cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Criptografía
Historia de la criptografía
thumb||La máquina [[Enigma (máquina)|Enigma utilizada polos alemanes mientres la II Guerra Mundial.]] Dende'l sieglu XIX y hasta la Segunda Guerra Mundial, les figures más importantes fueron la del holandés Auguste Kerckhoffs y la del prusianu Friedrich Kasiski. Pero ye nel sieglu XX cuando la hestoria de la criptografía vuelve esperimentar importantes meyores. N'especial mientres les dos delidies béliques que marcaron al sieglu: la Gran Guerra y la Segunda Guerra Mundial. A partir del sieglu XX, la criptografía usa una nueva ferramienta que va dexar consiguir meyores y más segures cifres: les máquines de cálculu. La más conocida de les máquines de cifráu posiblemente seya la máquina alemana Enigma: una máquina de rotores que automatizaba considerablemente los cálculos que yera necesariu realizar pa les operaciones de cifráu y descifráu de mensaxes. Pa vencer al inxeniu alemán, foi necesariu'l concursu de los meyores matemáticos de la dómina y un gran esfuerciu computacional. Bastante ye que, les mayores meyores tantu nel campu de la criptografía como nel del criptoanálisis nun empezar hasta entós.
La criptografía nel corréu electrónicu
La mayor parte de los mensaxes de corréu electrónicu que se tresmiten per Internet nun incorporen seguridá dalguna, polo que la información que contienen ye fácilmente accesible a terceros. Pa evitalo, la criptografía tamién s'aplica al corréu electrónicu. Ente les diverses ventayes que tien usar un certificáu al unviar un corréu electrónicu, podríamos destacar la seguridá que nos apurre yá que asina evita que terceres persones (o hackers) puedan lleer el so conteníu, o bien que tengamos la certidume de que'l remitente d'esti corréu electrónicu ye realmente quien diz ser.
Tocarios
thumb|300px|Platu de madera con una inscripción en [[idioma tocariu. Proveniente de Kucha (China), del sieglu V o VIII; nel Muséu Nacional de Tokiu (fotografía personal, 2005).]] thumb|300px|Escritura tocario. thumb|300px|Manuscritu tocariu, c. [[sieglu VII; na Universidá de Frankfurt (Alemaña).]] thumb|300px|Migración de los tocarios. thumb|300px|Espansión de los idiomes indoeuropeos (ente'l [[sieglu XL e.C.|4000 y el 1000 e. C.), dende Rusia y Ucrania, según la hipótesis Kurgán. Hai munches duldes, que dependen principalmente de los camientos alrodiu de los tocarios, la cultura de la cerámica encordelada y la cultura del vasu campaniforme. L'área central de color violeta amuesa la cultura yamna (del 4100 al 3500 e. C.); l'área colorada amosaría la espansión escontra'l 2500 e. C. y l'área anaranxada la espansión escontra'l 1000 e. C.]] thumb|300px|Mapa d'Asia a principios del [[sieglu I|sieglu I d. C.; amuesa l'allugamientu de los tocarios (Yuechi) na zona d'Uzbequistán.]] thumb|300px|Mapa d'Asia nel [[sieglu II e.C.|sieglu II e. C.; amuesa l'allugamientu de los tocarios (Yuezhi) al norte del Tíbet]]
Los tocarios fueron los falantes d'un idioma indoeuropéu qu'habitaron más al este na Antigüedá, poblando la cuenca del Tarim no que güei ye la Rexón Autónoma Güigur de Sinkiang, nel oeste de l'actual República Popular China. La so peculiar cultura estender dende cerca del 1800 e. C. hasta finales del primer mileniu de la nuesa era. La so llingua conozse como tocariu.
Arqueoloxía y protohistoria
A partir de los años ochenta del sieglu XX, el descubrimientu de cuerpos humanos momificados naturalmente pol secañu del Turquestán Oriental (l'actual Sinkiang) evidenció que yá ente'l IV mileniu e.C. y principios del II mileniu e.C. esistía nesi estensu territoriu una población d'aspeutu caucásicu, munchos de que los sos individuos yeren de pelos rubios o pelirroxos y de güeyos claros. La esistencia de población con estes carauterístiques conocer dende faía enforma tiempu por cuenta de que yera citada por fontes chines, que la asitiaben na cuenca del Tarim y en Zungaria.
Rouzède
Rouzède ye una comuña francesa del departamentu de Charente, na rexón de Nueva Aquitania. Llenda con.
Tocarios
Arqueoloxía y protohistoria
La cultura Afanasevo, formada na periferia oriental del continuum de la zona de los llinguaxes indoeuropeos, tuvo'l so centru al norte de los mares Negru y Caspiu, y —según la teoría de J. P. Mallory y Victor H. Mair (2000)— nella atoparía l'orixe del llinguaxe tocariu.
Rouzède
Tien una población de y una superficie de  km².
Tocarios
Arqueoloxía y protohistoria
Los analises de los productos testiles correspondientes a les momies del Tarim amuesen ciertes semeyances coles civilizaciones europees de la Edá del Fierro europea (por casu, con La Tène) dataes escontra'l 800 e. C.; inclúin tales testiles el texíu cruciáu de sarga, llamáu n'inglés twill y el tartán.
Les momies femenines lleven un tipu de falda bien similar a les que s'atopen calteníes en xacimientos de la Edá del Bronce Nórdico. Equivocadamente, yá que munches d'estes momies vistíen el tipu de tela llamáu tartán, dalgunos supunxeron y suponen que se trataba de poblaciones celtes. Los estudios xenéticu y llingüísticu desmienten la exactitú de tales aseveraciones.
Edmund Kean
thumbnail|right|250px|Edmund Kean interpretando a Sir Giles Overreach na obra de [[Philip Massinger|Massinger A New Way to Pay Old Debts ("Nueva manera de pagar antigües deldes"), 1816]] Edmund Kean foi un actor inglés, reconocíu nel so tiempu como'l meyor hasta'l momentu. Per munchos años vivió na Casa Keydell, en Horndean.
Tocarios
Arqueoloxía y protohistoria
Lo más probable ye que se trate de poblaciones con oríxenes paleoeuropeos: nel cuartu mileniu e.C. esistíen al norte del mar Negru tales poblaciones paleoeuropeas a les cualos dellos investigadores venceyen direutamente cola llamada cultura de los kurganes (o cultura Kurgan) o cola yá referida cultura Afanasievo. Nel segundu mileniu e.C. llevantar nes cercaníes del llagu Lop Nor la necrópolis llamada Qäwrghul, correspondiente al antiguu reinu tocariu de Kroraina. En tal necrópolis atópense individuos con carauterístiques somátiques paleoeuropeas. Estes poblaciones paleoeuropeas espublizar nel tercer mileniu e.C. hasta la cuenca alta del Yenisei nel sur de Siberia.
