cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orde de la calavera
Foi fundada en 1652 por Silvius I. Nimrod, duque de Wurtemberg en Silesia. Habiéndose casi escastáu a la fin del mesmu sieglu del so creación, la nieta del fundador, la duquesa Lucía Isabel, la restableció para señores en 1709. Nos estatutos d'esta orde de señores, mirábase más que al llinaxe la vida exemplar de les dames a les que se prohíbe toa clase de xuegos, fiestes públicas y traxes magníficos. Nel capítulo xeneral añal multar a la dama que había faltáu en daqué a la regla y l'importe d'estes multes partir a los probes el día del Vienres Santu: la divisa qu'estrema a les dames ye la de la orde, que consiste nuna calavera d'oru pendiente d'un llazu de cinta negra. Alredor de la calavera lléese, Memento mori.
Referencies
Diccionariu universal d'historia y de geografía. 1853. Lucas Alamán, Manuel Orozco y Berra
Maddox Jolie Pitt
Maddox Jolie-Pitt ye'l fíu d'Angelina Jolie y Brad Pitt.
Biografía
El nome que recibió al nacer foi'l de Rath Vibol pero nel añu 2002 foi adoptáu por Angelina Jolie, que-y dió'l nome de Maddox Chivian Thornton Jolie. So padre, Brad Pitt, adoptólu años después cuando casó cola actriz. L'apellativu cariñosu qu'usen los sos más allegaos ye Madd.
L'adopción de Maddox Jolie Pitt fízose depués de la visita d'Angelina Jolie al orfanatu de Battambang, mientres rosaba la película Tomb Raider
Maddox Jolie-Pitt ye'l primoxénitu de la familia. Los sos hermanos son Pax Jolie-Pitt, Zahara Jolie-Pitt, Shiloh Jolie-Pitt, Knox Jolie-Pitt, y Vivienne Jolie-Pitt.
En 2006 los sos padres crearon la Maddox Jolie-Pitt Foundation, una organización cola que pretende ayudar a los neños. Angelina Jolie y Brad Pitt donaron un millón de dólares caún pa entamar el proyeutu.
Circunnavegación fenicia d'África
thumb|300px|Reconstrucción de la [[ecúmene basada na descripción de Heródoto (sieglu V e.C. ), con África arrodiada de mar.]] La circunnavegación fenicia d'África ye'l rellatu exipciu de dichu viaxe, recoyíu pol historiador griegu Heródoto.
Nun se dispón de documentación de la dómina que respuenda por la historicidad d'esti viaxe, pero l'ausencia de datos contemporáneos nun implica que nun asocediera. Curiosamente, los datos qu'apurre Heródoto como posiblemente inciertos, son los que pudieren dar veradicidad al rellatu:
El rellatu de Heródoto
right|thumb|140px|Estatua de Necao (I o II) nel [[Muséu Brooklyn de Nueva York.]]
Según Heródoto (nacíu en 484 e.C. ), una espedición fenicia auspiciada pol faraón Necao II (proclamáu rei en 610 e.C. ) circunnavegó el continente africanu per primer vegada. El faraón quería buscar un pasu escontra occidente dende'l mar Roxu. En fracasando nel intentu de construyir una canal que xuniera'l mar Roxu col Mediterraneu al traviés del Nilu, decidió buscar un pasu escontra occidente pel sur. Cuenta Heródoto que delles naves fenicies circunnavegaron el continente africanu, denomináu entós Libia, nuna espedición penosa qu'efectuó dos llargues paraes pa consiguir provisiones, y que tardó trés años en llegar a les columnes de Hércules (estrechu de Xibraltar).
El Picu (Seloriu)
El Picu ye una casería de la parroquia de Seloriu nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
Situación
Allúgase a 7 km de Villaviciosa (la capital del conceyu).
Población
Tien una población de 6 habitantes (INE 2016) de los cuales 3 son muyeres y 3 son homes.
Espinosa de los Monteros
Espinosa de los Monteros ye un conceyu español asitiáu nel norte de la provincia de Burgos, comunidá autónoma de Castiella y Lleón, perteneciente a la contorna de Las Merindades. Según datos demográficos de 2013, tien una población de 1935 habitantes, partíos nuna superficie de 137,5 km², lo que-y convierte nel 14.° conceyu más pobláu de la provincia.
En 2011, Espinosa vive de l'agricultura, la ganadería, d'una pequeña industria y de un turismu notable y en crecedera, amás d'un comerciu en desenvolvimientu. Tien el mayor númberu de monumentos catalogaos de la provincia dempués de la capital, munchos de los cualos atópense en procesu de restauración y puesta en valor.
En 2013 inauguróse'l polígonu industrial, que cunta con una superficie de más de 50.000 m².
