cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kylo Ren
Kylo Ren (tamién conocíu como Ben Solo)  ye un personaxe ficticiu del universu de Star Wars. Introducíu na película de 2015 Star Wars: The Force Awakens, ye interpretáu por Adam Driver. Ye fíu de los personaxes Han Solo y Leia Organa, y nietu d'Anakin Skywalker, de la triloxía orixinal de Star Wars. Ben Solo conviértese nun guerreru escuru, con un poderosu dominiu de la Fuercia dempués de xunise a los Caballeros de Ren, y adoptando el nome de Kylo Ren. Ye'l Líder Supremu de la Primer Orde n'asesinando a Snoke.
Conceutu y creación
Cola adquisición de Lucasfilm por la compañía Walt Disney en 2012, el guión pa The Force Awakens foi escritu por Lawrence Kasdan, J. J. Abrams Y Michael Arndt, ensin participación direuta del creador de Star Wars, George Lucas. Según el direutor Abrams, la Primer Orde ta inspirada en ODESSA, una rede teórica d'oficiales de la SS que fuxeron a l'Arxentina dempués de la Segunda Guerra Mundial.
Nuna entrevista con Time, el diseñador de vestuariu pa The Force Awakens, Michael Kaplan, dixo que Kylo Ren foi'l personaxe más difícil de diseñar pa la película. Abrams Pidió que'l personaxe fuera diseñáu pa tener carauterístiques que fueren memorables pa un neñu. Dempués d'intentos numberosos pa llograr l'aprobación de Abrams, el diseñu final foi escoyíu, previstu en parte grande al so forru de texíu con estilu d'espagueti al traviés del cuerpu y un forru reflectante plateado a lo llargo de la mázcara. Foi un villanu ensin nome de primeres, pero más tarde consiguió un nome.
Según otros miembros del repartu, Driver ye un actor qu'usa'l "métodu", lo que significa que dacuando se quedó nel personaxe nel set como Ren y dexó la so mázcara ente escenes. Driver esplicó que'l so oxetivu yera "escaecer que tas en Star Wars y tratalo como cualesquier otru trabayu llenu de momentos y problemes", porque dende la perspeutiva de los personaxes que viven dientro del universu de la película, "Darth Vader ye real".
El personaxe de Ren comparte semeyances col de Jacen Solo, fíu de Han Solo y la princesa Leia, quien amenacia a la galaxa como un Jedi cayíu. Amás, los críticos notaron una semeyanza ente'l diseñu de Ren y el de Revan, el protagonista de los Caballeros de l'Antigua República.
Personaxe
Abrams dixo a Empire n'agostu de 2015, "Kylo Ren nun ye un Sith". Trabaya pal Líder Supremu Snoke, que ye una figura poderosa nel Llau Escuru de la Fuercia. Abrams dixéra-y enantes a Entertainment Weekly que'l personaxe "tomó'l nome de Kylo Ren cuando se xunió a un grupu llamáu Los Caballeros de Ren. Robbie Collin, de The Telegraph, describió a Ren como "un jihad radical, de mente escura y radicalizada, que'l so sable láser coloráu llarpiaba tan violentamente como'l so temperamentu". Abrams señaló, "El sable de lluz ye daqué qu'él mesmu construyó, y ye tan peligrosu, tan feroz y tan desigual como'l personaxe."
The Force Awakens
Ben Solo empecipió'l so ensayamientu como caballeru Jedi baxu tutelar del so tíu Luke Skywalker, a instancies del so padre Han Solu. Por motivos non esplicaos na película, Ben nun terminó les enseñances del so tíu ya incorporóse al serviciu del Líder Supremu Snoke, máximu dirixente de la Primer Orde, pasando a formar parte de los caballeros de Ren y convirtiéndose nel so líder, onde va adoptar el nome de Kylo Ren, entamando'l camín del llau escuru de la Fuercia.
Kylo Ren afítase como oxetivu la destrucción de too residuu de la doctrina Jedi, siguiendo asina cola xera entamada pol so güelu, Darth Vader (conocíu pol so nome verdaderu Anakin Skywalker), pa lo qu'entama la busca del postreru maestru de Jedi que queda, el so tíu Luke. Parte d'esto amuésase na visión que tien Rey nel castiellu de Maz Kanata al tocar el sable de lluz de Anakin y Luke Skywalker. Nesta empresa, Kylo Ren enfrentar a la Resistencia galáctica, organización liderada pola so madre y que tien la clave pa dar col paradoriu de Luke.
Mientres el enfrenamiento coles fuercies de la resistencia, un grupu de infiltrados lideráu por Han Solo consigue aportar a les instalaciones de la base estelar Starkiller, onde entamen asitiar una serie de bombes esplosives colos que neutralizar les defenses de la estación. Esplegáu pa interceptar a los resistentes, Kylo Ren detecta al so padre y píde-y a ésti que lo ayudar a dar el pasu definitivu pa dirimir el conflictu moral ente'l bien y el mal que lo escome y acoradar. Cuando Han clámia-y que vuelva casa cola so familia, Kylo Ren travesar col so sable de lluz, matándolo a sangre frío.
Mientres el procesu de destrucción de la nueva estación Starkiller, empieza un combate col soldáu d'asaltu renegáu Finn, a quien dexa quebráu, y dempués enfréntase a Rey, miembru recién incorporada a la Resistencia y que la so rellación con La Fuercia ye fuerte. Rey consigue ganar a Kylo utilizando'l sable que perteneció a Anakin y Luke Skywalker, pero Kylo llibrar de ser asesináu, por cuenta de que una cabiana formada nel suelu pola destrucción de la estación dixebrar nel últimu momentu.
Nel episodiu VIII de la saga va amosase cómo'l líder supremu Snoke termina'l so entrenamientu al llau escuru de la fuercia.
