cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jamie Foxx
Carrera musical
Mientres los Grammy de 2005, Foxx cantó'l "Georgia on My Mind" en direutu con Alicia Keys y Quincy Jones en tributu al fináu Ray Charles. Foxx recibió una nominación pa los Grammy de 2006 por "Meyor Actuación Vocal Masculina de R&B" ("Creepin").
Unpredictable ye'l segundu álbum d'estudiu de Jamie. Vendió na primer selmana 598.000 copies, asitiándose na segunda como númberu unu na llista de Billboard d'álbumes pop (na segunda selmana vendió 200.000 copies). Nel Reinu Xuníu, l'álbum llegó al puestu novenu.
Foxx convertir nel quintu artista en recibir un Óscar (pol so papel como Ray Charles na película Ray) y asitiar un álbum no más alto (los otros cuatro en llograr esta fazaña son Frank Sinatra, Bing Crosby, Cher y Barbra Streisand). El primer single del álbum foi "Unpredictable" con Ludacris, sampleando el "WildFlower" de New Birth. La tema tuvo nel Top 10 nes llistes de Billboard y nel Top 20 nel Reinu Xuníu. El segundu single foi "DJ Play A Love Song" cola collaboración del raperu Twista, ente que nel Reinu Xuníu, sicasí, el segundu senciellu foi "Extravaganza" con Kanye West. Amás, en 2010 recibió la collaboración del cantante y actor Justin Timberlake, pal single ganador. Nos Premios BET de 2006, Foxx ganó dos; unu por "Meyor Collaboración" por "Gold Digger" con Kanye West, y el segundu por "Meyor Video" pol video de dicha cantar, anque'l premiu foi compartíu con Mary J. Blige pol so "Be Without You".
1989-2004: Entamos y debú como actor
Dempués d'aceptar una novia de Dare, Foxx cuntaba chistes en nueche de micrófonu abiertu d'un club de comedia en 1989. Cuando s'enteró de que los comediantes femenines de cutiu fueron llamaos primero pa llevar a cabu, camudó'l so nome pol de Jamie Foxx, la sensación de que se trataba d'un nome lo suficientemente ambiguu como para nun dexar nengún sesgu. Él escoyó'l so apellíu como un homenaxe a comediante Redd Foxx. Amás, el so recurrente In Living Color calter LaWanda compartió con nomes de Redd amigu y compañeru de trabayu, LaWanda páxina. Foxx xunir al repartu de In Living Color en 1991 y, darréu, xugó un papel recurrente na serie de comedia-drama Roc. De 1996 a 2001, Foxx protagonizó la so propia serie risible The Jamie Foxx Show.
Fixo'l so debú cinematográficu na comedia de 1992 Xuguetes. El so primer papel dramáticu producir en Oliver Stone 's película de 1999 Un domingu cualesquier, na qu'interpretó a un xugador de fútbol americano duru dir de fiesta. Yera echáu nel papel, en parte, por cuenta de la so esperiencia como xugador de fútbol. Tres Un domingu cualesquier, Foxx foi presentáu como taxista Max Durocher na película Collateral xunto a Tom Cruise, pola que recibió escelentes crítiques y una nominación pal Premiu de l'Academia al Meyor Actor de Repartu. En 1994, Foxx llanzó un álbum (nel Fox sellu discográficu), tituláu Peep Esti. En 2003, Foxx fixo un cameo na Benzino 's video musical de "Would You", que cunta con Lisaraye y Mario Winans.
2004-2006: Ray y impredicible
En 2004, apaeció na raperu Twista 's cantar "Slow Jamz", que tamién cuntó con Kanye West. El cantar algamó'l # 1 nos EE.XX. Billboard Hot 100 llista de singles, según # 3 na llistes del Reinu Xuníu Singles. La segunda collaboración de Foxx con Kanye West, " Gold Digger", na que cantó'l " Tengo una muyer" Ray Charles d'influencia, foise direutu al # 1 nel Billboard Hot 100, y caltúvose ellí mientres 10 selmanes. En 2005, Foxx foi presentáu nel " Georgia" solo por raperos Atlanta Ludacris y Field Mob. El cantar muestrea ésitu de Ray Charles "Georgia on My Mind."
Foxx retrató Ray Charles en biopic Ray (2004), pola que ganó'l Premiu de l'Academia al Meyor Actor y la Premiu BAFTA al Meyor Actor nun papel principal. Foxx ye'l segundu home na historia en recibir dos nominaciones a los Óscar qu'actúen nel mesmu añu por dos películes distintes,  Collateral y''  Ray ' ». L'únicu otru actor masculín pa llograr esto yera Al Pacino. En 2005, Foxx foi convidáu a xunise a l'Academia de les Artes y les Ciencies.
Foxx llanzó'l so segundu álbum d'estudiu, Imprevisible, n'avientu de 2005. Debutó nel # 2, vendiendo 598.000 copies na so primer selmana. La selmana siguiente, l'álbum xubió al # 1, la venta d'un adicional de 200 000 copies. A la fecha, l'álbum vendió 1,98 millones de copies nos Estaos Xuníos, y foi certificáu doble Platinum pol  RIAA.. L'álbum tamién trazó na UK Albums Chart, onde algamó'l. # 9 Foxx convertir nel cuartu artista que ganó un premiu de l'Academia ® pa un papel como actor y llograr un álbum # 1 nos EE.XX. (Los otros trés pa llograr esta fazaña fueron Frank Sinatra, Bing Crosby y Barbra Streisand) primer single de Foxx del álbum, el cantar "impredicible" (con Ludacris), amueses " Wildflower "de Nueva Nacencia. El cantar algamó'l so máximu nos Billboard Hot 100 Top 10 singles y tamién fixo la carta del Reinu Xuníu Top 20 singles. El segundu single EE.XX. del álbum foi "DJ Play a Song Love", qu'axuntó Foxx con Twista. Nel Reinu Xuníu, el segundu single foi "Extravaganza", que vio Foxx collaborar una vegada más con Kanye West. Foxx nun apaeció nel video musical del cantar.
Nel 2006 Negru Entertainment Television (BET) Premios, Foxx ganó como Meyor Dúu / Collaboración por Kanye West "Gold Digger" y atáu con Mary J. Blige "Be Without You" pa Video del Añu. El 8 d'avientu de 2006, Foxx recibió cuatro premios Grammy ® nominaciones, qu'inclúin Premiu Grammy por Meyor Interpretación R & B por un Dúu o Grupu con Vocales Meyor Interpretación R & B por un Dúu o Grupu con Vocales pal amor camuda' qu'ufierta Mary J. Blige, Meyor Álbum R & B de  Imprevisible,  Meyor Interpretación Rap por un Dúu o Grupu de Georgia por Ludacris y Field Mob con Jamie Foxx, y  Meyor Rap / Sung Collaboration pa "Impredicible" con Ludacris.
