cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elizabeth Blackwell
Coló a onde exerció en maternidá. Nuna de les cures, una secreción angüeñosa chiscó-y el güeyu esquierdu dexándola ciega. Aquello atayaría la so carrera de ciruxana. Poco dempués, marcha a Inglaterra onde conoz a Florence Nightingale y al tornar a Estaos Xuníos, funda, xunto a la so hermana Emily, una escuela d'Enfermería pa muyeres. L'españíu de la Guerra de Secesión va dar a conocer a elles y a les sos primeres discípules. Escribió amás, trataos pa espublizar ente la población femenina, conseyos y encamientos p'ameyorar la so hixene y salú.
Rubió
Ilesia de Santa Maria de Rubió
Nel muriu sur caltién un amenorgáu portal secundariu, con forma d'arcu de mediu puntu adovelado. thumb|Ilesia de Santa Maria de Rubió de nueche. Nos años 1985-86 realizáronse unes escavaciones que punxeron al descubiertu sol pavimentu de la nave de la ilesia, dos campos de silos, utilizaos p'almacenar ceberes y que ja teníen de ser utilizaos con anterioridá a la edificación del templu.
Rexón de Granada
Flora y fauna
Los nucleos más importantes tocantes a flora son sierres de la Cordal Penibética como Sierra Nevada, les sierres del Cabu de Gata, Alhamilla, Filabres, Baza, Gádor, Almijara, Tejeda, Antequera, Serranía de Ronda; de la Cordal Prebética como les sierres de María, La Sagra; de la Cordal Subbética como les Sierres d'Huétor, Loja, etc; según les depresiones del Riegu Intrabético, tamién bien riques en plantes singulares como les d'Antequera, Depresión de Granada Granada, Baza, Guadix, Huéscar, etc.
Elizabeth Blackwell
Terminada la guerra, en 1868 funda una Universidá de Medicina pa muyeres y al añu siguiente marcha a Inglaterra onde exerz la cátedra de xinecoloxía hasta la so xubilación en 1907.
Rubió
Ilesia de Santa Maria de Rubió
Dientro de la ilesia entá se caltién el retablu que presenta carauterístiques italogóticas y constitúin una de les pieces pictóriques más importantes del góticu catalán.
Rexón de Granada
Flora y fauna
Según Gabriel Blanca, Catedráticu de Botánica de la Universidá de Granada, la flora de la Rexón de Granada ye una de les flores más importantes de tola rexón mediterránea porque inclúi a más del 45% de los taxones ibéricos, siendo'l 7% de la superficie de la Península Ibérica.
Rubió
Ilesia de Santa Maria de Rubió
Los estudiosos de la obra atribúin la obra al llamáu maestru de Rubió», discípulu de Ramón Destorrents, y por tantu asitien la so factura más lloñe del añu 1380, so la propiedá de los Boixadors.
Rexón de Granada
Fales de la Rexón de Granada
Ver: Dialeutu granadín
Rubió
Ilesia de Santa Maria de Rubió
La obra ta pintada al temple sobre madera. Consta de tres cuerpos verticales subdividíos en tres pisos nos llaterales y dos al llau central. Ente'l cuerpu central y los llaterales y ente estos y el guardapulso hai cuatro muntantes, remataos por pináculos. El bancu orixinal, del inferior del retablu caltener nel Muséu Episcopal de Vic.
Poecilodryas cerviniventris
Llocalización
Ye una especie d'ave qu'habita n'Australia.
Rubió
Ilesia de Santa Maria de Rubió
La ilesia abre tolos domingos a les 11:30 pa celebrar la lliturxa.
Ilesia de Sant Macari
Trátase d'una pequeña ilesia asitiada nel llanu de Rubió. Ye una edificación relixosa d'una pequeña nave, orixinalmente d'estilu románicu, anque na actualidá ta bien tresformada. Tubu una restauración nel añu 1954. La església tubu la advocación de San Tiberio. Anguaño nesta pequeña ilesia nun s'oficiar misa davezu dende va años, anque una vegada al añu, mientres la Fiesta Mayor del Pla de Rubió, ofíciase misa.
Ilesia de Sant Martí de Maçana
La ilesia de Sant Martí ta asitiada nel pequeñu nucleu de población de Sant Martí de Maçana. Foi construyida mientres el sieglu X y el sieglu XI y foi sometida a delles reformes. Por esti motivu, del edificiu orixinal románicu tan solo resta un fragmentu de parede. La planta ye de cruz llatina y cubierta con vuelta apuntada. El campanariu ye de seición cuadrangular adosáu na ilesia. El campanariu foi reconstruyíu por causa de un rayu.
Esta ilesia taba dedicada mientres el sieglu XVI a San Acisclo, anque anguaño ta dedicáu a San Martín.
Dolmen dels Trés Reis
Traducíu al castellán: dolmen de los Trés Reyes. El sepulcru megalíticu ta asitiáu na Sierra de Rubió. Esti dolmen foi escaváu nel añu 1964 por un equipu venceyáu al Museu Arqueolóxicu de Barcelona, encabezáu por R. Batista Noguera. Les escavaciones constataron que foi utilizáu como monumentu funerariu alredor del 1200 e. C.
El dolmen ta formáu por una cámara sepulcral construyida con grandes llábanes de piedra llocal. La cámara tien una forma cuadrada, formada por cinco lloses, una na cabecera, otra nel llau esquierdu, do nel derechu y una de zarru, más pequeña. Originariamente tenía de tener una gran llosa de cubierta que nun se caltién na actualidá.
Cuando se realizó la escavación, el sepulcru ja fuera escaláu pero'l saquéu yá venía d'antiguu. Pola razón de ser escaláu non pudo concretase el nome exactu d'individuos soterraos. Casi con seguridá sábese que la estructura d'entierru yera múltiple.
Sepulcru Megalíticu de Les Maioles
El sepulcru megalíticu de Les Maioles ta nel entamu del cordal de Rubió. Esti dolmen ye de la tipoloxía llamada «pequeña galería catalana» o «sepulcru de corredor anchu». L'espaciu de la cámara, asitiáu no fondero del conxuntu, restaba precedíu por un corredor al traviés del cual introducíense los entierros finalmente depositaos no fondero de la cámara. Tola estructura megalítica taba envolubrada por un túmulu de tierra delimitada por piedres. Esti sepulcru foi utilizáu mientres los primeros sieglos del segundu mileniu edC.
