cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Herrera de Valdecañas
Topónimu
El nome del pueblu yá apaecía nel llamáu Fueru de Palenzuela a finales del sieglu XI como l'aldega de Herrera (Tierra de ferreros y trabayadores del mesmu metal) yá que nesos tiempos había constancia d'haber bastantes ferreríes y families dedicaes al trabayu del metal na villa. Más tarde incluyóse-y el topónimu de Valdecañas el cual refierse como'l so mesmu nome indica a un valle de cañes, un llugar fértil, Val de Cannas.
Historia
El pueblu d'Herrera yá ye citáu nel sieglu XI, exactamente'l 1 de xineru de 1061 pol rei Alfonsu VI de Castiella nel Fueru de Palenzuela y al empar dotáu pol so hermanu Sancho II.
Sieglos más tarde pasu pol la reina Xuana I de Castiella cuando diba en direición de la villa de Torquemada a unos escasos 7km d'esta mesma llocalidá, anque nun se tien constancia de que parara nel conceyu d'Herrera.
El 26 d'abril de 1947 la ilesia parroquial d'Herrera sufrió'l derrumbe del so campanariu y la mayor parte d'una de les naves, más tarde reconstruyóse. Esta foi 7 años antes nomada Bien d'Interés Turísticu Nacional, yá que consta d'un magníficu retablu barrocu na nave central anque l'edificiu seya d'estilu góticu.
Llugares d'interés
Esta llocalidá cunta con guapos parques naturales nos cualos pueden reparase distintos tipos d'animales, paisaxes, etc. Mirador d'Herrera de Valdecañas a unos 3,5 Km del pueblu.
Láadan
El Láadan ye un idioma construyíu creáu por Suzette Haden Elgin en 1982 col propósitu d'estudiar la hipótesis de Sapir-Whorfsobremanera, pa determinar si'l desenvolvimientu d'un llinguaxe destináu a espresar los puntos de vista de les muyeres, crearíen una cultura; una hipótesis rellacionada ye que los llinguaxes naturales occidentales podríen tar meyor afechos pa espresar los puntos de vista de los homes que los de les muyeres. El llinguaxe foi incluyíu na so serie de ciencia ficción. El Láadan contién pallabres que s'usen pa faer enunciaos inambiguos qu'inclúin cómo se siente unu alrodiu de lo que se diz. D'alcuerdu a Elgin, esto ta diseñáu pa compensar les llimitaciones masculines del llinguaxe sobre les muyeres.
Fléville-Lixières
Fléville-Lixières ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Moraceae
Moraceae, les Moracees, son una familia del Orde Rosales. Pueden ser árboles o arbustos, tener la fueya caduco o perenne, y raramente son yerbes (Dorstenia, Humulus), monoiques o dioiques.
Descripción
La so cazumbre tien una sustancia llamada látex. Fueyes simples dentaes y dacuando de contorna lobáu, alternes o opuestes, con estípules caduques. Flores pequeñes, unisexuales, monoclamídeas, frecuentemente tetrámeres; mota con 4 - 6 sépalos; androcéu col mesmu númberu d'estames que pieces tenga la mota; xinecéos súperos (Artocarpus) a ínferos (Castilloa), bicarpelar sincárpico, suel albortar unu, pero permanecen los dos estilos; aconceyaes n'inflorescencies cimosas. Frutos en núcules aquenios, drupáceos o que de cutiu constitúin pseudocarpos o infrutescencies (tales como'l sicono y el sorosis).
Unes 2.500 especies y 50 a 55 xéneros estremaos en cinco tribus, tropicales na so mayoría y munches con gran importancia económica.
Tomoki Hidaka
Tomoki Hidaka (日高 智樹, ) ye un futbolista xaponés.
Ilesia de San Xuan (Santibanes de la Fuente)
La ilesia de San Xuan Bautista de Santibanes de la Fuente ta asitiada na llocalidá del mesmu nome dientro del conceyu asturianu d'Ayer.
La ilesia ye d'estilu románicu tardíu de fines del sieglu XIII
Ye Monumentu Histórico Artísticu.
Flin
Flin ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Düzce
Düzce ye una ciudá asitiada na rexón del Mar Negru, en Turquía, y la capital de la provincia de Düzce. Cuenta con una población de 94.637 habitantes (2007).
Luscinia megarhynchos
El ye una especie d'ave paseriforme enantes clasificáu como un miembru de la familia Turdidae, pero agora xeneralmente consideráu parte de la familia de Muscicapidae.
Carauterístiques
Ye una ave migratoria insectívora que cría nos montes d'Europa y d'Asia. Tien una distribución más meridional que'l so pariente cercanu'l ruiseñor rusu (Luscinia luscinia). Añera cerca del suelu en arbustos trupos. Pasa l'iviernu boreal nel sur d'África y retorna a Europa na primavera pal apareyamientu.
El ruiseñor común ye de tamañu similar al raitán, con una llongura de 15-16,5 cm. L'envés les nales y la cola son de color castañu y el banduyu de color pardu claru. Nun hai muncha diferencia n'aspeutu ente los sexos. thumb|right| Cantar del machu 1. thumb|right| Cantar del machu 2. thumb|Güevos de Luscinia megarhynchos El ruiseñor común machu ye bien conocíu pol so fuerte cantar, con un rexistru de xiblíos, borboteos y otros soníos. Anque tamién canta mientres el día, tien el vezu pocu común de cantar hasta bien entrada la nueche; el so cantar sobresal nesos momentos, pos hai pocos páxaros más que canten a eses hores. Ye por eso polo que'l so nome en dellos idiomes inclúi la pallabra "nueche". Afayóse n'investigaciones recién que canten con entá más fuercia nos ambientes urbanos y suburbanos por que puedan ser escuchaos percima del ruiu ambiental. La traza más típica del so cantar ye un xiblíu crescendo fuerte. El so cantar d'alarma suena como una xaronca.
Les poblaciones orientales tienen partes cimeros más clares y traces faciales más fuertes, como "ceyes" blanques (supercilia).
