cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esbarrumbu de la mina San José
Responsabilidaes
En 2007 la mina fuera clausurada por nun cumplir les normes de seguridá, autorizándose la so reapertura en 2008. Ente les intimaciones formulaes poles autoridaes atopábase la construcción d'una vía d'escape alternativa al traviés de la chimenea de ventilación, que nun foi rematada pola empresa propietaria.
Pocos díes dempués del derrumbe, l'entós presidente Piñera destituyera a la plana mayor del Sernageomin por cuenta de les graves falencias detectaes na fiscalización de les mines. Nesa oportunidá'l so titular, Alejandro Vío, rellató que l'organismu cuntaba con recursos insuficientes pa realizar la so xera, y que solo tenía dieciséis inspeutores pa inspeicionar toles mines del país, y apenes dos pa la rexón minera d'Atacama. A pocu asumir les sos nueves autoridaes, el Sernageomin dispunxo la clausura de dieciocho mines que nun cumplíen coles midíes básiques de seguridá.
Les responsabilidaes penales fueron investigaes nuna causa abierta na Fiscalía d'Atacama al cargu d'Héctor Mella Farías, que depués de trés años foi cerrada ensin formular cargos contra nenguna persona. La decisión foi recibida con indignación y sorpresa per parte de los sobrevivientes, el sindicatu minero y diversu sectores, ente ellos l'ex-ministru de Minería y coordinador del rescate Laurence Golborne, quien recordó que la empresa nun cumpliera les intimaciones de seguridá realizada poles autoridaes, ente elles la construcción d'una salida d'emerxencia al traviés de la chimenea de ventilación.
En 2011, trenta y un mineros sobrevivientes del derrumbe, empecipiaron tamién un xuiciu civil contra'l gobiernu chilenu, por neglixencia nel cumplimientu de los sos deberes de fiscalización, reclamando cada unu 535 mil dólares. Hasta 2017 entá nun concluyera.
Con respectu al costo del rescate, envaloráu en 29 millones d'USD, el gobiernu alcordó cola empresa propietaria de la mina la cancelación de la delda por un monto de 5 millones de dólares. Los 24 millones restantes fueron apurríos pol Estáu nun 66% y el restu por donación d'empreses privaes que controlen el 80% del sector mineru.
Efeutos políticos
=== Récor realizó la tresmisión televisiva en direuto a mayor fondura na tierra (624 metros de fondura).
Monpezat
Monpezat  ye una población y comuña francesa, na rexón de Aquitania, departamentu de Pirineos Atlánticos, nel distritu de Pau y cantón de Lembeye.
Cercu de Tel Dan
Testu
De siguío recuéyese la trescripción del testu del cercu utilizando calteres n'hebréu tal que fueron facilitaos por Biran y Naveh. Les pallabres separaes por puntos (como nel orixinal), y los espacios en blancu separaos por corchetes indiquen testu estropiáu o faltante, y el testu dientro de corchetes foi reconstruyíu por Biran y Naveh:
1.[ ]א]מר.ע[ ]וגזר ]
3.וישכב.אבי.יהך.אל[.אבהו]ה.ויעל.מלכי[ יש]
4.ראל.קדם.בארק.אבי[.ו]יהלך.הדד[.]א[יתי]
5.אנה.ויהך.הדד.קדמי[.ו]אפק.מן.שבע[ת---]
6.י.מלכי.ואקתל.מל[כן.שב]ען.אסרי.א[לפי.ר]
7.כב.ואלפי.פרש.[קתלת.אית.יהו]רם.בר[אחאב.]
8.מלך.ישראל.וקתל[ת.אית.אחז]יהו.בר[יהורם.מל]
9.ך.ביתדוד.ואשם.[אית.קרית.הם.חרבת.ואהפך.א]
10.ית.ארק.הם.ל[ישמן ]
11.אחרן.ולה[... ויהוא.מ]
12.לך.על.יש[ראל... ואשם.]
13.מצר.ע[ל. ]
La siguiente traducción llinia per llinia foi realizada por Lawrence J. Mykytiuk (publicáu en 2004) siguiendo principalmente Biran y Naveh. El testu estropiáu o faltante representar por aciu corchetes vacíos "[ ]" y les pallabres y lletres dientro de los corchetes fueron reconstruyíes. El "Hadad" mentáu nes primeres llinies ye un dios (Los israelites d'esa dómina yeren henoteistas como munchos pueblos vecinos) : 1'. [ ]...[ ] y cortó [ ]<BR> 2'. [ ] el mio padre foi escontra riba [ ] y lluchó en [...]<BR> 3'. Y el mio padre rindióse; foi colos sos [padres]. Agora'l rei d'I[s]/rael enfusara <BR> 4'. na tierra del mio padre antes. [Pero entós] Hadad fíxome rei,<BR> 5'. Y Hadad coló delantre de mi. Asina que fui escontra'l frente dende [el] séptim[...]/s<BR> 6'. del mio reináu, y asesiné [sete]nta rei[ye] qu'habíen enjaezado mil[ye de carr]/vos<BR> 7'. y miles de caballos. [Y yo asesiné...]ram fíu de [...]<BR> 8'. el rei d'Israel, y yo asesiné [...]yahu fíu de [... el re]/y de<BR> 9'. la Casa de David. Y yo llevé [les sos ciudaes en ruines y convertí]<BR> 10'. la so tierra en [ablayamientu ...]<BR> 11'. otros y [...Entós...fixi re]/y<BR> 12'. sobre Is[rael...Y entós empecé]<BR> 13'. asedió contra [...]
Eiza González
Eiza González Reyna ye una actriz y cantante mexicana, conocida por haber interpretáu a Dolores Valente na serie mexicana Lola, érase una vez, adautación de la telenovela arxentina Floricienta, orixinal de Cris Morena. González tamién ye conocida por haber interpretáu a Clara Molina/Roxy-Pop na serie orixinal de Nickelodeon Suaña conmigo. Eiza dar a conocer n'Estaos Xuníos al interpretar a Santanico Pandemonium en From Dusk till Dawn: The Series, basada na película orixinal.