Toponimia
La villa foi fundada por pobladores cántabros, posiblemente los coniscos, remontándose la so antigüedá al añu 800 e.C., recibiendo'l nome de Velliga, Vellica o Vegulia (Victoria). La conquista de los romanos atopó fuerte resistencia nel pueblu cántabru. El mesmu emperador Octavio César Augusto tuvo que dirixir les operaciones nel norte de Hispania. Los romanos construyeron sobre les ruines de Velliga una fortaleza cercada, a la que denominaron Barrutha o Barrustha (llugar toa corralada). Dempués de la invasión visigoda, los nuevos pobladores godos fueron creando, ente los años 600 y 700, pequeñes aldegues, a les que conxuntamente llamar Val d'Escayu, y más palantre Val d'Espinosa, polos munchos espinos qu'había na zona. En plenu periodu de reconquista, tiempos del conde Sancho García (hacia l'añu 1006), creóse'l Cuerpu de los Monteros de Cámara, encargáu de xixilar al soberanu mientres la nueche; d'ende ye onde vien l'apellíu de la villa.
Allugamientu
Espinosa atópase enclaváu al noroeste d'un ampliu valle na zona norte de Las Merindades, a una altitú de 762 msnm.
Hidrografía
thumb|200px|Riberes del [[ríu Trueba al so pasu por Espinosa.]] El conceyu ye travesáu pel ríu Trueba, que recibe los afluentes conocíos como La Sía, Lunada, Ruseco y ríu Mailo.
La calidá de l'agua ye escepcional, como tou, por cuenta de la cercanía de la so nacencia.
Na zona de la ponte azul piatonal, esiste un llugar aptu pal bañu, llegando a cubrir dellos metros na so parte más fonda. Hai un saltu d'agua con múltiples cascaes.
Esisten zones verdes aledañas a les piscines, favoreciendo l'ociu na zona.
Clima
Transición del clima continental al oceánicu, el clima ye propiu de la España húmeda, con un altu índiz pluviométricu añal, onde'l branu ye frescu, con unes primaveres y serondes bastantes lluviosos y unos iviernos onde les temperatures son desaxeradamente baxes y que les sos precipitaciones son frecuentemente en forma de nieve, permaneciendo nos cumes gran parte del añu.
Redolada
Dientro del términu municipal, esisten diversos montes d'altitú media, como Las Machorras o parte de Castro Valnera.
Nucleos de población
El conceyu cunta coles siguientes llocalidaes:
Amás, tien delles entidaes llocales menores: Bárcenas, Las Machorras, Para, Quintana de los Prados y Santa Olalla, según los Cuatro Río Pasiegos.
Tresportes
Espinosa constitúi un importante nuedu de comunicaciones de Las Merindades, nel que destaca la llinia de ferrocarril de vía estrecha con parada nel conceyu.
Carretera
Importante encruz de caminos nel norte de la provincia xunto a la cordal Cantábricu, con tres pasos o puertos que comuniquen con Cantabria. Magar nun cuntar con víes d'alta capacidá, la villa ye travesada poles siguientes carreteres:
L'accesu más direutu escontra Burgos realízase tomando la BU-542 hasta El Crucero, pa depués tomar la CL-629 escontra Villarcayo.
thumb|200px|Planu d'actuaciones del Plan de Carreteres 2008-2020. A lo último, la BU-526, antes conocida como CL-6318, vertebra'l norte de Las Merindades, y traviesa el conceyu de esti a oeste. Comunica la villa con Reinosa y Bilbao, con parte del so trazáu paralelu a la llinia de Ferrocarril de Bilbao La Robla, teniendo estación con accesu a la mesma. Tamién coneuta cola nacional N-629 n'El Crucero.
La villa atópase dientro de les actuaciones del Plan de Carreteres de Castiella y Lleón 2008-2020, que va afectar a bona parte de los trazaos que traviesen el conceyu. El mayor proyeutu ye'l de realizar una variante, qu'evite la entrada nel conceyu del tráficu pasante esternu. El color azul amuesa actuaciones previstes de meyora xeneral del trazáu, el verde refuerzu del mesmu, y el círculu coloráu la futura variante.
Tamién se tien previstu suprimir el pasu nivel esistente sobre la llinia de FEVE al so pasu pola villa, nel p.k. 1+100. Pa ello, va executase una variante de 800m de llargor sobre la carretera BU-526, qu'inclúi una estructura cimera pa salvar la vía.
Ferrocarril
thumb|200px|Estación de [[FEVE d'Espinosa. Coneuta la villa diariamente coles ciudaes de Lleón y Bilbao, con parada n'otros conceyos de Las Merindades.]] La llocalidá ye una parada del Ferrocarril de la Robla, una llinia de vía estrecha que xune La Robla (Lleón) con Bilbao.