2006-2009: Dreamgirls y Intuition
Tres estos ésitos, Foxx apaeció en Jarhead,  Miami Vice y  Dreamgirls, que fueron ésitos de taquilla, y llevantó el so perfil entá mayor, como una estrella financiable en Hollywood. 2007 llevar el papel principal na película El Reinu opuesta  Chris Cooper, Jason Bateman, Jennifer Garner y Ashraf Barhom. En setiembre de 2007, Foxx foi gallardoniáu con una estrella nel Hollywood Walk of Fame. Dixo que, al recibir l'honor, "yera unu de los díes más maraviyosos de la mio vida." N'abril de 2009, Foxx interpretó'l papel principal na película dramática [[El solista. Unos meses más tarde, n'ochobre de 2009, xugó un papel protagonista xunto a Gerard Butler nel thriller Law Abiding Citizen.
El 22 de xineru de 2007, Foxx foi'l Sirius Satellite Radio, anunciando la so nueva canal d'El Foxxhole. La canal cunta con programes de conversación per radiu, stand-up álbumes de comedia y música principalmente por artistes afroamericanos, y cuenta con gran parte del propiu material de Foxx tamién. The Jamie Foxx Show, el mesmu programa de variedaes de radiu de la charra-de Foxx, tresmite vienres pela nueche en La Foxxhole, y cuenta con Johnny Mack, Speedy, La Poeta, Lewis Dix y TDP, como les sos co-anfitriones. Ente los invitaos tán los músicos populares, actores y compañeros comediantes. Nel 17 d'abril 2009 episodiu de The Jamie Foxx Show, Foxx y los sos co-anfitriones fixeron dellos chistes sexualmente suxerentes y despreciatibles (ella asesorando a tener sexu y drogues d'abusu) en rellación col cantante adolescente Miley Cyrus, en respuesta al comentariu d'una persona que llama nun fregáu recién ente Cyrus y la banda de rock Radiohead.
Foxx llanzó'l so tercer álbum tituláu Intuición en 2008, con artistes tales como Kanye West, TI, Ne-Yo, y T-Pain. Del primer single del álbum, " como yo", con TI, foi promovíu por un video empobináu por Brett Ratner y con una apariencia por Taraji P. Henson. El segundu senciellu " Blame It" apaez T-Pain y convirtióse nun top 5 con senciellu nel Billboard Hot 100 y un senciellu númberu unu nel Billboard Hot R & B / Hip-Hop Songs gráficu. El "Blame It" video musical, dirixíu por Hype Williams, cuenta con cameos por Forest Whitaker, Samuel L. Jackson, Ron Howard, Quincy Jones, y Jake Gyllenhaal, ente otros. Foxx tamién foi presentada na TI senciellu "Live in the Sky", del álbum Rei.
El 06 d'abril 2009 Foxx realiza'l George Strait cantar "You Look So Good in Love" na George Strait Artista de la Década de les Estrelles de Concert. Foxx foi un fan de country mientres munchos años. Jamie Foxx foi sede de la ceremonia de premios BET 2009 el 28 de xunu de 2009, que cuntó con dellos homenaxes a la estrella del pop Michael Jackson, que morriera tres díes enantes de la feria. Amás de la realización de "Blame It" con T-Pain y "She Got Her Own" con Ne-Yo y Fabolous, Foxx abrió'l show con una versión de Jackson de "Beat It" rutina de baille y cerró el show con un cover de The Jackson 5 's " voi tar ellí ", con Ne-Yo. Foxx declaró mientres la ceremonia: "Queremos celebrar esti home negru. Él perteneznos y compartir con tolos demás."
2010-presente: Django Unchained y meyor nueche de la mio vida
En 2011, Foxx foi escoyíu pal papel protagonista de Django Unchained. Foi escrita y empobinada por Quentin Tarantino, y Foxx protagonizó xunto a la so coprotagonista en Ray Kerry Washington, según Christoph Waltz, Leonardo DiCaprio, y Samuel L. Jackson. Como productor, Foxx xuega un papel en N'El Fluxu con Affion Crockett en Fox. Nel branu de 2011. N'abril de 2011, Foxx dobló la voz de Nico, un canariu na película Ríu.
Foxx llanzó'l so cuartu álbum, meyor nueche de la mio vida, el 21 d'avientu 2010. El 7 d'ochobre, RCA Music Group anunció qu'eslleía J Records xunto con Aresta Records y Jive Records. Col zarru, Foxx (y tolos otros artistes primeramente roblaos con estos trés etiquetes) va dar a conocer el so material de futuru na RCA Records de la marca. En 2011, Jamie Foxx foi presentáu nel raperu álbum de Pitbull "Planet Pit" nel cantar "Where Do We Go".
El 25 de payares de 2012 a los Premios Soul Train de BET, Foxx bromió "Ye como si la ilesia equí. Primero de nada, dar honor a Dios y d'el nuesu Señor y Salvador Barack Obama." La chancia llevó a la condena de dellos cristianos, a los que Foxx respondieron diciendo " Soi un cómicu [y] dacuando pienso que la xente tien un pocu demasiáu tight." Ente que la cadena NBC d'agospiamientu Saturday Night Live, el 9 d'avientu de 2012 y la promoción de Django Desencadenáu, Foxx bromió alrodiu de ser escitáu "matar a tolos blancos de la movie". L'apaecer na [[NAACP Image Award] 2013] s, Foxx emponderó los llogros de persones de raza negra, diciendo que "los negros son les persones con más talentu del mundu".
En 2014, Foxx tien que comparecer en The Amazing Spider-Man 2 como l'antagonista principal Electro y va apaecer con Quvenzhané Wallis de  Annie, l'actualización de la tira risible convertida en musical que Sony ta faciendo colos productores Will Smith y Jay-Z Foxx tamién foi confirmáu pol direutor Oliver Stone pa ser escoyíu como Martin Luther King Jr. na so próxima película biográfica producida por Steven Spielberg.
Dorothy Erna Beetle
Divorciar en 1963, y en 1986 casóse con Richard Pillmore. En 1993 donó les sos coleiciones malacológicas al "Field Museum", con 5.500 especímenes.
Cynthia Hudson
Vida temprana y estudios
Nació en Los Angeles, Estaos Xuníos en 1964 y baxa de cubanos y estadounidendes. A curtia edá camudar a Miami, onde cursó los estudios secundarios nel Colexu Saint Brendan. En 1981 empezó a estudiar na Universidá de Miami, onde se graduó con una Maestría de Comunicaciones en 1984. Fala con fluidez inglés y español.
