cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Perigüela
El conceyu ye la entrada habitual de los visitantes del parque natural d'Arribes del Duero dende la ciudá de Zamora. El so accesu ye al traviés de la carretera CL-527 que xune la capital provincial con Fermoselle. El Duero ufierta nesti espaciu paraxes tan interesantes como'l Saltu del Lladrón», «la peña Los Danzadores» o la ribera xunto a la desaguada del regueru. Pero tamién hai paraxes menos conocíes con testimonios de la histórica presencia del home, como pue ser los restos del asentamientu tardorromano de «Los Castiellos», los restos de les mines de casiterita o les aceñas de Pizarro o del Peñón, la Quemada tantu una como otra atópense ente la cayida de l'agua de Almaraz y la del regatu de la Esguilada— o la aceña Nueva o del Señor Rufino —ente'l regatu de la Esguilada y la peña de los Danzadores—, esta postrera la más llamativa pola so forma de barcu y pol so estáu de caltenimientu, anque los trés atópase na actualidá mediu somorguiaes nes agües del banzáu de Villalcampo.
Llocalización
El conceyu de Perigüela asítiase al suroeste del conceyu de Zamora, dientro de la contorna natural de Sayagu. El conceyu ta formáu poles llocalidaes pedáneas d'Arcillo, Sogo, Malillos, Les Enillas, Sobradillo de Palombares, La Tuda, La Cernecina, Pueblica de Campeán y San Román de los Infantes, xunto con Perigüela. En xunto ocupa una estensión de 161 km².
Alcalá de Gurrea
Llocalidaes estremeres
- Almudevar - Monmesa (llende en zona acuática) - Valsalada - Gurrea de Gállego - Provincia de Zaragoza
Perigüela
Llocalización
El so principal accesu ye al traviés de la carretera CL-527, una de les principales víes d'accesu al parque natural d'Arribes del Duero, especialmente conocíu polos montascosos y inhóspitos paraxes de los cañones de los ríos Duero y Tormes, especialmente conocíos como "Aportar".
Alcalá de Gurrea
Gastronomía
Dobladillos d'almendres, tortas de caxa y tortas de fueyes.
Perigüela
Llocalización
La llocalidá de Perigüela falta 15 km de la ciudá de Zamora, daqué más de 20 km de Bermillo de Sayago, 47 km de Fermoselle, 50 km de Toro, 53 km de Fuentesaúco y 82 km de Benavente.
Alcalá de Gurrea
Deportes
O.D. Alcalá de Gurrea. Club de fútbol militando en primera rexonal, campeón de Copar Primavera 2002 y 2006.
Perigüela
Clima
El conceyu nun cunta con estaciones termopluviométricas, polo que la información esistente ye de les asitiaes nes sos proximidaes y dientro de la provincia de Zamora. La temperatura medio de la zona asítiase en redol a los 13 ºC, siendo la media del mes más fríu de 4º C, anque la media de les mínimes d'esti mes ye inferior a 2 ºC. Carauterizar por un iviernu llargu, d'unos 6 meses, nos que son frecuentes les xelaes, superando les 60 al añu. El branu ye curtiu, con xunetu y agostu como los meses más calorosos, y una media d'ente los 20º y 22 ºC.
Les precipitaciones atopar ente les isoyetas añales de 500-70 mm, anque más cerca de los valores inferiores. Les agües suelen dar empiezu a principios de seronda y caltiénense con una cierta regularidá hasta xunu, siendo más frecuentes nes estaciones de seronda ya iviernu. D'estes precipitaciones, una parte escasa ye en forma de nieve, siendo frecuente la so presencia mientres una media de dos a cuatro díes al añu.
Alcalá de Gurrea
Deportes
Club de Monte Pueyo Aventureru.
Perigüela
Hidrografía
El Duero delimita el so términu municipal pel norte. Amás cunta con llagunes y llamargues pocu fondes, según llixeres depresiones susceptibles d'hinchente, que tienen un marcáu calter estacional o sufren intenses fluctuaciones a lo llargo del añu nel nivel de les sos agües, alcontraes n'árees de clima mediterraneu continental.
Alcalá de Gurrea
Deportes
A.A.M.D. (Asociación Aragonesa de la Marina Deportiva)."A vera del banzáu"
Perigüela
Xeoloxía
El conceyu de Perigüela atopar de llenu na zona integrada pol procesu de metamorfismu deriváu del afloramientu graníticu del “batolito de Sayagu” que continua ensin interrupción hasta tierres salmantinas. La so superficie amuesa una cierta monotonía cola presencia de formaciones granítiques, esquistos micáceos, etc. Dende un puntu de vista topográficu, la penillanura sayaguesa mover ente unos marxes de los 750 a 800 metros sobre'l nivel del mar, que nesti conceyu namái superen los tesos de Traspedespadas con 729 m y de Várate con 797 m. Del so términu, la zona este y sur asitiada xunto cola Tierra del Vinu ye de magre coloráu. Compónense principalmente d'ábanos terciarios con afloramientos esporádicos de capes de margas y caliares del secundariu.
Alcalá de Gurrea
Deportes
Federación Aragonesa de Vela (Sotonera Aventura)."A vera del banzáu"
Perigüela
Xeoloxía
El relieve ye abondo nidiu, anque cunta con frecuentes ondulaciones y afloramientos predresos de granitu. El suelu presenta un color pardu o pardu-amarellentáu, anque nun ye frecuente la esistencia de suelu al descubiertu. Tamién ye relativamente frecuente la presencia del color gris pola esistencia de roques de granitu con formes peculiarmente arrondaes pola erosión.
Alcalá de Gurrea
Ociu
Fiestes n'honor a la Virxe de Astón 8 de mayo Fiestes n'honor a San Bartolome 24 d'agostu
Perigüela
Xeoloxía
Na topografía del territoriu abonden los valles estrechu y curtiu, que fueron destinaos a cultivos de güerta o de praderíes. Tamién esisten mases montiegues, principalmente d'encines y rebollos que'l so paisaxe foi foi encampizáu. El sustratu herbal predominante ye'l de les formaciones de cultivu de ceberes, con alternanza de barbechos y camperes. D'ente los terrenes deforestados tamién frecuenten los pacionales destinaos al aprovechamientu de les recielles d'oveyes.