La estación, asitiada na entrada de la ciudá pela carretera de Burgos, ufierta tolos díes dos conexones:
Amás, la villa ye parada fixa del Espresu de La Robla, un tren turísticu de FEVE que realiza 15 espediciones ente'l 6 de mayu y el 25 de payares pol Itinerariu de la Robla dende Bilbao a Lleón. Nel so percorríu detener n'Espinosa de los Monteros, tantu a la ida como a la vuelta, xueves y domingos. Contién na so programación visites amás de al conceyu, al espaciu natural de Güeyu Guareña, el Castiellu de los Velasco y el cascu históricu de Medina de Pomar.
Autobuses urbanos ya interurbanos
El conceyu cunta col serviciu de Tresporte a la Demanda de la Xunta de Castiella y Lleón, que coneuta'l cascu urbanu con otres pedaníes del conceyu.
Historia
Xurisdicción de realengu que formaba parte del partíu de Castiella la Vieya en Laredo, cuntando cola Villa d'Espinosa y les sos 6 barrios:
A la cayida del Antiguu Réxime queda constituyíu'l conceyu constitucional de Espinosa de los Monteros, nel Partíu de Villarcayo perteneciente a la rexón de Castiella la Vieya, arrexuntando amás los mesmos 6 barrios.
Mientres la Guerra de la Independencia Española tuvo llugar n'Espinosa de los Monteros la batalla d'Espinosa de los Monteros, los díes 10 y 11 de payares de 1808, con una derrota del Exércitu español a manes del Exércitu francés de Napoleón y que portó abusos a la indefensa población, saqueos y quemes n'Espinosa.
Economía
La economía d'Espinosa de los Monteros basóse históricamente na agricultura y la ganadería, con presencia de sectores como'l de la industria láctea o l'apicultura. Modernamente fixo la so apaición el sector terciariu, cola llegada del turismu.
Nel ámbitu de l'agricultura, destaca la producción de frutes. Ente los árboles frutales podemos citar perales, pumares, guindales, cirolares, castañales, figales, franbuesas, parres, zrezales, nozales o ablanares.
thumb|200px|Prau dientro del términu municipal de la villa. Respectu de la ganadería, trátase d'una zona d'amplios praos onde se cría ganáu de too tipu, sobresaliendo especialmente'l vacunu, amás gochos, abeyes, oveyes cabres, pollinos y caballos.
Polo que se refier a la pesca, tratándose d'un territoriu montascosu, nos ríos de la llocalidá abonden les truches de monte (especie única del llugar) que son ingrediente obligáu de la sabrosa receta "trucha a la espinosiega", que munchos reis tastiaron de mano de les sos asistentes d'orixe espinosiego.
Esisten amás diverses empreses que se dediquen a la producción de miel d'uz casera, de gran fama na rexón.
Respectu al sector servicios, Espinosa actúa como una pequeña cabeza comarcal, teniendo sucursales de la mayoría de grandes bancos españoles (Banco Santander Central Hispanu, Bancu Bilbao Vizcaya Argentaria y Banco Popular) y caxes d'aforru (Caxa Rural de Burgos, La Caixa y Caxa3), amás d'un importante númberu d'establecimientos comerciales, hoteleros y de restauración.
Amás, esta llocalidá ye testigu de la primer sucursal que'l Banco Santander aperturó fora de territoriu provincial santanderín (añu 1924) y que güei día sigue en funcionamientu como delegación.
Estación d'esquí de Lunada
La estación ta dafechu dotada con servicios como abellugu, cafetería, arriendu de material d'esquí, escuela d'esquí, guardaesquís, primeros auxilios básicos, y parking.
Amás de les actividaes direutes d'esquí y snowboard, la estación y la so redolada son un llugar ideal pa la práutica del montañismo ivernizu, con notables ascensiones qu'algamen los 1.700 metros d'altor.
Polígonu industrial
Foi inauguráu nel añu 2013, y cuenta con una superficie de más de 50.000 m².
Atópase na zona este del conceyu, ente la carretera del cruceru y la C-6318.
Demografía
En 1843 pertenecía al partíu xudicial de Villarcayo y cuntaba con 2.454 habitantes.
A 1 de xineru de 2010 la población del conceyu xubía a 2094 habitantes, 1163 homes y 931 muyeres.
Llugares d'interés
La villa ye bien rica, gracies a la so dilatada historia, en torres, palacios, ilesies y casones. Dientro de la provincia de Burgos ye, tres la capital, la población que cunta con más monumentos catalogaos.
Arquiteutura civil
Tamién conocida como Torre de los Velasco. Trátase d'un edificiu medieval defensivu, d'estilu góticu y notables dimensiones, asitiada nuna pandiella a veres del ríu Trueba. Tien una estructura d'alzáu trapezoidal nes cares, murios de piedra de sillería d'apareyu regular, con un deséu manifiestu d'espresar masa y volume. Ésta construcción militar data posiblemente del sieglu XIII, anque tien agregos posteriores. Son dignos de mención los cinco escudo de la familia de los Velasco, que son de los más antiguos de tola Contorna.
