cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Precambrianu
La vida nel Precambrianu
Hai unos 670 millones d'años, corales blandos, aguamales, anélidos y otros animales de cuerpu blandu apaecieron en mares pocu fondos y nes veres de los continentes (vease fauna d'Ediacara).
Los cambeos ambientales
Nel intre del Proterozoicu los océanos y l'atmósfera fueron sufriendo cambeos. Los sales que l'agua d'agua eslleía de la tierra remanecida y llevaba hasta los mares fixeron qu'aumentara la so concentración salina.
Fai 2800 millones d'años les cianobacteries empezaron a producir osíxenu qu'empezó a atropase na atmósfera. 300 millones d'años dempués, fai 2450 m. a., producióse un aumentu más rápidu na producción d'osíxenu, causando lo que se conoz como «la Gran Oxidación». La reacción del osíxenu col fierro presente nos mares produció la formación d'importantes depósitos sedimentarios d'óxidos de fierro bandiaos, anguaño esplotaos como principal fonte de dichu elementu.
Fai 1800 millones d'años, a partir del osíxenu atmosférico, formóse una capa d'ozonu que protexe a los seres vivos de la letal radiación ultravioleta del Sol.
En cuanto al clima, alternáronse periodos de clima desértico con dómines fríes y húmedes, ya inclusive dellos periodos glaciales bien intensos, como los del periodu Criogénico.
El Real de Gandia
Real de Gandía (en valencianu y oficialmente, el Real de Gandia) ye un conceyu de la Comunidá Valenciana, España. Perteneciente a la provincia de Valencia, na comarca de la Safor.
Xeografía
Asitiáu na Güerta de Gandía. El relieve constituyir una llanura sedimentaria entendida ente'l calce del ríu Serpis o ríu d'Alcói y les primeres estribaciones de Sierra del Mondúver. El ríu cierra'l términu pela so parte sureste, ente que la sierra facer pel noroeste. Escarez d'otros accidentes xeográficos importantes.
El so mediu climáticu ye típicamente mediterraneu.
Dende Valencia aportar a esta llocalidá, per carretera, al traviés de la N-332.
Llocalidaes estremeres
El términu municipal de Real de Gandía parte coles siguientes llocalidaes: Almoines, Beniarjó, Gandía y Palma de Gandia, toes elles de la provincia de Valencia.
Historia
El so pasáu históricu fundir col de la ciudá de Gandía, de que'l so ducáu formó parte mientres sieglos.
Alministración
{{Alcaldes_España | Alcalde_1 = José Blay Espí | Partíu_1 = PSPV-PSOE | Alcalde_2 = José Blay Espí | Partíu_2 = PSPV-PSOE | Alcalde_3 = Juan Peiró Mira | Partíu_3 = AP | Alcalde_4 = Juan Peiró Mira | Partíu_4 = PP | Alcalde_5 = José Vicente Miret Peiró | Partíu_5 = PSPV-PSOE | Alcalde_6 = José Vicente Miret Peiró | Partíu_6 = PSPV-PSOE | Alcalde_7 = José Vicente Miret Peiró | Partíu_7 = PSPV-PSOE | Alcalde_8 = Vanessa Martínez Vicent Mahiques | Partíu_8 = PP BLOC | Alcalde_9 = Vanessa Martínez | Partíu_9 = PP | Alcalde_10 = Marta Signes Castellà i Gustavo Mascarell Tarrazona | Partíu_10 Compromís-PSPV
Economía
La so economía fuelga principalmente nel cultivu y comercialización d'agrios. La superficie cultivada entiende la metá de la total, ente que la otra metá ta ocupada por edificaciones urbanes y víes de comunicación. En regadío cultívense naranxes y hortolices.
Monumentos
http://www.rupestreguerrero.com/Dellos/Aficiones/Espeleologia/Antecedentes.html
Reinu d'Exiptu
El Reinu d'Exiptu (n'árabe: المملكة المصرية Al-Mamlakah Al-El mioṣriyyah) foi'l primer estáu modernu d'Exiptu ente 1922 y 1953. El Reinu foi creáu en 1922 cuando'l Reinu Xuníu concedió-y la independencia a Exiptu, una colonia de facto, col fin de reprimir el creciente nacionalismu. El Sultán Fuad I convertir nel primer rei del nuevu estáu. Faruq asocedió al so padre como rei.
Antes del Reinu, Exiptu taba ocupáu y controláu pol Imperiu Británicu dende aproximao 1882, cuando invadieron les fuercies europees pa reforzar el réxime del Jedive contra'l creciente nacionalismu. Esto marcó l'empiezu d'una ocupación militar Británica d'Exiptu qu'entá yera nominalmente parte del Imperiu otomanu nesi momentu. En 1914 como resultáu de la declaración de guerra contra l'Imperiu Otomanu, Gran Bretaña declaró un protectoráu sobre Exiptu y depunxo al Jedive, en sustitución d'él con otru miembru de la familia, Hussein Kamil, que se fixo'l Sultán d'Exiptu.
El Rei Fuad morrió en 1936 y Faruq heredó'l tronu a la edá de dieciséis. Sollertáu pola recién invasión italiana a Etiopía, robló'l Tratáu anglu-exipciu, qu'esixe al Reinu Xuníu a retirar toles tropes d'Exiptu, sacante na Canal de Suez (d'alcuerdu en que tienen de ser sacupaes pol en 1949).
Jedivato y ocupación británica
Anque Muhammad Alí y los sos descendientes utilizaren el títulu de Jedive en llugar de Wali, esta nun foi reconocida pola Porte otomana hasta 1867 cuando'l Sultán Abdul-Aziz oficialmente acepto'l so usu por Isma'il Pasha y los sos socesores. En contraste cola política del so güelu de la guerra en contra del Porte, Ismai'l trató de reforzar la posición d'Exiptu y de la so dinastía con menos medios de confrontación y, al traviés d'un amiestu de adulación y el sobornu, Ismai'l garantizo la reconocencia oficial otomanu de virtual independencia d'Exiptu. Esta llibertá foi gravemente socavada en 1879 cuando'l sultán en connivencia coles grandes potencies quixo deponer a Ismai'l a favor del so fíu Tewfik.Tres años más tarde, la llibertá d'Exiptu convertir en pocu más que simbólica, cuando Gran Bretaña invadió y ocupó el país, supuestamente pa sofitar al Jedive Tewfik contra los sos opositores Ahmed Orabi del gobiernu nacionalista. Magar el Jedive va siguir la norma sobre Exiptu y Sudán nel nome, en realidá, el poder moraba n'última instancia col Alto Comisariu británicu. thumb|150px|Isma'il Pasha|[[Jedive Ismai'l I (1830-1895).]] En desafíu de los exipcios, los británicos proclamaron en Sudán un condominiu anglu-exipciu, un territoriu conxuntu en virtú del gobiernu británicu y exipciu más qu'una parte integral d'Exiptu. Esto foi de cutio refugáu polos exipciu, tantu nel gobiernu y nel públicu polo xeneral, qu'aportunó na "unidá del Valle del Nilu", y siguiría siendo una tema de discutiniu y l'enemistá ente Exiptu y el Reinu Xuníu hasta la independencia de Sudán en 1956.