The Last Jedi
Kylo Ren recuperar de les feríes que-y causó la engarradiella contra Rey, mientres la Primer Orde dirixir a la base de la Resistencia. Tres esto la Resistencia difícilmente fuxe escontra una base rebalba abandonada y la Primer Orde al completu siguir. Kylo comunicar cola fuercia con Rey nel tiempu nel que s'atopa con Luke Skywalker entrenando. Rey se infiltrara na nave de la Primer Orde onde Kylo llevar ante Snoke, tres unos cuantos sucesos, Snoke diz-y a Kylo qu'acabara con Rey, pero Kylo nun ye capaz y usa la fuercia pa xirar el sable de lluz (de Anakin y Luke Skywalker y agora de Rey), que s'atopa a la derecha de Snoke y encender acabando cola vida de Snoke, cortándolo pola metá tres estos Kylo píde-y a Rey xunise a él y crear una nueva orde que gobierne na galaxa. Rey niégase. Darréu usen la fuercia por quedase'l sable de lluz de Rey que se partió del inmensu poder de la fuercia qu'exercíen, el sable de lluz esplota. Kylo llevántase inconsciente xunto a Hux na sala de Snoke, Kylo, ellí se autoproclama Líder Supremu de la Primer Orde. Tres esto va acabar cola Resistencia restante. Kylo tando a puntu d'acabar cola Resistencia atopar con Luke Skywalker, él usa un fueu intenso per parte de los sos AT-M6, pero viendo que nun acababa cola so vida decide dir en persona a ganalo, tres un combate épicu Kylo traviesa col so sable a Luke y afaya que ye una ilusión qu'usa cola fuercia dende Ahch-To p'avagar fuxir la resistencia, entós Kylo decide entrar na base, qu'aquel día la Resistencia restante habia fuxíu nel Ferre Milenariu.
Trabayos rellacionaos y comercialización
Kylo Ren ye un personaxe de narráu na novelización de 2015 de The Force Awakens realizada por Alan Dean Foster. Hasbro llanzó una figura d'aición de Kylo Ren de 3³⁄4 pulgaes (9,5 cm) y una figura de 6 pulgaes (15cm) na so llinia "La Serie Escura". Tamién ye presentáu nos xuegos de Lego Star Wars Comandu Shuttle de Kylo Ren (2015) y Battle on Takodana (2016)  según nuna figura de construcción de Lego. La versión Lego de Kylo tamién apaez na serie de dibuxos animaos de curtiu formatu del 2016, Lego Star Wars: The Resistance Rises.
Star Wars: Aftermath: Empire's End (2017)
Na novela de Chuck Wendig de 2017, Star Wars: Aftermath: Empire's End, Ben Solo naz nel planeta Chandrila, el día en que se robla un tratáu de paz ente l'Imperiu y la Nueva República Galáctica.
Rouvroy (Aisne)
Rouvroy ye una comuña francesa del departamentu d'Aisne, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Sordillos
Sordillos ye una llocalidá y un conceyu asitiaos na provincia de Burgos, Castiella la Vieya, na comunidá autónoma de Castiella y Llión (España), contorna d'Odra-Pisuerga, partíu xudicial de Burgos, cabecera del conceyu del so nome.
Datos xenerales
Tien un área de 7,73 km² con una población de 25 habitantes (INE 2012) y una densidá de 3,23 hab/km².
Nel so términu atópase tamién la llocalidá de Mahallos.
Historia
Llugar que formaba parte de la Cuadriella de Odra nel Partíu de Villadiego, unu de de los catorce que formaben la Intendencia de Burgos, mientres el periodu entendíu ente 1785 y 1833, nel Censu de Floridablanca de 1787, xurisdicción de señoríu siendo'l so titular el Duque de Frías, alcalde pedáneo.
Nel Censu de la matrícula catastral cuntaba con 48 llares y 69 vecinos y denominábase Sordillos de Sotabellanos.
Esta tierra de cultura celtíberica en tiempos romanos (habitada polos Turmogos, según los historiadores romanos), apurre tamién restos d'asentamientos anteriores, pos yá dende dómina prehistórica tuvo ocupada. Trevesada pola importante calzada que comunicaba Hispania cola Galia (Bracara-Burdigala), ye una zona d'importante romanización yá dende dómines tempranes y centru dende'l que se controlaba a los belicosos cántabros. Ta documentada, pola referencia de los historiadores romanos, la presencia del Emperador César Augusto, añu 26 a C., nestes tierres pos dende Segisama (Sasamón) entamó viaxe travesando tierres pela vía Sasamón-Pisoraca al traviés de la mojonera de Grijalba, Sordillos y Villasidro cola Lexón IV pa dar castigu y sometimientu a los cántabros establecíos en "Peña Amaya".
L'Alfoz de Treviño: Nel sieglu XII, el 2-VI-1184 numberáronse como pertenecientes a Treviño doce aldees ente les que s'atopa Sordiellos (1144). L'Alfoz de Treviño presentaba, según los datos anteriores, una forma allargada de norte a sur, teniendo como exa'l cursu del ríu Odra. Les sos tierres distribuyéronse más tarde ente les Merindades de Castrojeriz y Villadiego. El so territoriu foi llamáu históricamente Campu de Treviño.
*MONESTERIU DE SAN PABLO DE SORDILLOS: Conventu fundáu p'acoyer a les monxes dependientes del conventu dúplice de Villamayor, designando la Orde la separación de les monxes de los monxos de tolos monesterios. Asitiáu ente Villahizán y Villamayor de Treviño, a 40 km. de la Capital, Diócesis de Burgos. Conventu fundáu por Domingo, Abá de La Vid de Aranda, en 1166, xunto al eremitorio donáu por Muñoz Gutiérrez pa relixoses dependientes de l'Abadía de San Miguel de Villamayor de Treviño. San Norberto abrió tamién a les piadoses muyeres la soledá de los sos claustros. Como yá se dixo hubo monesterios “dobles” que fueron suprimíos, polo que les muyeres fueron treslladaes al conventu de San Pablo de Sordillos; ordenóse que debía de tar asitiáu a una llegua de distancia de la de los monxos.
Cuando elles formaron conventos separaos, llegaron a tar, primero que toles contemplatives, sumises a la llei eclesiástica de la cultura. Los cuidos del “Xenodochium”, simultáneamente hospital pa enfermos, posada pa güéspedes y viaxeros, abellugu pa los probes de la contorna, dependencia de les relixoses.
L'autora del llibro ”Monesterios Medievales Premostratenses” rellata como nel conventu de "San Pablo de Sordillos" vivió la Beata Radegundis, que les sos reliquies, según Zak yeren veneraes en Retuerta. Sicasí, hai delles contradicciones no referente a la vida, muerte y enterramientu d'esta santa, fechos que nos narra con tou detalle nel so Crónica Bernardo de Llión, quien diz que, tres un periodu de pelegrinación a tierra Santa, vivió emparedada nuna pequeña celda que se fixo construyir na ilesia de Sordillos. Pela so parte Fray Valentín de la Cruz (cronista de la provincia), esplica como la Santa Radegunda morrió emparedada nuna celda nel añu 1152, y que'l so cuerpu venerar nuna urna que sirve de pedestal a la imaxe de Santa Paulina, na ilesia de Villamayor de Treviño.