Subespecies
Son reconocíes les siguientes subespecies:
Símboloxía y presencia na cultura popular
El cantar del ruiseñor foi especialmente reconocíu pola so guapura por sobre les demás aves, al estremu de que dalgunos cantantes humanos son llamaos "ruiseñores" en señal d'almiración. El primer diccionariu del castellán, de 1611, definía al ruiseñor a partir de la manera positiva en que yera valoráu, ensin llegar a describilo en realidá:
Daes el so costumes migratories, nes tradiciones populares europees el ruiseñor común anuncia la llegada de la Primavera porque'l so cantar apaez nel mes de Mayu. D'esta miente, forma parte de la simboloxía que tien esa estación nel imaxinariu, esto ye, la guapura, la renacencia, la mocedá y el amor. El siguiente Romance, poema castellanu d'orixe medieval, ilustra estos significaos comúnmente acomuñaos al ruiseñor:
El condáu de Niza (Francia) caltuvo al so Ruiseñor que vuela nos cantos tradicionales y les rondes de mayu, que'l so tema inspiró a Chaikovski pa la so Humoresque opus 10-2. Ye reconocida la xenial "Oda a un Ruiseñor" del escritor John Keats y el cuentu infantil El ruiseñor y la rosa, d'Oscar Wilde.
Nell Campbell
.
Laura Elizabeth "Little Nell" Campbell ye una actriz y cantante australiana. Ye reconocida por interpretar a Columbia na película de cultu The Rocky Horror Show y pol so cantar "Do the Swim". Interpretó amás a una groupie na película Pink Floyd-The Wall de 1981. Otros de los sos creitos en cine inclúin Jubilee (1977), Shock Treatment (1981), Great Expectations (1988) y The Intern (2000).
Discografía
Senciellos / EPs
Filmografía
Alfie Darling como Convidada a la fiesta *1976 Sebastiane como Convidada del Emperador
Texu de Santibanes de la Fuente
El texu de Santibanes de la Fuente ye un árbol milenariu perteneciente a la familia texus bacatta que s'alcuentra na llocalidá de San Xuan de Santibanes nel conceyu asturianu d'Ayer, na plaza de la ilesia de San Xuan de Riomiera, como solía asoceder nestos casos l'árbol yera veneráu poles comunidaes antigües cosa qu'aprovechó la ilesia pa edificar llueu los sos templos al dellau.
Les sos dimensiones son de 12 metros d'altor, 15 d'envergadura y de 3.4 de perímetru. Esti texu milenariu ta declaráu monumentu natural dende'l 27 d'abril de 1995 polo que ta protexíu y incluyíu nel plan de recursos naturales d'Asturies.
Flirey
Flirey ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Snowboard nos Xuegos Paralímpicos de Pieonchang 2018
thumb|250px|Logo del Snowboard paralímpicu. Les competiciones de snowboard nos Xuegos Paralímpicos de Pieonchang 2018 llevar a cabu los díes 12 y 16 de marzu de 2018 nel Centru Alpín de Jeongseon. En total apostáronse diez competiciones, seis masculines y cuatro femenines.
Programa
El programa tuvo compuestu por diez eventos distintos, cinco de campu al traviés y cinco d'eslalon. Del total, seis fueron masculinos y cuatro femeninos. Nesta edición namái realizáronse eventos masculinos na categoría SB-UL. Pa la participación tomar en cuenta la discapacidá de los deportistes con base na clasificación d'habilidá funcional: SB-LL, pa discapacidá de miembru inferior y SB-UL para miembru cimeru. Cada atleta fixo usu d'equipu afechu, incluyendo «auxiliares ortopédicos».
Clasificación
Los participantes d'esta competición estremar en tres categoríes: Incluyir a los deportistes con una significativa discapacidá nuna pierna, como ye'l casu de l'amputación penriba de la rodía, o «una significativa discapacidá combináu en dambes piernes» qu'afecta'l so equilibriu, el control de la tabla y la so habilidá de faese camín en terrenes desanivelaos. Estos atletes empleguen prótesis nos eventos.
Incluyir a los deportistes con discapacidá nuna o dambes piernes, pero «con una menor llimitación de l'actividá», como ye'l casu de la amputación per debaxo de la rodía.
Incluyir a los deportistes con discapacidá nel miembru cimeru, con afectación del so equilibriu.
Islla Valdés
Islla Valdés ye una de les nomaes Islles del Golfu allugaes nel Estrechu de Georgia, Columbia Británica, Canadá. Ta através del pasu Porlier dende la Islla Galiano, que ta nel sureste. Tien una superficie total de 23 km², 1.6 km d'anchor por 16 km de llargor. La islla ye mui popular pa la práutica de deportes d'aventura como kayaks.
Nome y Esploración
La islla tien el nome del esplorador español Cayetano Valdés y Flores, que foi'l primer européu n'esplorar la rexón en 1791 como teniente embaxo les órdenes del capitán Alejandro Malaspina na nave Descubierta. Valdés tornó más sero en 1792 yá como capitán de la Mexicana pa esplorar la fastera con Dionisio Alcalá Galiano, capitán de la Sutil.
Diospyros discolor
El mabolo (Diospyros discolor), tamién conocíu como kamagong, fruta de mantega o mazana velluda, ye una planta del xéneru Diospyros, de los árboles d'ébanu y caquí, Diospyros. Ye orixinaria de les Filipines, onde'l nome "kamagong" referir al árbol y "mabolo" a la fruta. En Paláu ( Micronesia) ye conocida como matib. En Cebú, Filipines, llámase-y barangay. En Bangladex conozse como bilati gab. Foi introducíu dende'l sieglu XIX en Malasia y Xava. Atópense dacuando tamién en Sri Lanka.
Islla Valdés
Nome y Esploración
Anguñu hai una pequeña población permanente allugada en Starvation Bay.Un terciu de la islla pertenez a la reserva india de la Nación Lyackson. En Shingle Point, llocalizáu en territoriu de los indios Lyackson, la islla amuesa güelgues d'asentamientos humanos dende hai más 5.000 años nos 60 xacimientos arquelóxicos que caltién.
right|thumb|300px|Parte de la xeoloxía alcontrada davezu n'Islla Valdés.
Myoporaceae
Myoporaceae ye'l nome botánicu d'una familia de plantes de flores con 3 xéneros dientro del orde Lamiales.
