cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Menispermaceae
Les menispermacees (Menispermaceae) son una familia d'anxospermes del orde ranunculales. Consta de setenta y un xéneros con unes cuatrocientes cincuenta especies, que se distribúin per árees tropicales a baxa altitú, llegando dalgunes a algamar zones templaes y rexones grebes.
Ecoloxía
Supónse que les especies caulifloras son polinizaes por pequeñu dípteros, abeyes o escarabayos, pero nun hai observaciones direutes. Les drupes, púrpures o negres, esvalixar les aves, p.ej., Sayornis phoebe (Tyrannidae) come los frutos de les especies de Cocculus. En Tinospora cordifolia rexistróse un ralu de 6-8 selmanes ente la fertilización y la primer división del zigoto.
Les menispermacees habiten sobremanera les selves tropicales de baxa altitú (hasta 2100 m), onde son trepadores, pero dalgunos xéneros y especies afixéronse a sitios grebos (les especies de Antizoma a los desiertos sudafricanos o Cocculus balfouri colos sos filóclados a la islla de Socotra) y otres a climes templaos. Detectóse en Menispermum la modalidá fotosintética C3.
Fitoquímica
La familia ye bien rica en compuestos bencilisoquinoleínicos (alcaloides) y lignanos del tipu del furofurano, flavones y flavonoles y dalgunes proantocianidines, llamando l'atención la gran diversificación d'alcaloides derivaos de la benciltetrahidroisoquinolina y de l'aporfina, atropaos en forma de dímeros, lo mesmo que los alcaloides derivaos del morfinano y del hasubanano, y d'otros tipos bien diversos d'alcaloides, como los derivaos del azafluoranteno. Presenten coles mesmes sesquiterpenos del tipu de la picrotoxina y diterpenos del tipu de la columbina, ente que los triterpenos son escasos y del tipu del oleanano. Atopáronse ecdisones esteroideas. Delles especies son cianogenéticas.
Molluginaceae
Les Molluginaceae foron tradicionalmente incluyíes nes Aizoaceae, de les que difieren pola falta d'idioblastos epidérmicos carauterísticos y pola producción de pigmentos d'antocianina, ente que les Aizoaceae, según el restu de families de les Caryophyllales sacante les Caryophyllaceae, producen betalaines.
Descripción
Son yerbes o raramente arbustos; plantes hermafrodites (en Nicaragua) o dacuando monoiques. Fueyes alternes, opuestes, verticilaes o basales, simples, enteres, non ensundioses, axustaes o ensin estípules. Inflorescencia nun visu, un glomérulo o flores solitaries, axilares, flores actinomorfes; sépalos 4 ó 5 (en Nicaragua), llibres o connaes na base, persistentes nel frutu; pétalos pequeños, xeneralmente llibres, dacuando connaos, o ausentes; estames (2–) 5–10 (–numberosos), filamentos llibres o connaos na base, anteres diteques con dehiscencia llonxitudinal; ovariu súperu, 1–5 (–pluri)-locular a lo menos na base, dacuando 1-locular enriba por divisiones incompletes, placentación axial nel ovariu plurilocular, basal cuando 1-locular, óvulos 1–numberosos en cada lóculo, campilótropos a casi anátropos, estilos 1–5 (–numberosos), xeneralmente llibres. Frutu xeneralmente una cápsula, con dehiscencia loculicida (en Nicaragua) o tresversal, o dacuando un utrículo; granes dacuando estrofiolaes, embrión anular y arrodiáu de perisperma.
Menispermaceae
Fósiles
El xéneru Callicrypta del Cretaceu mediu de Siberia paez ser una menispermácea.
Posición sistemática
Les menispermacees son un grupu d'anxospermes que s'inclúin nel cláu Eudicotiledóneas. La so estructura floral trímera ye reminiscente de les lardizabalacees y berberidacees, de les que difieren por otros calteres importantes. El APW (Angiosperm Phylogeny Website) considera que forma parte del Orde Ranunculales, siendo'l grupu hermano d'una caña formada poles families berberidacees y ranunculacees nun cláu moderadamente avanzáu del orde (cf. AP-website).
Táxones incluyíos
Los conceutos xenéricos dientro d'esta familia son bien estrechos, esistiendo por ello munchos xéneros con una o poques especies. Anguaño nun esisten datos abondos d'estudios xenéticos pa evaluar tantu esta situación como la división tradicional en cinco tribus (vease Kessler, 1993, en referencies). Esta división básase fundamentalmente en calteres de la grana (endospermu y cotiledones), pero nun ye seguro que les tribus sían monofiléticas. Dixébrense como sigue:
Tribu Pachygoneae
Los xéneros d'esta tribu pueden dixebrase como sigue:
Tribu Anomospermeae
Los xéneros d'esta tribu pueden dixebrase como sigue:
Tribu Tinosporeae
thumb|right|Cocculus laurifolius Los xéneros d'esta tribu pueden dixebrase como sigue (nun inclúi Orthogynium Baill., 1885 (Madagascar), que les sos flores masculines desconócense):
Tribu Fibraureeae
thumb|right|Anamirta cocculus Los xéneros d'esta tribu pueden dixebrase como sigue:
Tribu Menispermeae
thumb|right|Cocculus carolinus Los xéneros d'esta tribu pueden dixebrase como sigue:
Lullula arborea
La ye una ave paseriforme de la familia Alaudidae; carauterízase por tener un envés pardu con bandes negres, un pileu marrón turráu tamién bandiáu, mexelles acolorataes y una banda ablancazada supraorbitaria. Ye frecuente velu en montes abiertos, brezal y llendes de montes. En primavera, los machos entonen un reclamu bien carauterísticu que-yos fai fácilmente reconocibles.
El so nial ta revistíu de pelo o yerba, cerca d'arbustos, nel suelu; contién trés o cuatro güevos, puestos en dos niaraes, d'abril a xunu.
Aliméntase d'inseutos, granes, bayes, que recueye del suelu.
Distribúise per toa Europa, salvo'l norte d'Escandinavia y les islles Britániques. Ye rara percima de los 2000 metros.
Coahuila de Zaragoza
Cuenta con una gran cantidá d'ecosistemes, que van dende los desiertos na Contorna Lagunera a los montes na Sierra Madre Oriental. Ye famosu por formar parte de la República del Ríu Grande nel añu de 1840. Estremar en 38 conceyos. Amás de Saltillo, otres llocalidaes importantes son: Torrexón, Monclova, Piedras Negras, Acuña.
