cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
OpenOffice.org
Les versiones más recientes d'StarOffice, la versión comercial de Sun, tan basaes nel códigu base d'OpenOffice.org. Pue decise que la rellación ente open office y StarOffice tien dalgunes asemeyances cola rellación qu'hebo ente Netscape Navigator y Mozilla.
Open Office, usa'l correutor ortográficu Hunspell, y dambos tán disponibles en llingua asturiana
Ferramientes incluyíes
thumb|right|230px|Exemplu de fueya de cálculu, con gráficos de barres. (n'asturianu) thumb|right|230px|Procesador de testos Writer versión 3.2 (n'asturianu)
Catalina de Kent
Catalina, duquesa de Kent (Katharine Lucy Mary; antes Worsley, nacida'l 22 de febreru de 1933), ye miembru de la Familia Real Británica; esposa del príncipe Eduardo, duque de Kent, nietu del rey Jorge V del Reinu Xuníu y de María de Teck; fíu del tempranamente fináu príncipe Jorge, duque de Kent y la princesa Marina, duquesa de Kent (nacida princesa Marina de Grecia y Dinamarca); y primu hermanu de la reina Sabela II.
La duquesa de Kent foi centru d'atención pola so conversión al catolicismu en 1994, primer miembru d'altu rangu de la Familia Real británica en convertise públicamente dende l'aprobación del Acta d'Establecimientu de 1701. La duquesa de Kent ta fuertemente amestada al mundu de la música, y actuó como miembru de dellos coros. Ella tamién ye conocida por ser la presentadora de los trofeos de tenis en Wimbledon - un cargu qu'heredó de la so suegra, la princesa Marina.
La manera templada ya informal de la duquesa ganó munchos almiradores. Ella prefier ser conocida na so vida como Katharine, Duquesa de Kent. Sicasí, el so títulu oficial sigue siendo La so Alteza Real la Duquesa de Kent.
Primeros años
Katharine Lucy Mary Worsley nació en Hovingham Hall, Yorkshire, siendo la única fía de Sir William Arthington Worsley, cuartu baronet, y la so esposa, Joyce Morgan Brunner, fía de Sir John Brunner, segundu baronet y nieta de Sir John Brunner, primer Baronet, fundador de Brunner Mond, que más tarde se convertiría en ICI (Imperial Chemical Industries). Ella ye descendiente d'Oliver Cromwell. Worsley foi bautizada na Ilesia de Tolos Santos, Hovingham el 2 d'abril de 1933. Los sos padrinos fueron Sir Felix Brunner, tercer baronet (el so tíu maternu), el mayor Sir Digby Lawson, segundu baronet, la señora Arthur Colegate (la so tía paterna) y la señora Ronald Fife.
Educar na Queen Margaret's School cerca de York y en Runton Hill School en Norfolk. Na escuela aprendió a tocar pianu, órganu y violín, preseos que toca hasta güei. Depués trabayó mientres dalgún tiempu nun llar de neños en York y nuna escuela infantil en Londres. Ella nun llogró ser almitida na Royal Academy of Music, pero siguió a los sos hermanos a Oxford, que s'atopaben na Universidá, estudiando en Miss Hubler's Finishing School, 22 de Merton Street, dedicando gran parte del so tiempu a la música.
Bernuy-Zapardiel
Bernuy-Zapardiel ye un conceyu d'España, na provincia d'Ávila, comunidá autónoma de Castiella y Lleón.
Catalina de Kent
Matrimoniu
El 8 de xunu de 1961, casóse col príncipe Eduardo, duque de Kent, fíu mayor del príncipe Jorge, duque de Kent y de la princesa Marina de Grecia y Dinamarca, na Catedral de York. Dempués del so matrimoniu foi titulada La so Alteza Real la Duquesa de Kent.
Bernuy-Zapardiel
Demografía
Tien una superficie de 19,78 km², con una población de (INE ) habitantes (74 homes y 56 muyeres) y una densidá de 6,98 hab./km² (2012).
Toponimia
Pa Bernuy, esti interesáu topónimu propunxéronse otres esplicaciones pero paez conveniente considerar qu'atopamos ante el resultáu última del xenitivu del nome propiu Bermudus, compuestu xermánicu del baira, osu y mudus < mods, «valor, coraxe». Verdaderamente la desapaición de /d/ intervocálica y el pasu de /m/ a /n/ nun tán llibres de dificultaes, pero la presencia del nome Bermudo Salinero nun documentu de 1250 paecería indicar qu'ésta ye la solución correuta.
Catalina de Kent
Matrimoniu
El duque y la duquesa de Kent tienen trés fíos:
Bernuy-Zapardiel
Xeografía
Asitiáu nel norte abulense dientro de la Contorna de La Moraña a 865 metros sobre'l nivel del mar, atopar a 50 km d'Ávila, 22 km d'Arévalo, 6 km de Fontiveros y 12 km de Madrigal de las Altas Torres.
El so términu municipal llenda colos de: Cantiveros, Cisla, Fonte'l Sauz, Constanzana, Canales y Cabezas del Pozo.
Catalina de Kent
Conversión al catolicismu
La duquesa de Kent foi recibida na Ilesia Católica en 1994. Esta foi una decisión personal, y recibió l'aprobación de la Reina. Según esplicó nuna entrevista a la BBC, "Yo faigo lineamientos d'amor, y la Ilesia Católica ufierta esos lineamientos...".
Bernuy-Zapardiel
Clima
El clima ye continental mediterraneu con llongures y fríos iviernos y branos curtios pero calorosos.
Catalina de Kent
Conversión al catolicismu
Anque'l Acta d'Establecimientu de 1701 establez que, si un miembru de la Familia Real casóse con una católica, pierde'l so derechu a socesión al tronu británicu. Anque l'acta nun fala d'un matrimoniu con un anglicanu que dempués se convirtió al catolicismu. Poro, el duque de Kent nun perdió'l so llugar na llinia de socesión al tronu británicu.
De magar, el so fíu menor, Lord Nicolás Windsor; el so nietu, Eduardo Windsor, Lord Downpatrick; y la so nieta, Lady Marina-Carlota Windsor convirtiéronse al catolicismu. El so fíu mayor, Jorge Windsor, conde de St Andrews, padre de Lord Downpatrick; ta casáu con Sylvana Tomaselli, condesa de St Andrews, una católica.
Bernuy-Zapardiel
Clima
Les precipitaciones son escases, siendo primavera y seronda les dómines nes que más suel llover.