Edmund Kean
Mocedá
Kean nació en Londres, el so padre foi probablemente Edmund Kean, un emplegáu d'arquiteutura; y la so madre foi l'actriz Anne Carey, fía del compositor y escritor Henry Carey. Kean fixo la so primer apaición nel escenariu a los cuatro años, como cupido nel ballet de Jean-Georges Noverre, Cymon. Como neñu, el so vivacidad, inxeniu y simpatía facer un favoritu ente'l públicu, pero los sos inclementes y adverses circunstancies y la falta de disciplina, llevar a tener un gran enfotu en sí mesmu y desenvolvió enclinos rebalbos y encaprichaos. Cerca de 1794 unes cuantes persones benevolentes pagar el so asistencia a la escuela, onde-y foi bien; pero atopando les atadures intolerables, embarcóse como grumete escontra Portsmouth. Atopando la vida nel mar inclusive más restrictiva, fíxose pasar por sordu y coxu tan brillantemente qu'engañó a los doctores en Madeira.
Al so regresu a Inglaterra llogró la proteición del so tíu Moses Kean, un acorico, ventrílocuu y polo xeneral un artista, quien, amás de faer que siguiera los sos estudios de pantomima, empecipiar nel estudiu de Shakespeare. Coles mesmes, Charlotte Tidswell, una actriz quien fuera particularmente atenta con él na so infancia, enseñó-y les bases de l'actuación.
Tocarios
Arqueoloxía y protohistoria
Sía comoquier nun puede identificase darréu a tales paleoeuropeos cola cultura llamada de los tocarios. Tal cultura tocaria surdiría, a partir de poblaciones paleoeuropeas, tres una llarga evolución y constituyíu los sos elementos más carauterísticos na serie d'oasis de riego de la cuenca del Tarim yá en tiempos históricos.
Edmund Kean
Mocedá
Cola muerte del so tíu, ella fixo cargu d'él, y empezó l'estudiu sistemáticu de los personaxes principales de les obres de Shakespeare, faciendo usu de la so peculiar orixinalidá propia del so xeniu interpretando dafechu distintu que como John Philip Kemble, consideráu entós el meyor esponente d'estos roles. Los talentos de Kean y el so interesante semblante, causaron que la señora Clarke adoptar, pero ofender de los comentarios d'un visitante y de secute dexó la so casa y tornó a la so antigua redolada.
Tocarios
Arqueoloxía y protohistoria
Los chinos caltuvieron en rellación al pueblu tocariu pervalibles testimonios nos sos escritos antiguos, pero nun s'atopen en tales escritos indicaciones clares respectu al llamáu idioma tocariu. Per otra parte la historia china empieza a ser tal a partir de Torca Qian, de cuenta qu'antes de tal historiador, según la hestoria escrita china nun esiste como tal, menos entá puede esistir dende les fontes chines una hestoria de los tocarios. Sía que non les cróniques chines estremen cinco parcialidad yuezhi: les de los Xiemí, Guishuang, Shangmi, Xidum y los Dümi. De los cinco parcialidaes, la de los Guishuang sería la más renombrada.
Les fontes chines antigües menten la esistencia de los quanrong (quan: ‘perru', rong: ‘bárbaru del oeste') nel país de los Sables Móviles (el desiertu de Takla Makan). Estos quanrong yeren pregueros y teníen carauterístiques guerreres (combatíen a caballu usando l'arcu y la flecha). El rei Mu de la dinastía Zhou, que reinó de 1001 a 967 e. C. (según la cronoloxía tradicional china), atacó-yos n'el so propiu territoriu y prindó a cinco de los sos reis, lo que demuestra que pa esa dómina los quanrong (depués yuezhí) nun formaben un Estáu únicu.
Esisten delles razones pa suponer que los quanrong yeren n'efeutu los tocarios, o los sos ancestros direutos. Por casu, tantu pa los llamaos quanrong como pa los tocarios (y esto ta comprobáu fehacientemente ente los tocarios kuchianos) el color blancu tenía una simboloxía mística asociada a la deidá solar. Tamién ente los quanrong y los tocarios señálase la esistencia de llacuaes nos cualos una sola moza sirvía de beber y comer a dellos homes. Según Georges Dumézil tales llacuaes seríen rituales místicos amestaos a la cuestión de la inmortalidá o la busca d'una eterna mocedá.
Poro, puede almitise que los tocarios topar na Cuenca del Tarim siquier dende'l sieglu X e. C., deducción compatible cola de los oríxenes paleoeuropeos d'esti pueblu.
Sicasí, los habitantes de la Cuenca del Tarim nel primer mileniu e.C. yá nun son de tipu puramente paleoeuropeo. Mientres un llargu periodu produciríase una fuerte mixogénesis; los tocarios del periodu búdico yeren nacíos de tal fusión.
El territoriu de los tocarios
thumb|Figures tocaries de les [[cueves de Kizil en Sinkiang, sieglu III – sieglu VIII.]] El nucleu históricu de la civilización tocaria foi l'actual Sinkiang, más esautamente esta civilización espolletó na cuenca del Tarim. El territoriu en cuestión yera estepario yá fai cuatro mil años, desenvolviéndose importantes ciudaes nos oasis. El repartu de les más importantes anguaño conocíes ye d'este a oeste'l siguiente: Hami, Turfán (o Turpán), Karachahr, Kucha, Aksui y Kashgar (téngase en cuenta que casi toos estos topónimos son bien posteriores al poblamientu tocariu). Toles ciudaes reseñaes resultaron capitales de reinos tocariu. Otres ciudaes y otros reinos —entá más ignotos— esistieron nel sur de la Cuenca del Tarim pero sumieron ante la meyora de los sables. Esta civilización nun tener un Estáu unificáu tocariu debíu principalmente a les grandes distancies esistentes ente los oasis.
