cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Legend of Zelda: Phantom Hourglass
Oxetos y armes
A lo llargo del xuegu, Link vese obligáu a atopar ciertos oxetos que formen parte de la trama y que, al empar, son necesarios pa siguir la travesía. Los primeros elementos d'esti tipu son los Espíritos del Poder, de la Sabiduría y del Valor, personificaos por trés faes de colores distintos (Leaf, Neri y Ciela, respeutivamente). Caúna d'estes faes cumple un rol específicu en Phantom Hourglass pos ameyoren delles habilidaes de Link; por casu, Leaf apurre fueu a la espada del xugador pa provocar un mayor dañu nos enemigos, Neri aumenta la resistencia del escudu de madera que porta'l personaxe xugador y, finalmente, Ciela, que cumple dos papeles nel xuegu: de primeres, por cuenta de que nun recuerda nada del so pasáu y la so verdadera identidá, namái aconseya y guía a Link a los llugares más importantes. Una vegada qu'afaya la so identidá como l'Espíritu del Valor, Ciela ye capaz de detener el tiempu con ayuda del Reló Espectral, que ye otru de los ítems específicos de Phantom Hourglass y que la so función ye protexer al so portador de la maldición qu'esiste nel Templu del Rei del Mar, l'últimu cuartón del títulu. En realidá, el Reló Espectral tien una función vital en Phantom Hourglass; d'alcuerdu a la trama, toa criatura viviente tien una fuercia de vida, y ésta manifiéstase físicamente como'l Sable de les Hores, de la cual ta llenu dichu reló. Pa restaurar el so conteníu, ye necesariu que sía espuestu a la lluz del sol. Ye importante señalar que los trés faes citaes solamente pueden apurrir dichos poderes cuando Link allega a la islla de los Espíritos y atopa, a lo menos, 10 Cristales Espirituales de cada unu de los elementos señalaos (Poder, Sabiduría y Valor). Otros oxetos importantes son los trés Metales Puros, que usa'l ferreru Zauz pa forxar la Phantom Sword y que Link topa nos primeros trés cuartones de Phantom Hourglass.
Adicionalmente esisten una serie d'oxetos perdíos» que resulten preseos en casos bien específicos del xuegu. Estos son: la Lente, un cuadiernu d'apuntes, la Castaña, el Esgrimidorium y un ataque especial cola espada.
Sistema de xuegu
right|thumb|190px|En Phantom Hourglass, Link usa un pequeñu [[vapor de ruedes pa viaxar nel mar. Na imaxe, De machinis, de Taccola.]] Phantom Hourglass ye un videoxuegu d'aición-aventura con un sistema de xuegu bien paecíu al d'otros videoxuegos de la serie The Legend of Zelda. El xugador ye capaz de controlar a Link, el protagonista, y esplorar el mundu que lu arrodia p'atopar nuevos oxetos, información y aliaos p'ayudar a salvar a la so amiga Tetra y vencer al antagonista Bellum. El xuegu ta estremáu en dos tipos distintos de sistema de xuegu: navegar ente islles y esplorar les islles colos sos respeutivos cuartones a cuerpu. Cuando s'atopa en tierra firme, amuésase un mapa del área na pantalla cimera de la Nintendo DS, y una vista 3D de riba escontra baxo de Link y la so alredor na pantalla táctil, esto ye la pantalla inferior. El xugador puede treslladar el mapa que tien na pantalla cimera escontra la inferior pa faer notes. Mientres ciertos eventos, incluyendo toles lluches contra xefes, amuésase una vista en 3D en dambes pantalles, dexando al xugador tener una vista más amplia de la so alredor. El xugador controla a Link col estilete, mover apuntando escontra los llaos onde desea dir, y usa l'estilete pa interactuar con oxetos o persones o atacar rivales apuntándolos. Pa viaxar a distintes islles nel Gran Mar, el xugador controla a un vapor de ruedes llamáu S.S. Linebeck. Otramiente, puede trazar un cursu dibuxando nel mar presentáu, redibujar el cursu pa faer cualquier cambéu necesariu, mancar con un cañón a enemigos qu'ataquen el buque y saltar pa evitar torgues.
Tamién inclúi una manera de batalla multixugador unu-a-unu. Nun campu de batalla, un xugador controla a Link, ente que l'otru, en defensa, controla tres guardián pantasma. Los xugadores de dambos llaos son ayudaos por elementos qu'apaecen nel campu de xuegu. L'oxetivu de Link ye tomar una xema de fuercia y llevalo a la so base. L'otru xugador, controlando los trés guardián fantasma, tien d'atopar y atrapar a Link primero que ésti torne cualquier xema de fuercia. Cuando Link ye prindáu, o si la ronda remata, los xugadores intercambien los sos papeles. Cada xuegu multixugador consiste en trés rondes, y en caúna cada xugador da un xiru a entrambos llaos. La máxima duración d'un xuegu multixugador ye de doce minutos, suponiendo que Link nun sía atrapáu antes. El xuegu soporta la opción multixugador tantu a nivel llocal como en llinia al traviés de la conexón Wi-Fi de Nintendo. El videoxuegu ye'l terceru de la serie n'incluyir la manera multixugador, siguíu de Four Swords y Four Swords Adventures.
Desenvolvimientu
left|thumb|250px|Edición dorada de la Nintendo DS Lite, decorada cola [[Trifuerza.]]
El desenvolvimientu y producción del videoxuegu empezaron a partir del 4 de mayu de 2004, momentu nel que'l xuegu entá tenía una manera de xuegu bien paecíu al de Four Swords Adventures, y la Nintendo DS entá nun fuera llanzada al mercáu. Mientres una conferencia en Xapón pa la Nintendo DS, el 6 d'ochobre de 2004 Shigeru Miyamoto de Nintendo dixo «Tamos pensando en brinda-y Zelda: Four Swords al DS». Nuna entrevista mientres la convención E3 de 2005, Eiji Aonuma, de Nintendo, confirmó que s'atopaben trabayando nun xuegu pa Nintendo DS.
Morlongo
Morlongo ye una casería de la parroquia de Vilanova nel conceyu asturianu de Vilanova d'Ozcos.
Alcuéntrase a 3 km de Vilanova, la capital del conceyu, a un altor mediu de 845 msnm y tien una población de.