Catalina de Kent
Nos últimos años
El problema de los neños nel All England Club surdió en 1999, cuando a la duquesa de Kent (que'l so maríu, el duque, fuera presidente del club mientres trenta años), foi-y negáu un permisu por que'l fíu d'un amigu, de 12 años, pudiera ingresar nel Palcu Real en Wimbledon. Depués recibió The Daily Telegraph con un artículu en primer plana sobre la "sópita carta" del presidente del club, John Curry, na qu'informaba de que los neños nun yeren bienveníos nel Palcu Real. Ella, de la mesma, amenació con boicotiar el Palcu Real.
La duquesa de Kent decidió nun usar personalmente l'estilu de La so Alteza Real nel 2002 y amenorgar los sos deberes reales. Dende entós foi conocida informalmente como Katharine Kent, anque'l so títulu y estilu oficial sigue siendo La so Alteza Real la Duquesa de Kent. A manera d'exemplu, cuando se presentó pa otorgar los premios Young Musician of the Year de la BBC nel 2002, pidió a los organizadores que lu presentaren como "Katharine, duquesa de Kent".
Bernuy-Zapardiel
Orografía
La so orografía continuación de la Meseta Norte, carauterizada pol so paisaxe llanu y los sos materiales sedimentarios ye llana presentando pequeños cuetos, típicu paisaxe castellano. Los ríos que traviesen la contorna de La Moraña, na que s'asitia Bernuy-Zapardiel, son el Adaja, Zapardiel, Trabancos y Arevalillo. Les agües de toos estos van parar a la cuenca del ríu Duero. Acolumbrar al fondu'l sistema Central, Sierra de Guadarrama y la sierra de Gredos.
Economía
Villa eminentemente agrícola y ganadera.
Catalina de Kent
Nos últimos años
Acordies con l'amenorgamientu de los sos deberes reales, la duquesa asumió'l puestu de profesor de música de Wansbeck Primary School en Kingston Upon Hull. En 2005, la duquesa faló nuna entrevista a la BBC Radio 3 del so gustu pol rap y la música de la cantante/compositora Dido, que la so cantar "Thank You", escoyó como una de les sos pieces musicales favorites.
Informes de la BBC afirmaron que la duquesa sufre de síndrome de fatiga crónica, ente que el Mail on Sunday informó que sufre de depresión. En 1999, aparentemente recuperárase d'una enfermedá crónica. Cuando foi preguntada pol Daily Mail qué camudara, ella respondió, ensin entrar en detalles, que tuviera sufriendo ensin sabelo d'enfermedá celiaca. Ella arrenunció al so papel como xefe de ME Society nel Reinu Xuníu, dempués de nuevos diagnósticos. Dende entós trabayó enérxicamente en delles organizaciones benéfiques y escueles.
Bernuy-Zapardiel
Economía
Esisten pinares, na so mayoría resineros y piñoneros.
Los sos habitantes dedíquense fundamentalmente a l'agricultura y la ganadería.
Catalina de Kent
Obres de caridá
Nel 2004, la duquesa de Kent, xunto a Nicholas Robinson (Direutor, King's College School, Cambridge), llanzaron Future Talent, una organización de música dedicada a la busca de neños.
Títulos y estilos
El títulu oficial de la duquesa ye La so Alteza Real la Princesa Eduardo Jorge Nicolás Pablo Patriciu, Duquesa de Kent, Condesa de St. Andrews, Baronesa Downpatrick, Dama Gran Cruz de la Real Orde Victoriana.
Ancestros
Ancestros de Catalina, Duquesa de Kent
Bernuy-Zapardiel
Economía
Añu 2011
Historia
Nos sos oríxenes, Bernuy-Zapardiel perteneció al Sexmo de San Juan, con cabecera na llocalidá de San Juan de la Torre, pueblu que sumió por un biltu de peste.
A partir d'esi momentu, Bernuy pasó a formar parte del partíu xudicial de Arévalo. Asina ye como permanez anguaño, formando parte de la Moraña Alta.
Elisabeth Bardwell
Elisabeth Miller Bardwell foi una astrónoma d'Estaos Xuníos. Graduar nel Mount Holyoke College en 1866 y siguió ellí como profesora hasta la so muerte.
Bernuy-Zapardiel
Historia
Don Diego de Bernuy tomó'l so nome de l'aldega de Bernuy de Zapardiel, onde'l padre de Diego tenía abondoses propiedaes.
Ossa de Montiel
Ossa de Montiel ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atopar a 85 km de la capital provincial. En 2017 cuntaba con 2.411 habitantes, según los datos oficiales del INE. La villa ta integrada na mancomunidá de servicios de la Sierra d'Alcaraz y Campu de Montiel.
Historia
Mientres seis siglos foi parte del antiguu Campu de Montiel: dende empiezos del sieglu XIII, tres la Reconquista d'esti territoriu y hasta 1833 cuando se produz la división provincial entá vixente. Entós convirtióse nel únicu conceyu del Campu de Montiel que s'integró na provincia d'Albacete, ente que'l restu pasaron a formar parte de la provincia de Ciudá Real.
El 23 de febreru de 2015, a les 17:16 hora llocal, la llocalidá foi l'epicentru d'un movimientu sísmicu producíu a 15 quilómetros de fondura. El temblón rexistró una magnitú 5,2 na escala de Richter y d'intensidá 4 na escala de Mercalli, mientres una duración de casi cinco segundos. El temblón dexóse sentir nel centru peninsular (Morata, Tielmes, etc.), ensin que se rexistraren daños humanos nin materiales.
NGC 521
NGC 521 ye una galaxa espiral alcontrada na constelación de Cetus.
Ossa de Montiel
Economía
El segundu de los sectores económicos de la población ye l'agricultura. La so producción centrar nel viñéu y les ceberes.
Patrimoniu
Dientro del cascu urbanu de la llocalidá asítiase la ilesia parroquial de Santa María Madalena. El templu ye una construcción gótica de principios del sieglu XVI formáu por planta rectangular, arco diafragma tresversales, cubierta mudéxar de madera y coru altu a los pies sosteníu por pilastres.
Nel esterior la fachada ta rematada nuna curiosa espadaña y la portada abrir en arcu de mediu puntu.
La cueva de Montesinos topar a 5 quilómetros d'esta llocalidá en direición a les Llagunes de Ruidera. Ye una cueva cárstica de poca fondura. Miguel de Cervantes centra'l desenvolvimientu del capítulu XXII de la segunda parte de Don Quixote de la Mancha nesa cueva.