Dempués de la Primer Guerra Mundial
Un grupu conocíu como la Wafd asistió a la Conferencia de Paz de París de 1919 pa esixir la independencia d'Exiptu. Incluyíu'l líder del grupu políticu, Saad Zaghlul, que más tarde se convertiría en Primer Ministru. Cuando'l grupu foi deteníu y deportáu a la islla de Malta, producióse un gran llevantamientu n'Exiptu.
De marzu a abril de 1919, hubo manifestaciones en masa que se convirtieron en llevantamientos. Esto ye conocíu n'Exiptu como la Primer Revolución. La represión Británica anti colonial de los disturbios llevaron a la muerte d'unes 800 persones. En payares de 1919, la misión Milner foi unviada a Exiptu polos británicu pa tratar de resolver la situación. En 1920, Lord Milner presentó'l so informe a Lord Curzon, el Secretariu de Rellaciones Esteriores británicu, este encamentaba que'l protectoráu tenía de ser sustituyíu por un tratáu d'alianza. Como resultáu d'ello, Curzon tuvo d'alcuerdu en recibir una misión empobinada pol exipciu Zaghlul y Pasha Adli p'aldericar les propuestes. La misión llegó a Londres en xunu de 1920 y l'alcuerdu concluyir n'agostu de 1920. En febreru de 1921 el Parllamentu británicu aprobó l'alcuerdu y pidióse-y a Exiptu qu'unvie una misión a Londres con plenos poderes p'alcordar un tratáu definitivu. Adli Pasha dirixó esta misión, que llegó en xunu de 1921. Sicasí, el Dominiu de delegaos na Conferencia Imperial de 1921 destacó la importancia de caltener el control sobre la zona de la Canal de Suez y Curzon nun pudo persuadir a los sos colegues del Gabinete de tar d'alcuerdu a los términos que Adli Pasha taba dispuestu a aceptar. La misión tornó a Exiptu anoxada.
N'avientu de 1921, les autoridaes britániques en El Cairu impunxeron una llei marcial y volvieron deportar a Zaghlul. Les Manifestaciones llevaron de nuevu a la violencia. En deferencia al creciente nacionalismu y por suxerencia del Altu Comisionado, Allenby, el Reinu Xuníu declaró unilateralmente la independencia d'Exiptu en 1922, la supresión del protectoráu y l'establecimientu d'un estáu independiente, el Reinu d'Exiptu. Sarwat Pasha convertir en primer ministru. La influencia británica, sicasí, siguió apoderando la vida política d'Exiptu y fomentó les reformes fiscales, alministratives y gubernamentales. Gran Bretaña caltuvo'l control de la proteición esterior de la Zona de la Canal, Sudán y Exiptu.
En representación del Partíu Wafd, Zaghlul foi escoyíu primer pinistro en 1924. Él esixó qu'Exiptu y Sudán fundiérense. El 19 de payares de 1924, el gobernador xeneral británicu de Sudán, sir Llei Stack, foi asesináu n'El Cairo y en favor de los exipcios españaron disturbios en Sudán. Los británicos esixeron qu'Exiptu pagara una tasa de sides y retirara a les sos tropes de Sudán. Zaghlul tuvo d'alcuerdu na primer pero non na segunda y dimitió
Ramón José Velásquez
Biografía
thumb|200px|left|Ramón José Velásquez en 2008 Anque abogáu d'oficiu, foi collaborador de Diógenes Escalante en tiempos d'Isaías Medina Angarita, ingresa a la plantía de reporteros del periódicu Últimes Noticies por preferir la solmenada y movida sala de redaición. En 1958 depués de llargos años de cárcel mientres la dictadura de Marcos Pérez Jiménez, Velásquez sale a la cai a exercer como'l primer direutor del diariu El Mundo. El so exerciciu periodísticu conducir a dirixir importantes diarios y revistes como'l diariu El Nacional, en dos oportunidad. Esto nun significó'l so retiru d'otros diarios como redactor de columnes, artículos y reportaxes que reflexen la historia político y social del país.1
Reinu d'Exiptu
Segunda Guerra Mundial
Mientres la Segunda Guerra Mundial, les tropes britániques utilicen Exiptu como base d'operaciones aliaes en tola rexón, (ver la historia militar d'Exiptu mientres la Segunda Guerra Mundial). Les tropes britániques retirar a la zona de la Canal de Suez en 1947, pero los sentimientos nacionalistes anti-británicos siguieron creciendo dempués de la guerra. Dende'l 22 de xunetu al 23 de xunetu de 1952, un grupu d'oficiales del exércitu descontentos (los "oficiales llibres"), dirixíos pol teniente coronel Gamal Abdel Nasser derrocó al rei Faruk, a quien culpó a los militares d'Exiptu del probe desempeñu na guerra de 1948 con Israel. Les mires populares por reformes inmediates llevaron a los trabayadores en Kafr Dawar a unos disturbios el 12 d'agostu de 1952, que dio llugar a dos sentencies de muerte. Tres un curtiu esperimentu con un réxime civil, el oficiales llibres derogaron la constitución de 1953 y Exiptu foi declarada una república. Nasser convertir nun líder carismáticu, non yá d'Exiptu sinón del mundu árabe, cola promoción y aplicación del "socialismu árabe".
Ramón José Velásquez
Biografía
Ingresó dende bien nuevu a l'actividá política. Foi presu políticu mientres la dictadura de Pérez Jiménez. A partir de 1958, foi electu parllamentariu en diverses ocasiones nes llistes del partíu Aición Democrática. Foi'l Secretariu Xeneral de la Presidencia mientres el segundu gobiernu de Rómulo Betancourt y ministru de Comunicaciones mientres el primer gobiernu de Rafael Caldera.