La Ruta de la seda percorría la Cuenca del Tarim hasta l'antigua llende occidental chinu nes Puertes de Lulán. Los oasis nos cualos vivíen los tocarios yeren jalones o etapes obligaes de tal ruta, de cuenta que los pueblos tocarios, de la que cultivaben les sos tierres fértiles, viéronse beneficiaos col comerciu que por ella se desenvolvía. Non yá mercancíes escurríen d'un estremu al otru de Eurasia per tal ruta, sinón —quiciabes lo más importante—información en forma de traces culturales (por casu: artes, relixones, formes d'escritures, etc.).
Escontra'l branu del añu 629 d. C. el célebre monxu budista chinu Xuanzang dirixir a la India travesando territorios tocarios. Al respective de unu de los principales reinos d'esti pueblu, el reinu de Kucha, refier: «El suelu ye favorable al sorgu coloráu y al trigu, produz amás el raigañu llamáu gengtao (probablemente'l ginseng), vides, granaes, gran cantidá de peres, duraznos y almendres. Atópense mines d'oru, cobre, fierro, plomu y estañu».
Al sur de Karachahr o Karashahr topábense importantes mines de plata usaes pal acuñamientu de monedes. Poco tiempu dempués del añu 400 d. C., otru viaxeru chinu, Zhimeng, rellata qu'en «la ciudá de Kucha esisten altes torres y palacios de dellos pisos decoraos con oru y plata». Los chinos quedaron embelesados pol magníficu palaciu real de tal ciudá, onde les sales taben ricamente exornadas con oru, jade y langgan. El langgan sería una variedá colorada de jade que les poblaciones de la Cuenca del Tarim vendíen a China. De tales magnificencies namái resten dellos escritos y ruines.
El tocarólogo Douglas Q. Adams envaloró qu'escontra'l sieglu VIII d. C. namái'l reinu de Kucha (y los sos vasallos) tenía una superficie d'aproximao 140.000 km² y una población de 450.000 habitantes (aproximao la mesma cantidá que na Inglaterra d'entós). Nos testos chinos la ciudá capital de tal reinu yera llamada Yiluolu y a tal ciudá envalorábenlu una circunferencia de casi 10 km.
El nome tocariu»
Escontra'l 176 e. C. pueblos mongoles atacaron a los reinos de la Cuenca del Tarim, abellugaos d'esos reinos colaron masivamente escontra la Bactriana y actuales territorios del Kirguistán, y Afganistán, ye por esti motivu que nel sieglu II e. C. los griegos atopar y dan-yos el nome de τóχαροι (tokharoi), d'ellí'l llatín tocharii (en singular tocharius). Dellos testimonios de tal apelativu griegu atópense documentaos por Estrabón (11.8.2) y depués por Ptolomeo (6.11.6); esti postreru llamábalos 039;'tagouraioi). Agora bien, Thagurus yera'l nome que na Antigüedá los llatinos dáben-y a la Serindia (ye dicir al territoriu principal percorríu pola Ruta de la Seda). Este mesmu territoriu yera llamáu Tukaras o Tusharas (en sánscritu) y El to-hu-lo (en chinu). La instalación d'esti pueblu na Bactriana fizo que tal territoriu fuera denomináu polos perses Tojaristán, y tamién como foi conocíu como Tokaristán o Tokaria mientres tol primer mileniu de la era cristiana. Aquel día un testu en turcu designa a la llingua falada en dichu país como twqry''.
El nome tocariu, entós, paez se-yos dau polos griegos probablemente a partir de fontes hindús o perses. Sicasí, los hindús —que carecieron la so invasión y l'instalación d'un imperiu apoderáu por esti pueblu— llamáronlos 039;'kushán o kushan'', ye probable que'l nome hindú sía más próximu al nome qu'a sigo mesmos aplicábense nesa dómina los tocarios.
N'efeutu, el nome tocariu nun correspuende al nome que se daben los tocarios del importante reinu de la Cuenca del Tarim, que la so capital taba na ciudá entá güei llamada Kusha o Kucha.
Por cuenta de testos d'esti reinu sábese que'l xentiliciu singular qu'usaben yera'l de kushiññe. Per otra parte l'antiguu nome de la ciudá de Turfán foi Kushí o Gushí. Según dellos investigadores, los tocarios —o parte d'ellos— se autodenominaban arcia y vas ser (lo cual esplicaría un pocu l'apellativu to-caroi o depués tocariu que-yos dieron los griegos), por tal motivu dizse que'l so territoriu ancestral foi llamáu Serica pasando, por metonimia, depués tal nome a ser aplicáu polos europeos a China col significáu de ‘país de la seda'. El nome Kushan xeneralizaríase (acasu substituyendo en gran midida al de Arcia), cuando nel sieglu I e. C. la parcialidá guishuang tresformar na predominante.
Un testu chinu datáu nel sieglu I, proveniente de Dunghuang (nel estremu oriental de la Cuenca del Tarim) comenta que'l reinu que s'atopaba ente Kucha y Turfán —esto ye, el llamáu en sánscritu Agní, que la so capital yera la ciudá llamada Karachar— taba pobláu polos yue-che o yuezhí. En chinu esta pallabra significa ‘llinaxe de la lluna' (yue: ‘lluna', che o zhi: ‘llinaxe'), quiciabes porque los antiguos tocarios rindieron un especial cultu a la lluna como deidá de la fertilidá, o, probablemente porque yuezhi caltenía cierta parofonía cola denominación orixinal que los tocarios dar a sigo mesmos. Magar les distintes families de llingües, esiste dalguna semeyanza ente kushiññe y la pallabra compuesta china yuezhí, en cuanto al nome kushiññe y el de la perimportante parcialidá que los chinos llamaron guishuang, la rellación ye casi obvia.
La ecuación yuezhi = tokharoi ta almitida por numberosos especialistes, anque entá ye difícil demostrala d'una manera absoluta.
Historia
Los afayos arqueolóxicos entá nun han develado el misteriu tocariu», magar habese atopáu escritos (munchos d'ellos realizaos sobre papel que los tocarios adqueríen de los chinos) ya inclusive pintures que los figuren. Falten coherentes cróniques o historiografíes que puedan ser desenvueltes pol pueblu que ye llamáu tocariu.
Gran parte de los datos históricos basar nos afayos arqueolóxicos y en rellatos casi llexendarios realizaos por xentes d'otros pueblos (chinos, griegos, perses, hindús), d'esta miente ye que gran parte de l'actual hestoria que puede mentase en rellación a los tocarios confundir cola protohistoria y por tal motivu de lo poco qu'entá sabemos enforma yá se dixo nel acápite «arqueoloxía y protohistoria».