Islla Valdés
La Cueva
Hai una gran cueva en mediu la islla. D'alcuerdu cola lleenda percorre la mar per embaxu hasta emerer de nuevu en Islla Thetis. thumb|Cueva n'Islla Valdés
Diospyros discolor
Frutu
thumb|Mabolos El so frutu comestible ta cubiertu por una piel fina y aterciopelada, que suel ser de color castañu acoloratáu, y ye nidiu, cremosu, de magaya rosada, que contién calciu, vitamina B, fierro, proteínes y compuestos fenólicos antioxidantes, pero pol so arume a quesu, consideráu desagradable, ye subutilizáu pal consumu humanu y frecuentemente utilizáu p'alimentar animales domésticos. Anguaño úsase pa fabricar tortas y galletes.
Cultivu
Ye un árbol tropical dioicu, que crez bien nuna diversidá de suelos, dende'l nivel del mar hasta los 2.400 M d'altitú. Los árboles grana de normal sémense a 10 o 15 metros de distancia, pero pueden llantase a 8 o 10 metros l'unu del otru. Precísase una bona distribución de la precipitación al traviés del añu. Los árboles que crecen dende granes pueden tardar de 6 ó 7 años pa dar frutu, pero losque arrobinar por estaques producen frutos en 3 o 4 años. Ye un árbol bien granible. En Puertu Ricu producir ente agostu y ochobre. , pa estremala de la elocuencia ».
El fechu de que les frutes varien en gran midida - en forma, color, sabor y vellosidá - suxure qu'hai una gran diversidá xenética na planta. Esisten cultivares ensin granes, y son bien ventaxosos yá que nes variedaes normales les granes grandes ocupen un volume considerable de la fruta.
Madera
La so madera ye bien trupa y dura y ye famosu pol so color escuru. Al igual que munches otres maderes bien dures, dacuando llámase "madera de fierro". Productos acabaos de madera kamagong, tales como muebles finos y decorativos son esportaos. Tamién ye popular pa fabricar preseos usaos nel entrenamientu d'artes marciales y esgrima.
Usu melecinal
En llaboratoriu comprobóse la efeutividá como antiinflamatorios, d'estractos d'esta planta, que tamién solliviaron la bronquitis alérxica asmatiforme y actuaron como analxésicos. Estractos etanólicos de les fueyes amosaron efeutos antidiaréicos y antimicrobianos.
Tau Coronae Borealis
Tau Coronae Borealis (τ CrB / 16 Coronae Borealis) ye una estrella na constelación de Corona Boreal de magnitú aparente +4,76. Alcuéntrase a 113 ± 3 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Diospyros discolor
Proteición
Ye una especie d'árboles en peligru d'estinción y protexía pola llexislación de Filipines - ye illegal esportar madera kamagong ensin un permisu especial de la Direición de Montes del Departamentu de Mediu Ambiente y Recursos Naturales.
Tau Coronae Borealis
Tau Coronae Borealis ye una xigante o subxigante naranxa de tipu espectral K1III-IV. Con una temperatura efectivo de 4808 ± 23 K, relluma con una lluminosidá 16 vegaes mayor que la lluminosidá solar. Tien un diámetru 6 vegaes más grande que'l del Sol, lo que ta acordies cola so clasificación entemedia ente xigante y subxigante. Xira amodo sobre sigo mesma, con una velocidá de rotación proyeutada de 1,0 km/s. Presenta una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— daqué más baxa que la solar ([Fe/H] = -0,07).
D'alcuerdu al Bright Star Catalogue, Tau Coronae Borealis comparte movimientu propiu con una tenue estrella de magnitú +13,2 que la so separación visual ye de 2,2 segundos d'arcu; apaez clasificada como probable binaria astrométrica presumiblemente de llargu periodu. Coles mesmes, esiste cierta evidencia de que Tau Coronae Borealis puede ser tamién una binaria espectroscópica, polo que podría ser un sistema estelar triple.
Diospyros discolor
Taxonomía
Diospyros discolor describióse por Carl Ludwig Willdenow y espublizóse en Species Plantarum. Editio quarta 4(2): 1108–1109. 1806. Diospyros: nome xenéricu que provién de (διόσπυρον) del griegu Διός "de Zeus" y πυρός "granu", "trigu" polo que significa orixinalmente "granu o frutu de Zeus". Los autores de l'antigüedá usaron el vocablu con sentíos diversos: Teofrasto menta un diósp¯yros –un árbol con pequeños frutos comestibles de huesecillo duru–, el que según paez ye'l almez (Celtis australis L., ulmacees), y Pliniu'l Vieyu (27.98) y Dioscorides usar como otru nome del griegu lithóspermon, de líthos = piedra y spérma = semienta, grana, y que davezu s'identifica col Lithospermum officinale L. (boraginacees). Linneo tomó'l nome xenéricu de Dalechamps, quien llamó al Diospyros lotus "Diospyros sive Faba Graeca, latifolia".
discolor: epítetu llatín que significa "con dos colores"
Yuta Kawachi
Yuta Kawachi (河内 勇太, ) ye un futbolista xaponés.
Lusofonía
Esisten rexones de distintos países onde l'idioma portugués ye l'oficial. Tamién hai otres rexones onde'l portugués nun ye oficial, pero ye usáu como llingua materna por cuenta de los venceyos históricos que tuvieron con Portugal. Por casu: Macáu, una rexón alministrativa especial de China, y en Dadra y Nagar Haveli; Damán y Diu; y Goa, estaos y territorios de la India.
Rellación de la lusofonía col idioma gallegu
Dellos llingüistes sostienen que Galicia ye tamién parte de la lusofonía, por cuenta de la so orixe común. Amás, basar en que'l gallegu y el portugués son, en términos llingüísticos, el mesmu idioma con mínimes diferencies léxiques y ortográfiques. En particular, los grupos reintegracionistas faen especial fincapié nesta idea. El mesmu términu de "Lusofonía" foi aldericáu en dellos círculos, una y bones l'idioma nun puede considerase d'orixe lusorromano, sinón galaicorromano.
Árees de mayor y mínima influencia lusófona nel mundu
N'Estremadura hai cuatro enclaves de llingua portuguesa. Según Martín Galindo, los distintos llugares nos que se fala'l portugués n'Estremadura son:
1) El portugués alentejano d'Olivenza.
2) El portugués arcaicu de Herrera de Alcántara, y el modernu de Cedillo.
3) La franxa de la llingua portuguesa del campu de Valencia de Alcántara y el conceyu de La Codosera.
4) L'antigua fala galaicu-portuguesa d'Eljas, Valverde del Fresnu, y San Martín de Trevejo.