Monumentos
Ilesia de San Pedro Apóstol: El so orixe tardorrománico con elementos románicos y góticos del sieglu XIII, repara una gran reforma nel sieglu XVIII. La planta, d'una sola nave, tien forma de cruz llatina. La capiya meridional, sillería, contién una bóveda de cañón apuntáu. Nel so llau oriental un arcu apuntáu comunicaba col esterior. El muriu alzar nuna espodada espadaña con dos niveles de troneres y remate a piñón. El muriu sur da accesu a una escalera de cascoxu, sobre la que se construyó otra espadaña más pequeña. La primitiva cornisa románica amuesa cuatro canecillos con formes xeométriques. Destaca'l retablu Mayor o de San Pedro qu'inclúi una talla de la Inmaculada, de talla Prechurriquesca (1678) y los retablos d'Ánimes (1792) d'estética neoclásica, de la Virxe del Rosariu d'estilu rococó (1760) y el retablu marco del Cristu Crucificáu (barrocu; hacia 1676).
Ermita de Santa Ana: Ye un edificiu de pequeñes dimensiones d'una nave, con ábside rectangular y portada a los pies con una antoxana añedida. La nave tien una cubierta artesonada que sustituyó a otra abovedada, seique de crucería, si interpretamos los gruesos contrafuertes góticos esteriores. Esta ermita foi restaurada en 2004, cuando se-y adosa l'antoxana, y la fachada de piedra. Los sos interesantes restos románicos son los once canecillos del muro sur, con decoración de rollos y mazcarones. Hai que señalar una ventana de mediu puntu con capiteles y dos cabeces zoomorfes asitiada nel presbiteriu. La cabecera amuesa una ventana d'arcu apuntáu sobre dos columnes remataes en senciellos capiteles. El muriu norte contién once canecillos, con decoración xeométrica y animalística. La so construcción definitiva puede datase a principios del sieglu XIII.
Ponte Romana: D'orixe romanu bien utilizáu na dómina del medievu. Como elementu significativu de les antigües víes de comunicación romanes que fueron utilizaes polos caminantes escontra Santiago. Esta ponte más que romanu podría ser románicu, probablemente construyíu a primeros del sieglu XI polos monxos Premostratenses del conventu de San Miguel de Villamayor de Treviño pa salvar el calce del ríu y asina poder asistir a los oficios na Ilesia de San Pedro de Sordillos, únicu eremitorio que quedó dempués de la desapaición del conventu femenín de San Pablo de Sordillos.
Molín: Sobre'l calce molinar a unos 200 m. del pueblu topa un molín fariñeru de dos ruedes que perteneció al conventu de San Miguel de Treviño funcionando a plenu rendimientu ente los sieglos XVIII hasta mediaos del XX que quedó en desusu, güei puédese-y contemplar interiormente, yá que caltién toa les sos estructures y mecanismos de funcionamientu, al cargu de la so actual propietaria que lo habita regularmente, sobremanera en dómina braniza. Al pie de él atopa'l Ponte Romana descritu.
Molín Cayíu: Asina se conoz a un llugar o términu de Sordillos xunto al calce molinar; ésti atópase partiendo dende'l molín descritu calce enriba a unos 200 m. Escontra mediaos de sieglu XVIII (1752) yá quedó descritu nel Catastru del Marqués de la Ensenada: Sordillos cunta con dos molinos fariñeros de dos ruedes, unu de la Fábrica de la Ilesia (el cayíu) y l'otru propiedá de los Premostratenses.
Daisy Lúcidi
Daisy Lúcidi foi una actriz, política y presentadora de radio brasilana. Daisy Lucidi foi conceyal y representante del Estáu de Rio de Janeiro pol PDS, PFL y el PPR, respeutivamente. Dirixió'l programa Hola, Daisy, na Radio nacional de Rio de Janeiro. Coles mesmes, dirixó y protagonizó dellos episodios del programa de radio Teatru Misteriu.
Foi la vilba del periodista deportivu Luiz Mendes y madre del tamién fináu cantante y compositor Junior Mendes. Morrió a los noventa años nel hospital São Lucas de Rio de Janeiro el 7 de mayu de 2020 por mor del COVID-19.
Ruth Chatterton
Ruth Chatterton foi una actriz, novelista y aviadora d'Estaos Xuníos.
Primeros años
Nacida na ciudá de Nueva York, los sos padres yeren Walter Smith y Lillian Reed Chatterton, con raigaños ingleses y franceses, siendo la so madre descendiente del poeta inglés Thomas Chatterton.
Siendo ella mozu los sos padres dixebráronse, polo que pa poder ayudar económicamente a la so familia dexó la escuela con catorce años d'edá y empezó a trabayar como actriz teatral nel circuitu de Broadway.
Carrera
Chatterton empezó siendo corista nuna función teatral, y a los 18 años yá yera una estrella de la escena estauxunidense. El so mayor ésitu sobre les tables llegó en 1914 cuando protagonizó Daddy Long Legs, adautación de la novela de Jean Webster.
Merofleda
Merofleda o Mérofledis foi una reina franca del sieglu VI.
Ruth Chatterton
Carrera
En 1924 casóse col actor británicu Ralph Forbes, qu'esi mesmu añu trabayó con ella en The Magnolia Lady, una versión musical del ésitu d'A.Y. Thomas y Alice Duer Miller Come Out of the Kitchen. Chatterton camudar a Hollywood con Forbes en 1928, y cola ayuda d'Emil Jannings foi escoyida pa faer el so primer papel cinematográficu na cinta Sins of the Fathers. Esi mesmu añu robló un contratu con Paramount Pictures, y darréu tuvo actuaciones en The Doctor's Secret (1929), The Dummy (1929) y el filme de MGM's Madame X (1929), por que la so actuación foi nomada al Óscar a la meyor actriz. Al añu siguiente recibió una nueva nominación, nesta ocasión pol so trabayu en Sarah and Son (1930).