The Legend of Zelda: Phantom Hourglass
Desenvolvimientu
El mesmu equipu que trabayó pal desenvolvimientu de The Legend of Zelda: Four Swords Adventures trabayó para lo que se convertiría en Phantom Hourglass, que sería producíu coles mesmes que The Legend of Zelda: Twilight Princess, pero esti postreru con un desenvolvimientu más enllancáu. Mientres el primer añu de desenvolvimientu, l'equipu taba conformáu solamente por cinco persones, creábase un videoxuegu compactu, y teníase entamáu basase nel estilu de conectividad de Four Sword Adventures colos dos pantalles de la consola portátil, lo que darréu sería refugáu pa crear un nuevu sistema de xuegu de Zelda que se convirtiera nun estándar de la consola. Nel primer prototipu del xuegu, l'aición tomaba llugar na pantalla cimera mientres la pantalla táctil yera un mapa que-y dexaba a Link ser controláu, non bien distintu a Hotel Dusk: Room 215. Sicasí, los desarrolladores creyeron qu'esta interfaz faía que'l xugador desconectar de l'aición del xuegu, lo que los llevó a intercambiar la función de dambes pantalles. Según Aunoma, «hubo un periodu mientres la producción onde de nueva cuenta esaminamos el métodu de control», polo que mientres la producción consideraron que l'usar el stylus y non la cruceta nun causaría nengún problema. Pensaron qu'esta mesma interfaz sería solicitada por xugadores xaponeses, quien comentaron que preferíen interfaces más sencielles. Coles mesmes, los desarrolladores amestaron una manera de batalla que se xugaba con Wi-Fi, lo que solicitaríen xugadores del occidente. Eiji Aunoma comentó que «debíu quiciabes al creciente númberu de botones necesarios pa controlar el xuegu, o l'ambiente 3D, los nuevos xugadores podríen atopar los xuegos [los de la serie de Zelda] intimidantes y refugalos [...] Asina ye como nos asocedió utilizar l'estilete, lo que fai al xuegu más senciellu de controlar ensin ser inferior en nenguna manera al usu de los botones».
El xuegu aprovecha l'estilete de la Nintendo DS de delles y distintes maneres, comparáu con videoxuegos previos para dicha consola. El xugador ye capaz de dibuxar un reló de sable p'abrir ciertes puertes y trazar el camín de los buques nel océanu, ente otros llabores. El mecanismu de la pantalla táctil pue ser usáu tamién pa dirixir el búmeran de Link. Phantom Hourglass contién gráficos cel-shading, bien similares a los de The Legend of Zelda: The Wind Waker, con dalguna influencia de The Legend of Zelda: Four Swords Adventures. L'apariencia de Link en Phantom Hourglass asemeyar a la que s'amuesa en The Wind Waker con llargos güeyos al estilu anime. El conceutu de la hestoria del xuegu foi escritu por Hidemaro Fujibayashi; l'argumentu asocede darréu dempués de los elementos narraos en The Wind Waker, pero, a pesar d'ello, Aunoma señaló que «Creo qu'ellos [los xugadores] pueden xugar The Wind Waker dempués de Phantom Horglass. De dalguna manera, la hestoria ta coneutada cola de The Wind Waker, pero esto nun significa que tengas de conocer la hestoria anterior pa poder esfrutar d'esti xuegu».
En 2006, Nintendo presentó'l discursu d'apertura nel Game Developers Conference, onde de la mesma manera presentaron a Phantom Hourglass per primer vegada con una demostración. Na conferencia, Nintendo anunció que'l xuegu sería llanzáu a finales de 2006. Na conferencia E3 de 2007, Nintendo amosó otru tráiler del videoxuegu, xunto con otros videoxuegos anunciaos como Wii Fit y Super Mario Galaxy. Na mesma, Aonuma manifestó que Phantom Hourglass «abrió la serie de [Zelda] y [dio-y] un frescu y nuevu sistema de control a la fórmula de Zelda». Tamién declaró que, a pesar de les desilusionantes ventes de The Wind Waker afectándolo personalmente, entá deseyaba siguir col estilu de xuegu n'otra iteración de Zelda, llevándolo a inspirase en Phantom Hourglass. Aonuma decatar de que los senciellos controles de xuegu, cola ayuda del touchscreen de Nintendo DS, ayudaron a Phantom Hourglass a ser el primer xuegu de Zelda n'atraer a videojugadores casuales.
Pa la temporada de vacaciones, Nintendo llanzó dos ediciones especiales de paquetes de Nintendo DS –cada unu de distintu color– el 23 de payares de 2007. A unu de los paquetes, la edición dorada, asitióse-y como afato'l símbolu de The Legend of Zelda, la Trifuerza, y foi vendíu xunto con Phantom Hourglass.
Comercial
The Legend of Zelda: Phantom Hourglass foi llanzáu por Nintendo en Xapón el 23 de xunu de 2007, en Norteamérica'l 1 d'ochobre, n'Australia'l 11 d'ochobre y finalmente n'Europa'l 19 d'ochobre del mesmu añu. Tres el so estrenu, convertir nel videoxuegu más vendíu nel so mes de debú en Xapón, vendiendo 302 887 copies. N'Estaos Xuníos, foi'l quintu xuegu más vendíu nel so mes de publicación, vendiendo alredor de 262 800 copies. Considerando datos hasta marzu de 2008, vendiéronse 4,13 millones de copies mundialmente —de les cualos 910 000 copies fueron en Xapón— y convirtióse nel 16° videoxuegu más vendíu pa la Nintendo DS.
Crítica
El xuegu llogró «aclamación universal», al recibir una calificación conxunta de 90% per parte de Metacritic y de 89% por Game Rankings, páxines qu'arrexunten reseñes d'otros sitios. La mayoría de les crítiques positives dirixir al fechu de que'l xuegu utiliza carauterístiques úniques de la consola Nintendo DS, ente qu'otres criticaron el sistema de xuegu, que lo consideraron más casual comparáu con xuegos anteriores de la serie de The Legend of Zelda. Computer and Video Games nomó a Phantom Hourglass como una de les poques «obres maestres» del Nintendo DS, lo cual fai-y que «cada centavu valga la pena». Comentando que Phantom Hourglass perfecciona tou lo que yera bonu del so predecesor, The Legend of Zelda: The Wind Waker, GamePro predixo que la secuela convertir n'otru esitosu videoxuegu de la franquicia. A pesar de tener la sensación de que'l xuegu nun cumple coles normes establecíes en The Legend of Zelda: Twilight Princess, en Game Informer sintieron que l'aventura ye digna de la serie de The Legend of Zelda, y manifestaron que pa ellos «tien abondes coses grandes al so favor» pa consideralo como unu de les meyores aventures del añu. En GameZone esfrutaron de la combinación espectacular del combate cola pantalla táctil, acertijos brilloses, y la guapura de Wind Waker» en Phantom Hourglass, llamándolo una aventura que nun se debe perder» y unu de los meyores videoxuegos de Nintendo y del añu. Jonti Davies, de la revista Hyper emponderó a Phantom Hourglass pol so perfectu sistema de control y mundos supremos y el diseñu de los cuartones». Sicasí, criticó'l fechu de que namái se xugaben alredor de 30 hores.