La mayor parte del Parque natural de les Llagunes de Ruidera pertenez a esti conceyu.
Plectrophenax nivalis
thumb|Güevos de Plectrophenax nivalis
La ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Habita nel árticu y nun área acutada del hemisferiu norte. Hai pequeñes poblaciones aisllaes nos picos de los montes na rexón nórdica, incluyendo los Cairngorms nel centru d'Escocia y nes Montaña San Elías na frontera sur d'Alaska. Vuela n'Asturies.
Referencies
El so hábitat natural ye la tundra, los pandoriales ensin árboles y los montes pelaos. Ye una ave migratoria, yá que pasa l'iviernu más al sur en zones más templaes, principalmente nes mariñes marines o nos montes baxos, anque pueden invadir les tierres de cultivu. Pel iviernu forma enormes bandaes.
Tien un tamañu medianu con nales enforma grandes pa una ave de la so especie, con quince a dieciocho centímetros de llongura con un valumbu de 32 a 38 centímetros, y un pesu de ventiséis a cincuenta gramos. En vuelu, puede identificar fácilmente poles enormes llurdios blanques que presenten les sos ales. El machu ye inconfundible cuando s'atopa en dómina de reproducción, yá que'l so plumaxe ye dafechu blancu col llombu negru; la fema na dómina de reproducción ye negra abuxada onde'l machu ye dafechu negru. Col plumaxe d'iviernu, dambos xéneros presenten plumes motudes, corites y blanques na parte cimera, siendo los machos más blancos que les femes. Los pitucos son mariellos con negru, y dafechu negros mientres el branu nel casu de los machos. A diferencia de la mayor parte de los paseriformes tien les nales afeches pal so fríu hábitat. Nengún otru paseriforme puede pasar l'iviernu tan al norte, descontando al cuervu común.
El so cantar ye un xiblíu inconsistente carauterísticu, que s'oi como "per,r,r,rit" y el trino típicu de los Plectrophenax, similar a "hudidi fiit fiit fiiw hudidi".
Constrúi'l so avolumáu nial nos resquiebros de les roques. Los güevos son verde azulaos, enllordiaos de marrón, y ruémpense depués de dolce a trece díes. Los pitucos pueden volar depués de dolce a catorce díes de la so nacencia.
Esisten cuatro subespeciey, que difieren llevemente nel patrón del plumaxe de los machos en dómina de reproducción:
Nadezhda Pishchúlina
Nadezhda Pishchúlina –en rusu, Надежда Пищулина– ye una deportista rusa que compitió en piragüismu na modalidá d'agües seles, ganadora d'una medaya de plata nel Campeonatu Européu de Piragüismu de 2008.
Ferrières-les-Bois
Ferrières-les-Bois ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Frank Whittle
Frank Whittle foi un inxenieru aeronáutico y militar británicu de la Royal Air Force. Comparte col alemán Hans von Ohain, investigando de forma separada, el diseñu del primer motor a reacción operativu.
Biografía
Whittle nació en Coventry, Reinu Xuníu. El so padre trabayaba de capataz nuna fábrica de ferramientes y yera al empar un arteru ya inventivu mecánicu.
Ferrières-les-Bois
Tien una población de y una superficie de  km².
Frank Whittle
Biografía
En 1916 la familia treslladar a Royal Leamington Spa, onde'l so padre mercara un taller con unos tornos y otres ferramientes y un motor de cilindros de gas. Este foi'l so primer contautu y el so familiarización colos motores y maquinaries.
Nun siguió enforma tiempu na escuela por cuenta de les dificultaes económiques de la so familia. En 1923 ingresa nuna escuela d'aprendices de la RAF, onde llogra llamar l'atención de dalgún de los sos oficiales, pola calidá de les maquetes d'aviones que construyía, según les sos bones cualidaes pa les matemátiques. Por encamientu de los sos profesores, foi propuestu pa la escuela d'oficiales de la RAF, onde ingresó en 1926, graduándose en 1928 a la edá de 21 años.
Nel desenvolvimientu de la so tesis de graduación, redactó un trabayu sobre la futura evolución nel diseñu d'aeronavessobremanera de vuelu a gran altor y velocidaes de más de 800 km/h, poniendo de manifiestu qu'esto yera imposible d'algamar colos aviones de héliz. Nel so llugar proponía lo que güei se conoz como termorreactor.
En 1929 desenvolviera'l conceutu d'un turborreactor, qu'unvió al Ministeriu del Aire por si podía resultar interesante, pero contestáron-y que los sos diseños yeren impracticables.
En 1930, al nun tar interesada la RAF, solicita la so primer patente. Mientres esos años amplía los sos estudios na mesma RAF y na Universidá de Cambridge. En 1936, xunto a dos exmiembros de la RAF, funda una empresa denominada Power Jets col ánimu de desenvolver el so motor. Col sofitu d'una entidá financiera, los trabayos empezaron de forma esperimental nuna factoría allugada na ciudá de Rugby perteneciente a la empresa BTH (British Thomson Houston). Col empiezu de la Segunda Guerra Mundial, el proyeutu recibió un mayor sofitu del gobiernu británicu. Tres munches dificultaes, el primer vuelu aicionáu pol motor de Whittle llevar a cabu en 1941, nun caza esperimental británicu.
En 1942 unviar a Estaos Xuníos p'ayudar al proyeutu naquel país. Escontra'l final de la guerra, emplegar caces con turborreactores n'operaciones militares en Gran Bretaña contra Alemaña.
En 1976 establecer nos Estaos Xuníos, onde morrió na ciudá Columbia, estáu de Maryland, nel añu 1996.
Ferrières-le-Lac
Ferrières-le-Lac ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Polinesia Francesa
thumbnail|Mapa La Polinesia Francesa (en francés: Polynésie Française; en tahitianu: Porinetia Farani) ye una coleutividá d'ultramar francesa asitiada al sur del océanu Pacíficu. Tahití ye la islla más importante, onde s'asitia la capital, Papeete.
Octodontomys gliroides
Octodontomys gliroides ye una especie de royedor de la familia Octodontidae, conocíu comúnmente como soco o bori, mesma de Suramérica, qu'habita'l altiplanu y sierres bolivianes y de países estremeros (Chile y Arxentina). Habita ente los 2000 y 5000 metros d'altitú. Ye herbivoru e hidratase davezu inxiriendo texíu de cactaceas. Tien un importante desenvolvimientu de l'audición y la visión. El so comportamientu descríbese como'l d'un esguilador nocherniegu, qu'orada o cava de manera llindada.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase y ye una especie común na Cordal de los Andes, nel noroeste d'Arxentina, Bolivia, y el norte de Chile. Vive en zones andines seques, hábitats d'altor con presencia de carbes y/o arbustos.