El descubrimientu y la so respeutiva escavación empezó en 1996, y esti sepulcru nun fuera espoliáu y calteníase intactu, asina que s'atoparon restos humanos de dolce individuos adultos, dos nuevos y un neñu de pocu tiempu soterraos. Colos cuerpos atoparon oxetos d'usu personal, oxetos d'ornamientu o rellacionaos con actividaes granibles y doméstiques. Entá se caltién un fragmentu posiblemente de la llábana de la cubierta con unes incisiones, unos grabaos en piedra, unos petroglifos que dexen identificar claramente unos círculos concéntricos.
Mas de Pedrafita
Trátase d'una masía asitiada na carretera de les Malloles, na banda esquierda diendo en direición Prats del Rei. Recibe'l nome de «Mas de Pedrafita» (pedra signficia piedra y fita significa afitáu) por causa de tar enclavada nun puntu de partición de términos municipales. Esta masía foi construyida ente los sieglos XVI-XVII, como tresformamientu del antiguu hospital, qu'esistía yá nel añu 1295. Na cara de poniente, tien adosada la capiya de Santa Anna, del sieglu XV y que foi reformada nel sieglu XVII.
Casa Berenguer (La torre del Castillo)
La Torre del Castillo ye una casa que sigue'l modelu de la masía catalana pero entrepolando elementos d'estilu modernista creada pol arquiteutu de Reus Francesc Berenguer, collaborador y mano derecha d'Antoni Gaudí. La torre foi empecipiada nel añu 1908 y foi rematada pol so fíu, anque nos planos orixinales tamién apaecía una torre que nun llegó a construyise y que dexara una vista panorámica de tol términu. Por esta razón puede afirmase que ye una obra incompleta de la idea orixinal del arquiteutu. La casa ta asitiada nel cume de la carena, al nordeste del castiellu.
Fiestes
Mientres l'añu'l pueblu de Rubió celebra distintes festividaes nos distintos nucleos de población:
Dado Cavalcanti
Luis Eduardo Barros Cavalcanti conocíu como Dado Cavalcanti, ye un entrenador de fútbol brasilanu. Actualmente, entrena al Coritiba de la Primeira División d'Brasil.
Como entrenador, tien dirixío equipos como Luverdense, Paraná Clube y Mogi Mirim.
Paflagonia
Paflagonia (en llatín Paphlagonia, en griegu Παφλαγονία) yera una antigua área del centro-norte d'Anatolia, na mariña del mar Negru, asitiada ente Bitinia y el Ponto, y separada de Galacia por un allongamientu escontra l'este del Olimpo Bitiniano. Según Estrabón, el ríu Parthenius formaba la llende occidental de la rexón, y terminaba nel este xunto al ríu Halys.
Etimoloxía
Según la tradición hebrea y Flavio Josefo, Paflagonia ye la treslliteración griega del nome hebréu Riphath, quien foi un fíu de Gomer, que de la mesma yera fíu de Jafet que produció delles tribus celtes pal sieglu VIII e. C., quien emigraron al este d'Europa. Otra posibilidá ye que'l nome Paphlagonia tea conectáu col topónimu Blaëne rellacionáu n'última instancia col nome dau polos hitites a la rexón Palā.
Periodu hitita
Les fontes hitites más antigües referir a la rexón como «tierra de Palā» y yera una de les trés rexones nes que s'estremaba l'Imperiu hitita (les otres dos yeren Luwiya al sur, y el país d'Hatti, nel centru del imperiu). Los testos hitites más tardíos raramente mentar, porque la rexón tornara n'importancia, seique polos ataques de los kaskas de los montes del norte que causaron serios problemes a los hitites mientres tola so hestoria.
La llingua de Palā nun yera l'idioma hitita, sinón una llingua autóctona emparentada col hitita denomada palaíta. Ye posible qu'escontra'l sieglu XIII e. C., o inclusive antes, el palaíta tuviera estinguíu como llingua falada.
Periodu prehelénicu
right|upright=1.8|thumb|Rexones históriques d'Anatolia nos periodos prehelénicu y helénicu. Nel sieglu IX e. C. fórmase'l reinu de Frixa que la so espansión territorial incluyiría'l territoriu de Paflagonia. Esti reinu viose sometíu a ataques per parte de los cimerios, un pueblu ecuestre procedente del norte del Cáucasu, que tamién atacó'l reinu d'Urartu. La presión de los cimerios fixo cayer reinu de Frixa, que foi substituido por Lidia como potencia hexemónica n'Anatolia central. El rei Alyates de Lidia conquistó'l territoriu de Paflagonia estendiendo'l so reinu hasta la vera izquierda del ríu Halys en 585 e. C. Poco tiempu dempués Ciro II el Grande de Persia ganaría a Creso de Lidia na batalla de Pteria (546 e. C.), pasando Paflagonia y tol reinu de Lidia a ser una provincia persa. El dominiu persa duraría hasta la invasión d'Alexandru Magnu, qu'en 334 e. C. llegó a la ciudá de Gordio y ocupó Paflagonia.
Periodu helénicu
Tres la muerte d'Alejandro, Paflagonia viose sometida al dominiu helenísticu, anque hubo periodos en que foi políticamente independiente de los reinos de los diádocos. Paflagonia siguió siendo gobernada por príncipes locales, hasta que cayó sol dominiu del Reinu del Ponto, tando sometida mientres dellos periodos pol reinu independiente de Bitinia. La ciudá griega de Sinope siguió sicasí siendo independiente hasta'l 183 e. C. Darréu tantu Bitinia pasó a ser provincia romana en 74 e. C. y un pocu más tarde tamién Ponto.
Dominiu romanu y bizantín
Pompeyu xunió los distritos costeros de Paflagonia y la mayor parte del Ponto a la provincia romana de Bitinia, anque l'interior del país quedó en manes de príncipes nativos hasta que la dinastía local escastóse y Paflagonia completa foi incorporada al Imperiu romanu. El nome foi calteníu polos xeógrafos, anque la so fronteres nun tuvieron claramente definíes.
Darréu, nel sieglu V d. C., creóse una provincia de Paflagonia sol Imperiu bizantín. Nel sieglu VII d. C. Paflagonia pasó a formar parte del thema d'Opsikión y más tarde del thema de Boukellarión, antes de ser estremada en dos escontra'l 820 pa formar nuevamente una provincia separada alministrativamente.
Llugares en Paflagonia
Nesta rexón destacó la ciudá de Sinop (n'honor de Sinope), d'onde yera orixinariu ente otros Diógenes el cínicu.