Game Revolution destacó los gráficos del xuegu, y reparó qu'ésti usa les carauterístiques del Nintendo DS meyor que cualesquier otru videoxuegu de la consola. Allabando'l so «innovador» y «risonderu» esquema de control, GameSpot comentó que Phantom Hourglass «brinda nueva vida a dellos conceutos vieyos de la serie». En X-Play escribióse que Phantom Hourglass definitivamente siéntese como un xuegu de The Legend of Zelda, citándolo como un xuegu esitosu más de la franquicia y un xuegu «que se debe tener» por daquién que tenga una Nintendo DS. El periódicu d'entretenimientu de The Onion, The A.V. Club, remarcó que Phantom Hourglass aprovecha la pantalla táctil del Nintendo DS al máximu d'una forma imaxinativa y genuinamente risondera». El sitiu especializáu español de Vandal.net comentó qu'a pesar de les diferencies de gráficos ente la consola Nintendo DS y GameCube, comparando The Wind Waker con Phantom Hourglass, esti postreru «lluz perbién y ye tremendamente sólidu». Per otra parte, espresó la so decepción al nun haber variedá d'enemigos, pos «mientres l'aventura enfrentamos una y otra vez a los mesmos seres». Jesús Bella Ceacero de 3D Xuegos indicó que les aiciones que se realicen col stylus «anque bien podría favorecer a los nuevos xugadores, supón tamién un auténticu retu pa los más curtidos na serie». MeriStation comentó que'l videoxuegu ye «Un pasu alantre, con leves faltes, pero tamién un xuegu sobresaliente dientro del catálogu de Nintendo DS que naide se debe perder».
Ente los problemes que se mentaron en delles reseñes no que se refier al xuegu inclúyese'l so xugabilidá más ocasional comparada cola de xuegos anteriores de The Legend of Zelda, que nun foi bien recibida. GameSpy sintió que'l xuegu yera al empar lo suficientemente fácil y accesible de xugar para xugadores casuales, pero lo suficientemente gratificante y griespu pa satisfaer a videojugadores hardcore y fans de la serie de Zelda. N'IGN consideraron que'l xuegu yera «más casual de lo qu'esperábamos», pero aun así atopar «cautivante», «entreteníu», y «una verdadera aventura digna del nome Zelda», describiéndolo «distintu, pero d'esta manera asina ye ye'l verdaderu negociu». En GameTrailers señalóse que los curtios niveles de los cuartones y l'esploración d'estes mesmes por aciu el sostenimientu del estilete cola mano son «francamente decepcionantes», pero que comparando Phantom Hourglass con otros xuegos de Nintendo DS, almítese que foi un xuegu impresionante, pero solamente un bon xuego si compárase-y colos estándares de The Legend of Zelda. Coles mesmes, 1UP.com señaló que'l mayor problema con Phantom Hourglass ye que se cai de nuevu sobre l'usu de les innovaciones de los xuegos anteriores de Zelda, en llugar d'incluyir idees nueves y orixinales: «La innovación llega en pasos pequeños, los controles de la pantalla táctil van ser condergaos». MeriStation señaló que l'asuntu que más afectaba al xuegu yera la so curtia duración y la so facilidá.
Comentando que resulta difícil pa los xugadores hardcore esfrutar dafechu de Phantom Hourglass, en Nintendo World Report afirmóse que la falta d'esquemes de control alternativu del xuegu ye una señal de que Nintendo nun tenía a los siguidores de The Legend of Zelda en mente mientres creaba'l videoxuegu. A pesar d'ello, describieron al xuegu bastante bonu», anque sintieron que «ye definitivamente un xuegu estremáu del restu de la serie. Solamente siéntese distintu, y creo que demuestra que Nintendo amuésase ronciegu a navegar nes turbies agües más allá de Wind Waker». Nel periódicu estauxunidense The New York Times esfrutóse Phantom Hourglass mayoritariamente, anque se quexó del reló amosáu nel templu del rei del mar, llamándo-y «innecesariu y rebuscáu», destacando que los cuartones del xuegu solamente son «prestaes pa terminales una sola vegada, pero nenguna d'elles ye prestada como pa pasala más de 20 vegaes». Notóse amás que'l tar viaxando ente los cuartones «esanicia tolos pensamientos de la perfeición del xuegu».
Munchos sitios nomaron a Phantom Hourglass como'l Xuegu del añu» de Nintendo DS, ente los cualos atópense IGN y GameSpy. Tamién s'atopó nes llistes de «Lo meyor del añu» de Wired, Time, y Edge. De la mesma manera, recibió premios de «Eleición del editor» per parte de IGN y Gamespot. Foi nomáu tamién como «Meyor xuegu d'aventures» por 1UP.com, y como «Meyor xuegu pa una consola portátil» nos premios Golden Joystick de 2008, nos Game Developers Choice Awards de 2007, nos premios d'Eleición del editor de GamePro de 2007, los Spike Video Game Awards de 2007, los Interactive Achievement Awards de 2008. y nos Game Critics Awards. Na convención E3 de 2006, Phantom Hourglass foi nomáu como «Meyor xuegu de Nintendo DS» por GameSpot. Tamién foi asitiáu nel n.° 38 na llista «100 meyores videoxuegos de Nintendo de tolos tiempos» de Official Nintendo Magazine.
Diaethria
Diaethria ye un xéneru de lepidópteros perteneciente a la familia Nymphalidae. Alcuéntrase nos neotrópicos dende Méxicu a Paraguái.
Especies
Especies escoyíes:
A Garganta
Alcuéntrase a 6,3 km de Vilanova, la capital del conceyu, a un altor mediu de 891 msnm y tien una población de.
Estela de Lerga
Descripción
La estela tien forma d'un rectángulu de 125 cm d'altor con unos 68 cm d'anchu, les inscripciones sumen 46 lletres distribuyíes en cuatro llinies. La so datación considérase que ye de los sieglos II o III de la nuesa dómina.