Viña (Margolles)
Viña ye una aldea de la parroquia de Margolles nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
Ruth Chatterton
Carrera
La so esperiencia teatral foi-y bien útil con cuenta de que superar la transición del cine mudu al sonoru. Anque los sos primeros títulos sonoros yeren puramente obres teatrales filmadas, la so vocalización ya interpretación fueron bien valoraes pol públicu y pola crítica. Cuando dexó Paramount Pictures, el so primer estudiu, pa pasar a Warner Brothers (xunto con Kay Francis y William Powell), pudo trate que la Warner buscaba una inyeición de "clase".
Chatterton foi coprotagonista de Dodsworth (1936), filme producíu por Samuel Goldwyn y distribuyíu por United Artists, y que ye xeneralmente consideráu como la meyor película de l'actriz, a pesar de nun ser nomada a un Premiu Oscar. Por cuenta de la so edá y a l'atención que los estudios daben a les actrices más nueves, ella camudóse a Inglaterra pa siguir faciendo cine ellí. La última película de Chatterton foi A Royal Divorce (1938).
Últimos años
En dexando la interpretación, empezó una esitosa carrera lliteraria, escribiendo delles noveles. Amás, foi una de les poques aviadores de la dómina, siendo bona amiga d'Amelia Earhart, y cruciando los Estaos Xuníos en solitariu en delles ocasiones. Foi patrocinadora del Sportsman Pilot Mixed Air Derby y del añal Ruth Chatterton Air Derby nos años trenta, amás d'inaugurar les National Air Races en Los Angeles en 1936. Chatterton enseñó a volar al actor cinematográfico y teatral británicu Brian Aherne, una esperiencia qu'él describía con detalle na so autobiografía. thumb|Ruth Chatterton ta soterrada nel Mausoléu Llugar Chatterton divorciar del so primer home, Ralph Forbes en 1932. Tres el divorciu, Chatterton casóse col so frecuente coprotagonista y compañeru d'interpretación na Warner, l'actor d'orixe irlandés George Brent, del que se divorció en 1934. El tercer y últimu home de Chatterton foi Barry Thomson, con quien se casó en 1942, y col cual permaneció xunida hasta la muerte d'él en 1960. L'actriz nun tuvo fíos.
Ruth Chatterton finó por causa d'una hemorraxa cerebral en Norwalk (Connecticut) en 1961. Tenía 68 años d'edá. Los sos restos fueron encenraos, y les cenices soterraes nun nichu nel Mausoléu Llugar del Campusantu Beechwoods de Nueva Rochelle, Nueva York.
A Chatterton concedióse-y una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood, nel 6263 de Hollywood Boulevard, pola so actividá cinematográfica.
Viña (Margolles)
Alcuéntrase a km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, a un altor mediu de 16,00 msnm y tien una población de.
Merofleda
Fía d'un modestu artesanu, convirtióse, al igual que la so hermana Marcowefa, na concubina del rei francu de París Cariberto I, unu de los nietos de Clovis. Según Gregorio de Tours, la reina Ingoberga (esposa lexítima de Cariberto), cansada d'esta situación, provoca un escándalu. Cariberto refugar y cásase coles dos hermanes, pero dixebrar d'elles en siendo escomulgáu pola ilesia.
Llista d'asteroides/8501–8600
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Christopher Tavarez
Christopher Tavarez (Chris) ye un actor de cine y televisión y xugador de fútbol americanu. Ye conocíu por haber actuáu en películes como Esta güela ye un peligru 2 y tamién Avalon High. Anguaño xuega nel equipu Duke Blue Devils.
Biografía
Nacíu na ciudá estauxunidense d'Atlanta nel añu 1992. Mientres la so mocedá pertenecía al movimientu scouts y tamién dende neñu quixo dedicase al mundu de la interpretación. El so primer trabayu como actor foi en 2005 a los sos 12 años, nun curtiumetraxe llamáu A Message from Pops y nesi mesmu añu realizó la so primer apaición en televisión pal programa de resistencia física A toa prueba de la canal Discovery Kids, nel que foi'l concursante más nuevu y tres la so apaición nesti programa rápido foi reconocíu por un axente caza talentos, el mesmu qu'afayó a mozos artistes de gran reconocencia internacional como Dakota Fanning, Kyle Massey, Lucas Till, etc...
Darréu, realizó numberosos comerciales y foi modelu infantil para reconocíes marques de ropa, tamién nel 2006 empecipiar nel mundu del cine participando na famosa película Big Momma's House 2 (Esta güela ye un peligru 2) na qu'interpretó a un mozu llamáu Ryan, nesi añu tamién participó n'otra película The Last Adam. Dende 2010, tien un papel recurrente na serie de televisión Meet the Browns de la TBS Very Funny, tamién en 2010 interpretó un papel protagonista llamáu Lance na película orixinal de Disney Channel, Avalon High en llograr una gran reconocencia tanta nacional como internacional como actor. En 2011 apaeció na película Field of Vision y tamién na serie de comedia Single Ladies y dende 2012 tien un papel recurrente na serie The Rickey Smiley Show.
Amás del so trabayu como actor, ye xugador de fútbol americanu en posición de safety y ye capitán del so equipu de fútbol de la Westlake High School d'Atlanta. Tamién recibió numberoses ufiertes per parte de los equipos de la Universidá de Duke, de Tulane, Maryland y de Vanderbilt pa xugar na categoría de la División I de la NCAA, decidiéndose n'agostu de 2010 pol equipu Duke Blue Devils de la Universidá de Duke.
Segundu (ángulu)
El segundu ye una unidá d'ángulu usada n'astronomía qu'equival a 15 segundos sesaxesimales o 1/4 de minutu sesaxesimal. Equival al ángulu que xira la Tierra nel lapsu de 1 segundu.
Puntu caliente de Galápagos
La falla de Galápagos ye un puntu caliente volcánicu nel océanu Pacíficu Esti responsable de la creación de les islles Galápagos así como trés importantes sistemes de montañas asísmicos, Carnegie, Cocos y Malpelso que están en dos plaques tectónicas. El puntu caliente ta asitiáu cerca del Ecuador terrestre na placa de Naza non lloñe del límite de placa diverxente cola placa de Cocos. El marcu tectónico del puntu caliente ta complicáu pola triple unión de Galápagos de les plaques de Naza y Cocos cola placa Pacífica. El movimientu de les plaques sobre'l puntu caliente ta determináu non únicamente pola extensión a lo llargo del les montañas sinón tamién pol movimientu relativu ente la placa Pacífica y les plaques de Cocos y Naza.