Conquista y Colonización
El nome de Coahuila deriva de voces natives usaes pa nomar a los orixinarios de la rexón; d'ende deriváronse diversos nomes como Cuagüila o Cuauila. Dellos historiadores piensen que significa "víbora que vuela", "llugar de munchos árboles" y otros señalen que quier dicir "el llugar onde s'abasnar les culiebres". El nome oficial del Estáu ye Coahuila de Zaragoza, n'honor del General Ignacio Zaragoza.
L'añu de 1521 marcó l'entamu de la verdadera conquista de Méxicu cola llegada de miles d'inmigrantes españoles, que s'esvalixaron por tola Nueva España. Comisionado pol gobernador de la Nueva Vizcaya y al mandu de una partida de soldaos, Alberto del Canto fundó la villa del Saltillo en 1577. Años más tarde, en 1598, el capitán Antón Martín de Zapata y el xesuita Agustín de Espinoza fundaron oficialmente Santa María de les Parres, güei Parres de Les Fontes. Los dos poblaciones topar hasta pocu más d'un sieglu dempués so la xurisdicción del gobiernu de la Nueva Vizcaya. En solu 56 años el llabor d'esploración, conquista o fundación moviérase al norte (dende Méxicu a Saltillo) 850 quilómetros.
A lo que güei ye Monclova, enfusó en 1583 la tráxica espedición de don Luis Carvajal y de la Cueva, quien a veres del ríu llevantó un asentamientu col nome de Nueva Almadén. Hasta esi momentu la meyora colonizadora fuera progresivu y sistemáticu. Sicasí, la folada colonizadora detúvose mientres cuasi un sieglu y nin siquier esta primer fundación, la de Almadén, llogró permanecer. Poco dempués de la llegada de Carvajal a la güei Monclova, la población quedó abandonada pol constante acoso de los indios.
Nes siguientes décades fracasaron non menos de nueve intentos de repoblar el sitiu. Abondaben los grupos d'indios bárbaros estremaos en numberoses parcialidaes o rancherías. Asina lo conseñaron los cronistes españoles que llegaríen más tarde. El más notable de tolos misioneros nel centru y norte de Coahuila foi fray Juan Larios, franciscanu de fonda fe, sinceru amor apostólico y, ensin dulda, gran fortaleza física, llogró col so catecismu y la so devoción lo que nun pudieron personaxes qu'usaron la fuercia y les armes: establecer al norte de Monclova les primeres poblaciones de calter permanente. A fines d'avientu de 1674, los franciscanos salieron de lo que dalguna vegada fora Nueva Almadén con destín al norte. Un mes dempués xunióse-yos la Xusticia Mayor de la villa del Saltillo, Francisco de Elizondo con 30 homes, que los sos apellíos quedaron dende entós amestaos a la hestoria de Coahuila: Diego Ramón, Fernando del Monte, Diego Luis Sánchez Navarro, Ambrosio de Cepeda, Rodrigo de Morales y Juan d'Aguirre. Nel puntu de xunta fundaron la misión de San Ildefonso de la Paz, el 28 de xineru de 1675. La rexón estabilizóse entós nes décades siguientessobremanera sol gobiernu de Gregorio de Salinas Varona, ente 1692 y 1705, quien reforzó'l control sobre los indios multiplicando los amenorgamientos y asitió la presencia de la Ilesia.
La Independencia
A mediaos de setiembre de 1810, Mariano Jiménez solicitó y llogró d'Allende l'autorización pa estender el movimientu insurxente a les provincies del norte.
Les fuercies de Coahuila, qu'ente soldaos y voluntarios sumaben non más de 700 efectivos al mandu del gobernador don Antonio Cordero y Bustamante, atopáronse'l 7 de xineru de 1811 na facienda d'Agua nuevo frente a los 8000 homes de Jiménez. Los soldaos realistes, desanimaos ante la superioridá del so enemigu, rindieron les sos armes y corrieron a xunise a les files insurxentes. A otru día, Jiménez y l'enorme columna que lo acompañaba, fixeron la so entrada a Saltillo. Dende esta ciudá, Jiménez caltuviera comunicación colos xefes Hidalgo y Allende, que se topaben en Guadalaxara. El 17 de xineru, dempués de que los insurxentes sufrieron la so peor derrota na desastrosa batalla de Ponte de Calderón, lo que quedaba del exércitu dirixir al norte a axuntase con Jiménez. La entrada de los insurxentes a Saltillo el 24 de febreru de 1811 foi motivu de celebraciones. Entrín y non, con refuerzos recibíos dende España, el virréi ordenara una ofensiva de tres ejércitos qu'avanzaríen coordinadamente dende diversos puntos sobre Saltillo. Ante estos amenazantes desplazamientos, el xefes insurxentes tomaron la determinación de dirixise a Texas, cola idea d'internase n'Estaos Xuníos.
Un día dempués de la salida d'Hidalgo y los suyos de Saltillo, un grupu de contrarrevolucionarios prindó en Monclova al gobernador insurxente Pedro Aranda y ocupó la ciudá. Los contrarrevolucionarios, con una fuercia de 492 homes al mandu d'Ignacio Elizondo y Tomás Flores, decidieren detener el movimientu llibertariu.
Mientres la columna insurxente avanzaba amodo aldu al norte, los homes de Elizondo y Flores instalar en Acatita de Baján, pasu obligáu nel camín de Saltillo a Monclova. Asitiaron el campamentu principal tres una pequeña llomba onde'l camín faía una curva aldu al oriente y baxaba a una planicie despintada pol mesmu cuetu.
A midida que trescurría la xornada cayeron en poder de los contrarrevolucionarios los aisllaos grupos rebalbos. Ente cuatro y cinco de la tarde, más de 600 insurxentes, ente ellos los principales xefes, fueren prindaos. So una guardia de cuarenta soldaos unviar a Monclova la primer partida de 400 presos.
El día 22 entró a Monclova el grupu de prisioneros. Unos fueron recluyíos nel Hospital Militar, otros na capiya de La Purísima y el restu nel cuartel de les fuercies presidiales. Tarreciendo ataques de los insurrectos, les autoridaes dispunxeron el treslláu de los principales xefes a Chihuahua. La columna de soldaos y prisioneros salió de Monclova la madrugada del 24 de marzu.
Yeren 28 prisioneros, ente los que s'atopaben los principales caudiellos: Hidalgo, Allende, Juan Aldama, Jiménez, Abasolo, Pedro Aranda, Manuel Santamaría, Francisco Lanzagorta y otros importantes oficiales, amás de cuatro clérigos y seis fraile.