Mike Wallace
Mike Wallace (nacíu como Myron Leon Wallace, ) foi un periodista d'Estaos Xuníos. Dende l'entamu del programa 60 Minutes de la cadena norteamericana CBS, en 1968, foi'l so corresponsal y presentador, dende onde entrevistó a personalidaes como Ayn Rand, Deng Xiaoping, Mohammad Reza Pahlevi, el Ayatolá Khomeini, Kurt Waldheim, Malcolm X, Jeffrey Wigand, Yasser Arafat, Menachem Begin, Anwar Sadat, Manuel Noriega, Carlos Menem, Vladímir Putin y Mahmoud Ahmadinejad. Retiróse como corresponsal regular escontra 2006, a los 88 años.
Estela de Lerga
Descripción
Esta estela, qu'arriendes de la inscripción incorpora un baxu relieve con figures humanes que faen una danza aciaga y un caballeru a caballu, ta dedicada a un mozu fináu, de 25 años, probablemente pol so primoxénitu, y empieza Umme Sahar fi[lius].
Mike Wallace
Biografía
Mike Wallace, de familia xudía-rusa, nació nel suburbiu de Brookline en Boston, Massachusetts. Estudió na Universidá de Michigan, onde se graduó en 1939.
Estela de Lerga
Interpretación
Los nomes propios qu'apaecen na estela, Umme Sahar (en vascu Ume zahar ‘el fíu vieyu o primoxénitu’) y Narhunges fíu de Abisunhat, considérense vascu-aquitanos.
Mike Wallace
Biografía
Xunir a la Marina de los Estaos Xuníos en 1943 como oficial de comunicaciones mientres la Segunda Guerra Mundial. Dempués de la guerra, tornó a Chicago.
Casóse cuatro veces; tuvo dos fíos y una fía. El mayor, Peter, morrió cuando esguilaba un monte en 1962. El segundu, Chris, trabaya como moderador de Fox News Sunday, un programa de TV sindicalizado que se tresmite por toles afiliaes de la cadena Fox n'Estaos Xuníos. Tuvo cuatro nietos y un bisnietu.
thumb|200px|right|Mike Wallace en 1957.
Trayeutoria
El primer trabayu de Mike foi como presentador de noticies y escritor pa WOOD Radio en Grand Rapids, Michigan. Ellí tuvo hasta 1940 cuando se xunió a WXYZ Radio en Detroit, Michigan como llocutor. Dempués, desempeñóse como trabayador independiente pa radiu en Chicago, Illinois.
Nel entamu de la so carrera, presentó programes d'aición pa la radio como Ned Jordan, Secret Agent y The Green Hornet. Dacuando méntase que presentó pa The Lone Ranger, pero Wallace negar.
A finales de los años 1940, convertir en parte del equipu de llocutores pa la rede de radiu de la CBS. Tuvo poques oportunidaes p'amosar el so llau risible cuando apaeció trabayando al llau del líder d'orquesta Spike Jones en rutines de diálogu.
Mientres los años 1950, Wallace presentó dellos xuegos de concursos como The Big Surprise, Who's the Boss? y Who Pays?, daqué común pa los periodistes nesos tiempos; Douglas Edwards, John Daly, John Cameron Swayze, y Walter Cronkite tamién lo faíen. Presentó'l programa piloto pa Nothing but the Truth, de Bud Collyer cuando salió al aire sol títulu de To Tell the Truth. Foi panelista ocasional de To Tell the Truth nos '50. Tamién fixo comerciales pa una variedá de productos.
Nesti periodu, foi presentador de dos programes nocherniegos d'entrevistes, Night Beat (tresmitíu en Nueva York namái pola canal WABD) y The Mike Wallace Interview na cadena d'Estaos Xuníos ABC. Les sos entrevistes yeren tan dures (daqué pocu común na televisión d'aquellos tiempos) que'l so llamátigu aportó a "Mike Malice" (Mike Malicia).
A principios de los años 1960, la principal fonte d'ingresos de Wallace provenía de los comerciales que realizaba pa la marca de pitos Parliament. Dempués de la muerte del so fíu mayor, decidió tornar a les noticies, y ufiertóse-y la oportunidá de presentar una versión inicial de The CBS Morning News, dende 1963 hasta 1966.
El 14 de marzu de 2006, anunció que se retiraba de 60 Minutos, depués de 37 años nel programa, y que siguiría en Noticies CBS como "Corresponsal Emeritus"
Crítiques
Foi criticáu poles sos táctiques, ente les cualos inclúyense presentar entrevistes so circunstancies engañoses o de "emboscada" pa apenar a la so presa.
Wallace foi interpretáu pol actor Christopher Plummer nel filme de 1999, The Insider. El guión basar nun artículu de 1996 publicáu na revista d'Estaos Xuníos Vanity Fair tituláu L'home que sabía demasiao, de Marie Brenner, que acusaba a Wallace de rindise a les presiones corporativistes y esaniciar una historia sobre Jeffrey Wigand, un informante que quería denunciar l'actividá de les tabacaleras. Wallace nun tuvo acordies cola so representación na pantalla y sostién que foi bien enérxicu por que la historia de Wigand tresmitiérase completa. La primer versión d'esta historia apaeciera en The New York Times y foi espublizada en diarios de Llatinoamérica por Mario Vargas Llosa.
Wallace entrevistó al xeneral d'Estaos Xuníos William Westmoreland pal especial de CBS The Uncounted Enemy; A Vietnam Deception. Westmoreland demandó a Wallace y a la CBS por bilordiu. En febreru de 1985, mientres el casu siguía na Corte, la CBS ufiertó un programa de sida pa iguar con Westmoreland, depués de que la investigación interna de la televisora determinó que los productores del programa nun utilizaren los estándares fayadizos de xusticia. Westmoreland aceptó la sida pública que traxo la emisión como arreglu del casu.
Depresión
Wallace sufrió de depresión impulsada por acusaciones de bilordiu y la subsecuente demanda que d'ésta remaneció. Foi tratáu por psiquiatra y tomó diverses melecines pa tratar la so enfermedá. Na so batalla contra la depresión, Wallace dixo que:
Nun episodiu de 60 Minutos del 21 de mayu de 2006, reveló qu'intentara suicidase con una sobredosis de píldores. Wallace espresó la so batalla contra la depresión, testificando p'audiencies sobre la tema ante'l Senáu d'Estaos Xuníos. Foi entrevistáu alrodiu de la so enfermedá nel programa Larry King Live y pa dellos documentales. Al falar de la tema, solicitó a les persones que sufren depresión que busquen tratamientu.
Épervans
Épervans ye una comuña francesa del departamentu de Saona y Loira, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
A Ovellariza
A Ovellariza ye una casería de la parroquia de Vilanova nel conceyu asturianu de Vilanova d'Ozcos.