Creyente na descentralización, promovió la creación de la Corporación de Desenvolvimientu de Los Andes Corpoandes. Presidió la Comisión pa la Reforma del Estáu (COPRE) creada pol presidente Jaime Lusinchi nel ralu 1984-1986 siendo sustituyíu por Arnoldo José Gabaldón Berti en 1987 cuando arrenuncia al cargu. Participó viviegamente na campaña eleutoral por aciu la cual Carlos Andrés Pérez buscó una segunda presidencia nes eleiciones presidenciales del 4 d'avientu de 1988. Nel segundu gobiernu de Carlos Andrés Pérez foi senador y Presidente per Venezuela de la Comisión Presidencial p'Asuntos Fronterizos Colombo Venezolanos (COPAF) ente 1989 y 1993. L'autorización del Congresu Nacional pa l'apertura d'un xuiciu a Carlos Andrés Pérez desamarró una grave crisis, que se resolvió por aciu la decisión de los grandes partíos históricos d'escoyer a Velásquez por que concluyera como Presidente'l periodu constitucional. La decisión foi tomada por aciu común consensu ente les fraiciones nel parllamentu que nun queríen como socesor a Octavio Lepage, presidente del congresu nesos momentos.
Reinu d'Exiptu
Disolución
El reináu de Faruk carauterizar pol cada vez mayor descontentu nacionalista pola ocupación británica, la corrupción y l'incompetencia real, xuníu a la desastrosa derrota na guerra árabe-israelina en 1948. Toos estos factores sirven pa socavar la deposición de Faruk y la posición d'apertura del camín pa la Revolución de 1952. Faruk foi obligáu a abdicar en favor del so fíu Ahmed, quien se convirtió nel Rei Fuad II, ente que l'alministración del país pasó a la llibre circulación en virtú del Movimientu d'Oficiales Llibres sol mandatu de Muhammad Naguib y Gamal Abdel Nasser. El reináu del rei infantil duró menos d'un añu y el 18 de xunu de 1953, los revolucionarios abolieron la monarquía y convirtieron a Exiptu nuna república, poniendo asina fin a un sieglu y mediu de dominiu de la Dinastía de Mehmet Alí.
Ramón José Velásquez
Biografía
Como historiador dexó perdurable buelga del so trabayu impresu en delles obres y numberosos trabayos periodísticos. Ente les sos obres más reconocíes atópense La cayida del lliberalismu mariellu y Ficies imaxinaries de Juan Vicente Gómez. Foi Presidente de l'Academia Nacional de la Historia y de la Fundación pal Rescate del Mancomún Documental Venezolanu, según Coordinador de la Coleición Pensamientu Políticu Venezolanu del Sieglu XX, editada pol Congresu de la República.
Gobiernu de transición (1993-1994)
El 5 de xunu de 1993 el Congresu escoyó al entós Senador pol Estáu Táchira, Ramón J. Velásquez, como presidente constitucional pa sustituyir a Carlos Andrés Pérez, apocayá suspendíu. El so principal contendor, l'entós presidente del congresu Octavio Lepage xeneró disensiones nel Congresu, que favorecieron la designación de Velásquez. Los partíos Aición Democrática y COPEI decidieron sofitar a Velásquez pero nun apurrir militantes sos pa integrar el gabinete ministerial. El gobiernu provisional de Velásquez quedó opacado pol llamáu narcoindulto del traficante Larry Tovar Acuña, casu nel cual la Secretaria Privada de la Presidencia llogró de forma irregular la firma del Presidente pa dexar en llibertá a un conocíu narcotraficante. Otros fechos asocedíos sol so curtiu gobiernu inclúin la quiebra del Bancu Llatín cola subsecuente fuga de divises al esterior y la traxedia de Texer. Ente les sos midíes gubernamentales tuvo la implantación del Impuestu al Valor Agregáu, como parte de la Llei Habilitante que-y confió'l Congresu Nacional.
Yoweri Museveni
Yoweri Kaguta Museveni ye un políticu, ex-guerrilleru y escritor ugandés, Presidente de la República de Uganda dende'l 29 de xineru de 1986, tomó'l poder dempués del derrocamientu de Milton Obote y del xeneral Tito Okello.
Museveni exerció un réxime autoritariu, y tuvo implicáu nes rebeliones que derrocaron al dictador Idi Amin y al so socesor, Milton Obote. A diferencia d'ellos, Museveni traxo estabilidá al país, si salvamos la rexón del norte de Uganda que sigue cadeciendo de conflictos armaos de tipu interétnico y tribales.
Mientres el mandatu de Musevini, hubo en Uganda cierta pacificación, sacante la zona norte del país, onde reinen los rebeldes, que casi diariamente quemen les cases de distintes tribus ugandeses.
Foi tamién mientres l'empiezu del gobiernu de Musevini cuando aumentó de manera alarmante la tasa de persones infestaes col virus VIH (SIDA). Sicasí, gracies a una campaña masiva llogró menguar significativamente eses tases, llegando a niveles d'infeición comparativamente baxos. Dicha campaña conocer pol nome de les sos sigles n'inglés, ABC (Abstinence, Be faithful, use a Condom, traducíu al asturianu como "Astinencia, ser fiel y usar preservativu").
Musevini ganó les eleiciones celebraes en 1985, pal periodu 1986-1992, y según la constitución d'Uganda, cola posibilidá de reelección indefinida. En toles eleiciones siguientes dende 1991 resultó reelecto de manera fraudulenta, con mayoría de los votos pal periodu 1992-1998. Museveni llegó al poder en 1986, pero namái en 2013 dexó la participación de partíos políticos nunes eleiciones, yá que rexía un sistema de partíu únicu.
En 1997 volvió ganar les eleiciones, pal periodu 1998-2004. Anque la oposición decidió abstenese nes eleiciones de 2003, éstes lleváronse a cabu. Al ser l'únicu candidatu que se presentaba nes eleiciones, ganó casi col 100% de los votos pal periodu 2004-2010. En 2009 ganó nuevamente les eleiciones con mayoría absoluta pal periodu 2010-2016, anque la opinión pública internacional y los mesmos ugandeses nun víen cuan verdadera democracia esistía neses eleiciones, al igual que los candidatos opositores, que taben siendo amenaciaos o acusaos pa nun participar nes eleiciones. Museveni decidió realizar eleiciones presidenciales nuevamente en febreru de 2011 y salió airosu.
El rei de Buganda, el reinu más grande de Uganda, ye más popular que'l mesmu presidente, dato esti bien significativu a la de valorar la figura de Museveni.
Museveni entró a participar na guerra civil de la República Democrática d'El Congu, onde se vieron arreyaos, amás de Uganda, los siguientes países: Tanzania, Ruanda y Burundi.
