cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ñuflo Chávez Ortiz
Vida política
Foi ministru de Mines y Petroleu en 1960 mientres el segundu gobiernu de Victor Paz Estenssoro, tamién foi senador por Oruro dende 1962 hasta 1964. Tres la cayida del partíu del Movimientu Nacionalista Revolucionariu por un golpe d'estáu realizáu pol xeneral Rene Barrientos Ortuño en payares de 1964, Chávez foi exiliáu al Perú onde permaneció un tiempu ellí, llogrando una cátedra d'economía na universidá de San Marcos de dichu país.
Torna a Bolivia en 1978. Participó como candidatu pol partíu del Movimientu Nacionalista Revolucionariu a la vicepresidencia de Bolivia pa les Eleiciones xenerales de Bolivia de 1980 acompañando a Victor Paz Estenssoro, perdiendo diches eleiciones. En 1985 volvió ocupar el cargu de senador representando esta vegada al departamentu de Pando y en 1986 foi nomáu embaxador plenipotenciario de Bolivia nel Perú mientres el cuartu y últimu gobiernu de Victor Paz Estenssoro, retirándose asina de la vida política.
Cisticola bulliens
Subespecies
Reconócense les siguientes:
Ñuflo Chávez Ortiz
Vida política
Finó na probeza'l 2 de xunetu de 1996 a los 72 años d'edá.
Publicaciones
Mientres la so trayeutoria, Chávez fixo delles publicaciones como ser:
Valleruela de Pedraza
Demografía
La so demografía ta bastante avieyada pero sicasí pel branu y más exautamente n'agostu axunten una gran cantidá de moces.
Campitello
Tien una población de y una superficie de  km².
Lalevade-d'Ardèche
Lalevade-d'Ardèche ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Aeropuertu de Pardubice
L'aeropuertu de Pardubice (en checu: Letiště Pardubice) (IATA: PED, OACI: LKPD), ta allugáu na ciudá de Pardubice, en República Checa. Nos sos oríxenes yera un aeropuertu militar, pero dende 1995 el Ministeriu de Defensa de la República Checa autorizó l'usu del aeropuertu con fines comerciales.
Historia
miniaturadeimagen|left|Entrada al aeropuertu L'usu del aeropuertu con fines civiles, pal tresporte de pasaxeros y cargues, remontar al añu 1993, cuando un grupu de particulares funda la compañía privada East Bohemian Airport a.s.. Hasta esi añu, l'aeropuertu utilizóse puramente con fines militares.
D'esta forma, realizáronse vuelos esporádicos pal tresporte de pasaxeros, col aeropuertu so alministración militar, hasta 1995, cuando'l gobiernu de la República Checa, quita al aeropuertu de la órbita del Ministeriu de Defensa, y apurrir en concesión. En 2002, el Gobiernu municipal de Pardubice adquirió les aiciones de la empresa concesionaria, la East Bohemian Airport a.s y asumió la xestión del aeropuertu.
Servicios
A los vuelos regulares de pasaxeros y cargues amiéstense numberosos vuelos especiales dende y escontra Rusia, mientres la temporada turística.
Canale-di-Verde
Canale-di-Verde ye una comuña francesa del departamentu d'Alta Córcega, na rexón de Córcega. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
HD 113766
HD 113766 (HIP 63975 / SAO 223904) ye una estrella binaria na constelación de Centaurus de magnitú aparente +7,56. Nuna de les estrelles del sistema atopóse un discu protoplanetariu. Alcuéntrase a unos 424 años lluz de distancia de la Tierra.
Magar nun s'atopó vapor d'agua acomuñáu al discu de polvu, afayáronse dos concentraciones de material rico en xelu alredor de HD 113766 A: el primeru ente 4 y 9 UA, la distancia del cinturón d'asteroides al Sol, y la segunda ente 30 y 80 UA, la distancia a la que ta'l cinturón de Kuiper nel sistema solar.
La otra estrella del sistema, HD 113766 B, ye bien similar a la componente A, y alcuéntrase a 170 UA (4 vegaes la distancia ente Plutón y el Sol), polo que la so presencia nun afecta a la formación del planeta en redol a HD 113766 A.
Bulbophyllum vaginatum
Bulbophyllum vaginatum, ye una especie d'orquídea epifita orixinaria del Sureste d'Asia. thumb|Inflorescencia thumb|Detalle de les flores thumb|Vista de la planta
Descripción
Ye una orquídea de tamañu pequeñu, de crecedera templada con vezos epífites que tán separaos 2 cm ente cada pseudobulbos ovoide, de color mariellu que lleva una sola fueya, apical, oblonga, coriácea, convexa, apicalmente bilobada. Floria a finales del iviernu y de nuevu nel branu o la seronda nuna inflorescencia delgada de 12 cm de llargu, inflorescencia con 4 vaines y un recímanu de 12 a 15 flores blanques asemeyaes a los fueos artificiales
Distribución y hábitat
Alcuéntrase nes Tailandia, Malasia, Java y Borneo en manglares, tierres baxes, montes pantanosos secundaria, mistos y d'alteria abiertes nes elevaciones de nivel del mar a 600 metros.
Cultivo
Esta especie rique d'una cultivo cesta o llistón de madera o felechu arborescente con temperatures calientes, solombra parcial y alta mugor.
Propiedaes
En Java los frutos d'esta especie xunto coles frutes (non necesariamente toes xuntes) de Plocoglottis javanica, Hippeophyllum scortechinii; y Dendrobium crumenatum fiérvense y el zusmiu aplicar nos oyíos pa sanar el dolor de los mesmos.
Taxonomía
Bulbophyllum: nome xenéricu que se refier a la forma de les fueyes que ye bulbosa.
vaginatum: epítetu llatín que significa "con vaina".
Lituénigo
Lituénigo ye un conceyu d'España, na provincia de Zaragoza, Comunidá Autónoma d'Aragón. Asitiáu na contorna de Tarazona y el Moncayo y perteneciente al Partíu Xudicial de Tarazona. El so términu municipal tien una área de 11,38 km² con una población Padrón municipal d'habitantes empadronada de 118 habitantes (INE 2016) y una densidá de 10,37 hab./km².
Etimoloxía
El primer archivu datáu de Lituénigo foi nel 1124 col nome de leitunego y dempués tuvo otros dos variantes una nel 1284 col nome de leytunego y la otra en 1382 que'l so nome yera leytuennygo.