En Monclova fusilaron al llicenciáu Ignacio Aldama, fray Juan de Salazar y Juan Bautista Cases. Los trés fueren prindaos en San Antonio de Béxar (güei San Antonio, Texas). Amás d'ellos, los realistes executaron a numberosos insurxentes.
Los únicos dos coahuilenses treslladaos a Chihuahua fueron José Andrés Molano y José Plácidu Monzón. El primeru foi condergáu a destierru con confiscación de bienes y el segundu morrió fusiláu'l 7 de xunu de 1811.
Conflictos con Texas
Dende finales del sieglu XVIII y principios del XIX, munchos personaxes de la dómina alvirtieron l'enorme riesgu en que se topaba'l territoriu de Texas. Escontra 1810 Texas cuntaba con non más de cuatro mil habitantes, la mayoría d'orixe mexicanu. Diez años dempués, el so númberu calcular en seis mil, de los cualos la metá topábase concentrada en San Antonio. Esi añu de 1820, entá sol réxime virreinal, tratar d'impulsar la colonización. Les úniques condiciones pa recibir tierres yeren que los colonos profesaren la relixón católica, fueren de bones costumes y xuraren llealtá al rei. Aprovechando esta política, Moisés Austin, un norteamericanu que morara nel vecín territoriu de la Louisiana, cuando ésti pertenecía a España, solicitó y llogró de les autoridaes virreinales l'autorización pa establecer 300 colonos angloamericanos en Texas. Sicasí, nun-y foi posible cumplir col so cometíu. Morrió en 1821 antes de cristalizar el so proyeutu. Tiempu dempués, el so fíu Esteban llogró que-y fora reconfirmada la concesión pol imperiu d'Iturbide, y más tarde pola acabante formar República. Esteban Austin llogró establecer estes primeres 300 families. La concesión caltúvose y en pocos años la migración yera un ádene. Pa 1830 calcular en 20 mil el númberu d'habitantes de Texas.
La Constitución federalista de 1824 confirmára-yos el so reconocencia, y Texas mesmu pasó a formar parte del estáu de Coahuila. Dempués de 1824 y proclamada la Constitución, empecipiáronse los conflictos pol poder. Ente esi añu y 1833, cuando llegó Antonio López de Santa Anna, pasaren siete presidentes; namái'l primeru d'ellos, Guadalupe Victoria, completó los cuatro años de la so alministración. Santa Anna, más que simpatizar col centralismu, aprovechó les sos doctrines pa exercer la dictadura y polo pronto abolió la Constitución del ‘24 y tornó a los estaos (llibres y soberanos) a la so antigua calidá de departamentos, con total dependencia del Executivu nacional. En Coahuila y Texas, al gobernador, el federalista Agustín Viesca, obligóse-y a arrenunciar y foi encarceláu. Esti xiru de la política nacional causó una enorme alarma na población de colonos en Texas.
En 1836 los texanos proclamaron finalmente la so independencia de Méxicu. Pa intentar evitalo, Santa Anna dirixir a Texas con un enorme exércitu. La guarnición na misión del Álamu foi aniquilada dempués d'una defensa famosa. Otra guarnición acantonada en Goliad sufrió la mesma suerte. Sicasí, el xeneral texano Sam Houston caltuvo axuntáu a un pequeñu exércitu, y en 1836 ganó al exércitu mexicanu en San Jacinto. Santa Anna foi prindáu y conducíu a la badea de Galveston, onde se-y obligó a roblar los Trataos de Velasco, el 14 de mayu de 1836. Nel segundu Tratáu de Velasco yera nel que se reconocía la independencia de Texas, qu'a pocu de conquistar la so independencia empecipió xestiones p'amestase como estáu a la Unión Americana. El 21 de xunu de 1845 Texas votó la so anexón a los Estaos Xuníos, y collo quedó abiertu'l camín escontra la guerra ente los dos países.
Himnu Coahuilense
El cantar, execución, reproducción y circulación del Himnu Coahuilense van apegar a la lletra y música de les versiones establecíes nesta llei. La interpretación del Himnu va faese de pies en posición de firme, de manera respetuosa y nun ámbitu que dexe reparar la debida solemnidá. L'Himnu Coahuilense va executase y/o va interpretar a la fin del desenvolvimientu del eventu correspondiente, siempres y cuando haber sío yá interpretáu l'Himnu Nacional. Si nel eventu nun s'atopa contempláu realizar honores a la bandera nin la interpretación del Himnu Nacional, va desenvolvese'l programa correspondiente y, como últimu actu, va entonase l'Himnu.
Xeografía
Densidá Demográfica: 16.6 habitantes per quilómetru cuadráu.
Clima
El clima ye xeneralmente secu y semi-templáu a templáu extremoso en gran parte del estáu de Coahuila, con delles variantes al traviés de les rexones del estáu.
Na Región Sureste el clima ye calorosu, en primavera y branu xeneralmente en Saltillo, Arteaga y más, la estación lluviosa ye en xunetu y agostu, pel hibiernu el tiempu ye fríu y brumoso. Na Rexón Lagunera el tiempu ye caliente en primavera y branu, calorosu y secu pela seronda y colos iviernos relativamente apacibles, eventualmente fríos. Na Rexón Centro y Carbonífera, el tiempu ye caliente en primavera y la temperatura pel branu ye bien alta. Pel branu hai agües que pueden ser intenses. Los iviernos son fríos. Na Región Norte el clima ye caliente en primavera y branu y fríu pel hibiernu, cola agües na rexón en xunetu y agostu. Les nevaes son frecuentes na zona norte del estáu, nes sierres de Múzquiz, y na sierra d'Arteaga nel sureste del estáu mientres la temporada iverniza.
Nel nordeste, les condiciones pueden tar favorables pal desenvolvimientu de tiempu severu na primavera, inclusive la posibilidá de tornaos.
Flora
La vexetación de Coahuila ye bien variada. El so desenvolvimientu depende del clima, tipu de suelu, altor sobre'l nivel del mar, y precipitación pluvial. Nes partes altes de la sierra abonden los pinos, pinabetes, encines y cedros. Nes partes baxes hai mezquites, huizaches, yuques, nopales, magueyes, cactus y lechuguillas.