Primeros años
González ye fía de la ex-modelu mexicana, Glenda Reyna. Tien un hermanu mayor. El so padre, Carlos, morrió nun accidente de moto cuando ella tenía solo 12 años. Ella cita la muerte del so padre, como una fuerte influencia na so carrera. Estudió nes academies Edron y American School Foundation, dambes allugaes na Ciudá de Méxicu. González foi diagnosticada col Trestornu por déficit d'atención con hiperactividad y recibió tratamientu pa ello. A los 14 años foi aceptada na escuela d'actuación de Televisa, Centru d'Educación Artística. Completó dos años d'un cursu de trés años primero que fuera escoyida como protagonista de la telenovela xuvenil Lola, érase una vez.
Vida personal
González camudar a Los Angeles, California a finales d'agostu de 2013 pa prosiguir la so carrera como actriz.
2007-2008: Entamos artísticos, Lola, érase una vez
De 2003 a 2004, González estudió actuación en M&M Studios, una escuela d'actuación na Ciudá de Méxicu al cargu de la famosa actriz Patricia Reyes Spíndola. A los 14 años, foi aceptada na famosa escuela d'actuación de Televisa, Centru d'Educación Artística de la Ciudá de Méxicu. Mientres asistía a la escuela, ella foi vista per primer vegada pol productor y Direutor de televisión direutor, Pedro Damián (más conocíu pol so ésitu cola banda de pop llatín, RBD). Dos años más tarde, Damián llanzó una adautación de la famosa telenovela arxentina Floricienta. Eiza interpretó a "Lola", protagonista principal de la telenovela xuvenil Lola, érase una vez. La telenovela empezó a filmarse a finales de 2006 y debutó en Méxicu el 26 de febreru de 2007. Darréu estrenóse en dellos países d'América Llatina y los Estaos Xuníos. A manera de promoción, González realizó una xira nacional en Méxicu pa interpretar cantares que cantó na telenovela. Lola, érase una vez foi dos temporaes antes de terminar a principios de 2008. Tres la finalización de Lola, érase una vez, González, acompañada de la so madre, treslladar a la ciudá de Nueva York p'asistir a un curtiu cursu de tres meses de clases nel Lee Strasberg Theatre and Film Institute actuando na primavera de 2008. Ella tornó a la Ciudá de Méxicu a principios de seronda d'esi mesmu añu.
2009-2011: Suaña conmigo y Mujeres asesinas
N'abril de 2009, González foi escoyida pa participar na popular serie dramática de televisión Mujeres asesinas como personaxe secundariu de la segunda temporada. Ella protagonizó la serie xunto a l'actriz mexicana Susana González nel episodiu "Tere, desconfiable", como l'antagonista adolescente. González comentó que recibió la llamada del bastidor, mientres ella preparábase pa llanzar el so primer álbum en solitariu Contracorriente.
A principios de 2010, tres el llanzamientu del el so álbum de debú, Contracorriente, anunció a los fans al traviés de Twitter que fuera escoyida como protagonista principal na serie xuvenil Suaña conmigo. González interpretó'l doble papel de Clara y alter-ego de Clara, Roxy Pop. Pal papel, l'actriz tuvo qué viaxar hasta Buenos Aires, Arxentina pa filmar n'abril de 2010. Vivió en Buenos Aires mientres un añu, viaxando de regresu a la Ciudá de Méxicu, quedóse un tiempu pa folgar, visitar a los sos amigos y familiares mientres la producción de Suaña conmigo. Cuando terminó'l rodaxe en febreru de 2011, González tornó a Méxicu. El programa foi producíu por Televisa y Nickelodeon Llatinoamérica, y salió al aire'l 20 de xunetu de 2010 n'Arxentina, Méxicu y otros países llatinoamericanos.
2012-Presente: Nuevos proyeutos
En mayu de 2012, foi confirmada oficialmente como la protagonista femenina de la nueva telenovela de Televisa Amores verdaderos como 'Nicole Brizz Balvanera'. Amores Verdaderos ye una adautación de la telenovela de TV Azteca Amor en custodia, basada na telenovela arxentina del mesmu nome. Amores Verdaderos marca la transición de González al so primer papel maduru nuna telenovela. La filmación empezó'l 23 de xunetu de 2012 y concluyó a principios de mayu de 2013. La telenovela estrenó'l 3 de setiembre de 2012 por Canal de las Estrellas en Méxicu.
En payares de 2013, foi anunciada como miembru del repartu de la serie de televisión del productor Robert Rodriguez, From Dusk till Dawn: The Series. González va interpretar a Santanico Pandemonium, papel que foi interpretáu por Salma Hayek nel añu 1996. La serie ye producida por Rodríguez pa la so próxima rede de cable El Rei. El programa empecipió'l rodaxe n'Austin, Texas a finales de payares. Espérase que tenga un total de diez episodios y ta programáu pa salir al aire nos Estaos Xuníos.
2008-2010: Contracorriente
Tres l'ésitu del so debú en Lola...érase una vegada González robló un contratu con EMI Televisa Music pa grabar el so propiu álbum como solista a finales de 2008. La pre-producción y grabación pal álbum de debú de González, Contracorriente, empecipiar en seronda de 2008, l'álbum foi grabáu en Texas, Los Angeles y la Ciudá de Méxicu.
L'álbum foi llanzáu en Méxicu el 24 de payares de 2009. Foi llanzáu nos Estaos Xuníos el 26 de xineru de 2010. L'únicu senciellu del álbum, «El mio destín soi yo», foi llanzáu en Méxicu'l 20 d'ochobre de 2009. Pa promocionar el senciellu, actuó en festivales de música y conciertos televisaos al traviés de Méxicu.
2011-2012: Te vas alcordar de mi
En xunu de 2011, González indicó que deseyaba centrase na producción y grabación del so segundu álbum en solitariu. Tamién reveló qu'entamaba pasar el restu del añu trabayando en nueva música y anunció que nun volvería a proyeutos de cine y televisión hasta que se completara'l álbum. La cantante terminó la producción del so segundu álbum mientres los primeros meses de 2012. L'álbum foi grabáu na Ciudá de Méxicu, Texas, y la República Dominicana.
En febreru de 2013, González confirmó los planes pa una nueva re-edición de llanzamientu del so segundu álbum. Espérase que la nueva versión incluya nuevos cantares, según duos.