Xeografía
thumb|Ermita de la Virxe del Ríu.|left
Situación
Lituenigo asítiase nes faldes del Moncayo, a una altitú de 756 msnm y al oeste de la provincia de Zaragoza, y a una distancia de 13 quilómetros de Tarazona, la capital de la contorna de Tarazona y el Moncayo, de la qu'esti pueblu forma parte. y a 91 quilómetros de Zaragoza.
Parte del so términu municipal, unes 18 Hai. ta ocupáu pol Parque Natural de la Devesa del Moncayo, y llenda colos términos municipales de Grisel, Litago, Trasmoz, San Martín de la Virxe de Moncayo y Tarazona na parte del parque natural.
Orografía ya Hidrografía
Los sos dos ribayos principales son el ríu Pedrogal y el ribayu del Pradillo, que se xunen nel términu municipal na paraxa de La Zarzosa, y sigue denominándose del Pradillo.
El ríu Pedrogal recueye les agües de la fonte de los flaires y de San Gaudioso, allugaes en Moncayo. Esti ríu, abastez a los dos banzaos, utilizaos pa reserves de regadío, un pocu más arriba de los banzaos esta'l Rincón de Layla, onde anguaño ye'l suministru d'agua del pueblu. Hai de solliñar que queda'l dique d'un antiguu banzáu denomináu El Sotu, de dómina árabe, allugáu cerca de la vieya pista polideportiva.
Historia
thumb|Plaza del pueblu.|right
Prehistoria y Edá Antigua
En Lituénigo topáronse dellos afayos de la dómina del Eneolíticu, na zona del Ribayu de pradillo pela zona qu'escurre'l ríu Pedregal, anque nun esisten restos d'estructures, podría pensar nuna población agrícola y ganadero trashumante.
Na edá antigua nun s'atopó restos o muertes de qu'hubiera una población Celtibera o Romana, anque dellos etimólogos, dicen que'l nome del pueblu podría venir d'esta última dómina.
Edá Media
El primer escritu que tenemos sobre Lituénigo remontar al 31 de xunetu de 1106 pa una regulación de riegos, que treslladáu al calendariu gregorianu, foi'l 31 de xunetu de 1124, cuando'l rei Alfonsu I d'Aragón donó a Garçia Ennecones el territoriu qu'hasta entós perteneciera a un musulmán llamáu ibn Ferruc.
Agrostologia Helvetica, definitionem
Agrostologia Helvetica, definitionem (embrivíu Agrost. Helv.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol pregueru, profesor y botánicu suizu Jean François Aimée Gottlieb Philippe Gaudin y espublizáu en Xinebra en 2 volúmenes nel añu 1811 col nome d'Agrostologia helvetica definitionem descriptionemque graminum et plantarum eis affinium in Helvetia sponte nascentium complectens Parisiis.
Lituénigo
Dómina Musulmana
Lituénigo puede concluyise, que foi d'orixe musulmán, yá que nel testu de la regulación mentar a Ibn Ferruc.y esto fai que se determine qu'esistiera'l nucleu antes de Reconquístalo de 1119 y el nucleu árabe escurría poles actuales cais aledañas al castiellu hasta la cai Alta.
Dómina Cristiana
en 1119, tres Reconquistar creóse'l barriu de San Miguel nos extramuros del nucleu, que ye, l'actual cai del mesmu nome. Esti barriu, foi repobláu por xente proveniente del Pirinéu, esti fechu posiblemente traxera'l ritu del pesaje, documentáu en 1295.
A finales del sieglu XIV la villa pertenecía al señorío de la reina María de Lluna pero'l so nietu Fadrique d'Aragón, perder y pasó a pertenecer a la Corona de Castiella en 1430 hasta l'añu 1436, que foi recuperáu por Reinu de Aragon. En 1437 Alfonsu V fizo que Lituénigo y Trasmoz sometieren autoridá a don Lope Ximénez de Urrea (I conde de Aranda), anque al añu siguiente vendiera Lituénigo y San Martín a Garci lópez de la ponte y posiblemente acabara teniendo la xurisdicción Tarazona.
Edá Contemporánea
Hasta'l S. XIX Lituénigo Tuvo dos barrios San Martín y San Prudencio que s'unificaron, formando l'actual términu municipal de San Martín de la Virxe de Moncayo, qu'hasta mediaos del S.XX compartía ilesia con Lituénigo, hasta la construcción de la Ilesia de San Martín.
En 1913, en Lituénigo creóse'l Sindicatu Agrariu Católicu. Tamién en 1928 el pueblu interesar nel proyeutu d'allargar el ferrocarril del Tarazonica escontra'l Moncayo, pero al proclamase la IIª república, esti proyeutu foi refugáu.
Demografía
thumb|Fonte de los Ancebillos.
Economía
La economía de Lituénigo basar na agricultura, ganadería, apicultura, recursos forestales, negocios, y dende la creación del parque natural hai delles empreses d'hostelería.
Llugares d'interés
thumb|Puerta del castiellu Lituenigo Tien estos llugares d'Interés:
Fiesta Mayor
Les fiestes patronales celébrense la última fin de selmana del mes de setiembre n'honor de San Miguel. El domingu de fiesta realiza'l tradicional “Pesaje de los Neños”, fiesta declarada d'interés turísticu d'Aragón en 1998. Amás la primer fin de selmana de mayu celebra la festividá de S. Miguel de mayu na cual ponse'l Mayu.
El Pesaje
Esti ritu ta documentáu en 1295, y pue que viniera de la zona del pirineo, tres la repoblación en Reconquistar, y podría tar venceyada al pagu del diezmu. Y esti ritu tien una lleenda:
La Lleenda, que se remonta al sieglu XVII. Diz, qu'un matrimoniu de Lituénigo, que nun podía tener descendencia baxu a Tarazona a ver a un flaire (Fray Matías de Lituénigo) Primu d'esti matrimoniu, el flaire díxo-yos que nun s'esmolecieren que tendríen un fíu sano y fuerte. La muyer encamentar a la virxe y prometió que si tenía un fíu ufiertaría tantes talegues(Sacos de trigu) como kilogramos pesara'l neñu al nacer.
L'actu tien tres puntos: El Pesaje, onde se pesen los neños nacíos nel añu.
Feria d'oficios perdíos
thumb|Representación de la siega na feria d'oficios perdíos.|right Esta feria celebra'l primer sábadu de xunetu nel que'l pueblu ver con ropa tradicional d'entamos de principios del S.XX y nelles puédense ver oficios yá sumíos como:
Figures de Proteición
Lituénigo, tien delles figures de proteición como la LIC Sierra del Moncayo y tamién la ZEPA Sierra del Moncayo-Los Fayos-Sierra d'Armes nes zones del parque natural y tien tamién una figura de proteición, en tol términu municipal que ye Plan d'Ordenación de los Recursos Naturales del Gobiernu d'Aragón.