Destaca la esistencia de barganales de piedra que dixebren les distintes parceles, dando al paisaxe un aspeutu reticuláu. El denominador común de la construcción d'estos barganales, son lloses de cayuela clavaes na tierra y ente elles montones de piedres arrondaes de granitu, soportaes por llábanos de cayuela asitiaes perpendicularmente a les que tán clavaes nel suelu. Polo xeneral, xunto a estos barganales caltiénense exemplares arbóreos d'encines y rebollos.
Zones protexíes
El términu municipal de Perigüela cunta cola esistencia del Monte d'Utilidá Pública Nᵘ73 – Tarrones», perteneciente a la entidá llocal menor de Sogo. Amás esisten tres espacios protexíos dientro de la Rede Natura 2000, y que se denominen LIC YE4170083 Riberes del Ríu Duero y Afluentes, LIC YE4190102 Cañones del Douru y ZEPA YE0000206 Cañones del Douru.
Amás, Perigüela atópase na Zona III del Plan de Caltenimientu y Xestión del Llobu en Castiella y Llión», aprobáu por Decretu 28/2008, de 3 d'abril de la Conseyería de Mediu Ambiente, que ye aquella zona carauterizada polos territorios que presenten una capacidá d'acoyida de la especie moderada-baxa, una disponibilidad de biomasa de preses monteses bien baxa y un riesgu potencial de conflictos cola ganadería estensiva alto. De la mesma, Perigüela cuenta con parte del so territoriu incluyíu dientro del ámbitu d'aplicación del Decretu 83/2006, de 23 de payares, pol que s'aprueba'l Plan de Caltenimientu de l'Águila Perdicera en Castiella y Llión, en concretu los terrenes coincidentes cola ZEPA Cañones del Douru. Igualmente, tolos terrenes allugaos al norte de la carretera CL-527 incluyir nel ámbitu d'aplicación del Plan de Recuperación de la Cigüeña Negra, aprobáu por Decretu 83/1995, de 11 de mayu.
Historia
De feches posteriores son los restos cerámicos atopaos n'el mesmu cascu urbanu de Perigüela, clasificaos como de “terra sigillata” nes sos variedaes hispánicu y tardío, xunto con otros fragmentos variaos, ente los que destaca una pequeña vasía que pudo formar parte d'un enterramientu.
Otros fragmentos cerámicos podríen indicar la continuidá del poblamientu d'esti territoriu dende'l Baxu Imperiu hasta l'Alta Edá Media, cuando la llocalidá quedó integrada nel Reinu de Llión, siendo repobláu polos sos monarques nel contestu de les repoblaciones llevaes a cabu en Sayago. Les primeres fontes documentales surden a partir del sieglu XI, mentando en 1085 a Sobradillo de Palombares y en 1157 a San Román de los Infantes como llugares de repoblación. En 1180 y en 1190 reséñase que Perigüela yá tenía conceyu, dómina na que probablemente se construyó la ilesia d'esta llocalidá.
D'esta dómina son les primeres noticies que se tienen sobre l'actividá alfarera que tanta sonadía dio a Perigüela. Ye por tantu a partir de la Edá Media cuando s'empieza a regular sobre los derechos de la folla, tantu de la folla blanco como del bermeyu. La estracción de la folla blanco nun debió de dar problemes, non asina asocedió lo mesmo col bermeyu, lo que dio llugar a quexes y a la regulación de la so estracción. D'esta forma la folla colorao o bermeyu estremar en dos categoríes, la del cabildru y el de caballería. Los derechos del primeru pertenecíen al cabildru, ente que los del segundu pertenecíen a les clases pudientes de la dómina.
La regulación sobre la folla, establecía que se debía d'esplotar añalmente per cuartos, un añu cada unu, entá cuando l'alfareru nun tuviera tierres nesi cuartu. D'esta forma, l'unu de mayu axuntaben los propietarios en Pereruela y establecía el preciu de los arrendamientos. La normativa yera taxativa nesti asuntu, pos si dalgún alfareru nun consumía la folla nel añu, tendría que devolvelo y pagar nuevamente por él, de lo contrario podría ser multáu. Pagaos los arrendamientos, l'alfareru podría estrayelo de cualesquier parte, siempres que fuera'l cuartu n'usu d'esi añu y siempres que rellenara'l buecu causáu.
A mediaos del S. XVIII los derechos de la folla pasaron a manes de la familia Docampo, qu'al pie de la ilesia, yeren los propietarios de la mayor parte de les tierres ya inmuebles del conceyu. La familia Docampo pertenecía a la nobleza y teníen casa solariega, esistiendo anguaño'l so escudu d'armes d'un solu cuartel con cinco enagües nel ábside de la ilesia. Les sos posesiones yeren bien amplies y tomaben tierres, bienes y demás enseres asitiaos nes actuales provincies de Salamanca y Zamora. El mayoralgu de los Docampo escastar a finales del sieglu XIX, quedando partíes les sos propiedaes ente diversos vecinos y foranos.
Sía que non, mientres la Edá Moderna Pereruela tuvo integráu nel partíu de Sayago de la provincia de Zamora, tal que reflexaba en 1773 Tomás López en Mapa de la Provincia de Zamora.
En 1738, sol reináu de Felipe V, el pueblu recompra el terrén del pueblu a la corona. Los llotes escluyeron en principiu los terrenes comunales, anque finalmente acabaron vendiéndose tamién.
Yá nel sieglu XIX, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá foi encuadrada na provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa, integrándose en 1834 nel partíu xudicial de Bermillo de Sayago, dependencia que s'enllargó hasta 1983, cuando foi suprimíu'l mesmu ya integráu nel Partíu Xudicial de Zamora.
Alfarería
thumb|190px|right|Feria de la cerámica en Zamora en 2008. Un puestu con caciplos de Pereruela.
L'alfarería de Pereruela, de documentada antigüedá, tradicionalmente fecha por muyeres y famosa poles sos cazueles, inmeyorables p'asaos, cuntar ente les más apreciaes cerámiques zamoranes, xunto coles de Movevos, Toro, Venialbo, Zamora capital y otros pueblos de les contornes del Aliste y el Sayago como Carbellino o Cibanal.
Calzaes
D'especial mención, dientro d'estes calzaes, son dalgunos de les sos pontes, ente ellos el de Sogo. Tradicionalmente fueron consideraos de dómina romana, anque modifiados poles restauraciones a que se vieron sometíos na etapa medieval, moderna y contemporánea.