Les fontes chines de la dinastía Han señalen qu'escontra'l sieglu II e. C. los yuezhi de la Cuenca del Tarim y Turpan fueron atacaos y vencíos polos nómaes procedentes de l'actual Mongolia llamaos polos chinos como xiongnu. Por esti motivu, tres la derrota sufierta ante los xiongnu nel 162 e. C. gran parte de los yuezhi emigró al territoriu llamáu anguaño Ganzu per una parte y pola otra -mientres yeren escorríos pola coalición de xiongnu y wusun, los yuezhi/tocarios atacaron a un reinu sai (saka) allugáu na zona del Ili y el llagu Ysik Kul, tres estos colaron sobre los territorios de la civilización eminentemente urbana llamada polos chinos Ta-Yuan (Fergana), depués avanzaron más al sur moviendo a los sakas de Sogdiana, pero los wusun nel 132 e. C. volvieron ganalos y forzáron-yos a migrar escontra la Bactriana, nesti últimu país ye onde los griegos atopar y, como se vio, llamáron-yos tocarios. Per otra parte ye altamente probable qu'una bona cantidá d'integrantes d'esti pueblu caltuviérense na zona de la ciudá de Karachahr y ellí fundaren el reinu llamáu polos hindús (en sánscritu): Agní, ello esplicaría que la mesma llingua falar en Bactriana y na zona de Karachahr.
Los rellatos de los esfuercios diplomáticos esplegaos polos chinos pa llograr la sumisión de los reinos y pueblos de la Cuenca del Tarim, onde la situación de guerra yera continua enfarxopeten les cróniques chines de la dinastía Han. Pero tales cróniques menten los conflictos ente los reinos y nada dicen de la situación interna de cada reinu yuezhi. De los testos tocarios que nos llegaron casi nun se llogra información útil. Sábese que los reis de Kuchi y de Agni proclamábense Grande Reyes siguiendo'l modelu de los grandes reis hindús (los Maharajá). Pa esa dómina mentar a reis qu'usaben nomes sánscritos, tal como Suvarna Pushpa (‘flor d'oru') quien reinó siquier dende'l 618 d. C. y el so fíu Suvarna Deva (nel dialeutu tocariu de Kucha: Sarainatepe (dios d'oru) quien reinó en Agni/Karachahr a partir del 624. Lo concreto ye que nel sieglu V de nuesa yera yá se restablecieren los estaos tocarios de la Cuenca del Tarim y gociaben de prosperidá, ente que dende'l 125 e. C. los tocarios establecíos en Bactriana, atacaben a los últimos reis helenísticos y depués invadíen el norte de la India (incluyendo la mayor parte del territoriu correspondiente al actual Paquistán) creando'l llamáu Imperiu kushán.
Los reis tocarios establecíos en Bactriana tendieron a asonsañar munches de los costumes griegues de los reis greco-bactrianos, ente otres usaron l'alfabetu griegu talo como se repara na numismática que realizaron. Un fechu importante de la hestoria tocaria foi la conversión al budismu, más precisamente a la escuela búdica llamada sarvāstivāda caña del budismu theravāda o hināyāna.
Ignórase entá cuando s'empecipió la conversión al budismu, anque se sabe que yá escontra'l 300 d. C. el budismu atopábase floreciente na importante ciudá de Kuchi. Ente los pueblos convertíos al budismu xunto a los tocarios atopaben los jotanios, pueblu de llingua irania establecíu en Jotán o Khotan nel suroeste de la Cuenca del Tarim, ciertos términos búdicos usaos polos tocarios kuchianos son d'orixe jotanés.
Courgis
Courgis ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Tocarios
Historia
El budismu paez tardar sieglos n'imponese sobre les antigües tradiciones relixoses de los tocarios. Por casu en Agni, dataes d'entamos del sieglu II, atopáronse cercos que correspuenden a l'antigua relixón tocaria. Rescampla que se produció una síncresis ente'l budismu y los antiguos cultos, por esto, lo mesmo que'l budismu aportó chinu en China, tibetanu nel Tibet, xaponés nel Xapón, tamién foi tocariu ente los tocarios.
Por casu los habitantes del reinu de Kuchi creíen en deidaes sincrétiques tales como'l Dios-Sol-Omnisciente (El Omnisciente ye Buda, y Dios Sol ye'l nome d'una antigua deidá tocaria). Esti pueblu veneraba al sol (al cual como se dixo, acomuñábase'l color blancu)sobremanera al sol naciente: pa ellos l'este yera la direición de referencia (el so Norte). Asina los testos del budismu tocariu falen de la elevación del Dios-Sol de la Omnisciencia» y de Ylaiñäkte (el dios del truenu). Pela so parte los tocarios, en gran midida mercé al Imperiu kushán y a les traducciones de los testos sánscritos contribuyeron al espardimientu del budismu en China. En 1913 Sylvain Lévi señaló que ciertes espresiones del budismu chinu nun provienen del sánscritu sinón del tocariu. Por casu, el fechu de faese monxu dicir en sánscritu «colar escontra alantre», sicasí los testos del tocariu kuchiano y los chinos usen la espresión «salir de la casa». Pa designar a les «herexíes», los kuchianos usaron términos del sánscritu tales como mithyā drishti (‘visión o doctrina engañosa'), pero tamién un axetivu nel so idioma: pärnaññe (‘esterior', ‘estrañu') y los chinos llamaron a les herexíes wai-tau o waidao (‘camín esternu'). D'esta miente la Cuenca del Tarim foi más qu'un simple segmentu na ruta del budismu escontra l'Oriente d'Asia, colos tocarios el budismu llogró una coloración local» antes de reemprender la so marcha.
Estermín de los tocarios
La dinastía china de los Tang creada nel 618 por Li Yuan se confrontó colos köktürks o turcos azules establecíos en Mongolia y citaos polos chinos col nome de tujue. Dende l'accesu al tronu per parte de Li Yuan, el rei tocariu Suvarpushpa unvió-y embaxadores y señales d'amistá. El so socesor Suvarnadeva caltuvo rellaciones d'amistá col imperiu chinu pero alliniar colos turcos azules. Otros soberanos tocarios de la Cuenca del Tarim tendríen una actitú similar.