Un llibru imprescindible pa conocer el ferrereño, ye la tesis doctoral escrita'l 1965 por Maria da Conceição Vilhena, publicada n'añu 2000 sol títulu de “Fales d'Herrera [de Alcántara] y Cedillo”. Mérida: Editora Rexonal d'Estremadura, 2000.
Superficie, población y pesu económicu de los espacios hispanófono y lusófono, per país
Nesti apartáu sigue'l criteriu de Carrère y Masood, de la Universidá de Xinebra, que, nel so estudiu "El pesu económicu de los principales espacios llingüísticos del mundu" describen y comparen el PIB de distintes agrupaciones de países nos denominaos "espacios llingüísticos" [sic]. L'espaciu lusófono apaez descritu ya identificáu nel apartáu 1.5 de dichu estudio. Nel apartáu 2.2, establezse una comparancia de los distintos espacios llingüísticos, incluendo a los componentes (países y entidaes terrritoriales) del espaciu lusófono, según el so pesu económicu, identificáu col PIB. Recoyer nesta tabla l'enfoque dau por esti estudiu, listando el PIB de los países del espaciu lusófono.
''*Na tabla nun s'inclúi a Macáu.
Yudai Nakashima
Yudai Nakashima (中嶋 雄大, ) ye un futbolista xaponés.
Fontenoy-la-Joûte
Fontenoy-la-Joûte ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Forcelles-Saint-Gorgon
Forcelles-Saint-Gorgon ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Species Hepaticarum
Species Hepaticarum (embrivíu Sp. Hepat.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol médicu, biólogu y botánicu holandés Franz Stephani y espublizáu en Xinebra en seis volúmenes nos años 1898-1925, col nome de ''Species Hepaticarum. Eine Darstellung ihrer Morphologie und Beschreibung ihrer Gattungen wie aller Bekannten in Monographien unter Berücksichtigung ihrer gegenseitigen Verwandtschaft und geographischen Verbreitung. Genève''
Fontenoy-sur-Moselle
Fontenoy-sur-Moselle ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Xeografía d'Antigua y Barbuda
thumb|300px|Allugamientu d'Antigua y Barbuda nes Antilles Menores. El país consta de delles islles, de la cual Antigua ye la mayor y más poblada. Barbuda, al norte d'Antigua, ye la otra islla principal. Les islles tienen un clima tropical templáu, con nidies temperatures constantes mientres l'añu. La islla despoblada de Redonda tamién pertenez a la nación d'Antigua y Barbuda.
Les islles son na so mayoría de tierres baxes, col puntu más altu nel Monte Obama (antes Boggy Peak), a 402 metros. El principal pueblu del pequeñu país ye la capital Saint John's n'Antigua; el mayor pueblu de Barbuda ye Codrington.
Guaxa
La Guaxa, ye un personaxe de la Mitoloxía asturiana; tradicionalmente ye representáu en forma de muyer vieya que peles nueches entra nes cases a chupa-yos la sangre a los neños col únicu colmillu que tien. Fai que la xente amalique y enruince, hasta llegar a morrer en munchos casos. El dir a menos un neñu o persona enantes robezu, sobre tou ensin causa aparente; l'empalidecer progresivamente; el perder la salú y pasar la vida con matuxes, son amueses de que ta a ún comiéndolu La Guaxa: failos esapaecer comiéndolos.
En delles comarques de Lleón, conozse a la guaxa tamién como un páxaru qu'acompaña les ánimes -sobre too de los nenos-,nel so trásitu. Munches vegaes rellaciónase esta figura mitolóxica cola coruxa o col coruxu.
Colleen Rosensteel
Colleen Rosensteel ye una deportista d'Estaos Xuníos que compitió en yudu, ganadora de dos medayes nos Xuegos Panamericanos nos años 1995 y 1999, y tres medayes nel Campeonatu Panamericanu de Yudu ente los años 1992 y 1998.
Forcelles-sous-Gugney
Forcelles-sous-Gugney ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Hiromichi Katano
Hiromichi Katano (片野 寛理, ) ye un futbolista xaponés.
Simetría
right|thumb|upright=0.8|El [[Home de Vitruvio, de Leonardo da Vinci (ca. 1487), ye una representación bien citada de la simetría del cuerpu humanu, y por estensión del mundu.]] La simetría (del griegu σύν "con" y μέτρον "midida") ye una traza carauterística de formes xeométriques, sistemes, ecuaciones y otros oxetos materiales, o entidaes astractes, rellacionada cola so invariancia so ciertos tresformamientos, movimientos o intercambios.
En condiciones formales, un oxetu ye simétricu no que concierne a una operación matemática dada si la resultancia d'aplicar esa operación o tresformamientu al oxetu, la resultancia ye un oxetu indistinguible nel so aspeutu del oxetu orixinal. Dos oxetos son simétricos unu al otru no que concierne a un grupu dau d'operaciones si unu ye llográu d'otru por delles operaciones (y viceversa). Na xeometría 2D les clases principales de simetría d'interés son les que concernen a les isometríes d'un espaciu euclideu: traslaciones, rotaciones, cavilgues y reflexones que s'esmucen. Amás de simetríes xeométriques esisten simetríes astractes rellacionaes con operaciones astractes como la permutación de partes d'un oxetu.
La simetría tamién s'atopa n'organismos vivos.
Simetría en xeometría
thumb|[[gráfica d'una función Gráfica de dos hipérboles y les sos asíntotas nel planu cartesianu.]] thumb|200px|Grupu de simetría de la [[esfera.]] Cuando falamos d'oxetos físicos o elementos xeométricos el conceutu de simetría ta acomuñáu a tresformamientos xeométricos tales como les rotaciones, les reflexones o les traslaciones. Dos simetríes sencielles son la simetría axial y la simetría central. Asina se diz qu'un oxetu presenta:
Dellos tipos de simetría que combinen dos o más de los anteriores tipos son: Simetría helicoidal de n-eje *# Simetría helicoidal que nun se repite
Simetría en dibuxu
En dibuxu esisten cinco simetríes importantes que son simetría de traslación, rotación, ampliación, billateral, abatimientu.