Paraxes
D'ente les sos paraxes, destaca con especial mención "Aportar", dende va dellos años protexíos pola figura de parque natural, siendo na actualidá denomináu "parque natural d'Arribes del Duero". El Duero ufierta nesti espaciu paraxes tan interesantes como'l "Saltu del Lladrón", "la peña Los Danzadores" o la ribera xunto a la desaguada del regueru. Pero tamién hai paraxes menos conocíes con testimonios de la histórica presencia del home, como pue ser los restos del asentamientu tardorromano de "Los Castiellos", los restos de les mines de casiterita o les aceñas de Pizarro o del Peñón, la Quemada tantu una como otra atópense ente la cayida de l'agua de Almaraz y la del regatu de la Esguilada— o la aceña Nueva o del Señor Rufino —ente'l regatu de la Esguilada y la peña de los Danzadores—, esta postrera la más llamativa pola so forma de barcu y pol so estáu de caltenimientu, anque los trés atópase na actualidá mediu somorguiaes nes agües del banzáu de Villalcampo.
Pel oeste del términu cuerre de sur a norte, en busca del Douru, la Ribera o Ribera de Sobradillo. Namás entrar nel términu de Pereruela, l'agua sume so les roques en "Los Hociles" y pasia pola mítica "Chimenea del Diañu" mientres más de 200 m. Ellí atópase, escavada na roca, la mítica "Sala de l'Ayalga". Na zona descuella la presencia del denomináu "ponte de Los Hociles", llugar de camín escontra les tierres altes. A lo llargo del percorríu de la Ribera pueden atopase los restos de seis molinos fariñeros.
De gran popularidá na zona son les peñes del "Caurterón" y "La Palla", xunto col "tesu de Bárate", venceyaes polos paisanos col héroe sayagués por excelencia, Viriato. Esisten otres peñes que poles sos formes caprichoses alimentaron la fantasía de los perigüelanos, ente elles les de "Peña Redonda" de Peña'l Viso, "Peña la Gorra", "Peña Esculca" o "Peña'l Pendón"
Preses
El Porvenir ye una central hidroeléctrica asitiada nel términu de San Román de los Infantes. El so saltu y la presa, ufierten magnífiques vistes sobre'l Duero.
Inmuebles
D'ente les ilesies del términu, destaca la ilesia parroquial de Santa Eufemia. Na so nave ye fácil estremar los diversos estilos arquiteutónicos románicu y góticu que lu conformaron. Del so interior destaca'l retablu de San Antón (sieglu XVI) que nel so día formó parte d'un primitivu retablu mayor. El retablu mayor ye del sieglu XVIII y nél destaquen los dos medios relieves de La Pasión. Nel centru la titular de la parroquia y patrona del pueblu Santa Eufemia, que la so festividá celebrar el 16 de setiembre.
Caúna de les llocalidaes que conformen el so términu, supo caltener les sos construcciones tradicionales, colos sos portalones principales, balconaes, ventanes y portones traseros, pa carros y animales, tradicionales en tou Sayago, restu de molinos, fornos (caseru y de cocer cerámica), palombares, etc.
Descansaderos
El descansadero de "Les Gallegues" tamién destaca pola so fonte fecha sillares y cubierta con grandes llábanos.
Fiestes
D'especial mención, son los dos romeríes la de San Marcos y la de San Isidro. Dambes son celebraes de la mesma manera, con una procesión pol pueblu colos sos correspondientes rogativas, pa dempués terminar cola correspondiente comida hermanatoria de vecinos. Celébrense'l día 25 d'abril y el 15 de mayu respeutivamente.
Vera-Ellen
Vera-Ellen foi una actriz y baillarina estauxunidense, conocida principalmente poles sos collaboración cinematográfica en númberos de danza interpretaos xunto a Fred Astaire, Gene Kelly, y Donald O'Connor.
Entamos
El so nome completu yera Vera Ellen Westmeier Rohe, y nació en Norwood, Ohio, un suburbiu de Cincinnati. Los sos padres yeren Martin Rohe y Alma Catherine Westmeier, dambos d'ascendencia xermana. Vera-Ellen empezó col baille a los nueve años d'edá, convirtiéndose rápido nuna competente baillarina, ganando a los 16 años el programa radiofónicu de cazatalentos Major Bowes Amateur Hour, empecipiando asina la so carrera profesional.
Carrera
En 1939, a los 18 años d'edá, Vera-Ellen debutó nel ámbitu teatral de Broadway trabayando nel musical de Jerome Kern/Oscar Hammerstein II Very Warm for May y, a pesar de nun ser d'estatura elevada, convirtióse nuna de les más nueves baillarines de la compañía The Rockettes nel Radio City Music Hall. Esto facilitó-y formar parte del repartu de los shows de Broadway Panama Hattie, By Jupiter y A Connecticut Yankee, onde foi afayada por Samuel Goldwyn, que la escoyó pa trabayar con Danny Kaye y Virginia Mayo nel filme Wonder Man.
Vera-Ellen bailló con Gene Kelly nos musicales de Hollywood Words and Music y Un día en Nueva York, amás d'actuar na última película de Los Hermanos Marx, Amor en conserva. Amás, foi cabeza de cartelu xunto a Fred Astaire en Three Little Words y The Belle of New York (1952), y tuvo papeles co-protagonistes nel ésitu White Christmas (con Bing Crosby) y en Call Me Madam (con Donald O'Connor).
Vida personal
Vera-Ellen casóse en dos causes. El so primer home, col que tuvo casada ente 1941 y 1946, foi'l baillarín Robert Hightower. El so segundu home foi'l millonariu Victor Rothschild, col que tuvo casada dende 1954 a 1966. Dambos matrimonios acabaron en divorciu. Con Rothschild tuvo una fía, Victoria Ellen Rothschild, que finó en 1963, con tres meses d'edá, por causa de un síndrome de muerte súbita del lactante.
Tres la muerte de la so fía, Vera-Ellen retirar de la vida pública. L'actriz finó por causa de un cáncer en 1981 en Los Angeles, California. Foi soterrada nel Campusantu Glen Haven Memorial Park del condáu de Los Angeles.
Uan Muhuggiag
Uan Muhuggiag ye un llugar nel sur de Libia (nel desiertu d'El Sáḥara), y el nome de la momia d'un neñu pequeñu atopada en Tadrart Acacus (monte Akakus), Fezzan en 1958 pol profesor Fabrizio Mori. En 1995 fixeron nueves investigaciones na zona.