Flora
La diferencia ente'l puntu más baxu d'altitú y el más altu al ser aproximao unos 500 msnm, fai qu'haya distintu tipos de vexetación.
Fauna
En Lituénigo, podemos atopar de forma selvaxe a:
HD 114729
HD 114729 (HIP 64459 / SAO 204237) ye una estrella de magnitú aparente +6,69 na constelación de Centaurus. En 2003 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar n'órbita alredor d'esta estrella.
Distante 114 años lluz del Sistema Solar, HD 114729 ye una nana mariella de tipu espectral G3V. Asemeyada al Sol en ciertos aspeutos, tien una temperatura superficial de 5778 ± 31 K. Ye daqué menos masiva que'l Sol, con una masa de 0,94 ± 0,01 mases solares, pero'l so lluminosidá ye más del doble de la de la nuesa estrella. Igualmente, el so tamañu ye más grande que'l del Sol —el so diámetru ye un 40% mayor— y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 2,3 km/s. Estos parámetros indiquen que ye una estrella antigua, con una edá envalorada de 11.600 millones d'años. Presenta una menor bayura relativa de metales que'l Sol, aproximao un 48% de la d'ésti; coles mesmes, el conteníu de litiu (logє[Li] = 1,73) ye más eleváu que'l de la nuesa estrella.
HD 114729 tien una compañera estelar de baxa masa (0,25 mases solares). La separación proyeutada ente les dos estrelles ye de 282 UA.
Sistema planetariu
En 2003 dar a conocer la esistencia d'un planeta denomináu HD 114729 b— nuna órbita escéntrica (ε = 0,17) alredor d'esta estrella. La separación media con ella ye de 2,11 UA, siendo'l periodu orbital de 1114 díes.
Celoriu
Col nome de Celoriu podemos referinos a:
Nun hai que lo tracamundiar con Seloriu, una parroquia del conceyu de Villaviciosa.
Lalouvesc
Lalouvesc ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Martín Vilallonga
Martín Vilallonga ye un ex-futbolista arxentín.
Canavaggia
Tien una población de y una superficie de  km².
Unión Lumen Dei
Unión Lumen Dei ye una asociación privada de fieles de la Ilesia católica.
Historia
Foi fundada pol xesuita español Rodrigo Molina en Cusco (Perú), en 1967, col nome de PRODESA.
El 6 de xineru de 1985, la Unión Lumen Dei foi aprobada como Asociación Privada de Fieles pol arzobispu del Cusco (Perú), Monseñor Alcides Mendoza, y el 12 de xineru de 1986 pol obispu de Cuenca (España), Monseñor José Guerra Campos. Posteriormente foi aprobada eclesiásticamente en más de 60 diócesis de tol mundu.
Anguaño, l'Arzobispu d'Uviéu, Jesús Sanz Montes, ye'l so Comisariu Pontificiu, cargu qu'exerce dende'l 20 de mayu de 2009 en que foi designáu pol papa Benitu XVI.
Podemos Asturies
Podemos Asturies ye la federación asturiana de Podemos. El so secretariu xeneral ye Daniel Ripa.
Valleruela de Sepúlveda
Valleruela de Sepúlveda ye un conceyu d'España, na provincia de Segovia, comunidá autónoma de Castiella y Llión. Tien una superficie de 15,99 km².
Fiesta
La nuesa Señora la Virxe del Barriu (Primer domingu de setiembre)(patrona del conceyu)
Lapao
El lapao ye un dialeutu del naxi, faláu na China meridional y zones de Birmania y el Tíbet por unes 300 000 persones. Puede escribise por aciu pictogrames o bien con signos silábicos.
Canari (Alta Córcega)
Canari ye una comuña francesa del departamentu d'Alta Córcega, na rexón de Córcega. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Claire Chazal
Claire Chazal ye una periodista, presentadora de televisión, y escritora francesa.
Trayeutoria profesional
Ente 1991 y 2015 foi la presentadora del informativu de les 20:00 (hora llocal) de los vienres y los de la fin de selmana en la cadena TF1. Tamién dirixió'l talk-show Je/nous de la cadena LGBT: Pink TV, nel qu'empezó a collaborar dende 2004 cuando empezó la emisión de la canal.
Chazal consiguió un diploma na Escuela d'Estudios Cimeros de Comerciu de París.
Lamastre
Lamastre ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Adriana Salonia
Adriana Salonia ye una actriz arxentina.
Toru Miyamoto
Toru Miyamoto (宮本 亨, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Riosa
Riosa ye un conceyu d'Asturies y la única parroquia del mesmu. El conceyu allúgase nel monte central asturianu, y llenda al norte con Morcín, al este con Mieres, al sur con Ḷḷena y Quirós y al oeste de nuevo con Quirós. La cabeza'l conceyu ye La Vega.
Celoriu (Abamia)
Alcuéntrase a 3,5 km de la capital del conceyu, a la que se llega pela carretera AS-114. Ta a unos 90 metros d'altitú, na marxe derecha del ríu Güeña
Riosa
Xeografía
El so ríu principal ye'l Llamu, llamáu tamién Riosa, que naz nes pendientes del Aramu d'onde remanez una bayura de regatos que baxen de los sos montes. Sigue una orientación sur-norte y conflúi colos ríos Xuncar y Grandiella cerca de La Vega. Sigue'l so cursu en Morcín y desemboca nel ríu Caudal.
Celoriu (Abamia)
Tan censaos nel pueblu.
Riosa
Mediu físicu
La unidá de Riosa y Morcín compónenla una riestra de valles arrodiaos de montes; la Sierra del Aramu (oeste), el cordal del Monte Llisoriu (este) y ente dambos conceyos el Monsacru. Mientres zarren La Cardosa-La Utra y el ríu Caudal (norte) y el cordal de Les Segaes (sur).
Perteneciente a la Conca Central d'Asturies, la so formación xeolóxica data del Carboníferu (360-286 m.a.) periodu que correspuende al gran espardimientu de plantes terrestres (equisetos, felechos y ximnospermes primitives).