Ciudá vieya de Xerusalén
La ciudá vieya de Xerusalén (העיר העתיקה‎‎ [Hai'Dir Hai'Atiqah], البلدة القديمة‎‎ [a la Balda al-Qadimah], Kudüs, Երուսաղեմի հին քաղաք [Yerusaghemi hin k'aghak']) ye una área d'aproximao 0,9 km² asitiada dientro de Xerusalén Este, constituyendo hasta la década de 1860 tou'l treme urbanu. La ciudá vieya ye'l llugar onde s'alluguen sitios relixosos importantes tales como'l Monte del Templu y el Muriu de los Llamentos pa la relixón xudía, el Santu Sepulcru pa la relixón cristiana, y la Cúpula de la Roca y la Mezquita d'Al-Aqsa pa la relixón musulmana.
Tradicionalmente, la ciudá vieya tuvo estremada en cuatro barrios, anque los actuales nomes namái s'introducieron nel sieglu XIX. Estos cuatro barrios son el Barriu Musulmán, el Barriu Xudíu, el Barriu Cristianu y el Barriu Armeniu.
La ciudá vieya foi incluyida en 1981 dientro del Patrimoniu de la Humanidá de la Unesco. En 1982 Xordania solicitó la so inclusión na Llista del Patrimoniu de la Humanidá en peligru.
Historia
miniaturadeimagen|left|Cai na ciudá vieya. miniaturadeimagen|left|Comercios na ciudá vieya. Nel sieglu XI e.C. el rei israelita David conquistó la ciudá de Jebús, bastión del pueblu jebuseo, unu de los qu'habitaben Canaán. El bastión taba fortificáu con sólidos murios que lo arrodiaben. Cuando David instalóse ellí, designar Dir David (La ciudá de David). Esti llugar ta allugáu anguaño al suroeste de l'actual ciudá vieya y ye llamáu Llomba Ofel (foi descubiertu y escaváu pola Palestine Exploration Fund ente 1923 y 1925).
El fíu de David, Salomón, estendió la construcción de los murios y amás edificó'l templu que llevó'l so nome. La ciudá pasó a llamase Dir Salomon (la Ciudá de Salomón) llamada na Biblia, Xerusalén. A la muerte de Salomón escontra 962 a.C asocedió un cisma nel pueblu xudíu y formáronse dos estaos: Israel con capital en Samaria y Xudá, con capital en Xerusalén.
La ciudá aguantó al traviés de los años los ataques de los sos poderosos vecinos, pasando tamién por diversu etapes de vasallaxe hasta l'añu 587 e.C. mientres el reináu del últimu rei de Xudá, Sedecías, cuando foi conquistada y esfarrapada pol rei Nabucodonosor II. El reinu de Xudá pasó a ser una provincia del Imperiu Babilónicu o Imperiu Caldéu y la mayoría de la clase rexente xudía sería unviada al destierru en Babilonia.
Nel añu 530 e.C. el rei persa Ciro II el Grande conquistó l'Imperiu Babilónicu y dexó el regresu de les comunidaes xudíes deportaes, a la provincia de Xudá; éstes tornaron a Xerusalén y reconstruyeron la ciudá y el Templu de Salomón.
En 332 e.C. Alexandru Magnu conquistó'l Imperiu persa y la ciudá nun sufrió destrucciones. A la muerte d'Alejandro, Xudá o Xudea, y Xerusalén pasaron a formar parte del Imperiu seléucida, el que de la mesma sería anexáu al Imperiu romanu el 64 e.C. pol xeneral romanu Cneo Pompeyo Magno, dempués de ganar a dichu Imperiu. Xerusalén sufrió l'asediu y la conquista romana, cola destrucción de los sos murios y l'anexón al Imperiu romanu.
La ciudá de Xerusalén reponer mientres el mandatu del xeneral Marcu Vipsanio Agripa, qu'ordenó la construcción d'un nuevu muriu llamáu la Tercer Muralla, permaneciendo la ciudá so l'alministración d'una elite relixosa, los asmoneos, cuando asocedió la primer guerra xudeo-romana qu'implicó nuevamente l'asediu romanu a Xerusalén, y tomar y destrucción de la ciudá l'añu 70. d.C. realizada pol futuru emperador romanu Tito.
miniaturadeimagen|Muro de los Llamentos L'añu 21 a.C el rei Herodes el Grande restauró la ciudá y el Templu, esistiendo entá de pies una parte llamada'l Muriu de los Llamentos, de gran importancia na relixón xudía.
Alredor del añu 135, l'emperador Adriano decidió reconstruyir la ciudá col nome d'Aelia Capitolina, lo que provocó una nueva revuelta ente los xudíos, que terminó en 135 cola victoria romana y l'espulsión y exiliu de la mayor parte del pueblu xudíu, conocida como la Diáspora. El territoriu de Xudea pasó a ser la provincia romana de Siria Palestina o Palestina.
El destín de Xerusalén siguió amestáu a socesives conquistes y conflictos, formando parte del Imperiu Romanu d'Oriente o Imperiu bizantín, dientro del cual foi una de los cuatro sedes d'importancia relixosa doctrinal del cristianismu, xunto con Constantinopla, Antioquía y Alexandría.
L'añu 326, l'emperador Constantín I el Grande mandó a llevantar la Ilesia del Santu Sepulcru, que se constituyó n'unu de los principales llugares relixosos del cristianismu.
miniaturadeimagen|left|Ilesia ortodoxa de Santa Ana, llugar de nacencia de la virxe María. L'añu 614 l'Imperiu sasánida conquistó la ciudá, rixéndola hasta l'añu 638, siendo movíu pola espansión musulmana qu'ocupó la ciudá incorporándola al Califatu Omeya de Damascu, al califatu abbasí y al Imperiu otomanu socesivamente.
Ente los años 687 y 691 construyóse la Cúpula de la Roca. En 710 terminar d'alzar la Mezquita d'Al-Aqsa. Dambos templos son importantes puntos relixosos de la relixón musulmana.