Suvarnadeva morrió nel 646 d. C., de cuenta que foi'l so hermanu Harí Pushpa (‘flor de [el dios] Harí') quien tuvo d'encarar la enérxica reacción china. N'efeutu l'imperiu chinu unvió numberoses tropes escontra la Cuenca del Tarim. Los tocarios kuchianos empeñaron toles sos fuercies nesta guerra y llegaron a peracabar a un xeneral chinu que fuera victoriosu en Karachahr; pero nel añu 648 fueron vencíos. Como represalia les tropes chines afararon cinco ciudaes y masacraron a los sos habitantes («miríadas de varones y muyeres») como lo reporta lacónicamente una de les cróniques chines. Tres esto la civilización tocaria foi progresivamente sinizada.
Nel 749 dC l'imperiu de los Uighures asocedió al de los turcos blancos en Mongolia. L'imperiu güigur cayó nel 840 ante la invasión de los kirguises. Los güigures fuxendo de Mongolia abellugar nel Gansu (ellí los sos descendientes son los yugur) y depués na Cuenca del Tarim —principalmente en Turfán— onde s'entemecieron colos tocarios. La mixogénesis producióse talmente que la llingua de los tocarios gradualmente sumió. Una esplicación pal fenómenu de la estinción del idioma tocariu ye que los uighures yeren abondo más numberosos que los tocarios. Per otra parte, cuando los güigures vivíen en Mongolia yá se convirtieren al maniqueísmu. En contautu colos tocarios los güigures aportaron gradualmente en budistes. Inclusive floriaba nel sieglu IX ente los güigures y tocarios el cristianismu nestoriano. Numberoses muertes y elementos de la cultura de los tocarios habríen pervivido si los güigures nun se convirtieren al islam a entamos del segundu mileniu.
Como datu interesáu correspuende mentar que al principiar el sieglu XX, los habitantes de Kucha teníen la fama de falar d'una manera estraña ente los otros pueblos de la Cuenca del Tarim, falaben en versu. Como lo supunxo Sylvain Lévi, tal manera de falar tratar d'un heriedu dexáu polos antiguos tocarios.
Catherine Coleman
thumb|right|277px|Coleman y [[Valentina Tereshkova, la primer muyer en dir al espaciu, nel Centru d'Entrenamientu de Cosmonautes Gagarin, na Ciudá de les Estrelles, avientu de 2010.]] Catherine 'Cady' Grace Coleman ye una astronauta norteamericana, participante en tres misiones espaciales.
Phyllomys lundi
Phyllomys lundi ye una especie de royedor de la familia Echimyidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Suramérica: Brasil.
Catherine Coleman
NASA
En 1992 entró na NASA y clasificóse, dempués del entrenamientu, como especialista de misión. Foi al espaciu per primer vegada n'ochobre de 1995 na STS-73 Columbia, una misión que realizó estudios científicos qu'incluyíen biotecnologia, ciencia de combustión y física de fluyíos.
Volvió al espaciu en xunetu de 1999, na STS-93 tamién nel tresbordador Columbia, la primer misión d'un tresbordador STS comandado por una muyer, l'astronauta Eileen Collins, que punxo n'órbita'l Observatoriu Chandra de Rayos X, na cual foi la responsable d'asitiar el satélite na órbita apropiada operando'l brazu robóticu Canadarm, de la nave.
Dempués de la misión, Coleman siguió trabayando na NASA, como xefa d'operaciones y entrenamientu del brazu robóticu pa toles misiones del tresbordador espacial y de la Estación Espacial Internacional (ISS), hasta'l 15 d'avientu de 2010, cuando foi llanzada dende'l Cosmódromo de Baikonur, pa una misión de llarga duración na ISS, integrando la tripulación de la Soyuz TMA-20, que llevó los nuevos tripulantes de la Espedición 26, de la cual ella formó parte, a la Estación Espacial Internacional. Coleman permaneció hasta 2011 na estación, integrando tamién la tripulación permanente de la Espedición 27.
Talentu musical
Casada con un artista plásticu, Coleman ye flauteru y llevó delles flautes nes sos misiones a la ISS, incluyendo dos daes por integrantes de la banda irlandesa The Chieftains y una regalada por Ian Anderson, líder y flautera de Jethro Tull, el so ídolu. N'abril de 2011, ella tocó en direutu dende l'espaciu un dueto con Anderson, pa celebrar los 50 años del viaxe de Yuri Gagarin. Nel mesmu mes, ella tamién tocó en direutu dende la ISS en videoconferencia pal públicu del conciertu de Tull en Moscú, n'otra de les conmemoraciones de los 50 años del primer home nel espaciu.
Coleman formó un grupu musical llamáu Bandella, xunto colos astronautes Chris Hadfield, Steen Robinson y l'esposa del astronauta Donald Pettit, Micky. En mayu de 2014, participó n'otru conciertu Tierra-espaciu xunto con una coral d'estudiantes del Texas y músicos nel Centru Espacial Johnson, y l'astronauta xaponés Koichi Wakata, comandante de la Espedición 39 de la ISS, n'órbita nel espaciu.
Richard Anconina
Richard Anconina ye un actor francés de cine.
Edmund Halley
Edmund Halley o Edmond Halley foi un astrónomu, matemáticu y físicu inglés, conocíu pol cálculu de la órbita del cometa Halley. Foi amigu d'Isaac Newton y miembru de la Royal Society.
Biografía
El mesmu añu treslladar a la islla de Santa Lena pa reparar les estrelles del cielu austral y faer un catálogu de les mesmes. Llevó relós, micrómetros y un gran telescopiu refractor de 7,3 metros de llargor qu'utilizó con gran provechu, magar les males condiciones atmosfériques. La resultancia foi'l Catalogus stellarun australium, publicáu en Londres en 1679, obra que tabula la posición de 341 estrelles australes.
Amigu d'Isaac Newton, animó-y a escribir los sos Philosophiæ naturalis principia mathematica. Ye posible que na dómina de Newton nun se publicaren de nun ser pola so amistá con Halley, pos se sabe que al primeru nun lu esmolecía la publicación de la so obra. Halley non solo pagó la impresión sinón que s'encargó de correxir pruebes y d'otros llabores editoriales. El llibru orixinal vender a les llibreríes por seis chelines, ensin enllibrar.
La teoría de la gravitación universal de Newton impulsó-y a calcular per primer vegada la órbita d'un cometa, el de 1682, anunciando que yera'l mesmu que fuera vistu en 1531 y 1607, y anunciando que volvería pasar en 1758. Nel so honor dar a la cometa'l so nome y que güei día se -y conoz como 1P/Halley.