Flora y fauna
Nesti conceyu pue alcontrase la bayura de la fauna montés asturiana:
thumb|300px|right|Cardu madalenu nel Monte Monsacro
La bayura d'ecosistemes va dende les vegues y riberes del ríu, hasta montes calizos penriba de los 1.700m, lo qu'apuerta una gran variedá d'especies, bien conservaes pola ausencia d'impautos medioambientales y la vixencia de moos de vida tradicionales. Ello convirtió a esti territoriu en llugar frecuentáu por botánicos yá nel sieglu XIX, a la gueta de plantes pa usu medicinal.
Son perfrecuentes los topónimos de pueblos venceyaos cola foresta: La Figar, Figares, Les Texeres, Texeo, Ablaneo, Fresneo, La Carbayosa, La Pumar, La Mostayal, Prunadiella…
Nesti conceyu alcuéntrense especies asociaes a:
Política
Nel conceyu de Riosa, dende 1979, l'únicu partíu qu'algamó l'alcaldía ye FSA-PSOE. L'alcalde actual ye José Antonio Muñiz Álvarez, que gobierna dende 1991 (Ver Llista d'alcaldes de Riosa).
Fontes: Ministeriu del Interior d'España y Federación Asturiana de Conceyos
Historia
El so allugamientu nel monte central asturianu na conca del ríu Caudal determinó les carauterístiques d'esti conceyu a lo llargo de tola so historia dende'l Neolíticu (6000 - 3000 e. C.).
Algae Marinae Exsiccatae
Algae Marinae Exsiccatae, (embrivíu Algae Mar. Sicc. (Hohenacker) o Alg. Mar. Exsicc.), ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol misioneru suizu-xermanu y botánicu Rudolph Friedrich Hohenacker y espublizáu en doce fascículos nos años 1852-1862.
Islla Santa Clara (Chile)
300px|miniaturadeimagen|Isla de Santa Clara a la izquierda
Lanarce
Lanarce ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Islla Santa Clara (Chile)
La islla Santa Clara ye una pequeña islla de Chile que forma parte del archipiélagu Juan Fernández. Tien una superficie de 2,2 km². Alcuéntrase a tan solo 1,5 km al suroeste de la islla Robinson Crusoe.
Lanarce
Tien una población de y una superficie de  km².
Islla Santa Clara (Chile)
La islla o castru Santa Clara tien una elevación máxima de 375 msnm teniendo un clima relativamente secu; la so vexetación orixinal foi substituida por arbustos y camperes procedentes d'América y Europa.
Carcheto-Brustico
Tien una población de y una superficie de  km².
Partíu d'Izquierda
El Partíu d'Izquierda (en francés Parti de Gauche) (PG) ye un partíu políticu socialista francés. Trata d'emular el partíu políticu alemán Die Linke, dirixíu por Oskar Lafontaine.
Historia
Foi fundáu en payares de 2008 pol senador socialista Jean-Luc Mélenchon y el diputáu Marc Dolez ente otros disidentes del Partíu Socialista xunto col movimientu Movimientu por una alternativa republicana y social (MARS).
Salieren del PS cinco díes antes, en protesta pola resultancia de les votaciones de les propuestes del Congresu de Reims, onde'l movimientu d'esquierda que sofitaron ganó namái'l 19%.
Nes Eleiciones al Parllamentu Européu de 2009, allegó en coalición col Partíu Comunista Francés y la Convención pa una alternativa progresista dientro del Frente d'Izquierda.
En 2017 cuenta con 8 diputaos na Asamblea Nacional de Francia,
Ribadeva
Ribadeva ye un conceyu d'Asturies. Llenda al norte cola mar Cantábrica, al sur con Peñamellera Baxa, al oeste con Llanes y al este con Cantabria pel ríu Deva.
Prehistoria
La presencia de vida humana na zona remóntase a la época paleolítica. D'esta dómina son los xacimientos descubiertos nes cueves de Mazaculos y la de L'Espinosu asitiaes en La Franca, cerca del ríu Cabra. Na cueva de Tinamayor afayóse una conchera y na arredolada de Pimiango s'alcuentra la famosa cueva del Pindal onde apaecen grabaos y pintures d'animales como bisontes, caballos, venaos, pexes y mamuts.
De la etapa epipaleolítica son dellos los asentamientos y xacimientos alcontrados como los de Las Covariellas, Tina y Tronía. Amás, a esti periodu correspuende'l desapaecíu enterramientu del Molín de Gasparín, afayu con connotaciones de ritual funerariu, y nel que tamién s'atoparon trés picos asturienses, lo que rellaciona los descubrimientos cola etapa asturiense.
Edá media
Na alta edá media'l conceyu, xunto con Llanes, forma parte de la rexón Premoriense. D'esta dómina, concretamente del sieglu X apaez mentáu'l templu de Santa María de Tina en Pimango, na que s'alcontró una necrópolis y restos d'otra edificación que se creye pertenecíen a los primeros tiempos del Reinu d'Asturies. La primer mención de Ribadeva como entidá propia dientro d'Asturies, ye un documentu de 1157, del archivu de San Salvador de Celoriu y otru de 1169 de la mesma procedencia, que fala de don Gómez, teniente d'Aguilar (actual Llanes) y Ribadeva.
Tres la unión de los reinos de Lleón y Castiella en 1230 baxo mandatu de Fernandu III de Castiella'l territoriu de Ribadeva, xunto con Peñamellera, ye escindíu del reinu y amestáu al reinu de Castiella, concretamente a la merindá denomada Asturies de Santiyana, anque eclesiásticamente entá dependía d'Uviéu. Esta situación caltiénse hasta 1833. En 1376 el rei Alfonsu XI concede al pueblu ciertos privilexos, otorgándo-y el poder d'escoyer a los sos cargos conceyeros y a los sos propios xueces.
BitChute
BitChute ye un serviciu d'agospiamientu de vídeos alternativu que funciona por aciu de teunoloxía peer-to-peer. La compañía foi fundada por Ray Vahey en xineru de 2017 como métodu d'evitar delles de les riegles de conteníu marcaes en plataformes como YouTube, y dellos creadores de conteníu que fueron bloquiaos o que los sos canales fueron impidíos de recibir beneficios pola inclusión d'anuncios nos sos vídeos en Youtube migraron a BitChute.
La plataforma foi acusada de ser un albergue de conteníu ultraderechista pola so política de neutralidá, y específicamente criticada pol Southern Poverty Law Center por agospiar "conteníu motiváu pol odiu".
Ribadeva
Edá media
Haza los sieglos XIII y XIV allúgase la construcción de la torre de Noriega, esponente máximu del poder señorial qu'exercía la familia Noriega nel conceyu. En 1517 tiense constancia del pasu del emperador Carlos I d'España pela capital Colombres, y de la que recoyó'l cronista Laurent Vital como "mala aldea o cabañal".
