cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tegucigalpa
Alministración actual
L'actual alcalde del Distritu Central ye Nasry Juan Asfura Zablahz quien pertenez al Partíu Nacional (PNH), dempués de ganar la eleición en payares de 2013. Asfura ye la octava persona electa n'ocupar el puestu d'Alcalde del Distritu Central desque les eleiciones llocales fueron restablecíes en 1986. Antes de 1986, el gobiernu llocal del Distritu Central, conocíu como Conseyu Metropolitanu, yera designáu pol Presidente de la República. Ésta ye la novena eleición dende entós.
De los diez rexidores actuales, siete son homes y trés son muyeres. Cinco pertenecen al Partíu Nacional ente qu'otros dos pertenecen al Partíu Llibertá y Refundación (Llibre), dos pertenecen al Partíu Lliberal (PLH) y unu pertenez al Partíu Anti Corrupción (PAC).
Tanto l'alcalde y como los rexidores son electos a un términu de cuatro años polos votantes del Distritu Central. La destitución del alcalde o cualquier rexidor por cualesquier causa queda reservada a la Secretaría del Interior y Población (antes Secretaría de Gobernación y Xusticia).
Alcalde de Tegucigalpa y
L'Alcalde de Tegucigalpa ye l'Inxenieru Nasry Asfura, foi electu p'alministrar el gobiernu de la capital nel periodu 2014-2018 (actual).
Corporación Municipal 2014-2018
La presente alministración cunta cola siguiente organización:
Law & Order
La Policía Nacional d'Hondures al traviés de la Policía Nacional Preventiva ye l'autoridá uniformada encargada de caltener l'orde públicu y el cumplimientu de la llei. La Policía Nacional caltién la so sede nel Distritu Central na Colonia Casamata. La Xefatura Metropolitana Non. 1 ye la designación al departamentu de policía del conceyu. Ésti cunta con siete distritos policiales dientro de la zona metropolitana.
Pa 2011, la Secretaría de Seguridá designó dos mil 162 millones de Lempires (US$ 114 millones de dólares) a seguridá pública ya investigación criminal nel Distritu Central.
Según lo establecío pola Llei de Policía y Convivencia Social, los conceyos pueden financiar les sos propies policías municipales y el Distritu Central opera na actualidá una Policía Municipal compuesta por aproximao 160 oficiales, dalgunos d'ellos asignaos a les zones turístiques de la ciudá. Esiste tamién la Policía de Tránsitu, dependencia de la Policía Nacional, encargada de reparar el cumplimientu de les lleis de la vía pública. El Departamentu Municipal de Xusticia al traviés del Xulgáu de Policía Municipal procesa les infracciones llocales.
El Ministeriu Públicu d'Hondures, con sede nel Distritu Central y xurisdicción a nivel nacional al traviés de les sos fiscalíes rexonales, ta al cargu de la investigación de los delitos y l'exerciciu de l'acción penal pública representando a la sociedá hondureña. La Procuradoría Xeneral de la República, tamién cola mesma see domiciliar, exerz la representación llegal del Estáu en defensa de los sos intereses.
Cultura
thumb|left|El [[Centru Cultural d'España en Tegucigalpa - CCET.]] Tegucigalpa carauterizar pol so variáu ya interesante calter cultural. La ciudá tien un gran valor cultural que tuvo atrayendo a munches persones nes últimes décades, carauterizar pol so bellu estilu colonial y modernu al empar lo que la fai un sitiu bien especial.
La ciudá celebra delles feries como la Feria del Aniversariu de Tegucigalpa el 29 de setiembre esta festividá pretende llograr lo meyor de los capitalinos y ye una dómina del añu que siempres enllena de muncho prestu p'axuntase.
Tamién se celebren otres feries como AGAFAM (Feria d'Asociación de Ganaderos y Llabradores de Francisco Morazán), la Feria del Caballu y la Feria del Entamador.
Lliteratura y eventos culturales
Tegucigalpa cunta con delles biblioteques, presentes en solo delles zones de la capital, quedando la mayor parte de la capital y árees escolares ensin accesu a biblioteques públiques. En Tegucigalpa realizáronse tamién delles "feries del llibru".
Universidaes
thumb|Campus ciudá Universitaria de Tegucigalpa.
Colexos
Ficheru:International School Tegucigalpa paw logo.png
Biblioteques
La capital cuenta con un llindáu númberu de biblioteques, ente elles atópense:
La Biblioteca Nacional d'Hondures (1880): La Biblioteca Nacional d'Hondures ye una biblioteca que contién más de cuarenta mil volumes, concita el suañu del so fundador el doctor Antonio Ramón Vallina y los suaños del so propiciador, secretariu de gobiernu de Marco Aurelio Soto, doctor Ramón Rosa. Ye una institución d'utilidá pública, dependiente de la Secretaría de Cultura, Artes y Deportes, que la so misión ye arrexuntar, catalogar, clasificar, caltener y espublizar tola producción documental publicada nel país y nel estranxeru. Atópase na antigua casa onde nació'l Xeneral Francisco Morazán, esta antigua casa, foi tamién: "Casa de la Moneda" (1780) y en 1830 sirvió pa les xuntes del Congresu Nacional. Ente los años: 1859-1876 sirvió como cuartel y más tarde en 1898 instalóse la Tipografía Nacional; y como información hasta 1926 dexar d'acuñar monedes.
La ciudá de Tegucigalpa cuenta tamién cola Biblioteca de la Universidá Nacional Autónoma d'Hondures pa sofitar el desenvolvimientu de la investigación, la docencia y l'estudiu, apurriendo l'accesu a los recursos d'información necesarios, propios de la Universidá o ayenos a ella. Los distintos puntos de serviciu atienden a tola comunidá universitaria y ufiértense en 10 centros universitarios, cada unu con delles biblioteques de facultá, Centru de Recursos d'Aprendizaxe y museos especializaos.
Museos
thumb|Muséu Infantil Chiminike allugáu en Boulevar Fuercies Armaes en Tegucigalpa.
Cunta la capital d'Hondures con interesantes museos, ente atopamos los siguientes:
Muséu del Home Hondureñu: Ufierta al públicu visitante trés sales d'exhibiciones pictóriques d'artistes del pincel hondureñu y la Biblioteca especializada n'arte Reina Sofía, ente otros. Amás funciona'l Taller de Restauración Miguel Ángel Gómez, onde se recuperaron más de 400 obres, patrimoniu relixosu. De calter priváu y al cargu de la Fundación Muséu del Home Hondureñu (FMHH). Unu de los llogros más grandes de la fundación ye'l llogru de la Casa Ramón Rosa, actual sede del centru cultural, onde antes funcionaba la Corte Suprema de Xusticia.