Nombela
Nombela ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Ye'l pueblu español más alloñáu del mar.
Toponimia
El términu "Nombela" podría derivase del llatín LVMBA 'llomba', más concretamente del so diminutivu LVMBELLA. Na cosmografía de Fernando Colón apaez citada como monvela que significaría 'monte dende onde se xixila o vela'. El monte podría ser el denomináu El Berrocal o La Talaya, próximu al Vau de Hormigos nel Alberche. Probablemente'l topónimu deber a la situación orográfica na que s'atopa'l conceyu, xunto a delles llombes y al pie d'una sierra.
Esisten otros dos versiones, menos fiables, del orixe d'esti términu. La primera señala que se tomaría'l nome del so conquistador cristianu, l'infante aragonés don Vela y de equí, por corrupción, pasaría a ser Nombela. La segunda, dada en 1578, esplica que pola vez de vela o centinela que se faía nel castiellu de Escalona, dicíase que'l caserío cercanu "non vela", pos los sos habitantes nun teníen que faer esi serviciu.
Xeografía
thumb|left|upright=0.6|Hidrografía. El conceyu asítiase «nun planu inclináu á la falda de la sierra Berrocal». Pertenez a la contorna de Torrijos y llinda colos términos municipales de Cenicientos al norte, na provincia de Madrid y Aldea en Cabo al nordeste, Escalona al este, Hormigos al sureste, El Casar de Escalona y Los Cerralbos al sur, Cardiel de los Montes y Garciotum, con pocu más de 100 m de frontera, y Pelahustán al oeste na de Toledo.
El puntu más alto atópase xunto a la llende con Aldea en Cabo al norte, nel monte Berrocal con 1.067 msnm. Al sur, y llindando el so términu, escurre'l ríu Alberche, en direición este a oeste, onde desagüen los regueros del Osillo, de la Parra y del Sotu qu'escurren de norte a sur.
Historia
Nun documentu de 1208 nel qu'Alfonsu VIII se refier a los términos ente'l conceyu de Segovia y los de Madrid y Toledo puede lleese «...et de illa aldega de Numbelas». Sicasí, nun puede asegurase que se correspuenda con Nombela. Onde nun hai esta dulda ye nel Llibru de la Montería escritu en 1344 por Alfonsu XI, pos s'indica'l monte antes reseñáu: «...la vna percima del cume de la sierra de Cenizientos, que non pase contra la Cabeça de Per Abat, njn contra'l Berrocal de Nouela...».
Nel sieglu XV integrar nel ducáu de Escalona, creáu por Enrique IV, hasta que Felipe II exime a Nombela d'esta xurisdicción, «nel añu 1570 por cédula de 17 de mayu», alzándose'l rollu pa indicar el so títulu de Villa.
A mediaos del sieglu XIX tenía 320 cases y el presupuestu municipal xubía a 20.635 reales de los cualos 3.000 yeren pa pagar al secretariu.
Economía ya industria
Históricamente foi una población fundamentalmente agrícola. Mientres el sieglu XIX producía trigu, centenu y vinu», calteniéndose asina mesmu ganáu lanar y la caza de coneyos y perdices, tando la industria y el comerciu rellacionaos direutamente cola actividá agrícola.
Na actualidá'l sector predominante ye'l de la construcción con un 40,4 % del total d'empreses, siguíu polos de servicios con un 23,4 %, industria con un 21,3 y n'últimu llugar l'agricultura con 14,9 %.
Llerices
Llerices ye un llugar de la parroquia de La Riera nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
Alcuéntrase a km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, a un altor mediu de 8,00 msnm y tien una población de.
Procurador Xeneral del Principáu d'Asturies
El Procurador Xeneral del Principáu d'Asturies ye'l nome que se-y da al Defensor del Pueblu del Principáu d'Asturies, n'España. Ye de so la figura institucional qu'encárgase de la defensa de los derechos y les llibertades de los ciudadanos del Principáu reconocíos nel Títulu I de la Constitución española y de velar polos principios xenerales establecíos nel artículu 9 del Estatutu d'Autonomía d'Asturies.
La figura foi creada pola Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies al traviés de la Llei 5/2005, de 16 d'avientu, del Procurador Xeneral.
Anguaño lleva'l cargu María Antonia Fernández Felgueroso.
Ezcaniz
Ezcaniz ye un llugar asitiáu en Urraúl Alto na merindad de Sangüesa de la Comunidá Foral de Navarra (España) que s'atopa a 48 km de Pamplona. Ye práuticamente un despoblado con una única casa habitada nel 2009 que foi reconstruyida en 1946. En 1986 constaben trés habitantes censaos.
La primer referencia documental d'esta llocalidá data del año 1086, cola denominación de Echániz de Ioso (o Baxu), qu'indica que, entós, había otra llocalidá col mesmu nome.
La so ilesia derruida data del sieglu XIII, tando dedicada a San Servando y San Germán. El so fiesta celebraben el 23 d'ochobre.
Marina Ricolfi-Doria
Marina Ricolfi-Doria, conocida como Marina Doria, ye una ex esquiadora marina suiza, d'orixe italianu. Foi campeona del mundu d'esquí acuáticu en 1955 y 1957, según ganadora d'Europa y Suiza. Casóse con Víctor Manuel de Saboya y tuvieron un únicu fíu, Manuel Filiberto de Saboya.
Biografía
Cuando al so home, Víctor Manuel, dexóse-y tornar a la so patria en 2002, treslladar dende Suiza a Italia. El so comentariu sobre la detención en xunu de 2006 del so home, por corrupción y complicidá na prostitución foi:
Como consorte del pretendiente al tronu italianu y princesa de la Casa de Saboya, Marina tien reconocíu'l Privilexu de blancu ante'l papa.
Ancestros
'''Ancestros de Marina, princesa de Nápoles '''
Tales
El términu Tales pue referise a:
Santa Eulália de Rio Covo
Santa Eulália de Rio Covo ye una freguesía portuguesa del conceyu de Barcelos, con 3,31km² de superficie y 1033 habitantes (2001). Densidá de población: 312,1 hab/km².
Daisy Marie
Daisy Marie conocida artísticamente por Daisy, ye una actriz pornográfica d'Estaos Xuníos.