Otres plantes que crecen nel estáu son: oriéganu, árnica, albahaca, cedru, nozal, fresnu, álamu, peyote, biznaga, cenizo, sábila, Mora, Jujube, Durazno, Aguacate, Marmiellu, Figal, Mispero, Chile piquin, Túna, Granado, Tejocote, Chile piran, gobernadora,
Predominen les carbes en más de 80% nes estenses llanures y la zona desértica del Bolsón de Mapimí. Escontra'l noroeste, les carbes entemecer con pacionales. En menor proporción, na Sierra Madre Oriental y n'elevaciones d'orixe volcánicu atópense montes de coníferes y encines. L'agricultura ocupa 5% del territoriu y alcuéntrase, sobremanera, na Contorna Lagunera.
Fauna
La fauna varia dependiendo de la rexón natural. Al traviés de les sierres, cañaes y llanos del estáu habiten distintes especies. En carbes: tlalcoyote, gatu montés, rapiega del desiertu, rata canguro, cachorrito de Cuatro Ciénegas, llagartu-escorpión de Llugo y perrín de les praderíes. Nos pacionales: borregu cimarrón, venáu coloráu, puma y armadillu. Nel monte: esperteyu, osu negru, musaraña y zorrillo. Nos ríos: mojarra y llondra. Animales en peligru d'estinción: berrendo, bisonte americanu, topu, carpa, puercu espín, falpayar y coyote.
Inseutos
Jicote, Caramuela, pinacate, Chapulin, Alacran.
Mamíferos
Los mamíferos más comunes del estáu son: llebre, esguil, venado cola blanca, osu negru, coyote, puma, melandru, gatu montés, esperteyu, aguarón, tlacuache, coneyu, papalba, zorrillo, y berrendo, Mapache, Coati.
Aves
Solo en La Zona Suxeta a Caltenimientu Ecolóxicu Sierra de Zapalinamé atópense alredor de 237 especies distintes d'aves ente migratories y residentes. Pero les más comunes del estáu son: curuxa, ferre, gavilán, cuervu, coríu, gansu, grulla, zopilote, águila, tordu, cenzontle, cardenal, calandria, golondrina, gorrión, correcaminos, palombu, falpayar, aura, calandria y el guajolote. Les aves de Coahuila son de normal migratories y otres residentes son dalgunes que son residentes pero son bien comunes na so mayoría cuasi nun hai especies ( aves ) reinales en ``Coahuila de Zaragoza´´ porque la so diversidá d'aves nun ye bien grande y son más les especies migratories que vienen pel branu a la sierra madre oriental por casu : la cotorra serrana que ta en peligru d'estinción y vien a Sierra de Zapalinamé nel conceyu de Saltillo Coahuila y al Cañón de San Llorienzo.
Reptiles
160px|thumb|[[Coahuilaceratops una especie estinguida que lleva'l nome del estáu.]] Los reptiles más comunes del estáu son: llagartesa, tortúa, víbora de cascabel
Hidrografía
El ríu más importante del estáu ye'l Ríu Bravo, que sirve como frontera territorial natural colos Estaos Xuníos d'América. El Ríu Bravo flúi por 512 km ente la frontera de Coahuila y Texas, pasando pelos conceyos d'Ocampo, Acuña, Jiménez, Piedras Negras, Nava, Guerrero y Hidalgo.
El Ríu Nazas naz nel estáu de Durango y desaguaba na Llaguna de Mayrán nel estáu de Coahuila. Esti ríu tien un valor históricu incalculable para Torrexón, yá que foi'l detonante del desenvolvimientu rexonal, por cuenta de que la agricultura foi la primer actividá que florió neses tierres. Les agües d'esti ríu yá nun cuerren por Coahuila (sacante por canales de riego) porque'l so caudal retener nes preses "Lázaro Cárdenas" y "Francisco Zarco" del estáu de Durango.
Otros ríos del estáu son Río San Rodrigo, Río San Diego, Ríu Escondíu, Río Álamu, que nacen nes Serranías del Pollín; Ríu Aguanaval (antes llamábase ríu del Bon Aval), Ríu Monclova, y Ríu Sabines.
Nel estáu esisten alredor de 15 preses. Les dos más importantes son la Presa de l'Amistá y la Presa Venustiano Carranza, conocida tamién como Don Martín. Los principales manantiales son Santa Gertrudis (Ocampo), Agua Verde (Ocampo), El Carcavón (Múzquiz) y la Poza de la Magüeta (Cuatrociénegas).
Orografía
La cordal principal del estáu ye la Sierra Madre Oriental, que cruciar de sur a norte, produciendo un gran númberu de llombes, montes y cañones. Nel estáu esisten alredor de 24 sierres. Na Serranía de Arteaga, alcontrada nel sureste del estáu, atópase la elevación máxima del estáu: el Cuetu de les Vigues, que cunta con 3.751 msnm. L'altitú va escayendo escontra'l norte hasta la Serranía del Pollín, con menos de 2.000 msnm. dalgunos de les sierres de Coahuila son: Sierra de Saltillo que s'alluga nel mesmu conceyu de Saltillo, sierra de Arteaga que s'alluga nel mesmu conceyu de Arteaga sierra, pailas que s'alluga nel conceyu de xeneral cepeda, al igual atópase la sierra patos La Sierra de Zapalinamé allugar en Saltillo, sierra la madera allugar nel conceyu de Cuatro Ciénegas sierra moyada atopar nel conceyu col mesmu nome, sierra del Carmen nel conceyu d'Ocampo d'igual forma hai más de les sierres de Coahuila.
Cuetu de la Viga, en Arteaga Coahuila. Cerca del pobláu los Llirios. 3751 msnm. Picu más altu del Nordeste de Méxicu.
Cuetu de la Martha, en Arteaga Coahuila. Cerca del pobláu los Oyameles. 3680 msnm.
Cuetu'l Coahuilón, en Arteaga Coahuila. Cerca del pobláu Mesa de les tables. 3580 msnm.
Dellos otros picos na mesma sierra de Arteaga de menor fama.
Picu del Penitente, en Saltillo Coahuila, ente los poblaos de Sierra Formosa y el Diamante. 3120 msnm
Sierra de Parres, En Parres de la Fuente Coahuila. Cerca de la ciudá de Parres. 2860 msnm.
Gobiernu
L'estáu estremar en 38 conceyos. La so capital ye Saltillo. El Gobiernu del Estáu estremar en tres poderes: l'Executivu, representáu pol Gobernador; el Llexislativu, pol Congresu Local; y el Xudicial, pol Tribunal Cimeru de Xusticia de Coahuila. L'actual gobernador ye Miguel Riquelme Solís.