Muséu Históricu Militar" Atopar nel edificiu del Cuartel San Francisco esti muséu tien una seleición d'artículos personales y fotografíes de los pernomaos héroes militares y homes fuertes d'Hondures. Asina mesmu, tien una sala con armes de fueu antiguu y modernes y el Muséu de les Telecomunicaciones l'oxetivu d'esti centru ye abellugar el patrimoniu históricu que constitúin los distintos equipos y documentación según l'edificiu mesmu del Palaciu de Telecomunicaciones. Coles mesmes, contribuyir a espandir les conocencies científicu y cultural de los nuesos emplegaos y de la sociedá hondureña polo xeneral, no que se refier a Telecomunicaciones.
Muséu pa la Identidá Nacional (MIN): Ye una institución permanente abierta al públicu, ensin fines d'arriquecimientu al serviciu de la sociedá y el so desenvolvimientu, qu'adquier, conserva, investiga, comunica y exhibe con propósitu d'estudiu, d'educación y esfrute, la evidencia material ya inmaterial de los pobladores qu'habitaron y habiten el territoriu hondureñu con cuenta de fortalecer la memoria histórica y el sentíu d'identidá nacional.
Quien nun tuviera oportunidá de visitar el sitiu arqueolóxicu de ruines de Copán, nel Muséu d'Identidá Nacional va atopar un auditoriu qu'amuesa, nuna versión teunolóxica d'avanzada, la principal ciudá de los mayes n'Hondures: Copán. L'Auditoriu del sitiu arqueolóxicu de Copán nel MIN dexa al visitante tener una esperiencia imaxinaria y tresportase n'espaciu y tiempu a la dómina en que Copán atópase na so mayor rellumanza.
El Muséu del Aíre d'Hondures asitiáu nes cercaníes del Aeropuertu Internacional Toncontín cuenta con dalgunos de los aparatos voladores colos que se dio entamu a una etapa nel nuesu país, el "boom" de la Historia de l'Aviación n'Hondures que ye una visión más allá de lo que fueron aquellos tiempos de bonanza. Esta fundación muséu cunta con pieces úniques nel mundu como ser l'avión caza pilotáu por Fernando Soto Henríquez na Guerra del Fútbol de 1969, que ye'l postreru nel so tipu de salir victoriosu nun combate aereu. amás d'otros modelos que fueron parte de la historia de la Fuercia Aérea Hondureña, el muséu amás cunta con videos, fotografíes, maquetes, planos, etc.
Parques
Tegucigalpa carauterizar polos sos parques como:
Terrestre
La manera más rápida de treslladase d'un puntu a otru na ciudá, ye al traviés del aniellu periféricu "Quintu Centenariu". Esti aniellu, cubre'l llau este de la ciudá de Tegucigalpa y tamién ta coneutada a la carretera nacional, onde tán los ramales nacionales escontra'l norte del país, (escontra San Pedro Sula), al sur (escontra Nicaragua) y otres salíes escontra pueblos cercanos.
Tegucigalpa ta comunicada col restu del país y l'esterior por diverses carreteres pavimentadas. La principal d'elles diríxese escontra'l norte del país, otra escontra'l sur -coneutando cola Carretera Interamericana- y una tercera escontra l'este.
Aereu
thumb|[[Aeropuertu Internacional Toncontin en La Capital.]] L'aeropuertu principal de Tegucigalpa ye'l Aeropuertu Internacional Toncontín, allugáu nel sur de la ciudá. Esti aeropuertu ye consideráu unu de los más peligrosos del mundu pola cercanía d'una sierra y una pista d'aterrizaxe relativamente curtia; mientres dellos años tratóse de sustituyilo pol aeropuertu de Palmerola, en Comayagua, onde anguaño opera una base aérea de los Estaos Xuníos.
Toncontín foi ameyoráu significativamente per mediu de les obres realizaes pola Corporación Aeroportuaria de Tegucigalpa y Interairports, empresa privada contratada pol gobiernu p'alministrar los cuatro aeropuertos internacionales del país. Enantes, Toncontín solo cuntaba con una pista d'aterrizaxe de 1863 metros de llargor. En 2009 foi ampliada con 300 metros, de les cualos 150 metros de pista útil, 60 metros de franxa de seguridá de pista, y 90 metros d'área de seguridá niveláu al estremu de la pista. L'altitú de la pista ye de 1033 msnm.
Hospitales
De categoría privada: .
De categoría pública:
Villa Olímpica de Tegucigalpa
El centru recreativo y deportivo más ampliu en Tegucigalpa ye la Villa Olímpica. Ye d'accesu gratuitu, cuenta con un estadiu olímpicu, parque de béisbol, piscines, dellos ximnasios, canches de baloncestu, de tenis, amplios aparcamientos p'automóviles y árees verdes pa descansu. Puede aportase fácilmente pol aniellu periféricu de la ciudá.
Parque de pelota "Lempira Reina"
Ye un estadiu destináu pa partíos de béisbol, allugáu frente al estadiu metropolitanu Tiburcio Carías Andino, ye'l segundu estadiu n'importancia pa esti deporte dempués del allugáu nes instalaciones de la Villa Olímpica de Tegucigalpa. creáu en 1951
Deportes
Tegucigalpa cunta con munchos centros deportivos en cada colonia, barriu o centru, amás con munchos estadios, y complexos deportivos.
Fútbol
thumb|Vista aérea del Estadiu Nacional, 2006. Tegucigalpa ye sede de los dos clubes más grandes de la Lliga Nacional de Fútbol d'Hondures: El Club Deportivo Olimpia, y el Club Deportivo Motagua. Ente dambos suman más de 30 títulos de lliga. El deportivu Olimpia, ye'l más popular y el que tien más campeonatos de lliga, siguíu de cerca de la so archirrival Motagua. Dambos equipos fueron campeones de Centroamérica. Amás la ciudá cunta con un complexu d'entrenamientu pa seleiciones xuveniles denomináu proyeutu GOAL que foi financiáu pola FIFA y construyíu nos terrenes de la Universidá Nacional Autónoma d'Hondures (UNAH).