NGC 1313
NGC 1313 ye una galaxa espiral barrada alcontrada na constelación de Reticulum.
Descripción física
Ye una galaxa espiral barrada tardida (SBd) con un nucleu pequeñu y brilloso y una estructura bastante asimétrica. Alcuéntrase nun estáu de transición ente les galaxes espirales barraes (SB) y les galaxes irregulares magallánicas (Irr I). Presenta una fuerte emisión d'ondes de radio y formación estelar nes rexones con mayor rellumu superficial de les sos barres.
Enllaces esternos
250px|left|thumb|Rexón central de la galaxa NGC 1313 tomada pol [[Telescopiu Espacial Hubble.]]
Nadia Cavalera
Nadia Cavalera ye una novelista, poeta y crítica litararia italiana.
Biografía
Asistió al Llicéu Classico "Palmieri" de Lecce y llicencióse en Filosofía, na Università di Lecce, cola tesis "Democrazia y socialismu nel giovane Marx".
Con 20 años, empezó la so actividá política nel PCI. Dempués de 12 años en Brindisi, onde trabayó como periodista, vive en Módena dende 1988 onde trabaya como profesora.
Poeta, ensayista, trescálase de too campu artístico y publicó diversos minicatalógos de lo que llama Superrrealismo alegóricu.
Yá fundadora de Gheminga, la primer revista eclusivamente lliteraria de Brindisi, dende 1990 dirixe, col poeta Edoardo Sanguineti, Bollettario, publibación cuatrimestral d'escritura y crítica lliteraria (dientro de l'asociación cultural "-y avanguardie"), que defende una vanguardia permanente, non elista y abierta al conceutu de umafeminità (amiestu de uomo, home y feminità, feminidad; conceutu que vería al home y la muyer iguales na so diferencia).
En 2005 fundó'l Premiu Alessandro Tassoni (poesía, narrativa, teatru, ensayu).
Alcuerdu d'Independencia de Singapur de 1965
L'Alcuerdu d'independencia de Singapur de 1965 foi l'alcuerdu nel que'l gobiernu de la Federación de Malasia por decisión unánime decide dixebrar al Estáu de Singapur de la federación. La espulsión empecipió'l 9 d'agostu de 1965, díes dempués de la proclamación del nuevu estáu y terminó cola firma de l'acta'l 1 de xunu de 1966 que formalizó les rellaciones ente Malasia y la nueva República de Singapur.
Poecilodryas hypoleuca
Poecilodryas hypoleuca, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Poecilodryas.
Llocalización
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Nueva Guinea.
Gelsenkirchen
thumb|200px|Gelserkichen a principios del sieglu XXI. thumb|200px|Vista del monte urbanu de Buer (Buerscher Stadtwald). Gelsenkirchen ye una ciudá asitiada nel estáu alemán de Renania del Norte-Westfalia, y más concretamente na zona norte de la rexón del Ruhr. La so población a fecha de 2006 yera de 267.000 habitantes.
Dómina antigua y medieval
Anque la parte de la ciudá conocida como Buer apaez col nome de Puira per primer vegada nun documentu de Heriberto I datáu en 1003, créese que dellos cazadores yá habitaben una llomba asitiada al norte del ríu Emscher, afluente del Rin, na Edá del Bronce, inclusive antes del añu 1000 antes de Cristu. Nun vivíen en cases como tales, sinón en pequeñes barraques construyíes unes cercanes a les otres. Darréu, los romanos invadieron la zona, siendo espulsaos polos saxones sobre'l 700 de la nuesa era. Delles otres zones que s'atopen al norte de la ciudá de Gelsenkirchen apaecen mentaes en documentos medievales, como por casu Raedese (Resse), Middelvic (Middelich, parte de Resse), Sutheim (Sutum, parte de Beckhausen) o Sculven (Scholven). Delles comunidaes de granxeros fueron identificaes más tarde como iuxta Bure ("cerca de Buer").
Foi hacia 1150 cuando surdió'l nome de Gelstenkerken o Geilistirinkirkin, coincidiendo más o menos cola construcción de la primera ilesia del pueblu en Buer. Esta ecclesia Buron ("ilesia en Buer") apaez nuna llista d'ilesies parroquiales de Teodorico Deutz. Esti asentamientu tuvo sol dominiu del Condáu de Mark.
Industrialización
Hasta mediaos del sieglu XIX, l'área de Gelsenkirchen apenes taba poblada y los sos habitantes dedicábense principalmente a l'agricultura. En 1815, dempués de tar de forma temporal so control del Gran Ducáu de Berg, la zona pasó a manes de Prusia, que la asignó a la so provincia de Westfalia. Ente que aquel Gelsenkirchen (que nun incluyía les comunidaes de la zona norte antes descrites como Buer) foi integrada nel Amt de Wattenscheid perteneciente al distritu de Bochum y de la mesma a la división gubernamental de Arnsberg, Buer constituyóse como un Amt en sí mesmu englobando a la cercana Horst, quedando incorporáu al distritu de Recklinghausen y de la mesma al de Münster. Esta distribución territorial nun sería anulada hasta 1928.
Tres el descubrimientu de carbón na rexón del Ruhr en 1840 y la consiguiente industrialización, fueron inauguraos el serviciu ferroviariu Colonia-Minden y l'Estación Principal de Gelsenkirchen. En 1868, Gelsenkirchen convertir en capital d'un Amt perteneciente al distritu de Bochum y qu'incluyía a Gelsenkirchen, Braubauerschaft (dende 1900, Bismarck), Schalke, Hessler, Bulmke y Hüllen.
Friedrich Grillu fundó la Corporación pa la Industria Químico (Aktiengesellschaft für Chemische Industrie) en Schalke en 1872, llugar onde tamién fundó l'Asociación de Minería y Siderurxa (Schalker Gruben- und Hüttenverein). Un añu más tarde y de nuevu en Schalke, él mesmu creó la Compañía de la Fábrica de Cristal y Espeyos (Glas- und Spiegel-Manufaktur AG).
Dempués de que Gelsenkirchen convertir nun importante centru de la industria pesao, recibió'l títulu de ciudá en 1875.