Vida privada
Anguaño mora en Miami, Estaos Xuníos coles sos 3 fíes.
Millardia meltada
Millardia meltada ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Arthur Silva
Arthur Silva ye un futbolista brasilanu.
Cynthia Hudson
Inicio
Hudson empezó la so carrera como reportera de noticies de la televisión en 1984, en terminando los sos estudios na Universidá de Miami. D'ende hasta 1992, sostuvo delles producciones y diversos puestos executivos na cadena Univision. Ente 1992 y 1994, foi vicepresidente de programación y producción pa la cadena Telemundo, y de 1997 a 2005, desempeñóse como vicepresidente senior y direutora editorial de Cosmopolitan Televisión. Antes de Cosmopolitan TV, tamién foi vicepresidente senior de programación y servicios creativos pal conxuntu de United International Holding.
Millardia meltada
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'India, Bangladex, Nepal y Sri Lanka.
Iridiu
L'iridiu ye un elementu químicu de númberu atómicu 77 que s'asitia nel grupu 9 de la tabla periódica. El so símbolu ye Ir. Trátase d'un metal de transición, del grupu del platín, duru, fráxil, pesáu, de color blancu plateado. Ye'l segundu elementu más trupu (dempués del osmiu) y ye l'elementu más resistente a la escomiu, inclusive a temperatures tan altes como 2000 °C. Solo dalgunos halóxenos y sales fundíes son corroyentes pal iridiu en estáu sólidu, l'iridiu en polvu ye muncho más reactivu y puede aportar a inflamable.
Cynthia Hudson
Mega TV
Desempeñóse como direutora creativa y vicepresidente executiva de SBS y direutora xeneral de Mega TV dende'l 3 xineru de 2006 hasta'l 19 marzu de 2010.
Iridiu
Foi afayáu en 1803 ente les impureces insolubles del platín natural. Smithson Tennant, el primer descubridor, llamó al metal iridiu n'honor a la diosa Iris, la personificación del arcoíris, por cuenta de los diversos y llamativos colores de los sos sales. L'iridiu ye unu de los elementos más raros na corteza terrestre, con una estracción y consumu añal de tan solu trés tonelaes. El 191Ir y el 193Ir son los dos isótopos naturales del iridiu y tamién los sos únicos isótopos estables, el 193Ir ye'l más abondosu de los dos.
Los compuestos d'iridiu más importantes son los sales y ácidos que forma xunto col cloru, anque l'iridiu tamién forma una serie de compuestos organometálicos utilizaos na catálisis industrial y n'investigación. L'iridiu metálicu ye usáu cuando se precisa alta resistencia al escomiu a altes temperatures, como nes buxíes de gama alta, crisoles pa la recristalización de los semiconductores a altes temperatures, y los electrodos pa la producción de cloru por aciu el procesu de cloru-álcali. Los radioisótopos d'iridiu usar en dalgunos xeneradores de radioisótopos.
Cynthia Hudson
CNN n'Español
Nel 2010, foi convocada pa trabayar en CNN n'Español colos cargos de vicepresidente senior y xerente xeneral y Estratexa Hispana para CNN / EE.XX. Nel so llabor, encargar de supervisar toos la escoyeta de noticies, conteníu editorial, programación, producción, operaciones y personal, de CNN n'Español, CNN n'Español Radiu y CNNMéxicu.com.
Iridiu
La bayura inusual d'iridiu na capa de magre nel llende xeolóxicu K-T dio llugar a la hipótesis d'Álvarez del impautu d'un oxetu supermasivo estraterrestre'l cual sería la causa de la estinción de los dinosaurios y munches otres especies hai 65 millones d'años. L'iridiu alcuéntrase en meteoritos nuna bayura bien de más alta que na corteza terrestre. Créese que la cantidá total d'iridiu nel planeta Tierra ye enforma mayor que la reparada nes roques de la corteza, pero como con otros metales del grupu del platín, l'alta densidá y l'enclín d'iridiu pa xunise col fierro,osmiu y el níquel, causa que la mayoría del iridiu baxara debaxo de la corteza, pasando esti metal a formar parte del so nucleu cuando'l planeta entá yera nuevu ya inda taba n'estáu fundíu.
L'iridiu tamién s'emplega n'aleaciones d'alta resistencia que pueden soportar altes temperatures. Ye un elementu pocu abondosu y alcuéntrase na naturaleza n'aleaciones con platín y osmiu. Emplegar en contactos llétricos, aparatos que trabayen a altes temperatures, y como axente endurecedor del platín.
Carauterístiques principales
thumb|left|Una [[Gota d'agua|gota d'iridiu puru.]] Ye de color blancu, paecíu al platín, pero presenta una llixera coloración mariella. Ye difícil trabayar esti metal, pos ye bien duru y argayadizu. Ye'l metal más resistente a la escomiu. Nun ye atacáu polos ácidos, nin siquier pol agua regia. Pa eslleilo emplégase ácidu clorhídrico, HCl, concentráu con cloratu de sodiu, NaClO3 a temperatures altes.
Propiedaes físiques
Pertenez al grupu del platín. Por cuenta de la so durez, fraxilidá y el so altu puntu de fusión (el novenu más altu de tolos elementos), ye difícil dar forma o trabayar sobre l'iridiu sólidu como se fadría con otros metales, polo que prefier trabayase lo en forma de polvu metálico. Ye l'únicu metal que caltién bones propiedaes mecániques percima de los 1600 °C. L'iridiu tien un puntu de ebullición bien alto (el décimu ente tolos elementos) y conviértese en superconductor a temperatures debaxo de los 0.14 K.
El módulu d'elasticidá del iridiu ye'l segundu más altu de tolos elementos, superáu namái pol del osmiu; esto, xunto con un altu módulu de rixidez y un baxu coeficiente de Poisson, indiquen l'altu grau de rixidez y resistencia a la deformación que fixeron que la so manipulación seya una cuestión de gran dificultá. A pesar d'estes llimitaciones y del altu costo del iridiu, ye bien pervalible p'aplicaciones onde la resistencia mecánica ye un factor esencial y úsase en delles teunoloxíes modernes qu'operen en condiciones estremes.
La densidá midida del iridiu ye llixeramente inferior (0,1%) a la del osmiu, que ye l'elementu más trupu conocíu. Enantes esistía una ambigüedá al respective de qué elementu yera más trupu, por cuenta de la pequeña diferencia de densidaes ente estos dos elementos y la dificultá pa midir con precisión dicha diferencia. Cola mayor precisión nos factores utilizaos pa calcular la densidá cristalográfica por aciu rayos X pudieron calculase les sos densidaes como 22,56 g/cm³ pal iridiu y 22,59 g/cm³ pal osmiu.