Descripción
La momia presenta una téunica de momificación bien sofisticada, y ye cerca de 5500 años más antigua que cualesquier otra momia comparable del antiguu Exiptu. La cultura que produció la momia fueron pastores de ganáu, y ocupó gran parte del norte d'África, nun momentu nel qu'El Sáḥara yera una sabana. Posibles venceyos cola cultura exipcia más tarde tamién s'atoparon, incluyida la representación d'arte rupestre de figures humanes con cabeces de perru (que s'asemeyen a Anubis ), y un tipu de decoración cerámica atopada más tarde nel sur del valle del Nilu.
Referencies
Cockburn, Eve: Mummies, disease & ancient cultures.
Conseyu Asesor de Política Llingüística
El Conseyu Asesor de Política Llingüística ye un órganu d'asesoramientu y apoyu de la Conseyería de Cultura, Política Llingüística y Turismu d'Asturies que tien por oxetu asesorar al gobiernu asturianu na toma de decisiones n'asuntos rellacionaos cola política llingüística de les llingües propies existentes n'Asturies.
Begoña Huertas
Begoña Huertas Uhagón foi una escritora, ensayista, novelista y filóloga asturiana.
Conseyu Asesor de Política Llingüística
Entamó a funcionar en 2020, siendo Berta Piñán la so primer presidenta como Conseyera de Cultura, Antón García, direutor xeneral de Política Llingüística, el vicepresidente y Irene Arce, xefa del Serviciu de Normalización de la conseyería, la secretaria.
Begoña Huertas
Biografía
En 1993 ganó'l Premiu Casa de les Amériques pola so obra Ensayu d'un cambéu: la narrativa cubana na década de los 80 (1994). Ye autora del llibru de rellatos A tragos (1996) y les noveles Déxenme dormir en paz (1998), Por eso avieyamos tan apriesa (2001), ''No fondero. Pide una copa paga Proust (2009) y Una nueche en Amalfi'' (2012).
70 Ophiuchi
70 Ophiuchi (70 Oph / GJ 702) ye un sistema estelar na constelación d'Ophiuchus asitiáu visualmente al este de γ Ophiuchi. Distante namái 16,6 años lluz del Sistema Solar, los sistemes más cercanos a él son Wolf 1055 y Wolf 630, a 6,1 y 6,7 años lluz respeutivamente.
Begoña Huertas
Biografía
Según el críticu Antonio Lucas (El Mundo), «Begoña Huertas esplega una aceda mirada sobre'l nuesu tiempu, amuesa los desencantos y frustraciones de quien s'esponen, enfrentar a una esistencia, a una redolada que nun ye como esperaben. Una prosa dura que quier faenos ver les claves del so desencantu».
Conseyu Asesor de Política Llingüística
Tamién componen el conseyu los respresentantes de la Universidá d'Uviéu, de l'Academia de la Llingua Asturiana, del Real Institutu d'Estudios Asturianos y de la Radiotelevisión del Principáu d'Asturies.
70 Ophiuchi
Carauterístiques
70 Ophiuchi ye una estrella binaria —la so duplicidá observable con un pequeñu telescopiu— que les sos dos componentes son nanes naranxes. La componente principal, 70 Ophiuchi A (LHS 458), tien tipu espectral K0 V y una temperatura efectivo de 5290 K. Relluma col 50% de la lluminosidá solar y el so radiu equival al 85% del que tien el Sol. Tien una masa de 0,89 mases solares y la so metalicidá, basada na bayura relativa de fierro, ye namái'l 30% de l'atopada nel Sol. Al igual que'l Sol, amuesa actividá magnética, reparándose rexones actives qu'entren y salen del campu de visión. Ello dexó conocer el so periodu de rotación, 19,7 díes.
Conseyu Asesor de Política Llingüística
Ente los miembros de llibre designación hai xente del ámbitu xurídicu, lliterariu, periodísticu, cultural, de la filoloxía asturiana, de la normalización llingüística y en representación de los coleutivos de defensa de los derechos llingüísticos.
70 Ophiuchi
Carauterístiques
70 Ophiuchi B (LHS 459) ye tamién una nana naranxa, pero más fría y pequeña que la so compañera. De tipu espectral K4 V, la so temperatura ye de 4250 K. Con una masa envalorada igual al 71% de la masa solar, el so radiu ye de 0,70 radios solares ente que la so lluminosidá apenes algama'l 16% de la que tien el Sol. El sistema, catalogáu como variable BY Draconis, recibe tamién la denominación d'estrella variable V2391 Ophiuchi.
Begoña Huertas
Biografía
Doctorada en Filoloxía Hispánica pola Universidá Autónoma de Madrid, trabayó na coordinación y siguimientu de los cursos de branu de la Universidá Autónoma de Madrid y foi “Visiting Lecturer” na Universidá de Michigan, Ann Arbor, Estaos Xuníos. Trabayó como becaria investigadora de la Unidá d'Estudios Autobiográficos de la Universidá de Barcelona.
Conseyu Asesor de Política Llingüística
Composición
Conseyeros y conseyeres por designación llibre
Begoña Huertas
Biografía
Dende 2010 y hasta febreru de 2012 formó parte de la seición d'opinión del Diariu Público, nel espaciu blogue denomináu Una china nel zapatu, siguiendo darréu la so actividá como redactora d'opinión nel blogue coleutivu "Habitación 423". Tamién impartió clases en talleres d'escritura creativo. Collaboró en distintes revistes culturales (Lletra Internacional, Quimera, Taifa, El Vieyu Topu, Cuatro selmanes…), y trabayáu como llectora pa diverses editoriales.
70 Ophiuchi
Carauterístiques
La órbita del sistema ye notablemente escéntrica (ε = 0,495), variando la separación ente les componentes ente 11,6 UA y 34,8 UA. El so periodu orbital ye de 88,4 años; el postreru periastru —distancia mínima ente componentes— tuvo llugar en 1984 y va haber qu'esperar hasta 2028 pal apoastru. Anque diversos estudios nel pasáu atoparon evidencia d'un tercer cuerpu de masa pequeñu qu'alteriaba la órbita de les dos estrelles, estudios subsiguientes tornaron la so esistencia.
Fredericton
Fredericton ye una ciudá canadiense, sede del condáu de York, capital de la provincia de Nueva Brunswick. Atópase allugada nel centru-sur de la provincia, a veres del ríu San Juan.