Turismu ecolóxicu
1. Sistema Agropecuariu
2. Monte tropical siempres verde estacional aciculifoliado montano inferior
3. Monte tropical siempres verde estacional mistu montano inferior y
Esti postreru esta na parte más elevada que tien el parque.
El monte secu subtropical ta allugáu na zona norte del parque y ye el que tien menor cantidá d'área. La Tigra tien una gran variedá de flora y fauna, ente la vexetación podemos mentar especies d'árboles como ser: pinu d'ocote, carbayos, encines, liquidámbar y aguacatillos ente otros, tamién hai diversidá d'helecho seis d'ellos en peligru d'estinción los cualos son protexíos por AMITIGRA.
Ente la fauna hai especies de mamíferos, anfibios, reptiles y aves que son los grupos más comunes y que podemos reparar dientro del parque, sábese que viven animales como: tigrillos, guatusas, venados cola blanca, micos de nueche, pumes y yaguaroundis. Aves como xilgueros, paves de monte, quetzales, gavilanes y tucanes ente otres más.
Destaca un xaguar, felín más grande d'América y que ye nativu d'Hondures, según una coleición bien completa de venados cola blanca y monos araña. Con un total de 310 animales, ente los que podemos cuntar 20 especies distintes de mamíferos, 23 d'aves y 7 de reptiles.
L'área total del zoolóxicu ye d'unes 22 mazanes.
Otros sitios d'interés
thumb|Tegucigalpa, vista dende La Lleona.
Zoplacetelera
Tegucigalpa ye una ciudá de hotelería y negocios. Hai un ampliu abanicu d'hoteles, ente los más grandes atópense los siguientes:
Sainte-Scolasse-sur-Sarthe
Sainte-Scolasse-sur-Sarthe ye una comuña francesa del departamentu d'Orne, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Patricia Aspíllaga
Patricia Silvia Aspíllaga Menchaca (n. Cayaltí - Chiclayo, 1946 - f. 9 d'agostu de 2003), destacada actriz de cine y telenoveles peruana. Tres un accidente aereu, nel que morrió'l so maríu, el millonariu Arturo Ornelas, quedó parapléxica.
Biografía
Patricia Aspíllaga nació en Cayaltí - Chiclayo, dientro d'una familia de clase alta, fía de Gustavo Aspíllaga Anderson y María Luisa de Menchaca Blacker. Siendo bien nuevu camudar a Lima cola so familia. Estudió nel esclusivu Colexu Villa María y, depués, contra la voluntá de la so familia, treslladar a París a estudiar teatru nel Conservatoriu Nacional d'Arte Dramático y nel Théâtre de l'Odéon École.
Dempués del so regresu de París, en 1966, protagonizó la película L'embaxador y yo, xunto a Kiko Ledgard y Saby Kamalich, acompañando a Ledgard al estrenu nel cine El Pacíficu. Dempués d'esto, para 1967, cola música d'Armando Mazaneru y xunto a los mexicanos Mauricio Garcés, Gloria Marín y Antonio Badú, protagonizaría Chancies, S.A..
Treslladar a Méxicu trabayando en distintes comedies y, en 1969, con Mauricio Garcés, participaría en Alfayate de señores. Al añu siguiente protagonizaría, xunto a Antonio Aguilar, Ernesto Gómez Cruz y Raúl "Chatu" Padilla, Emiliano Zapata, película de Felipe Cazals, que-y daría enorme popularidá.
Tornaría al Perú trayida pol broadcaster Genaro Delgado Parker, pa participar en 1970, como Constanza, na telenovela empobinada por Vlado Radovich y escrita por Alberto Migré, L'Adorable Profesor Aldao, xunto a Julio Alemán, como protagonista, Yola Polastri y Regina Alcóver. Radovich consideraba que'l papel que representaría Aspíllaga camudaría la trama polo qu'arrenunció y foi reemplazáu por Martín Clutet.
Dempués de terminar la novela volvería a Méxicu onde participaría en películes como Siete Evas pa un Adan, con Rodolfo d'Anda y Zulma Faiad, Ríu selvaxe, d'Arturo Martínez y otra vegada xunto a Xunetu Alemán, Asocedió en Jalisco, con Pedro Armendáriz Jr. o La bestia acorrexada, xunto a Claudio Brook.
En 1976, protagonizó Sía comoquier Juan te llames empobinada por Marcela Fernández Violante compartiendo roles con Jorge Russek, Juan Ferrara y Rocío Brambila. Sería candidata a meyor actriz del Premiu Ariel, distinción que ganaría Brambila, y Russek ganaría'l premiu a meyor actor, tando en competencia con Ferrara. El filme tamién participaría na categoría meyor película, pero, finalmente, ganaría Actes de Marusia de Miguel Littin.
En 1978, grabaría en Hollywood The Children of Sanchez (Los fíos de Sánchez) de Hall Bartlett, xunto a reconocíos actores como Anthony Quinn, Dolores del Río, Lucía Méndez, Katy Jurado y Lupita Ferrer. La película yera l'adaptación de la novela d'Oscar Lewis y taba basada en fechos reales. Sería nomada al Globu d'Oru en fotografía y banda sonora y ganaría un Premiu Emmy por música.
En setiembre de 1977, casárase na Ilesia de San Pedro, Lima, col millonariu mexicanu Arturo Ornelas, utilizando un vistíu diseñáu por Óscar de la Renta. Cuatro años dempués, en mayu de 1981, sufrió un accidente aereu, xunto al so maríu, na facienda "La Providence", cerca de Monterrey en Méxicu. Arturo Ornellas finó. Magar que les brigaes d'auxiliu llegaron 10 hores dempués, ella foi llevada a la Clínica d'Especialidaes del Institutu Mexicanu en Monterrey. El so padre, quien darréu viaxó a Méxicu, decidió treslladala al Methodist Hospital de Houston en Texas, ciudá que tenía un serviciu d'emerxencia aérea, life flight. Partió del aeropuertu de Monterrey nun avión especial, pero'l vuelu complicóse y asitiáron-y un respirador artificial. Llegando al hospital entró en estáu de coma y cuando espertó había quedáu inválidu y postrada a una siella de ruedes.
Curiosamente esi mesmu mes, Kiko Ledgard, actor peruanu col que trabayara, cayó del segundu pisu del Country Club de Lima, sufriendo un traumatismu encéfalu craneano y siendo lleváu a la Clínica Anglu Americana.
Finó'l 9 d'agostu de 2003 en Lima d'insuficiencia renal.