Discografía
La carrera de Eiza González como artista empezó en 2007 col llanzamientu de la banda sonora de Lola... Érase una vegada. La banda sonora llogró certificación de platín en Méxicu pola venta de más de 100 000 copies. Tres l'ésitu del so telenovela, Eiza grabó y llanzó el so álbum debú, Contracorriente en Méxicu en payares de 2009. L'álbum algamó'l puestu trelce nes llistes mexicanes. Foi llanzáu nos Estaos Xuníos en xineru de 2010 onde algamó'l puestu venticinco. Amás de trabayar en bandes sonores de telenoveles, Eiza tamién participó en delles producciones pa películes y programes de televisión. La discografía de Eiza González componer de dos discos d'estudiu como solista, dos bandes sonores de telenoveles, un EP, trés senciellos y seis videos musicales.
Thibaut Courtois
Thibaut Nicolás Marc Courtois ye un futbolista belga que xuega como porteru y el so actual equipu ye'l Chelsea F.C. de la Premier League d'Inglaterra. Tamién ye internacional cola seleición de Bélxica.
Debutó con 16 años col KRC Genk na Primer División de Bélxica col que se proclamó campeón de Lliga en 2011. Esi mesmu añu fichó pol Chelsea F.C. pero foi vencíu al Atlético de Madrid mientres tres temporaes. Col equipu español conquistó una Europa League y una Supercopa d'Europa en 2012, una Copa del Rei en 2013 y una Lliga en 2014. Una vegada de vuelta al Chelsea ganó la Copa de la Lliga y la Premier League en 2015 y 2017.
KRC Genk
Courtois empezó la so carrera futbolística a los cinco años d'edá nel Bilzerse VV. Permaneció nel equipu trés años antes de colase al KRC Genk con ocho años d'edá, onde de primeres xugó como llateral esquierdu antes de desempeñase como porteru, la so posición actual. El so debú con esti equipu foi'l 17 d'abril de 2009 ante'l KAA Gent cuando solo cuntaba con 16 años d'edá por cuenta de la crisis de porteros non disponibles pola que pasó'l Genk. Courtois empezó la temporada 2008-09 como'l sestu porteru nel orde xerárquicu del Genk, por detrás de Logan Bailly, Sinan Bolat, Davino Verhulst, Sem Franssen y Koen Casteels. Sicasí, depués de la venta de Bailly al Borussia Mönchengladbach y de Bolat al Standard de Liège en xineru de 2009, el tercer porteru Verhulst quedar cola titularidá, ente que Franssen y Casteels fueron nomaos segundu y tercer porteru respeutivamente. Sicasí, Verhulst foi suspendíu mientres dos alcuentros pola Real Federación Belga de Fútbol por cuenta de una falta que cometió sobre Wilfried Dalmat mientres un alcuentru ante'l Standard de Liège el 15 de marzu de 2009,  ente que Franssen sufrió un frayatu de lligamentos nel so todíu y Casteels acababa de recuperase d'una quebra nel so deu y atopábase fora de ritmu. D'esta forma, Courtois recibió la so oportunidá y pudo debutar en Primer División.
Pa la temporada 2009-10, Courtois apostó tola campaña col equipu de reserves del Genk, pero na siguiente temporada, l'entrenador Franky Vercauteren escoyer como'l porteru titular del primer equipu. Por cuenta de que Verhulst atopábase mancáu y a qu'había problemes na tresferencia del porteru húngaru László Köteles, Courtois foi escoyíu p'apostar la fase previa de la UEFA Europa League ante'l Inter Turku de Finlandia, ante'l cual tuvo una participación destacada na victoria del Genk por 5-1 nel partíu d'ida y por 3-2 nel de vuelta. Depués d'apostar los 3 primeros alcuentros na lliga,  Courtois robló'l so primer contratu profesional col Genk el 18 d'agostu de 2010 con una duración de 3 años. A otru día, Courtois foi titular na derrota por 3-0 ante'l FC Porto na Europa League. Courtois tamién llogró faer el so debú na Copa de Bélxica el 9 de payares de 2010 na derrota del so equipu por 2-1 frente al Standard de Liège. Sicasí, nel últimu alcuentru de la temporada ante'l Liexa, el Genk precisaba a lo menos un empate pa llevase'l títulu de liga ante un Standard que tamién buscaba llevase'l campeonatu. Nun alcuentru onde'l Standard encaloró a una dura defensa del Genk, Courtois llogró salvar l'empate a unu con trés atayaes vitales nos últimos minutos del alcuentru, ayudando al so equipu a consagrase campeón de lliga con un desempeñó memorable. En total, Courtois llogró apostar 44 partíos col Genk mientres la temporada. Tamién foi escoyíu como'l Porteru del Añu nel fútbol belga y como'l Meyor Xugador del Genk al rematar la temporada.
Chelsea F.C.
El 16 de xunetu de 2011, el Genk fixo públicu na so páxina web que Courtois decidió colase al Chelsea FC d'Inglaterra, pero que trataron de faer «tou lo posible» pa convencelo de quedase nel club, lo cual nun funcionar. Diez díes dempués, Courtois completó'l so trespasu al Chelsea, roblando un contratu de 5 años por un monto de £7,9 millones. Sicasí, el mesmu día en que robló col Chelsea, Courtois foi vencíu al Atlético de Madrid d'España hasta'l final de la temporada 2011-12.
Atlético de Madrid
El so debú col Atlético foi'l 25 d'agostu de 2011 nun alcuentru de clasificación a la Europa League frente al Vitória SC, ante'l cual tuvo un bon desempeñó na victoria del so equipu por 4-0. Trés díes depués, Courtois fixo'l so debú na Primer División nun alcuentru frente al CA Osasuna nel que dambos equipos empataron 0-0. El 9 de mayu de 2012, consiguió'l so primer títulu internacional apostando y ganando la final de la Europa League por 3 goles a 0 al Athletic Club.
Mientres el branu de 2012 llegar a un alcuerdu ente'l Chelsea y l'Atlético de Madrid por que Courtois permaneciera, de nuevu, vencíu mientres la temporada 2012-13 nel Atlético de Madrid. El 31 d'agostu de 2012 Courtois y l'Atlético de Madrid coronáronse campeones de la Supercopa d'Europa, ganando por 4-1 al Chelsea. Courtois xugó los 90 minutos del que foi'l centésimu partíu de la so carrera como profesional. Nestos primeres 100 partíos, Courtois encaxó 101 goles.