Sieglu XVIII
thumb|180px|Bustu na [[Royal Society.]]De 1698 a 1700 percorrió les mariñes d'África austral y d'América, ocupáu na teoría del magnetismu terrestre nel barcu Paramore, un pink (barcu de plan holandés y de formes redondes y amplies, bien afechu a barcalaes peligrosos). El frutu más importante d'estos dos espediciones foi la primer carta de la variación de la declinación magnética, coles curves isógonas.
Mientres la mesma pensó na posibilidá de faer una estimación de la edá de la Tierra per mediu del cálculu de la concentración de sal nos mares, suponiendo que la deposición de tolos ríos terrestres fuera constante a lo llargo del tiempu. Más tarde llevó a cabu esti esperimentu, que refundió una edá cimera a la indicada na Biblia.
En 1693 y 1716 publicó en Philosophical Transactions el so métodu pa la determinación de la paralax del Sol per mediu de los tránsitos de Venus. En 1718 llamó l'atención sobre'l movimientu propiu de delles estrelles fixes, cavilgó sobre la posibilidá de midir les distancies estelares per mediu del paralax estelar y calculó aproximao la distancia esistente ente'l Sol y Siriu, qu'envaloró en 120000 vegaes la distancia entra la Tierra y el Sol.
Estos cálculos animaron al astrónomu irlandés Samuel Molineux a intentar midir (en 1725) el paralax de Gamma Draconis: dempués de dellos meses fracasó na midida del paralax d'estrellar pero pela cueta el so ayudante, James Bradley, afayó l'aberración de la lluz.
A la muerte de Flamsteed, en 1720 asocedió-y como segundu Astrónomu Real y direutor del Observatoriu de Greenwich, cargu qu'ocupó hasta la so muerte. Casar en 1682 con Mary Tooke y tuvieron dos fíos y un fíu. Halley morrió en Greenwich en 1742 a los 85 años.
Socesión d'Astrónomos Reales:
Nilda Marquete Ferreira da Silva
Nilda Marquete Ferreira da Silva ye una botánica brasilana, qu'ocupa una posición d'investigadora y curadora nel "Institutu de Pesquises" del Xardín Botánicu de Rio de Janeiro. Collaboró cola edición de Flora Fanerogâmica do Estado de São Paulo, Brasil., y en Revisión de la flora brasilana amenazada d'estinción. Ye una especialista na taxonomía y bioloxía en Asclepiadaceae.
NGC 6751
NGC 6751 ye una nebulosa planetaria na constelación d'Aquila, a unos 6500 años lluz de distancia de la Tierra. La nebulosa formóse pol vientu estelar y la radiación provenientes de la estrella central, tremendamente caliente, que la so temperatura superficial ye de 140.000 K. El diámetru actual de NGC 6751 ye aproximao de 0,8 años lluz o 600 vegaes el tamañu del sistema solar.
Afayóse en 1863 por Albert Marth.
Howard Gardner
Howard Gardner, ye un sicólogu, investigador y profesor de la Universidá de Harvard, conocíu nel ámbitu científicu poles sos investigaciones nel análisis de les capacidaes cognitives y por formular la teoría de les intelixencies múltiples.
Biografía
Howard nació en Scranton, Pennsylvania en 1943, poco depués que la so familia emigrase d'Alemaña a Estaos Xuníos, fuxendo del réxime nazi. Ye conocíu nel ambiente de la educación pola so teoría de les intelixencies múltiples, sofitada en que cada persona tien, polo menos, ocho intelixencies o habilidaes cognoscitives (musical, cinético-corporal, lóxico-matemática, llingüística, espacial, interpersonal, intrapersonal y naturista). Estudió na Universidá de Harvard, onde s'orientó hacia la sicoloxía y la neurosicoloxía. Les sos llinies d'investigación centráronse nel análisis de les capacidaes cognitives en menores y adultos, a partir de la que se formuló la teoría de les 'intelieencias múltiples' (Frames of Mind, 1983). Foi investigador de la Universidá de Harvard y depués d'años d'estudiu punxo en xaque tol sistema d'educación escolar n'EE. XX..
Gardner ye codireutor del Proyeutu Zero na Escuela Superior d'Educación de Harvard, onde arriendes d'ello ye profesor d'educación y de sicoloxía, y tamién profesor de Neuroloxía na Facultá de Medicina de la Universidá de Boston.
En 1983 presentó la so teoría nel llibru Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences y, en 1990, foi'l primer estauunidense que recibió'l Premiu d'Educación Grawmeyer de la Universidá de Louisville. Nél, critica la idea de la existencia d'una sola intelixencia, a través de les pruebes sicométriques.
Ta en posesión d'una ventena de distinciones ‘honoris causa’ por universidades como les de Camilo José Cela, Tel Aviv, Princeton, McGill, etc. El xuráu de la Fundación Príncipe d'Asturies dio-y el Premiu Príncipe d'Asturies de Ciencies Sociales
Bernard Blier
Bernard Blier ye un actor francés de cine.
Elementos del grupu 12
Los elementos del grupu 12 de la tabla periódica son:
Carrió
Carrió ye una parroquia de les doce del conceyu asturianu de Carreño.
Situación y comunicaciones
La parroquia de Carrió ocupa la fastera más oriental del conceyu. Llenda al norte col mar Cantábricu, al este col conceyu de Xixón a través de la ría d'Aboño y coles parroquies carreñines de Prevera, al sur, y de Priendes y Albandi al oeste.
La distancia media con Candás, capital del conceyu, ye d'unos 5,50 km (siendo'l nucleu más cercanu la casería despoblada d'El Palacio a 4,90 km. y el más llonxanu la casería de L'Alto Aboño, a 6,10 km).
Pue llegase dende Candás a Carrió en tren o per carretera: El códigu postal ye 33492.
Territoriu y población
Tien una estensión de 2,31 km².
Viven nella 138 persones (INE, 2011), 66 homes y 72 muyeres.
Les entidaes de población de la parroquia son les siguientes:
Lepidium latifolium
Rompepiedras (Lepidium latifolium L.), ye una planta perenne perteneciente a la familia Brassicaceae. thumb|Ilustración thumb|Flores thumb|Ilustración
Carrió
Topónimu
Xosé Lluis García Arias, al falar de los topónimos acabaos n'-ón, diz:
Lepidium latifolium
Distribución
Nativu del sur d'Europa, Mediterraneu y rexones d'Asia tan alloñaes como'l Himalaya, ye una especie introducida n'América del Norte onde se cultiva n'EE. XX. y Méxicu.