Academia de les Llingües Visayes de Samar y Leyte
L'Academia de les Llingües Visayas de Samar y Leyte foi una academia de la llingua, anguaño yá non activa, promovida y fundada en Filipines en 1909 por Norberto Romuáldez, escritor y llingüista bien esmolecíu pol caltenimientu, reglamentación y promoción de la so llingua materna y otres de la redolada.
Gracies al so trabayu publicáronse distintes gramátiques del samareño y obres lliteraries o téuniques n'o sobre esta llingua filipina, que tien cerca de 3 millones de falantes ya inda ye d'usu familar frecuente anguaño.
Longuerue
Longuerue ye una comuña francesa del departamentu de Sena Marítimu, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
NGC 78B
NGC 78B ye una galaxa lenticular alcontrada na constelación de Piscis.
Patricia Barber
Patricia Barber ye una cantante, pianista y compositora estauxunidense de jazz. Trátase d'una de les voces jazzísticas más aclamaes pola crítica dende finales del sieglu XX.
Trayeutoria
Ye fía de músicos: un antiguu componente de la orquesta de Glenn Miller, Floyd 'Shim' Barber, y una cantante de blues. Estudia pianu clásicu y psicoloxía na Universidá d'Iowa. Dempués d'un periodu d'aprendizaxe en locales de Chicago, en 1984 consigue actuar cinco noche mientres la selmana nuna afamada sala de Chicago, el Gold Star Sardine Chigre. En 1988 foi convidada a tocar nel Chicago Jazz Festival y nel North Sea Jazz Festival, en 1989. En 1992 empezó a grabar pal sellu Blue Note.
Ente les sos grabaciones habría que destacar Split (1989), Distortion of Love (1992), Cafe Blue (1994 ), Modern Cool (1998), Companion (1999) el so primer álbum grabáu en vivu, nel Club Green Hill de Chicago y Night Club (2000). Depués siguiéronlu Trate (2002) y Live: A Fortnight In France (2004).
El discu "Café Blue" (1994), supón-y el premiu a la meyor vocalista femenina del añu dau pola revista de jazz: "Down Beat". En 1998 graba'l so discu Modern Cool, col que s'asitia en top 10 de les llistes de Billboard, y la revista de jazz Down Beat, concéde-y cinco estrelles.
Mythologies (2006) ta inspiráu nes Metamorfosis d'Ovidio. El so proyeutu, The Cole Porter Mix (2008) ye un discu nel cual alterna les adautaciones d'unu de los sos compositores de referencia con composiciones propies qu'aguanten perfectamente la comparanza con unu de los nomes esenciales del american songbook.
L'estilu de Patricia Barber alloñar de la corriente convencional d'aproximamientu ente jazz y pop (anque gusta d'afaer al jazz composiciones del pop), y apueste pol riesgu y l'innovación al traviés de la improvisación y de la ellaboración del so propiu material. La so carauterística más definitoria ye la so voz: escura, grave, y cercana a la d'un altu. La so música carauterizar por presentar una atmósfera introspectiva, pausada, minimalista, y bien atenta al ritmu y a la melodía. De la so voz, escura y grave, corresponder a la d'una cantante de cabaré, y los sos testos son d'una gran valía lliteraria, na llinia d'un poeta beat.
Genista germanica
Genista germanica ye una especie del xéneru Genista perteneciente a la familia de les fabacees. Ye orixinaria d'Europa. thumb|O. W. Thomé (1885) thumb|[Fig. 2] Jacob Sturm (1796) thumb|A. Masclef (1891)
Descripción
Ye una planta perenne (semi) arbustu que crez hasta un altor de 20 a 60 cm. Los tarmos son erectos a ascendentes. Les cañes nueves son de color verde, peludas y ensin escayos. Les cañes más vieyes son de color marrón, desnudes y llargos escayos d'hasta 2,5 cm de llargor. Los biltos contienen taninos y, como'l de la escoba tintoreru, un tinte mariellu. Les fueyes son de 10 a 20 mm de llargu, 4-8 mm d'anchu y estrechu-ovaes a llanceolaes. El marxe de la fueya ye enteru. Les flores son de color oro, de 8 y 12 mm de diámetru. Tán dispuestes nuna inflorescencia terminal, de trés a cinco centímetros de llargu. Los tarmos de la flor tán cubiertos de pelo que sobresalen. El frutu ye de color negru, marrón, de 8 a 15 mm de llargu, 3-5 mm, densamente pilosos, y contienen 2-5 de granes en forma de lente de color marrón.
Propiedaes
Tola planta contién alcaloides tóxicos quinolizidínicos, especialmente les granes, que, como les flores contienen alcaloides al 0,25%. La yerba contién principalmente esparteína.
Taxonomía
Genista germanica describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 710–711. 1753. Genista: nome xenéricu que provién del llatín de la que los reis y reines Plantagenet d'Inglaterra tomaron el so nome, planta Genesta o plante genest, n'alusión a una hestoria que, cuando Guillermo'l Conquistador embarcóse camín d'Inglaterra, arrincó una planta que se caltenía firme, aprofiantemente, a una roca y meter nel so cascu como símbolu de qu'él tamién sería tenáz na so venturera xera. La planta foi la llamada planta genista en llatín. Esta ye una bona hestoria, pero per desgracia Guillermo'l Conquistador llegó muncho primero de los Plantagenet y en realidá foi Godofredo d'Anjou que foi moteyáu'l Plantagenet, porque llevaba un ramito de flores marielles de retama nel so cascu como una insinia (genêt ye'l nome francés del arbustu de retama), y foi'l so fíu, Enrique II, el que se convirtió nel primer rei Plantagenet. Otres esplicaciones históriques son que Geoffrey llantó esti arbustu como una cubierta de caza o qu'él la usaba p'azotase a sigo mesmu. Nun foi hasta que Ricardo de York, el padre de los dos reis Eduardu IV y Ricardu III, cuando los miembros d'esta familia adoptaron el nome de Plantagenet, y depués aplicóse retroactivamente a los descendientes de Godofredo I d'Anjou como'l nome dinásticu.
germanica: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización en Germania.
Saires-la-Verrerie
Saires-la-Verrerie ye una comuña francesa del departamentu d'Orne, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Desmodillus auricularis
La aguarón del desiertu d'oreyes curties (Desmodillus auricularis) ye una especie de royedor miomorfu de la familia Muridae. Ye la única especie de la so xéneru.
Distribución
Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Namibia y Sudáfrica.
Hábitat
El so hábitat natural son los desiertos templaos.