Mientres la Lliga 2012-13 Courtois ganó'l Troféu Zamora que s'otorga al porteru menos goliáu mientres la Lliga. Estes actuaciones ayudaron al equipu a acabar terceru y consiguir la clasificación pa la Lliga de Campeones 2013-14. La temporada sirvió a nivel personal a Courtois pa superar los récores d'imbatibilidá d'Abel tantu en casa como fuera. Asina, el 10 de marzu de 2013 superó'l récor nel estadiu Vicente Calderón permaneciendo mientres 820 minutos ensin encaxar un gol y el 8 de mayu fora de casa, dexando'l rexistru en 680 minutos. Les sos bones actuaciones mientres la temporada dexáron-y upase al puestu 28 de la llista Goal 50.
De cara a la temporada 2013-14 Courtois espresó'l so deséu de permanecer nel Atlético un añu más vencíu y d'apostar la Lliga de Campeones col club raxón. Finalmente'l 22 de xunu de 2013, l'Atlético de Madrid y el Chelsea llegaron a un alcuerdu pa prorrogar la cesión una temporada más.
Al empiezu de 2014, Thibaut foi escoyíu nel so país l'home del añu. Un mes dempués, el 8 de marzu en Balaídos, apostó'l so centésimu partíu de Primer División.
Na eliminatoria de cuartos de final de la Champions League ante'l FC Barcelona tuvi una actuación clave por que el Atlético clasificar a les semifinales 40 años dempués de la so última vegada, realizando grandes paraes nel partíu d'ida y sacándo-y a Neymar un mano a mano nel partíu de vuelta. De nuevu, nes semifinales de la competición ante'l Chelsea, realizó grandes paraes qu'ayudaron a que'l so equipu clasificar p'apostar la final ante'l Real Madrid. Na final, magar dir ganando la mayoría del partíu, Sergio Ramos anotó un gol nel tiempu de descuentu de la segunda parte que forzó la prórroga; en dicha prórroga'l Madrid foi cimeru y acabó ganando'l partíu por cuatro a unu.
Premier League
Na temporada 2014-15 Courtois tornó al Chelsea. El 3 d'agostu de 2014 xugó'l so primera amistosu col club de Londres ante'l Werder Bremen. Quince díes dempués xugó'l so primer partíu oficial debutando ante'l Burnley na victoria del so equipu por unu a trés na primer xornada de Premier League.
El 1 de marzu de 2015 consiguió'l primer títulu col equipu inglés; el Chelsea ganó na final de la Copa de la Lliga al Tottenham Hotspur por dos a cero. Courtois nun apostó la final y solo apostó dos partíos en dicha competición, los dos de les semifinales ante'l Liverpool. Dos meses dempués coronóse campeón de la Premier League al vencer por unu a cero al Crystal Palace cuando entá quedaben tres xornaes por apostase. Courtois foi titular en 32 partíos y el Chelsea foi l'equipu menos goliáu.
Seleición nacional
El 19 de mayu de 2011, Courtois foi llamáu per primer vegada a la Seleición de Bélxica pa un alcuentru de clasificación pa la Eurocopa 2012 ante Turquía, el cual tuvo llugar el 3 de xunu, anque finalmente, nin siquier foi llamáu a la banca. El so debú producióse mediu añu dempués, el 15 de payares de 2011, nun partíu amistosu ante apostáu nel Stade de France que remató con empate a cero.
El 13 de mayu de 2014 l'entrenador de la seleición belga, Marc Wilmots, incluyó a Courtois na llista preliminar de 24 xugadores convocaos qu'empecipiaron la preparación pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014.
El 25 de mayu de 2014; foi convocáu de manera definitiva y asignóse-y el númberu 1 pa la disputa del tornéu. Nel Mundial Courtois xugó tolos partíos como titular y la Seleición belga clasificar hasta los cuartos de final onde foi esaniciada por.
El 4 de xunu de 2018, el seleccionador Roberto Martínez incluyir na llista de 23 pal Mundial.
Eritrocitu
miniaturadeimagen|Eritrocitos de diversos grupos de vertebraos. thumb|400px|right|Los eritrocitos tán presentes na [[sangre y tresporten l'osíxenu al restu de les célules del cuerpu.]] Los eritrocitos (del griegu ἐρυθρός ‘coloráu', y κύτος ‘bolsa') tamién llamaos glóbulos coloraos o hematíes, son les célules más numberoses de la sangre. La hemoglobina ye unu de los sos principales componentes, y la so función ye tresportar l'osíxenu escontra los distintos texíos del cuerpu. Los eritrocitos humanos, según los del restu de mamíferos, escarecen de nucleu y de mitocondries, polo que tienen de llograr la so enerxía metabólica al traviés de la fermentadura láctica. La cantidá considerada normal na especie humana fluctúa ente 4 500 000 (na muyer) y 5 400 000 (nel home) por milímetru cúbicu (o microlitro) de sangre, esto ye, aproximao 1000 vegaes más que los leucocitos. L'escesu de glóbulos coloraos denominar policitemia y el so defectu llámase anemia.
Descripción
Agora bien, esta descripción aplícase a los eritrocitos de mamíferos, pos nel restu de vertebraos, salvo delles esceiciones, los eritrocitos escarecen de la forma bicóncava y acostumen ser más grandes que los descritos enantes. Esto debe a que los glóbulos coloraos del restu de vertebraos inda tienen nucleu.
Los eritrocitos deriven de les célules madre comprometíes denominaes hemocitoblasto. La eritropoyetina, una hormona de crecedera producida nos texíos renales, aguiya la eritropoyesis (esto ye, la formación de eritrocitos) y ye responsable de caltener una masa eritrocitaria nun estáu constante. Los eritrocitos, al igual que los leucocitos, tienen el so orixe na migollu oseu.
La concentración eritrocitaria varia según el sexu, la edá y l'allugamientu xeográficu. Atópense concentraciones más altes de eritrocitos en zones de gran altitú, en varones y en naciellos. Los amenorgamientos per debaxo del rangu de referencia xeneren un estáu patolóxicu denomináu anemia. Esta alteración provoca hipoxia tisular. L'aumentu de la concentración de eritrocitos (policitemia) ye menos común.