Edá moderna
thumb|240px|Ayuntamientu de Ribadeva. Na edá moderna Ribadeva forma parte del correximientu de les cuatro villas de la Costa de la Mar, y a partir de 1749 del partíu del Bastón de Laredo, teniendo representación nes xuntes cántabres de 1778 a 1815. Nel sieglu XVIII recibe'l conceyu'l nome de Real Valle de Ribadeva siendo los sos habitantes "fidalgos" non sometíos a señoríu dalu. El gobiernu exercíase en cada pueblu que llamaba al so propiu conceyu y nomaba un rexidor dependiente de la Xusticia ordinaria. D'esti mou organizábase'l valle alministrativamente, amás hai que destacar el privilexe que tien el conceyu cola exención del pagu d'alcabales.
La guerra peninsula tevo una gran repercusión en tola zona, estableciendo l'exércitu asturianu la so llinia de defensa nos ríos Deva y Pesués baxo mandu del xeneral Ballesteros. Esta defensa foi atacada pol xeneral francés Bonet, franquiándola y invadiendo la zona rápidamente. Les guerres Carlistes tamién tuvieron la so parte d'historia nel conceyu asitiándose na zona les partíes del coronel Arroyo y de Flórez.
Sieglu XIX endelantre
L'acontecimientu históricu más relevante d'esti sieglu ye la integración a terrén asturianu, segregándo-y de Cantabria, de los territorios de Ribadeva en 1833, por mor de la nueva distribución territorial d'España; un añu más tarde soliciten xunto al valle de Peñamellera el reingresu na Provincia de Sanander petición que será denegada constituyéndose esi mesmu añu'l primer ayuntamientu baxo dependencia de la provincia d'Uviéu. A partir de mediaos d'esti sieglu escomiencen a efectuase les emigraciones ultramarines a América, consiguiendo grandes fortunes que reinvertiríen en meyores urbanístiques y de servicios básicos de los pueblos.
A entamos del sieglu XX únense les llinies ferroviaries que comuniquen Asturies con Cantabria y se meyoren les carreteres. Na república'l conceyu queda en manes del frente popular, hasta que se produz el llevantu militar qu'anicia la Guerra Civil Española y que tien la so repercusión nel conceyu cola entrada de les tropes nacionalistes na zona en setiembre de 1937. En 1948 la playa de La Franca foi escenariu del ataque y posterior asesinatu de los guerrilleros Corsino y Eduardo Castiello.
Xeografía
Nel ámbitu xeolóxicu Ribadeva presenta terrenos areniscos pela zona de Pimiango correspondiente a la era mesozoica, tamién presenta na sierra de Tina conglomeraos cuarzosos, arenisca roxo y calices. Los materiales más abondosos de la zona son manganesu, fierro, plomu y cinc.
thumb|center|600px|Panorámica de la [[Sierra del Cuera.]]
Orografía
Dende el puntu de vista orográficu'l conceyu dixébrase en trés sistemes. La sierra de Cuera col Picu Xana nel postreru oriental y el Tabladiellu na occidental, más al norte alcontrámonos cola sierra de García onde na so parte oriental s'afaya la capital, Colombres. Y llendando cola mar tenemos la sierra de Tina onde destaca el Picu del Cañón perriba de la ría de Tinamayor pela so parte oriental. Dende esti puntu y hasta la ría de Santiuste nel so llímite con Llanes, estiéndese 9,5 km de costa y cantiles.
Hidrografía
Dientro de la so rede hidrográfica destaquen en Ribadeva dos ríos. El ríu Cabra, que naz na sierra del Cuera y sirve de llímite col conceyu vecín de Llanes, morriendo na Cantábrica pela ría de Santiuste. Y el ríu Deva, que mos señala'l llímite oriental del conceyu con Cantabria y acaba na mar pela ría de Tinamayor. Otros accidentes fluviales del conceyu son el ríu Aíḥo que da les sos agües al Cabra, y la ñora de Salcea que flúi nel Deva.
Climatoloxía
El clima ye oceánicu, templáu y lluviosu, amosándonos una gran suavidá nes temperatures, nunca nun sobrepasando la media braniega los 20 °C, nin descendiendo de los 10 °C de temperatura media n'iviernu, siendo la cainada persistente en bien de veces a lo llargo l'añu.
Flora y fauna
En cuantes a la so vexetación hai que dicir que predomina'l monte d'ocalitu sobre les demás especies, anque tamién se puen contemplar viesques de ribes, alceos, madroñes y nuégades. De la so fauna destacaremos la fluvial, siendo'l Deva uno de los ríos salmoneros del país, pudiéndose ver igualmente truches en toos ellos.
Evolución demográfica
Ribadeva nun foi una esceición, demográficamente falando, dientro de los conceyos orientales asturianos, polo que tamién sofriría los avatares de la emigración, primero a tierres americanes y más tarde a centroeuropa y les zones centrales más industriales d'Asturies. Asina desque na década de los 30 se produxo la cota máxima de la población con 3.424 habitantes, la perda de la población foi constante y progresiva, dexando'l conceyu güei con una baxa densidá de población y un tipu de poblamientu marcadamente concentráu, siendo Colombres el nucleu más habitáu.
Economía
El sector primariu ye'l que predomina en tol conceyu, emplegando a un total del 45,5% de la población activa. La ganadería ye l'actividá principal del sector, siendo la estabulación vacuna orientada a la producción de lleche la principal ocupación. La pesca ta representada na ría de Tinamayor onde reside un pequeñu puertu pesqueru con una decena d'embarcaciones, agrupaes colos soos vecinos de Ḥunquera na cooperativa de Tinamayor, que cuenta con una moderna rula.
Carpineto
Carpineto ye una comuña francesa del departamentu d'Alta Córcega, na rexón de Córcega. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ribadeva
Política
Nel conceyu de Ribadeva, dende 1979, el partíu que más tiempu gobernó foi'l PSOE, que lo fai dende l'añu 1991 ininterrumpidamente (ver llista d'alcaldes de Ribadeva). L'alcalde actual ye'l socialista Jesús Bordás Vargas, quien gobierna con mayoría absoluta dende 2011.