Primeros años y Educación
Museveni nació'l 15 d'agostu de 1944, nel Distritu de Ntungamo, allugáu al suroeste Uganda. Según dellos informes, indiquen que los sos padres yeren d'orixe ruandés, especialmente nel llau maternu, na cual la so madre yera tutsi. De pequeñu, vivió nuna redolada onde reinaba la tribu de los Ankole (hasta la so disolución en 1966). Dende pequeñu foi educáu por diversu misioneros cristianos, ingresando primeru a la Escuela Ntare en Mbabare, Suazilandia, y depués a la Universitary College, allugada en Dar es Salaam, Tanzania, onde va estudiar Ciencies Polítiques y Economía. Naquella institución, amosóse cercanu a diverses ideoloxíes, tales como'l anticolonialismo, el panafricanismu, y el socialismu (n'especial escontra'l gobiernu tanzanu de Julius Nyerere). Poco dempués, convertir nel primer presidente del Frente Revolucionariu d'Estudiantes Africanos (USARF), nel que rexuntaba a estudiantes provenientes d'África Oriental, partidarios de la emancipación de los sos países.
En 1970, llogra'l so Bachelor in Arts, y foi asistente del gabinete del Presidente Milton Obote hasta'l so derrocamientu en 1971, per parte d'una caña del exércitu lideráu por Idi Amin. Tres esto, Museveni parte al exiliu escontra Tanzania en 1972, na que mientres vivía trabayando como profesor d'escuela, entamaba'l derrocamientu del réxime de Amin.
Derrocamientu de Idi Amin
En Tanzania, Museveni amosóse cercanu escontra les táctiques guerrilleres del Frente de Lliberación de Mozambique (FRELIMO), y en setiembre de 1972, xunir a un intentu de golpe d'estáu escontra Dada lideráu por Obote. El golpe fracasa estrepitosamente, por cuenta de que yeren pocos y taben bien mal preparaos, pero aun así, Museveni llogra fuxir escontra Tanzania, onde crea'l so propiu grupu guerrilleru llamáu Exércitu de Salvación Nacional (FRONASA). El so grupu guerrilleru treslladar a Mozambique, onde instalen el so campu d'entrenamientu, y en 1978, el FRONASA combinar con diversos grupos d'oposición ugandés, creando'l Frente de Lliberación Nacional (NLF), quien xunto a les Fuercies Armaes de Mozambique, entamen un nuevu golpe d'estáu. La invasión dio llugar el 30 d'ochobre de 1978, nel que tres 5 meses d'intensu combate, llogren derrocar al réxime de Idi Amin el 11 d'abril de 1979, quién fuxe escontra Libia y darréu a Arabia Saudita, onde va pasar el restu de la so vida. En tantu, el NLF instaura un gobiernu provisional en Uganda, onde ye presidíu de manera interina por dellos gobernantes, y Museveni, ye designáu como Ministru de Defensa, y darréu como Ministru de Cooperación Rexonal. En 1980, foi unu de los responsables al cargu de que Obote volviera al poder.
Carrera política y Guerra civil (1981-1986)
Pocu dempués, Museveni entra de llenu a la política, fundando'l partíu políticu Movimientu Patríotico Ugandés (UPM), nel cual preséntase como candidatu parllamentariu pa les eleiciones xenerales realizaes el 10 d'avientu de 1980. Sicasí, nestes eleiciones solo llogren llograr un namái escañu, ente que per otru llau, ganen por aplastante mayoría los partidarios de Obote, nel que nun tardaría en sabese que ganaron so un masivu fraude eleutoral. En sabiéndose del escándalu, Museveni y el so partíu formen parte de la oposición, liderada pol Partíu Democráticu de Uganda, dirixíu por Paul Kawanga. Sicasí, Museveni, contrariu a faer una crítica parllamentaria como la faía Kawanga, decide tomar les armes, dando pasu a la Guerra civil d'Uganda. miniaturadeimagen|281x281px|Yoweri Museveni xunto con [[Ronald Reagan, 1987]] En 1981, Museveni y el so siguidores fundan l'Exércitu de Resistencia Nacional (NRA), y un grupu políticu llamáu Movimientu de Resistencia Nacional (NRM), que establécense nel distritu de Mubende, y son financiaos pol gobiernu de Tanzania, quien amás, intervienen militarmente nes zones fronterices de Uganda pa debilitar el réxime de Obote. Per dambos llaos, cometiéronse graves crimen de lesa humanidá, nes que per un sitiu, Obote ordenó diverses masacres escontra civiles y opositores, ente que per otru llau, Museveni y el NRA fixeron usu d'Usu militar de neños neños soldaos para diverses misiones guerrilleres. El conflictu sufrió un inesperáu xiru, cuando'l 27 de xunetu de 1985, Obote ye nuevamente derrocáu, pero non pol NRA, sinón por millitares de la etnia acholi, quien tomaron el control de Kampala, la capital de Uganda. Al asumir el teniente xeneral Tito Okello como xefe de la Xunta militar, siguieron les hostilidaes ente'l nuevu gobiernu y el NRA, que tuvo un altu al fueu, depués de que'l NRA tomara la ciudá estratéxica de Masaka, polo que dambos dieron empiezu a una serie de negociaciones y diálogos de paz, y el 17 d'avientu d'esi añu, Okello y Museveni roblen un alcuerdu de paz en Nairobi, Kenia, na que se crearía un exércitu nacional unificáu, y que Museveni fuera vicepresidente de la Xunta, hasta la realización de nueves eleiciones. Sicasí, el pactu romper en bien pocu tiempu, y en xineru de 1986, el NRA toma la ciudá de Kampala ensin oposición dalguna, poniendo fin a la guerra civil. El nuevu gobiernu forma un Conseyu Nacional de Resistencia (NRC), conformáu pro 98 miembros del NRM, del NRA ya inclusive de dellos partíos d'oposición pa crear una imaxe d'unidá nacional. Estos nomen a Yoweri Museveni como Presidente de Uganda, y coles mesmes va ser Ministru de Defensa.
Casos de corrupción
El so gobiernu viose envueltu en numberosos casos de corrupción y malversación de fondos públicos, siendo'l más sonáu la compra d'un vehículu de marcar Mercés Benz S600 blindáu, pa la conmemoración del cincuentenu aniversariu de la independencia ugandesa del Imperiu Británicu, con un costo averáu de 750 millones de chelines ugandeses, unos 300 mil dólares d'Estaos Xuníos al tipu de cambéu, nun país onde'l salariu normal d'un trabayador ronda los 100 dólares mensuales.