Descripción
La planta algama 30-100 cm d'altor, pero puede llegar a los 2 metros. La planta tien numberoses cañes maderices, alternando fueyes y grupos de pequeñes flores blanques. Produz pequeños frutos (1.6 mm), cada unu conteniendo dos granes acolorataes.
Carrió
Ilesia de San Llorienzu de Carrió
La ilesia parroquial de San Llorienzu de Carrió asítiase nel barriu d'Otero.
Lepidium latifolium
Propiedaes
Utilízase la parte aérea entera. El so máximu efeutu consiguióse cuando s'utiliza la planta fresca.
Carrió
Ilesia de San Llorienzu de Carrió
El templu orixinal fue quemáu mientres la Guerra Civil y llevantada otra vuelta en comuña pola vecindá. Anguaño, tien dientro les imaxenes de la Virxe del Rosariu, de San Llorienzu y de la Inmaculada Concepción, toes elles donaes pol pueblu.
Lepidium latifolium
Propiedaes
De la composición del Rompepiedras sábese que contién una esencia sulfurada a la que se-y atribúin propiedaes aperitivas, tónicu estomacal, diuréticu y antiescorbútico.
Contién tamién otra sustanza llamada lepidina a la cual débense les sos propiedaes citotóxicas (antimitótica, comprobóse n'animales d'esperimentación), antifúngica, aición contraceptiva, ameyora l'aición sobre'l metabolismu del páncrees (lo que la fai preséu en casu de diabetes mellitus) y aición antileishmania a nivel hepáticu sobremanera (esta aición ye bien importante, yá que se considera como un nuevu tratamientu, siendo la leishmaniosis, una enfermedá endémica en munches rexones d'España).
Carrió
Palaciu de los Bernaldo de Quirós
El Palaciu de los Bernaldo de Quirós en Carrió alcuéntrase nel barriu d'Otero, dientro una finca d'unos 70.000 m².
Lepidium latifolium
Propiedaes
Tamién contién gomes y mucílagos.
Sicasí la so propiedá fundamental, constatada en pocos llibros, ye la so capacidá de disolución de cálculos de víes urinaries. De xuru la so composición inda nun xustifica esta interesante particularidá, pero tratar d'un fechu comprobáu esperimentalmente por diversos fitoterapeutas, dende va sieglos. En nengún casu produció efeutos indeseables.
N'usu esternu la so aición ye rubefaciente (asemeyada a la de la mostaza) polo que suel emplegase en casu de dolores artrósicos, ciática, etc.
Carrió
Palaciu de los Bernaldo de Quirós
La familia Bernaldo de Quirós mandólu construyir inicialmente nel sieglu XVIII y a finales del XIX amplióse (quiciás cola collaboración del arquiteutu xixonés, Manuel Del Busto González).
Lepidium latifolium
Propiedaes
Utilizóse en casu de Leishmaniosis, dixestiones lentes y pesaes, como pal so tratamientu preventivu y evitar la formación de dichos cálculos, yá que amás de tener capacidá pa eslleilos, ye diuréticu, polo que va forzar la diuresis, enzancando con ello cualquier tipu de depósitu o precipitación a nivel renal.
Carrió
Palaciu de los Bernaldo de Quirós
Ye propiedá de la empresa Cementos Tudela Veguín dende 1999. L'aspectu anguaño ye de deterioru y abandonu.
Molín de Pielgo
El molín de Pielgo asítiase na casería de Llamera, averáu al calce del ríu Reconco.
Lepidium latifolium
Taxonomía
latifolium: epítetu llatín que significa "coles fueyes anches"
Carrió
Molín de Pielgo
Construyérase a finales de la dómina del XIX, principios de la del XX. Consérvase solamente l'edificiu, de planta rectangular de 5,5 m X 3,5 m y un solo espaciu coles dependencies básiques: infiernu y sala'l molín. Falta la ñora o canal que trayía l'agua, polo que nun tien utilidá.
Esti molín producía corriente lléctrica pal Palaciu de los Bernaldo de Quirós.
Palombar del Palaciu
El palombar del palaciu ye una construcción del sieglu XVI, en forma de torre de planta circular.
Ta nel barriu de La Peruyera, en terrenos propiedá de Cementos Tudela Veguín. Alcuéntrase abandonáu.
Palombar de Casa Rodrigo
La construcción del palombar de Casa Rodrigo ta datada nos caberos años del sieglu XVI y primeros del XVII. Ye un palombar d'en forma torre, con planta cuadrada de 2,30 m de llau.
Alcuéntrase nel barriu d'Otero y propiedá de Casa Rodrigo. El so estáu ye d'abandonu pola falta d'usu.
Monumentu a "La Chata"
L'Asociación de Vecinos del Alto Aboño dedicó esti monumentu a la Familia Real española nel añu 1915, pola mor de la visita a Carreño de la Infanta Isabel Francisca de Borbón y Borbón, conocida como “La Chata”, que ficiera una escursión pola parroquia y la vecina d'Albandi y regaló un faldón pal Cristu de Candás. Llamentablemente, el desmonte de L'Alto Aboño por parte de l'Autoridá Portuaria de Xixón, destruyó'l monumentu.
A.V. "El Filandón" de Carrió
Direición: Escueles d'Aboño, Camín de la Sabarriona
Presidente: Pablo Quiroga Prendes
Páxina Web: http://web.archive.org/20050115054748/www.geocities.com/avvcarrio (ensin usu)
Teléfonu: 985 16 96 00
Contó col Coru de voces "El Filandón" y ufierta dellos talleres a los vecinos durante la selmana.
Asociación Cultural "El Santo Milagro"
Direición: Carrió, 11
Códigu Postal: 33492 - Carrió.
Presidente: Pablo A. Quiroga Prendes
Páxina Web: http://web.archive.org/20040418100307/www.geocities.com/elsantomilagro/ (ensin usu)
Cultural Deportiva de Aboño
Direición: Aboño
Códigu Postal: 33439 - Carrió - Carreño
Presidente: Gustavo Martín Gayo
Teléfonu: 600419192
La Cultural Deportiva Aboño ye un club de fútbol fundáu nel añu 1929.
Anguaño participa na categoría de 1ª Rexonal.
Xuega nel Campo Municipal "Gómez Lozana" de Carrió.
Courlon-sur-Yonne
Courlon-sur-Yonne ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
OpenStreetMap
Los mapes créense emplegando información xeográfica capturada con dispositivos GPS móviles, ortofotografíes y otres fontes llibres. Esta cartografía, mesmo les imáxenes creaes como los datos vectoriales almacenaos na so base de datos, distribúyense baxo llicencia Open Database License.
