aristóteles y escribió llibros. Consagró 50 años a clases y publicaciones, alternando los trabayos profesorales col serviciu a la Santa Sede en calidá de teólogu y col ministeriu pastoral. Xubilar en 1960, y morrió el 15 de febreru de 1964 en Roma.