Fundamentalismu cristianu
Nel añu 2009 fontes noticiosas reportaron una investigación desenvuelta por Jeff Sharlet sobre les conexones ente Museveni y l'organización fundamentalista cristiana norteamericana The Fellowship (conocida como "The Family"). Sharlet indicó que Douglas Coe, líder de la organización "The Fellowship", consideraba a Museveni como un home clave pa la organización n'África
Uganda realizó dellos intentos llexislativos pa castigar la homosexualidá con pena de muerte, nos años 2009 y 2011. Los líderes de Canadá, el Reinu Uníu, los Estaos Xuníos y Francia espresaron la so esmolición sobre los derechos humanos. El periódicu británicu The Guardian reportó que'l presidente demostró'l so sofitu al esfuerciu llexislativu, diciendo ente otres coses. que "los homosexuales europeos tán reclutando n'África", y afirmando que les rellaciones homosexuales taben en contra de la voluntá de Dios.
Dolly Montoya Castaño
Dolly Montoya Castaño ye una científica y química farmacéutica colombiana. Ye profesora de la Universidá Nacional de Colombia, onde cofundó y dirixó la so Institutu de Bioteunoloxía ente 1982 y 1995. Dende 2018, ye la primer muyer qu'ocupa'l cargu de rectora de dicha institución.
Trayeutoria
Montoya ye química farmacéutica de la Universidá Nacional de Colombia, con maestría en Ciencies Biomédicas de la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu y títulu de Ph. D. en Ciencies Naturales de la Universidá Téunica de Múnich, con reconocencia magna cum laude. Realizó cursos nel Medical College de Nueva York y la Universidá Luiso-Maximiliana de Múnich y una estancia posdoctoral na Unidá d'Investigación de Polítiques Científiques (SPRU) de la Universidá de Sussex.
Amás de dirixir el IBUN, foi vicerrectora d'Investigación de la Universidá Nacional de Colombia ente 2014 y 2016. Tamién presidió la Corporación pal Desarrollu Industrial de la Bioteunoloxía (CORPODIB) de 1994 a 2002.
Pola so trayeutoria académica y científica, Montoya recibió delles reconocencies, como Muyer d'ésitu en Colombia (2010), el Premiu al Méritu Científicu (condecoración «Samper Martínez») del Institutu Nacional de Salú (2017) y l'Orde Cruz de los Fundadores de l'Alcaldía de Pereira (2018).
Alpera
Alpera ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atopar a 75 km de la capital provincial y a 21 km d'Almansa, la capital de la contorna a la que pertenez.
En 2017 cuntaba con 2.290 habitantes, según datos del INE. Inclúi les pedaníes de Casas de Don Pedro, Les Fontes y La Llaguna.
Teen Choice Awards
Los Teen Choice Awards son unos premios daos añalmente pola canal de televisión d'Estaos Xuníos FOX. Na ceremonia hónrase al meyor del añu en música, cine, deportes y televisión, d'alcuerdu al votu de los adolescentes d'ente 13 y 19 años d'edá. Al eventu asisten xeneralmente un gran númberu de celebridaes y artistes musicales. Por cuenta de que el show representa l'espíritu adolescente, el troféu apurríu a los ganadores ye una tabla de surf.
Creaos en 1999, los Teen Choice Awards fueron televisaos con delles selmanes de retrasu hasta l'añu 2005. Dende 2006 l'espectáculu tresmitir en direutu por televisión de pagu.
Alpera
Parte colos siguientes conceyos: Almansa, Bonete, Higueruela, Carcelén, Alatoz (toos ellos de la provincia d'Albacete) y Ayora (provincia de Valencia).
Prehistoria. Patrimoniu Mundial
Los documentos más importantes de la presencia humana nestos territorios correspuende a les estaciones con pintures rupestres prehistóriques: la Cueva de la Vieya -afayada pol maestru Pascual Serrano Gómez el 15 d'avientu de 1910-, la Cueva del Quesu y los Carasoles del Monte I ya II, afayaos por Henri Breuil, un importante investigador francés, bien pocu dempués. Son testimonios escepcionales de la cultura d'aquellos seres humanos y definitivamente respuenden a espresiones creenciales de los grupos cazadores-pañadores del epipaleolítico (10.000 años antes del presente), nel casu de la pintura figurativa conocida como Arte llevantín, y el de los grupos productores neolíticos (6500 años antes del presente), pa les espresiones astractes del llamáu Arte Esquemático.
Ye l'únicu conceyu de Castiella-La Mancha que dispón de tres publicaciones monográfiques sobre la so estación más emblemática: la Cueva de la Vieya, editaes en 1990, 1999 y 2010, esta postrera por cuenta de la conmemoración del I centenariu del so descubrimientu.
Teen Choice Awards
Ceremonies y anfitriones
Estos son los anfitriones que fueron los entregadores de la ceremonia; los premios a pesar de que se celebren dende l'añu 1999, solo dende 2003 tien anfitriones de les ceremonies. Más información nos enllaces:
Televisión
Laura
Alpera
Prehistoria. Patrimoniu Mundial
Cabo mentar como estaciones asemeyaes más próximes les del Ribayu del Cabezo del Moru y la Cueva de Olula (Almansa), la Cueva del Rei Moru, la Cueva de Tortosilla y el Abrigu del Ribayu Fondu (Ayora).
La Unesco declaró al Arte Llevantín, espresión creencial de los postreros cazadores-pañadores Patrimoniu de la Humanidá en 1998, col nome alministrativu convencional d'Arte rupestre del arcu mediterraneu de la península ibérica, pos d'esa manera arrexuntaba l'espaciu xeográficu del Arte Llevantín y tamién los de los otros artes qu'apaecíen nél: Arte Paleolítico, Arte esquemático y la so variedá local Arte Macroesquemático. Ye la merecida reconocencia del so valor como testimoniu inigualable, y únicu n'Europa, de la capacidá intelectual humana.
Teen Choice Awards
Premiu Do Something
El premiu Do Something (n'inglés, "fai daqué") reconoz a aquellos mozos que vieron un problema nel mundu y encarar. Nueve nomaos reciben 10.000 dólares cada unu pa la so causa, ente qu'unu d'ellos recibe'l gran premiu de 100.000 dólares. El gallardón Do Something ye un programa de la organización <o>Neoyorquina</o> ensin fines d'arriquecimientu, Do Something, qu'algama a más de 11,5 millones de mozos añalmente.