La hemólisis ye la destrucción de los eritrocitos avieyaos y asocede nos macrófagos del bazu y fégadu. Los elementos esenciales, globina y fierro, caltiénense y vuelven usase. La fracción hemo de la molécula se cataboliza a bilirrubina y a biliverdina, y finalmente escrétase al traviés del tracto intestinal. El frayatu del eritrocitu a nivel intravascular llibera hemoglobina direutamente a los sangre, onde la molécula se disocia en dímeros α y β, que xúnense a la proteína de tresporte, haptoglobina. Esta tresporta los dímeros al fégadu, onde darréu son catabolizados a bilirrubina y escrétense.
Los eritrocitos nos mamíferos
thumb|240px|Eritrocitos nucleados nel sangre de la [[xaronca.]] thumb|Eritrocitos de mamíferos típicu: (a) vistu dende la superficie; (b) nel perfil, formando [[Fenómenu de Rouleaux|rouleaux; (c) dictada esférica pel agua; (d) rindió crenate pol sal. (c) y (d) de normal nun se producen nel cuerpu.]] Los eritrocitos de los mamíferos nun tener nucleu cuando lleguen al maduror, esto ye, pierden el so nucleu celular y polo tanto'l so ADN; los anfibios, reptiles y aves tienen eritrocitos con nucleu. Los eritrocitos tamién pierden los sos mitocondries y utilicen la glucosa pa producir enerxía por aciu el procesu de glucólisis siguíu pola fermentadura láctica.
Los eritrocitos son producíos de cutio na migollu oseu de los güesus llargos, anque nel embrión, el fégadu ye'l principal productor de eritrocitos. El bazu actúa como reservorio de eritrocitos, pero la so función ye daqué llindada nos humanos. Sicasí, n'otros mamíferos, como los perros y los caballos, el bazu llibera grandes cantidaes de eritrocitos en momentos d'estrés. Dellos atletes trataron d'esplotar esta función del bazu tratando de lliberar les sos reserves de eritrocitos por aciu fármacos, pero esta práutica pon en riesgu al sistema cardiovascular, yá que ésti nun ta preparáu pa soportar sangre que la so mafa seya cimera a la considerada normal.
Eritrocitos humanos
Los eritrocitos tienen una forma oval, bicóncava, esplanada, con una depresión nel centru. Esti diseñu ye'l óptimo pal intercambiu d'osíxenu col mediu que lu arrodia, pos-yos da flexibilidá pa poder travesar los capilares, onde lliberen la carga d'osíxenu. El diámetru d'un eritrocitu típicu ye de 6-8 µm. Los glóbulos coloraos contienen hemoglobina, que s'encarga del tresporte d'osíxenu y del dióxidu de carbonu. Coles mesmes, ye'l pigmentu que-y da'l color coloráu a los sangre.
Maduración de los eritrocitos
Dada la necesidá constante de reponer los eritrocitos, les célules eritropoyeticas del migollu oseu cuntar ente les de crecedera y reproducción más rápides de tol cuerpu. Por tanto, como cabria esperar, la so maduración y producción resulten bien afeutaes en casos de defectos nutricionales importantes.
Pa la maduración final de los eritrocitos precisar en particular dos vitamines: la vitamina B12 y el acedu fólico. Dambes son esenciales pa la síntesis del ADN porque los dos, de forma distinta, resulten necesaries pa la formación de trifosfato de timidina, unu de los componentes esenciales del ADN. Poro, la falta de vitamina B12 o d'acedu fólico anicien un amenorgamientu de la producción d'ADN y, arriendes d'ello, determina un fracasu de la maduración y división nuclear.
Coles mesmes, les célules eritroblásticas del migollu oseu, amás de nun abondar con rapidez, anicien sobremanera eritrocitos de mayor tamañu que'l normal denominaos macrocitos, con una membrana bien delgada, irregular y oval, en llugar del discu bicóncavo habitual. Estes célules mal formaes, n'entrando nel sangre circulante, tresporten osíxenu con normalidá, pero por cuenta de la so fraxilidá, la so vida encurtiar de la metá a una tercer parte. Por eso, dizse que'l déficit de vitamina B12 o d'acedu fólico produz un fracasu de la maduración eritropoyetica.
Etapes de desenvolvimientu morfolóxicu
Les etapes de desenvolvimientu morfolóxicu de la célula eritroide inclúin (n'orde de maduror creciente) les siguientes etapes:
La membrana del eritrocitu nun complexu bilipídico–proteínicu, que ye importante pa caltener la deformabilidad celular y la permeabilidá selectiva. Al avieyar la célula, la membrana faise ríxida, permeable y l'eritrocitu ye destruyíu nel bazu. La vida media permediu del eritrocitu normal ye de 100 a 120 díes.
Composición de la membrana
La membrana del eritrocitu tien dellos roles qu'ayuden na regulación superficial de la deformación, flexibilidá, adhesión a otres célules y reconocencia inmunolóxica. Estes funciones son altamente dependientes de la so composición, lo cual define les sos propiedaes. La membrana del eritrocitu ta compuesta de trés capes: el glicocálix al esterior, que ye ricu en carbohidratos; la bicapa lipídica que contién delles proteínes transmembranales amás de los sos constituyentes lipídicos principales; y el citoesqueleto membranal, una rede estructural de proteínes alcontráu na superficie interna de la bicapa lipídica. La metá de la masa de la membrana del eritrocitu n'humanos y la mayoría de los mamíferos son proteínes, la otra metá son lípidos, principalmente fosfolípidos y colesterol.
Lípidos de membrana
Na monocapa esterna *Fosfatidilcolina
La distriución asimétrica de los fosfolípidos na bicapa ye la resultancia de la función de delles proteínes tresportadores de fosfolípidos tantu dependientes como independientes d'enerxía. Les flipasas son proteínes que mueven fosfolípidos de la monocapa esterna a la interna, ente que les llamaes flopasas faen la operación inversa, en contra del gradiente de concentración de manera dependiente d'enerxía. Amás, tán les proteínes escramblasas que mueven fosfolípidos en dambes direiciones coles mesmes, polos sos gradientes de concentración ya independientes d'enerxía. Inda ta en discutiniu la identidá de les proteínes de caltenimientu de membrana nos eritrocitos.
El caltenimientu de la distribución asimétrica de fosfolípidos na bicapa ye crítica pa la integridá y funcionalidad de la célula por cuenta de delles razones:
La presencia d'estructures especializaes llamaes balses lipídicas na membrana de los eritrocitos fueron descrites n'estudios recién. Estes estructures riques en colesterol y esfingolípidos tán acomuñaos a proteínes de membrana específiques, como la proteína G.