Edificiu del sieglu XII. Nel so orixe foi una torre defensiva. Consta de dos plantes. Na planta cimera esisten unos pequeños baldíos utilizaos nel so orixe pa la entrada y salida de palombos mensaxeros. Na actualidá rehabilitóse como hotel posada.
thumb|200px|Palaciu de los Fernández-Villa, cerca del [[ríu Trueba.]]
Tamién llamáu de carriellu del Hoyo, esti palaciu renacentista empezó a construyise a mediaos del sieglu XVI. Adosar a una casa-fortaleza anterior. El conxuntu del edificiu entámase en redol a dos grandes torres y una inflexón na parte central. L'elementu más señaláu polo curiao de les formes ye'l cubu occidental, l'adosáu a la construcción gótica, qu'abre al interior una portada adintelada, flanqueada por columnes estriaes, posaes sobre eleváu podiu y remataes en capitel, que sofita'l entablamento. Dos tales ménsules, con forma de zapates molduradas, sofiten el dintel en que'l so centru allugar l'escudo familiar.
Foi declaráu Bien d'Interés Cultural na categoría de Monumentu el 16 de marzu de 2000.
Asitiada na cai de los Monteros. Estilu renacentista, del sieglu XVI. Ye llamada de los azulexos, por tener nos sos ventanes dichos materiales de forma decorativa. L'edificiu correspuende na so estructura y concepción al tipu de casa fortaleza. Tien planta cuadrada, formes cúbiques, piedra de sillería, sillarejo n'ocasiones y formes robustes y atayantes. La puerta d'accesu prauticar nel muriu sur, pero queda amenorgada a un senciellu arcu de mediu puntu con pequeña moldura y rosca bien significada. A mediu altor destaca él enmarque de la ventana adelantrada.
Asitiáu na plaza de Sancho García, entama la so fachada ente dos grandes y avolumaes torres remataes en pequeños pináculos. Ye entá de claros raigaños renacentistes, anque depués el so desenvolvimientu y execución amuesen dellos tintes claramente barrocos. Esti palaciu foi mandáu construyir pol marqués de la Gandara Real nel añu 1600, y sirvió como cuartel a les tropes de Napoleón tres la batalla d'Espinosa, que lo quemar a la so partida.
Foi declaráu Bien d'Interés Cultural na categoría de Monumentu el 6 de xunu de 1991.
Asitiáu nel barriu de Quintanilla, foi mandáu construyir por Felipe IV, y vencer a don Pedro Velasco Bracamonte, que yera monteru del so guardia, pa la custodia de don Juan José d'Austria, fíu bastardu habíu con María de Calderón la Calderona. L'edificiu constitúi una muestra única d'estilu manierista nel norte de la provincia de Burgos. Estructuralmente ye un gran cubu, de planta básicamente cuadrada, de formes macices y pesaes, entamáu en tres cuerpos, dixebraos exteriormente por una cornisa y rematáu nos ángulos colos carauterísticos pináculos de formes escurialenses. Adosada a la paré norte, atópase la capiya de Santiago, que la so estatua podemos almirar sobre la puerta d'accesu a la capiya.
Tamién llamáu torre de los Monteros, o torre de los Velascos, nel barriu de Berrueza, esta anguaño bastante deteriorada. Les sos formes son les d'una casa-torre, dafechu cúbiques, murios de sillarejo y remate n'almenes con garitones nos ángulos. Aportar a ella dende una espectacular portada d'estructura adelantrada, flanqueada por dos gruesos y avolumaos torrexones. Dos columnes de fuste llisu, sobre elevaos plintos, sofiten el dintel rematáu nuna estructura piramidal y frontón con escudo.
thumb|200px|Vista dende la puerta sur de la [[Torre de los Monteros.]]
Construyida nel sieglu XIV como una auténtica fortaleza. La torre ta almenada y el so accesu realizar ente dos gruesos torrexones, tamién almenados. Foi restaurada apocayá.
Construyida nel sieglu XIII, ta asitiada nel barriu de Berrueza. Ta esmocada, dizse que tenía un pisu más, amás d'almenes. La torre perteneció a los abás de Vivanco y na actualidá pertenez a la Familia Martínez - Sainz de la Maza. Internándonos más na historia llegamos a los Angulo Vivanco Ortiz. Esta familia tenía n'Espinosa les torres de Valanto y Cantinflor (o Cantimplor). Juan Ortiz, señor de la torre de Cantinflor, considerar pol so apellíu descendiente, nada menos, que d'un capitán d'esti apellíu de tiempos de Fernán González.
thumb|200px|Plaza Sancho García y Conceyu.