Simetría en física
En física el conceutu de simetría puede formulase nuna forma non xeométrica. Si K ye un conxuntu d'oxetos matemáticos del mesmu tipu (funciones, formes xeométriques, ecuaciones, ...) que representen delles propiedaes d'un sistema físicu y G ye un grupu de tresformamientos qu'actúa sobre K de tal manera que:
Dizse qu'un elementu de k0 presenta simetría si:
Asina por casu varies ley de caltenimientu de la física son consecuencia de la esistencia de simetríes astractes del lagrangiano, tal como amuesa'l teorema de Noether. Nesi casu K representaría'l conxuntu de lagrangianos almitibles, k0 el lagrangiano del sistema baxu estudiu y G puede representar traslaciones espaciales (caltenimientu del momentu llinial), traslaciones temporales (caltenimientu de la enerxía), rotaciones (caltenimientu del momentu angular) o otru tipu de simetríes astractes (caltenimientu de la carga llétrica, el númberu leptónico, la paridá, etc.)
Estos dos exemplos anteriores son casos del teorema de Noether, un resultáu xeneral qu'establez que si esiste un grupu uniparamétrico de simetría G pal lagrangiano tal que:
Entós la cantidá esguilar:
Siendo v el campu vectorial que xeneral el grupu uniparamétrico de tresformamientos de simetría, y pi los momentos conxugaos de les coordenaes xeneralizaes de posición.
Simetría en química
En química la simetría xeométrica de les molécules ye importante, particularmente en química orgánica. Amás propiedaes como la so momentu dipolar y les transiciones espectroscópicas dexaes (basaes en regles de seleición como la regla de Laporte) pueden predicise o ser esplicaes a partir de la simetría de la molécula. Les simetríes qu'apaecen en química tán acomuñaes a grupos finitos d'isometríes, en concretu son grupos puntuales de tresformamientos de isometría.
Ríu Ḷḷena
El ríu Ḷḷena ye un ríu de la cuenca del Caudal qu'altraviesa de sur a norte los conceyos de Ḷḷena y Mieres n'Asturies.
Simetría
Simetría en bioloxía
thumb|right|350px|Ilustración de los distintos tipos de simetría nes formes orgániques (Field Museum, Chicago). Simetría en bioloxía ye la equilibrada distribución nel cuerpu de los organismos d'aquelles partes qu'apaecen duplicaes. Los planes corporales de la mayoría d'organismos pluricelulares exhiben dalguna forma de simetría, bien seya simetría radial o simetría billateral. Una pequeña minoría nun presenta nengún tipu de simetría (son asimétricos).
Ríu Ḷḷena
Naz de la unión de les sos dos afluentes principales, el ríu Güerna y el ríu Payares, na llocalidá de Campumanes. Conflúi col ríu Ayer na llocalidá de Sovilla pa formar el ríu Caudal, segundu afluente n'importancia del ríu Nalón tres el ríu Narcea.
Simetría
Simetría radial
La simetría radial ye la simetría definida per una exa heteropolar (distintu nos sos dos estremos). L'estremu que contién la boca llámase llau oral, y el so opuestu llau aboral o abactinal. Sobre esti eje, establécense planos principales de simetría; dos perpendiculares que definen les posiciones per-radiales. Les estructures n'otros planos (bisectrices de los per-radiales) queden en posiciones inter-radiales. La zona ente los per-radiales y los inter-radiales ye la zona ad-radial
Simetría billateral
200px|
La mayoría d'especies animales tien simetría billateral y pertenez por tantu al grupu Bilateria, anque hai especies como los corcuspinos y les estrelles de mar que presenten simetría radial secundaria (les fases de desenvolvimientu tempranes y los bárabos tienen simetría billateral que darréu se pierde nel adultu). La simetría billateral dexa la definición d'una exa corporal na direición del movimientu, lo que favorez la formación d'un sistema nerviosu centralizáu y la cefalización.
Simetría en música
En música clásica, esisten composiciones nes que podemos atopar distribuciones de les notes xeneraes por aciu simetría billateral, traslación o xiros de media vuelta. Dellos exemplos de composiciones, son: el Preludiu de Johann Sebastian Bach, la Sonata en G mayor de Domenico Scarlatti, Lotosblume de Robert Schumann, o Die Meiestersinger de Richard Wagner.
Simetría n'alimentación de AC
Nel contestu de la electrónica de radiofrecuencia, falar d'una alimentación simétrico d'AC cuando nengún de los conductores ta a la masa. Cuando unu de los conductores ta a la masa y l'otru esperimenta les variaciones de tensión, dizse que l'alimentación ye asimétrica.
Esisten importantes aplicaciones teunolóxiques basaes na alimentación simétrico, una y bones l'alimentación simétrico tien la gran ventaya de que la perda de potencia na llinia de tresmisión ye un orde de magnitú menor que l'alimentación asimétrico por cable coaxial. L'alimentación simétrico ye polo tanto l'alimentación preferida na operación QRP y na manera EME, maneres onde cada dB de ganancia cunta.
Ver tamién
Simetría en xuegos y puzles
Simetría en lliteratura
Simetría moral
Simetría en física
Otros
Herrera de Pisuerga
thumb|Conceyu d'Herrera de Pisuerga thumb|Cámbaros d'Herrera de Pisuerga miniaturadeimagen|Manufactura conservera d'Herrera miniaturadeimagen|Escavaciones na Cannaba del campamentu romanu de [[Pisoraca (Herrera de Pisuerga).]] Herrera de Pisuerga ye una llocalidá de la contorna palentina de Boedo-Ojeda, en Castiella y Lleón, España. Pertenez al partíu xudicial de Saldaña. Tien una superficie de 99,08 Hai y un censu de 2.132 habitantes (añu 2016). Ostenta'l títulu de Ciudá otorgáu'l 30 d'abril de 1902 pola reina rexente doña Cristina.
Atópase na confluencia de los ríos Pisuerga y Burejo a una altitú de 844 msnm.
Dende'l puntu de vista toponímicu y según les investigaciones de Roberto Gordaliza, el nome d'Herrera deriva del llatín ferraria (ferrería). Al respective de la segunda parte, Pisuerga, alude al ríu y dellos autores rellacionar col otru nome que tuvo la ciudá: Pisoraca.
