Xiongnu
Continuación del conflictu xiongnu-hàn tres la muerte de Mòdùn
La muerte de Mòdùn nun retrasó de nenguna manera la inercia combativo y conquistador de la confederación, que se cobraría la siguiente víctima a manes del fíu y herederu del gran conquistador: Jīzhōo. El nuevu Chányú nun duldar en dirixir tolos sos huestes p'arollar a los yuèzhī: ello ye que foi tal la derrota, qu'inclusive'l mesmu Wáng foi abatíu y el so craniu convertíu nun concu ceremonial de bébora pal Chányú. Una vegada esconxurada yá la única amenaza pal dominiu del restu de los territorios esteparios al oeste, los xiongnu quedaben como líderes indiscutibles de tola estepa oriental. Entá más: cola derrota del postreru frenu ante la espansión al oeste, caltendríen una vía d'accesu direuta pa controlar importantes centros económicos con un dinamismu comercial de primer nivel, na actual cuenca del Tarim, señalada nes fontes chines como Xīyù (西域). miniaturadeimagen|Atopamos ante una de les pieces ornamentales más célebres y identificativas col guerreru xiongnu. La presente pieza foi topada na rexón del Ordos, fechada en redol al III-I e.C. y anguaño propiedá del British Museum. Ellaborada en bronce, amuésanos unes traces faciales abuitaos, xunto con un característicu mostacho, visible y acotáu n'otros restos arqueolóxicos chinos nos que figuren imáxenes atribuyíes a personaxes hú. Coles mesmes, sostién una espada con un pomo arrondáu, que sieglos dempués siguiría vixente n'otres tipoloxíes de sables atribuyíos a diversos grupos nómades. Cabo tamién señalar na so vistimienta la presencia d'un tahalí. Esta meyora ensin precedentes, qu'amenaciaba claramente non yá yá'l codalosu comerciu sosteníu pola dinastìa coles rexones del noroeste, sinón qu'amás s'alzaba yá pasu ente pasu como un poder frontero de disputa contra'l mesmu Estáu Hàn. L'amargosa lleición que Liú Bāng tuvo que probar tres la debacle sufierta a manes de Mòdùn, fizo que d'equí p'arriba dellos de los Húángdì socesores caltuvieren una estudiada estratexa na que yá non yá s'alternaríen les opciones de control basaes nel héqīn (和親) o na entrega de presentes y donaciones dispuestes pa satisfaer l'ambición de los sos líderes: faíase yá necesaria una política activa y esterior, entá colos riesgos y dificultaes que traía, de forma que pudieren tener aliaos y lladrales pa sofitase na llucha d'un Estáu cada vez más complexu y estructurado como yera la confederación xiongnu. Ye esti últimu puntu vital pa entender les misiones inédites na política china, como la impulsada por Zhang Qian. Na so misión inicial, la xera encamentada fincaba en tratar d'alcordar aliances y comunicaciones colos alloñaos territorios de Xīyù, aportando a prindáu nel so camín por unes huestes merodeadoras de Jīzhōo. Prindáu y negándose a confesar los verdaderos planes del Húangdì, foi encamentáu a permanecer en territoriu xiongnu mientres años, hasta que pudo escapar y algamar Xīyù, llogrando establecer per primer vegada una comunicación direuta ente los llonxanos Estaos del oeste y la corte de los Hàn. La misión inicial de Zhang Qian yera consiguir l'ayuda direuta de los yuèzhī, xunto cola de los wūsūn, a lo que recibió namái la negativa de dambos. A pesar d'esta negativa, los wūsūn llegaríen a convertise tiempu dempués y gracies a la diplomacia d'intercambios esplegada polos Hàn, nel principal activu y aliáu na so llucha contra los xiongnu.