Trátase de la principal plaza del conceyu y centru neurálxicu del mesmu. Nél atópase tamién el Conceyu.
La plaza ye'l llugar de celebración d'eventos, tales como mercaos o fiestes.
Entá anguaño na villa esiste una casa-fábrica, qu'ente los sieglos XV y XIX, fabricó les lones pa l'Armada d'España. Tamién esisten otres torres y edificios importantes, como la torre de los Ferradores, torre de Pumarejo y delles casones.
thumb|200px|Viviendes d'estilu montañés asitiaes nel centru históricu, con portales típicos.
Arquiteutura relixosa
Atópase na pedanía de Santa Olalla y tien con importantes rellaciones col arte prerrománicu (asturianu, mozárabe). El templu ye d'una sola nave, planta de salón, muro de toscu sillarejo más próximu a la mampostería y cubierta a dos enagües. Adosada al muro oeste, pero totalmente independencia del, atopamos una espadaña de formes romániques. Nuna de les pilastres lleemos “tellu aba” de xuru una referencia a la condición del monesteriu de la mesma.
Ye un edificiu del estilu renacentista español. Trátase d'un templu de tres naves, planta de salón, murios de piedra de sillería, d'apareyu regular y cubierta de bóveda de crucería estrellada, de nervios combados y alcordances góticos. El ábside tien la particularidá de presentar planta cuadrada nel arranque pa depués desenvolvese nun polígonu de cinco lados. Destaca la cubierta avenerada, d'estilu renacentista, que remata'l conxuntu, sofitándose sobre dos pechines pa consiguir la forma pentagonal na so parte cimera.
Asitiada nel barriu de Berrueza, sobre otra anterior que foi monesteriu. Ye una construcción que presenta unes formes más académiques nel podiu del ábside, na llimpieza de los contrafuertes angulares y en trazar de les ventanes. Anque tien elementos del sieglu XVIII, la so estructura ye dafechu barroca, porque s'empezar la construcción a mediaos del sieglu XVII. Hasta apocayá yera un prioratu, nel qu'había monxos y dependía del monesteriu de Oña, y tien nel altar mayor un preciosu camarín.
Esta nel barriu de Quintanilla. Consagrada nel sieglu XII pero reconstruyida nel sieglu XVII, tien d'una sola nave, planta salón, cubierta a dos enagües y murios de mampostería. Nel so interior destaca un performosu retablu góticu del sieglu XV. Les pintures atribuyir a Fray Alonso de Zamora, monxu de Oña, destacando una de les poques representaciones del Espíritu Santu en forma de muyer qu'hai n'España.
Otros llugares d'interés
Asitiaes a lo llargo de tol conceyu, resumen el modelu de vida trashumante de los sos habitantes, que buscaben los meyores praos según la dómina del añu.
Trátase d'una construcción trampa que'l so oxetivu yera atrapar llobos, evitando qu'atacaren al ganáu. La visita ye llibre, apuértase al traviés de la Pista Forestal de Picón Blanco, dende'l nucleu d'Espinosa, y tien cartelos esplicativos de la so historia y usu.
El pobláu de Castromorca ye'l testigu más antiguu de poblamientu pasiegu, los sos diecisiete cabañes de planta rectangular yeren ocupaes pol ganáu ovín y caprino y los sos pastores yá nel sieglu XVI. Les ruines d'estes cabañes, que fueron oxetu de recuperación en 2011, presenten dalgunes de les carauterístiques propies de les cabañes pasiegues, como'l teyáu a dos enagües, la planta rectangular y los borciles o colgadizas, que son anexos a les cabañes destinaos a allugar ganáu menor. Esisten cartelos esplicativos na zona. L'accesu al pobláu de Castromorca realízase al traviés de la Pista Forestal de Picón Blanco, a unos 7 quilómetros del cascu urbanu d'Espinosa.
Gastronomía
En razón de la importancia de la ganadería na economía local, destaquen especialmente los productos lácteos, según dellos productos cárnicos o de pastelería.
Quesu
El quesu pasiego ye unu de los quesos más antiguos. La so fama remontar a tiempos alloñaos, nos alboreceres de la humanidá, en qu'ocupaba sitiu xunto a la mantega d'esta rexón que yera oxetu de trueque y comerciu dende los Tartessos, hasta darréu na mesa de los reis y vendíase n'ensame de mercaos de villes y ciudaes.
Mantega
Pa ellaborar la mantega pasiega (o mozaizu), se desnataba la lleche con una olla de folla que na so parte inferior tenía una dúcil. Bastaba abrir el dúcil y recoyer el “mozaizu”, quedando a la fin decantaes les nates. Estes nates echar nun fudre de piel de cabra que tresmitía un sabor especial a la mantega. N'ocasiones el vaqueru llevaba'l fudre al so llombu, y de esa manera, col movimientu, ellaborábase la mantega a lo llargo del día. En llinguaxe tradicional, usábase la frase zurcir el pelleyu, qu'aludía a lo que n'otres ocasiones había que realizar pa la maceración de les nates.