Alcuéntrase a 0,8 km de Vilanova, la capital del conceyu, a un altor mediu de 732 msnm y tien una población de.
Épinac
Épinac ye una comuña francesa del departamentu de Saona y Loira, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Llista d'islles de Tuvalu
miniaturadeimagen|Mapa descriptivu coles islles de Tuvalu. La islla-nación oceánica de Tuvalu arrexunta más de 114 islles. Estes islles arrexuntense en 9 grupos, atolones o distritos.
Los siguientes 3 atolones consisten en solo una islla:
Los siguientes 6 atolones, consisten, cada unu, en más islles.
A lo menos 11 islles tán poblaes: les islles más grandes de los nueve atolones, más 2 islles en Funafuti.
Atsushi Yoneyama
Atsushi Yoneyama (米山 篤志, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Phil LaMarr
Phillip «Phil» LaMarr ye un actor de voz, cómicu y actor d'Estaos Xuníos. Ye unu de los integrantes del repartu de la serie MADtv, ye conocíu por emprestar la so voz nes series Futurama, Static Shock, Samurai Jack, La Lliga de la Xusticia, Justice League Unlimited, Star Wars: The Clone Wars, Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty, y Metal Gear Solid 4: Guns Of The Patriots. Tamién se-y conoz por interpretar a George Hawk na serie de TV de Big Time Rush de Nickelodeon, apaeciendo en 3 episodios de la 1ª Temporada (Big Time Sparks y Big Time Concert) (doble episodiu) Tornando na 2ª Temporada con un episodiu (Big Time Super Heroes)
Fuentes de Rubielos
miniaturadeimagen|Panorámica de Fuentes de Rubielos, contorna Gúdar-Javalambre (Teruel) miniaturadeimagen|Ilesia de La nuesa Señora de los Ánxeles (Fuentes de Rubielos, Teruel) Fuentes de Rubielos ye una llocalidá y conceyu de la contorna Gúdar-Javalambre na Provincia de Teruel, comunidá d'Aragón, España, asitiáu a 962 metros d'altitú sobre'l nivel del mar. Tien una población de 127 habitantes (INE 2008). Asitiáu cerca de la frontera cola provincia de Castellón, esti conceyu cunta con un estensu pinar na so contorna. Amás tien una fonte llamada "la fonte de los trés caños".
Nukufetau
La islla foi reclamada polos Estaos Xuníos baxo el Acta del guanu nos años 1800s, foi cedida nun tratáu d'amistá celebráu en 1979 y qu'entró a valir en 1983.
Tien una población de 597 persones que viven nel castru Savave (censu de 2017).
En 1951, la escuela que taba allugada nel castru de Motumua cambiose a Savave y convirtióse na escuela primaria del gobiernu de Nukufetau.
Según el censu nel 2002, tien una población de 586 habitantes y tien 35 islles:
Predore
Predore (Predùr en dialeutu bergamasco ) ye una ciudá italiana de la provincia de Bergamo, rexón de Lombardía, que tien.
thumb|Predore dende Paratico De recién hebo un importante descubrimientu nel territoriu de Predore. Demientres una esploración na cueva Bus del Coren apaecieron importantes restos del periodu Neolíticu, que son los únicos testimonios de vida en cueves d'esi periodu nel territoriu de Bergamo.
Alministración
Alcalde: Paolo Bertazzoli (dende'l 16/05/2011)
Historia d'Azerbaixán
Mientres la dominación Mediana y Persa, munchos albaneses caucásicos adoptaron el zoroastrismu y depués camudaron al cristianismu antes de venir de los árabes musulmanes y, más importante, de los turcos musulmanes. Créese que les tribus túrquiques llegaron como pequeñes bandes de ghazis que les sos conquistes llevaron a la turfinificación de la población, una y bones les tribus natives caucásiques ya iranines adoptaron la llingua turca del Oghuz y adoptaron Islam mientres un periodu de dellos cientos d'años.
Dende'l sieglu II aC y. a 705 años nel territoriu d'Azerbaixán moderna hubo un reinu multi-étnica d'Albania caucásica (hasta 387 años, namái na vera izquierda del ríu Kura), rexones del sureste tamién fueron parte de la Atropatena. Nel sieglu VIII, el territoriu d'Albania y Atropatena formen parte del Califatu árabe, empezó a espublizar l'Islam y la cultura islámica. Dempués de la cayida ta formáu de númberos califatu estaos feudales (Shirvanshakhs, Salarids, Sajids, y Shaddadis Ravvadids). Nel sieglu XI, esta área cai so la regla del Imperiu Seljuk, y como resultáu de la migración de tribus turques empieza turquización población antigua de la rexón (Albania y les tribus iranines), que conduz al entamu del proceso formación de la etnia azeríes, que se completa principalmente pol final del sieglu XV. Nel sieglu XII, el territoriu de Arran ye parte del Estáu Ildegisid. Nel sieglu XIII empieza la invasión mongola. El territoriu d'Azerbaixán moderna ta so l'autoridá Hulaguid y Timúrida, en debilitándose na rexón que s'estiende'l poder de los Estaos turcomanos de Kara Koyunlu y Ak Koyunlu.A principios del sieglu XVI, el territoriu d'Azerbaixán forma parte del estáu safávida. Dende 1747 hasta principios del sieglu XIX hubo multiétnica semi-independiente khanate Azerbaixán. A principios del sieglu XIX, los territorios, una vegada ocupaos polos kanatos, pasen a formar parte del Imperiu rusu. El territoriu anexáu ta estremáu en provincies y condaos.En 1918, tres el colapsu del imperiu na Transcaucasia oriental declarada la independencia de la República Democrática d'Azerbaixán. N'abril de 1920, formóse la República Socialista Soviética d'Azerbaixán, que dende 1936 forma parte de la URSS. En 1991, la República d'Azerbaixán declaró la so independencia y retiróse de la URSS.
Dempués de más de 80 años de tar sol Imperiu rusu n'El Cáucasu, la República Democrática d'Azerbaixán establecer en 1918.
Antigua Azerbaixán
thumb|left|200px|[[Torre de la Doncella nel Viejo Bakú ye un Patrimoniu de la Humanidá construyíu nel sieglu 11 y 12]]
Los primeros nicios d'asentamientos humanos nel territoriu d'Azerbaixán fechen de finales de la Edá de Piedra.La cueva de Azykh nel territoriu del distritu de Fizuli na República d'Azerbaixán considérase'l sitiu d'una de les habitaciones protohumanas más antigües de Eurasia. Atopáronse restos de la cultura preaheuleana nes capes más baxes de la cueva de Azykh que tienen siquier 700,000 años d'antigüedá. En 1968, Mammadali Huseynov afayó una quexada parcial d'un humanu primitivu de 300,000 años d'antigüedá, este yera'l más antiguu de los restos humanos enxamás afayáu na Xunión Soviética.