Creitos
<!--
Alpera
Prehistoria. Patrimoniu Mundial
La Cueva de la Vieya ye Bien d'Interés Cultural dende'l 25 d'abril de 1924. Identificador del bien dau pol Ministeriu de Cultura d'España: RI-51-0000285. La Cueva del Quesu ye Bien d'Interés Cultural dende'l 17 de febreru de 1997. Identificador del bien dau pol Ministeriu de Cultura d'España: RI-51-0009646.
Teen Choice Awards
Criticism
The conservative media watchdog group Parents Television Council has been a prominent critic of the Teen Choice Awards, claiming that they glorify celebrities who promote immoral messages to teenagers. PTC founder L. Brent Bozell criticized the 2000, 2005, and 2006 awards ceremonies for awarding rated-R films and other entertainers allegedly not appropriate for teenagers, claiming it showed "how successfully Hollywood has marketed adult fare to the young." Bozell also attacked Nelly Furtado's and Timbaland's performance of their hit song "Promiscuous" in the 2006 awards ceremony for promoting a mixed message to teens about sex by performing their song, which allegedly contained lyrics encouraging sex, and then telling the audience to perform safe sex with condoms and such and telling the audience not actually to be promiscuous in real life. The PTC also named the 2005 and 2006 awards ceremonies the "Worst Family TV Show of the Week" after their initial broadcasts on FOX.
Alpera
Prehistoria. Patrimoniu Mundial
Alpera ye l'únicu conceyu de la provincia d'Albacete que cunta con dos monumentos dedicaos a la pintura rupestre (ver apartáu Patrimoniu) en dos puntos bien céntricos de la población y perfeutamente integraos nella.
Historia
El territoriu pertenecía al antiguu Reinu de Murcia qu'en 1243 y en virtú del Tratáu d'Alcaraz pasa a ser dominiu de la Corona de Castiella.
Teen Choice Awards
Criticism
However, L. Brent Bozell did somewhat praise the 2004 awards ceremony for containing little objectionable content due to the "wardrobe malfunction" of Justin Timberlake and Janet Jackson at the Super Bowl XXXVIII halftime show.
The awards have also been criticized for their use of laugh tracks (sweetening) for the jokes offered by hosts and other stars since the live broadcast has a slight delay. The credits do show that sound mixers do the sweetening for television only. -->
Alpera
Alministración
Pertenez al partíu xudicial de Almansa.
Economía
La base económica de Alpera encontar na agricultura, especialmente nel cultivu de los ceberes, la vide y los frutales.
Na década de 1940 esistía una fábrica de fuelles, que podía lleese impresu en grandes lletres negres grabaes a fuego «Catedral de San Roque - Alpera» rótulu qu'arrodiaba'l dibuxu de la reproducción de la ermita de San Roque de la llocalidá. Sicasí va unes décades (40 años siquier) decayó la producción y llegóse a escastar totalmente; los fuelles yeren menos necesaries en braseros y fogones y práuticamente solo quedaron pa les barbacoes qu'al tar en llugares abiertos tampoco precisaben del so usu porque con cualquier cartón o revista, inclusive soplando, sustituyir al fuelle. Cola so desapaición perdióse tamién la so artesanía, la so manera de faeles.
Los sos escelentes viñeos pertenecen a la Denominación d'Orixe Almansa.
Patrimoniu
La ilesia parroquial de Santa Marina ye una construcción del sieglu XVIII, d'estilu barrocu, tien una única nave con capiyes nos llaterales y comunicaes ente sigo. La ilesia tien dos portaes, una dedicada a Santa Marina de finales del sieglu XVII y principios del XVIII y otra dedicada a San Xuan Bautista, d'enclín neoclásica.
Foi declarada Bien d'Interés Cultural el 22 d'avientu de 1992. Identificador dau pol Ministeriu de Cultura d'España: RI-51-0007358.
Tiense devoción a un relicariu del Lignum-crucis procedente d'otru relicariu que foi de don Juan José d'Austria.
La llocalidá tien otra ermita Arquiteutura del barrocu barroca, la de San Roque, del sieglu XVIII con planta de cruz griega y cúpula nel cruceru.
Camín de Santiago de la Llana
A finales del sieglu XX tomó gran importancia l'espardimientu de los distintos Caminos de Santiago que percuerren la provincia d'Albacete, ente ellos la Ruta de la Llana. Esti camín xune la ciudá d'Alicante cola de Burgos, onde se xune col Camín Francés, y percuerre la provincia d'Albacete dende Almansa hasta Villamalea, pasando tamién polos términos municipales de Bonete, Alpera, Alatoz, Alcalá del Júcar y Casas-Ibáñez.
Medios de Comunicación
Nel conceyu esisten dos publicaciones: la histórica revista Malecón qu'anguaño s'edita de forma trimestral y El Periódicu de Alpera que se convirtió nel primer y únicu diariu dixital de la llocalidá.
Kohei Takayanagi
Kohei Takayanagi (高柳 昂平, ) ye un futbolista xaponés.
Seleición femenina de fútbol de Bosnia y Herzegovina
La seleición femenina de fútbol de Bosnia y Herzegovina representa a Bosnia y Herzegovina nes competiciones internacionales de fútbol femenín. Xugó'l so primer partíu internacional el 2 de setiembre de 1997 contra la seleición femenina de fútbol d'Eslovaquia, partíu que perdió Bosnia y Herzegovina por once goles a cero.
Nun participó entá na Eurocopa Femenina.
Hasta'l momentu nun llogró clasificase p'apostar la Copa Mundial Femenina de Fútbol, nin tampoco los xuegos olímpicos.
Última convocatoria
(Los númberos nun correspuenden a los dosales)
NGC 393
NGC 393 ye una galaxa elíptica de la constelación de
Foi afayada'l 5 d'ochobre de 1784 pol astrónomu William Herschel.
Kengo Ota
Kengo Ota (太田 賢吾; ) ye un futbolista xaponés.
Diva Diniz Corrêa
Diva Diniz Corrêa foi una zoóloga y bióloga marina brasilana.
Biografía
Nació en 1918 en Avaré, São Paulo, Brasil, siendo la más nueva de trés hermanes y la única que foi a la universidá.
En 1939, empezó los sos estudios en historia natural na Facultá de Filosofia, Ciencies y Lletres de la Universidá de São Paulo. Mientres esi tiempu, trabayó estrechamente con Ernst Marcus y Eveline Du Bois-Reymond Marcus, aportando bonos amigos ente ellos. Dempués de graduase en 1941, foi aprendiz col Dr. Ottorino de Fiore di Coprani nel Departamentu de Xeoloxía y Paleontoloxía.