Metabolismu enerxéticu del eritrocitu
El metabolismu de los eritrocitos ye llindáu, por cuenta de la ausencia de nucleu, mitocondria y otros orgánulos subcelulares. Anque la unión, el tresporte y la lliberación d'osíxenu y dióxidu de carbonu ye un procesu pasivu que nun riquir enerxía, esiste una variedá de procesos metabólicos dependientes d'enerxía que son esenciales pa la viabilidá de la célula.
Les víes metabóliques más importantes pal eritrocitu maduru precisen glucosa como sustratu. Estes víes referir a:
Vía Embden–Meyerhof o glucólisis anaeróbica
Apurre ATP pa la regulación de la concentración intracelular de cationes (Na+, K+, Ca2+, Mg2+) al traviés de bombes de cationes. L'eritrocitu llogra enerxía en forma de ATP del desdoblamientu de la glucosa per esta vía. Los eritrocitos normales nun tienen depósitos de glucóxenu, dependen por completu de la glucosa ambiental pa la glucólisis. La glucosa enfusa a la célula por aciu espardimientu facilitáu, un procesu que nun consume enerxía. Ye metabolizada a lactato, onde produz una ganancia neta de dos moles de ATP por un mol de glucosa.
Ciclu de les pentosas
Apurre nicotinamida-adenina dinucleótido fosfatu y glutatión amenorgáu p'amenorgar oxidantes celulares. Aproximao'l 5 % de la glucosa celular ingresa a la vía oxidativa de les pentosas, un sistema auxiliar pa producir coenzimes amenorgaes. El glutatión amenorgáu protexe a la célula contra munches mancadures producíes por axentes oxidantes permanentes. Los oxidantes dientro de la célula aferruñen los grupos sulfhidrilo (-SH) de la hemoglobina, nun siendo que los oxidantes sían amenorgaos pol glutatión amenorgáu. Ye por esto que ye crucial nel eritrocitu la función d'esta vía.
Vía de la hemoglobina reductasa
Protexe a la hemoglobina de la oxidación vía la NADH y metahemoglobina reductasa. Trátase d'una vía alterna a la vía Embden–Meyerhof, esencial pa caltener al fierro hemo nel estáu amenorgáu Fe++. La hemoglobina col fierro n'estáu férrico, Fe3+, ye conocida como metahemoglobina. Esta forma d'hemoglobina nun llogra combinase col osíxenu. La metahemoglobina reductasa, n'unión col NADH producíu pela vía Embden–Meyerhof, protexe al fierro hemo de la oxidación. Ensin esti sistema, el 2 per cientu de la metahemoglobina formada tolos díes alzaríase, col tiempu, a un 20-40 per cientu, colo que se llindaría gravemente la capacidá tresportadora d'osíxenu nel sangre. Les melecines oxidantes pueden interferir cola metahemoglobina reductasa y producir valores entá más alzaos de metahemoglobina. Esto provoca cianosis.
Ciclu de Rapoport–Luebering
Esti ciclu ye parte de la vía Embden–Meyerhof, y tien por finalidá evitar la formación de 3–fosfoglicerato y ATP. El BPG (2,3-bisfosfoglicerato) ta presente nel eritrocitu nuna concentración d'un mol BPG/mol d'hemoglobina, y xúnese con fuercia a la desoxihemoglobina, colo que la hemoglobina caltener n'estáu desoxigenado y facilítase la lliberación d'osíxenu. La medría na concentración de difosfoglicerato facilita la lliberación d'osíxenu a los texíos por aciu l'amenorgamientu na afinidá de la hemoglobina pol osíxenu. D'esta manera, l'eritrocitu cunta con un mecanismu internu pa la regulación del apurra d'osíxenu a los texíos.
Hemoglobina
Ye un pigmentu especial que da a los eritrocitos el so color coloráu característicu. La so molécula tien fierro, y la so función ye'l tresporte d'osíxenu. Ta presente en tolos animales, sacante en dellos grupos d'animales inferiores. Participa nel procesu pol que'l sangre lleva los nutrientes necesarios hasta les célules del organismu y conduz los sos productos de refugaya hasta los órganos excretores. Tamién tresporta l'osíxenu dende los pulmones (o dende les branquies, nos pexes), onde la sangre cáptalo, hasta los texíos del cuerpu.
Cuando la hemoglobina xunir al osíxenu pa ser tresportada escontra los órganos del cuerpu, llámase oxihemoglobina. Cuando la hemoglobina xunir al CO2 pa ser esaniciada pola espiración, qu'asocede nos pulmones, recibe'l nome de desoxihemoglobina. Si la hemoglobina xunir al monóxidu de carbonu (CO), fórmase entós un compuestu bien estable llamáu carboxihemoglobina, que tien un enllaz bien fuerte col grupu hemo de la hemoglobina y torga la captación del osíxenu, colo que se xenera fácilmente una anoxia que conduz a la muerte.
La hemoglobina tamién tresporta productos residuales y el dióxidu de carbonu de vuelta a los texíos. Menos del 2 per cientu total del osíxenu, y la mayor parte del CO2, son calteníos en solución nel plasma sanguineu. La hemoglobina representa'l 35 per cientu del pesu del eritrocitu. Un compuestu rellacionáu, la mioglobina, actúa como almacén d'osíxenu nes célules musculares.
Football Club de Nantes
El Football Club de Nantes (en bretón: Naoned; en galó: Naunnt, más conocíu a cencielles como Nantes) ye un club de fútbol francés de Nantes, Países del Loira. El club foi fundáu'l 21 d'abril de 1943, mientres la Segunda Guerra Mundial, como resultáu de la fusión de los clubes locales de la ciudá. Dende 1992-2007, el club foi conocíu como FC Nantes Atlantique antes de volver al so nome actual al entamu de la temporada 2007-08. El Nantes anguaño xuega na.
Nantes ye unu de los clubes más esitosos nel fútbol francés dempués de ganar ocho títulos de la Ligue 1, trés Copes de Francia de Fútbol y cuenta con un títulu de la Coupe de la Ligue. El club ye famosu pol so jeu à la nantaise, el so espíritu coleutivu, defendíu principalmente polos entrenadores José Arribas, Jean-Claude Suaudeau y Raynald Denoueix y pola so prolífica cantera de xuveniles, de la que salieron xugadores como Marcel Desailly, Didier Deschamps, Mickaël Landreau y Christian Karembeu. Amás de Les Canaris ("los canarios"), el Nantes tamién ye conocíu como Les jaunes et verts ("Verdes y mariellos") y La Maison Jaune (La casa mariella).