La influencia de pueblos y civilizaciones antigües llegó a una encruciada nel territoriu d'Azerbaixán. Una variedá de pueblos caucásicos paez ser los primeros habitantes del sur d'El Cáucasu, colos notables albaneses caucásicos siendo'l so representante más prominentemente conocíu.
El periodu Eneolíticu o Calcolítico (escontra'l 6 - 4 mileniu a . C) foi'l periodu de transición de la Edá de Piedra a la Edá del Bronce. Afayáronse munchos asentamientos Edá del Cobre Eneolíticos n'Azerbaixán, y los artefautos con fecha de carbonu amuesen que mientres esti periodu, la xente construyó cases, fixo ferramientes de cobre y puntes de flecha, y taba familiarizada cola agricultura ensin regación.La influencia de pueblos y civilizaciones antigües llegó a una encruciada nel territoriu d'Azerbaixán. Una variedá de pueblos caucásicos paez ser los primeros habitantes del sur del Cáucasu, colos notables albaneses caucásicos siendo'l so representante más prominentemente conocíu.
Gobernanza aqueménida y seléucida
Tres el derrocamientu del Imperiu Medianu, tou lo que güei ye Azerbaixán foi conquistada pola Dinastía Aqueménida alredor de 550 e.C., dando llugar al espardimientu del zoroastrismu, más tarde pasó a formar parte del imperiu d'Alejandro'l Grande, y el so socesor, l'Imperiu seléucida. Los Caucásicos albaneses, habitantes orixinales de la zona establecieron un reinu independiente en redol al sieglu IV e.C. pero cerca de 95-67 a.C partes del territoriu fueron apoderaos por Tigranes II el Grande. Cuando los romanos y los Partos empezaron a espandir los sos dominios pela redolada del Cáucasu, Albania, a diferencia d'Armenia, llogró caltenese parcialmente independiente y, amás, robló un tratáu de paz cola República Romana, como atestigua Estrabón.Esti primer Imperiu Persa tuvo un fondu impautu na población llocal a midida que la relixón del Zoroastrismu volvióse ascendente al igual que delles influencies culturales perses tempranes. Munchos de los pueblos locales de l'Albania caucásica aportaron a conocíos como adoradores del fueu, lo que puede ser un signu de la so fe zoroastriana.
Esti imperiu esistía más de 250 años y foi conquistáu más tarde por Alexandru Magnu y condució al surdimientu de la cultura helenística en tol antiguu Imperiu Persa.Los griegos seléucidas heredaron el Cáucasu dempués de la muerte d'Alejandro en 323 e.C., pero finalmente fueron asediados poles presiones de Roma, los griegos secesionistes en Bactria y, más desfavorablemente, los partos (Parni), otra tribu nómada iranina d'Asia Central, que fizo incursiones series nel los dominios seléucidas del este del norte dende finales del sieglu IV a. C hasta'l sieglu III a . C y esto finalmente dexó a les tribus locales caucásiques establecer un reinu independiente per primer vegada dende la invasión de la mediana.
Albania del Cáucasu, los Partos y la conquista de Sassanian
left|thumb|200px| [[Mausoléu del sieglu XII.]] Nel 252 el territoriu convertir nun estáu vasallu del Imperiu sasánida, ente que'l cristianismu foi adoptáu oficialmente como la relixón del estáu nel sieglu IV d. C., cuando los Romanos llograron ocupar temporaneamente l'Albania caucasica. El reinu albanés fundióse alredor d'una identidá caucásica nativa pa forxar un estáu únicu nuna rexón de vastos estaos imperiales. A midida que la rexón convertir nun sable de guerres cuando los romanos y los partos empezaron a espandir los sos dominios, la mayor parte d'Albania llegó, bien de volao, sol dominiu de les lexones romanes so Pompeyo y el sur controláu polos partos. Una roca tallada de lo que se cree que ye la inscripción romana más al este sobrevive al suroeste de Bakú nel sitiu de Gobustán.Ta inscritu pola Legio XII Fulminata en tiempos del emperador Domiciano. L'Albania del Cáucasu quedó sol dominiu de los partos.
A pesar de les numberoses conquistes de Sasánidas y depués romanos orientales, l'Albania caucásica siguió siendo una entidá na rexón hasta'l sieglu 9 d. C. El territoriu modernu d'Azerbaixán correspuende aproximao a la del antiguu reinu. La Dinastía de los Omeyes y los Sasánidas fueron dambos refugaos de la rexón del Cáucasu polos bizantinos y Albania convertir a un estáu vasallu d'estos postreros. Al empiezu del sieglu XI, el territoriu foi sometíu gradualmente por foles de tribus turques d'Asia central. La primera foi la Gaznavida, que se fixo cargu de la zona que güei se conoz como Azerbaixán en 1030.
Imperiu selyúcida y estaos socesores
Nel ámbitu llocal, les posesiones de la Dinastía Selyúcida fueron controlaes por gobernadores locales, que yeren téunicamente vasallos de los sultanes selyúcides, siendo dacuando los gobernantes de facto. Dempués de la cayida del Califatu Abasí, el territoriu d'Azerbaixán tuvo sol dominiu de munches dinastíes iranines, como Salarides, Sajids, Shaddadids y Buyids iranines. Sicasí, a empiezos del sieglu XI, el territoriu foi gradualmente tomáu poles foles de les tribus turques Oghuz, orixinaries d'Asia Central. La primera d'estes dinastíes turques fueron los ghaznavíes del norte d'Afganistán, 1030.Siguiólos Seljuk, una caña occidental del Oghuz, y siguieron hasta Iraq, onde taben derrocó a los buyids en Bagdag en 1055.Selyúcida convertir nos principales gobernantes d'un vastu imperiu qu'incluyía a tou Irán y Azerbaixán hasta'l final del sieglu XII.Mientres el periodu selyúcida, l'influyente visir de los sultanes selyúcides, Nizami ul-Mulk (un notable erudito y alministrador persa), foi introducíu en numberoses reformes educatives y burocrátiques. La so muerte en 1092 marcó l'empiezu del cayente del bien entamáu estáu selyúcida que se deterioró entá más dempués de la muerte del sultán Ahmad Sanjar en 1153.
