cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nina Zhivanevskaya
Vida familiar
En cirilico, el so nome escríbese Нина Александровна Живаневскаh.
En 1999, casóse col so entrenador Francisco Medina, adquiriendo entós la nacionalidá española. Anguaño, compaxina'l so rol d'entrenadora del Club Natación de Torremolinos (Málaga) cola so actividá profesional nel Patronatu Municipal de Deportes.
Magnolia pacifica
Magnolia pacifica  ye una especie d'árbol perteneciente a la familia de les magnoliacees. Ye orixinariu de Méxicu. thumb|Detalle de la flor
Descripción
Ye un árbol siempreverde de fueyes ovales o elíptiques de 12 – 17 cm, agudes y llises; frutu de 7 - 10 cm con granes coloraes.
Usos
El so madera ye usada llocalmente pa trabayos de carpintería y la so flor en medicina tradicional pa problemes cardiacos. El so nome común ye corpus (Nayarit). El so estatus ye en peligru d'estinción pola Norma Oficial Mexicana NOM-059-ECOL-2001.
Taxonomía
Magnolia pacifica foi descritu por José Antonio Vázquez García y espublizóse en Brittonia 46(1): 10, f. 3–4. 1994. Magnolia: nome xenéricu dau n'honor de Pierre Magnol, botánicu de Montpellier (Francia).
pacifica: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización na mariña del Océanu Pacíficu.
Gulnara Mehmandarova
Gulnara Mehmandarova (Gülnarə Mehmandarova; ) ye una arquiteuta, investigadora (historiadora de l'arquiteutura y del arte); y, miembru correspondiente de l'Academia Internacional d'Arquiteutura de Países Orientales. Gulnara Kamal Mehmandarova tien un doctoráu en teoría y hestoria de l'arquiteutura y en restauración arquitectónica de monumentos patimoniales arquiteutónicos. Publicó más de setenta artículos científicos.
Trabayos en sitios del Patrimoniu Mundial, UNESCO
=== Llistáu de Patrimoniu de la Humanidá (WHL), UNESCO === Documentos pa la inclusión de monumentos arquiteutónicos pa la Llista de Patrimoniu de la Humanidá, de la UNESCO, que se convirtió nel primer llugar n'Azerbaixán en ser clasificáu como Patrimoniu de la Humanidá, pola UNESCO, fueron preparaos por Gulnara Mehmandarova:
Ciudá interior "Icheri sheher"
En 2000, la Ciudá cercada de Bakú (Azerbaixán) col Palaciu de Shirvanshah y la Torre de la Doncella, foi declarada Patrimoniu de la Humanidá (WHL) UNESCO:
Y, documentos pa la inclusión de monumentos arquiteutónicos pa una Tentativa Llista de Patrimoniu de la Humanidá, de la UNESCO unviaos por Gulnara Mehmandarova.
Palaciu de Shaki Khans
En 2001, el Palaciu de los Şəki Khans (Şəki, Azerbaixán) foi nomáu pa la Llista de Sitios Patrimoniu de la Humanidá, de la UNESCO.
NGC 4248
NGC 4248 o UGC 7335 ye una galaxa espiral na constelación de la Canes Venatici. Ye compañera de M106. Alcuéntrase a 25 millones de años lluz con respectu al planeta Tierra. Otra designación d'esta galaxa ye:UGC 7335.
Villethierry
Villethierry ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Johnathon Schaech
Johnathon Schaech ye un actor, escritor, direutor y productor d'Estaos Xuníos. Conocíu pol so rol debú en How to Make an American Quilt como l'engañador Leon o como Richard Fenton en Prom Night (película de 2008). Foi nomáu a los Premios MTV Movie como meyor villanu por dichu papel. Ganó'l premiu a meyor actor de sofitu en New York International Independent Film and Video Festival pol so papel en Woundings (1988).
Biografía
Schaech nació en Edgewood, Maryland, el so padre Joseph un abogáu y la so madre Joanne Schaech una executiva de los derechos humanos. Tien ascendencia alemana ya italiana. Ye católicu. Tien una hermana: Renee, que agora vive en Cumberland y ye direutora de l'axencia Western Maryland.
Tuvo casáu con Christina Applegate dende ochobre del 2001 y divorciáronse n'agostu del 2007. Depués de dos años, comprometer cola actriz d'One Tree Hill, Jana Kramer. Casáronse'l 4 de xunetu de 2010 en Michigan y divorciáronse al añu siguiente.
En 2013 casóse con Julie Solomon y dambos son padres de Camden Quinn Schaech, nacíu esi mesmu añu.
Filmografía
(1996) ... Gredin
Pisum sativum
thumb|Estípula, fueya y flor en pre antesis. thumb|Flores thumb|Flor, detalle de los aparatos reproductores (quitóse la quilla.) thumb|Frutos in situ thumb|Granes (arbeyos) inmadures in situ nel so vaina abierta thumb|Pisum sativum
L' ye una planta herbal de la familia de les lleguminoses (Fabaceae), más o menos trepadora, mesma de la cuenca mediterránea, anque bien estendida en tol mundu. Cultívase pa llograr les sos pequeñes granes y les variedaes de tienres vaines comestibles que los envolubren, en dambos casos bien apreciaes pal consumu humanu.
Descripción
La planta tien un sistema vexetativu pocu desenvueltu anque con una raigañu pivotante que tiende a afondar bastante. Les fueyes tán formaes por pares de folíolos terminaes en bilortos. Les inflorescencies nacen arrecimaes en grandes bráctees foliácees –d'hasta 9 por 4 cm– que s'enserten nes axilas de les fueyes. Les granes (arbeyos) atópase en vainas d'ente 5 a 10 cm de llongura que contienen ente 4 y 10 unidaes. Esisten variedaes de vezu determináu, esto ye, que crecen como yerbes hasta un altor definíu, y otres de vezu indetermináu, que se porten como enredaderes que nun dexen de crecer y riquen medios de soporte o "guíes".
Nina Ziuskova
Nina Ziuskova ye una atleta soviética retirada, especializada na prueba de 4x400 m na que aportó a campeona olímpica en 1980.