De 1943 a 1945, enseñó historia natural, nuna escuela de São Paulo, cuándo se-y ufiertó un profesoráu na Universidá de São Paulo y empezó a enseñar cursos en zooloxía y fisioloxía. Nesi tiempu fixo dellos viaxes a la mariña pa recoyer especímenes pa les sos clases y los sos estudios.
En 1948, Diva completó la so tesis doctoral sobre la embrioloxía de Bugulina flabellata, un Bryozoa, y recibió el grau más altu posible pol comité, que tuvo dirixíu por Ernst Marcus y Paul Sawaya. En 1952, recibió una membresía de la Universidá de Padua y foi a la Stazione Zoologica en Nápoles, Italia, onde estudió neurofisioloxía y locomoción de Nemertea, dirixendo y publicando munchos papeles. En 1957, recibió otra beca, esta vegada del John Simon Guggenheim Fundación Conmemorativa, pa viaxar a la Estación Marina de California Pacíficu de la Universidá de California, que dirixó la publicación d'una monografía del nemerteans de California y mariñes d'Oregón.
D'ochobre de 1958 a febreru de 1959, Diva fixo un internáu nel Institutu de Ciencia Marina, Universidá de Miami y visitó les islles Vírxenes de los Estaos Xuníos. Mientres el so tiempu en EE. XX. Diva desenvolvió un gustu pola coca cola y nomó un nemerteano como Zygonemertes cocacola. En 1962, fixo un internáu nel Llaboratoriu Biolóxicu Marín en Curaçao con una subvención dada pol gobiernu nerlandés, resultando nun estudiu del nemerteans de la rexón y la descripción d'un turbellarian.
Más tarde en 1962, Diva tornó a la Universidá de São Paulo y foi profesora del Departamentu de Zooloxía hasta la so xubilación en 1988. Ocupó la siella qu'aportó vacante pol xubiléu del Prof. Ernst Marcus. De 1963 a 1977, foi la primera direutora muyer del Departamentu de Zooloxía.
Eponimia
Dellos taxa nomáronse, col so epónimu, como'l genus de turbellaria Dinizia, el genus nemerteano Divanella y Correanemertes, y l'especie de gastrópodos Piseinotecus divae.
Microtus gerbei
La ye una especie de royedor de la familia Cricetidae. Con anterioridá incluyir nel xéneru Pitymys, anguaño consideráu un subxéneru.
Descripción
Ye un arvicolino de pequeñu tamañu, de 94 a 104 mm, col cuerpu allargáu y les estremidáes y cola pequeñes. Tien el focico curtiu y romu, los güeyos relativamente pequeños, en comparanza colos restantes Microtus, que nun pertenecen al subxéneru Terricola, les oreyes son tamién pequeñes y tán somorguiaes na pelame, más que nel Microtus duodecimcostatus. Estes carauterístiques denotan la so adautación a la vida soterraña y naturaleza cavadora.
Distribución
Especie bastante acutada y acutada a zones ensin influencia mediterránea, de los países onde habita (norte de la Península Ibérica y centru y suroeste de Francia. N'España ocupa una estrecha franxa noroccidental que s'estiende dende'l Pirinéu de Girona hasta Cantabria.
Hábitat
Esta especie precisa ambientes montanos y subalpinos, nun tando llindada pola altitú o la llatitú, sinón más bien por factores climáticos. Nun se-y suel atopar percima de la isoterma añal de 15º o 16ºC y con una pluviosidá cimera a los 1000 mm añales. Habita preferentemente n'escamplaes forestales y llenderos de montes con praos subalpinos o de siega.
Depredación
Suelen ser depredaos por carnívoros de pequeñu y medianu tamañu, xeneralmente de habitos forestales. Na so distribución más meridional, la curuxa común (Tyto alba) ye'l depredador más frecuente d'esta especie.
Vauxrenard
Vauxrenard ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Microtus gregalis
Microtus gregalis ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China, Mongolia y Rusia.
Rogelio Suárez
Nos años 2005 y 2007 figuró ente les meyores voces del añu nel Memorial Silvino Argüelles.
Xunto con Anabel Santiago algamó'l premiu nel concursu de tonada Valle del Caudal de 2006.
Tien grabaos dos discos: Rocordando vieyos tiempos (cola Sociedad Fonográfica Asturiana) y Soy de la villa moscona (2007).
Epicuru
thumb|right|200px|Epicuru de Samos (Muséu del Louvre).
Epicuru de Samos, filósofu griegu del periodu helenísticu. El so pensamientu foi mui difundíu y abondos centros epicuristes desenvolviéronse na Xonia, n'Exiptu y, dende'l sieglu I, en Roma, onde Lucrecio foi'l so mayor divulgador.
Vida
Epicuru nació n'Atenes, nel 341 e.C., pero bien mozo coló cola so familia pa Samos. Retornó pala tierra de nación nel 323 e.C..
Yá n'Atenes, consta qu'Epicuru conoz al filósofu académicu Pánfilu. Con Nausífanes de Teo, discípulu de Demócritu d'Abdera, Epicuru entama contautu cola teoría atomista, de la que refoemulare dellos aspeutos. Epicuru enseñó filosofía en Lampsaco, Mitilene y Cólofon hasta qu'en 306 e.C. fundare la so propia escuela filosófica, nomada El Xardín. Trabayó na so escuela hasta la so muerte en 270 e.C., arrodiáu de collacios y discípulos.
Filosofía y obra
De la bayura d'obres escrites pol filósofu, namái atópense trés cartes que versen sobro la naturaleza, los meteoros y sobro la moral, asina como una esbilla reflexones. Estes cartes, colos sos fragmentos, foron remanaos y asoleyaos en 1887 por Hermann Usener baxo'l títulu de Epicurea.
La certeza
Según Epicuru, p'algamar la certeza ye necesariu confiar no que foi recibíu pasivamente na sensación pura y, poro, nes prenociones o idees xenerales que se formen nel espíritu (como resultáu de los datos sensibles recibíos pola facultá sensitiva).
L'atomismu
Epicuru facía una defensa encesa de la llibertá humana y lardorosamente a liberdade humana y la tranquilidá d'espíritu. L'atomismu, acreditaba el filósofu, podría garantizar ambes coses. La representación vulgar del mundu, colos sos dioses, el mieu, fai que s'asocedan los peores actos, lo que ye la torga mayor a la serenidá. Toles doctrines filosófiques, esceutu l'atomismu, participaríen deses supersticiones que torguen el desenvolvimientu seliquino de la vida.