Historia
thumb|225px|left|Mapa del [[Ríu San Juan (Nueva Brunswick)|ríu San Juan, nel que se repara, nel so últimu tramu, Fredericton]] L'área de l'actual ciudá de Fredericton foi utilizada per primer vegada pa l'agricultura de temporada polos pueblos El mio'kmaq y Maliseet. El maíz foi'l cultivu principal de la zona. Curiosamente, el sitiu de Fredericton sirvió como una especie de capital pa los aboríxenes de la zona. Aucpaque, la "aldega principal" de los aboríxenes de la zona, atopar a pocos quilómetros ríu arriba del sitiu de l'actual Fredericton.
La ciudá foi fundada en 1784 pa refuxaos británicos de los Estaos Xuníos d'América y llamada « Frederick's Town » (Ciudá de Frederick) n'honor de Federico de York, el segundu fíu del rei Jorge III del Reinu Xuníu.
Finxos urbanos
Fredericton ye un centru importante cultural, artísticu y educativu de la provincia. Fredericton presume de dos universidaes - la Universidá de New Brunswick y les artes lliberales, la Universidá de Saint Thomas. Fredericton ye tamién see d'instituciones culturales como la Galería Beaverbrook d'Arte, el Muséu de York-Sunbury y el Playhouse, ésti sirve como un llugar pa los talentos d'escritores locales.
La población de la ciudá de Fredericton yera de 48.000 (mayor Fredericton 81.346, dambos según el censo de 2001), anque informes non oficiales suxuran un númberu más cerca a 50.750 (mayor Fredericton 84.523) por cuenta de la población d'estudiante que de cutiu nun ye incluyida censos oficiales. Al añu 2011 la población yera de 56.224 La primer estensión principal de la ciudá asocedió'l 1 de xunetu de 1945.
Idiomes
Fredericton ye la capital de la provincia de Nueva Brunswick, que, ye la única provincia canadiense oficialmente billingüe. Ente que hai una parte de la ciudá predominantemente de fala inglesa, el serviciu civil vio un aumentu de la población francófona de la ciudá. Esta población ye atendida pel Centru Comuñal Santa Ana (qu'inclúi la educación K-12, una estación de radio, una biblioteca pública y un centru cultural). Amás, Fredericton ye atendida pola ilesia francófona, asitiada en Regent Street. El desglose llingüísticu de Fredericton ye'l siguiente: 75,6% inglés solamente El 23,6% billingüe (francés ya inglés) 0,5% francés 0,3% Otros
Captain America
El Capitán América (n'inglés Captain America) ye un xusticieru ficticiu qu'apaez en cómics estauxunidenses publicaos por Marvel Comics. Creáu polos historietistes Joe Simon y Jack Kirby, el personaxe apaeció per primer vegada en Captain America Comics #1 (marzu de 1941) de Timely Comics, predecesor de Marvel Comics. El Capitán América foi diseñáu como un supersoldado patriota que lluchaba frecuentemente contra les potencies de la Exa na Segunda Guerra Mundial, y foi'l personaxe más popular de Timely Comics mientres el periodu de guerra. La popularidá de superhéroes esmorecióse dempués de la guerra, y el cómic del Capitán América dexó d'editase en 1950, con un curtiu resurdimientu en 1953. Desque Marvel Comics alicó al personaxe en 1964, el Capitán América caltúvose en publicación.
El Capitán América visti un traxe que lleva un motivu de la bandera de los Estaos Xuníos, y ta armáu con un escudu (compuestu d'una aleación d'un metal Estraterrestre "Adamantium" y de Vibranium que s'atopa en continente Africanu y más específicamente nel país de Wakanda) indestruyible'l cual refundia a los sos enemigos. El personaxe ye xeneralmente representáu como'l álter ego de Steve Rogers, un mozu fráxil ameyoráu al visu de la perfeición humana por un sueru esperimental p'ayudar a los esfuercios inminentes del gobiernu d'Estaos Xuníos na Segunda Guerra Mundial. Cerca del final de la guerra, él queda atrapáu nel xelu y sobrevive n'animación suspendida hasta que ye alicáu nel presente. A pesar de que'l Capitán América de cutiu llucha por caltener los sos ideales como un home fora del so tiempu coles sos realidaes modernes, él sigue siendo una figura bien respetada na so comunidá, incluyendo'l convertise nel líder de los Vengadores mientres enforma tiempu.
El Capitán América foi'l primer personaxe de Marvel Comics qu'apaeció en medios fora de los cómics col estrenu de la serie de 1944, Captain America. De magar, el personaxe apaeció n'otres películes y series de televisión, más apocayá nel Universu Cinematográficu de Marvel interpretáu por Chris Evans en Captain America: The First Avenger, The Avengers, Captain America: The Winter Soldier, Avengers: Age of Ultron y Captain America: Civil War.
El Capitán América ta nel sestu puestu nel Top 100 Héroes del Cómic de Tolos Tiempos (2011) d'IGN, y nel segundu puestu na so llista de Top 50 de Los Vengadores (2012). según delles publicaciones.
Edá dorada (1941-1954)
L'orixe del Capitán América remontar a finales de 1940, cuando la industria del comic book entá taba configurándose. Anque naquellos años los Estaos Xuníos entá nun s'implicaren na Segunda Guerra Mundial, nos kioscos yá empezaren a apaecer publicaciones protagonizaes por superhéroes vistíos con uniformes patrióticos, siendo'l primeru d'estos The Shield de MLJ Magacinos Inc. Martin Goodman, propietariu de la editorial Timely Comics (l'actual Marvel Comics), decidió aunir los sos sentimientos antinazis y el so instintu editorial, polo qu'encargó a los artistes Joe Simon y Jack Kirby que crearen un nuevu personaxe patrióticu, el Capitán América.
El tonu patriótico y antinazi del personaxe fíxose evidente dende'l primer númberu, nel que l'héroe solmenaba una puñada al mesmu Adolf Hitler Kirby comentó al respeutu:
Esti amiestu d'historietes béliques, propaganda patriótica y condena del nazismu convirtieron les aventures del personaxe nuna de les series más populares de la editorial mientres tolos años de la guerra (1941-1945), y magar ye ciertu que'l so númberu de siguidores amenorgó tres el fin del conflictu, el personaxe acabó siendo'l superhéroe de Timely que más tiempu caltuvo la so propia serie, sobreviviendo hasta finales de 1949. Los autores intentaron diversos xiros narrativos pa recuperar l'interés de los llectores, siendo'l más relevante la retirada del so compañeru Bucky y la so sustitución por una moza, Golden Girl.