Fontes: Ministerio del Interior y Federación Asturiana de Conceyos
Arte
thumb|200px|Entrada a la [[Cueva del Pindal.]] Dientro de los monumentos prehistóricos de la zona hai que destacar los xacimientos descubiertos nes cuevas del Pindal y Mazaculos y que fueron declaraos bienes d'interés cultural. La del Pindal allúgase na contorna de Pimiango, foi descubierta en 1908 y nella s'alcontraron pintures y grabaos d'animales como caballos, bisontes, mamuts..., formando una de les mayores amueses del arte rupestre asturianu. Les de Mazaculos son dos que tán asitiaes na arredolada de La Franca. Tamién contienen pintures rupestres, anque sofrieren diversos actos vandálicos.
De la so arquiteutura relixosa falaremos de la ilesia de Santa María de Tina, templu del sieglu XIII y que güei s'atopa n'estáu ruinosu. Yera d'estilu cisterciense y la so cabecera poseyía trés ábsides semicirculares, de los que'l central yera de mayor tamañu y altura. D'esta ilesia yera la imaxe güei conservada na ilesia parroquial de San Roque en Pimiango, de Nuesa Señora de Tina.
Otra ilesia destacable ye la de Santa María en Colombres construyida pol arquiteutu Darío de Regoyos a finales del sieglu XIX. La so fachada ye historicista y neobarroca y poseye dos torres cuadraes flanquiando'l cuerpu central.
Tamién mentaremos la Ermida de San Emeterio en Pimiango, asitiada al llau de la Cueva del Pindal. Cuenta con una única nave y un pórticu anexu que percuerre tol llateral que ta so la ería y s'apoya en columnes de piedra sobre una muria.
En cuantes a la so arquiteutura popular y señorial tenemos en primer llugar la torre de Noriega, edificación medieval del sieglu XIII que recibió posteriores construcciones. Ye de planta cuadrada, poseye cuatro pisos, tando nel segundu la entrada. Créyese que tenía fuexu y una ponte llevadiza. Amestada al palaciu alcontramos una capiella del sieglu XVIII asina como una casona.
En Pimiango llocalizamos el  Palaciu del Pedrosu, d'orixe medieval y reformáu nos sieglos posteriores. Destaquen nelli un balcón barrocu y un arcu de mediu puntu na entrada principal.
N'El Peral, destacar l'arquiteutura del so Cementeriu Municipal asina como la "Capiella del Bau" incluyida dientro del percorríu del "Camín de Santiago".
En Colombres podemos esfrutar de la Quinta Guadalupe, edificiu d'estilu eclécticu construyíu en 1905. Anguaño ye la sede del Archivu d'Indianos. Tamién en Colombres tenemos la casa de Piedra, de principios del sieglu XX y d'estilu montañés. Güei ta adquiríu pol ayuntamientu p'asitiar ellí la casa de cultura.
Igual d'importante son otros edificios de la capital como l'ayuntamientu, La Casa Encarnada, o la Plaza d'Ibáñez Posada.
Como se pue observar importante foi l'aportación de la población indiana na zona, lo que llevó a la creación del archivu histórico nel conceyu. Non solo n'edificios privaos invirtieron el so dineru, sinón que collaboraron económicamente na meyora y modernización de los pueblos del conceyu.
Fiestes
Ente les sos principales fiestes, destacaremos:
- El día 9, 10 y 11 d'agostu San Llorienzu en Noriega
Nun puen faltar nes fiestes de los pueblos del conceyu elementos festivos tradicionales como la puya popular de los Ramos, les foqueres, les cortes de tueros, asines como los bailles y paxellos de la zona.
Islles Picton, Nueva y Lennox
Picton, Nueva y Lennox, tamién conocíes como islles del Beagle o PNL, son tres islles chilenes que xunto con dellos castros conformen un archipiélagu allugáu al este de la islla Navarino, nel estremu oriental de la canal Beagle y sobre el mar de la Zona Austral. Pertenecen alministrativamente a la comuña de Cabu de Fornos, Provincia de l'Antártica Chilena, Rexón de Magallanes y de l'Antártica Chilena. La posesión de les islles foi'l centru del Conflictu del Beagle ente Chile y l'Arxentina. 250px|miniaturadeimagen|Islla Picton 1915
Historia
Magar tán práuticamente deshabitadas y tienen pocu tamañu, la so posición estratéxica ente la canal Beagle y el so pasu ente l'océanu Pacíficu y l'océanu Atlánticu da-yos una amplia proyeición marítima que se supón ten grandes riqueces n'hidrocarburos.
HD 115226
HD 115226 (HIP 64883 / CPD-72 1373) ye una estrella na constelación de Musca. Al tener magnitú aparente +8,51 nun ye visible a simple vista. Alcuéntrase a 463 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Islles Picton, Nueva y Lennox
Historia
Les islles yeren frecuentaes polos yámanas, la so población orixinal, hasta qu'en 1888 foi descubiertu oru na islla Lennox, lo que desamarró l'interés nes islles. Dende 1890 producióse una invasión d'unos 800 buscadores d'oru, ente ellos munchos croates, que desallugaron a los indíxenes. A principios del sieglu XX, l'oru escosóse y les islles quedaron deshabitadas.
HD 115226
HD 115226 ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A3p, onde la «p» indica que ye una estrella peculiar, con un conteníu superficial anómalu de los elementos praseodimiu, neodimiu y disprosio. Tien una temperatura efectivo de 7640 K y una lluminosidá 7,2 vegaes mayor que la lluminosidá solar. La so velocidá proyeutada de rotación ye de 25 - 30 km/s, lo que correspuende a un periodu de rotación igual o inferior a 3,0 - 3,5 díes. Con una masa de 1,60 mases solares, envalórase que la so edá asitiar ente'l 0 y el 40% de la so vida como estrella de la secuencia principal.
Islles Picton, Nueva y Lennox
El desalcuerdu sobre la soberanía del grupu PNL
derecha|miniaturadeimagen|285x285px|La zona de los trés islles del grupu PNL según el so asignación xurídica. El Conflictu del Beagle ye'l discutiniu ente l'Arxentina y Chile respeuto de la soberanía del grupu PNL y otres islles de la canal Beagle. Pa resolvelo, en 1971 dambos países solicitaron al gobiernu del Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda del Norte, formar una corte arbitral de cinco xueces de la Corte Internacional de Xusticia por que se expediese un resolución formal en rellación a la so soberanía. La tesis arxentina señalaba que de los dos brazos en que s'estrema la canal al llegar dende l'oeste a la islla Picton, tendría de considerase como'l principal al brazu Picton pa trazar la llende, que escurre ente esta islla y Navarino, por ser de mayor fondura que'l que la canal Moat, que cuerre ente Picton-Nueva y la islla Grande. La Corte, per mediu del Laude Arbitral de 1977, consideró que nun yera la so atribución establecer cuál de los brazos yera'l principal cursu del Beagle, sinón que tenía d'establecer cuál yera'l cursu al que se refier el Tratáu de 1881, inclinándose finalmente pola tesis chilena, que envaloraba qu'esti yera'l brazu Moat. Asina, otorgose a Chile'l grupu PNL y la totalidá de les islles allugaes al sur de dichu brazu, más les fondes proyeiciones atlántiques que'l derechu internacional otorgába-yos.