Biografía
Daisy ye una de les más populares estrelles porno anguaño. Crióse en Salem, Oregon, anque pasó un tiempu cola so familia en Zacatecas, Méxicu. Siempres comenta que tien una cuarta parte de filipina. Participó nunes 90 películes pornográfiques dende 2002, inclusive apaeció nun par d'ocasiones nel show de Howard Stern (xunetu de 2003 y payares de 2004), y posó pa delles revistes d'adultos, ente elles Penthouse. Codirixe amás un programa de radio n'Internet llamáu "Asian Sex", na ciudá de Los Angeles.
Daisy foi una de les finalistes de la segunda temporada del programa de Playboy TV Jenna's American Sex Star.
Tabla añal del sieglu XV e.C.
Sieglu XV e.C.
Tabla añal del sieglu XVI e.C. - Sieglu XVI e.C. | Sieglu XIV e.C. - Tabla añal del sieglu XIV e.C.
Matasunta
Matasunta o Matasuenda foi una noble goda del sieglu VI. Fía de Eutarico y Amalasunta, y hermana de Atalaricu, rei de los ostrogodos, los sos güelos maternos yeren Teodoricu'l Grande y Audofleda.
Rouvroy-sur-Serre
Rouvroy-sur-Serre ye una comuña francesa del departamentu d'Aisne, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Matasunta
Biografía
Casóse con Vitiges, que foi proclamáu rei de los ostrogodos na dómina de la invasión d'Italia polos Bizantinos.
Prindaos tantu ella como'l so home pol xeneral bizantín Belisario, fueron llevaos a Constantinopla, onde pasaron el restu de la so vida. Cuando Vitiges morrió, Matasunta volvió casase, esta vegada col patriciu Xermanu, primu de Justiniano, al que-y dio un fíu, tamién llamáu Xermanu, que nació tres la muerte del so padre, a finales del añu 550 o principios del 551.
La principal fonte d'información sobre la vida de Matasunta ufiertar Jordanes na so obra Getica. Ellí cunta que tres la muerte del so segundu home Matasunta decidió permanecer vilba.
Sobre'l so fíu Xermanu nun hai datos posteriores, anque seique puede ser identificáu col patriciu Xermanu, un senador importante na dómina del emperador bizantín Mauricio (r. 582-602).
La Riera (Cangues d'Onís)
La Riera ye un llugar de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
Alcuéntrase a km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, a un altor mediu de 6,50 msnm y tien una población de.
Copa Suiza
La Copa Suiza ye un tornéu de fútbol, entamáu añalmente dende 1926 y entamáu pola Asociación Suiza de Fútbol. Dende 2003 a 2008 foi llamada Copa Swisscom, gracies al patrociniu de dicha empresa.
L'equipu campeón clasifica a la cuarta ronda de clasificación de la Lliga Europa de la UEFA.
Finales de Copa
thumb|270px| L'históricu [[Wankdorf Stadion de Berna, allugo la final de la Copa de Suiza hasta l'añu 2000, un añu más tarde foi baltáu.]] thumb|270px| El [[Stade de Suisse en Berna, onde s'apuesta la final anguaño.]]
Betty Hutton
Betty Hutton, nacida Elizabeth June Thornburg, foi una actriz d'Estaos Xuníos d'América.
Biografía
En 1940 marcha a Nueva York en busca d'un futuru como actriz.
El so papel más conocíu foi na comedia musical de 1950 Annie Get Your Gun, dirixida por George Sidney y los coreógrafos Busby Berkeley y Charles Walters.
Betty Hutton finó a los 86 años d'edá.
Siete Pilas
Siete Pilas, tamién conocida como Siete Pilas-Las Canchas, ye una llocalidá perteneciente al conceyu de Benalauría, na provincia de Málaga, Andalucía, España. Está asitiada ente los ríos Guadiaro y Genal, a unos 15 km del nucleu principal de Benalauría. Cuenta con una población d'unos 104 habitantes. Debe'l so nome a la esistencia d'una fonte de siete piles. Tien una capiya, un consultoriu médico, un colexu públicu rural y un llar del xubiláu.
Londuimbale
Londuimbale ye una comuña y tamién un conceyu de la provincia d'Huambo, n'Angola.
Xeografía
El término tien una extensión superficial de de 2 698 km² y una población de 161 172 habitantes.
Tien como límites al norte'l conceyu de Cassongue; al este col de Bailundo; al sur colos de Ecuña y Ucuma; y al oeste col de Balombo.
Comuñes
Esti conceyu arrexunta cinco comunes:
Brian G. Hutton
Brian G. Hutton foi un actor de cine y direutor d'Estaos Xuníos.
Royaucourt-et-Chailvet
Royaucourt-et-Chailvet ye una comuña francesa del departamentu d'Aisne, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Coviella
Coviella ye un llugar de la parroquia de Triongu nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
Alcuéntrase a km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, a un altor mediu de 7,00 msnm y tien una población de.
Pedro Rodríguez de Campomanes
Pedro Rodríguez de Campomanes y Pérez, primer conde de Campomanes foi un políticu, xurisconsultu y economista español. Foi nomáu Ministru de Facienda en 1760 nel primer gobiernu reformista del reináu de Carlos III empobináu pol primer ministru Conde de Floridablanca y desaposiáu de los sos cargos ante la medrana qu'espertó nel rei Carlos IV la Revolución francesa en 1789.
Biografía
Hai pocos datos sobre la so biografía, yá que les investigaciones realizaes hasta la fecha son bastante espureches. Anque una caña de la so ascendencia yera de fidalgos arruinaos, nunca se-y tuvo como noble y careció de primeres de la so biografía grandes miseries materiales. Al finar el so padre, la madre confió la so mantención y formación a un tíu canónigu de la colexata de Santillana del Mar, y ellí formóse demostrando una intelixencia precoz nel estudiu de les llingües clásiques (a los diez años traducía fragmentos d'Ovidio). Depués empecipió la carrera de lleis n'Uviéu, que siguió y concluyó en Sevilla, y treslladóse a Madrid p'abrir un bufete d'abogáu.
