Villasrubias
Fiestes
Les sos fiestes patronales son el 26 d'agostu n'honor a San Ceferino (Santu Ferinu). El traxe típicu de Villasrubias nes muyeres consta de saya blanca de debaxo, saya de fieltru mariella con cercu coloráu embaxo (o a cencielles colorada o naranxa de fieltru), mandil de "coques" con cintes tras, corexa media vista, medies calaes blanques, zapatos negros "atacaos" camisa galana de llinu bordada, pañuelu blancu de debaxo, dengue cruciáu delantre y atáu tras, pañuelu de merín na cabeza casi siempres coloráu. En tiempu d'iviernu usaba la xugona, especie de chaquelilla negra afecha paecida a un corpiño bordáu n'oru nos puños. Nos homes medies galanes, abarques, calzones de fieltru negru hasta un pocu más embaxo de les rodíes, camisón de llinu bordáu en deshilado na pechera y botón d'oru, faxa, chalecu con botones de plata y enriba d'este la ropía que ye un chaquetu con muncho vuelu, sombreru na cabeza con cinta de seda. Nos antroxos los quintos que correspuenden a esi añu maten el gallu, y d'antiguo faíen la charrascona, moñecu vistíu de muyer que pasiaben pol pueblu y que desfaíen delles vegaes a tiros al rematar los antroxos. Los mozos quitaben les botíes na fonte a les moces nos antroxos y puyaben les botíes nes tabiernes, teniendo que puxar la moza pola so botía. Xugaben al repelinche al zapite y al tute. Salía la xente vistíos de jorramachis y corría les cais la vaca galana. Los antroxos siempres se celebraron el martes. Les procesiones de selmana santa yeren el via crucis el vienres pela mañana y pela nueche la procesión de la doliosa onde "Moto" cantaba saetas na pandiella de la mina. Faíase'l domingu de resurreición la procesión del alcuentru. El día de San Sebastián faía la foguera na plaza y el santu tenía mayordomu que s'ufiertaba en promesa tamién San Antón tenía mayordomu. El día de San Isidro bendicíen los campos, celebrábase tamién el día de les candeles el día 2 de febreru, y los mayordomos soltaben dos paloma, el primer domingu d'ochobre baillaba'l ofertorio a la virxe del rosariu y ufiertábase-y trigu. Cada moza que baillaba tenía la so madrina que yera la que llevaba la cuartiya de trigu na cabeza. Tornar facer na plaza abarganando esta con carros. Antes de tornar zarrábense les vaques que taben na devesa y estremábense los meyores. Había tamboriteros que tocaben los díes de fiesta y pela mañana a l'amanecida tocaben l'alborada, unu de los postreros tamborileros foi Gregorio Mateos Amado, "tíu goyo". La viéspora de San Ceferino los quintos traíen del pinar el meyor pinu acarretáu por 2 pareyes de vaques y llevantar na plaza a mano ayudaos de lluries y la fuercia de los homes. Ye una tradición que sigue faciéndose pero'l pinu traer en tractores y llevántase con una grúa. Anguaño hai tornes, encierres y tres díes de baille peles nueches, misa y procesión. Cunta una anéudota qu'un día de torna na plaza tando esta abarganada de carros quedó un buecu ente dos carros malo de tapar y a los mozos asocedióse-yos poner nel buecu la imaxe de San Ceferino más bien curtiu de talla por onde escapo un novillo que taben toreando quedando nel pueblu esti dichu "" non tuvu la culpa'l santu que s'escapara'l novillu, sinón los brutus que lo pusun nel portillu"". Per otra parte y anque nun yera tan destacable como nel vecín pueblu de Peñaparda, tamién se tocaba'l panderu cuadráu y faíase baille de panderu nuna corrolada de la cai Pío XII. Anguaño en Villasrubias el panderu cuadráu sumió. Nos seranos baillar al son del sartén. Había costume de "jigear" peles cais de nueche. Los jigeos y arrullos yeren soníos semisalvages qu'emitíen los mozos delimitando zones nel pueblu por onde jigeaban unes cuadrielles y otres acabando munches vegaes en brutales engarradielles polo cual un alcalde prohibió jigear poles constantes engarradielles ente mozos que pertenecíen en quien jigeaban meyor y más altu. A echal tol mundu que ye tardi yá!!! Dende va pocos años vien celebrándose el día de Santa Águeda el día 5 de febreru. Había bastante afición a tocar l'acordión cromatico y fíxose en dalguna ocasión concursu d'acordionistes de villasrubias y contorna.