Gelsenkirchen convertir en ciudá
En 1885, tres la división del distritu de Bochum, Gelsenkirchen pasa a ser capital del so propiu Kreis, situación que se caltendría hasta 1926. En dichu distritu quedaron encuadraes les ciudaes de Gelsenkirchen y Wattenscheid, según les llocalidaes de Braubauerschaft (dende 1900, Bismarck), Schalke, Ückendorf, Wanne y Wattenscheid. Pocos años más tarde, en 1896, Gelsenkirchen foi dixebrada del restu del so distritu pa convertise en "ciudá independiente" (kreisfreie Stadt). En 1891, Horst foi segregada del Amt de Buer, llugar que de la mesma foi declaráu ciudá en 1911 y llogró la so "independencia" como kreisfreie Stadt al añu siguiente. Mentanto, Horst pasó a encabezar el so propiu Amt. En 1924, la comunidá rural de Rotthausen, hasta entós dependiente del distritu d'Essen, foi incorporada al de Gelsenkirchen.
En 1928 y de resultes de ciertes reformes acometíes pol gobiernu prusianu, les ciudaes de Gelsenkirchen y Buer fueron fundíes xunto col Amt de Horst nun nuevu kreisfreie Stadt llamáu Gelsenkirchen-Buer. De magar, la ciudá pasó a pertenecer al distritu gubernamental de Münster. En 1930, por conseyu de la mesma ciudá, dexóse la recuperación del nome únicu de Gelsenkirchen. Nesos momentos la ciudá acoyía a unes 340.000 persones.
En 1931, la Compañía Minera de Gelsenkirchen (Gelsenkirchener Bergwerks-Aktien-Gesellschaft) fundó la Corporación Petrolera "Gelsenberg" (Gelsenberg-Benzin-AG). Pela so parte la Compañía Minera Hibernia fundó en 1935 la planta de hidrogeneración Hydrierwerk Scholven AG GUE-Buer.
L'III Reich
Desque los nazis facer col control del gobiernu alemán, Gelsenkirchen, por cuenta de la so situación nel corazón de la cuenca del Ruhr, convertir en centru de la industria bélico, yá que nun había otra ciudá más granible en tol país. Per una parte, supunxo una importante crecedera qu'oldeó colos despidos masivos acometíos poles industries nos años 20, ente que por otra la ciudá convertir n'oxetivu principal de los bombarderos aliaos mientres la Segunda Guerra Mundial, llegando a quedar esfarrapaes trés cuartes partes. Entá nel sieglu XXI pueden atopase dellos abellugos antiaéreos, incluyendo los suétanos d'edificios oficiales como la Hans-Sachs-Haus del centru o'l conceyu en Buer.
Dos sinagogues de Gelsenkirchen fueron destruyíes tres los disturbios antisemites de la Kristallnacht el 9 de payares de 1938, ente que la única qu'había en Buer foi quemada y la del centru de Gelsenkirchen práuticamente esfarrapada. Na Kristallnacht, los nazis dedicar a destruyir negocios de xudíos, según les sos viviendes y campusantos y a pegar fueu a les sinagogues. Dende 1963 una placa recuerda a los viandantes los fechos. Finalmente, en 1993 l'área foi renombrada como "llugar de la vieya sinagoga" pa consiguir 66 años dempués, el 9 de payares de 2004, l'allugamientu de la primer piedra del nuevu edificiu relixosu. El 1 de febreru abrió'l nuevu llugar de cultu tres más d'un añu d'obres, de cuenta que se convirtió nel centru de la comunidá xudía de Gelsenkichen. Ufierta capacidá pa unos 400 fieles amás d'un centru comuñal con sales de xuntes. La comunidá xudía de Gelsenkirchen cunta con unos 430 miembros.
Coles mesmes, Gelsenkirchen acoyó en 1944 un campamentu adscritu al campu de concentración de Buchenwald. Nes instalaciones de Gelsenberg Benzin AG moraron 2.000 muyeres y neñes húngares dedicaes a trabayar na planta de hidrogeneración. Unes 150 d'estes xudíes húngares morrieron nel so puestu de trabayu mientres los bombardeos de setiembre de 1944 una y bones nun teníen autorizáu l'accesu a los abellugos.
Mientres el tiempu en que Adolf Hitler encabezó l'III Reich, ente 1933 y 1945, l'alcalde de la ciudá foi Carl Engelbert Böhmer, miembru del NSDAP nomáu pal cargu pol réxime. L'Institutu d'Historia Local cuenta con una seición completa dedicada a esa etapa sol epígrafe "Gelsenkirchen en tiempos del Nacionalsocialismu".
Dempués de la Guerra
thumb|left|200px|El cambéu de los tiempos: antigua Mina Nordstern y posterior sede de la compañía THS. thumb|200px|Antiguu asentamientu mineru. thumb|200px|right|Contrastes del centru de la ciudá. El 17 d'avientu de 1953 entró en servició el primer fornu de coque construyíu dempués de la Guerra. Cola implantación del sistema de códigos postales (Postleitzahlen) en 1961, Gelsenkirchen foi una de les poques ciudaes d'Alemaña Occidental que foi estremada en dos zones, Buer col códigu 4660 y Gelsenkirchen col 4650, división vixente hasta'l 1 de xunetu de 1993. La compañía propietaria de la vieya planta de hidrogeneración, Scholven-Chemie AG, fundir con Gelsenberg-Benzin-AG en 1987 formando VEBA-Oel AG. En 1987, el Papa Xuan Pablo II celebró nel Parkstadion de Gelsenkirchen una misa multitudinaria a la qu'asistieron 85.000 fieles. El pontífiz tamién foi nomáu nesa visita sociu honoríficu del FC Schalke 04.
En 1997, la Esposición Federal de Xardinos (Bundesgartenschau o BUGA) foi celebrada nos terrenes de la vieya mina de carbón de Nordstern en Horst. La última producción de coque salió de les instalaciones industriales de la ciudá'l 29 de setiembre de 1999, marcando'l fin d'un sector predominante na economía llocal mientres 117 años. Nesi mesmu añu, Shell Solar Deutschland AG abrió una llinia de producción d'equipos pa la xeneración d'enerxía solar fotovoltaica. El 28 d'abril de 2000, cerró la mina Ewald-Hugo, la postrera de carbón de la ciudá, colo que perdieron el so emplegu unos 3.000 mineros. En 2003, Buer celebró'l milésimu aniversariu de la so primer apaición nun documentu, ente que el 4 de mayu de 2004 l'equipu de fútbol llocal FC Schalke 04 celebró'l so centenariu.
A principios del sieglu XXI, Gelsenkirchen ye un centru científicu, industrial y de servicios, amás de cuntar con bones comunicaciones ya infraestructures.