En 1095 el papa Urbanu II predicó nel Concilio de Clermont la Primer Cruzada dirixida a conquistar Xerusalén de los musulmanes. El noble francés Godofredo de Bouillón llogró esti cometíu y depués d'efectuar una masacre conquistó la ciudá y creó el Reinu de Xerusalén del cual foi'l so hermanu Balduino I, el primer representante col títulu de Rei de Xerusalén. Mientres los siguientes años la presencia de les Órdenes Militares cristianes foi intermitente na ciudá, alternáu cola presencia de tropes musulmanes, ente los cualos estremóse Saladín, que asedió y conquistó definitivamente la ciudá nel añu 1244.
Les muralles de Xerusalén fueron destruyíes y reconstruyíes munches vegaes. Les actuales muralles fueron llevantaes en 1538 pol sultán otomanu Solimán el Magníficu y siguió so dominiu otomanu hasta'l final de la Primer Guerra Mundial.
Les muralles tienen una estensión averada de 4,5 km y el so altor varia ente los 5 y 15 m, con una espesura de 3 m. Tienen 43 torres de vixilancia y 8 puertes, de les cualos namái 7 tán abiertes.
Los barrios
thumb|200px|Ilesia del Santu Sepulcru. thumb|200px|Pasaxe nel [[Barriu Xudíu.]] Esisten cuatro barrios na ciudá vieya: el Barriu Armeniu, el Barriu Cristianu, el Barriu Xudíu y el Barriu Musulmán, adicionalmente incluyir na ciudá vieya'l Monte del Templu.
Barriu Armeniu
El Barriu Armeniu ye'l menor de los cuatro barrios y ta allugáu na esquina S.O. de la ciudá. Anque'l pueblu armeniu ye cristianu, el Barriu Armeniu ye distintu al Barriu Cristianu. A pesar del pequeñu tamañu y la población d'esti barriu, los armenios y el so Patriarcáu permanecen independientes y formen una brengosa presencia na Ciudá Vieya.
Barriu Cristianu
El Barriu Cristianu tien 19 hectárees (0,19 km²) ta asitiáu na esquina N.O. de la ciudá. El barriu contién la Ilesia del Santu Sepulcru, unu de los llugares más sagraos del cristianismu.
Barriu Xudíu
El Barriu Xudíu (N'hebréu:הרובע היהודי, HaRova HaYehudi o la Rova) ta asitiáu al S.Y de la ciudá tien una superficie de 0,11 km². El Barriu Marroquín, fundáu nel sieglu XII, foi baltáu y anexáu a esti barriu en 1967, tres la ocupación del sector esti de Xerusalén, pa crear la escampada delantre del Muriu de los Llamentos., col fin de crear un espaciu pa los visitantes y turistes, empecipiándose asina la planificación física del barriu.
Barriu Musulmán
El Barriu Musulmán ye'l mayor de los barrios con una superficie de 31 hectárees (0,31 km²) y ta asitiáu na esquina N.Y. de la ciudá.
Monte del Templu
La Escampada de les Mezquites o Monte del Templu ye un sector relixosu de la Ciudá vieya d'aproximao 15 hectárees (equivalentes a 0,15 ye un sitiu sagráu pa los musulmanes y pa los xudíos.
Ploceus baglafecht
Ploceus baglafecht ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu n'África al sur d'El Sáḥara, atopándose dende l'este de Nixeria y Camerún hasta Etiopía y el sur d'Eritrea, y al traviés d'África central hasta'l sur de Tanzania.
Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
Elisabeth Christina von Linné
Considerar la primer muyer botánica en Suecia nel sentíu modernu del términu, a pesar de nun recibir una educación formal na materia. Foi la primera en describir un efeutu ópticu pol que les flores de Tropaeolum majus paecen emitir rellumos de lluz, y que foi denomináu por esti motivu'l fenómenu de Elisabeth Linné».
Linné cásose y tuvo dos fíos.
Microbioloxía
Microbioloxía ye'l estudiu de microorganismos, que son organismos unicelulares o grupu de célules microscópiques. Esto inclúi eucariotes como los fongos y protistes, y procariotes como les bacteries y dello ocle. Los Virus, pesie a nun tar estrictamente clasificaos como organismos vivos, son tamién estudiaos. Microbioloxía ye un términu ampliu que inclúi milenta rames como viroloxía, micoloxía, parasitoloxía y otres. Una persona que s'especializa nel área de microbioloxía ye nomáu microbiólogu/a.
Pesie a que ye munchu lu conocíu nel campu la microbioloxía, los avances son daqué constante. ye probatible que sólo se tenga estudiao un 1% de tolos microbios qu'hai na Tierra. Asina, pesie al fechu de que más de trescientos años tienen yá pasáo dende'l descubrimientu los microbios, el campu la microbioloxía podría dicise que ta na so infancia comparada con otres disciplines biolóxiques como la zooloxía, la botánica y la entomoloxía.
Historia
La esistencia de microorganismos foi hipotetizada a lo llargo la Edá Media pesie a nun poder ser observaos, probaos, o descritos con exactitú hasta la invención del microscopiu nel sieglu XVII. En El Canon de la Medicina (1020), Abū Alī ibn Sīnā (Avicenna) establecía que la secreción corporal ta contaminada por cuerpos terrenales foriatos enantes de ser infestaos, pero nun los consideró como causes primaries d'enfermedaes o dolencies. Cuando la peste negra o peste bubónica algamó al-Ándalus nel sieglu XIV, Ibn Khatima ya Ibn al-Khatib hipotetizaron que les enfermedaes infeccioses yeren debio a microorganismos qu'entraben nel cuerpu humanu. Les bacteries fueron observaes per primer vegada por Anton van Leeuwenhoek en 1676 col emplegu monolentes a móu de microscopiu, diseñaes por él mesmu. El nome de "bacteria" foi presentao munchu más tarde, por Ehrenberg en 1828, derivao del llinguax griegu βακτηριον que quier dicir "palu pequeñu". Dimientres van Leeuwenhoek ye davezu citao como'l primer microbiólogu, la primer observación que mos consta a nivel microbiolóxicu, proveniente de los cuerpos fructíferos de mofu, foi fecha enantes, en 1665 por Robert Hooke. El campu la bacterioloxía (posteriormente una subdisciplina la microbioloxía) ye xeneralmente considarada de tener sío fundada por Ferdinand Cohn (1828–1898), un botánicu cuyos estudios n'ocle y bacteries fotosintétiques lleváron-y a describir a esgaya bacteries incluyendo Bacillus y Beggiatoa. Cohn foi tamién el primeru en formular un esquema pa la clasificación taxonómica de les bacteries. Louis Pasteur (1822–1895) y Robert Koch (1843–1910) fueron contemporáneos de Cohn y son davezu consideraos los fundadores de la microbioloxía médica. Pasteur ye famosu penriba tóu por una serie d'esperimentos diseñaos pa refutar l'antigamente perestendía teoría de la xeneración espontánea, solidificando con ello la identidá de la microbioloxía como ciencia biolóxica. Pasteur tamién diseñó métodos pa la preservación de la comida (pasteurización) y vacunes escontra bayura enfermedaes como l'ántrax, cólera d'aves y rabia. Koch ye más conocíu poles sos contribuciones na teoría de la enfermedá del xermen, probando que enfermedaes específiques yeren causaes por microorganismos patóxénicos. Desendolcó una serie criterios que pasaron a conocese como los postulaos de Koch. Koch foi un de los primeros científicos n'algamar l'aisllamientu bacteries en cultivu puru resultando d'ehí la descripción de bayura bacteries novel incluyendo Mycobacterium tuberculosis, l'axente causativu la tuberculosis.