Ruelle-sur-Touvre
Ruelle-sur-Touvre ye una comuña francesa del departamentu de Charente, na rexón de Nueva Aquitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Phyllomys medius
Phyllomys medius ye una especie de royedor de la familia Echimyidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Suramérica: Brasil
Florence Rousseau
Florence Rousseau ye una botánica, algóloga, curadora, docente, taxónoma, y esploradora francesa.
Carrera
Desenvuelve actividaes académiques y científiques nel Departamentu Sistemática y Evolución, na Universidá Pierre y Marie Curie.
Myxini
Los mixinos o mixines (Myxini), tamién conocíos como pez brujo o hiperotretos (Hyperotreti), son una clase de peces agnatos qu'inclúi un solu orde, Myxiniformes, una sola familia Myxinidae y unes 60 especies actuales.
Carauterístiques
Son animales marinos llargos, vermiformes y cubiertos por una sustancia legamosa. Los mixines disponen, en llugar de quexals, de dos estructures que se mueven horizontalmente y coles que se xunten a la so presa; suelen alimentase de les coraes d'animales de mayor tamañu, introduciéndose dacuando n'exemplares vivos pa rucalos. Sicasí, polo xeneral son necrófagos. El so llingua ye dentada y protusible, y escarez de receptores sensoriales; perciben el gustu por aciu papiles allugaes na so piel. Son monorrinos (tienen una sola abertura nasal), y les sos güeyos son bien rudimentarios; el so hábitat, nes fondures marines, enzancaría sía que non la visión. El so corazón principal tien dos cámares, y amás pueden tener hasta 5 corazones adicionales: 2 cardinales, 2 caudales y unu portal. La so reproducción ye ovípara con fecundación esterna.
Taxonomía
La familia Myxinidae inclúi dos subfamilies: Xéneros basales Subfamilia Eptatretinae Subfamilia Myxininae
OSM
L'acrónimu OSM pue referise a:
Copa del Rei de fútbol 1922
La Copa del Rei de Fútbol de 1922 foi la ventena edición de la competición. Conquistar el Futbol Club Barcelona, qu'añedía per quinta vegada'l so nome al palmarés del tornéu. Foi apostáu a lo llargo de los meses marzu, abril y mayu del añu 1922 polos equipos campeones de los distintos torneru rexonales celebraos nel territoriu estatal na temporada 1921-1922.
Jean Carmet
Jean Carmet foi un actor francés de cine.
Copa del Rei de fútbol 1922
Equipos clasificaos
Participaron nesta edición de la Copa'l ganadores de los 8 torneos rexonales que s'apostaron n'España mientres la primer metá de la temporada 1921-22.
Fase final
Consistente en dos rondes a doble partíu colos enfrentamientos decidíos según la rexón de procedencia del club. En casu de quedar empataos a victories, xugábase un partíu de desempate en campu neutral. Los dos últimos contendentes enfrentar na final a partíu únicu en campu neutral.
Cuartos de final
Los partíos correspondientes a la eliminatoria de cuartos de final xugaron toos nel mesmu día, xugándose la ida'l 12 de marzu y la vuelta'l 19 de marzu. Toles eliminatories fueron apoderaes con bastante facilidá polos equipos ganadores de la mesma salvo la qu'enfrentó al Real Madrid y l'Arenas de Guecho qu'esixó hasta tres desempates y una prórroga (nel primeru d'ellos que terminó con 0-0 nel tiempu reglamentariu y 1-1 dempués de la mesma) por que finalmente el Real Madrid pasara de ronda. Los desempates apostar nun campu neutral de Madrid los díes 22, 23 y 29 de marzu.
Semifinales
Les semifinales apostar nos sos partíos de día'l día 2 d'abril y nos de vuelta una selmana más tarde, el 9 d'abril. Curiosamente na eliminatoria qu'enfrentaba al Real Madrid y al Real Unión tamién se fixo necesariu un desempate al ganar los dos equipos los sos partíos como locales. Pero esta vegada la moneda cayó en cruz pa interesar madridistes que víen el 11 d'abril en San Sebastián como perdíen toles sos opciones de volver a una final de Copa dempués de dellos años ensin xugala. Na otra eliminatoria l'empate a unu en Barcelona paecía poner les coses franques pa los sportinguistes» pero un contundente 7 a 2 en Xixón daba'l pase al Barça.
Final
Con un llenazo impresionante nel Estadiu de Coya de Vigo, la final empezó a los cuatro y media de la tarde con un gran ambiente nes graes y nel campu. La primer parte amosó un dominiu territorial y del balón per parte del Real Unión que non se traducia en clares oportunidaes de gol. Col equipu azulgrana muncho más atináu de cara a portería llegó'l primer gol de la tarde nel minutu 22 a la salida d'un corner. Esto sirviría de sacalliñu pal equipu irundarra que se llanzaría fogosamente sobre l'arcu defendíu por Ricardo Zamora. Y asina nun corner consiguíu a base de garra polos blanquinegros producióse l'empate nun magníficu remate de Patricio Arabolaza. Dempués d'unos minutos d'aceleríu nos que paez que los «unionistes» paez que van consiguir da-y la vuelta a la resultancia. Pero'l xuegu pasa a ser controláu pol Futbol Club Barcelona, que nun remate de cabeza de Samitier pondría'l 2-1. La Real Unión sintió'l golpe y esquicióse entornándose al ataque. En cantu del descansu'l Barça mete'l 3-1 que paez dexar el partíu empobináu al descansu. Cuando'l xuegu volver# a entamar la Real Unión sigue empeñada n'encurtiar distancies y nunos primeros minutos d'acoso al marcu rival cuasi lu consigue. Pero pasáu l'emburrie inicial ye'l Barcelona'l que quién controlaba l'alcuentru. A los venti minutos produció una tangana y parte de los xugadores de la Real Unión abandonaron el campu en protesta porque l'árbitru nun sancionara con tarxeta colorada a un xugador del Barcelona polo qu'ellos entendíen una entrada selvaxe. Llevábase un cuartu d'hora col partíu suspendíu cuando'l xugadores irundarras deciden volver al campu. Pero yá pocu podía faese yá que el Barcelona aprovechó'l desconciertu para en cinco minutos poner la resultancia definitiva. A la fin 5-1 pa los catalanes que se llevaron la copa a Barcelona.