En 1953, l'editor y guionista Stan Lee rellanzó al personaxe col subtítulu de «l'entartalla comunistes», ensertándolo nel contestu de la Guerra Fría y enfrentándolo a les fuercies comunistes n'Europa del Este, Oriente Próximu y l'Alloñáu Oriente. Sicasí, el públicu nun conectó col personaxe, que sumió nuevamente en 1954 tres apenes una añu d'aventures.
Edá de plata (1964-1971)
Nos últimos meses de 1961, Stan Lee y Jack Kirby empezaron a crear lo que güei se conoz como'l Universu Marvel, que naquellos primeros momentos carauterizar por un realismu y una coherencia bien cimeres a los universos de ficción d'otres editoriales. Anque la mayoría de los personaxes yeren creaciones nueves, Lee y Kirby tamién recuperaron dellos personaxes y conceutos clásicos de Timely Comics, ente los que s'atopaba'l Capitán América.
En 1964, inspiraos peles numberoses cartes que recibieren pidiendo'l regresu del Capitán América, Lee y Kirby incorporar al Universu Marvel, convirtiéndolo n'unu de los protagonistes del títulu protagonizáu por Los Vengadores a partir de la so cuarta entrega, magar los autores camudaron numberosos elementos de la hestoria del héroe, resalvando toles sos aventures publicaes dempués de la Segunda Guerra Mundial y añediendo una mayor carga de dramatismu al personaxe. Esta nueva orientación presentó al Capitán América como un héroe proveniente d'una dómina más simple que lluchaba por atopar la so propia identidá nuna dómina d'intensos cambeos sociales, lo que sumáu al dibuxu dinámicu y el ritmu de Kirby, dio al personaxe la so propia serie en solitariu nel títulu Tales of Suspense.
En 1968, Marvel empezó a esperimentar una serie de cambeos importantes que conducieron a la espansión de la so llinia de superhéroes, lo que traxo que'l Capitán América y otros superhéroes llograren el so propiu títulu. Al doblar el númberu de páxines mensuales de la serie, Kirby foi incapaz de siguir produciendo la serie y dexó los llapiceros a otros artistes, ente los que destacaron Jim Steranko y Gene Colan, y el mesmu Lee abandonó los guiones del títulu en 1971 por causa de les sos nueves responsabilidaes dientro de Marvel, que-y diben alloñando de la creación de les historietes.
Esplosión Marvel (1972-1980)
La Esplosión Marvel foi un periodu inmensamente creativu que se dio en Marvel na década de los 70, nel que los escritores esperimentaron con diverses hestories de corte más realista, les aventures de los superhéroes volviéronse más adultes y los artistes desenvolvieron nueves fórmules de narración gráfica. Destaquen nestos años tres etapes, que los sos guiones tuvieron al cargu de Steve Englehart, Jack Kirby y Roger McKenzie. La primera centrar nos aspeutos más políticos y simbólicos del personaxe, realizada pol guionista Steve Englehart y los dibuxantes Sal Buscema y Frank Robbins, que s'enllargó de 1972 a 1975. Tres esta etapa, Jack Kirby retomó'l títulu ente 1976 y 1977, cumpliendo coles funciones de guionista y dibuxante, desconectando al personaxe de los problemes sociales y políticos que caracterizaren la etapa anterior y apostando por aventures onde l'aición y la ciencia ficción predominaben. Finalmente, la etapa de Roger McKenzie duró de 1978 a 1980.
Décades de 1980 y 1990
Na década de los años 80, Marvel Comics tresformar na principal editorial de cómics de los Estaos Xuníos, en superando en ventes a toles sos competidores. Nes series, esto reflexóse nuna mayor estabilidá y coherencia interna, magar se perdió parte de la creatividá selvaxe qu'apoderara bona parte de los cómics mientres la década anterior. Nel títulu del Capitán América, esta mayor coherencia reflexar nel trabayu del guionista Roger Stern y el dibuxante John Byrne, que tomaron toles hestories que s'habíen contáu sobre'l personaxe y xunir nuna única narración coherente, según cuenta'l mesmu Stern:
A partir de mediaos de la década de los años ochenta, la serie conoció una etapa de gran estabilidá ya importantes cambeos que s'enllargó mientres diez años de la mano del guionista Mark Gruenwald, lo que favoreció'l desenvolvimientu de los secundarios (tantu aliaos como enemigos del héroe), la evolución de numberoses subtramas, el tresformamientu progresivu del personaxe y el desenvolvimientu de temes sociales y políticos que conectaron colos problemes sociales y moliciones d'aquellos años. De forma paralela, les aventures del Capitán América fuéronse enxareyando cada vez más coles d'otros personaxes del Universu Marvel al traviés de diversos cruces de coleiciones, como "The Terminus Factor" y "Citizen Kang".
Finales del sieglu XX y principios del XXI
A mediaos de la década de 1990, Marvel atópase en serios problemes financieros frutu de la crisis de la industria del cómic y de una serie de males decisiones empresariales. Nel casu del Capitán América, esto afectó de manera crítica al títulu, que vivió numberosos rellanzamientos nun periodu bien curtiu. Nun primer momentu, el guionista Mark Waid y los dibuxantes Ron Garney y Andy Kubert desenvolvieron dos etapes ya inclusive un segundu títulu del personaxe, Captain America: Sentinel of Liberty, qu'afondaba nel pasáu del Capitán América.
Ente les dos etapes de Waid, el personaxe vivió un rellanzamientu conocíu como Heroes Reborn a manes del polémicu artista Rob Liefeld. Paradóxicamente, a pesar de que Heroes Reborn esfrutó de bones ventes, Liefeld reconoz que los sos númberos recibieron numberoses crítiques:
Los intentos de rellanzar el títulu del Capitán América siguieron mientres los primeros años del sieglu XXI. El guionista y dibuxante Dan Jurgens ocupar del personaxe ente 2000 y 2002, dempués de lo que vieno una etapa marcada por un recambiu continuu de guionistes y editores, lo que nun ayudar a dar coherencia a la hestoria. Una segunda serie, Captain America & The Falcon, esfrutó mientres dellos númberos de mayor estabilidá a manes del guionista Christopher Priest, magar la serie acabó sufriendo los mesmos cambeos d'equipu creativu que la so serie hermana.
En 2005, tres diez años d'inestabilidá, el guionista Ed Brubaker fíxose cargu del títulu y dio empiezu a una enllargada etapa que concluyó a finales de 2012 y complétase con numberosos númberos especiales y series llindaes escrites por otros autores.