Datos básicos
La ciudá ye famosa n'España pol so Festival del Cámbaru, sonadía alcanzada primero que l'afanomicosis o peste del cámbaru autóctonu acabara con esti crustáceu nes riberes d'Herrera. Ye tamién bien notable la so industria d'embutíos -especialmente la d'ellaboración de morcielles-, la de conserves y salazones, según la hortofrutícola, destacando d'ella'l cultivu de fabes. Culturalmente, ye d'estraordinaria importancia'l xacimientu arqueolóxicu de la ciudá turmoga de Pisoraca, nel llugar ocupáu pola Legio IV Macedonia, acantonada n'Herrera mientres el sieglu I D.C. Ye tamién una de les llocalidaes del Camín de Santiago del Norte: Ruta del Besaya
División alministrativa
El conceyu inclúi les siguientes pedaníes:
Hérmedes de Cerrato
El caserío d'esti conceyu ta compuestu d'edificios senciellos, construyíos de piedra ensin llabrar na planta baxa y d'adobes nos pisos cimeros. En Hérmedes a diferencia de les poblaciones cercanes nun apaecen muertes de muralles defensives, lo que nos indica que'l pueblu foi fundáu años más tarde que los de la so redolada, cuando la contorna yá nun sufría los estragos de les guerres fronterices ente musulmanes y cristianos.
Herrera de Pisuerga
Historia
thumb|Broche de petrina de la necrópolis visigoda d'Herrera de Pisuerga; [[Muséu Arqueolóxicu Nacional (España)|Muséu Arqueolóxicu Nacional.]] miniaturadeimagen|Plaza Mayor. miniaturadeimagen|Escavaciones dientro del cascu urbanu d'Herrera de Pisuerga. miniaturadeimagen|Escudu en casa solariega.
Hérmedes de Cerrato
Hasta la década de 1950, l'alzada foi daqué habitual n'España. Y en esti dir y venir de fataos, principalmente d'oveyes, Hérmedes foi llugar de descansu pa pastores y ganáu, pos pol so términu pasa la Cañada Real Burgalesa que xune les deveses del suroeste de la provincia de Cáceres cola Sierra de la Demanda, ente la provincia de Burgos y la comunidá autónoma de La Rioxa. D'esta vía pecuaria parte una ramificación, denomada cordel burgales, que lleva a les mayaes y descansaderos allugaos nel términu hermedeño. Onde los trashumantes pasaben nueche.
John Kerry
John Forbes Kerry, conocíu como John Kerry, ye un políticu, exmilitar y diplomáticu estauxunidense, exsecretariu d'Estáu de los Estaos Xuníos dende'l 1 de febreru de 2013 hasta'l 20 de xineru de 2017, sirviendo sol segundu mandatu presidencial de Barack Obama.
Miembru del Partíu Demócrata, foi senador pol Estáu de Massachusetts ente 1985 y 2013, exerciendo como presidente del Comité de Rellaciones Esteriores del Senáu ente 2009 y 2013. Kerry foi'l candidatu demócrata a la presidencia de los Estaos Xuníos na eleición presidencial de 2004, perdiendo ante'l titular republicanu George W. Bush.
Graduáu en Ciencies Polítiques pola Universidá de Yale en 1966, apuntar na Reserva Naval en 1966, y mientres 1968 y 1969 sirvió mientres cuatro meses en Vietnam del Sur como oficial a cargu (OIC) d'un barcu Swift. Polos sos servicios militares, foi condecoráu cola Estrella de Plata, la Estrella de Bronce y tres medayes de Corazón Púrpura. Al so regresu a los Estaos Xuníos, Kerry xunir a la organización Vietnam Veterans Against the War (Veteranos de Vietnam contra la Guerra), de la que sería vocera, destacar como un opositor abiertu a la Guerra de Vietnam.
Graduáu de juris Doctor por Escuela de Derechu del Boston College, Kerry foi asistente del fiscal xeneral del Condáu de Middlesex y vicegobernador de Massachusetts, sol mandatu del gobernador Michael Dukakis, ente 1983 y 1985, añu en que foi escoyíu senador por Massachusetts.
Como senador, destacóse como miembru del Comité de Rellaciones Esteriores del Senáu, presidiendo la subcomisión del Senáu qu'ente 1987 y 1989 investigó l'escándalu Irán-Contra. Destacar en temes claves de la política esterior y la seguridá nacional de los Estaos Xuníos, incluyendo asuntos venceyaos a Afganistán y Paquistán, el cambéu climáticu y la non proliferación nuclear.
En xineru del 2013, Kerry foi nomáu pol presidente Barack Obama pa reemplazar al saliente secretaria d'Estáu, Hillary Clinton, siendo confirmáu depués pol Sená u'l 29 de febreru de 2013. Como Secretariu d'Estáu, la so xestión caracterizóse por fortalecer la política de rellaciones internacionales d'Obama, teniendo un papel activu en temes como'l terrorismu estremista islámicu, la Guerra en Siria, el reestablecimientu de rellaciones con Cuba y Llatinoamérica, según l'alcuerdu con Irán sobre'l so programa nuclear.
Primeros años y educación (1943–1966)
John Forbes Kerry nació'l 11 d'avientu de 1943 n'Aurora, Colorado, nel Hospital Militar Fitzsimons. Foi'l segundu de los cuatro fíos del matrimoniu conformáu por Richard John Kerry, un abogáu y funcionariu del Serviciu Esterior estauxunidense, y por Rosemary Forbes Isabel, una enfermera y activista social. El so padre foi criáu como católicu (los güelos paternos de John yeren inmigrantes xudíos austrohúngaros que se convirtieron al catolicismu) y la so madre yera episcopaliana. Tantu John, como les sos hermanes Margaret (nacida en 1941), Diana (nacida en 1947) y el so hermanu Cameron (nacíu en 1950), fueron criaos so la fe del so padre.
Kerry creció metanes un ambiente militar hasta que'l so padre foi dau d'alta del Cuerpu Aereu, motivu pol cual la familia camudar a Washington D.C. en 1949. Yá na capital estauxunidense, el so padre, Richard, ocupó un puestu nel Departamentu de l'Armada, y depués como diplomáticu na Oficina d'Asuntos de les Naciones Xuníes del Departamentu d'Estáu.
Kerry ye descendiente, per parte de la so madre, de la familia Forbes, una rica dinastía d'orixe escocés asitiada en Boston, Massachusetts. Anque los sos padres yeren de clase media alta, foi una tida so rica quien pagó los sos estudios n'internaos y colexos d'élite.
Bandera de Canadá
La bandera de Canadá, conocida popularmente n'inglés como Maple Leaf Flag (la bandera de la fueya de pládanu) y en francés como l'Unifolié (la Unifueya), ta formada por dos bandes verticales bermeyes y una blanca, del doble anchor que les anteriores, nel centru. Dientro la banda blanca hai una fueya de pládanu d'once puntes de color bermeyu.