Propiedaes químiques
L'iridiu ye'l metal más resistente al escomiu conocíu: nun ye atacáu por casi nengún ácidu, el aqua regia, metales fundíos o silicatos a altes temperatures. Puede, sicasí, ser atacáu por delles sales fundíes, tales como'l cianuru sódicu y cianuru potásicu, como tamién pol osíxenu y los halóxenos (particularmente el flúor) a altes temperatures.
Compuestos
thumb|left|Una [[toma troy d'iridiu fundíu de 99.99% de pureza.]]
L'iridiu forma compuestu n'estado d'oxidación ente -3 hasta +6, los más comunes son +3 y +4. Los estaos d'oxidación mayores son pocu comunes, pero inclúin al IrF6 y a dos óxidos mistos, el Sr2MgIrO6 y el Sr2CaIrO6. El dióxidu d'iridiu, un polvu marrón, ye l'únicu óxidu d'iridiu bien carauterizáu, un sesquióxidu d'iridiu, l'Ir2O3, foi descritu como un polvu de color azul-negru'l cual aferrúñase a IrO2 por esposición al HNO3. Tamién s'atoparon compuestos d'iridiu y Azufre, como'l IrS3. L'iridiu tamién forma compuestos con estaos d'oxidación +4 y +5, como K2IrO3 y KIrO3, que puede ser preparáu a partir de la reacción del óxidu de potasiu o del superóxidu de potasiu con iridiu a altes temperatures. Anguaño nun se conocen hidruros binarios d'iridiu (IrxHy), pero conocen hidruros complexos como'l IrH-4 5 y IrH-36, onde l'iridiu tien un númberu d'oxidación +1 y +3 respeutivamente. L'hidruru ternariu Mg6Ir2H11 créese que contienen tantu'l anión IrH-45 como al IrH-36. Nun se conocen monohaluro o dihaluro d'iridiu, sicasí, conócense trihaluros (IrX3) d'iridiu con tolos hálogenos. Pa estaos d'oxidación +4 y superiores, namái conócense'l tetrafluoruru, el pentafluoruru y l'hexafluoruru. L'hexafluoruru d'iridiu, ye un sólidu mariellu volátil y altamente reactivu, compuestu de molécules octaédriques. Descomponer n'agua y amenórgase a IrF4, un sólidu cristalín d'iridiu negru. El pentafluoruru d'iridiu tien propiedaes similares pero en realidá ye un tetrámeru, Ir4F20, formáu por cuatro octaedros que comparten esquines.
thumb|El [[Complexu de Vaska.]]
El H2IrCl6, y el so sal amónica son los compuestos d'iridiu más importantes dende'l puntu de vista industrial. Estos compuestos tán arreyaos na purificación d'iridiu y utilícense como precursores pa la mayoría de los otros compuestos d'iridiu, según na preparación de recubrimientos pa ánodos. El ion IrCl-26 tien un intensu color marrón escuru, y puede ser fácilmente amenorgáu a IrCl-36, d'un color más claru, y viceversa. El tricloruru d'iridiu (IrCl3), que puede llograse en forma anhidra de la oxidación direuta del polvu d'iridiu por aciu cloru a 650 °C, o en forma hidratada por aciu la disolución d'Ir2O3 n'ácidu clorhídrico, ye de cutiu utilizáu como materia primo pa la síntesis d'otros compuestos d'Ir(III). Otru compuestu que s'utilicen pa sintetizar otros compuestos d'Ir(III) son l'hexacloroiridiu d'amonio ((NH4)3IrCl6). Los compuestos d'Ir(III) son diamagneticos con una xeometría molecular octaédrica.
Los compuestos organoiridicos contienen enllaces iridiu-carbonu, onde polo xeneral, el metal atópase nos estaos d'oxidación más baxos, por casu, l'estáu d'oxidación 0 atópase nel tetrairidiu dodecarbolino (Ir4(CO)12), que ye'l más común y estable carbonilo binariu d'iridiu, nesti compuestu, cada unu de los átomos d'iridiu enllazar a los otros trés, formando asina una estructura tetraédrica. Dellos compuestos organometálicos d'Ir(I) so lo suficientemente importantes como pa llevar el nome de los sos descubridores. Unu d'ellos ye'l complexu de Vaska (IrCl(CO)[P(C6H5)3]2), el cual tien la rara cualidá de xunise a la molécula d'osíxenu diatómico (O2). Otra ye la catálisis de Crabtree, una catálisis homoxénea llevada a cabu por aciu reacciones de hidrogenación. Estos compuestos tienen una estructura cuaternaria planar, d⁸ complexa, con un total de 16 electrones de valencia, lo qu'esplica la so capacidá de reacción.
Isótopos
L'iridiu tien dos isotopos naturales estables, el 191Ir y el 193Ir, con una bayura natural de 37.3% y 62.7%, respeutivamente. Siquier 34 radioisótopos fueron sintetizaos variando ente númberos masicos de 164 a 199. El 192Ir, que se desintegra nos dos isótopos estables, ye'l radioisótopu más estable con una vida media de 73.827 díes. Otros trés isótopos, el 188Ir, 189Ir, 190Ir, tienen una vida media de siquier un día. Isótopos con númberu de masa debaxo de 191 aparren por aciu una combinación de desintegración ß, desintegración α y emisión de protones, cola esceición del 189Ir, qu'aparra per mediu de captura electrónica, y el 190Ir, que aparra per mediu d'emisión de positrones. Isótopos sintéticos con una masa atómico mayor a 191 aparren por aciu desintegración β–, anque'l 192Ir tamién puede aparrar en menor midida por aciu captura d'electrones. Tolos isotopos conocíos d'iridiu fueron afayaos ente 1934 y 2001, el más recién d'ellos ye'l 171Ir.
Siquier 32 isómeros metaestables fueron carauterizaos, variando en masa atómico ente 164 a 197, el más estable de toos estos ye'l 192m2Ir, que aparra por aciu transición isomérica con una vida media de 241 años, polo que ye más estable que cualesquier de los isótopos sintéticos d'iridiu nos sos estaos fundamentales. El menos estable ye'l 190m3Ir, con una vida media d'apenes 2 µs. L'isótopu 191Ir foi'l primer elementu en que se vio'l efeutu Mößbauer, lo que lo fai preséu pa la espectroscopia Mössbauer n'investigaciones físiques, químiques, bioquímiques, metalúrxiques y mineralogicas.