Anguaño
En 2013, el Capitán América foi unu de los títulos afeutaos pola política de rellanzamientos conocida como Marvel NOW!, polo que la serie foi renumerada y l'equipu creativu pasó a tar compuestu pol guionista Rick Remender y el dibuxante John Romita Jr. L'escritor alvirtió que, tres los ocho años de Ed Brubaker, la so intención yera dar un xiru al tipu d'historietes.
De 2015 hasta l'actualidá, dientro d'esti mesmu Marvel NOW! Sam Wilson, enantes conocíu como Falcon, convertir nel nuevu Capitán América.
Mensaxe y simboloxía
thumb|[[Cosplayer personificando al Capitán América na convención WonderCon (2011).]] Puesto que munchos de los guionistes que realizaron les aventures del Capitán América buscaron conscientemente convertir al personaxe nun reflexu de les moliciones de la sociedá estauxunidense de la so dómina, nun ye d'estrañar que'l personaxe tenga una fuerte carga simbólica y discursiva. Estos mensaxes y símbolos solíen introducise al traviés de la representación que se faía del héroe, los sos aliaos y los villanos, pero tamién al traviés del tonu de les aventures.
Mientres los años de la Segunda Guerra Mundial, el personaxe amosóse claramente como un reflexu idealizáu de los Estaos Xuníos, que'l so deber yera protexer el mundu llibre, ente que el alter ego del personaxe, Steve Rogers, representaba a toos y cada unu de los soldaos que diben lluchar pel so país y la llibertá. Pel so llau, Bucky amosábase un mozu normal qu'escarecía de poderes y capacidaes especiales, magar el so patriotismu yera tal que lluchaba xunto al so ídolu por una causa xusta, siendo un modelu pa los llectores más nuevos, que de camín aprendíen a ser obedientes y respetuosos colos sos mayores. Anque esti allugamientu del superhéroe a favor de la llibertá y la democracia foi normal mientres la década de 1940, los estudiosos del personaxe suelen señalar que'l personaxe caltuvo dicha actitú mientres los años de la Guerra Fría, daqué abondo pocu habitual, y que llevó a identificar la curtia etapa del personaxe ente 1953 y 1954 como un cómic d'influencies claramente macartistas.
Inclusive na década de 1980, cuando coincidiendo col mandatu de Ronald Reagan la serie dio un xiru llevemente conservador, que se reflexó na perda de protagonismu del Ferre y la rápida muerte de Sharon Carter, los guionistes siguieron calteniendo un compromisu social. Asina, por casu, la saga na que Steve Rogers abandonaba la so identidá como Capitán América porque'l gobiernu consideraba que nun representaba abondo bien los sos intereses, coincidió cronológicamente con una dómina de recesión real na que'l gobiernu quixo reaxustar y controlar meyor los sos recursos. El mesmu guionista de la serie, Mark Gruenwald, reconoció que les sos historietes intentaben reflexar de forma figurada problemes tanxibles:
Hasta nos momentos nos que la serie nun introducía de forma direuta problemes ingrientes, como asocedió mientres bona parte de la década de 1990, siguía plantegando'l conflictu ente les distintes visiones del país, como por casu les distintes visiones del suañu americanu.
Pero foi realmente a partir de los atentaos del 11-S cuando les aventures del personaxe volvieron tomar un claru xiru políticu. Ente finales de 2001 y hasta 2004, foi habitual que'l Capitán América tratara temes como la llucha contra grupos terroristes, les intrigues del so propiu gobiernu ya inclusive el maltratu a los presos de Guantánamo. De la mesma, el personaxe tuvo especial protagonismu na miniserie Civil War ente 2006 y 2007, na que l'héroe lideraba a una faición d'héroes que se negaba a aceptar l'Acta de Rexistru Superhumano (una llei ficticia con inspiración nel Acta Patriótica qu'aprobó la presidencia de George W. Bush), contraviniendo les instrucciones del gobiernu.
En 2017 un conceyal de California xuró'l so cargu ante l'escudu del Capitán América, esplicando que l'escudu del héroe de Marvel “representaba los ideales d'Estaos Xuníos” y foi por esta razón que decidió usalo nel so xuramentu.
Biografía
El Capitán América nun tien una, sinón delles biografíes, yá que son munchos los guionistes qu'escribieron les sos aventures, añediendo y alteriando detalles a la so hestoria por aciu la téunica de la continuidá retroactiva. La primer versión del personaxe foi desenvuelta ente 1941 y 1954, principalmente por Joe Simon, Jack Kirby, Stan Lee y Alan Sulman. La segunda versión, muncho más complexa por causa de les numberoses aportaciones y cambeos que se producieron dende la Edá de Plata hasta l'actualidá, foi desenvuelta a partir de 1964 por numberosos autores, destacando nes aportaciones que Stan Lee, Jack Kirby, Steve Englehart, Roy Thomas y Steve Gerber fixeron en diversos momentos al orixe del personaxe. Amás, yá que la editorial Marvel suel rellanzar los sos personaxes cada ciertu tiempu, el so orixe y hestoria pueden variar acorde a los gustos del momentu.
Versión de la Edá Dorada
thumb|Representación del escudu que porta'l Capitán América apaecíu nel númberu 1 de la serie, en marzu de 1941. Mientres la Edá Dorada de los cómics, l'orixe del personaxe foi bastante curtiu, frutu de ser narráu en siete páxina y media. Meses primero qu'empezara la Segunda Guerra Mundial, el mozu Steven Grant Rogers, tamién llamáu Steve Rogers, intentó apuntase nel exércitu, pero foi refugáu por cuenta del so cuerpu fráxil. La so última oportunidá pa ingresar nes fuercies armaes yera probar un misteriosu sueru que'l gobiernu taba preparando, y que lo acabó convirtiendo nun supersoldado con una fuercia y axilidá sobrehumana. Anque l'esperimentu foi un ésitu, l'inventor de la fórmula resultó asesináu a manes d'un axente nazi, polo que Rogers convertir nun ser únicu y llanzóse a una llucha ensin cuartel contra los espíes enemigos.