Evolución demográfica
Les siguientes cifres son estimativas o bien vienen de censos y extrapolaciones oficiales de la población de Gelsenkirchen en distintos momentos.
thumb|400px|Evolución demográfica de Gelsenkirchen. ¹ Cifres censales
Economía ya infraestructures
thumb|left|200px|Sede de Gelsenwasser AG. Gelsenkirchen presentar a sigo mesma como centru de la teunoloxía solar. Shell Solar Deutschland GmbH y Scheuten Solar Technology fabriquen célules fotovoltaiques en Rotthausen, anque hai munches otres grandes empreses na zona: THS GmbH, Gelsenwasser, y.on, BP Gelsenkirchen GmbH y Pilkington. Según un estudiu de la Fundación Bertelsmann, Gelsenkirchen ye, tres Leipzig, Karlsruhe y Bremen, la cuarta ciudá d'Alemaña no qu'a facilidaes pa la instalación d'empreses refierse.
Tresporte
thumb|200px|left|Parada de [[Autobús|bus, tranvía y metro en Buerer Strasse.]] Les comunicaciones per carretera de Gelsenkirchen col restu del país basar nes grandes autopistes de peaxe o Bundesautobahnen A 2, A 40, A 42 y A 52, según nes autovíes federales o Bundesstrassen B 224, B 226 and B 227. En cuanto al ferrocarril destaca la Estación Central de Gelsenkirchen como puntu d'enllaz de les llinies Oberhausen-Gelsenkirchen-Herne-Dortmund y Essen-Gelsenkirchen-Recklinghausen-Münster.
Per vía fluvial puede llegase Gelsenkirchen al traviés de la Canal Rhine-Herne gracies a un puertu comercial ya industrial con un tráficu añal de 2 millones de tonelaes y una superficie acuática d'unos 1,2 km², siendo una de les mayores instalaciones portuaries fluviales d'Alemaña. Amás ta conectáu a la rede nacional de ferrocarriles (Deutsche Bahn)
El tresporte llocal de Gelsenkirchen s'estructura en delles llinies de tranvía y autobús controlaes por BOGESTRA (Bochum-Gelsenkirchener Strassenbahn AG) principalmente amás de por Vestische Straßenbahnen GmbH na zona norte, anque solamente opera servicios d'autobús. Cuenta amás con una llinia de premetro operada por EVAG (Essener Verkehrs-AG) que coneuta Buer con Essen. Les llinies de tranvía comuniquen la ciudá con Bochum y Essen. Toos estos servicios tienen integráu'l so sistema de billetes. En total en Gelsenkirchen hai tres llinies de tranvía, una de tren llixeru y 50 d'autobús.
Con ocasión de la Copa Mundial de Fútbol de la FIFA del añu 2006 fueron ameyoraes toles infraestructures de tresporte dedicaes al serviciu del Veltins AufSchalke Arena, incluyíu una fonda reforma de la Estación Central de Ferrocarril.
Medios de comunicación
Gelsenkirchen acueye la sede de la VLR o Asociación Rexistrada de la Rede Llocal de Radiu de Renania del Norte-Westfalia (Verband Lokaler Rundfunk in Nordrhein-Westfalen y.V.), según los estudios de REL (Radio Emscher-Lippe).
Ente los periódicos destacar el diariu Buersche Zeitung na cai hasta 2006, momentu en qu'ensin motivu económicu dalgunu la empresa cerró la publicación. Dende entós el periódicu Ruhr-Nachrichten, editáu en Dortmund, dedica una seición a les noticies locales. Darréu apaeció'l Westdeutsche Allgemeine Zeitung, única publicación llocal de Gelsenkirchen y que monopoliza de facto el mercáu. Coles mesmes la radio local REL informa de los sucesos locales.
Tamién se parte un periódicu gratuitu selmanal, el Stadtspiegel Gelsenkirchen, xunto con otros mensuales o irregulares como'l Familienpost o'l Beckhausener Kurier.
Educación
thumb|200px|left|Parque científicu en Ückendorf (Wissenschaftspark). Gelsenkirchen cuenta con 51 escueles primaries (36 públiques, 12 católiques y 3 evanxéliques) y 21 escueles secundaries (8 Hauptschulen y 6 Realschulen que dexen aportar a la formación profesional y 7 Gymnasien qu'amás son preparatorios pa la Universidá), según 4 Gesamtschulen (escueles ensin basar en calificaciones académiques), ente les que destaca la Gesamtschule Bismarck, única d'esta clase xestionada pola Ilesia Luterana Evanxélica de Westfalia.
La Fachhochschule Gelsenkirchen, institución universitaria fundada en 1992, cuenta con campus en Bocholt y Recklinghausen y ufierta les titulaciones d'Economía, Ciencies de la Computación, Inxeniería Física, Inxeniería Llétrica ya Inxeniería Mecánica, ente otres.
Coles mesmes Gelsenkirchen ye una de los siete ciudaes onde la Fachhochschule für öffentliche Verwaltung NRW (Universidá Politéunica Estatal de Renania del Norte-Westfalia) cuenta con instalaciones, destacando los estudios de Servicios Alministrativos Municipales, Entrenamientu Policial y Economía Alministrativa. Amás la ciudá acueye una escuela d'adultos y una biblioteca municipal con sucursales en Horst, Buer y Erle y más de 100.000 llibros, películes y CD.
Deportes
thumb|left|200px|El Sable AufSchalke. Gelsenkirchen ye la ciudá del equipu de fútbol de la Bundesliga FC Schalke 04. L'estadiu del Schalke, el Veltins-Arena, ye consideráu unu de los más innovadores construyíos ente finales del sieglu XX y principios del XXI. La so construcción deber a la eleición de la ciudá como una de les 12 sedes del Mundial de Fútbol de 2006. En concretu acoyó los partíos de primer ronda Polonia-Ecuador, Arxentina-Serbia y Montenegro, Portugal-Méxicu y Estaos Xuníos-República Checa.
Esta ciudá tamién se convirtió en sede de la final de la Lliga de Campeones en 2004, onde s'apostó la final d'ésta, Porto 3 - Mónaco 0. Ye la ciudá natal de dellos futbolistes, ente estos el xugador del Arsenal Mesut Özil y de Hamit Altintop xugador del Galatasaray y el so hermanu ximielgu Halil Altıntop xugador del Eintracht Frankfurt, del xugador del Borussia Dortmund Ilkay Gündogan y amás del porteru de la Seleición alemana de fútbol, Manuel Neuer.