Historia
El descubrimientu del iridiu data de la mesma dómina en que s'afayó'l platín y el restu de metales del so grupu. El platín elemental foi usáu polos antiguos etíopes y poles cultures suramericanes, les cualos siempres tuvieron accesu a una pequeña cantidá de metales del grupu del platín, incluyendo l'iridiu. El platín llegó a Europa col nome de "platina" (pequeña plata), afayáu nel sieglu 17 polos conquistadores españoles na rexón que güei se conoz como Departamentu de Topetó en Colombia. Pero'l descubrimientu de qu'esti metal yera un elementu nuevu y non una aleación d'elementu conocíos nun se produció hasta 1748.
thumb|La diosa [[Iris (mitoloxía)|iris nun cuadru de Pierre-Narcisse Guérin.]]
Los químicos qu'estudiaron el platín atoparon qu'esti eslleir en aqua regia, creando sales solubles. Estos químicos siempres notaben una pequeña cantidá d'una residuu de color escuru insoluble. Joseph Louis Proust pensó qu'esta residuu deber a grafitu. Los químicos franceses Victor Collet-Descotils, Antoine François, el conde de Fourcroy, y Louis Nicolas Vauquelin tamién repararon la residuu escura en 1803, sicasí, nun llograron abonda como pa realizar esperimentos. Esi mesmu añu un científicu británicu, Smithson Tennant analizó la residuu insoluble y concluyó qu'esti debía de contener un nuevu metal. Vauquelin espunxo la residuu en polvu a álcalis y acedos y llogró un nuevu óxidu volátil, que él creía que se trataba del nuevu metal que llamó "ptene", que provenía de la pallabra griega πτηνος (ptènos) y significaba "Aláu". Tennant, que cuntaba con una cantidá muncho más grande de la residuu, siguió la so investigación ya identificó dos nuevos elementos dientro de la residuu negra, l'iridiu y l'osmiu. Llogró cristales de color coloráu escuru (probablemente de Na2[IrCl6]•nH2O)por una serie de reacciones con hidróxidu de sodiu y ácidu clorhídrico. Llamó a unu de los elementu iridiu n'honor a la diosa griega Iris, por cuenta de los colores de los sos sales. El descubrimientu de los nuevos elementos foi documentáu nuna carta a la Royal Society el 21 de xunu de 1804.
El científicu británicu John George Children foi'l primeru en fundir una muestra d'iridiu en 1813 cola ayuda de la "meyor batería galvánica qu'enxamás s'haya construyíu" (hasta esa dómina).
El primeru en llograr iridiu puru foi Robert Hare en 1842. Atopó que la densidá del iridiu rondaba los 21.8 g/cm³ y noto que'l metal nun yera maleable y yera desaxeradamente duru.
La primer fundición d'una cantidá significativa del metal foi realizada por Henri Sainte-Claire Deville y Jules Henri Debray en 1860. Pa fundir el metal, precisóse más de 300 llitros d'O2 puru y H2 per cada quilogramu d'iridiu. Estes dificultaes estremes pa fundir el metal llindaron les posibilidaes de remanar l'iridiu.
John Isaac Hawkins taba buscando llograr una pluma con un puntu fina y dura, y en 1834 llogró crear una pluma d'oru con punta d'iridiu.
NGC 426
NGC 426 ye una galaxa elíptica de la constelación de
Foi afayada'l 20 d'avientu de 1786 pol astrónomu William Herschel.
Iridiu
Historia
En 1880, Jhon Holland y William Lofland Dudley, llograron fundir iridiu añediendo fósforu, más tarde patentaríen el procesu nos Estaos Xuníos. La compañía británica Johnson Matthey indicó más palantre que tuviera utilizando un procesu similar dende 1837 y yá presentara iridiu fundíu nuna serie de feries per tol mundu. El primer usu d'una aleación d'iridiu con ruteniu foi realizada pa fabricar termopares por Otto Feussner en 1933. Esto dexó midir temperatures nel aire d'hasta 2000 °C.
En 1957 Rudolf Ludwig Mößbauer, afayó l'efeutu de la resonancia y retrocesu-llibre y absorción de rayu gamma n'átomos d'una muestra de sólidu que namái contenía 191Ir. Por esti fenómenu, conocíu como'l Efeutu Mößbauer (que dende entós se reparó n'otros nucleos como'l del 57Fe), Mößbauer recibió'l premiu nobel de física nel añu de 1961, solu trés años dempués de publicar el so descubrimientu .
Bayura
thumb|El [[Meteoritu Willamette, el 6º más grande atopáu nel mundu, contién 4.7 ppm d'iridiu. |alt=A large black egg)shaped boulder of porous structure standing on its top, tilted.]]
L'iridiu ye unu de los elementos menos abondosos na corteza terrestre, en permediu solo alcuéntrase una fracción de masa de 0.001 ppm en tola corteza; El oru ye 40 vegaes más abondosa, el platín 10 vegaes más, y la plata y el Mercuriu unes 80 vegaes más abondoses que l'iridiu. El teluriu ye tan abondosu como l'iridiu. Namái esisten tres elementos tan pocu abondosos como l'iridiu: El reniu, ruteniu y el rodiu, l'iridiu ye 10 vegaes más abondosa que los últimos dos. En contraste cola so escasa bayura na corteza terrestre, l'iridiu ye relativamente común nos meteoritos, con una concentración de 0,5 ppm o más.
L'iridiu puede atopase na naturaleza como un elementu ensin combinar o n'aleaciones naturales, especialmente les aleaciones d'osmiu-iridiu, estes aleaciones pueden dixebrase en dos grandes grupos: les aleaciones osmiridiu, les cualos son más riques n'osmiu, y les iridiusmiu que contienen una mayor cantidá d'iridiu que d'osmiu. Tamién s'atopa nos depósitos de níquel y cobre, de normal atópense metales del grupu del platín nestos xacimientos en forma de sulfuros, telururos, antimoniuros, y arseniuros. Dientro de la corteza terrestre, l'iridiu alcuéntrase en concentraciones más altes en tres tipos d'estructura xeolóxica: los depósitos ígneos, los cráteres d'impautu, y depósitos ellaboraos a partir d'una d'estes estructures. La reserva primaria d'iridiu más grande conocida ye la del complexu ígneu Bushveld en Sudáfrica, anque los grandes depósitos de cobre-níquel cerca de Norilsk, en Rusia, y la cuenca de Sudbury en Canadá tamién son importantes fontes d'iridiu. Pequeñes reserves d'esti metal tamién fueron atopaes nos Estaos Xuníos. L'iridiu puede atopase en depósitos secundarios, combináu col platín o otros metales del grupu del platín en depósitos aluviales. Esti tipu de depósitos fueron esplotaos poles cultures precolombines nel departamentu del topetó, entá anguaño siguen siendo una fonte de metales del grupu del platín.
Presencia na llende K-T
thumb|La flecha colorada señala'l [[Llende K-T.]]