Gobernantes de Coahuila dende 1911:
Consulaos / Embaxaes
CONSULÁU D'ESPAÑA en Torrexón
Turismu
Esti estáu alcontrar nun área de desiertu, polo tanto'l clima ye xeneralmente secu y caliente nes tierres baxu y templao nos niveles más altos.Na rexón del sureste'l clima ye calorosu en primavera y branu, la estación lluviosa ye en xunetu y agostu, pel hibiernu la temperatura ye fría y brumosa. Na rexón de la Llaguna'l tiempu ye caliente en primavera y branu, calorosu y secu pela seronda y colos iviernos apacibles. Nel centru y la rexón carbonífera, el tiempu ye caliente en primavera y la temperatura pel branu ye bien alta. Pel branu hai agües que pueden ser intenses. Los iviernos son fríos. Na rexón norte, el clima ye caliente en primavera y branu y fríu pel hibiernu, cola agües na rexón en xunetu y agostu.
L'estáu tien cuatro distintes rexones hidrolóxiques que se formen de la siguiente manera: Ríu Grande-Conchos, Mapimí, Nazas-Aguanaval y Ríu Saláu.
El ríu más importante ye'l ríu Bravo (o Grande) que flúi en Coahuila por 740 quilómetros, sirviendo como frontera natural colos EE.XX. Los montes de Coahuila son otru de los sos encantos naturales. El cordal principal del estáu conozse como la Sierra Madre Oriental, cruciándolo del sur al norte y produciendo un númberu grande de llombes, montes y cañones que s'estienden a lo llargo de la rexón. La Sierra de Arteaga, alcontrada nel conceyu del mesmu nome, ye conocida polos sos cañones escénicos. Otres llombes y montes con altitúes sobre los 3.000 metros son El Morru, San Rafael, Potreru de Abrego, El Jabalín, Les Nopaleras y los montes de Madera Carmen, Santa Rosa y Páxaros Azules.
Población
Según les cifres que refundió la "Encuesta Intercensal 2015" realizada pol Institutu Nacional d'Estadística y Xeografía (INEGI), l'estáu de Coahuila de Zaragoza cunta con un total de 2 954 915 habitantes al añu 2015, de dicha cantidá, el 49.15% (1 462 612) son homes y el 50.5% (1 492 303) son muyeres. La tasa de crecedera añal pa la entidá mientres el periodu 2010-2015 foi del 1.6%.
Saltillo y Torrexón son los conceyos con mayor población; xuntos concentren el 50.3% de residentes nel estáu. Cuasi tolos conceyos amuesen crecedera na so población nel últimu quinqueniu; sicasí, esta crecedera amuesa diferencies ente cada unu d'ellos. De los 32 conceyos del estáu que tienen mayor población destaquen Ramos Arizpe, Saltillo y Nava colos valores más elevaos nes tases de crecedera; otra manera, con tases negatives atópense Progresu y Parres.
Más de 500,000 habitantes
Más de 100,000 habitantes
Más de 50,000 habitantes
Más de 25,000 habitantes
Más de 20,000 habitantes
Zones metropolitanes
En Coahuila esisten 4 Zones Metropolitanes según la clasificación del INEGI. Población llograda según les resultaos del Censu de Población y Vivienda de 2015.
La ZM de La Llaguna tien 1,283,564 habitantes nos conceyos de Torrexón, Matamoros, Gómez Palacio y Lerdo.
La ZM de Saltillo tien 911,082 habitantes nos conceyos de Saltillo, Ramos Arizpe y Arteaga.
La ZM de Monclova, tien 363,753 habitantes nos conceyos de Monclova, Castañales, Frontera y San Bonaventura.
La ZM de Piedras Negras tien 194,293 habitantes nos conceyos de Piedras Negras y Nava.
Desarrollu poblacional
El desenvolvimientu poblacional del estáu ye un fenómenu del sieglu XX, Algamar los 2,5 millones d'habitantes significó un llargu procesu d'afitamientu de pueblos, villes y ciudaes. La crecedera de la población en Coahuila y la so distribución tuvieron fuertemente determinaos pola disponibilidad de recursos naturales y por factores xeográficos.
Dende'l periodu novohispano, los principales asentamientos humanos fixéronse en redol a les rexones qu'ufiertaben condiciones mínimes pa les actividaes agrícoles y ganaderes; sicasí, formáronse poblaos más pequeños nos escasos sitios d'interés pa les actividaes mineres y nes rexones aparentes pal comerciu, como la frontera norte y la ciudá de Saltillo. A partir del postreru terciu del sieglu XIX, la nueva frontera política y l'esplotación del carbón en grandes cantidaes atraxo la población y los capitales al centru y norte del estáu.
300px|left|thumb|Crecedera poblacional de les principales ciudaes de Coahuila 1950-2000. El númberu d'habitantes amontóse cuasi siete veces mientres el sieglu XIX, pasando de 48,922 habitantes a mediaos de sieglu, a 296.938 nel añu 1900. Escontra 1930, 52% de los coahuilenses vivíen en llocalidaes mayores de 2.500 habitantes, distribución que se caltuvo hasta 1960.
El ritmu de crecedera de los distintos polos urbanos nun foi uniforme: Torrexón foi la ciudá de crecedera acelerada na primer metá del sieglu XX, Monclova amosó la so crecedera ente los años cincuenta y setenta pa dempués amosar tases de crecedera inferiores a la media estatal mientres Torrexón amosó tases similares a la media; Saltillo, Acuña y Piedras Negras amosaron crecedera a partir de los ochenta hasta l'actualidá; nos noventa la capital convertir nel polu de mayor atraición, pasando a ser el conceyu con mayor númberu d'habitantes, posición que Torrexón ocupó por décades. Del 2000 a 2005 más de la metá de los conceyos amosaron tases negatives na crecedera de la población, sicasí Acuña (2.4 %), Piedras Negras (2.1 %), Nava (2.1%) y Saltillo (2.1 %) amosaron tases de crecedera altes, superando a Torrexón (1.7 %) y a Monclova (0.7 %).
Migración
Nes últimes décades Coahuila foi un estáu nel qu'emigren más habitantes de los qu'ingresen con esceición del periodu 2000 al 2005, sicasí esto nun significa que la totalidá del estáu seya una rexón de refuga. La entidá presenta polos d'atraición nes rexones con mayor desenvolvimientu industrial, especialmente nes rellacionaes cola industria de tresformamientu y manufactures, como ye'l casu de la rexón Sureste y Norte, que los sos nucleos son Saltillo, Ramos Arizpe, Acuña y Piedras Negras. Coles mesmes revélase l'enclín d'espulsión de la población de les rexones rellacionaes con actividaes agropecuaries y extractivas como La Llaguna y la cuenca Carbonífera.