Lavans-Quingey
Lavans-Quingey ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Plan Delta
thumb|250px|right|Los diques del Deltawerken thumb|right|[[Oosterscheldekering, el más llargu de los trelce diques del Plan Delta.]] El Deltawerken foi unu de los proyeutos de xestión d'agua más grande del mundu, entamáu polos Países Baxos tres la postrera gran hinchente en 1953. La comisión del delta, que foi fundada venti díes dempués del hinchente de 1953 —el 21 de febreru de 1953— asesoró sobre ameyores de seguridá. Esto foi un retu yá que el Nieuwe Waterweg y el Westerschelde tuvieron que permanecer abiertos por cuenta d'esmoliciones económiques del puertu de Rotterdam y Amberes. La comisión del delta finalmente dio llugar a cinco consejería dende les cualos surdió'l plan del delta'l 18 d'ochobre de 1955. En total. el Deltawerken costó casi l'equivalente a 5.000 millones d'euros.
Los caissones
A la fin, el Oosterscheldekering convertir na barrera más grande del mundu. La barrera contra aumentos del nivel del mar provocaos por nubes cuntaría con un llargor total de 3 quilómetros y consistiría en 65 pilastres de formigón prefabricáu, ente los cualos 62 compuertes d'aceru seríen instalaes. El Maeslantkering ye la única barrera contra folaes de nube nel mundu con tales pieces movibles grandes; dambes puertes de la barrera contra folaes de nube miden 240 metros de llargu. Esta barrera sería puesta nel Nieuwe Waterweg.
El Deltawerken ye un modelu global pal desenvolvimientu teunolóxicu dientro del cual tantu'l bienestar de seres humanos como'l de la naturaleza desempeñen la so exa central. De tal manera, los Países Baxos enancharon el so conceutu de seguridá y de l'agua. Los trabayos del delta componen un compromisu únicu ente la seguridá, la economía, la recreación y la naturaleza.
La obra más destacada del complexu ye la Oosterscheldekering. Ta considerada una del siete maravíes del mundu modernu según la Sociedá Estauxunidense d'Inxenieros Civiles.
Proyeutos
Los trabayos amestaos al plan delta fueron desenvueltos nun periodu de 30 años y entienden, por orde de finalización:
Laval-le-Prieuré
Laval-le-Prieuré ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Poecilodryas superciliosa
Poecilodryas superciliosa, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Poecilodryas.
Llocalización
Ye una especie d'ave que s'atopa nel nordeste de Queensland, Australia.
Cultura zapoteca
thumb|300px|Estensión territorial de la cultura zapoteca La cultura zapoteca ye la espresión precolombina del pueblu zapoteco qu'históricamente ocupó'l sur d'Oaxaca, según parte del sur del estáu de Guerrero, del sur del estáu de Puebla y el ismu de Tehuantepec (Méxicu). Na dómina precolombina, los zapotecas fueron una de les civilizaciones más importantes de la Mesoamérica precolombina.
Orixe
El nome zapoteca provién del náhuatl "Tzapotécatl", que significa pueblu del Zapote, orixinalmente esti pueblu se autodenominaba "ben´zaa" o "vinizá" que significa en idioma zapoteco "xente de les nubes". Ente los mitos qu'esisten dizse que son descendientes de la roca y los sables. Poco se sabe sobre l'orixe de los zapotecas. A diferencia de la mayoría de los indíxenes de Mesoamérica, nun teníen nenguna tradición o lleenda sobre la so migración, sinón qu'ellos creíen que nacieron direutamente de les nubes, tal que si fueren fíos lexítimos de los dioses. D'ende'l nome qu'ellos mesmos s'atribuyíen: be´neza (gente cielo). Anguaño se autodenominan binnizá.
Evidencia
Evidencia arqueolóxica indica que la so cultura data dende hai 3500 años. Aproximao ente los sieglos XV y XIV e.C., tuvo llugar el primer desenvolvimientu urbanu importante de la cultura , con centru en San José Mogote. Desenvolver nos años 500 e.C.-950 d.C., mientres l'horizonte Preclásicu, los zapotecos establecer nos valles centrales del actual estáu d'Oaxaca. Asina, mientres Teotihuacan floriaba nel centru de Méxicu y les ciudaes mayes nel sureste, Monte Albán, centru ceremonial construyíu a lo cimero d'un cuetu, yera la ciudá más importante de la rexón oaxaqueña.
Los primeres zapotecos yeren sedentarios, vivíen n'asentamientos agrícoles, adoraben un panteón de dioses encabezaos pol dios de l'agua, Cocijo -representáu por un símbolu de la fertilidá que combinaba los símbolos de la tierra-xaguar y del cielu-culiebra, símbolos comunes nes cultures mesoamericanes. Una xerarquía de sacerdotes regulaba los ritos relixosos, que dacuando incluyeron sacrificios humanos. Los zapotecas adoraben a los sos antepasaos y, creyendo nun mundu paradisiacu, desenvolvieron el cultu a los muertos. Ellos teníen un gran centru relixosu en Mitla y una magnífica ciudá en Monte Albán, onde espolletó una civilización altamente desenvuelta, posiblemente hai más de 2000 años. Nel arte, l'arquiteutura, la escritura (xeroglíficos), les matemátiques, y l'astroloxía (calendarios), los zapotecas paecen tener afinidaes culturales colos olmeques, los antiguos mayes, y más palantre colos tolteques.
Desarrollu cultural
thumb|200px|Vasu zapoteca con figura humana de traces felínicos.
Dexaron evidencies arqueolóxiques na antigua ciudá de Monte Albán; en forma d'edificios, estadios pal xuegu de pelota, de tumbes magnífiques y de pervalibles mercancíes, incluyendo la orfebrería. Monte Albán yera la ciudá principal del hemisferiu occidental y el centru d'un estáu zapoteca qu'apoderó una gran parte de lo qu'agora conocemos como l'estáu actual d'Oaxaca.
Los zapotecas desenvolvieron una agricultura bien variada. Ellos cultivaron delles especies de chile, frijoles, calabaza, cacáu y, el más importante de toos: el maíz qu'a principios del periodu clásicu daba sustentu a numberoses aldegues. Pa tener bones colleches rindíen cultu al sol, l'agua, la tierra y el maíz.
Larnod
Tien una población de y una superficie de  km².