Hérmedes de Cerrato
Historia
El topónimu de Hérmedes provién de la pallabra llatina "eremitae" que se traduz por eremita o ermitañu. A finales del sieglu IX, reinando n'Asturies Alfonsu III el Magno (866-910), se repobló la contorna que fuera reconquistada a los musulmanes pocos años antes pol so padre'l rei Ordoño I. Estos repobladores fueron na so mayoría xentes procedentes del norte de la península (vascos, ástures y cantabros) llegaos a la zona del Cerrato por de la ruta de los foramontanos, tamién foi repoblada la contorna por mozárabes, cristianos que vivíen nel reinu musulmán, provenientes d'Al-Ándalus y tamién por musulmanes que, tres la conquista de les sos tierres, decidieron quedase nos nuevos territoriu cristianu.
Herrera de Pisuerga
Edá Antigua
Darréu, foi asentamientu visigodu, como demuestra una necrópolis escavada na zona sur de la ciudá y que gracies a los oxetos d'adornu personal apaecíos nella apúrrennos una cronoloxía de finales del sieglu VI, perdurando dempués de la unificación mientres tol sieglu VII. Nesti sentíu, y al marxe de delles referencies aisllaes apurríes por viaxeros y eruditos como Ambrosio de Morales o Ceán Bermúdez, l'empiezu de la investigación arqueolóxica de la necrópolis visigoda d'Herrera de Pisuerga retrasar hasta 1931-1932. Próxima al marxe del ríu Burejo al so pasu pola villa, y xunto al campusantu actual, foi afayada por fuercia delles décades antes por cuenta de la creación de delles güertes de regadíu. Les escavaciones oficiales, patrocinaes pola antigua Xunta Cimera d'Escavaciones y Antigüedaes fueron dirixíes por Julio Martínez Santa-Olalla y revelaron un escepcional conxuntu funerariu únicu nel mundu visigodu de la Meseta Norte. Amás de tumbes, atopáronse tamién restos constructivos consideraos nel so día como contemporáneos a la necrópolis.
John Kerry
Primeros años y educación (1943–1966)
En 1957, el so padre foi destináu a la Embaxada d'EE.XX. n'Oslu, Noruega, y Kerry foi unviáu a estudiar nel Colexu Fessenden en Newton y depués al Colexu St. Paul en New Hampshire. Nel Colexu St. Paul, fundó la Sociedá John Winant, dedicada al alderique sobre temes de l'actualidá, que güei continua esistiendo.
Hérmedes de Cerrato
Historia
Foi nel sieglu X cuando se construyó la ermita de la Virxe de la Era, d'estilu mozárabe, y nel sieglu XI foi fundada l'Abadía de Hérmedes con Abá propiu na Catedral de Palencia. Nesta dómina yá esistía'l pobláu de San Sebastián, dependiendo de l'Abadía de Husillos. Nun documentu calteníu na Catedral de Burgos y datáu nel sieglu XI citar a la llocalidá como “San Juan de Heremitas de Cerrato”. Nel sieglu XIV los dos poblaos constituian el conceyu de Hérmedes, adscritu a la Merindad de Cerrato, que formaba parte de la Merindad Mayor de Castiella. Les parroquies taben so la xurisdicción del Arciprestalgu de Baltanás de la Diócesis de Palencia. Nel sieglu XVI el llugar de San Sebastián foi despoblado, nun quedando buelga d'él na actualidá.
A finales el sieglu XVIII Hérmedes yera yá villa realenga, pasando a depender direutamente del Rei y non del Señoríu de l'Abadía, formando parte del Partíu de Cerrato de la provincia de Palencia. Con alcalde propiu.
Mientres la Guerra de la Independencia Española (1808-1814) el pueblu foi escaláu poles tropes franceses, causando la so ruina. Mientres los seis años que duró esta guerra, col fin d'aprovir d'alimentos a los exércitos de dambos bandos, llevar a cabu numberoses roturación nos terrenes de Hérmedes que, xuníes a posteriores desamortizaciones, camudaron por completu la fisonomía del términu. Tres la aplicacíon del decretu de la división territorial d'España de 1833, Hérmedes foi rexistráu como conceyu perteneciente a la provincia de Palencia, incluyida na rexón de Castiella la Vieya. Darréu, en 1855, esta provincia pasó a formar parte de la rexón de Lleón, volviendo na década de 1960 a pertenecer a Castiella la Vieya.
Cola nueva ordenación del país nun Estáu d'Autonomíes instituyíu y garantizáu pola Constitución Española de 1978, la provincia de Palencia forma parte de la Comunidá Autónoma de Castiella y Lleón dende 1983.
Clima
Hérmedes tien un clima Mediterraneu continental. Esti clima dar en llugares que tán alloñaos considerablemente del mar Mediterraneu pero influyíos pol so clima, teniendo como carauterístiques iviernos llargos y fríos, branos curtios y templaos y amás un fuerte contraste ente la temperatura mientres el día y la nueche. Nos meses de branu estes oscilaciones térmiques pueden superar los 20ºC. La estación braniza ye la más seca del añu y nesta estación superar con frecuencia los 35 °C, superando los díes más calorosos los 40°C. Son munchos los díes que pel hibiernu les temperatures baxen de los 0°C, pudiendo algamar los -10ºC. Les xelaes son frecuentes y suelen dase hasta mediaos de marzu. Ye na seronda y primavera cuando se producen más precipitaciones.
Paisaxe
thumb|200px|Almendrales en flor. Nel paisaxe de Hérmedes destaquen los valles por onde trescurren los regueros de San Juan y de San Sebastián, que van xunir los sos caudales dando orixe al regueru de los Madrazos. Aprovechando estes agües, nos valles sémense cultivos de regadíu, como son los de remolacha y maíz. Sicasí la parte más estensa del paisaxe hermedeño ta formada por amplios pandoriales, onde se cultiva trigu y cebada, según otros ceberes de secanu. Nes fasteres de los valles entá queden muertes de plantíos d'árboles frutales, sobremanera almendrales, ciruelos, zrezales y guindales, pero'l clima de la zona nada aparente pa la recueya de fruta, fixo qu'adulces estos plantíos fueren desdexaes y abandonaes.