Vidueñu de saber, especialmente en materies históriques, económiques y filolóxiques, dedicóse intensamente a estudiar llingües antigües y modernes y, amás, árabe. Frecuentaba la conxusta conventual del pernomáu polígrafu benedictín padre frai Martín Sarmiento, quien -y inculcó un amor ensin llendes a los patrióticos ideales de rexeneración del so hermanu d'orde, Benito Jerónimo Feijoo, de quien depués sería'l so más entusiasta apologista, biógrafu y editor. Al advenir al tronu Carlos III, afitar nél y foi nomáu miembru de los conseyos de Facienda y de Castiella y entornó la so vida por entero a la política, como pueden acreitar los numberosos cargos oficiales que desempeñó y los munchos asuntos pa los que foi riquíu. Consagrar a les reformes en tres sectores: xurídicu, económicu y políticu, sol signu de la Ilustración. Nel ámbitu políticu, clasificóse-y como defensor del despotismu ilustráu; nel económicu, oponer al monopoliu gremial y de la Mesta, últimos restos del anticuáu sistema económicu estamental; coles mesmes promovió'l comerciu y la industria y favoreció la espulsión de los xesuites y la desamortización de los sos bienes.
De 1747 ye la so arrogante obra Historia sobre la Orde y Caballería de los Templarios, unu de los documentos más importantes y completos sobre la Orde del Temple, el procesu que se-y siguió y la muerte na foguera de los sos dirixentes más destacaos, anque tamién, como economista, escurre minuciosamente sobre'l destín de los sos bienes; paecía equí antemanase'l regalismo d'una política que desaguaría venti años más tarde na espulsión de los xesuites (1767) a consecuencia o sida del motín de Esquilache (1766). D'esa mesma llinia ye la so Esquisa de política económica española, delineado sobre l'estáu presente de los sos intereses (1750), que robló col pseudónimu de Rodrigo Perianes Campu. Toos estos trabayos valiéron-y el so insertamientu na Real Academia de la Historia en 1748. Investigó entós, ente 1751 y 1754, los concilios celebraos n'España y publicó el so estudiu nel tomu segundu de les Memories de l'Academia; en 1755 llogró'l puestu de direutor xeneral de Correos y Postas.
Carlos III nomar Ministru de Facienda en 1760. En 1762 foi nomáu Fiscal del Conseyu de Castiella, que más tarde presidió. En 1763 pasó a ser miembru de la Real Academia Española y en 1764 llogró la presidencia de la Real Academia de la Historia. Ente los sos llogros como ministru de Facienda figuren l'establecer subsidios pa les zones agrícoles más desfavorecidas, el consiguir lliberar el comerciu y l'agricultura de los impuestos que torgaben la so crecedera y el decretu de llibre circulación de les ceberes.
En 1765, añu nel que publicaría'l so importante Tratáu de la regalía d'amortización, bien llueu traducíu a les demás llingües europees, Campomanes foi nomáu Presidente del Conseyu de la Mesta. Aprovechó esi mesmu añu pa sofitar a la Compañía d'Imprentadores y Llibreros, nacida en 1763, concediéndo-yos el beneficiu de la edición esclusiva de les Obres completes de Benito Jerónimo Feijoo, qu'acababa de finar y hasta entós circulaben sueltes, y él mesmu encargóse d'escribir una "Noticia biográfica" pa la obra, que constó de catorce volúmenes n'octavu; pretendía asina sopelexar el nuevu pensamientu reformista por toa España. thumb|left|175px|Semeya póstuma (1879) por [[Eduardo Balaca.]] En sofitando la espulsión de los xesuites (1767), quien calteníen el monopoliu de formación de los nobles y encabezaben la oposición a les reformes regalistas, xunir a Pablo de Olavide y al propiu Conde de Aranda pa entamar la repoblación o colonización de Sierra Morica y escribió la so Instrucción pa les nueves poblaciones de Sierra Morica y fueru de los sos pobladores, onde preconizaba reformes agraries que al so xuiciu tendríen d'aplicase a tol agru español: repartida de tierres ente pequeños propietarios, compatibilizar ganadería y agricultura ya imponer una llei d'arrendamientos al llargu plazu. Con esta mesma intención reformista publicó en 1774 la so Discursu sobre'l fomentu de la industria popular, que foi bien sopelexáu por toa España nos consistorios municipales y ente los covachuelistas; y en 1775 el so Discursu sobre la educación popular de los artesanos y el so fomentu, igualmente espublizáu. Como suplementu a esta obra publicar nesi mesmu añu cuatro apéndice, considerablemente más estensos cualesquier d'ellos que'l Discursu orixinal. Nel primeru cavílgase sobre les causes de la decadencia de los oficios y manufactures d'España mientres l'últimu sieglu. Nel segundu ufiértense los pasos necesarios p'ameyorar o restablecer les vieyes manufactures y apúrrese una interesada coleición de decretos reales col propósitu de defender les artes y oficios y l'introducción de materies primes estranxeres. El terceru trata sobre les lleis corporatives de los artesanos en contraste cola resultancia de la llexislación española y les ordenances municipales de les ciudaes. El cuartu contién ocho ensayo del arbitrista del XVII Franciscu Martínez de Matu sobre comerciu nacional, con delles observaciones afeches a les circunstancies de la dómina.
Nesi mesmu añu de 1775 constituyir por iniciativa so la Real Sociedá Económica de Madrid, que'l so estatutu vieno ser el modelu de les demás que promovió por toa España y Colonies. Estes Sociedaes Económiques d'Amigos del País, fundaes col espíritu de la ilustración, pretendíen desenvolver y espublizar la industria, el comerciu, l'agricultura, la ciencia y la cultura a tolos ciudadanos.
En 1780 recibió'l títulu de conde de Campomanes, según una llei que dexaba aportar a la nobleza a persones influyentes, anque ensin tradición heráldica. En 1786 foi nomáu Presidente del Conseyu de Castiella y en 1788, por causa de les intrigues del favoritu de Carlos IV, el Conde de Floridablanca, cayó en desgracia. En 1789 foi nomáu Presidente de les Cortes.
A la so muerte en 1802 l'ilustráu español Joaquín Traggia compunxo ya imprimió una oración aciaga y dar# en realizar un inventariu de la so biblioteca que reveló l'interés de Campomanes sobre les temes relatives al continente européu y la so fonda conocencia de la realidá político y social de la dómina.
Enfermedá pol virus del Ébola
La enfermedá pol virus del Ébola (EVE) o fiebre hemorráxico del Ébola  (FHE), tamién conocida como enfermedá del Ébola o a cencielles como ébola, ye una enfermedá causada nel ser humanu pol virus del Ébola. De normal los síntomes empiecen ente los dos díes y los trés selmanes dempués de contraer el virus, con fiebre, dolor de gargüelu, dolores musculares, y dolor de cabeza. Polo xeneral, siguen estomagaes, vultures, y foria, xunto con fallu hepáticu y renal. Nesi momentu, dellos pacientes empiecen a sufrir entueyos hemorráxiques.