Melchor García Sampedro
Melchor García Sampedro, tamién conocíu como San Melchor de Quirós, foi un obispu dominicu y el primer santu asturianu.
Biografía
Nació nel llugar de Cortes, parroquia de Ḷḷindes, (Quirós), el 28 d'abril de 1821, siendo bautizáu al día siguiente na ilesia parroquial de San Esteban de Cienfuegos. La so neñez trescurre nos pueblos de Cortes y Arroxo a onde se tresllada la so familia.
En 1835 estudia Filosofía y Teoloxía na Universidá d'Uviéu. Nomáu pol Cabildu catedraliciu profesor del colexu diocesanu San Xosé, dexa la docencia y ingresa na Orde de Santu Domingu, con intención de ser misioneru nel Oriente, tomando los hábitos nel conventu d'Ocaña (Toledo), el 16 d'agostu de 1845.
Ordenáu sacerdote n'avientu de 1847 en Madrid, embarca en Cádiz na fragata Victoria'l 7 de marzu de 1848 y llega a Manila (Filipines), el so primer destín, el 25 de xunetu del mesmu añu. Nomáu llector de Filosofía nel colexu de Santu Tomás de la capital filipina, sólo lu desempeña hasta'l mes d'ochobre del citáu añu, embarcando entós rumbu a Macáu con destín a les misiones de Tung-Kin o Tonkín (Vietnam), onde llega en febreru de 1849. Ellí tuvo estudiando la so cultura y dedicáu al serviciu pastoral.
Daes les sos notables cualidaes pal ministeriu y el gobiernu, bien ceo ye eleváu al serviciu de vicariu del grupu de misioneros, y el 16 de setiembre de 1855 l'obispu P. Sanjurjo conságralu obispu de Tricomía en Bui-Chu.
Ronielson da Silva Barbosa
Ronielson da Silva Barbosa ye un futbolista brasilanu.
Melchor García Sampedro
Biografía
En perfecta armonía col so proyeutu ministerial, entrégase al cuidao, formación y santificación de los fieles, dando con ello ocasión a ser públicamente conocíu y perseguíu pol emperador Tu Duc que decretara escontra los cristianos.
Depués de ser executáu monseñor Sanjurjo, García Sampedro, el so socesor, ye deteníu'l 8 de xunetu de 1858 en Kieu-Lao y conducíu cargáu de cadenes a Nam-Dinh, capital de la provincia, onde lu someten a tormentos, tortures y tentaciones. Pero nun reniega de la so fe, polo que ye despedazáu públicamente'l día 28 del mesmu mes y añu.
Repatriaos trenta años depués los sos restos a Uviéu, onde se celebren solemnes honres fúnebres el 28 y 29 d'abril de 1889, son treslladaos a la capiella del Rei Castu de la catedral.
El papa Píu XII decláralu beatu'l 29 d'abril de 1951, depués d'un procesu de beatificación que tuvo llargu tiempu paráu y foi promovíu, cuasi un sieglu depués de la so muerte, pol maestru xeneral de la Orde, frai Manuel Suárez. Finalmente, ye proclamáu santu, xunto con otros mártires del Vietnam, el día 19 de xunetu de 1988 pol papa Xuan Pablu II.
Nel añu 1895, el poeta asturianu Teodoro Cuesta asoleyó la obra El Protomártir asturiano Fr. Melchor García Sampedro, que sería reeditada pola Academia de la Llingua Asturiana en 1988 na coleción Llibrería facsimilar col númberu 3.
Oporornis philadelphia
'''Oporornis philadelphia ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos qu'añera n'América del Norte y invierna n'América Central y norte de Suramérica.
Descripción
Esta ave, d'ente 12 y 13 sm de llargor na so edá adulta, presenta llixeru dimorfismu sexual nel plumaxe. El machu tien la cabeza y el pechu de color gris, con llurdios negros nel gargüelu el pechu y los lores. El restu de les partes ventrales ye mariellu y les partes dorsales son pardes olivacees.
La fema ye paecida al machu. Sicasí, la cabeza, anque gris, resulta más pálida que nel machu, y nun presenta llurdios negros. El gargüelu ye entá más llavuquiada, aportando a inclusive blancucia o a tener ciertos matices amarellentaos.
Resulta paecida a otres especies del so xéneru que presenten cabeza gris: O. agilis y O. tolmiei.
Hábitat y distribución
Habita nel interior de montes húmedos, frecuentemente con abondosos arbustos. Busca'l so alimentu nel suelu, xeneralmente de manera silenciosa.
El so área de distribución toma, en dómina reproductiva, el norte d'América del Norte, sobrelapándose en gran midida cola del chipe cabecigrís ojianillado (O. agilis). Distribuyir en Canadá dende'l norte d'Alberta hasta Terranova, y nel nordeste de los Estaos Xuníos (Grandes Llagos y Nueva Inglaterra).
El so área d'ivernada entiende dende'l sur de Nicaragua hasta'l norte d'Ecuador y noroeste de Venezuela.
Le Sap-André
Le Sap-André ye una comuña francesa del departamentu d'Orne, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Paul Reiser
Paul Reiser ye un comediante, actor, escritor y guionista d'Estaos Xuníos.
Primeros años
Paul Reiser, nació en Nueva York dientro del senu d'una familia judia, fíu de Helen, ama de casa, y de Sam Reiser, distribuidor mayorista d'alimentos saludables. Reiser asistió al East Side Hebrew Institute nel Lower East Side de Manhattan y graduóse nel Stuyvesant High School de Nueva York. Llogró'l so títulu de grau na Universidá de Binghamton, onde s'especializó en música (pianu, composición). Foi activu na producciones teatrales del campus y fundó "The Little Theater That Could", una organización comuñal de teatru dientro del campus allugada en Hinman College, la residencia d'estudiantes de Reiser. Más tarde foi renombrada como "Hinman Production Company". Finalmente atopó la so vocación cuando se presentó nos clubes de comedia de Nueva York mientres les sos vacaciones universitaries.
Carrera
Dempués de perfeccionar les sos habilidaes como comediante en Nueva York, la esplosión de Reiser nel cine vieno en 1982, cuando apaeció en Diner, una cinta adolescente de Barry Levinson. El personaxe de Reiser, Modell, un comediante tapáu, atraxo l'atención de Hollywood escontra les habilidaes risibles de Reiser. La película tamién ayudó a llevantar les carreres de les sos coprotagonistas Kevin Bacon, Steve Guttenberg y Mickey Rourke. Siguió esti ésitu interpretando a un detective na película de 1984 Beverly Hills Cop, un papel que repitió na secuela de 1987 Beverly Hills Cop II. Raiser tamién tuvo roles na película Aliens (1986) de James Cameron, en The Marrying Man (1991), y na comedia Bye Bye Love (1995).