Pisum sativum
Descripción
Son plantes herbales añales, trepadores, bien variables en forma y vezu, glabras. Fueyes imparipinnadas; los 3–5 (7) folíolos distales xeneralmente amenorgaos a bilortos trepadores, folíolos normales 2–6, opuestos, ovaos, elípticos o obovados, xeneralmente 1.5–5.5 cm de llargu y 1–2 cm d'anchu, estipelas ausentes; estípules foliácees, ovaes, xeneralmente más llargues que los folíolos, basalmente semicordadas, amplexicaules y dentaes. Inflorescencia flores solitaries o recímanos con 2 o 3 flores nel ápice del pedúnculu; mota campanulado, 5-lobado, los 2 llobos cimeros más anchos; corola 1.5–2 cm de llargu, blanca o rosada, estandarte obovado o suborbicular, les nales falcado-oblongas, la quilla encorvada, apicalmente obtusa; estambres 10, diadelfos, el vexilar llibre; estilu barbáu na superficie interna. Llegumes oblongas o cilíndriques, más o menos estruyíes o teretes, 2.5–12.5 cm de llargu y 1.5–2.5 cm d'anchu, rectes o curvadas, carnoses y ceráceas al maurecer, dehiscentes; granes 3–12, forma y tamañu variable.
Historia
Atopáronse restos fosilizaos d'arbeyos en xacimientos arqueolóxicos del Próximu Oriente que daten de fai casi 10 000 años. Les especies cultivables apaecieron relativamente pocu dempués del trigu y la cebada, polo que se supón que yá se cultivaben escontra'l 7800 e. C. Nel 2000 e. C. el so cultivu estendiérase por Europa y escontra l'este a la India, anque hasta'l sieglu XVI solo usábase en granu secu o como forraxe. A partir d'esi momentu, empezó a usase tamién el granu llimpiu.
Nina Ziuskova
Carrera deportiva
Nos XX. OO. de Moscú 1980 ganó la medaya d'oru nos relevos 4x400 metros, con un tiempu de 3:20.12 segundos, llegando a meta per delantre d'Alemaña del Este y Reinu Xuníu, siendo les sos compañeres d'equipu: Tatyana Goyshchik, Tatyana Prorochenko y Irina Nazarova.
Pisum sativum
Historia
Foi la planta utilizada por Gregor Mendel nos sos esperimentos, que sentaron les bases de la xenética.
Reproducción
Reproducir nel hemisferiu boreal, por grana en febreru o marzu, anque nes zones de climes benignos puede faese tamién en payares.
Cultivu
Los arbeyos son una collecha d'estación fresca que puede esfrutase tantu en primavera como na seronda. Rique una tierra suelto y llixero. Anque nun ye bien esixente al respective de la riqueza orgánica del suelu, ye conveniente apurrir dalgún abonu complexu, que contenga daqué de cal y dolomita. Esti cultivu nun tolera suelos bien acedos y haise de xixilar el pH pa tratar de que nun sía inferior a 6,5. Precisa una esposición soleyera y riegos frecuentes.
Como toles lleguminoses, amás de ser una bona fonte de proteínes, minerales y fibres ye beneficiosa pa la tierra, yá que afita'l nitróxenu nel suelu por cuenta de bacteries del xéneru Rhizobium qu'abonden nos nódulos de les raigaños y producen nitratos.
Enfermedaes y plagues
Ye propensu al ataque d'fungos como'l mildiu, el oídio y l'antracnosis, según a inseutos como'l pulgón, la poliya del arbeyu y los coleópteros (escarabayos) Bruchus pisi (laria o gorgoyu d'arbeyu) y Sitona lineatus. Tamién puede ser atacáu pola mosca minadora (Liriomyza huidobrensis).
Taxonomía
Pisum sativum foi descrita por Carlos Linneo y publicáu en Species Plantarum 2: 727. 1753.
Hydnum repandum
La ye una cogorda comestible considerada de sabor amargoso y picante, carauterístiques que s'apinen col so maduror. Medren en montes mistos o de suelu ácidu
Descripción
Fungu de sombreru duru, carnosu, de 60 a 120 mm de diámetru, irregular, convexu de mozu, planu nel maduror, dacuando ablayáu, onduláu y lobuláu. Tien aspeutu abolláu, secu y mate. Na so mocedá ye de color crema-ablancazáu depués llogra un color crema amarellentáu a ocre pálidu y finalmente nel so maduror tien un color pardu anaranxáu. Ye de carne trupo, blanca, pardu-naranxa cola edá, tien un golor fúnxicu y sabor amargosu.
Habitat y fenoloxía
Crez a finales del branu y en seronda en montes preferentemente de suelos acedos o mistos.
Espores
Ovoides de 7.9 x 5.7 mm. Son llises y de color crema en masa.
Usos
Esti fungu ye comestible cuando ye nuevu y depende tamién de la temporada de collecha por cuenta de que ye de tastu amargoso. Tien de cocinase por un llargu periodu y xubir l'agua de cocción pa menguar l'amargor y ameyorar la dixestión. Son usualmente preparaos con aceite y vinagre, pue guardase en frascos herméticos en llugares con refrixeración pa sirvilos al cabu de trés o cuatro meses.
Toxicidá
Ensin toxicidá.
Sieglu XIV
Política
Ye ensin dulda ún de los más nefastos de la historia de la humanidá, el sieglu ta marcáu poles graves plagues y les guerres qu'afararon cuasi toa Europa. Ente 1315 y 1317 hebo la denomada Pequeña Edá de Xelu qu'acabó con miles de colleches causando miseria y fame. A mediaos de sieglu, ente 1348 y 1355 hebo un biltu de peste, nes sos variantes bubónica, neumónica y septicémica, denomada «peste negra», qu'acabó con un terciu de la población europea.
Nel restu d'Europa, siguiríen los conflictos, en Castiella hebo una guerra civil pol tronu, ente Pedro I de Castiella, moteyáu "El Cruel", contra'l so hermanascu Enrique de Trastámara, el conflictu que calteníen Inglaterra y Francia treslladar a Castiella, sofitando unu a cada bandu. Per otra parte, l'Imperiu otomanu va siguir espardiéndose sobremanera al traviés de los Balcanes, anque un Imperiu bizantín yá bien amenorgáu, va aguantar inda les acometíes otomanes.
Persones destacaes
derecha|180px|thumb|[[Felipe VI de Francia|Felipe VI, primer rei de la dinastía Valois.]]thumb|180px|[[Tamerlán.]]