Quesada
La quesada pasiega prepárase partiendo d'un quesu fresco, del que tean bien estrayíes les biras (el suero). Esto ye, cuéyese lleche entero, calecer a unos 30 °C y cuáyase. Dempués déxase reposar esta cuayada cerca de la lumbre por que caltenga el calor mientres unos dos hores y córtase con una “gusta” por que desuere por igual. Y córtase la cuayada nun molde de folla por qu'esmuza mientres unes hores sobre una lastra de piedra inclinada.
Sobaos
Los sobaos pasiegos reciben esti nome por cuenta de la necesidá de sobar la masa. L'antiguu sobáu pasiegu fabricar a partir de la masa de pan, a la que s'añedir güevos, azucre y mantega. Anguaño fabrícase colos mesmos componentes, pero en llugar de la masa de fabricación de pan ponse farina. Facer na actualidá una caxina recoyendo cuatro esquines d'una cuartiya de papel blancu y rellénase cola masa “bien sobada”, pa depués introducir nel fornu.
Derivaos del gochu
N'Espinosa ellabórase una morciella de Burgos, como parte de la matanza del gochu, a lo que s'añedir jamón y chorizos. Mientres dura la matanza celebra la comida del Panzo, que sirve p'axuntar a la familia.
Llingua
L'idioma predominante ye'l español, pero recibió influencies pasiegues, con muncho vocabulariu
Museos
Amás, el muséu cunta con otra sala onde s'alluga una esposición temporal, “Máquines del Tiempu”, onde puede esfrutase d'una gran coleición de relós Moret, relós de torre, y despertador propiedad del espinosiego D. Miguel Ángel Merín.
Los horarios son los siguientes:
Martes de 10:00h. a 14:00h.
Xueves de 17:00h. a 20:00h.
Vienres de 12:00h. a 14:00h. y de 17:00h. a 20:00h.
Sábadu de 12:00h. a 14:00h. y de 16:00h. a 20:00h.
Domingo de 10:00h. a 14:00h.
L'oxetu d'esti muséu ye dar a conocer esti universu singular pasiegu y otres temes comunes de la zona. Trátase de dexar constancia de la tradicional formar y elementos que lu fixeron posible.
El muséu ta distribuyíu en trés plantes:
PLANTA BAXA:
“TRIAR”: espónense preseos y los oxetos más representativos pa la recoyida y esbilláu de les ceberes, según elementos que s'asitiaben sobre los animales de tiru, qu'interveníen nesti llabor.
“LA CARPINTERÍA”: compuesta por una coleición de ferramientes manuales, utilizaes pa la curtia, preparación y posterior trabayu de la madera.
PRIMER PLANTA:
“LA COCINA”: instrumentos, unos destinaos a caltener y manipoliar el fueu como fonte de calor (tiñaces, fuelle, etc.) y otres propies pa la ellaboración de les comíes (olles de folla, cobre, menaxe de cocina, etc.), tamién dalgún mueble destináu al almacenamientu de vivieres y oxetos (escañu, alacena, etc.)
“LA ESCUELA”: material didáctico, pupitres pa los alumnos, mesa del profesor, cayuela, etc. D'aquella escuela antigua que munchos de nós conocimos y que recordamos entrañablemente.
SEGUNDA PLANTA:
“ ELLABORACIÓN DE PRODUCTOS GASTRONÓMICOS”:
Nesta última planta, quixímos rindir homenaxe a eses actividaes, tan mesmes de la economía pasiega, fonte fundamental de los sos ingresos y la so subsistencia.
Axuntemos, toos aquellos oxetos que s'utilizaron y dalgunos siguen usándose, pa la ellaboración de productos gastronómicos básicos como yeren el pan, el quesu, la mantega y el miel.
Abre les sos puertes los domingos pela mañana, de 10:00h a 14:00h.
Deportes
N'Espinosa de los Monteros realicen escursiones mientres tol añu al ensame de montes cercanos, a lo que s'añedir la práutica de la esguilada, senderismu, equitación, piragüismu o parapente, ensin escaecer puenting, espeleoloxía, deportes d'iviernu y la caza. Esisten tamién diverses instalaciones deportives: piscines municipales y naturales, circuitu d'autocross, frontón, campu de fútbol y el polideportivu de La Riva.
Respectu de la espeleoloxía, esisten nel conceyu d'Espinosa numberoses cueves entá ensin esplorar, tando les más significatives a 12 km d'Espinosa: el complexu cársticu de Güeyu Guareña forma, con más de 110 km topografiados, desconociéndosé entá'l final, les cueves más llargues d'España, qu'amás s'atopen ente les más llargues de tol mundu.