Cultura zapoteca
Desarrollu cultural
Les muyeres y homes del pueblu, que vivíen nes aldegues, taben obligaos a apurrir como tributu: el maíz, los guajolotes, el miel y el frijol. Amás de llabradores los zapotecos destacaron como texedores y alfareros. Son famoses les urnes funeraries zapotecas que yeren vasíes de folla que s'asitiaben nes tumbes. Los zapotecos algamaron un eleváu nivel cultural y fueron, xunto colos mayes, l'únicu pueblu de la dómina que desenvolvió un sistema completu d'escritura. Per mediu de xeroglíficos y otros símbolos grabaos en piedra o pintaos nos edificios y tumbes, combinen la representación d'idees y soníos.
Les grandes ciudaes que construyeron los pueblos agrícoles de Mesoamérica, crecieron y tuvieron habitaes mientres dellos sieglos. Sicasí, ente los años 700 y 800 d. C., cuasi toes elles fueron abandonaes. Primero en Teotihuacan, dempués na zona maya y depués en Monte Albán. A pesar d'eso, floriaron nuevos centros ceremoniales como Cacaxtla y El Tajín. Mientres esti periodu tamién subsistieron señoríos avanzaos nel Altiplanu, como los de Cholula y Xochicalco; y nos estaos de Guerrero, Michoacán, Colima, Jalisco, Nayarit, Sinaloa, Guanajuato, Aguascalientes y Querétaro, desenvolviéronse les cultures d'Occidente.La mayor parte del tiempu, dedicar a l'agricultura.
Decadencia
Monte Albán apoderó los valles hasta fines del Periodu Clásicu mesoamericanu y, al igual qu'otres ciudaes mesoamericanes, ente los años 700 y 1200 d. C. terminó la so rellumanza; magar ello, la cultura zapoteca siguió nos valles d'Oaxaca, Tabasco y Veracruz.
Viniendo del norte, los mixteques sustituyeron a los zapotecas en Monte Albán y darréu en Mitla; los zapotecas prindaron Tehuantepec de los zoques y los huaves del golfu de Tehuantepec. Pa la metá de sieglu XV, los zapotecas y mixteques llucharon pa evitar que los mexicas ganaren el control de les rutes comerciales escontra Chiapas, Veracruz y Guatemala. Sol mandu de Cosijoeza, los zapotecas soportaron un llargu sitiu nel monte predresu de Guiengola, calteniendo la vista sobre Tehuantepec. Finalmente, pa caltener la so autonomía política, establecieron una alianza colos mexicas, mesma que se vería rota cola llegada de los españoles y la posterior cayida de Tenochtitlan.
Relixón
Yeren politeístes. El so dios principal llamábase Xipe Totec y conocíase-y por trés nomes: Otros de los dioses principales yeren:
Tamién teníen ciertes supersticiones, como'l "tonal". Esta consistía en que cada vez qu'una madre esperaba una cría, el día del nacencia poníen ceniza nel cabanu onde vivía los naciellu y al siguiente día la buelga del animal que se formara sería los "tótem" del neñu: aquel animal que lu representa y da-y el so personalidá.
Otra creencia llamada "nahualismo" consistía en que los magos escuros aprovechaben el so "tótem" y convertíense n'animales pa faer maldaes na nueche.
Dientro del pensamientu astracto y ontolóxico del pueblu zapoteco atopamos nel vocablu "guenda" la noción total y absoluto, la más fonda y universal, la más astracta y xeneral qu'atopamos dientro del pensamientu de la cultura zapoteca.
Calendarios
El rexistru y midida del tiempu y l'observación de los ciclos astronómicos, fueron realizaos polos zapotecas dende dómines tempranes.
Cultura
Los códizs mixteco-zapotecas dexen conocer la vida y costumes de la rexón. Estos documentos fueron escritos en xeroglíficos y sobre piel de venado y fueron pintaos con gran coloríu. Amás esisten inscripciones epigráficas dataes ente'l 400 e.C. y el 900 d. C.
En Mitla, otru llugar con testimonios d'esti pueblu, subsisten pintures murales afiguraes sobre fondu coloráu que representen l'águila, los dioses nocherniegos y a Cocijo. En Fierve l'Agua, los zapotecas crearon un sistema de riego artificial únicu en Mesoamérica.
Los zapotecos desenvolvieron un calendariu y un sistema logofonético d'escritura qu'utilizaba un calter individual pa representar cada sílaba del llinguaxe. Esti sistema d'escritura ye consideráu como la base d'otros sistemes d'escritura mesoamericanos desenvueltu polos olmeques, los mayes, los mixteques y los azteques. Na capital azteca de Tenochtitlán, habitaben artesanos zapotecas y mixteques, que'l so desempeñu yera iguar xoyería pa los tlatoque  o emperadores azteques, ente ellos, el famosu Moctezuma.
Les rellaciones col imperiu azteca nel centru de Méxicu dar dende enforma tiempu tras, según ye atestiguáu poles ruines arqueolóxiques del vecinderu zapoteca dientro de Teotihuacan y por una casa en Monte Albán. Otres ruines precolombines importantes inclúin Lambityeco, Dainzu, Mitla, Yagul, San José Mogote, y Zaachila. Los tehuanos (persones de Tehuantepec), aliar colos españoles, pa lluchar contra los juchitecos, d'ende que naciera un ciertu distanciamientu entra les dos ciudaes qu'entá güei perdura.
NGC 1275
L'oxetu NGC 1275 ye un conxuntu de dos galaxes, una delantre d'otra, que s'atopen na constelación de Perséu. La galaxa que s'atopa en segundu planu ye una galaxa elíptica y delantre d'ella hai una galaxa espiral. Alcuéntrase a unos 235 millones d'años lluz de la Tierra.
La galaxa elíptica
La galaxa principal de NGC 1275 (Perséu A, UGC 2669, QSO B0316+413 o PGC 12429) ye una galaxa xigante difusa, esto ye, una galaxa elíptica supermasiva que s'atopa nel centru del Cúmulu de galaxes de Perséu. Ye una galaxa Seyfert con nucleu activu: dellos autores señalaron que presenta actividá tipu blazar, similar al de la galaxa BL Lacertae. Sía que non, presenta munches de les carauterístiques propies de les galaxes actives. Amás ye una radiofuente conocida como Perseus A. Créese que tien un furacu prietu supermasivo nel so centru, con una masa de 340 millones de mases solares.