Phallus indusiatus
Phallus indusiatus, comúnmente llamáu'l fungu de bambú, migollu de bambú o velu de novia, ye un fungu de la familia Phallaceae. Tien una distribución cosmopolita en zones tropicales, y alcuéntrase nel sur d'Asia, África, les Américas y Australia, onde crez en montes y xardinos nun suelu ricu y de material maderizo. El cuerpu de la fruta del fungu carauterizar por una tapa cónica de forma de campana nun tarmu y una delicada "falda d'encaxe", o indusios, que cuelga per debaxo de la tapa y llega casi hasta'l suelu. Descrita per primer vegada científicamente en 1798 pol botánicu francés Étienne Pierre Ventenat, la especie foi de cutiu referida al xéneru Dictyophora xunto con otres especies de Phallus. La Phallus indusiatus puede estremase d'otres especies similares por diferencies na distribución, el tamañu, el color, y el llargor indusios.
Carpóforos maduros son d'hasta 25 cm (10 pulgaes) d'altor con una forma cónica que forma de campana tapa que ye 1,5-4 cm (0,6 a 1,6 pulgaes) d'anchu. La tapa cubrir con un color marrón verdosu llimo espores que contién, lo qu'atrai a les mosques y otros inseutos que s'alimenten de les espores y esvalixalos. Un fungu comestible presentáu como un ingrediente en chinu l'alta cocina, que s'utiliza en revolver-tostar comida recién fecha y sopes de pollu. L'fungu, que se cultiva comercialmente y polo xeneral vender nos mercaos d'Asia, ye ricu en proteínes, carbohidratos y fibra dietética. L'fungu tamién contién diversos compuestos bioactivos, y tien antioxidantes y antimicrobianos propiedaes. indusiatus Falu tien una hestoria documentada del so usu na medicina china que se remonta al sieglu séptimu dC, y les carauterístiques del folclor nixerianu.
Historia taxonómica
La Phallus indusiatus foi descrita primeramente pol naturalista francés Étienne Pierre Ventea en 1798, y sancionaos so esi nome por Christiaan Fender Personal en 1801. Un autor anónimu dio les sos impresiones sobre'l descubrimientu de Ventenat nuna publicación de 10.000:
L'fungu foi depués asitiáu nun nuevu xéneru, Dictyophora, en 1809 por Nicaise Augustin Desvaux, foi conocida per munchos años como Dictyophora indusiata. Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck asitia la especie en Hymenophallus en 1817, como H. indusiatus. Dambos xéneros fueron finalmente tornó a los sinónimos de Phallus y de les especies qu'agora se conoz más pol so nome orixinal.
L'epítetu específicu ye'l llatín indūsǐālos tos axetivu, "llevar una prenda interior". El nome xenéricu anterior Dictyophora derivar del griegu antiguu δίκτυον (diktyon, "net"), y φέρω (Phero, "llevar"), poro, "teniendo una rede". indusiatus Falu tien munchos nomes comunes basaos na so apariencia, inclusive a llargu stinkhorn rede, crinolina stinkhorn, la cesta stinkhorn, el velu nupcial fungos, y la muyer con velu. El xaponés nome Kinugasatake (衣笠茸oキヌガサタケ? ), deriváu de la pallabra Kinugasa, referir a los sombreros de nala ancha qu'ufiertaron un velu de seda que cuelga pa despintar y protexer la cara del usuariu. A Chinese nome común qu'alude al so hábitat de crecedera típica ye "fungu de bambú" ( chinu simplificáu: 竹荪, chinu tradicional: 竹荪; pinyin: zhúsūn).
Villevallier
Villevallier ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Nancey Murphy
Carrera
Los trabayos de Murphy enfocáronse nel rol de la filosofía moderna y postmoderna en modelar la teoloxía cristiana; nes rellaciones ente la teoloxía y la ciencia; y más apocayá trabayó en temes amestaes a la filosofía de la mente y neurociencia. El so primer llibru, Teoloxía na Era del Razonamientu Científicu (Cornell, 1990) ganó'l premiu a la excelencia dau pola Academia Norteamericana de Relixón. Ye autora de nueve llibros, incluyíos Postmodernidad Anglu-Norteamericana: Perspectives Filosófiques sobre Ciencia, Relixón, y Ética (Westview, 1997); y Sobre la Naturaleza Moral del Universu: Teoloxía, Cosmoloxía, y Ética (con G.F.R Ellis, Fortress, 1996), por esti postreru recibió'l Premiu Templeton pal Progresu de la Relixón. Los sos llibros más recién son Cuerpos y Almes, o Cuerpos Espirituales? (Cambridge, 2006); y (escritu con Warren Brown) ''Ye que les mios Neurones fixéronme obrar asina? Perspectives Filosófiques y Neurobiolóxiques sobre la Responsabilidá Moral y el Llibre Albedríu'' (Oxford, 2007).
Murphy hai co escritu once llibros, incluyíos (con L. Schultz y R.J. Russell, Brill 2009) Filosofía, Ciencia y Aición Divina; (con G.F.R. Ellis y T. O'Connor, Springer, 2009) Causalidá y la Neurobioloxía del Llibre Albedríu, Springer; y (con William R. Stoeger, Oxford, 2007) Evolución y Emerxencia: Sistemes, Organismos y Persones.
Murphy ye miembru del Direutoriu del Centru de Teoloxía y Ciencies Naturales (y ex-presidente del Direutoriu); de l'Asociación Filosófica Norteamericana; y de la Sociedá de Filósofos Cristianos. Foi asesora del programa sobre diálogu ente la ciencia, ética, y relixón de l'Asociación Norteamericana pa la Meyora de la Ciencia, y desempéñase nos comités de planificación d'una serie de conferencies sobre ciencia y aición divina y sobre el problema del mal natural sol auspicio del Observatoriu Vaticanu.
En 1998 Murphy foi designada l'alumna del añu de la Universidá Creighton, y nel 2006, alumna GTU del añu. Nel añu 1999 foi J.K Russell Fellow nel Centru de Teoloxía y Ciencies Naturales. Foi escoyida miembru de la Sociedá Internacional pa la Ciencia y la Relixón y desempéñase nel so comité d'executivu. Nel 2007 foi incluyida na llista de les 100 persones más influyentes del Los Angeles Magacín. Ye ministra ordenada de la Ilesia de los Hermanos.
Rhipidura fuliginosa
El abanicu maorí (Rhipidura fuliginosa) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae. Ye una ave pequeña, qu'habita na islla Sur de Nueva Zelanda, y tamién na islla Norte la subespecie Rhipidura fuliginosa placabilis, nes islles Chatham la Rhipidura fuliginosa penita y d'antiguo na islla Lord Howe la Rhipidura fuliginosa cervina (na actualidá estinguida). El so nome maorí ye, Pīwakawaka o Tīwakawaka. Munchos estudiosos consideren a la especie conespecífica con Rhipidura albiscapa d'Australia y Nueva Caledonia, sicasí por causa de les diferencies nos sos cantares y llamaos delles autoridaes considerar especies separaes.