Pa protexer la so identidá secreta, na tradición d'otros héroes amazcaraos, Rogers adoptó'l papel d'un recluta patosu nel Campamentu Militar Lehigh, onde acabó conociendo a Bucky Barnes, la mascota del reximientu. Por casualidá, Bucky afayó la so doble identidá y, dende aquel momentu, llucharon xuntos contra los enemigos del país. Tamién atopó una aliada y un romance na figura de Betty Ross, una axente especial del gobiernu que lu acompañaría en delles de les sos aventures. Anque los sos enemigos solíen ser espíes y sabotiadores alemanes, Rogers nun tardaría en cruciase col so némesis, Craniu Colorado, un villanu mazcaráu al serviciu de los nazis que remanecería con cierta frecuencia.
Mientres los últimos meses de la guerra, les sos aventures dieron un xiru y foise alloñando de los combates contra nazis y xaponeses, centrándose más en diversos delincuentes, tantu comunes como con poderes. Tamién empezó a collaborar con otros héroes, como l'Antorcha Humana, Namor, el Runfador y Miss America dientro del grupu conocíu como All-Winners Squad. Coles mesmes, Rogers llicenciar del exércitu y atopó trabayu como maestru na escuela Lee; Bucky convertir n'unu de los sos alumnos, pos los años de guerra nun pasaron pol mozu ayudante del Capitán América. Lo que sí afectó al nuevu ayudar foi la ferida de bala que recibió mientres unu de los sos casos, y que-y obligó a abandonar la so carrera d'aventureru mazcaráu. Avezáu a trabayar con un compañeru, el Capitán América reveló la so identidá de Steve Rogers a Betty Ross y entrenar como la so nueva compañera, Golden Girl.
Finalmente, Steve Rogers colgó l'uniforme, retiróse y siguió cola so vida como educador. Sicasí, en 1953 Craniu Colorado remaneció, esta vegada aliáu colos comunistes, lo qu'obligó al Capitán América y a Bucky a remanecer (a pesar de que pasaren doce años dende la so primer apaición, Bucky siguiría siendo un neñu). Nos meses siguientes, l'héroe abanderáu y el so compañeru enfrentar a dellos espíes comunistes, lo que los convenció de volver apuntase nel exércitu, onde se realcontraron una vegada más con Betty Ross.
Segunda Guerra Mundial
Na so llucha contra'l nazismu, Rogers afayaría poderosos enemigos, como Craniu Colorado o'l Barón Zemo, pero tamién valerosos aliaos como El Invasores, un grupu de superhéroes que llucharíen contra los enemigos de la llibertá, y la so amada Peggy Carter. Sicasí, a finales de la guerra, el Capitán América y Bucky cayeríen nuna trampa del Barón Zemo, un avión bomba qu'aparentemente mataría a Bucky y que refundiaría a Rogers a les fríes agües ártiques, nes que permanecería conxeláu hasta ser rescatáu años dempués por Los Vengadores, grupu al que rápido se xuniría. Nesi tiempu que tuvo desapaecíu, otros héroes tomaren la identidá del Capitán América pa caltener viva la so lleenda ente finales de los años 40 y principios de los 50.
Remanecimientu
A pesar de ser una pervalible adquisición pa Los Vengadores, el Capitán América sentíase un náufragu d'otru tiempu y cargaba cola culpa de nun poder salvar a Bucky. Sicasí, llueu atopó un nuevu amigu nel mozu Rick Jones, al que con too y con eso prohibió convertise nun nuevu Bucky, afayó un nuevu amor en Sharon Carter (familia de Peggy Carter) y empezó a trabayar xunto a Nick Fury pa la organización SHIELD. Desgraciadamente, Rogers non solo atopó nuevos amigos, sinón tamién una lexón d'enemigos dispuestos a destruyi-y, ente los que destaquen vieyos conocíos como'l Barón Zemo, que tornó preparáu pa peracabar la so vengación pero qu'acabó morriendo frutu de la so propia maldá, y Craniu Colorado; pero tamién nueves amenaces como'l Capitán América de los años 50, l'Imperiu Secretu (anque nun se diz direutamente, suxúrese que'l líder de la organización yera l'entós presidente Richard Nixon),, el fíu del difuntu Barón Zemo, la Sociedá Culiebra o Crossbones
Adulces, Steve Rogers foise afaciendo a los nuevos tiempos y atopó nuevos aliaos, como Sam Wilson, qu'acabó adoptando la identidá d'El Ferre; el segundu Nómada (Jack Monroe); o D-Man Inclusive atoparía, tres l'aparente muerte de la so pareya Sharon Carter, nuevos intereses románticos como la so vecina Bernie Rosenthal o la villana redimida Iguana, Finalmente, n'afayando que Sharon Carter siguía viva, Rogers retomaría la rellación cola so antigua pareya.
Crisis d'identidá
Steve Rogers abandonó de forma consciente y voluntaria la so identidá como Capitán América en delles ocasiones, tomando nuevos nomes y uniformes mientres un curtiu espaciu de tiempu:
Rogers crearía entós una nueva identidá, El Capitán, magar retomaría los so papel como Capitán América dalgún tiempu dempués.
A pesar d'estos cambeos d'identidá, Steve Rogers siempres retomó'l so papel como Capitán América. Mark Gruenwald considera qu'esto ye frutu de los sos valores, que lo converten nun personaxe curiosu y positivu:
Muertes
La muerte y posterior resurreición del Capitán América convirtióse nuna tema clásica emplegáu por diversu guionistes a lo llargo de los años, y l'investigador David Walton considera que: La primera d'estes muertes "envernaes" tuvo llugar tres la esplosión d'un avión bomba nos últimos díes de la Segunda Guerra Mundial, anque depués afayóse que'l Capitán nun finó, sinón que permanecía n'animación suspendida nes fríes agües ártiques. La so segunda muerte tuvo llugar a manes de pistoleros de la organización Hydra, magar foi tou un montaxe entamáu por el mesmu Steve Rogers pa protexer la so identidá secreta y coyer por sorpresa a los sos enemigos. El deterioru del sueru del supersoldado llevó al personaxe a la tumba una vegada más, magar nuevamente escapó nel últimu momentu gracies a la intervención del so principal enemigu, Craniu Colorado. El so cuartu alcuentru cola muerte producir mientres el so combate contra'l villanu Onslaught, magar acabó develándose que sobreviviera y viaxara a un mundu paralelu. La penúltima d'estes muertes nunca foi esplicada, tampoco la so resurreición. Finalmente en Civil War, Steve Rogers foi asesináu a manes de Sharon Carter (controlada por Craniu Colorado), anque darréu afayóse que siguía vivu y cautivu del so némesis, y sería rescatáu polos sos aliaos.