La población Coahuilense qu'emigró a otres entidaes del país ente los años 2000 y 2005 foi de 44.403 persones. Ente que la qu'inmigró foi de 50.115 persones. El porcentaxe d'inmigrantes (2,0%) menguó al respective de lo reparao nel añu 2000 al respective de 1995, que foi de 3,2% (72.981 persones). Del total d'inmigrantes (50.115), 90,9% provién d'otres entidaes del país y 9.1% ye orixinariu d'otros países.
Economía
thumb|225px|Vista d'una parte del centru de la ciudá de Saltillo, capital del estáu
L'estáu de Coahuila tien un productu internu brutu estatal de 234.823 millones de pesos, con una participación de 3,4% nel PIB nacional (2004). El so PIB per cápita afechu xube a 12 mil dólares (2006), colo que s'asitia nel cuartu llugar ente los estaos de Méxicu superáu por Distritu Federal, Nuevo León y Campeche. El so Índiz de Desarrollu Humanu ye 0.8281 (2004), ocupando'l tercer llugar dempués del Distritu Federal y Nuevo León. Dientro del so territoriu atópense más del 95% de les reserves de carbón del país y el 30% de les reserves de gas. A pesar de cuntar con un estensu territoriu y poca población, Coahuila llogróse industrializar a partir de la segunda metá del sieglu XX. Anguaño alluga a grupos industriales de los más importantes a nivel nacional. L'estáu cunta con plantes granibles del Grupu Industrial Saltillo (GIS), Grupu Industrial Lala, Grupu Acereru del Norte (GAN), Grupu Industrial Monclova (GIMSA), Grupo Méxicu, Grupu Modelo Met-Mex Peñoles, Rassini, Trinity Industries, Alcoa, Embotelladoras Arca, ente otres. Cada unu de los sos polos urbanos tienen siquier una industria pilastra.
En Torrexón atópase Met-Mex Peñoles, dedicáu a la fundición y afinación de metales non ferrosos y ellaboración de químicos inorgánicos, ye'l mayor productor de plata afinada nel mundu y mayor productor d'oru afináu en Méxicu. Nesta ciudá atopa'l Grupu Industrial Lala, que abastez el 40% de la lleche de Méxicu.
En Saltillo y Ramos Arizpe atópase un clúster automotriz, integráu por plantes de Chrysler y General Motors, y decenes d'empreses provisores. Tamién s'atopa nesta ciudá'l Grupu Industrial Saltillo, qu'inclúi empreses como Vitromex, Cinsa, Cifunsa, que son fabricantes d'artículos pa la construcción y de autopartes.
En Monclova atópase la planta siderúrxica AHMSA, mayor productor d'aceru de Méxicu, con una producción añal de 4 millones de tonelaes d'aceru líquido.
En Nava atópense les plantes termoeléctriques Carbón I y Carbón II, qu'en xunto producen cerca del 10% de la lletricidá de Méxicu.
En Piedras Negras, por ser ciudá fronteriza, instaláronse decenes d'empreses maquiladores dedicaes a la fabricación de autopartes y artículos electrónicos.
En La Rexón Carbonífera atópense compañíes mineres como MIMOSA (en Palaú), BAROSA y Fluorita de Méxicu (en Múzquiz). Nesta rexón estrayer cuasi la totalidá del carbón del país. destacando tamién les actividaes agrícoles y ganaderes. n'especial el cultivu de nuez y la cría de ganáu bovín.
Coahuila carauterizar polos importantes xacimientos minerales que s'atopen nel so territoriu, especialmente los de carbón, materia primo esencial tantu pa la industria siderúrxico como pa la industria llétrico. La so estracción alcuéntrase principalmente nos conceyos de Múzquiz, Nava y San Juan de Sabines. Coahuila ye'l principal productor de carbón nel país y cuenta col 95% de los recursos nacionales de carbón coquizable.
Destaquen tamién los xacimientos de fluorita, barita y celestita de los conceyos d'Acuña y Múzquiz. La rentabilidá de la esplotación de carbón depende de dos factores interrellacionaos: les condiciones del mercáu y los métodos d'esplotación. Otres actividaes económiques n'estáu son la ganadería, el turismu cinexéticu, el cultivu d'uves, mazanes y nueces, la producción de refrescos, agua, cerveza y vinu, y l'estracción de barita y fluorita.
Tresporte
Coahuila cunta con cinco aeropuertos internacionales nes ciudaes de: Plan de Guadalupe]]
Reserves ecolóxiques
L'estáu de Coahuila cunta con reserves ecolóxiques pa protexer a les sos especies en peligru d'estinción.
Coahuilenses Presidentes de Méxicu
Coahuila ocupa'l tercer llugar ente les Entidaes Federatives que fueron tierra natal de los Presidentes de la República, dempués del Distritu Federal (13 Presidentes) y Veracruz (8 Presidentes).
Étreval
Étreval ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Masato Yoshihara
Masato Yoshihara (吉原 正人; ) ye un futbolista xaponés.
Luscinia calliope
Luscinia calliope tamién conocíu como gargarita colorada o raitán siberianu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae nativa d'Asia. Enantes foi clasificada na familia Turdidae, pero na actualidá polo xeneral considérase na familia Muscicapidae.
Ye una especie migratories insectívora que se reproducen nos montes de coníferes en Siberia. Añera cerca del suelu. Pasa l'iviernu na India ya Indonesia. Ye un vagamundu desaxeradamente raru n' Europa Occidental, pero foi columbráu tan al oeste como Gran Bretaña.
Ye llixeramente mayor en tamañu que'l raitán européu.
Subespecies
Reconócense trés subespecies:
Mar de Weddell
El mar de Weddell o mar Weddell ye una amplia porción del océanu Atlánticu Sur en L'Antártida dientro del área tamién conocida como océanu Antárticu (o mar Glacial Antárticu). Les sos llendes xeneralmente reconocíes son: la península Antártica al oeste, la llinia que xune la islla Joinville cola islla Clarence, les islles Orcadas del Sur al norte, les Islles Tule del Sur, la Tierra de Coats y la Mariña de la Princesa Marta hasta'l cabu Norvegia al este, y al sur la tierra continental de L'Antártida que dellos países denominen Tierra de Edith Ronne.