Descripción
thumb|left|Abanicu maorí. Esti abanicu tien el plumaxe de del so parte cimeru gris a gris escuru o gris-pardu, les sos partes inferiores son amarellentaes-naranxa, con una franxa escura que-y crucia'l pechu debaxo del so gargüelu blancu, tien marques blanques sobre'l güeyu, y (según la raza) les plumes esteriores de la cola tienen los sos cantos blancos o son dafechu blanques. Algama los 16 cm de llargu, de los cualos la metá correspuende a la so cola, que tal como suxure'l so nome exhibe de cutiu abrir como un abanicu. Asina ye posible reparar que les plumes esternes de la cola son clares y les centrales escures. Delles subespecies tienen plumaxes más escuros, especialmente'l morfismo "abanicu negru" que se repara nel 25% nes aves de la Islla Sur y menos del 1% de los especímenes de la Islla Norte (y que s'atopa totalmente ausente nes islles Chatham).
Galería
Video con cantar y llamaos|thumb|left thumb|Abanicu maorí.
Jonathan Banks
Jonathan Ray Banks ye un actor d'Estaos Xuníos de películes y series de televisión, más conocíu por interpretar al personaxe Mike Ehrmantraut nes series de televisión Breaking Bad (2008-2013) y Better Call Saul (2015 -). A lo llargo de los años apaeció como estrella convidada en series como Alies, CSI, Castle, Day Break, Highlander: The Series, Matlock, SeaQuest DSV, Star Trek: Deep Space Nine, Women of the House, Walker Texas Ranger, Dexter, ER, Cold Case, Shark, Modern Family, CSI: Miami, Lie to me y Two and a Half Men.
A la fin de la segunda temporada de Breaking Bad interpretó'l personaxe de Mike Ehrmantraut, un «arreglador de problemes». Nes temporaes tercer, cuarta y quinta, Banks pasó a formar parte del repartu principal.
NGC 4244
NGC 4244 ye una galaxa espiral asitiada na constelación de Canes Venatici visible con telescopiu d'aficionáu. Alcuéntrase a una distancia non perbién determinada, que según diversos autores y métodos bazcuya ente 11,7 y 14,6 millones d'años lluz de la Vía Lláctea.
NGC 4244 vese casi de cantu, y a pesar de ser una galaxa de tipu tardíu amuesa bien poca formación estelar, con rexones de formación estelar bien pequeñes y débiles (y tampoco amuesa actividá dalguna nel so nucleu, anque ésti tópase arrodiáu por un cúmulu estelar central con una masa de 1,7 millones de mases solares nes sos 8 parsecs más internos).
NGC 4244 forma parte del Grupo Canes I, qu'inclúi ente otres a la galaxa espiral M94 y a les galaxes irregulares NGC 4214 y NGC 4449, siendo'l so miembru más brillosu (pero non el más grande la M94).
Referencies
NGC 4244 (NED)
Notes for NGC 4244 (NED)
A Rotating Compact Nuclear Stellar Cluster in NGC 4244
An Atlas of the Universe - The Canes I Group
Atacama Large Millimeter Array
El Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), una asociación internacional ente Europa, América del Norte y Asia del Este, en collaboración cola República de Chile, ye'l mayor proyeutu astronómicu del mundu. Trátase d'un interferómetro revolucionariu qu'entiende un conxuntu de 66 antenes (antenes tamién llamaes: reflectores o radiotelescopios cuando ye d'una única antena) de siete y dolce metros de diámetru destinaos a reparar llonxitúes d'onda milimétriques y submilimétricas. El proyeutu foi construyíu nel llanu de Chajnantor, a 5058,7 metros d'altitú, nel desiertu d'Atacama, na zona norte de Chile. Con un costu de más de 1000 millones d'euros, ye'l mayor y más caru radiotelescopiu terrestre construyíu.
Espérase que l'ALMA dexe acolumbrar la formación de les estrelles nos alboreceres del universu y llograr imáxenes desaxeradamente detallaes d'estrelles y planetes en procesu de nacencia. ALMA empezó les observaciones astronómiques mientres el segundu semestre de 2011 y les primeres imáxenes publicar na prensa'l 3 d'ochobre de 2011. La inauguración del proyeutu llevar a cabu'l 13 de marzu de 2013.
Presentación
thumb|Tres antenes d'ALMA xuníes per primer vegada por un sistema d'[[interferometría.]] ALMA forma un únicu radiotelescopiu de diseñu revolucionariu, compuestu primeramente de 66 antenes de gran precisión qu'operaren en llonxitúes d'onda de 0,3 a 9,6 mm. El conxuntu tien una sensibilidá y un resolución bien cimeros a les de los radiotelescopios submilimétricos esistentes como'l radiotelescopiu d'un solu reflector James Clerk Maxwell o les demás redes interferométricas como'l Submillimeter Array o l'observatoriu Plateau de Bure d'IRAM.
La gran sensibilidá débese principalmente a les 66 antenes que tien el conxuntu.
Les antenes son apurríos polos socios europeos, norteamericanos y asiáticos d'ALMA. Los socios norteamericanos y europeos yá encargaron 25 antenes de 12 metros de diámetru, que componen el conxuntu principal. Asia del Este apurrió 16 antenes (4 de 12 metros de diámetru y 12 de 7 metros) que formen el Conxuntu Compactu Atacama (ACA, na so sigla n'inglés) y van incorporase al proyeutu ampliáu d'ALMA.
Al utilizar estes antenes más pequeñes del ACA, pueden xenerase imáxenes de zones más amplies a ciertes frecuencies. El fechu de poder averales más tamién dexa xenerar imáxenes de fontes con mayor estensión angular. El ACA va trabayar col conxuntu principal p'amontar la capacidá d'esti postreru pa xenerar imáxenes d'amplies zones.