Reiser actuó por dos años en televisión como unu de los dos posibles padres d'una adolescente na comedia My Two Dads, y dempués aumentó la so fama n'Estaos Xuníos como Paul Buchman en Mad About You, una serie risible qu'ayudó a crear y na que Helen Hunt interpretaba a la so esposa. Él amás tocó'l pianu na grabación del cantar principal de la serie. Pol so trabayu en Mad About You, Reiser recibió nominaciones a un Emmy, a un Globu d'Oru, a un American Comedy Award y a un Screen Actors Guild Award. Na esitosa temporada final del programa (1999), pagóse-y a él y a Hunt un millón de dólares (1,3 millones actuales) por episodiu.
Nel 2001, Reiser tomó un papel dramáticu, interpretando a un home desesperáu por atopar a la so madre biolóxica depués de saber que tenía una grave enfermedá, nel telefilme británicu My Beautiful Son.
Reiser amás escribió dos llibros: Couplehood, sobre los altos y baxos de tar comprometíu nuna rellación, y Babyhood, alrodiu de la so esperiencia de ser padre per primer vegada. Couplehood yera un llibru únicu pol fechu de qu'empieza na páxina 145. Reiser esplicó esto como la so manera de dar al llector un falsu sentimientu d'habilidá. Dambos llibros apaecieron na llista de bestsellers del The New York Times. En mayu de 1996 apaeció en The Late Show with David Letterman nel mediu del procesu d'escritura del so segundu llibru. Como nun tenía títulu inda (más tarde sería llamáu Babyhood), amosó un llibru de utilería cola mesma tapa del so primer llibru Couplehood. El títulu yera a cencielles Book, nome qu'usaría Whoopi Goldberg pa la so publicación de 1997.
Nel 2002, Reiser tuvo una apaición como actor invitáu ya interpretándose a si mesmu na aclamada serie de Larry David Curb Your Enthusiasm, de HBO.
Ironman
El triatlón Ironman ye una serie de carreres entamaes por World Triathlon Corporation. Los participantes tienen que cubrir 3 distancies, 3,86 km de natación, 180 km de ciclismu y 42,2 km de carrera a cuerpu. La carrera tien un tiempu llende de 17 hores.
Paul Reiser
Carrera
Reiser ta allugáu nel númberu 78 na llista de Comedy Central de los 100 más grandes comediantes en direuto de tolos tiempos.
Ironman
Ironman 70.3
En 2005, la WTC instituyó el Ironman 70.3. Esta distancia más curtia, conocida enantes como mediu ironman, consiste en 1,9 km de natación, 90 km de ciclismu y 21 km d'atletismu. Al igual que la distancia Ironman (completa), la serie 70.3, consiste nun númberu de competencies calificatives en distintos países, rematando nel campeonatu del mundu, colos atletes que más atroparon puntaje nos eventos calificativos. El Campeonatu del Mundu llevar a cabu en Las Vegas. Dalgunes de les carreres 70.3, tamién apurren puntaje, pa los eventos clasificatorios al Ironman de Ḥawai.
Paul Reiser
Carrera
El nome de la productora de Reiser, Nuance Productions, vien d'una de les sos llinies na película Diner, onde esplica'l so incomodidad cola pallabra nuance (n'español, matiz).
Longueville-sur-Scie
Longueville-sur-Scie ye una comuña francesa del departamentu de Sena Marítimu, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Xukurú
Xucurú ye una etnia indíxena qu'anguaño habita en Serrar do Ororubá, en 24 aldegues de los conceyu de Pesqueira y Poção, estáu de Pernambuco, Brasil y nel barriu Xucurus del pobláu de Pesqueira. Denominar Xucurús do Ororubá pa distinguilos de los Xucuru-Cariri d'Alagoas, de los Xucurú-Karirí de Pôrto Real do Colexu, Pernambuco, y de les tribus Xucurus da Paraíba o Sucurús, estinguíes o asimilaos pol mestizaje.
Historia
Pesqueira tuvo'l so orixe nel "aldeamiento" del pueblu indíxena Xucurú promovíu polos misioneros de la Congregación del Oratoriu de San Felipe Neri en 1671. Nel sieglu XIX el territoriu foi progresivamente ocupáu por colonu qu'en 1850 solicitaron el fin del aldeamiento, que foi aprobáu en 1879. Por cuenta de conflictos de tierra colos hacendadosy por solicitú de los indíxenes, en 1954 foi establecíu en Serrar do Ororubá un puestu de Serviciu de la Proteición al Indiu. Dempués de l'aprobación de la Constitución de 1988 los indíxenes llucharon pola reconocencia y la demarcación de la so territoriu. El 20 de mayu de 1998 foi asesináu'l so principal líder el cacique Xicão. En 2001 fueron homologadas 27.555 hectarias como tierra indíxena xucuru.
Usu esternu del términu
El términu xukurú (o xucurú y shukurú) usóse pa designar a diverses etnies y llingües del NE de Brasil polo que'l so usu (al igual qu'asocede col términu xocó) ye bastante confusu.
Puramente'l xukurú referir a una llingua que nun ta bien documentada y anguaño estinguida, pertenecía a la familia de llingües karirí. L'amenorgamientu de la población indíxena del NE. de Brasil fizo que munchos grupos que se fixeron invidables pol so amenorgáu númberu xuniérense otros grupos mayores de etnicidades distintos. Inclusive dellos grupos se mestizaron en poblaciones d'orixe africanu y europea. Los modernos Xucurú-Karirí paez ser la unión de grupos d'orixe xukurú, karirí, tuxá y aconan (wakoná), que vivíen nes proximidaes de Pôrto Real do Colégio que la so fusión y mestiza ye l'orixe d'una identidá étnica, designada como Xukurú-Karirí. Los actuales Xukurú-Karirí son descendientes por tantu de dellos grupos indíxenes de la zona, a los cualos xuntáronse negros, mestizos y inclusos persones d'orixe européu. Escontra 1760, na aldega de Pôrto Real do Colexu vivíen Cropotó, Cariri, Aconans, Ceococes (probablemente plural de Ciocó/Xokó) y Prakió.