Xeografía
L'anchor máximo d'esti mar ye d'unos 2000 km, cubriendo una área de 2,8 millones de km².
Nel sector sur del mar de Weddell atópase la segunda barrera de xelos más grande del mundu: la barrera de xelu Filchner-Ronne, dientro de la qu'esisten delles elevaciones del xelu, la mayor de les cualos ye la islla Berkner. Xunto a la mariña oriental de la península Antártica ta la barrera de Xelu Larsen, que la so parte norte colapsó rápido nos últimos años.
La parte de L'Antártida allugada al oeste d'esti mar, hasta'l mar de Ross, denominar L'Antártida Occidental o Menor, y al este, L'Antártida Oriental o Mayor.
Historia
Créese que la separación del antiguu super continente Gondwana empezó nel mar de Weddell.
El mar de Weddell foi afayáu en 1823 pol marín británicu James Weddell, quien algamó los 74°S y denominar George IV Sía. El nome Weddell Sía foi propuestu por Karl Fricker en 1900 n'homenaxe al so descubridor. Foi esploráu llargamente per primer vegada pol escocés William S. Bruce ente 1902 y 1904. Nesti mar foi atrapáu y destruyíu pol xelu'l Endurance, el barcu d'Ernest Shackleton.
Nel borrador del proyeutu de la 4° edición de Limits of Oceans and Seas de la Organización Hidrográfica Internacional, comunicáu por aciu la circular CL55 del 7 de payares de 2001, propunxéronse llendes pal mar de Weddell. El proyeutu final foi comunicáu'l 9 d'agostu de 2002, pero foi retiráu pa nueva revisión el 19 de setiembre de 2002 ensin qu'a setiembre de 2012 publicárase.
Sosudistye Rasteniia SSSR
Sosudistye Rasteniia SSSR (embrivíu Sosud. Rast. SSSR) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu y pteridólogu rusu Serguéi Cherepánov y espublizáu en Leningráu nel añu 1981.
Dioscorea villosa
Dioscorea villosa ye una especie de planta trepadora tuberosa que ye nativa y alcuéntrase montesa n'América del Norte. thumb|240px|Detalle de la planta thumb|240px|Detalle de les flores
Propiedaes
Les cremes y suplementos dietéticos a base de Dioscorea villosa afirmen contener hormones humanes y promovida como una medicina pa una variedá de propósitos, incluyendo la prevención del cáncer y el tratamientu de la enfermedá de Crohn y la tos ferina. Sicasí, según la Sociedá Americana del Cáncer, les afirmaciones son falses y nun hai evidencia que sofite qu'estes sustances sían segures o efectives.
Usos
Utilizada como expectorante, antiespasmódico, sudoríparu, emético.
Usar en homeopatía les plantes d'esta familia pa cólicos, dolores viscerales que la so modalidá principal ye l'ameyoramientu inclinándose escontra tras.
Taxonomía
Dioscorea villosa describióse por (L.) y espublizóse en Species Plantarum 2: 1033. 1753.
Eulmont
Eulmont ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Bitlis
Bitlis (en curdu, Bilîs o Bedlîs; n'armeniu, Baghaghesh y darréu Baghesh) ye una ciudá asitiada al este de Turquía y capital de la provincia de Bitlis. Tien una población de 43.359 habitantes (2007).
La ciudá de Bitlis atopar a 1.400 metros sobre'l nivel del mar, a 15 km de la vera del llagu Van, nel valle del ríu Bitlis, afluente del ríu Tigris. La economía llocal ta basada principalmente en productos agrícoles como la fruta, les ceberes y el tabacu. Esiste una industria llindada, enfocada nel cueru, la fabricación de tabacu y la producción y tiñíu de texíos. Bitlis ta coneutada per carretera a otres ciudaes, como Tatvan, ciudá asitiada nel llagu Van a 25 km al nordeste, Muş, a 100 km al noroeste, y Diyarbakır, a 200 km al oeste. El clima de Bitlis puede ser estremu, con iviernos llargos y grandes nevaes, y branos templaos y húmedos.
Etimoloxía
Una esplicación popular del nome Bitlis, anque ensin nenguna base histórica, ye que provién de Bedlis, nome d'un comandante a quien, según dizse, Alexandru Magnu ordenó construyir el castiellu de Bitlis.
Historia
Nel sieglu IX, Bitlis atopar so dominiu de los emires de Arzan. Un sieglu dempués, pasó a les manes de los emires de Malazgirt. Bitlis foi atacada en 972 pol Imperiu bizantín nel so intentu por anexonase los territorios de los reinos armenios y los principaos árabes qu'arrodiaben el llagu Van. A finales del sieglu XI, cola cayida de la dominación bizantín tres la batalla de Malazgirt, Bitlis cayó so control de Togan Arslan, perteneciente a la dinastía de "Sah Armen", de Ahlat.
Emiratu
Bitlis foi un emiratu curdu dende'l sieglu XIII hasta'l XIX. Tuvo subordináu a los poderes que gobernaben na rexón de Van, anque siempres caltuvo ciertu nivel d'independencia. Esta dinastía curda duró hasta 1849, cuando un gobernador otomanu acabó col postreru emir. La ciudá acoyó al historiador curdu del sieglu XVI Sharaf al-Din Bitlisi, quien tamién foi nomáu príncipe del Imperiu persa y, darréu, del Otomanu.
Primer Guerra Mundial
En febreru de 1916 y como parte de la Campaña del Cáucasu, les tropes ruses llanzaron una ofensiva pa prindar les ciudaes de Muş y Bitlis. Muş cayó'l 16 de febreru. En Bitlis, les tropes turques atopar nun allugamientu fuerte, pela rodiada de la ciudá, y nun se-yos podía arrodiar gracies a lo estrecho que ye'l valle. Na nueche del 2 al 3 de marzu, l'Exércitu rusu tomó la posición turca y fíxose con 1.000 prisioneros. Los turcos abandonaron Bitlis, retirándose escontra Siirt. Una fuercia turco, dirixida por Mustafa Kemal Atatürk, avanzara pa defender Bitlis, pero nun llegó a tiempu. N'agostu de 1916, el 2º exércitu turcu empecipió una ofensiva contra l'Exércitu rusu al este de Turquía. El 2 d'agostu, les fuercies de Mustafa Kemal, xunto colos irregulares kurgos, atacaron Bitlis y Muş. Tarreciendo trate arrodiáu, el Xeneral Nazarbekov abandonó Bitlis el 5 d'agostu. Cuando cayó Muş, decidió abandonar Tatvan y el valle de Muş, retirándose a Ahlat. En setiembre, la ofensiva turca detúvose y empezó a recular. Nazarbekov avanzó según les tropes turques diben retirándose de Tatvan y de Muş, pero nun cuntaba coles fuercies abondes pa ocupar de nuevu Bitlis, yá que s'averaba l'iviernu. La Revolución rusa de 1917 evitó otres conquistes. Mientres la ocupación, les tropes ruses y los insurxentes armenios llevaron a cabo atrocidad contra la población musulmana.