Historia
thumb|Prototipos d'antenes d'ALMA na Instalación de Prueba d'ALMA. thumb|Centru d'operaciones. thumb|thumbtime=40|El videu de 16 minutos presenta la hestoria d'ALMA - dende los oríxenes del proyeutu, va unes décades a los últimos descubrimientos científicos. (en HD, inglés, subtítulos n'español.) ALMA nació d'una fusión d'idees a partir de tres proyeutos astronómicos: el Millimeter Array (MMA, 'Conxuntu Milimétricu') de EE. XX., el Large Southern Array (LSA, 'Gran Conxuntu del Sur') d'Europa y el Large Millimeter Array (LMA, 'Gran Conxuntu Milimétricu') de Xapón. En 1997 diose la reblagada cuando'l Observatoriu Européu Austral (ESO, na so sigla n'inglés) y l'Observatoriu Radio Astronómicu Nacional (NRAO, na so sigla n'inglés) alcordaron dar entamu a un proyeutu que combinara'l MMA y el LSA nun únicu emprendimiento, que darréu se bautizaría como ALMA. El proyeutu combinaba la sensibilidá del LSA cola cobertoria de frecuencia y l'altitú cimera del MMA. ESO y NRAO trabayaron xuntos en grupos téunicos, científicos y de xestión pa definir y entamar un proyeutu conxuntu, sumando la participación de Canadá y España (que nun formaba parte d'ESO na dómina).
A esta decisión siguió una serie de resoluciones y alcuerdos, incluyida la eleición, en marzu de 1999, de "Atacama Large Millimeter Array" (ALMA), como nome del proyeutu. Estos esfuercios remataron na firma del alcuerdu que instituyó ALMA'l 25 de febreru de 2003 ente partes norteamericanes y europees. Tres dellos años de negociación, el Proyeutu ALMA recibió una propuesta del Observatoriu Astronómicu Nacional de Xapón (NAOJ, na so sigla n'inglés) p'apurrir el Conxuntu Compactu Atacama (ACA, na so sigla n'inglés) y trés receptores de banda adicionales pal conxuntu principal, ampliando asina'l Proyeutu ALMA. Les negociaciones ente ALMA y NAOJ traducir na firma d'un alcuerdu d'altu nivel el 14 de setiembre de 2004 que marcó la entrada oficial de Xapón al Proyeutu ALMA ampliáu, llamáu dende entós Atacama Large Millimeter/submillimeter Array.
Mientres les primeres etapes de planificación d'ALMA, decidió encargase la construcción de les antenes a distintes empreses de sonadía en Norteamérica, Europa y Xapón en cuenta de llindase a un solu diseñu, debíu principalmente a razones polítiques. Anque'l provisores utilizaron métodos bien distintos, cada unu de los diseños presentaos paez cumplir colos estrictos requisitos d'ALMA.
En 2016 complementóse'l proyeutu con receptores de banda 5, que dexen ameyorar la capacidá d'observación d'ondes de radio con llonxitúes d'onda de 1,4 a 1,8 milímetros, potenciando la capacidá de reparar agua.
Financiamiento
Nun principiu ALMA foi una collaboración en partes iguales ente'l Observatoriu Européu Austral (ESO, pola so sigla n'inglés) y socios norteamericanos. El conxuntu foi ampliáu cola ayuda de socios xaponeses, taiwaneses, españoles y chilenos. ALMA ye'l proyeutu astronómicu terrestre más grande y costosu anguaño en construcción (evaluáu n'USD1300 millones).
Ensamblaxe
miniaturadeimagen|Antena rematada. El complexu va ser construyíu principalmente por empreses y universidaes europees, estauxunidenses, xaponeses y canadienses. Nes instalaciones del VLA en Nuevu Méxicu realizáronse pruebes con tres prototipos d'antena dende 2002.
General Dynamics C4 Systems foi contratada por Associated Universities, Inc. p'apurrir 25 antenes de 12 m, ente que al fabricante européu Thales Alenia Space encargar de la construcción de les otres 25 antenes del conxuntu principal (esto dio orixe al contratu industrial más cuantioso que se roblara n'Europa). La primer antena foi apurrida en 2008, y el restu espachar a razón d'una antena per mes hasta 2011.
Treslláu de les antenes al llugar del proyeutu
thumb|Vista del llanu de Chajnantor onde s'aprecia, nel centru, el llugar onde se constrúi ALMA. El treslláu d'antenes de 115 tonelaes dende'l Centru d'Operaciones (OSF, pola so sigla n'inglés), asitiáu a 2900 m d'altitú, hasta l'allugamientu del proyeutu, a 5058,7 m, ye una xera por demás delicada. Pa ello, optar por utilizar dos camiones autocargadores de 28 plantes fechos a midida por Scheuerle Fahrzeugfabrik n'Alemaña. Cada unu tien 10 m d'anchu, 20 m de llargu y 6 m d'altor, pesa 130 t, y ta forníu con motores a diésel de 500 kW.
Los camiones cunten con un asientu de conductor dotáu d'un tanque d'osíxenu p'ayudar a alendar a gran altitú y son capaces de recoyer les antenes y asitiales con gran precisión nos llugares previstos. El primer camión quedó llistu y superó les pruebes en xunetu de 2007. Dambos fueron apurríos al Centru d'Operaciones en Chile'l 15 de febreru de 2008.
El 7 de xunetu de 2008, unu de los camiones tresportó per primer vegada una antena, que treslladó dende l'interior d'una de les Instalación de Montaxe (SEF, pola so sigla n'inglés) hasta una plataforma al campu pa realizar pruebes (midíes holográfiques de superficie). Trátase d'una antena de diseñu norteamericanu VertexRSI.
Collaboración internacional
miniaturadeimagen|Llaboratoriu. miniaturadeimagen|Vista xeneral del edificiu del centru d'operaciones. El Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), una instalación astronómica internacional, ye una asociación ente Europa, Norteamérica y Asia del Este, en collaboración cola República de Chile. ALMA ye financiáu n'Europa por la Organización Europea pa la Investigación Astronómica nel Hemisferiu Austral (ESO, na so sigla n'inglés); en Norteamérica, por la Fundación Nacional de Ciencies de EE. XX. (NSF) en cooperación col Conseyu Nacional d'Investigación de Canadá (NRC) y el Conseyu Nacional de la Ciencia (NSC) de Taiwán; y n'Asia oriental pol Institutu Nacional de Ciencies Naturales de Xapón (NINS) n'alianza cola Academia Sinica (AS) de Taiwán. La construcción y les operaciones d'ALMA son dirixíes en nome d'Europa por ESO, en nome de Norteamérica pol Observatoriu Radio Astronómicu Nacional (NRAO) –alministráu de la mesma por Associated Universities, Inc. (AUI)– y en nome d'Asia del Este pol Observatoriu Astronómicu Nacional de Xapón (NAOJ). El Joint ALMA Observatory (JAO) concentró la direición del proyeutu y foi responsable poles xeres de xestión de la construcción, puesta en marcha y operación d'ALMA.