El títulu de Atabeg foi común mientres la dominación selyúcida d'Oriente Mediu nel sieglu XII. Sol so dominiu de los sieglos XII al XIII, Azerbaixán convirtióse nun importante centru cultural de los turcos. Los palacios de los Atabeg Eldegizids y los Shirvanshah allugaron a dellos destacaos artesanos y científicos musulmanes. El más famosu de los gobernantes atabeg foi Shams al-din Eldeqiz (Eldeniz).
En 1225, Jalaleddin Kharazmshah de Khwarezmid Empire punxo fin a la regla de Atabeg.
Los mongoles y gobernanza de Ilkhanid
El próximu estáu gobernante foi de curtia duración y cayó so les conquistes de Tamerlán. La dinastía local convertir nun estáu vasallu del imperiu de Tamerlán y ayudólu na so guerra contra Toqtamish de la Horda d'Oru. Tres la muerte d'esti conquistador, surdieron do Estaos independientes y rivales. La invasión mongola del Mediu Oriente y el Cáucasu foi un eventu devastador para Azerbaixán y la mayoría de los sos vecinos. Dende 1220, empezó a pagar tributos a los mongoles. Jebe y Subotai fixeron el pequeñu estáu neutral. En 1231, los mongoles ocuparon la mayor parte d'Azerbaixán y mataron a Khorezmshah Jalaladdin, que derrocara a la dinastía Atabeg. En 1235, los mongoles destruyeron les ciudaes Ganyá, Shamkir, Tovuz y Shabran nel so camín escontra la conquista de la Rusia de Kiev. Pal 1236, tou Transcaucasia taba en manes de Ogedei khan.
El final de gobernanza mongola y la rivalidá ente Kara Koyunlu-Agh Koyunlu
Tamerlan (Amir Timur) llanzó una devastadora invasión d'Azerbaixán na década de 1380, ya incorporó temporalmente Azerbaixán nel so vastu dominiu que tomaba gran parte d'Eurasia. L'estáu de Shirvanshah baxu Shirvanshah Ibrahim I tamién foi vasallu de Timur y ayudó a Timur na so guerra col gobernante mongol Tokhtamysh de la Horda d'Oru. Azerbaixán esperimentó disturbios sociales y conflictos relixosos mientres esti periodu debíu al conflictu sectariu empecipiáu por Hurufi, Bektashi y otros movimientos.L'establecimientu del sistema estatal d'Azerbaixán progresó ente los sieglos XV y XVIII y más tarde. Los grandes imperios del periodu Garagoyunlu, Aggoyunlu, Safavi, Afshar y Gajar fueron gobernaos direutamente poles dinastíes d'Azerbaixán. Nel el periodu de gobernanza del gran home d'Estáu d'Azerbaixán Uzun Hasan (Hasan Alto) (1468-1478) l'emperador de Aggoyunlu apaeció como una gran entidá políticu-militar en tol Cercanu y el Mediu Oriente. L'establecimientu del sistema estatal d'Azerbaixán taba desenvolviendo.
Los Shirvanshahs
Shirwan Shah foi'l títulu nos tiempos islámicos medievales d'una dinastía d'orixe árabe. El papel del estáu de Shirvanshah foi importante nel desenvolvimientu nacional d'Azerbaixán. Los Shirvanshah caltuvieron un altu grau d'autonomía como gobernantes y vasallos locales dende 861 hasta 1539, y apurrieron una continuidá que duró más que cualesquier otra dinastía nel mundu islámicu. Hai dos periodos d'un estáu independiente de Shirvan: primero nel sieglu XII, so Sultans Manuchehr y Axsitan que construyeron la fortaleza de Bakú, y segundu nel sieglu XV so la dinastía Derbendid. Ente los sieglos XIII y XIV, los Shirvanshahs fueron vasallos de los imperios mongol y timurí. Los Shirvanshahs Khalilullah I y Farrukh Yassar presidieron un periodu altamente estable na hestoria de la dinastía.Uzun Hasan dedicar a la creación d'un fuerte tao centralizáu que voi tomar el territoriu d'Azerbaixán. Pa esti propósitu compunxo 'Ganunname'(el de la Llei).Él ordenó a Abu Bekr Tehrani escribir Oguzname (Oguz epic) en nome de "Kitabi-Diyarbekerriye'.
El complexu arquiteutónicu del "palaciu de Shirvanshah" en Bakú (que tamién yera un llugar d'entierru de la dinastía) y el Halwatiyya Sufi Khaneqa fueron construyíos mientres el reináu d'estos dos gobernantes a mediaos del sieglu XV. En 1462 Shaykh Junayd, el líder de Safavids foi asesináu na batalla contra Shirvanishans, cerca de la ciudá de Gusar (foi soterráu nel pueblu Hazra), un eventu que dio forma a les aiciones posteriores de Safavid que conducen a una nueva etapa na hestoria d'Azerbaixán.
Safavid (Safavi) foi una orde relixosa sufí centrada n'Irán y formada na década 1330 pol Sheij Safi Al-Din (1252-1334), n'honor del quien  foi nomáu l'estáu. Mientres del reináu del sistema estatal de Safavis, progresó l'establecimientu n'Azerbaixán. L'azerbaixano yera la llingua oficial del Estáu. Dellos siguidores de Safavid, sobremanera los del Qizilbash aumentar nel sieglu XVI y los sos xenerales pudieron entamar una guerra esitosa contra l'estáu de Ak Koyunlu y prindar Tabriz.La importancia distintiva lleva a cabu'l periodu de finales del 15 y 16 tempranu, cuando l'estadista y nietu de Uzun Hasan Shah Ismail Khatai (1501-1524) xunió tolos territorios d'Azerbaixán sol so control.Sol reináu de Shah Abbas I the Great (1587-1630) la monarquía algamó'l so puntu máximu y adquirió una identidá nacional claramente persa que se fundió col Islam chiíta. El reináu de Abbas  foi capaz de repeler a los otomanos y volver prindar tol Cáucasu, incluyendo lo qu'agora ye Azerbaixán y Shirvan en 1603.
URSS
thumb|250px|Bandera d'Azerbaixán na República Soviética. Los azeries del norte integrar al imperiu rusu cola firma del Tratáu de Gulistán. Tres la revolución soviética de 1917, sulevar contra'l poder central hasta ser sometíos pol Exércitu Coloráu en 1920.