El virus puede contraer por contautu cola sangre o los fluyíos corporales d'animales infestaos (xeneralmente monos o esperteyos de la fruta). Nun s'hai documentáu la tresmisión aérea na redolada natural. Créese que los esperteyos de la fruta son portadores del virus y pueden arimalo ensin resultar afeutaos. Una vegada qu'un ser humanu resulta infestáu, la enfermedá tamién puede arimase ente persones. Los sobrevivientes de xéneru masculín pueden tresmitir la enfermedá al traviés del semen hasta per añu y mediu. Col fin d'establecer un diagnósticu, polo xeneral refúguense antes otres enfermedaes con síntomes asemeyaos, como la malaria, el cólera y otres fiebres hemorráxiques virales. Col fin de confirmar dichu diagnósticu faen pruebes de sangre pa detectar anticuerpos, ARNviral o'l mesmu virus.
La enfermedá ye causada por cualesquier de los cinco especies de virus Ebola que fueron identificaes como: Bundibugyo ebolavirus (BDBV), Reston ebolavirus (RESTV), Suden ebolavirus (SUDV), Taï Forest ebolavirus (TAFV) y Zaire ebolavirus (ZEBOV).
La prevención inclúi l'amenorgamientu de l'andada de la infeición de monos o gochos al home. Una forma de llevalo a cabu sería la verificación de la infeición en dichos animales y la so matanza y posterior eliminación de los cuerpos en casu de detección de la enfermedá. Tamién sería d'ayuda una fayadiza cocción de la carne, según llevar ropa proteutor mientres la so manipulación, como llevala tamién y llavase les manes siempres que se tea cerca de daquién infestáu. Les amueses de texíos o fluyíos corporales de pacientes infestaos tienen de manipoliase con especial precuru.
Nun se dispón d'un tratamientu específicu; los esfuercios realizaos p'ayudar a los pacientes infestaos consisten n'alministra-yos bien sales de rehidratación oral (agua con azucre y sal) o fluyíos intravenosos. Nel añu 2015 empezó la fase de pruebes d'una vacuna, comprobándose nos ensayos preliminares una efeutividá del 100%.
La tasa de mortalidá de la enfermedá ye alzada: con una frecuencia de fallecimientos d'ente'l 50% y el 90% de los infestaos pol virus.
La infeición pol virus del Ébola foi identificada per primer vegada en Sudán y na República Democrática d'El Congu. La enfermedá apaez de normal en biltos nes rexones tropicales del África subsaḥariana. Ente 1976 (añu nel que se detectó'l virus per primer vegada) y 2013 la Organización Mundial de la Salú reportó 1716 casos. esto ye, resultaron infestaes menos de 1000 persones per añu. Hasta 2014 los biltos de ébola solo afectaren a rexones concretes d'África. A partir de la epidemia de 2014 aniciada n'África Occidental, produciéronse andaes n'otros continentes. El biltu de 2014-2015 foi'l más bederre, y afectó a Guinea, Sierra Lleona, Liberia y Nixeria.
Epidemioloxía
El primer biltu documentáu de ébola asocedió en 1976, simultáneamente en Zaire y Sudán (zones que güei pertenecen a la República Democrática d'El Congu y a Sudán del Sur, respeutivamente), onde se detectaron 3418 casos y 2830 muertes con una tasa de letalidad de 83%. Esti biltu foi causáu pol virus Ébola-Zaire, una de les cepes más epidémiques y mortales de la hestoria. Los biltos de fiebres hemorráxiques virales tienen una tasa de mortalidá d'ente'l 41 y el 89%.
Considérase que los esperteyos frugívorossobremanera Hypsignathus monstrosus, Epomops franqueti y Myonycteris torquata, son posiblemente los güéspedes naturales del virus del Ébola n'África. Por ello, la distribución xeográfica de los Ebolavirus puede coincidir primeramente cola de dichos esperteyos.
Nel añu 1976 morrieron alredor del 92 % de los infestaos.
Dada la naturaleza letal del Ébola, yá que nun esiste una vacuna aprobada o'l tratamientu nun ta disponible, ta clasificáu como un axente de bioseguridad de nivel 4, polos Centros pal Control y Prevención d'Enfermedaes de los Estaos Xuníos d'América. Ta clasificáu como de categoría A como axente de bioterrorismu, porque tien el potencial de sirvir como arma pal so usu en guerra biolóxica. Sicasí la so eficacia como arma biolóxica pudiera considerase como llindada pola so letalidad rápida, una y bones los pacientes morreríen demasiáu rápido primero que tuvieren en condiciones d'espardimientu de l'andada.
Nel 2014 nos Estaos Xuníos foi probáu un sueru de manera esperimental en dos persones arimaes por esti virus; tal sueru podría ser la cura pa esta enfermedá anque nun se tienen más detalles del mesmu. N'España en 2014 tamién s'aplicó esti sueru a un paciente, que sicasí 2 díes dempués finó.
Tresmisión
thumb|left|[[Micrografía electrónica del virus del Ébola.]]
thumb|Ciclu del [[virus del Ébola]]
miniatura|Carne de caza (esperteyos, monos, etc.) siendo preparada pa cocinar en [[Ghana, 2013. El consumu humanu de carne d'animales ecuatoriales n'África ta amestada a la tresmisión de delles enfermedaes humanes, ente elles el ébola. ]]
El virus del Ébola introducir na población humana por cuenta de un contautu estrechu con el sangre, secreciones, órganos o otros líquidos corporales d'animales infestaos. Esti virus solo tresmítese vía contauto direutu con fluyíos del cuerpu infestáu de mamíferos. N'África comprobáronse casos d'infeición acomuñaos a la manipulación de chimpancés, gorilas, esperteyos de la fruta, monos, antílopes de los montes y puercuspinos infestaos que fueren atopaos muertos o enfermos na selva. Inclusive depués de práutiques d'embalsamamientu sigue'l riesgu d'andada.
Darréu, el virus arrobinar na comunidá por aciu la tresmisión de persona a persona, debíu al contautu estrechu con el sangre, secreciones, órganos o otros líquidos corporales de persones infestaes. Les ceremonies de inhumación nes cualos los integrantes del cortexu aciagu tienen contautu direutu col cadabre tamién pueden desempeñar una función significativa na tresmisión.