La llende K-T de 65 millones d'años, marca la frontera temporal ente los periodos Cretácicu y el Cenozoicu del tiempu xeolóxicu, foi identificáu por cuenta de una delgada capa de magre ricu n'iridiu, la cantidá d'esta capa d'iridiu podría contener 200.000 tonelaes d'esi metal. En 1980, un equipu lideráu por Luis Walter Álvarez, propunxo un orixe estraterrestre pa tou esti iridiu atopáu na capa; atribuyir a un impautu d'asteroide o d'un cometa. Esta teoría, conocida como la hipótesis Álvarez, ye la más aceptada pa esplicar la estinción de los dinosaurios. Un gran cráter d'impautu soterráu que data de hai 65 millones d'años foi identificáu no que güei se conoz como la península de Yucatán (el cráter de Chicxulub). Dewey M. McLean y otros científicos argumenten qu'esi iridiu podría tener oríxenes volcánicos por cuenta de que'l nucleu de la tierra ye rica n'iridiu, y entá güei, volcanes activos como'l Piton de la Fournaise ("picu del fornu") na islla de Reunión siguen lliberando iridiu.
Producción
Dempués de que s'esllea, l'iridiu dixebrar d'otros metales del grupu platín pola precipitación de (NH4)2IrCl6 o por aciu la estracción de IrCl-26 con amines orgániques. El primer métodu ye similar al procedimientu de Tennant y Wollaston utilizáu pa la so separación. El segundu métodu puede planiase como una continua estracción líquidu-líquidu y polo tanto más fayadiza pa la producción a escala industrial. Sía que non, el productu amenorgar por aciu l'usu d'hidróxenu, produciendo'l metal en forma de polvu o esponxa que puede tratase con téuniques de metalurxa de polvos.
La producción añal d'iridiu nel añu 2000 foi d'alredor de 3 tonelaes, lo qu'equival a aproximao 100.000 tomes troy (ozt). El preciu del iridiu algamó en 2007 un preciu de 440 dólares per toma troy, pero'l preciu hai fluctuado considerablemente, como s'amuesa na tabla, nel añu 2010 el preciu alzar a más 750 USD/ozt, sicasí, en permediu caltúvose nel rangu de los años 2007-2009, esto ye, de $425–$460 USD/ozt. L'alta volatilidá nos precios de los metales pertenecientes al grupu del platín atribuyóse a la ufierta, demanda, la especulación y acaparamientu, amplificada pol pequeñu tamañu del mercáu y l'inestabilidá de los países productores.
Industrial y melecinal
L'altu puntu de fusión, la durez y resistencia al escomiu del iridiu y les sos aleaciones determinen la mayoría de les sos aplicaciones. L'iridiu y especialmente les aleaciones iridiu-platín o osmiu-iridiu tienden a foliase bien pocu y son usaes, por casu, en múltiples fileres de poros, al traviés de les cualos un plásticu fundíu se extruye pa formar fibres, como'l rayón. Les aleaciones d'osmiu-iridiu son usaes en brúxules y balances.
De cutiu, dispositivos que tán espuestos a temperatures estremes facer d'iridiu, por casu, crisoles d'alto temperatura fechos d'iridiu utilizar nel procesu Czochralski pa producir óxidu de monocristales (como zafiros) pa usar en dispositivos de memoria n'ordenadores y en láseres d'estáu sólidu. La gran resistencia a l'abrasión del iridiu y el so aleaciones fáenlo ideal pa fabricar los contactos llétricos en buxíes.
Científiques
right|thumb|La barra de [[prototipu internacional de metro.]] En 1889 usóse una aleación de 90% de platín y 10% d'iridiu pa construyir el prototipu internacional de metru y quilogramu realizáu pola oficina internacional de peses y midíes cerca a París. La definición de la barra de metro foi reemplazada de la unidá fundamental de midida en 1960 per una llinia del espectro atómicu del kriptón, pero'l prototipu de quilogramu sigue siendo l'estándar internacional de masa. L'iridiu foi utilizáu nos xeneradores termoeléctricos de radioisótopos de naves espaciales non tripulaes, como'l Voyager, Viking, Pioneer, Cassini, Galileo y na nave New Horizons. L'iridiu foi escoyíu pa encapsular el combustible de plutoniu-238 nel xenerador por cuenta de la gran resistencia del material y les sos capacidaes operatives percima de los 2000 °C. Tamién s'utiliza esti metal pa xenerar Rayos X ópticos, cuantimás en telescopios de rayos X. Los espeyos del observatoriu de rayos X Chandra tán recubiertos con una capa d'iridiu 60 nm d'espesura. L'iridiu demostró ser la meyor opción pa reflexar rayos X, superando a metales como'l níquel, l'oru, el platín. La capa d'iridiu, que tuvo que ser de la espesura d'apenes unos cuantos átomos, foi aplicada por aciu altu vacíu depositando iridiu gaseosu nuna capa base de cromu.
450px|left|thumb|Adición por oxidación d'hidrocarburos na [[química orgánica del iridiu |alt=Skeletal formula presentation of a chemical transformation. The initial compounds have a C5H5 ring on their top and an iridium atom in the center, which is bonded to two hydrogen atoms and a P-PH3 group or to two C-O groups. Reaction with alkane under UV light alters those groups.]]
L'iridiu usar na física de partícules pa la producción d'antiprotones, una forma d'antimateria. Los antiprotones producir al disparar un fexe de protones d'alta intensidá a un oxetivu de conversión, que tien de ser fechu d'un material desaxeradamente trupo. A pesar de que'l tungsteno puede utilizase en llugar del iridiu, esti postreru tien la ventaya de que tien una meyor estabilidá so les ondes de choque inducíes pol aumentu de la temperatura mientres el rayu incidente. Complexos d'iridiu tán siendo investigaos como catalizadores para hidrogenación asimétrica. Estos catalizadores utilizáronse na síntesis de productos naturales capaces de hidrogenar determinaos sustratos difíciles, tales como alquenos, enantioselectivamente (la xeneración de namái unu de los dos enantiómeros posibles). L'iridiu forma una variedá de complexos d'interés fundamental na recueya de tripletes.
Históriques
right|175px|thumb|[[Pluma estilográfica con punta d'iridiu.]]
Aleaciones d'iridiu-osmiu usáronse en plumes estilográfiques. El primer usu d'una cantidá importante d'iridiu foi nel añu de 1834 nuna punta d'iridiu montada n'oru. Dende 1944, la famosa pluma estilográfica Parker 51 foi fornida con una punta d'una aleación de ruteniu ya iridiu (3.8% d'iridiu). Utilizáronse aleaciones de platín-iridiu nos furacos de ventilación de cañones; esta ye una aplicación importante pos evita los gastos causaos pola gastadura d'estos furos cuando tán en serviciu. El pigmentu "iridiu negru", que consiste n'iridiu estremáu bien finamente, usar pa colorear porzolanes d'un color negru intensu.