Tres la cayida del Imperiu rusu mientres la Primer Guerra Mundial, Azerbaixán, con Armenia y Xeorxa pasó a conformar la República Democrática Federal de Transcaucasia, de curtia vida. Cuando la república foi eslleida en mayu de 1918, Azerbaixán declaró la so independencia como la República Democrática d'Azerbaixán (RDA). La RDA foi la primer república parllamentaria democrática nel mundu islámicu, pero duró namái 23 meses, pos l'Exércitu Coloráu Bolxevique invadir n'abril de 1920, creando la República Socialista Soviética d'Azerbaixán el mesmu añu. En 1922, Azerbaixán pasó a formar parte de la República Federal Socialista Soviética de Transcaucasia (RFSST), que de la mesma se convirtió nun miembru constituyente de l'acabante crear Xunión Soviética.
En 1936 eslleióse la RFSST y la República Socialista Soviética d'Azerbaixán convertir nun Estáu miembru de la Xunión Soviética. Mientres la Segunda Guerra Mundial, Azerbaixán suministró gran parte del petroleu nel Frente Oriental, ente que cerca de 600.000 azeríes llucharon contra l'Alemaña Nazi. La Operación Edelweiss dirixida pola Wehrmacht foi empobinada escontra la rexón por causa de la so importancia nel suministru d'enerxía.
Arriendes de la política de "glásnost", empecipiáu por Mikhaíl Gorbachov, los disturbios civiles y les lluches étniques crecieron en diverses rexones de la Xunión Soviética, incluyíos los de Nagorno Karabaj, una rexón de la República Socialista Soviética d'Azerbaixán. Los disturbios n'Azerbaixán dieron llugar a llamamientos en favor de la independencia y la secesión.
Formación d'Una República
El pruyimientu d'autogobiernu y la animosidad contra los sos vecinos armenios caltuviéronse velaos mientres la dominación soviética hasta que, a mediaos de la década de los 80', surdió en tola so crudeza'l conflictu de Nagorno-Karabaj. Esti enfrentamientu anició una guerra qu'habría d'enllargase mientres los últimos años del imperiu soviéticu y los primeres d'independencia, a la URSS declaró-y la guerra'l 19 de payares de 1990 y reconocióse el 30 d'agostu de 1991
República d'Azerbaixán
Ayaz Mutallibov foi'l primer presidente de la república soberana d'Azerbaixán. Pero les derrotes en Nagorno-Karabaj, ocupáu por tropes armenies nos entamos de 1992, provocaron la dimisión de Mutallibov en marzu del mesmu añu. En mayu de 1992, un fallíu golpe promovíu pa reponer a Mutallibov nel poder supunxo la definitiva cayida y exiliu del antiguu presidente y la convocatoria d'eleiciones presidenciales pal 7 de xunu nes que venció Abulfaz Elchibey, del Frente popular.
Elchibey ordenó una contraofensiva en Nagorno-Karabaj que devolvió a Azerbaixán el control militar de puestos estratéxicos. Ello sicasí, consideró la vía diplomática como única salida al conflictu y abrió conversaciones de paz col presidente Armenia Levon Ter-Petrosián. Elchibey foi releváu en 1993 por Heydar Aliyev al frente del país. Tres un periodu de relativu aselu, en 1997 y 1998 enfoscáronse los enfrentamientos en Nagorno-Karabaj. Esi últimu añu, Aliyev anovó si cargo n'eleiciones.
thumb|300px|Heydar Aliyev.
Cueva de La Pasiega
La cueva de La Pasiega, asitiada nel conceyu español de Puente Viesgo, ye una de les más importantes estaciones d'arte paleolítico de Cantabria. Ta incluyida na llista del Patrimoniu de la Humanidá de la Unesco dende xunetu de 2008, dientro del sitiu «Cueva d'Altamira y arte rupestre paleolíticu del norte d'España».
Historia d'Azerbaixán
Heydar Aliyev y Ilham Aliyev
Sobre'l cursu de la década subsecuente, Aliyev gobernó'l so país con una mano firme, animando la inversión estranxera ente que desanimaba la disensión política. Él funcionó y ganó dos veces la presidencia d'Azerbaixán nes eleiciones nacionales (llevaes a cabu nel ochobre de 1993 y l'ochobre de 1998), pero'l observadores internacionales nun miraron nenguna eleición como llibremente o la feria. Aliyev tenía ésitu considerable na atraición de les compañíes multinacionales pa invertir pesadamente na industria de petroleu d'Azerbaixán, que les reserves grandes controlaes del aceite y del gas debaxo del mar Caspiu pero sufrieren a xerencia probe en dómines soviétiques. En 1997 el presidente Aliyev robló un contratu enorme col consorciu internacional AIOC del aceite. Él tamién actuaba como una de les fuercies impulsoras detrás del proyeutu multibillonario polémicu del dólar pa construyir un oleoductu de Bakú a Ceyhan en Turquía, vía Xeorxa vecina (asina puenteando Rusia al norte y al Irán, a enforma al descontentu d'esos países). Sicasí, la corrupción del mismangement espolletó so década de Aliyev de la regla autocrática y Azerbaixán ganó una reputación pocu envidiable como unu del la mayoría malva países nel mundu. Aliyev y el so fíu, Illham dambos taben paráu acusaos personalmente de desnatar de les sumes enormes de réditu del aceite, conduciendo a dalgún que describía'l país como kleptocracy. Él tamién intentó pero nun pudo pa resolver la crisis de Nagorno-Karabaj, procurando una solución militar n'avientu de 1993 que dio llugar eventual a les 30.000 muertes envaloraes y la dislocación de 750.000 más Azeris. La edición sigue siendo ensin resolver, cola regla armenia siguiendo en Nagorno-Karabaj y Azerbaixán inda que reciben a vario ciento mil refuxaos. En 1995 asesinos intentó matar a Aliyev na vengación por que les sos tentatives llimpien enriba de la influencia turca del casino en Azerbaijan. Les autoridaes nunca prindaron a asesinos supuestos, qu'incluyeron probablemente Abdullah Catli. La salú de Aliyev empezó a fallar en 1999, cuando él tenía una operación importante de ponte del corazón nos Estaos Xuníos. Él tenía más palantre ciruxía de la próstata y una operación de la hernia. Él sufrió un esbarrumbamientu ente que daba un discursu na televisión viva n'abril de 2003. El 6 d'agostu, Aliyev volvió a los Estaos Xuníos pal tratamientu pa los problemes congestivos del paru cardiaco y del reñón. Él retiróse de la presidencia nel empiezu d'ochobre de 2003, pero nun movimientu desaxeradamente polémicu designó al so fíu Ilham como candidatu presidencial únicu del so partíu.