Magar que Pasteur y Koch son davezu consideraos los fundadores de la microbioloxía, el so trabayu nun reflexó fielmente la verdadera diversidá del mundiu microbianu debio al so esclusivu enfoque en microorganismos con relevancia médica ñidia. Nun foi fasta'l trabayu Martinus Beijerinck (1851–1931) y Sergei Winogradsky (1856–1953), los fundadores de la microbioloxía xeneral (un términu vieyu que recueye aspeutos de la fisioloxía, diversidá y ecoloxía microbianes), cuando la verdadera amplitú de la microbioloxía foi revelada. Beijerinck fizo dos contribuciones mayores a la microbioloxía: el descubrimientu los virus y el desendolcu de téuniques d'enriquecimientu cultivos. Magar que'l so trabayu nel TMV estableció los principios básicos de la viroloxía, foi'l so desenrollu nel enriquecimientu cultivos el que tuvo'l mayor impautu darréu na microbioloxía al permitir el cultivu d'un pergrande rangu microbios con perestremaes fisioloxíes. Winogradsky foi'l primeru en desendolcar el conceutu de quimiolitotrofía y d'ehí la revelación del papel cimeru xugao polos microorganismos nos procesos xeoquímicos.
Tipos
El campu la microbioloxía pue dividise comúnmente en delles subdisciplines:
Beneficios
Dimientres los microbios son vistos davezu de forma negativa debio a la so asociación con munches enfermedaes humanes, tamién son responsables de munchos procesos beneficiosos como la fermentación industrial (i.e. la producción d'alcohol y productos d'usu diarios), producción d'antibióticos y como vehículos pa la clonación n'organismos superiores como plantes. Los científicos tamién tienen esplotao el so conocimientu sobre microbios pa la producción d'enzimes bioteunilóxicamente importantes com la Taq polimerasa, xenes marcadores pal usu n'otros sistemes xenéticos y téuniques noveles de bioloxía molecular como'l sistema de dos híbridos.
Tamién hai delles afirmaciones no que cinca a la contribución a la salú humana y animal pol consumu de probióticos (bacteries potencialmente beneficioses pal sistema dixestivu) y/o prebióticos (sustancies consumíes pa dá-y puxu al crecimientu de microorganismos probióticos).
Estos rasgos permitieron a Joshua y Esther Lederberg a desendolcar un esperimentu elegante en 1951 demostrando que la mutación adaptativa provién de la preadaptación más que de la mutación dirixía. Por esti propósitu, inventaron lo que n'inglés ye nomáu replica plating, que-yos permitió transferir numeroses colonies bacterianes dende les sos llocalizaciones específiques una placa de petri con agar a llocalizaciones análogues en bayura plaques. Depués de replicar la placa con E. coli, espusieron ca una de les nueves plaques a un bacteriófagu (tamién nomáu fagu). Observaron que les colonies resistentes al fagu presentábense en llocalizaciones análogues en ca placa, permitiéndo-yos concluir que'l rasgu de resistencia al fagu esistía na colonia inicial, qu'inxamás foi espuesta al mesmu, en llugar de surxir posteriormente a que la bacteria fore espuesta al virus.
Diego Rivera
Diego Rivera foi un destacáu muralista mexicanu d'ideoloxía comunista, famosu por afigurar obres d'altu conteníu social n'edificios públicos. Casáu con Frida Kahlo, foi creador de diversos murales en distintos puntos del agora llamáu Centru Históricu de la Ciudá de Méxicu, según na Escuela Nacional d'Agricultura de Chapingo, y n'otres ciudaes mexicanes (Cuernavaca y Acapulco) y norteamericanes y suramericanes (Buenos Aires, San Francisco, Detroit y Nueva York).
Biografía
miniaturadeimagen|Semeya de [[Ramón Gómez de la Serna]] thumb|275px|Mural n'[[Acapulco de Juárez|Acapulco, Guerrero.]]
Primeros años y vida en Méxicu
El so padre foi Diego Rivera y la so madre María del Pilar Barrientos. Nació'l 8 d'avientu de 1886 na ciudá de Guanajuato. Al añu y mediu de la nacencia, morrió'l so hermanu ximielgu Carlos María, mientres Diego, que carecía raquitismu y tenía una constitución bien débil, caltener con vida. Diego foi rexistráu sol nome de Diego María Rivera, y foi bautizáu como Diego María de la Concepción Juan Nepomuceno Estanislao de Rivera y Barrientos Acosta y Rodríguez. En contra de los deseos del so padre, que prefería qu'ingresara nel Colexu Militar, a partir de 1896 empezó a tomar clases nocherniegues na Academia de San Carlos de la capital mexicana, onde conoció al célebre paisaxista José María Velasco. En 1905, recibió una pensión del Secretariu d'Educación, Xusto Sierra, y en 1907, otra del entós gobernador de Veracruz, Teodoro A. Dehesa Méndez, que-y dexaron viaxar a España a faer estudios d'obres como les de Goya, El Greco y Brueghel ya ingresar nel taller d'Eduardo Chicharro, unu de los retratistes más sobresalientes en Madrid.
En 1909, treslladar a París, onde conoció a Angelina Petrovna Belova, más conocida como Angelina Beloff, pintora rusa con quien empecipió una rellación amorosa que duró diez años. A diferencia de José Clemente Orozco, un artista afiliáu al Exércitu Constitucionalista, específicamente col xeneral Álvaro Obregón, y a diferencia tamién de David Alfaro Siqueiros, quien yera oficial d'altu rangu, Diego Rivera nun tuvo una participación direuta nel conflictu político y militar de la Revolución Mexicana, como tanto se cree.