Historia
El FC Nantes mas foi fundáu'l 21 d'abril de 1943. Nació gracies a la unión de dellos clubes de la ciudá: Saint-Pierre, Stade Nantais O.C., A.C. Batignolles, l'A.S.O. Nantaise y la Mellinet. Na temporada 63-64 debuta na Ligue 1 francesa, categoría na que permaneció dende entós.
Na temporada 2006-07 el Nantes baxa a Ligue 2. Na temporada 2007 - 2008, el FC Nantes retorna a la máxima categoría francesa, la Ligue 1, tres una brillosa temporada. Na temporada 2008 - 2009, el FC Nantes baxa nuevamente a la Ligue 2 ocupando'l 18° llugar. El vienres 17 de mayu de 2013 el Nantes aseguró'l so ascensu a la Ligue 1 en venciendo al CS Sedan 1-0.
Estadiu
thumb|265px|right|Stade de la Beaujoire, estadiu del equipu dende [[1984.]]
Stade de la Beaujoire ye un estadiu de fútbol con un aforu de 38.486 espectadores, asitiáu en Nantes, Francia. Ye propiedá de FC Nantes dende 1984. L'estadiu foi inauguráu'l 8 de mayu de 1984.
Récores
Más presencies nel club
Máximos goliadores
Branquia
thumb|Branquies na cabeza d'un [[atún.]] Les branquies o agalles son los órganos respiratorios de numberosos animales acuáticos, por aciu los cualos estrayer el osíxenu (O2) disueltu na agua y tresfier el dióxidu de carbonu (CO2) al mediu.
Los animales acuáticos dotaos de branquies capten l'O2 que s'atopa disueltu na agua, que pasa a los fluyíos internos (sangre, hemolinfa, etc.) y ye tresportáu a los texíos, onde les célules riquir pa la respiración celular, procesu que se realiza en orgánulos celulares llamaos mitocondries. Como resultáu de la respiración celular produzse CO2, que tien de ser esaniciáu pa evitar la intoxicación del mediu internu.
Los animales más pequeños y de menor tasa metabólica realicen l'intercambiu de gases pola so superficie corporal. Los más grandes o activos precisen una superficie d'intercambiu más estensa, pa lo qu'adquirieron nel cursu de la evolución estructures especializaes a les que se llama branquies. Pa favorecer l'intercambiu, la circulación de fluyíos ta siempres especialmente entamada nestos órganos, inclusive naquellos animales qu'escarecen d'un sistema vascular desenvueltu, como los moluscos.
Carauterístiques y funciones de les branquies
Les branquies son órganos esternos, a diferencia de los pulmones o gorgoberos de los animales de vida subaérea, porque los órganos en forma de cuévanu complexu nun son apoderaos pal movimientu intensivu d'un líquidu como'l agua, de densidá enforma mayor que la del aire, y pola esfregadura implicáu. L'intercambiu eficaz de gases esixe un contautu ensin barreres ente les célules epidérmiques de la branquia y l'agua circundante, lo mesmo per otra parte que nos pulmones, de forma qu'inclusive n'animales dotaos de tegumentos reforzaos, como la piel escamoso de los pexes, les branquies tán siempres siquier cubiertes de texíos blandos y fráxiles.
Anatómicamente les branquies presentar en dos formes. La más común ye la d'apéndizs ramificaos de gran superficie relativa. Asina se presenten, por casu, en moluscos, anélidos y bárabos acuátiques de sacaveres y tritones, o bárabos acuáticos d'inseutos. La otra forma ye la que se repara nel conxuntu heteroxéneu de vertebraos acuáticos que se denomina peces. Néstos les branquies son estructures especializaes entamaes ente les hendiduras faríngeas, o hendiduras branquiales, furos que comuniquen lateralmente el tubu dixestivu col esterior. L'agua qu'entra pela boca sale poles hendiduras, osixenando'l sangre que circula por vasos que percuerren los tabiques asitiaos ente elles, que son les branquies. thumb|Nos tiburones apréciense fácilmente les hendiduras branquiales llaterales. Nos dos modalidaes anatómiques les branquies pueden quedar más o menos protexíes dientro d'un cuévanu abiertu pola que se fai circular l'agua. Ye'l casu, por casu, de los moluscos (cefalópodos, gasterópodos, bivalvos, etc.) onde la cuévanu paleal que contién a les branquies intercambia agua col ambiente namái al traviés de conductos llamaos sifones. Tamién ye'l casu de los pexes óseos, onde les branquies queden protexíes externamente por una estensión de la paré corporal llamada opérculu. El términu agalla referir nestos pexes a les branquies, pero'l usu coloquial aplicar de cutiu a los opérculos. Nos tiburones, otra manera, les hendiduras branquiales son visibles externamente.
Nos pexes óseos l'agua ye bombiada viviegamente, con movimientos rítmicos, dende'l cuévanu bucofaríngea escontra'l cuévanu asitiáu debaxo del opérculu, travesando pa ello ente les branquies. De los tiburones díxose, pero agora sabemos que nun ye exactu, que se llinden a nadar cola boca abierta, de manera que l'agua flúi constantemente al traviés de les branquies.
Nos vertebraos y inseutos con fases xuveniles acuátiques, como los anfibius y les efémeres, les bárabos tán forníes con branquies, anque los adultos alienden por órganos aéreos.
Les branquies tán rellacionaes col aparatu circulatoriu, que lleva'l líquidu circulatorio (sangre o hemolinfa) hasta elles dempués de percorrer tol cuerpu cargándose de CO2, y vuelve al cuerpu dende elles cargáu d'O2. Nos animales con sistema circulatoriu abiertu, como artrópodos o moluscos, el desenvolvimientu vascular más importante dase precisamente nes branquies, porque tresportar y distribuyir los gases respiratorios, que vienen de o tienen como destino los órganos de (intercambiu gaseosu), ye la principal función d'un aparatu circulatoriu.