Precuros
L'iridiu en forma de metal nun ye peligrosu pa la salú por cuenta de la so poca reactividá colos texíos, namái hai 20 partes per trillón d'iridiu nos texíos humanos. Sicasí, el polvu finamente estremáu d'iridiu puede ser peligrosu de remanar, yá que ye irritante y puede engafar nel aire. Sábese bien pocu alrodiu de la toxicidá de los compuestos d'iridiu por cuenta de la escasez del metal y a que los sos compuestos utilizar en cantidaes bien pequeñes, pero los sales solubles, tales como los haluros d'iridiu, podríen ser peligrosos por cuenta de los otros elementos que faen parte del compuestu. Sicasí, la gran mayoría de los compuestos d'iridiu son insolubles, lo que fai que l'absorción involuntaria d'estos compuestos pol cuerpu humanu seya difícil. Un radioisótopo d'iridiu, el 192Ir, ye peligrosu al igual que cualesquier otru isótopu radioactivu. Los únicos reportes rellacionaos con mancadures per iridiu concernen a la esposición accidental de 192Ir usáu en braquiterapia. Les altes radiaciones de rayu gamma d'alta enerxía pol 192Ir pueden amontar el riesgu de cáncer. La esposición esterna puede causar quemadures, envelenamientu por radiación, y la muerte. La ingestión de 192Ir puede quemar el revestimiento del estómagu y de los intestinos. 192Ir, 192mIr y 194mIr tienden a depositase nel fégadu, y puede plantegar riesgos pa la salú tantu por radiación gamma como por radiación beta.
Animálicu
L'animálicu (Animalic nel orixinal) foi un llinguaxe construyíu a manera de divertimentu infantil hacia l'añu 1905 por Mary y Marjorie Incledon, primes del llingüista y escritor británicu J. R. R. Tolkien, por aciu cambeos nel vocabulariu del inglés con nomes d'animalye, tamién n'inglés. Tolkien, con trece años y yá somorguiáu nel estudiu del llatín y l'anglosaxón, atopar risonderu y decidió aprendelo; anque nun algamar un usu fluyíu como'l que teníen les sos primes.
L'únicu fragmentu d'animálicu que nos llegó ye l'exemplu que da Tolkien nel so ensayu «Un viciu secretu» (publicáu en Les bisarmes y los críticos y otros ensayos): «dog nightingale woodpecker forty», que significa ‘tu yes un pollín’. «Forty» (‘cuarenta’ n'inglés) yera la pallabra animálica pa dicir ‘pollín’ o ‘pollín’, ente que simétricamente «donkey» (‘pollín’ n'inglés) significaba ‘cuarenta’. Paez ser que'l animálico yera un idioma un pocu toscu: pallabres gramaticales bien frecuentes como «yes» o l'artículu indetermináu «un» yeren representaes como «nightingale» (‘ruiseñor’ n'inglés) y «woodpecker» (‘picatueru’ n'inglés).
El xuiciu de Tolkien al respective de esti idioma yera severu: «l'animálicu yera porcaz... n'estremu». Sicasí, foi posiblemente una de les sos primeres rellaciones con un idioma inventáu. Y foi'l que dio pasu al «nevbosh», el primer idioma artificial al que Tolkien contribuyó, al pie de Mary Incledon, pos a la so hermana Marjorie yá dexara d'interesa-y la cuestión.
Sicasí, y a pesar d'esa severa opinión académica, Tolkien retuvo esti divertimento infantil na so memoria, ya incluyir nes sos hestories por aciu dalgún de los sos complexos xuegos de pallabres llingüísticos. Asina, el nome que Tolkien emplegó nos sos primeros borradores pal marineru Ælfwine, alter ego del escritor, foi «Ottor Wǽfre»; y ottor ye l'equivalente en inglés antiguu de otter (‘llondra’), el nome de Ronald Tolkien n'animálicu.
Armia Krajowa
El Armia Krajowa (: ) o AK —nome polacu traducíu indistintamente como Exércitu Nacional, Exércitu Patriu, Exércitu del Interior o Exércitu Territorial— foi'l principal movimientu de resistencia polacu de la Segunda Guerra Mundial na Polonia ocupada polos nazis, y unu de los mayores de la guerra; operó en toles rexones del país dende setiembre de 1939 hasta la so disolución en xineru de 1945. Esti movimientu formó'l brazu armáu de lo que más tarde se llamaría l'Estáu secretu» polacu (państwo podziemne).
Historia
El AK formóse a partir del Słożba Zwycięstwu Polski (Serviciu de la Victoria de Polonia), creáu'l 27 de setiembre de 1939 pol Xeneral Michał Karaszewicz-Tokarzewski. El 17 de payares de 1939 el Xeneral Władysław Sikorski reemplazó esa organización pola Związek Walki Zbrojnej (Unión para la Llucha Armada), que, en fundiéndose cola Polski Związek Powstańczy (Unión de Resistencia Polaca) convirtióse nel AK el 14 de febreru de 1942. Magar eses dos organizaciones fueron les fundadores del AK, tamién esistieron otros movimientos de resistencia en Polonia, la mayoría de los cualos terminaron incorporándose al AK:
Narodowa Organizacja Wojskowa (Organización Armada Nacional; seronda de 1942/branu 1943, ) unu de que los sos destacamentos establecíu cerca de Kraśnik, fueron perpetradores de la muerte de soldaos del exércitu polacu en setiembre de 1939 d'orixe xudíu del campu de la cai Lipowa en Lublin a finales de 1942.
Konfederacja Narodu (Confederación de la Nación; seronda de 1943),unu de los documentos para usu internu de la Oficina d'Información y propaganda nel Cuartel Xeneral del Exércitu Nacional Polacu numberaba la posición de les organizaciones clandestines polaques con al respective de la política sobro los xudíos nuna Polonia lliberada: la de la Konfederacja Narodu yera lliquidación  de los xudíos.
Bataliony Chłopskie (Batallones de Llabradores)
Anque l'AK nun causó una rebelión xeneral, les sos fuerces realizaron una intensa campaña de sabotaxe armáu y económicu, amás d'ocupar fuerces enemigues colos sos ataques de guerrilla. En 1944 actuó a mayor escala, notablemente al empecipiar l'Alzamientu de Varsovia, qu'empezó'l 1 d'agostu de 1944 cola meta de lliberar Varsovia antes de la llegada del Exércitu Coloráu soviéticu. Magar los insurxentes lliberaron a dellos cientos de prisioneros del campu de concentración de la cai Gesia y combatieron cai per cai, los alemanes terminaron per ganalos y amburaron la ciudá, encalorando la rebelión el 2 d'ochobre de 1944.