Zhytómyr
Zhytómyr ye una ciudá d'importancia rexonal d'Ucraína. Ye la capital de la óblast homónima y del raión homónimu, magar nun pertenez a esti postreru.
Historia
Ye una de les ciudaes más antigües d'Ucraína.
Diego Rivera
Primeros años y vida en Méxicu
A partir d'entós y hasta mediaos de 1916, alternó la so residencia ente Méxicu, Ecuador, Bolivia, Arxentina, España y Francia, país esti postreru nel cual tuvo los primeros contactos colos artistes de Montparnasse. Tuvo acercamientos con Alfonso Reyes Ochoa, Pablo Picasso y Ramón María del Valle-Inclán y, polo xeneral, con aquellos que participaron nes nueves corrientes d'Europa, como'l cubismu, nel que tamién Diego se vio envueltu. Esi mesmu añu, en París, nació'l so primer fíu, llamáu Diego, frutu de la so unión con Angelina Beloff que, sicasí, morrió al añu siguiente. En 1917, influyíu poles pintures de Paul Cézanne, introducir nel postimpresionismu, y llogró captar l'atención colos sos acabaos y vivos colores, a diferencia d'otros muralistas mexicanos qu'entá nun cobraben popularidá.
thumb|275px|Mural qu'amuesa la vida de los [[mexicas nel mercáu de Tlatelolco. Atopar nel Palaciu Nacional, na Ciudá de Méxicu.]]
Zhytómyr
Historia
Dende la Edá Media ye un centru alministrativu. En 1918 moró equí mientres unes selmanes el gobiernu de la República Popular Ucraína.
Khmelnytskyi
Khmelnytskyi, tamién escritu n'ocasiones Jmelnitsky (Хмельницький; Хмельницкий; Chmielnicki; na treslliteración inglesa, Khmelnytskyi), ye una ciudá d'Ucraína na rexón de Podolia, alcontrada a veres del ríu Bug Meridional, a 340 quilómetros de la capital, Kiev. El nome orixinal de la ciudá foi Proskúriv, y darréu Proskúrov. En 1954, con ocasión del 300º aniversariu de la participación del atamán Bogdán Khmelnytskyi nel Tratáu de Pereyáslav de 1654, se renombró a Khmelnytskyi nel so honor. Ye'l centru alministrativu del Óblast de Khmelnytskyi. Na ciudá opera'l Aeropuertu Khmelnytskyi, y xuega el FC Podillya Khmelnytskyi.
Zhytómyr
Personaxes destacaos
Llugar de nacencia de Serguéi Koroliov, diseñador principal del programa espacial soviéticu, que supervisó los programes Spútnik y Vostok y llugar de nacencia de Sviatoslav Richter, unu de los más grandes pianistes del sieglu XX, célebre pola fondura de les sos interpretaciones, la so virtuosa téunica y el so ampliu repertoriu.
Ciudaes hermanaes
Zhytomyr caltién un hermanamientu de ciudaes con:
Khmelnytskyi
Ye una de les ciudaes industriales más importantes d'Ucraína, yá que dempués del accidente de Chernóbil, creóse una nueva central nuclear en Khmelnytskyi qu'apurre enerxía a tol país.
Diego Rivera
Primeros años y vida en Méxicu
En 1919, nació una fía so y de Marievna Vorobieva-Stebelska, Marika Rivera y Vorobieva, a quien nunca reconocería, pero sí sostendría económicamente. Escontra 1920, y gracies al entós embaxador de Méxicu en Francia, Alberto J. Pani, Rivera abandonó'l país, y tamién a Angelina Beloff, y entamó un viaxe a Italia, onde empezó l'estudiu del arte renacentista. Por eses mesmes feches, Álvaro Obregón designó a José Vasconcelos como secretariu d'Educación, y en 1921, Rivera tornó a Méxicu, onde participó na renacencia de la pintura mural, empecipiáu por otros artistes y patrocináu pol gobiernu nes campañes entamaes por Vasconcelos y nes cualos participó al llau de los muralistas mexicanos José Clemente Orozco, David Alfaro Siqueiros y Rufino Tamayo, según l'artista francés Jean Charlot.
En xineru de 1922, empezó a pintar el so primer mural, intitulado La creación, nel interior del Anfiteatru Simón Bolívar de la Escuela Nacional Preparatoria de la entós llamada Universidá Nacional de Méxicu. Asistir Carlos Mérida, Jean Charlot, Amado de la Cueva y Xavier Guerrero. La tema central ye la formación de la raza mexicana. La figura central ye un home que naz del árbol de la vida. La so obra pictórica empezaría a convertise nun factor considerable y d'influencia pal movimientu muralista mexicanu y llatinoamericanu. N'avientu d'esi mesmu añu, casóse con Guadalupe Marín, tamién conocida como "La Gata Marín", a quien conoció al traviés de Julio Torri mientres ellaboraba'l mural.
Con ella tuvo dos fíos: Lupe, nacida en 1924, y Ruth, nacida en 1926. En setiembre de 1922, empecipió'l frescu na Secretaría d'Educación Pública. Convirtióse tamién nel co-fundador de la Unión de Pintores, Escultores y Artistes Gráficos Revolucionarios. Esi mesmu añu, afiliar al Partíu Comunista Mexicanu, unu de los grandes factores influyentes de la so pintura y del cual foi precandidato a la presidencia de la república en 1929. Tamién se-y dieron los permisos necesarios pa empezar les pintures y murales del Palaciu de Cortés, en Cuernavaca, Morelos, y na Escuela Nacional d'Agricultura, en Chapingo, según nel Palaciu Nacional de la Ciudá de Méxicu, onde de 1929 a 1935 creó un ciclu narrativu sobre la historia del país dende los tiempos de los mexicas hasta'l sieglu XX.
Ente agostu de 1929 y mayu de 1930, foi direutor de la Escuela Central d'Artes Plástiques. Salió d'ende por cuenta de un movimientu estudiantil entamáu nel so contra.
Vida nel estranxeru
thumb|Diego Rivera con [[Frida Kahlo, la so tercer esposa.]]