Escudu de Dinamarca
La descripción heráldica o blasonamiento del escudu de Dinamarca ye la siguiente:
Historia
Nel escudu de Dinamarca figuren trés lleones pasantes, sofitaos en trés de les sos pates y cola derecha delantera llevantada, d'azur (azul heráldico) que s'atopen asitiaos nun campu d'oru (un fondu de color mariellu heráldicu) afatáu con nueve corazones de gules (colloráu heráldicu).
La primer representación del emblema heráldicu danés (que s'atopa ente los más antiguos) de la que se tien noticia ye un sellu qu'emplegó'l rei Canutu VI y que data d'una fecha cercana al añu 1194. Los esmaltes y metales del escudu, colores en terminoloxía heráldica, tán documentaos a partir del añu 1270, mientres el reináu d'Erico V.
En vesiones anteriores, los lleones heráldicos representábense mirando al observador y nun taba afitáu'l númberu de los corazones representaos no fondero. Dellos autores espunxeron que primeramente les figures de los corazones pudieron ser representaciones de les flores de la planta del Nuphar (søblade en danés).
La versión actual foi adoptada en 1819, mientres el reinando de Federico VI, cuando s'afitó en nueve'l númberu de corazones y dispúnxose que los lleones miraren de frente.
Hasta aproximao l'añu 1960, como asocede anguaño en Suecia, les autoridaes daneses usaben el llamáu escudu pequeñu, nome pol que yera conocíu l'actual escudu nacional, y l'escudu grande que yera'l personal del monarca. Nel escudu grande'l blasón danés figuraba xunto colos d'otros territorios so la so soberanía o que fueron dominios de la Corona danesa nel pasáu. Na actualidá esti escudu ye esclusivu del monarca.
La corona que figura nel timbre del escudu de Dinamarca ye la representación heráldica de la corona del rei Cristián V que foi emplegada nel pasáu nes ceremonies de coronación de los monarques daneses (na actualidá esta ceremonia cayó en desusu y nun se celebra).
El blasón de Dinamarca ye práuticamente idénticu a los d'Estonia y la ciudá de Tallinn, una y bones dambos tienen el so orixe y tán rellacionaos cola figura del rei danés Valdemar II. El norte d'Estonia tuvo baxu control danés dende 1219 a 1346. Estos escudos estremar del danés; nellos nun apaecen representaos los corazones y los lleones heráldicos son leopardados, ye dicir apaecen mirando al observador, y tampoco tán coronaos.
La heráldica de los monarques daneses inspiró l'escudu del desapaecíu Ducáu de Schleswig, un territoriu controláu por Dinamarca nel pasáu y na actualidá estremáu ente esti país y Alemaña. Nesti escudu, de los mesmos colores, apaecen representaos dos lleones non coronaos (en cuenta de trés) y no fondero, como nel casu d'Estonia, tampoco figuren los corazones.
L'escudu d'armes del monarca danés
L'escudu d'armes del monarca danés atópase cuartelado, estremáu en cuatro partes, pola Cruz de Dannebrog. Dannebrog ye'l nome pol que ye conocida la bandera nacional. Esta cruz ye de plata bordiao de gules (de color blancu con cantos coloraos).
Nes armes reales, xunto al blasón danés, figuren los escudos de los territorios que s'atopen so soberanía danesa o venceyaos nel pasáu cola dinastía reinante. Son los blasones del desapaecíu Ducáu de Schleswig, de la Unión de Kalmar, de les Islles Feroe, de Groenlandia y d'Oldemburgu, esti postreru nun escusón asitiáu nel centru del escudu como blasón dinásticu.
L'escudu ta arrodiáu polos collares de les órdenes de Dannebrog y del Elefante que los sos maestrazgos ostenta'l monarca danés. Como tenantes del escudu les figures de dos selvaxes armaos con garrotes de madera que simbolicen la fuercia del monarca. L'escudu y les figures de los xabaces de la mesma tán asitiaos sobre un mantu real de gules, forráu d'armiño, afatáu con flecos, cuerdes y borlas d'oru. Sobre'l mantu fuelga la corona real danesa.
Les armes del monarca danés fueron modificaes al entamu del reináu de Margarita II, el 16 de payares de 1972, cuando se retiraron del mesmu dalgunos blasones. Con anterioridá, el cuartu cuartel (agora ocupáu pol blasón de Dinamarca) tuvo estremáu horizontalmente en dos partes. Na división cimera figuró'l blasón alusivu al títulu de "Rei de los godos": "nun campu d'oru, un lleón pasante d'azur armáu y lampasado de gules, so nueve corazones de gules distribuyíos de riba a embaxo cuatro, trés y dos". Na partición inferior taba asitiáu l'escudu acomuñáu al títulu de "Rei de los vendos": "nun campu de gules, un dragón pasante d'oru, armáu y llinguáu de lo mesmo".thumb|left|260px|Escudu del monarca danés (1948-1972). Hasta 1972 nel escusón (agora acutáu puramente al blasón d'Oldemburgu) tamién figuraron los pertencientes a Holstein, Stormarn, Dithmarschen, Lauenburg y Delmenhorst.
La descripción heráldica o blasonamiento del escudu actual del monarca danés ye la siguiente:
Evolución de les armes reales daneses
{| width="100%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
Variantes usaes polos miembros de la Familia Real
{| width="100%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
Vexiga urinaria
La vexiga urinaria ye un órganu buecu músculu-membranosu que forma parte del tracto urinariu y que recibe la orina de los uréteres, almacenar y espulsar al traviés de la uretra al esterior del cuerpu mientres la micción. thumb|Interior de la vexiga.
En griegu, vexiga escríbese κύστις [cistos], polo que toles pallabres que se refieren a ella empiecen con cist-, como cistitis, cistotomía, cistoscopia, etc.
Orixe embriolóxicu
La vexiga urinaria ta presente en tolos mamíferos. Vien de la parte inferior del pedículo del alantoides, obliterándose progresivamente la parte cimera d'esti pedículo pa formar el uraco
Allugamientu
La vexiga urinaria ta asitiada na escavación de la maxana. Per delantre ta afitada al pubis, por detrás parte con el rectu, cola parte cimera de la próstata y les visícules seminales nel home, y cola natura na muyer. Penriba ta recubierta pol peritonéu parietal que lo dixebra de la cuévanu abdominal, y pembaxo parte con la próstata nel home y cola musculatura perineal na muyer.