NGC 1275 tamién ye desaxeradamente rica en hidróxenu molecular, con una masa envalorada de gas de 13.000 millones de mases solares, daqué que ye consecuencia del enfriamientu y subsecuente atraición per parte d'ésta galaxa del gas caliente qu'enllena'l mediu intergaláctico de Perséu, que acábase concentrando nel centru de NGC 1275 produciendo l'actividá visible nel so nucleu y una elevada tasa de formación d'estrelles.
La galaxa espiral
La galaxa espiral (HVS) alcuéntrase en primer planu al respective de la galaxa xigante difusa. Mover escontra la galaxa elíptica a una velocidá de 3000 km/s, y piénsase que se ta fundiendo col Cúmulu de Perséu. La so estructura ta siendo esbaratada pola fuerte atraición gravitatoria de la galaxa elíptica, de la cual ta dixebrada por siquier 110 quiluparsecs.
Loni Anderson
Loni Kaye Anderson ye una actriz d'Estaos Xuníos de cine y televisión.
Ye mayormente conocida por interpretar a "Jennifer Marlowe" na telecomedia WKRP in Cincinnati y por ser la ex muyer de Burt Reynolds (con quien tuvo en pareya ente 1988 y 1993).
Infancia
Anderson ye fía de Carl K. Anderson y Maxine H. Kallin, y nació en Saint Paul (Minnesota) en 1946, anque delles fontes señalen 1945 como'l so añu de nacencia. Según lo qu'ella cunta na so autobiografía, My Life in High Heels (n'asturianu, La mio vida en tacones altos), el so padre diba llamala orixinalmente "Leiloni", pero depués decidió pone-y a cencielles "Loni".
Carrera actoral
El so más famosu rol actoral foi la interpretación de la recepcionista Jennifer Marlowe na telecomedia WKRP in Cincinnati. La so fotografía en bikini convertir n'unu de los pósters más vendíos de la década del '70.
Poco dempués de la so separación con Reynolds, empezó a apaecer regularmente na última temporada de la sitcom de la NBC Nurses (1993 - 1994). Trabayó tamién en delles películes. Compartió repartu con estrelles como Arnold Schwarzenegger o Lynda Carter. Con ésta última facer na serie televisiva Partners in Crime (1984).
En 1998 foi l'antagonista na película infantil 3 ninjas na Megamontaña.
Loni Anderson fixo una serie de caméos en shows televisivos a fines de los años '90 y principios de los 2000.
Vida personal
Anderson tien dos fíos: una fía, Deidra Hoffman (del so primer matrimoniu), que vive en California; y un fíu, Quinton Anderson Reynolds (nacíu'l 31 d'agostu de 1988), qu'adoptaron xunto a Burt Reynolds cuando entá yeren pareya.
El 17 de mayu de 2008, Anderson casóse con Bob Flick, unu de los miembros fundadores de la banda de música folk The Brothers Four. A la ceremonia asistieron amigos y familiares, incluyíu'l so fíu Quinton Reynolds.
Lavans-Vuillafans
Lavans-Vuillafans ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Mozilla Thunderbird
Mozilla Thunderbird o Thunderbird (anteriormente Minotaur) ye un veceru de corréu electrónicu de la Fundación Mozilla. L'oxetivu de Thunderbird ye desendolcar un Mozilla más llixeru y rápidu per aciu de la estraición y rediseñu del xestor de corréu del Mozilla oficial. Ye multiplataforma, usa'l llinguax d'interface XUL y ye software llibre. Mozilla Firefox respeta la mesma filosofía.
Thunderbird soporta IMAP/POP, corréu HTML, noticies, RSS, etiquetes, correutor ortográficu incorporáu, soporte d'estensiones y skins, buscadores, cifráu PGP, un filtru bayesianu de corréu puxarra (spam), etc. En febreru de 2012 asoleyóse la versión en llingua asturiana
Thunderbird portátil
Esiste una versión portátil de Thunderbird que pue tresportase y usada direutamente dende una memoria USB ensin necesidá d'instalase nel sistema operativu. Esta versión ta disponible pa Microsoft Windows de forma nativa, magar que tamién se pue executar en Gnu/Linux per duana de Wine.
Enllaces esternos
Oficiales
Sant Bartomeu del Grau
Sant Bartomeu del Grau ye un conceyu de la provincia de Barcelona asitiáu na comarca d'Osona, na subcomarca del Lluçanès.
Historia
La ilesia de San Bartomeu ta documentada dende l'añu 961, magar el nucleu actual formar nel sieglu XVII alredor d'un hostal. Primeramente tuvo so la xurisdicción del castiellu de Gurb y darréu pasó a la del obispu de Vic. En 1840 incorporó l'antiguu conceyu de Sant Jaume d'Alboquers. La creación y posterior ampliación de les naves industriales de la empresa Puigneró provocó una fuerte medría de población na década de 1960 y la construcción de bloques de viviendes barates pa los recién llegaos.
Comunicaciones
La carretera llocal BV-4601 comunicar cola Plana de Vic pol sureste y col Lluçanès pel noroeste.
Demografía
La so medría de población na década de 1970 foi por cuenta de la instalación d'una importante industria testil güei sumida. El zarru d'esta industria na década de 1990 portó l'estancamientu demográficu del conceyu.
Personaxes célebres
Antoni Griera i Gaja (1887-1973), filólogu.
Intereses
Les antigües naves de la empresa testil Puigneró ocupen una superficie cimera a la del restu del nucleu urbanu.
Acta d'Independencia de Costa Rica
L'Acta d'Independencia de Costa Rica dar a l'acta del Conceyu constitucional de la ciudá de Cartago, Costa Rica, suscrita'l 29 d'ochobre de 1821, dempués de recibise la noticia de que'l 28 de setiembre anterior nel Acta de los Borrinosos la Diputación Provincial de la Provincia de Nicaragua y Costa Rica, axuntada en León, decidiera la Independencia absoluta del Gobiernu español y la posible anexón al Imperiu Mexicanu proclamáu por Agustín de Iturbide. L'acta foi roblada non solamente polos miembros de la corporación municipal, sinón tamién pol Xefe Políticu subalternu del Partíu de Costa Rica Juan Manuel de Cañes-Trujillo y por dellos legaos d'otres poblaciones de Costa Rica que coles mesmes se topaben en Cartago. Nel acta conseñaron decisiones análogues a les tomaes en León, nel sentíu de proclamar la independencia absoluta d'España y la xunión a Méxicu.