Mientres la so esistencia les unidaes del AK realizaro ataques armaos y operaciones d'intelixencia, punxeron bombes en trenes de mercancíes y participaron en munchos combates ente los partisanos y la policía y l'exércitu alemanes. El AK tamién tratu d'efectuar operaciones de represalia para asesinar a oficiales de la Gestapo en respuesta a les táctiques terroristes impuestes polos nazis sobro la población civil polaca.
El AK foi acusáu dacuando d'acciones negatives contra minoríes étniques, especialmente contra los lituanos (ver más embaxo).
Les principales operaciones militares y de sabotaxe fueron:
El Armia Krajowa apurrió información pervalible a los Aliaos, por casu sobro les bombes volantes V1 y V2.
Posguerra
El AK eslleióse oficialmente'l 19 de xineru de 1945 pa evitar conflictos colos soviéticos y una guerra civil. Sicasí, munches unidaes decidieron siguir combatiendo nes nueves circunstancies.
La URSS y los comunistes polacos consideraben a la resistencia clandestina lleal al Gobiernu de Polonia nel exiliu como una fuerza que tenía d'esaniciase para garantizar un control absolutu de Polonia. Dizse que'l futuru Secretariu Xeneral del PZPR, Władysław Gomułka, afirmó lo siguiente: "Los soldaos del AK son un elementu contrariu que tien de suprimise ensin piedá". Otru prominente comunista polacu, Roman Zambrowski, dixo que l'AK tenía de ser "estermináu".
La primer estructura del AK diseñada principalmente pa enfrentase a los soviéticos foi la NIE, formada a mediaos de 1943. Los oxetivos de la NIE nun yeren entrar en combate colos soviéticos, sinón espialos mientres el gobiernu polacu nel exiliu decidía cómo tratar colos soviéticos; naquella dómina'l gobiernu del exiliu entá creía posible una solución negociada. El 7 de mayu de 1945 el NIE ("NON") eslleióse y tresformóse na Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj ("Delegación de les fuerces armaes nacionales"), pero la nueva organización solo duró hasta'l 8 d'agostu de 1945, en que se tomó la decisión d'eslleir la organización y cesar la llucha partisana en territoriu polacu.
El primer gobiernu comunista polacu, PKWN, formáu en xunetu de 1944, nun aceptó tener xurisdicción sobro los soldaos del AK, polo que mientres más d'un añu fueron axencies de la URSS como'l NKVD les que s'encargaron del AK. Escontra'l final de la guerra unos 60 000 soldaos del AK fueren arrestaos, 50 000 de los cualos fueron deportaos a gulags y prisiones de la URSS; la mayoría d'esos soldaos fueren prindaos polos soviéticos mientres o darréu dempués de la Operación Torbonada,[cita  cuando munches unidaes del AK intentaron cooperar colos soviéticos nun alzamientu nacional contra #el alemanes. Otros veteranos fueron arrestaos cuando se decidieron a dirixise a funcionarios del gobiernu en recibiendo la promesa d'una amnistía. Tres estes promeses rotes mientres los primeros años de control comunista, los soldaos del AK dexaron de confiar nel gobiernu.
La tercer organización del AK foi Wolność i Niezawisłość ("Llibertá y Soberanía"). De nuevu, el so principal oxetivu nun foi'l combate sinón l'ayuda a los soldaos del AK nel so pasu de la vida partisana a la civil; el secretu y la combalechadura yeren necesarios por cuenta de la creciente persecución de los veteranos del AK pol gobiernu comunista. Arriendes d'ello, WiN tenía una acuciosa necesidá de fondos pa pagar los documentos falsos y apurrir recursos a los partisanos, munchos de los cualos perdieren casa y aforros na guerra. Consideraos enemigos del Estáu, ensin recursos y con una facción qu'abogaba pola resistencia armada contra los soviéticos y los sos testaferros polacos, WiN tuvo lloñe de ser eficaz. El NKVD y la acabante creada policía secreta polaca (Urząd Bezpieczeństwa) cobráronse una victoria resonante na segunda metá de 1945, cuando convencieron a dellos xefes del AK y el WiN de que realmente deseyaben conceder una amnistía a los miembros del AK. En pocos meses consiguieron axuntar información sobro un gran númberu de recursos y miembros del AK/WiN. Dellos meses más tarde, cuando los líderes (encarcelaos) del AK y el WiN diéronse cuenta del so erru, la organización había quedáu inutilizada y dellos millares más de los sos miembros fueren deteníos. WiN se desbandó definitivamente en 1952.
El NKVD y la UB nun se quitaron del usu de la fuerza. Na seronda de 1946 un grupu d'ente 100 y 200 soldaos del grupu NSZ fueron atraíos a una emboscada y masacrados. Para 1947 un coronel de les fuerces comunistes declaraba que "La resistencia terrorista y político dexó de ser un peligru, anque entá hai maquis" qu'había que neutralizar.
La persecución del AK foi solu una parte del gran cuadru del estalinismu en Polonia. Nel periodu de 1944-1956 fueron deteníos unos 2 millones de persones, más de 20 000, como l'héroe d'Auschwitz, Witold Pilecki, fueron executaos o asesinaos en prisiones comunistes, y 6 millones de ciudadanos polacos (esto ye, xuno de cada trés adultos polacos) fueron clasificaos como 'elementu reaccionariu o criminal' y sometíos a vixilancia poles axencies del estáu. En 1956 una amnistía lliberó a 35 000 exsoldados del AK: pasaren 10 años na cárcel pol crime de lluchar pola so patria. Aun así, dellos partisanos siguieron nel monte, por reluctancia o por imposibilidá de reintegrarse na comunidá; llamóse-yos los soldaos malditos. Stanisław Marchewska "Ryba", foi asesináu en 1957, y el postreru partisanu del AK, Józef Franczak "Lalek", foi muertu en 1963, casi dos décades dempués del fin de la Segunda Guerra Mundial. Foi solu cuatro años dempués, en 1967, cuando Adam Boryczka, soldáu del AK y miembru del grupu d'intelixencia y asistencia d'élite Cichociemny ("Los silenciosos y ocultos"), formáu polos británicos, foi lliberáu de la cárcel. Hasta'l final de la República Popular de Polonia los soldaos del AK siguieron siendo xixilaos pola policía secreta, y solo en 1989, tres la cayida del comunismu, les sentencies contra los soldaos del AK fueron finalmente anulaes y derogaes pola xusticia polaca. miniaturadeimagen|252x252px|Monumentu al AK en Sopot.