Bitlis anguaño
Bitlis caltién más arquiteutura medieval y tradicional que cualesquier otra ciudá del este de Turquía. Los exemplos atópase en bon estáu y tán construyíos con piedra de la zona, de color claru y que dacuando se llama piedra Ahlat.
La ciudá cunta con un gran númberu d'edificios islámicos medievales, ente ellos mezquites, madraces y tumbes. Realizaos principalmente polos gobernantes locales curdos, l'estilu d'estos edificios ye conservador y similar a les anteriores estructures de la dómina selyúcida. Ente los principales monumentos atópense la mezquita Ulu, del sieglu XII, y el so minarete del sieglu XV, y la madraza Gokmeydani y la mezquita Sherefiye, dambes del sieglu XVI. Hasta 1915, había cinco monasterios armenios y delles ilesies; d'ellos, namái queda una ilesia armenia del sieglu XIX, qu'anguaño s'utiliza como almacén.
Bolu
Bolu (en griegu: Βιθύνιον - Bithynion -; en llatín: Bithynium o Claudiopolis) ye una ciudá de Turquía, capital de la provincia de Bolu. Cuenta con una población de 107.857 habitantes (2007).
Colleen Dewhurst
Colleen Dewhurst foi una gallardoniada actriz de teatru, con incursiones en cine y televisión.
Bolu
Bolu atópase na antigua autopista ente Istambul y Ankara, que xube'l monte Bolu, ente que la nueva autopista pasa pol túnel del mesmu monte, so la ciudá.
Colleen Dewhurst
Una de les más notables actrices de teatru de la so xeneración foi llamada "La reina de Off-Broadway" consagrándose en 1958 en Una lluna pal bastardu d'Eugene O'Neill. Atropó 2 Premiu Tony, 2 Premios Obie (el Tony de Off-Broadway), 4 Premiu Emmy y 14 nominaciones, ente otres distinciones. La so carrera en cine y televisión foi pocu importante en comparanza cola teatral.
Bolu
Antigüedá
Bolu formó parte de los reinos hitites alredor del añu 2000 e.C. y, nel 500 e.C., convertir nuna de les principales ciudaes del reinu de Bitinia. Estrabón (XII, 4, 7) menta una ciudá helenística, Claudiópolis de Bitinia, conocida pelos sos praos y el so quesu, que según Pausanias (VIII, 9) foi fundada por arcadios de Mantinea.
Colleen Dewhurst
Biografía
Fía única, nació en Canadá, se crio en Milwaukee y estudió na American Academy of Dramatic Arts onde conoció al so primer home, James Vickery.
Bolu
Antigüedá
Na Antigua Roma, tal que apaez nes monedes de la dómina, la ciudá conocíase como Claudiópolis, pol emperador Claudio. Equí nació Antínoo, favoritu y amante del emperador romanu Adriano, quien foi arrogante cola ciudá; el so nome apaeció darréu nes monedes de la ciudá. L'emperador Teodosio II (408-50) convertir en capital d'una nueva provincia, formada por Bitinia y Paflagonia y llamada Honorias, n'honor al emperador Flavio Honorio.
Colleen Dewhurst
Biografía
Debutó nun pequeñu papel en Desire Under the Elms d'Eugene O'Neill en 1952. A partir de 1956 foi unu de los baluartes del New York Shakespeare Festival de Joseph Papp en recordaes actuaciones en La fierecilla domada, Titus Andronicus, L'águila de dos cabeces, Macbeth, Calígula y Camille remaneciendo como la reina Gertrude en Hamlet años más tarde.
Bolu
Obispáu católicu
Mientres el periodu nel que se conoció como Claudiópolis, foi diócesis titular de Bitinia. Foi la metrópolis relixosa de la provincia (so in all Notitiae episcopatuum). Michel -y Quien (I, 567) menta a venti titulares de la diócesis nel sieglu XIII. El primeru foi San Autónomu, mártir de les persecuciones de Diocleciano.
Dómina turca
En 1325, l'Imperiu otomanu conquistó la ciudá, camudando'l nome pol actual (dacuando, conozse como Bolou o Boli). Naquella dómina, foi capital d'un sanjak del vilayet (provincia) de Kastamonu, con 10.000 habitantes (700 griegos, 400 armenios, dellos católicos).
Bolu anguaño
Bolu nun ye una ciudá bien grande, anque cunta con un importante sector comercial. Atópase arrodiáu de montes y montes. Los estudiantes de la universidá y los soldaos destinaos en Bolu contribúin en gran midida a la economía llocal, que tradicionalmente dependió de la silvicultura y l'artesanía. El día del mercáu ye'l llunes, y xente de los pueblos cercanos allega a realizar la so compra selmanal.
Colleen Dewhurst
Biografía
Otres relevantes encarnaciones en teatru fueron Who's Afraid of Virginia Woolf? empobinada pol so autor Edward Albee, You Can't Take It With You, L'alma bona de Se-Chuan de Bertolt Brecht, El zoo de cristal de Tennessee Williams, Cartes d'amor y Fíos de la escuridá.
Bolu
Bolu anguaño
La principal carretera ente Istambul y Ankara solía cruciar el monte Bolu, anque de normal los viaxeros detener nos restoranes de carretera en llugar d'entrar na ciudá. Anguaño, col túnel del monte Bolu, la mayor parte de la xente nun se detien, especialmente pel iviernu, cuando suelen cerrar la carretera pol xelu y la nieve. Dalgunes de les estaciones de serviciu de la carretera antigua anunciaron el zarru.
Nela Arias-Misson
Nela Arias-Misson foi una pintora y una escultora del espresionismu astractu. Arias-Misson exhibió les sos obres a nivel internacional y entabló delles rellaciones con otres figures significatives del mundu del arte mientres la so vida. El so arte sintetiza les sos esperiencies como una artista errante, creando una unión ente l'espresionismu astractu en Cuba, n'Estaos Xuníos y n'Europa.