L'estudiu de Meader (1978) que'l so trabayo de campu remontar a 1961 arrexuntó delles pallabres recordaes por dellos vieyos xukurú-karirí, quien en munchos casos, entemecíen pallabres de delles llingües indíxenes de la zona, qu'escucharen na so mocedá.
Glasnik zemaljskog muzeja u Bosni i Hercegovini
Glasnik zemaljskog muzeja u Bosni i Hercegovini (embrivíu Glasn. Zemaljsk. Muz. Bosni Hercegovini) foi una revista con ilustraciones y descripciones botániques que s'espublizó en Sarayevu dende 1889 hasta 1937
Sap-en-Auge
Sap-en-Auge ye una comuña francesa del departamentu d'Orne, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Estáu Llibre Irlandés
L'Estáu Llibre Irlandés (n'irlandés: Saorstát Éireann /sˠiːɾˠsˠˈt̪ˠaːt̪ˠ yːɾʲən̪ˠ/; n'inglés: Irish Free State) foi'l nome del país independiente asitiáu na islla d'Irlanda que se dixebró del Reinu Xuníu en 1922, dempués de dellos sieglos de gobiernu británicu. El Estáu yera miembru de la Mancomunidá Británica de Naciones y, nuna situación similar a Canadá, Australia o Nueva Zelanda, reconocía al monarca del Reinu Xuníu como'l xefe d'Estáu y soberanu del pueblu irlandés.
Máire Whelan
Máire R. Whelan SC ye una barrister irlandesa, y senior counsel quien foi nomada pal puestu de Procuradoría Xeneral de la República d'Irlanda el 9 de marzu de 2011 pola entós Presidenta d'Irlanda Mary McAleese na nominación de Taoiseach, Enda Kenny. Ye la primer muyer en tomar esa posición n'Irlanda.
Estáu Llibre Irlandés
La “non unión” d'Irlanda del Norte
El 6 d'avientu de 1922 y mientres dellos díes, Irlanda del Norte dexó de formar parte del Reinu Xuníu y vinu a formar parte del acabante crear Estáu Llibre Irlandés. Esti escepcional episodiu constitucional asocedió debíu al Tratáu Anglo-Irlandés y a la llexislación introducida pa da-y efeutu llegal al tratáu.
Máire Whelan
Whelan estudió politoloxía y socioloxía na Universidá College Galway, antes de camudar a derechu, y ganó un títulu de maestría de la Universidá de Londres. En 1985, llogró la Galw i'r Bar, y foi designada abogada principal en 2005.
Estáu Llibre Irlandés
La “non unión” d'Irlanda del Norte
El Tratáu tuvo efeutu en Reinu Xuníu al traviés del Acta Constitucional 1922 del Estáu Llibre Irlandés. L'acta establecía un nuevu dominiu de la islla entera d'Irlanda, pero tamién dexaba a Irlanda del Norte nun participar o nun xunise al Estáu Llibre. Sol Artículu 12 del Tratáu, Irlanda del Norte presentó una carta al rei solicitando nun formar parte del Estáu Llibre Irlandés. Una vegada el Tratáu foi ratificáu, el Parllamentu d'Irlanda del Norte tuvo un mes pa exercitar el so "non unión" mientres el cual el gobiernu del Estáu Llibre Irlandés nun llexisló pa Irlanda del Norte, dexando la xurisdicción efectiva del Estáu Llibre en desusu per un mes.
Máire Whelan
Ye coautora de National Asset Management Agency (NAMA) Act 2009: A Reference Guide. Desempeñóse como secretaria financiera de la Partíu Llaborista, que ye'l miembru más nuevu del gobiernu de coalición formáu en 2011, en Fine Gael. El so nomamientu como Fiscal Xeneral causó cierta sorpresa ente los abogaos porque tenía un perfil relativamente baxu, por cuenta de una intensa práutica nes árees del derechu con munchos casos secretos.
Estáu Llibre Irlandés
La “non unión” d'Irlanda del Norte
El primer ministru d'Irlanda del Norte, James Craig, falando al Parllamentu n'ochobre de 1922, espresó qu'una vegada pasara'l 6 d'avientu empezaba'l mes pa decidir si xuníense o non al Estáu Llibre Irlandés. Pa Craig yera por demás importante que la decisión tomárase lo antes posible depués del 6 d'avientu. El 7 d'avientu de 1922 (un día dempués del establecimientu del Estáu Llibre), el Parllamentu demostró ensin vacilación la so posición de nun xunise al Estáu Llibre Irlandés, faciendo la siguiente presentación al rei:
Máire Whelan
Priváu
Whelan, de Kinvara, County Galway, casóse col barrister Bernard McCabe. Tienenyun fíu y viven en Dublín.
Estáu Llibre Irlandés
La “non unión” d'Irlanda del Norte
El 13 d'avientu de 1922, el primer ministru Craig dirixir al Parllamentu comunicándo-yos que'l rei respondiera a la so comunicación. D'esta forma'l Parllamentu d'Irlanda del Norte decide nun xunise al nuevu Estáu Llibre Irlandés y permanecer xunto al Reinu Xuníu.
Desmomys harringtoni
Desmomys harringtoni ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase namái n'Etiopía.
Hábitat
El so hábitat natural son: montanos húmedos tropicales o subtropicales y carbes húmedes subtropicales o tropicales.
L'Ametlla del Vallès
L'Ametlla del Vallès ye un conceyu de la provincia de Barcelona, Cataluña, asitiáu na contorna del Vallès Oriental. Atopar a 35 quilómetros al nordeste de Barcelona. L'Ametlla foi un tradicional centru de veranéu. Nel conceyu tamién se desenvolvieron dellos pequeños nucleos industriales en Montguit y Mas Dorca. Como patrimoniu artísticu podemos destacar la Parroquia de San Ginés Mártir, el conceyu d'estilu modernista, la Ermita de San Nicolás, y delles masías y cases pairales como Can Draper, Can Xammar de Dalt y Can Xammar de Baix.
Nucleos urbanos
Otros nucleos urbanos dientro del conceyu son:
Economía
Anguaño ye'l tercer conceyu con más renta per capita de Cataluña, siendo namái superáu por Matadepera y Sant Cugat del Vallès.