Centru Rexonal d'ALMA (ARC)
El Centru Rexonal d'ALMA (ARC, na so sigla n'inglés) foi diseñáu pa sirvir de interfaz ente les comunidaes d'usuarios de los principales contribuidores del Proyeutu ALMA y el Joint ALMA Observatory. Les actividaes d'operación del ARC tamién fueron estremaes según los trés principales rexones que participen nel proyeutu (Europa, Norteamérica y Asia del Este). El ARC européu (encabezáu por ESO) foi subdividíu en nodos ARC allugaos n'Europa, en Bonn-Bochum-Colonia, Bolonia, Onsala, IRAM (Grenoble), Leiden y JBCA (Manchester).
La meta principal de cada ARC ye: asesorar a la comunidá d'usuarios na preparación de propuestes d'observación, cerciorase de que los programes d'observación cumplen coles sos metes científiques, alministrar un mesón d'ayuda pa la presentación de propuestes y programes d'observación, apurrir la información a los investigadores principales, caltener la base de datos d'ALMA, ayudar a afaer los datos y apurrir información de retroalimentación a los usuarios.
Resultaos científiques
Anque funcionando a tiempu parcial pa observaciones astronómiques y con prestaciones entá incompletes, ALMA ta realizando yá unes contribuciones decisives en toles temes más ingrientes de la investigación astrofísica. El balance científicu d'esti observatoriu ye yá sobresaliente: hasta la fecha les sos resultaos dieron llugar a dos centenares d'artículos en revistes internacionales.
D'ente estes resultaos destaca la imaxe llograda del aniellu polvoriento en redol a HL Tauri, una estrella asitiada a 450 años lluz de distancia na constelación de Taurus. Esta imaxe revolucionaria foi bien espublizada a nivel global pos revela cómo se formen planetes como la Tierra alredor d'una estrella similar al nuesu Sol na so mocedá.
Otru de los postreros grandes afayos foi'l descubrimientu de molécules orgániques complexes nel discu protoplanetario qu'arrodia una nueva estrella. Esti tipu de molécules considérense los componentes esenciales por que se anicie la vida. En concretu, toparon grandes cantidaes de cianuru de metilu (CH3CN), una molécula complexa basada nel carbonu. Hai tantu cianuru de metilu alredor d'esta estrella, llamada MWC 480, como pa enllenar tolos océanos de la Tierra.
Rhipidura hyperythra
Rhipidura hyperythra, Abanicu ventrirrufo, ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase n'Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Los sos hábitats naturales son los monte baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Nina de Callias
Anne-Marie Gaillard, Nina de Villard de Callias, Nina de Callias o Nina de Villard foi una escritora francesa
Fía d'un abogáu de Lyon, casó col escritor y periodista Hector de Callias, unu de los mayores intelectuales de Salón de París. Foi l'amante de Charles Cros, la que-y inspiró'l so Coffret de santal y regaló poemes al Parnasse contemporain (segunda coleición, 1869-71) : La Jalousie du jeune Dieu y Tristan et Iseult.
Los acontecimientos de 1870 facer fuxir cola so madre y abellugóse en Xinebra, onde vivió trés años. Tornó a la so vida disoluta parisiense y morrió en 1884 nuna clínica de Vanves, foliada pol alcohol de les sos nueches blanques».
Güei recordar sobremanera por ser la Dama de los abanicos d'Édouard Manet.
Güensucesu
Güensucesu ye una parroquia del conceyu asturianu d'Onís. Nomada tamién "Cuartu Riba", ocupa la fastera central y meridional del conceyu. Tien una estensión de 46,05 km², y llenda al norte coles parroquies de Santolaya y San Antoniu; al sur col conceyu llionés de Valdeón; al este col conceyu de Cabrales y al oeste col de Cangues d'Onís. La so población ye de, que tán repartíos ente los llugares de Boviabaxu, Boviarriba, Demués y Gamonéu.
La so ilesia parroquial, dedicada a Nuestra Señora del Buen Suceso, ye un edificiu del sieglu XVIII que s'asitia ente los llugares de Bovia Riba y Demués.
Allunizaxe
thumb|[[Módulu llunar del Apollo 11.]] Allunizaxe ye'l términu que define'l descensu controláu d'un vehículu sobre la superficie de la Lluna. Estrémense dos tipos de allunizaxes: allunizaxe duru y allunizaxe nidiu.
Descripción del procesu
thumb|right| [[Buzz Aldrin caminando sobre la Lluna, 21 de xunetu de 1969.]] Un allunizaxe del tipu que tuvieron les misiones Apollo empecipiar a los 110km d'altor, dixebrándose entós el módulu de descensu ocupáu pol comandante de la espedición y el pilotu del LEM.
Al cabu de media revolución, el motor de descensu entra en ignición, que mengua la velocidá de la nave asitiándola nuna órbita elíptica de.
Una vegada algamada esta órbita, vuelve encender el motor de descensu, amenorgando la velocidá del módulu llunar hasta algamar los 35 m/s tando nesi momentu l'altor controláu constantemente pol radar d'aterrizaxe. Esisten dos puntos importantes de control na fase d'allunizaxe llamaos puerta alta y puerta baxa.
En rematando la fase de frenáu, l'altor del módulu ye de 3 metros (aproximao 10 pies), l'ángulu d'enclín del mesmu ye de 23° y l'emburrie entós ye de 2721kgf.
La primer fase consiste en pasar a una distancia sobre la superficie llunar d'unos 2300 metros y a una distancia d'ente 4 y 8 quilómetros del puntu de descensu y a una velocidá de traslación d'unos 150m/s, amenorgando la velocidá de descensu a 45m/s.
A los 914 metros d'altitú la nave presenta un enclín de 57 graos.
A la puerta baxa llégase un minutu y mediu dempués. L'altor nesi momentu ye de 152,3 metros, l'enclín de la nave de 80 graos y la distancia al puntu de descensu de 550 metros, ente que la velocidá amenorgóse a 17m/s gracies al emburrie negativu de 1270kgf.
La trayeutoria vase incurvando cada vez más, hasta pasar al descensu vertical de 90° a unos 45 metros d'altitú, entós la velocidá que ye controlada pol ordenador d'a bordu mengua dende los 8,2 hasta algamar namái 1m/s. Los sensores qu'esisten en trés de los cuatro pates del módulu de descensu indiquen el primer contautu, ordenando entós la parada del motor.