Per otru llau, a 10 km d'Espinosa atópase la Estación d'esquí de Lunada, nun llugar conocíu como'l Circu de Lunada”. Los sos cumes bazcuyen ente los 1500 y los 1700 m. Nella puede practicase esquí de pista, esquí de fondu y esquí de travesía.
Los deportes autóctonos d'Espinosa son los Bolo tres tablones y el Pasabolo tablón que se lleven practicando na rexón dende va dellos sieglos y fueron el divertimento principal del conceyu. A pesar de que n'Espinosa la bolera de Tres Tablones lleva dellos años ensin usase, entá se caltién y la so práutica ta resurdiendo en gran parte de Las Merindades
Sabine Azéma
Sabine Florence Azéma ye una direutora y actriz francesa de teatru, cine y televisión.
Biografía
Gracies a esti papel, les propuestes multiplicáronse y empezó a trabayar na televisión en 1975, y más tarde nel cine en 1976 con una comedia de Georges Lautner : On aura tout vu, xunto a Pierre Richard y Jean-Pierre Marielle.
Dende 1998 foi la segunda esposa del realizador Alain Resnais, fináu en marzu de 2014.
Lagny
Tien una población de y una superficie de  km².
El rey de las finanzas
El rey de las finanzas ye una película española escrita y dirixida por Ramón Torrado en 1944.
Demetrias atricapillus
Demetrias atricapillus ye una especie d'escarabayu de la familia Carabidae.
El rey de las finanzas
Sinopsis
Un timador de mal pelo se les ingenia pa cubir a unos empresarios candongueros, que s'escapen de les sos muyeres una vegada per selmana,lo qu'empieza como un xuegu, convertir en extorsión y así consigue entablar contautu cola alta sociedá, consiguiendo namorar así a una rica heredera cubana, cola que finalmente consigue casase.
Demetrias atricapillus
Distribución xeográfica
Distribúise per Europa, les Islles Canaries, el norte d'África y Oriente Próximu.
Atalaia
Col nome d'Atalaia podemos referinos a:
Pablo Arosemena
Pablo Arosemena Alba foi un políticu panamiegu, quintu presidente de la República de Panamá (1910-1912).
Vida
Al terminar los sos estudios en Colombia, tornó a Panamá en 1853 cuando los estauxunidenses construyíen el ferrocarril. En 1856 fundó'l periódicu "La Centinela" xunto con Gil Colunje. Tamién escribió en "L'Observador" y "El Combate". Dende los 19 años participó nel gobiernu colombianu con diversos cargos, ente ellos secretariu del Tribunal Cimeru de Panamá y diputáu. Foi representante a l'Asamblea Llexislativa del Estáu Soberanu de Panamá en 1858, 1859, 1869, 1870, 1873 y 1885. Tamién foi fiscal de la Cámara de Representantes y presidente del Estáu Federal por dos vegaes. Foi acusador ante'l senáu colombianu de Tomás Cipriano de Mosquera.
En 1872 foi nomáu Secretariu de la Llegación Colombiana ante Inglaterra y Francia. Dos años dempués foi escoyíu senador de la República. Tamién ocupó la Secretaria de Facienda y Ayalga, del Interior y de Rellaciones Esteriores, y foi ministru nel Ecuador, Bolivia, Perú y Chile. En 1880 foi escoyíu tercer designáu del poder executivu de los Estaos Xuníos de Colombia y Senador.
Tres la independencia del ismu de Panamá foi unviáu con Manuel Amador Guerrero y Federico Boyd a Estaos Xuníos a axustar el nuevu Tratáu de la Canal, atopándose col Tratáu yá robláu por Phillipe Bunau-Baniella. Al tornar, presidió l'Asamblea Constituyente qu'escoyó a Amador Guerrero como primer presidente, y exerció diversos cargos públicos antes de sirvir como presidente.
Casóse'l 27 de payares de 1858, na Ilesia de La Mercé, con Matilde Esperanza Picón Herrera, nacida en Panamá'l 17 d'avientu de 1837, fía del coronel Francisco Picón Gonzalez de Venezuela y de Josefa Herrera Perez Dávila de Panamá. D'esti matrimoniu nacieron cinco fíos, el postreru en 1870 y pocu tiempu dempués morrió la so esposa a los 33 años y quedó vilbu colos sos fíos, el mayor d'once y la postrera d'un añu y dos meses.
En 1888 conoció a Ramona Forte Zapata, nacida en Panamá en 1871, cola cual tuvo seis fíos. Ramona finó en 1908.