Hérmedes caltién una pequeña parte del monte autóctonu que cubrió la contorna hasta los derrompimientos llevaos a cabu mientres el sieglu XIX. Son montes d'encines y carbayos, que fueron imprescindibles hasta bien trescurríu'l pasáu sieglu, pos d'ellos llográbase la lleña cuando esta era básica pal caltenimientu diariu del llar. Ente la flora podemos destacar la presencia bien abondosa de romeru y espliegu y de numberoses plantes como tomillu, salvia, menta o manzanilla. Nos valles hai plantíos d'álamos y chopos bordiando los regueros.
Hasta mediaos del sieglu XX yera frecuente que cada familia tuviera un majuelo y sobremanera un truébanur, pos l'actividá apícola del pueblu, según la de la contorna polo xeneral, tuvo muncha importancia hasta bien entráu'l pasáu sieglu como nos recuerda'l refrán " Ayos de Curiel, quesos de Peñafiel y de Cerrato la miel ". Les ruines d'estes singulares construcciones formen parte güei del paisaxe hermedeño.
thumb|400px|center| Paisaxe hermedeño.
John Kerry
Primeros años y educación (1943–1966)
En 1962, Kerry entró na Universidá de Yale, onde s'especializó en Ciencies Polítiques, graduándose en 1966. Mientres el so segundu añu, Kerry convertir nel presidente del Partíu Lliberal de la Unión Política de Yale y un añu más tarde desempeñóse como Presidente de la Unión. La so implicación política na universidá dio-y la oportunidá de tar arreyáu nes temes d'alderique del momentu, como'l movimientu de derechos civiles y el programa New Frontier de J. F. Kennedy. Tamién se convirtió en miembru de la sociedá secreta Skull and Bones.
Hérmedes de Cerrato
Población
Colos datos proporcionaos pol INE sabemos qu'en 1842 Hérmedes cuntaba con 458 habitantes. La cifra foi n'aumentu hasta llegar a los 724 habitantes en 1900. En primer década del XX produció una gran emigración del campu a la ciudá, pos la industria armamentista que suministraba material pa ser usáu na primer guerra mundial reclamaba mano d'obra. Esta circunstancia causó que'l númberu d'habitantes baxara de 722 nel censu de 1910 a 642 nel de 1920. A partir d'anguaño la población del conceyu foi escayendo de forma pausada hasta llegar al censu de 1970, onde s'aprecia los efeutos de la segunda emigración masiva del campesinado a la ciudá, reclamaos poles modernes industries que se diben asitiando nelles. Nesti censu de 1970 el conceyu tien 315 habitantes de derechu, 202 menos que nel anterior, realizáu en 1960. Los censos posteriores amuésennos un marcáu cayente de la población del conceyu.
Los últimos datos publicaos pol INE referir a la población que'l conceyu cuntaba'l 1 de xineru de 2017, nesta fecha Hérmedes tenía 84 habitantes, de los cualos 46 yeren varones y 38 muyeres.
John Kerry
Serviciu Militar (1966–1970)
El 18 de febreru de 1966, Kerry apuntar na Reserva Naval, empecipiando'l so serviciu militar activu'l 19 d'agostu de 1966. En completando les 16 selmanes d'entrenamientu nel Centru Naval en Newport, Rhode Island, Kerry recibió'l grau d'oficial el 16 d'avientu de 1966. Foi destináu na fragata de misiles empuestos USS Gridley, solicitando cumplir el so serviciu en Vietnam del Sur.
Herrera de Pisuerga
Edá Antigua
Nueves campañes branices tienen llugar en 1960, 1961, 1976 y 1983 pero nun ye hasta Xunu del 2016 cuando s'atopa, nuna zona aledaña a la escavada na década de los 30, un conxuntu d'otres 20 nueves tumbes por cuenta de les obres d'ampliación de la cai Victorio Machu, que fueron promovíes y executaes pol Conceyu d'Herrera de Pisuerga y l'unidá d'Arqueoloxía de IE University, en collaboración col Institutu d'Estudios Pisoraca. El xacimientu d'Herrera de Pisuerga foi declaráu Bien d'Interés Cultural en 1993.
Hérmedes de Cerrato
Patrimoniu
left|thumb|165px|Arcu y altar de la ermita.left|thumb|165px|El mirador y l'antena.
Fiestes
Dende 1988 vien celebrándose a mediaos del mes d'agostu la Fiesta del Turista, aprovechando la estancia vacacional d'antiguos vecinos.
Herrera de Pisuerga
Edá Antigua
Según Santa-Olalla, les fueses nel momentu de la so escavación atopar a unos 80 cm. de fondura. Les sepultures, taben na so mayoría empobinaes E-O formando alliniadures, y taben delimitadas per mediu de cantares rodaos o piedres. Nel interior de les fueses fueron depositaos ataúdes de madera, pos s'atoparon clavos de fierro, o bien parigüeles. Naquella oportunidá atoparon un total de 52 sepultures que sumaes a les otres 20 apocayá atopaes fai d'esta necrópolis unes de les más estenses de la zona Norte. D'estes, 19 d'elles cuntaben con adornos personales nel so interior. Ente los materiales topaos nes dotes destaquen aquellos escalaos a partir de 1908 y citaos por Zeiss: trés fíbulas, tres plaques liriformes, una placa cruciforme y una plaza ríxida cola escena de Daniel na fuesa de los lleones. D'estos 19 dotes, 3 d'ellos, los Más recién, entá tán en fase d'estudiu, ampliando asina l'abanicu de pieces conocíes, ensin que varie la so condición de necrópolis visigoda "clásica", de tradición xermánica.
Edá Media
En 1130, Alfonsu VII prinda al conde Pedro de Lara por cuenta de les sos intrigues y a los problemes que causaba nel reinu, llogrando en 1131 la rindición del castiellu d'Herrera de Pisuerga en poder de los siguidores del conde.
En 1184, Alfonsu VIII concede un fueru a la villa de Ferreruela (Herrera) que diz “Concedo tola heredá que tengo dende'l ríu que llamen Pisuerga hasta'l ríu que llamen Bur según baxa de Torre Herrera, que ta na llinde o y moyón, hasta'l llugar onde'l ríu Bur entemecer col Pisuerga”. Pero pon la villa sol señoríu de los Lara, que reivindiquen la so anterior tenencia, qu'agora ven confirmada.