Na cadarma epicurista, los átomos atópense de sutrucu, y ello ye la gran modificación d'Epicuru con respeutu al atomismu de Demócritu (pa quien l'alcuentru de los átomos ye necesario). Ye esti alcuentru fortuito el que garatiza la llibertá (si nun fuere asina, too taría embaxu'l xugu de la Naturaleza). Sicasí, la conocencia d'esos alcuentros faen al home comprender cómo trabaya la Natrualeza, y desa mena pue lliberase del mieu y les supersticiones qu'amurnien l'espíritu.
El placer
La doctrina d'Epicuru entiende que'l sumu bien reside nel placer y, poro, foi una doctrina delles vegaes confundía col hedonismu. El placer del que fala Epicuru ye'l placer del sabiu, entendíu como tranquilidá de la mente y dominiu sobre les emociones y, poro, sobre sí mesmu. Ye la propia Naturaleza la que mos informa que el placer ye un bien. Esti placer, per embargu, malapenes satisfaz satisfaz una necesidá o amenorga un dolor. La naturaleza conduznos a una vida simple. L'unicu placer ye'l del cuerpu, y lo que bien a nomase placer d'espíritu ye malapenes un reflexu de los placeres del cuerpu. El placer más grande ta no que llámase salú.
Kaito Taniguchi
Kaito Taniguchi (谷口 海斗, ) ye un futbolista xaponés.
Quin el Pescador
Como nel casu d'otros cantadores de tonada, Quin crióse nel somantu d'una familia aficionada a la canción asturiana.
Entraría a formar parte del Orfeón Ovetense nel tiempu nel qu'esta formación taba dirixida por Ignacio Ruíz de la Peña. Participó en numberosos festivales y grabó discos nos que dexó rexistráu'l so repertoriu. Nel añu 1922 algamó'l tercer premiu nel Festival del Folklore Asturiano entamáu por Eduardo Martínez Torner.
Quin tuvo un fíu que tamién se dedicó ocasionalmente a la tonada, llegando a grabar un discu, Cuando yo llindaba cabres, y que se presentaba col nomatu de Quin el Pescador, Fíu.
Cuatro Vaḷḷes
La comarca de los Cuatro Vaḷḷes (tamién Cuatro Valles) ye una supracomarca histórica y definida qu'incluyía n'orixe les comarces tradicionales de Ḷḷaciana-Altu Sil, Babia, Ḷḷuna y Oumaña, pero que col pasu'l tiempu y nuna busca de xunir esfuercios que producieran el desendolcu d'estes zones y otres vecines abrióse pa les cuenques altes de los ríos Bernesga y Toríu, parte de los Argüeyos y la comarca de la Cepeda. Tou esti enxame constitúyese nun Grupu d'Aición Local nomáu de los Cuatro Valles pa potenciar el turismu patrimonial y natural d'estes comarques. Cunta con un territoriu de 3.200 km², lo que representa un 20% del tamañu total de la provincia de Lleón masque la so población nun supere los 30.000 habitantes.
Dolores García Pineda
Dolores García Pineda ye una farmaceútica, bioquímica ya investigadora española, adscrita a la Xunta d'Enerxía Nuclear.
Trayeutoria
Trabayó nel Institutu Oceanográficu y la Torry Research Station, en Aberdeen (Escocia), onde realizó la so tesis sobre bioquímica analítica de lípidos del bacaláu. Na Universidá Hebrea de Xerusalén realizó trabayos sobre enzimologia con Benjamin Shapiro.
En 1958 empezó a trabayar na Xunta d'Enerxía Nuclear (actual Ciemat). Primero (ente 1960 y 1961) con una beca d'intercambiu d'esti organismu xunto al doctor Noveli en resume de proteínes nel Llaboratoriu Nacional Oak Ridge y más tarde (ente 1962 y 1963) nel grupu de Severo Ochoa de la Universidá de Nueva York.
Vénissieux
Vénissieux ye una comuña francesa de la Metrópolis de Lyon, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Microtus ilaeus
Microtus ilaeus ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase nel Afganistán, Kazakstán, Taxiquistán, Turkmenistán y Kirguistán.
Exiptu Otomanu
Exiptu so la dinastía de Muhammad Ali caltúvose nominalmente como una provincia otomana. Concedióse-y l'estatus d'un Estáu vasallu autónomu o jedivato en 1867. Isma'il y Tewfik Pasha gobernaron Exiptu como un estáu cuasi-independiente so soberanía otomana hasta la ocupación británica de 1882. Sicasí, el Jedivato d'Exiptu (1867-1914) siguió siendo de iure provincia otomana hasta'l 5 de payares de 1914, cuando foi declaráu un protectoráu británicu como reaición a la decisión de los mozos turcos del Imperiu Otomanu a participar na Primer Guerra Mundial del llau de los Imperios Centrales.
Periodu otomanu ceo
Dempués de la conquista d'Exiptu, el sultán otomanu Selim I abandonó'l país y el Gran Visir Yunus Pasha foi gallardoniáu col títulu de gobernador d'Exiptu. Sicasí, el sultán llueu afayó que Yunus Pasha creara un grupu d'estorsión y sobornu, y dio'l cargu a Haiır Bey, l'ex gobernador mamelucu d'Alepo, que contribuyera a la victoria otomana na batalla de Marj Dabiq.
Realmente una gran parte de la tierra yera un feudu de los mamelucos y caltúvose ensin cambeos, lo que-yos dexó a estos volver rápido a posiciones de gran influencia. Los emires mamelucos caltuvieron el so puestu como cabeza de los dolce sanjaks, nos qu'Exiptu s'estremó. Sol siguiente sultán Solimán I, creáronse dos cámares, llamaes el Mayor Divan y Menor Divan, na que tuvieron representaos tantu l'exércitu como les autoridaes eclesiástiques, p'ayudar al pachá nos sos deliberaciones. Seis regimiento fueron constituyíos pol conquistador Selim pa la proteición d'Exiptu; a los que Suleiman añedió un séptimu, de circasianos.
1527-1610
En 1527, realizóse'l primer censu d'Exiptu baxu dominiu otomanu, la copia oficial de los antiguos rexistros tuvo d'habese perdíu; esta nueva encuesta nun entró n'usu hasta 1605. Les tierres exipcies fueron estremaes en cuatro clases: los dominios del sultán, los feudos, les tierres pal caltenimientu del exércitu y les tierres en que s'asitiaron les fundaciones relixoses.
Mónica Nepote
Mónica Nepote ye una escritora, editora y xestora mexicana. Coordina'l proyeutu de Y-Lliteratura del Centru de Cultura Dixital dende 2015.