HD 115226
HD 115226 ye una estrella Ap d'oscilaciones rápides (roAp) similar a 10 Aquilae. Utilizando espectroscopia d'altu resolución llográu col espectrógrafu HARPS, detectáronse variaciones na so velocidá radial con un periodu de 10,86 minutos. HD 115226 amuesa una de les mayores amplitúes na variación de la velocidá radial ente toles estrelles roAp.
Islles Picton, Nueva y Lennox
El desalcuerdu sobre la soberanía del grupu PNL
Darréu, dichu laude foi declaráu nulu pola Arxentina, argumentando múltiples causes, ente la que destacaba'l fechu de que la corte decidió sobre'l estatus d'otros territorios en pleitu fuera del área acutada pa ser delimitada (otorgándo-ylos a Chile). Con esta declaración l'Arxentina intentaba reabrir nuevamente'l desalcuerdu austral puramente nel planu de la negociación billateral, pa intentar consiguir, so l'amenaciada d'una declaración de guerra, consiguir un repartu menos lapidario de los territorios que'l laude dio a Chile, especialmente no que fai a la fonda proyeición escontra l'Atlánticu que dichu dictame confería a les islles chilenes. Esta creciente tensión llegó, n'avientu de 1978, casi en cantu de la guerra, que pudo evitase nel últimu momentu gracies a la mediación del papa Juan Pablo II. Finalmente, tres la torna de la República Arxentina a la democracia y aprobar en consulta popular non venceyante la propuesta papal, dambos países roblaron en 1984 el Tratáu de paz y amistá nel cual l'Arxentina reconoció la soberanía chilena sobre'l grupu PNL y otres islles al sur del mesmu. Como contrapartida, Chile aceptó llindar la proyeición escontra l'Atlánticu que'l derechu internacional dio a los sos archipiélagos australes.
Campos minaos
Como remortina de dichu conflictu, la islla Picton alluga seis #campo minaos con 1307 mines actives, que fueron asitiaes pola Armada de Chile ente mayu y xunetu de 1983. La islla Nueva contién siete campo minaos con 1286 esplosivos activos.
Lliteratura
La islla Nueva ye referida na novela Los náufragos del Jonathan de Julio Verne, escrita 8 años dempués de la firma del tratáu de 1881. El protagonista, Kaw-djer, un anarquista, escueye la islla Nueva pola so alloñanza pa crear el so propiu mundu. Un día llega un indíxena y alviértelu que Chile y Arxentina alcordaron les sos fronteres y que los chilenos van espulsar del so suañu. El diálogu, creáu por Verne en virtú de les sos conocencies del tratáu de 1881, sigue asina:
Islla Juan de Nova
300px|miniaturadeimagen|Islla de Juan de Nova, ASA, Fotografía dende la Estación Espacial Internacional La Islla Juan de Nova (en francés île Juan de Nova o, tamién, île Saint-Christophe) ye un pequeñu castru tropical, llanu y baxu, de 4,4 km² allugáu na parte más estrecha de la canal de Mozambique, ente Madagascar y la mariña continental africana. El desembarcu y fondio son posibles na mariña nordeste de la islla, que tamién tien una pista d'aterrizaxe de 1.300 metros.
Alministrativamente, la islla ye una posesión de Francia que forma parte del distritu de les Islles Esvalixaes del Océanu Índicu, unu de los cinco distritos del territoriu d'ultramar de les Tierres  Australes y Antártiques Franceses.
Juan de Nova, con una zona económica esclusiva (ZEE) de 61.050 km², ye reclamada per Madagascar. La islla ta guarnida poles tropes franceses de la islla Reunión y tien una estación meteorolóxica (Saint-Christophe ).
Xeografía
Juan de Nova tien unos seis quilómetros de llargu y 1,6 km d'anchor na so parte más ancha. Ye una reserva natural arrodiada de petones que zarren una área (nun ye una verdadera llaguna, como nun atolón) d'aproximao 40 km². Los montes, principalmente de Casuarinaceae, cubren cerca de la metá de la islla. Un gran númberu de charranes (Sterna fuscata) reprodúcense ellí dende payares a marzu. Les tortúes añeren nes sableres de la islla.
Kenichiro Meta
Kenichiro Meta (米田 兼一郎, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Islla Juan de Nova
Historia
La islla lleva'l nome del navegante gallegu João da Nova, un almirante que al serviciu de la corona de Portugal llegó a la islla en 1501. Foi una posesión francesa dende 1897. Los depósitos de guanu (fosfatu) fueron esplotaos dende l'empiezu del sieglu XX hasta 1970. La islla foi abandonada mientres la Segunda Guerra Mundial y foi visitada por submarinos alemanes. Na islla hai delles instalaciones, incluyendo un hangar, tendíos de ferrocarril, cases y un muelle en ruines.
Referencies
Mapa de Juan de Nova.
Vallelado
Vallelado ye una llocalidá de la provincia de Segovia, España. Tien una estensión de 36,84 quilómetros cuadraos.
Reserva natural nacional Wolong
La Reserva Natural Nacional Wolong ye un área protexida allugada nel condáu Wenchuan, na provincia de Sichuan en China. Fundada en 1963, la reserva cubre una área d'unes 200.000 hectárees na rexón de los Montes Qionglai. Esisten 4.000 especies distintes rexistraes na reserva. Alluga a más de 150 pandes xigantes, una especie altamente amenazada. La reserva ye tamién llar de munches otres especies en peligru, incluyendo pandes coloraos, langures ñatos doraos, venaos de focico blancu y una gran diversidá de plantes. Wolong recibe 100.000 visitantes al añu.
thumb|Esbardu panda de 7 meses d'edá na Reserva Natural Wolong, en [[Sichuan.]]