El descensu dura del orde de los 11 minutos y 54 segundos. Esta maniobra simplificar a partir del allunizaxe del Apollo 14, dexando una mayor disponibilidad de combustible del módulu de descensu pa un casu d'emerxencia.
Pa ello, la nave Apollo asitiar nuna órbita llunar elíptica de 108 por 16,5 quilómetros, de manera que'l módulu llunar empecipió la maniobra de descensu y allunizaxe a namái 16500 metros d'altor en cuenta de los 110000 del casu anterior.
Zona d'allunizaxe
thumb|Mapa que detalla'l llugar de los allunizaxes del [[Programa Apollo.]] Entender por zona d'allunizaxe los sectores de la superficie de la Lluna, ideales pa efectuar un descensu controláu nidiu a la d'establecer una base llunar.
Mientres les misiones Apollo les zones d'allunizaxe yeren elipses de 8 x 5 quilómetros escoyíes según los criterios siguientes:
Teniendo en cuenta toes estes condiciones, solo disponse d'una ventana de llanzamientu d'un día per mes pa caúna de les zones programaes.
Nina Zilli
Biografía
Criada en Gossolengo pela rodiada de Piacenza, empezó a actuar a los 13 años, influyida poles músiques punk y rock de los años setenta.
Estudió cantar llírico (como sopranu) y pianu nel conservatoriu y pasó la so infancia n'Irlanda, onde se fixo billingüe (italianu ya inglés). En 1997 fundó una banda llamada The Jerks.
Sphiggurus melanurus
Sphiggurus melanurus ye una especie de royedor de la familia Erethizontidae.
Nina Zilli
Biografía
Debuta en televisión como Videojockey para MTV y depués como co-anfitrión xunto a Rede Ronniecola última edición de Roxy Chigre en TMC2.
Sphiggurus melanurus
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Ecuador, Brasil, Colombia, Guayana Francesa, Guayana, Surinam y Venezuela.
Nina Zilli
Biografía
En 2001, con un nuevu grupu, Chiara y Gliscuri, publica pa Sony el senciellu “Toos al mar”. A ésti siguieron collaboraciones con artistes y bandes de rocksteady/reggae, tales como Africa Unite (BOMBOCLAAT Crazy) y Franziska, con quien llevó a cabu una xira europea.
Nel añu 2009 col nome d'Arte, que combina'l nome de la so cantante favorita, Nina Simone, col apellíu de la madre, robla un contratu con Universal y llanza asina'l so primer EP homónimu: Nina Zilli. El senciellu “50.000”, realizáu en xunto con Giuliano Palma, llogra un bon ésitu de radiu y dempués incluyóse na banda sonora de la película de Ferzan Ozpetek Mine vaganti (Tengo daqué que dici-yos) y nel videoxuegu Pro Evolution Soccer 2011 xunto a otru senciellu llamáu “L'infiernu”. En Nina Zilli figuren autógrafos musicales de soníos soul y R & B, un recordatoriu de los años sesenta, como nel cantar “L'amor va venir”, cover n'italianu del cantar “You Can't Hurry Love” (col testu escritu por Pinu Cassia), un cantar lleváu al ésitu por The Supremes en 1966. thumb|left|200px|Nina Zilli Compitiendo na categoría de «Sanremo Nueva Xeneración» pal 60 º Festival del Cantar (2010) col cantar “L'uomo che amava le donne” (“L'home qu'amaba a les muyeres”), Nina Zilli llegó a la final a cuatro y ganó'l premiu de la crítica «Mia Martini» Premiu de la Prensa Radio TV [8] y el Premiu Assomusica 2010 [9], esti postreru a la meyor actuación en vivu.
El 19 de febreru de 2010 sale'l so álbum Sempre Lontano (Siempres Lloñe), que llega al puestu númberu 12 del top álbum FIMI, pa permanecer nel top 20 nes selmanes siguientes y algamó el puestu 5 a la quinta selmana de salir l'álbum declarándola d'esta forma la revelación del Festival. Non yá como un ésitu en ventes sinón tamién de radio comercial: “L'home qu'amaba a les muyeres” llantar nel puestu 19 nel Airplay ranking, pa depués baxar hasta'l puestu 14 y asina ser un de los cantares más espublizaos poles emisores de radio italianes. A finales d'abril, l'álbum Siempres Lloñe ye consagráu discu d'oru, lo que confirma l'ésitu del álbum y del senciellu cantáu en Sanremo.
En 2012, vuelve participar nel Festival de Sanremo, na categoría principal «Artisti», col cantar “Per sempre”. Nel intre del festival ye escoyida pa representar a Italia nel Festival del Cantar d'Eurovisión 2012 en Bakú, Azerbaixán. Participó col cantar “L'amore è femmina”, que da títulu al so segundu álbum, consiguiendo'l novenu puestu, con 101 puntos.
Spermophilus tridecemlineatus
thumb|Spermophilus tridecemlineatus Spermophilus tridecemlineatus, llamada comúnmente Esguil de tierra de trece franxes, esguil de tierra o tuza llistada, y spermofilo lleopardu na dómina de John James Audubon, ye una especie del xéneru Spermophilus, que s'estrema por tener trece franxes marrón y blanques alternaes a lo llargo de la so zona dorsal y llateral, que pueden dixebrase en cadenes de puntos.
Carauterístiques físiques
Tienen 13 franxes carauterístiques a lo llargo de la so zona dorsal y llateral, que pueden ser siete franxes marrón alternaes con seis cobrices, o siete franxes delgaes marielles alternaes con seis marrones más anches.
Nun presenten dimorfismu sexual, y miden ente 170 y 310 mm de llargu, con permediu de 250, pesando ente 110 y 140 gramos. La so cola mide unos 75 a 109 mm.
Comportamientu
Son puramente diurnes, y especialmente actives mientres los díes calorosos. Mientres el branu aumenta considerablemente de pesu, y enllena la so lluriga con alimentos, preparar para'l so envernía, qu'empieza n'ochobre. Mientres envierna baxa'l so metabolismu, variando'l so ritmu cardiacu de 200 llatíos per minutu a non más de cinco, y el so ritmu respiratoriu de 100 a 200 respiraciones per minutu a una cada 5 minutos. Nesti estáu la so temperatura corporal caltiénse cercana a l'ambiental, ensin efeutos perxudiciales. Los machos tienden a entrar y salir de la envernía primero que les femes.