Escontra 1927, Rivera foi convidáu a los festexos de los primeros diez años de la Revolución d'Ochobre na Xunión Soviética, polo que partió escontra Moscú. Tres el so divorciu con Guadalupe Marín en 1928, casóse cola pintora Frida Kahlo, en 1929. Este mesmu añu, foi espulsáu del Partíu Comunista Mexicanu. Escontra 1930, foi convidáu a los Estaos Xuníos pa la realización de diverses obres, onde la so temática comunista desamarraría importantes contradicciones, crítiques y resfregones colos propietarios, col gobiernu y cola prensa estauxunidense. Foi convidáu pol arquiteutu Timothy L. Pflueger por que pintara pa él. Dempués de llegar en payares, acompañáu por Kahlo, Rivera pintó un mural pal club de la ciudá de la Bolsa de San Francisco por 2500 dólares y un frescu na Escuela de Belles Artes de California, que más tarde treslladar a lo que güei ye la Galería Diego Rivera na Escuela d'Arte de San Francisco.
Les más destacaes pintures de Rivera naquel país atopar nel San Francisco Art Institute -Escuela d'Arte de San Francisco- según nel Institutu d'Artes de Detroit.
En 1933, el millonariu Nelson Rockefeller contratar pa pintar un mural nel antepar d'entrada del edificiu RCA, na ciudá de Nueva York. Yera l'edificiu principal d'un conxuntu de construcciones qu'habría de conocese col nome de Rockefeller Center.
L'edificiu, asitiáu en Fifth Avenue, una de les aveníes más famoses, convertir n'unu de los emblemes más importantes del capitalismu, y Diego Rivera diseñó, pa esta ocasión, el mural denomináu L'home nel encruz de caminos o L'home controlador del universu. Sicasí, cuando s'atopaba a puntu de completalo, incluyó nel mesmu una semeya de Lenin. La reacción de la prensa y el discutiniu qu'amenó foi inmediata y vociferante. Rockefeller vio la semeya como un insultu personal, y mandó cubrir el mural y más tarde ordenó que fuera destruyíu.
Vuelta a Méxicu
Rivera, pocu dempués d'esi incidente, tornó en 1934 a Méxicu, onde pintó'l mesmu mural, L'home nel encruz de caminos, nel tercer pisu del Palaciu de Belles Artes.
thumb|left|Monumentu a Diego Rivera na Plaza de San Xacintu en [[San Ángel (Ciudá de Méxicu)|San Ángel.]]
thumb|right|Sepulcru de Diego Rivera na [[Rotonda de les Persones Pernomaes (Méxicu)|Rotonda de les Persones Pernomaes]]
Suañu d'una tarde dominical na Alamea Central
Escontra 1946, pintó una de les sos obres más importantes, Suañu d'una tarde dominical na Alamea Central, nel entós recién construyíu Hotel del Prau de la Ciudá de Méxicu. Tamién integró, xunto con José Clemente Orozco y David Alfaro Siqueiros, la comisión de Pintura Mural del Institutu Nacional de Belles Artes.
Cantar xeneral
En 1952, realizó'l mural denomináu La Universidá, la familia mexicana, la paz y la mocedá deportista nel Estadiu Olímpicu Universitariu, y en 1955, ante la muerte de Frida Kahlo en xunu del añu anterior, casóse con Emma Hurtado y viaxó a la Xunión Soviética pa ser interveníu quirúrgicamente.
Mural nel Teatru de los Insurxentes
En 1953, creó una de los sos más grandes obres. Atopar nel Teatru de los Insurxentes, na Ciudá de Méxicu. Tien un gran significáu históricu; caúna de les imáxenes representa parte de la historia del país. El mural ta fechu de teseles de vidriu esmaltaes sobre plaques de la marca Mosaicos Venecianos, y l'allugamientu tuvo a cargu del maestru Luigi Scodeller.
Del llau esquierdu del mural, atópense delles imáxenes de Maximiliano y Carlota, y xunto a ellos, personaxes de la historia mexicana como Benito Juárez, Miguel Hidalgo, José María Morelos y Pavón, Hernán Cortes y Juan Ruiz de Alarcón, toos ellos entemecíos con personaxes típicos de les pastoreles mexicanes, como'l Diañu y l'Arcánxel.
Del llau esquierdu, na parte baxa, atópense les imáxenes de músicos populares representantes de la cultura mexicana y una pareya baillando'l xarabe tapatío.
Del llau contrariu, atópase un amiestu d'escenes de la Revolución mexicana y de la dómina prehispánica, representaes por músicos, sacerdotes y un xaguar.
miniaturadeimagen|Parte esterna del mural [[L'agua orixe de la vida, onde se repara a Tlaloc.]]
Una vegada plantegáu l'orixe microscópicu de la vida, el rellatu plásticu sigue nos murios sur y norte, onde l'artista representó a delles especies animal y vexetal. La meta de la evolución algamar cola formación del ser humanu, representáu equí por un home negroide y una muyer mongoloide encinta, que recuerda la fisionomía olmeca), col embrión fechu visible. Rivera enfatizó nos cuerpos desnudos d'esta pareya primordial la so potencia sexual y reproductivo, como un homenaxe al procesu de perpetuación de la especie, tamién considera los usos sociales de l'agua y el trabayu arreyáu nes obres hidráuliques. A los llaos de la boca del túnel, salen figures de trabayadores: barreteros, furadores, el inxenieru, y ufierten en dimensión monumental, nos sos cascos de proteición usaos como copes, agua al pueblu de la ciudá, seca y polvosa, representada en toles sos clases sociales. Cerca del ángulu empobine, los ciudadanos, gociando de l'agua abondoso, nun mediu fértil y llimpio, y ensin remolinos de polvu y basura. Del llau de la familia proletaria, ésta cultiva'l so xardín (flores, llegumes y maíz); del llau de la grande y pequeña burguesía, ésta apúrrese a la hixene y al prestar saludable de la natación (equí incluyó una semeya de la so fía Ruth). Xune a dambos grupos la representación de los inxenieros de les obres y l'arquiteutu del edificiu nuna xunta col inxenieru direutor de les obres nel centru de la composición, que da instrucciones señalando un llugar precisu sobre'l perfil del acueductu en copia azul.
Nel muriu norte, incluyó referencies históriques de Méxicu al traviés d'un templu indíxena, una ilesia colonial y un edificiu modernu. Los murios empobine y poniente rinden un homenaxe a inxenieros y obreros arreyaos nel proyeutu y recuerden a 39 trabayadores que finaron mientres les obres.
miniaturadeimagen|L'inxenieru [[Eduardo Molina (inxenieru)|Eduardo Molina, direutor d'Enagües de la ciudá de Méxicu y constructor del acueductu.]]