Vallelado
Descripción
El so cascu urbanu se parapeta al abrigu del Cuetu de la Bodeguilla ya instálase na marxe esquierda del Regueru del Forcayu. Dientro del cascu urbanu de la villa destaca la so moderna ilesia parroquial de Santu Tomás Apóstol, que tien una arrogante cruz procesional de plata del sieglu XVI, según una interesada cruz de piedra. Vallelado ye conocíu a nivel nacional polos sos afamaos ayos blancos”, por esti motivu toos años nel mes de xunetu celebrar na villa la feria del Ayu de Vallelado. Per San Pedro, sácase l'ayu y métese el puerru. (refrán) Nes redolaes del términu de Vallelado alcuéntrase Espaciu Natural del ríu Cega, onde puede vese la presa del antiguu saltu d'agua, la pesquera y la ponte vieya.
Historia
L'antigüedá de la población del términu remóntase, siquier a la primer Edá del Fierro. A mediaos del sieglu XIII Vallelado respondía al nome compuestu de Sancto Thome de Valelado, darréu'l so nome evolucionaría al de Vallehelado. Nel pagu del Torruxón sábese qu'en dómina medieval esistió una torre defensiva, de la que güei tan solo queda l'alcordanza, según dellos despoblados de dómina medieval: Cardedal de Torre, Ovilo, Torre de don Velasco y Val Farco.
Reserva natural nacional Wolong
Centru d'investigación
En xunu de 1980, foi fundáu'l Centru d'investigación y caltenimientu chinu pal panda xigante en Wolong, gracies a los esfuercios de la organización non gubernamental WWF y el gobiernu chinu. A la fecha, fueron posibles investigaciones sobre pandes xigantes y foi posible'l desenvolvimientu esitosu de 66 esbardos pandes.
Vallelado
Historia
Vallelado nel sieglu XIX: Diz Pascual Madoz en ‘Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar, qu'a mediaos del XIX, la llocalidá conocíase como Valle-Xeláu o Vallelado. Tenía naquella dómina «95 cases d'inferior y mediana construcción», conceyu, cárcel y escuela de primeres lletres. Los sos 107 vecinos, que sumaben «392 almes», dedicábense fundamentalmente a l'agricultura y producíen trigu y cebada, amás d'estrayer muncha lleña nel so importante monte y cuntaben con camperes de los sos praos. Teníen ganáu lanar y caza menor.
Reserva natural nacional Wolong
Allugamientu
thumb|upright|[[Lilium regale, una flor nativa local.]] Un regueru escurre a lo llargo del valle Wolong, onde s'alluga la reserva. La corriente ta protexida por bloques de piedra y pequeños cantares rodaos. L'agua que trai la corriente ye bastante alcalina, con niveles de pH nel rangu de 8,91. La turbidez de la calidá de l'agua ye bastante alta por cuenta de la estensiva minería d'arena y grava na riega.
Según una investigación de 2001 llevada a cabu pol Dr. Jianguo Liu de la Universidá Estatal de Michigan, la tasa de destrucción ye mayor dempués de la creación de la reserva qu'antes de la so fundación. Al traviés del usu d'imáxenes satelitales de la NASA y rexistros de población, l'equipu d'investigación de Liu concluyó que debíu al turismu y a la medría de la población llocal, la reserva ta enfrentando una amenaza ensin precedentes. Asina, Liu declaró que "los turistes nun piensen que tienen un impautu nel hábitat del panda, pero indireutamente cada visitante tien dalgún impautu. Nun Vemos como una fuercia destructivo, pero ser".
Vallelado
Llocalidá estremeros
Llenda colos conceyos de Cuéllar, San Cristóbal de Cuéllar, Mata de Cuéllar y Chañe toos ellos de la provincia de Segovia y con San Miguel del Arroyo de la provincia de Valladolid. Pertenez a la Comunidá de Villa y Tierra de Cuéllar.
Clima
D'alcuerdu a los datos de la tabla de siguío y a los criterios de la clasificación climática de Köppen modificada el clima de Vallelado ye mediterraneu de tipu Csa.
Alministración y política
thumb|Casa consistorial
Ríu Bravo
El ríu Bravo o Bravo del Norte, nomáu d'esa manera en Méxicu, o ríu Grande n'Estaos Xuníos, ye un llargu ríu del sur d'Estaos Xuníos y norte de Méxicu que flúi en direiciones S y SE al traviés de Colorado y Nuevu Méxicu hasta llegar a la ciudá de El Paso (Texas) a partir d'onde forma la frontera sur de Texas (EE. XX.) y la frontera norte de los estaos mexicanos de Chihuahua, Coahuila, Nuevo León y Tamaulipas, hasta desaguar nel golfu de Méxicu (océanu Atlánticu). Con 3034 km de llargor, ye'l tercer ríu más llargu d'América del Norte, tres el Missouri y Mississippi.
Xeografía
thumb|220px|left|El ríu Bravo nel [[Parque nacional Big Bend.]] Naz nos Montes de San Juan, nel suroeste de Colorado. Flúi un curtiu tramu escontra l'este y entra nel valle de San Luis onde xira escontra'l sur entrando en Nuevu Méxicu. Pasa cerca de la capital del estáu, Santa Fe, y pela ciudá más poblada Albuquerque. Traviesa tol estáu y empieza a formar la frontera ente Texas y Chihuahua, pasando poles ciudaes ximielgues de El Paso (Texas) y Ciudad Juárez (Chihuahua) y siguiendo en direición sureste recibe al ríu Conchos pela derecha en Ojinaga. A partir d'ende xira sópito escontra'l nordés empezando a formar la frontera ente Coahuila y Texas, recibe al ríu Pecos y xira nuevamente escontra'l sureste. Pasa peles ciudaes de Ciudá Acuña y Piedras Negras, forma un pequeñu tramu de la frontera ente Texas con Nuevo León, y d'últimes con Tamaulipas, onde pasa peles ciudaes ximielgues de Laredo (Texas)-Nuevo Laredo, McAllen (Texas)-Reynosa y Brownsville-Matamoros, desaguando pocu dempués nel golfu de Méxicu (océanu Atlánticu).
Historia
Mientres el final de la década de 1830 y principiu de la de 1840, esti ríu ye causa del conflictu ente la República de Texas y Méxicu, una y bones la primera establecía la so frontera sur nesti ríu, y Méxicu la so frontera norte nel ríu Nueces, más escontra'l norte. A finales de 1845 la República de Texas pasa a formar parte de los Estaos Xuníos, polo qu'agora ye tol país el que ta en guerra colos sos vecinos del sur (Intervención d'Estaos Xuníos en Méxicu). Como la guerra ganar los del norte en 1848, la frontera ente dambos países formar el ríu Bravo, dende les ciudaes ximielgues de El Paso (Texas) y Ciudad Juárez (Chihuahua) hasta'l golfu de Méxicu.