L'Orixe
La primer referencia ye una nota del presbíteru mossèn Josep Mas, onde diz que nel añu 903, Emma (880?-942?), abadesa del Monesteriu de Sant Joan de Ripoll (o de les Abadeses) y fía del Conde Guifré y de Vinilda, tenía señoría sobre la parroquia de Sant Genís de l'Amigadala, nome llatinizáu de Ametlla. Otru documentu, correspondiente al Concilio de Barcelona del añu 906, confirma'l documentu anterior, robláu pol arzobispu de Narbona, y diz textualmente: "In pago autem Vallensi Parrochiam Sancti Genessi in villa quae dicitur Amigdala". Puede creese con bastante certidume que la parroquia yá esistía, pos, nel sieglu IX.
Nel 4 de xunetu de 932, nun actu promovíu por Emma, dar# en la consagración de la parroquia, presidida pol obispu de Barcelona, Teodorico. El documentu fai constar qu'esti actu tuvo llugar por cuenta de la súplica de la religiosísima Emma por misericordia de Dios, y roblar 25 persones de L'Ametlla, polo que se cree qu'habría unos 150 habitantes. Nél afitábense yá les llendes de la parroquia, que son casi los mesmos que los del términu municipal actual. Créese qu'a finales d'esti sieglu L'Ametlla pasó al dominiu del Condáu de Barcelona.
Nel añu 1059, el Conde de Barcelona, Ramón Berenguer I el Viejo, daba al Señor Mir Geribert les tierres que formaríen la Baronía de Montbui. Estes tierres yeren les parroquies de San Pedro de Bigas, Sant Esteve de Palaudàries, Sant Mateo de Montbuy, San Felíu de Codinas, Santa Eulàlia de Ronçana, Sant Genís de l'Ametlla, Sant Andreu de Samalús y, créese, Santa Maria de Caldes. El Castiellu de Montbui topar nel visu d'una llomba de 541 metros d'altu que s'atopa ente Sant Felíu de Codines, Bigas y Caldas de Montbui. Entá queden notables cachos de muriu d'estructura poligonal fechos con fileres de piedra inclinada que recuerden el opus spicatum.
La parroquia volvió consagrase en 1123, polo que se supón que se reconstruyó la ilesia o s'amplió (el documentu nun lu especifica). Esta consagración foi presidida pol Arzobispu de Tarragona, Oleguer. Faise referencia, tamién, como pertenencies de la parroquia, a les ermites de Sant Nicolau y de Sant Bartomeu de Montras. L'acta fai tamién referencia al Dret dels 30 passos (llei de los trenta pasos), que yera un espaciu protexíu xunto a la ilesia que se convirtió nel nucleu primitivu de la población, onde los payeses guardaben les sos colleches pa salvales de les arbitrariedaes de los Señores.
Cambéu Xurisdiccional
Nun hai munches informaciones sobre L'Ametlla nel sieglu XIII. Sicasí, ye conocíu que mientres tol sieglu la parroquia de Sant Genís formó parte de la Baronía de Montbui y que taba so la xurisdicción del Señor feudal del castiellu de Montbui. Anque nun perduraron hasta nós los nomes de los barones, sí se sabe que dalgunos de los señores del castiellu de Montbui dir tamién del de la Roca del Vallès.
Tampoco hai muncha documentación polo que se refier al sieglu XIV. Unu de los pocos documentos qu'esisten trata de la demografía de L'Ametlla. Considerando los datos que nél s'atopen, puede afirmase qu'a principios de sieglu habría unos 500 habitantes y qu'alredor del 1375 yera de 300 habitantes. A mediaos de sieglu la población baxó escontra alredor de los 150 habitantes, por cuenta de la plaga de peste bubónica qu'azotó Cataluña nesos años. Tamién ye nesti sieglu cuando se topen les primeres referencies a la Verge de Puig-Graciós. La primer referencia atopar nun testamentu fecháu nel 1307 (mandáben-y 6 dineros) y nun testu de mediaos de sieglu, que diz textualmente que na ilesia de San Pablo de Montmany afata'l retablu mayor del Apóstol una imaxe de la Reina de los serafinos, María, intitulada del Puche Graciosu.
Sieglu XV
El sieglu XV foi caóticu. Hubo guerra civil ente'l Rey Joan II y les corporaciones catalanes de la dómina (Xeneralidá y Conseyu de Cientu), y una revolución social (la revuelta de los Remensas). El Rei solucionó'l problema social cola Sentencia de Guadalupe, que modificaba les condiciones de tratu ente los señores, propietarios de les tierres, y los llabradores; y dalgunos d'ellos pasaron a ser escorríos (en L'Ametlla foi Jaume Plantada). En 1490 hubo un cambéu de xurisdicción en L'Ametlla, cuando la Baronía de Montbuy pasó, pol Privilexu de la Entrega, a la xurisdicción del Conseyu de Cientu de Barcelona, pasando a formar el so propiu Gobiernu (el Consell de la Baronía), que tardó a funcionar correutamente. Esti Consell taba formáu por un alcalde (batlle), 8 rexidores (jurats), un mayordomu (clavari) y dieciséis prohomes, y llamóse-y el Conseyu de los 26.
Sieglu XVI
El sieglu XVI siguió col enclín marcáu nel sieglu XV, que les sos consecuencies fueron fenómenos como'l bandolerismo. Hai de solliñar un eleváu númberu de muertes violentes (nel añu 1580 hubo 5) mientres tol sieglu en L'Ametlla, considerando que la población nunca degoló los 200 habitantes. Un factor d'interés ye que'l términu destacar pola so gran cantidá de cases de llabranza aisllaes, lo que facilitaba los delitos de los bandoleros. La cabeza de la llucha contra'l bandolerismo fueron Miquel Puigllunell, como cabeza de la decena parroquial, y Jaume Draper, como xeneral del Somatén del Consell de la Baronía, destináu a "escorrer los lladrones y homes de mala vida". Cada parroquia apurrió 10 homes debidamente entrenaos.
El Fin de la Baronía
En 1637 tiense constancia de la intervención de la Inquisición en L'Ametlla, y fala de la Escomunión Mayor de Francesc Draper, que, según paez, nun cumpliera les obligaciones que se-y atribuyíen nin de corresponder a delles lletres de conminación.
En 1640 producir en Cataluña la Guerra de los Segadores, qu'enfrentó a les instituciones catalanes al centralismu español. Les repercusiones notáronse inclusive nos pueblos más insignificantes del país. El pueblu nun se vio afeutáu direutamente pola revuelta, anque se sabe qu'en L'Ametlla agospiáronse compañíes de soldaos franceses y compañíes de soldaos castellanos.