Reproducción
El so periodu de cría ye d'abril a xunu. La xestación dura 28 díes, pariendo una única camada añal d'unes 8 críes de permediu, compuesta de críes desnudes, ciegues y mellaes, que pesen de 3 a 4 gramos. Les críes son daes de mamar por 26 díes, y remanecen de la lluriga a les 5 selmanes. Algamen el maduror sexual a los 8 ó 9 meses la primavera siguiente a la so nacencia, empecipiando les actividaes d'apareyamientu unes dos selmanes dempués de remanecer depués de la so envernía, les que se caltienen por otres dos selmanes.
Nun formen colonies, pero suelen concentrase n'árees con sustratu apropiáu pa les sos llurigues, prefiriendo vivir cerca a los sos parientes inmediatos.
Sábese que s'hibriden con Spermophilus mexicanus.
Alimentación
Son una especie omnívora, con una dieta consistente de granes, camperes, inseutos, llegando a comer tamién pequeños vertebraos. Aliméntase de cultivos como trigu o maíz.
En baxos númberos son beneficiosos pa los cultivos, pos s'alimenten d'especies consideraes dañibles (como inseutos) pero en grandes cantidaes son dañibles, pos escaven y arrinquen les granes y plantes recién plantaes, estropiando más de lo que peracaben. Por non ser una especie protexida, pueden ser controlaes con pesticidas, o otros métodos, como la captura. La esclusión de los campos (corralada) nun ye eficaz, pos la especie ye capaz d'engatar les bardes, o cavar so elles.
Hábitat y caltenimientu
Vive puramente en terrenes secos y arenosos n'árees abiertes, como pacionales, campos cultivaos, llanures, veres de caminos, aeropuertos, etcétera, que-y dexen cavar les sos llurigues, onde fuelga, cria y envierna. El so territorios estienden una media d'hasta 6 hectárees, siendo de mayor tamañu'l de los machos.
Orixinalmente taba confinada a les praderíes, pero estendió'l so territoriu nos últimos dos sieglos, llegando a Ohio pel este, Montana y Arizona pel oeste, Alberta pel norte y Texas pel sur.
La especie nun se considera baxu peligru, anque cada añu muerre más del 90% de los individuos nuevos por cuenta de la depredación, variando la so densidá dende 24,5 individuos per hectárea hasta 2,5 xustu enantes de la so envernía.
Subespecies
La especie presenta delles subespecies:
Sieglu XV
El sieglu XV d. C. (sieglu decimoquintu dempués de Cristu) o sieglu XV EC (sieglu decimoquintu de la era común) empezó'l 1 de xineru de 1401 a les 00:00 y terminó'l 31 d'avientu de 1500 a les 23:59.
Ye llamáu'l sieglu de les innovaciones» y abre la era de los descubrimientos. Pa la historia occidental ye l'últimu sieglu de la Edá Media y el primeru de la Edá Moderna, tomándose convencionalmente como momentu de división ente elles l'añu 1492 (atopo de dos mundos) o'l 1453 (toma de Constantinopla polos turcos). Lo perteneciente o relativu a esti sieglu suel denominase como «cuatrocentista».
Cathy Ferguson
Cathy Ferguson ye una nadadora d'Estaos Xuníos retirada especializada en pruebes d'estilu espalda, onde consiguió ser campeona olímpica en 1964 nos 100 metros.
Carrera deportiva
Nos Xuegos Olímpicos de Tokiu 1964 ganó la medaya d'oru nos 100 metros espalda, con un tiempu de 1:07.7 segundos que foi récor del mundu, y tamién l'oru nos relevos de 4x100 metros estilos, per delantre de Países Baxos y la Xunión Soviética.
Guranda Gvaladze
Guranda Gvaladze (გურანდა ღვალაძე; ) ye una botánica y taxónoma xeorxana, una de los fundadores de la Embrioloxía Vexetal en Xeorxa, académica de l'Academia Rexonal de Ciencies (1997), doctora en ciencies biolóxiques (1974) y profesora (1991). El so padre Evgen Gvaladze (1900-1937) yera abogáu y publicista, unu de los dirixentes del Movimientu Nacional de Lliberación de Xeorxa, ente 1921 y 1937.
Carrera
En 1956, graduar pola Facultá de Bioloxía de la Universidá Estatal de Tblisi. Ente 1956 y 1959 foi estudiante de posgráu del Institutu de Botánica de l'Academia de Ciencies de Xeorxa. De 1959 a 1983 foi miembru d'investigaciones (1959-1966) y sénior (1966-1983) del Institutu de Botánica. De 1983 a 1990, xefa del Departamentu de Plantes Cultivaes, de 1990 a 2003, xefa del Departamentu de Reproducción Vexetal nel Institutu Ketskhoveli de Botánica. De 2003 a 2010 foi xefa d'investigaciones d'esi departamentu.
Dende 2010, presentar a Gvaladze como Científica Emérita del institutu de Botánica. En 1962, llogró un PhD en bioloxía; y, en 1974 el grau de Doctora en Ciencies Biolóxiques. En 1991 recibió'l títulu científicu de profesora.
Gallardones
En 1990, recibió la Medaya Internacional S.Navashin "por contribuciones escepcionales n'Embrioloxía Vexetal".
Gwendoline Joyce Lewis
Gwendoline Joyce Lewis  foi una botánica sudafricana, nacida en Inglaterra.
Minería
thumb|500px|[[Mapamundi qu'amuesa los principales xacimientos de metales y de materiales de construcción (añu 2009).]] La minería ye una actividá económica del sector primariu representada pola esplotación o estracción de los minerales que s'atroparon nel suelu y sosuelu en forma de xacimientos. Dependiendo del tipu de mineral a estrayer l'actividá estremar en minería metálica (cobre, oru, plata, aluminiu, plomu, fierro, mercuriu, etc) que son emplegaos como materies primes básiques pa la fabricación d'una variedá de productos industriales. Ente que la minería non metálica o tamién denominaes de cantera y construcción (magre, cuarzu, zafiru, esmeralda, granitu, mármol, mica, etc) son usaos como materiales de construcción y materia primo de xoyería, ornamentación, ente otros usos. Otru tipu de minería, ye la estracción de los minerales enerxéticos o combustibles, emplegaos principalmente pa xenerar enerxía, como por casu el petroleu, gas natural y carbón o hulla.
NGC 4262
NGC 4262 ye una galaxa asitiada na constelación de Coma Berenices a una distancia d'aproximao 50 millones d'años lluz perteneciente al Cúmulu de Virgu que puede vese con instrumentu d'aficionáu.