Eleición como presidente
Mientres los curtios meses del mandatu de Carlos A. Mendoza ximelgáronse aspiraciones na Asamblea Nacional. El Partíu Lliberal que la controlaba pensó n'escoyer a Mendoza nuevamente como Primer Designáu pal bieno 1910-1912, pero'l Partíu Conservador allegó a buscar sofitu d'Estaos Xuníos.
Les presiones estauxunidenses fáense demasiaes contra Mendoza y por encamientu del ministru de Panamá en Washington, Carlos Constantino Arosemena, suxúrese la eleición de Pablo Arosemena, quien s'atopaba en Chile como Ministru, como Primer Designáu pa reemplazar a Mendoza.
Perfil de la so xestión
Asumió la presidencia cola promesa de que nun intentaría reelixise, pos tenía un pactu de caballeros con Belisario Porras pa sofitalo nes eleiciones de 1912. Casi de momentu empezáronse a acusaciones de nepotismu, manexu desordenáu de l'ayalga y malu usu de los fondos públicos, al estremu que l'Asamblea Nacional prohibió-y al Executivu contratar emprestos n'Estaos Xuníos. A mediaos de 1911, fíxose evidente que Arosemena aspiraba a la reelección en 1912.
Ente los llogros del so gobiernu sobresalió la conclusión de los edificios del Institutu Nacional, obra empecipiada por Obaldía y siguida por Mendoza, del cual dictó reglamentos d'estudiu.
Vida Post-Presidencial
Retirar a la vida privada col cargu d'abogáu de la compañía del Ferrocarril de Panamá.
Series orixinales de Disney Channel
Esta llista ye de series de televisión orixinalmente tresmitíes y producíes puramente por Disney Channel. Tán incluyíes tanto series antigües como nueves. Los próximos estrenos namái s'inclúin si tienen una fecha d'emisión confirmada. Series qu'inda tán en producción tán marcaes en negrina. Series que tamién s'estrenaron en ABC Kids tán marcaes con un *.
Disney Channel tien munchos programes populares. La so primer serie foi Bonos díes, Mickey!, 1983-1992. La so primer serie orixinal Disney Channel foi Un Añu Más, 1996-1999. La primer serie esitosa de Disney Channel foi The Mickey Mouse Club. La segunda foi Mano a mano.
María d'Artois
María de Artois Señora de Merode, nació en 1291, foi la cuarta fía de Felipe de Artois y Blanca de Bretaña.
Matrimoniu
María #casar con Juan I, Marqués de Namur, fíu de Guy de Dampierre, conde de Flandes y marqués de Namur, y la so segunda esposa Isabelle de Luxemburgu. #Casar por poderes en París, el 6 de marzu de 1310, confirmáu en Poissy, en xineru de 1313. Juan concediólu como dote'l castiellu de Wijnendale en Flandes, ratificáu pol conde de Flandes (l'hermanascu de Juan, Robert III) en 1313.
Lagny-le-Sec
Lagny-le-Sec ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Charo Iglesias Pajares
Charo Iglesias Pajares ye una diseñadora y sombrerera española.
Trayeutoria
En 1976 remató los sos estudios de Filosofía y Lletres y Pedagoxía na Universidá Complutense de Madrid y ente 1979 y 1980 cursó Artes Plástiques en París, na Universidá de Vinçennes, estancia mientres la qu'afayó'l so futuru oficiu: faer sombreros.
La Rasa (Seloriu)
La Rasa ye un barriu de la parroquia de Seloriu nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
Situación
Allúgase a 10 km de Villaviciosa (la capital del conceyu) y a 54 km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 169 m.
Población
Tien una población de 30 habitantes (INE 2016) de los cuales 16 son muyeres y 14 son homes.
Demetrias imperialis
Demetrias imperialis ye una especie d'escarabayu de la familia Carabidae.
Distribución xeográfica
Distribúise pel paleárticu: Europa, el norte d'África y la metá occidental d'Asia.
Laigneville
Laigneville ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Lalande-en-Son
Lalande-en-Son ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Sloviansk
Sloviansk o Sláviansk (Слов'янськ, Slov'yansʲk; Славянск, Slavyansk) ye una ciudá ucraína perteneciente al óblast de Donetsk, na parte oriental del país. La población envalorada ye de habitantes (2012). Ye la capital del raión homónimu.
Historia
En 1676 una fortaleza llamada Tor foi construyida na confluencia de los ríos Kazenyi Toréts y Sukhyi Toréts onde formen el ríu Toréts, un afluente del ríu Donéts. Poco dempués, el pobláu de Tor desenvolvióse al llau de la fortaleza.
Como dellos llagos de sal atópense mui cerca, la ciudá convertir nun productor de sal. Mientres el sieglu XVI, la producción de sal yera la industria llocal mayoritaria, pero mientres el sieglu XVIII dexó de ser rentable y cesó el 21 d'avientu de 1782. En 1784 la ciudá pasó a llamase Sloviansk, una deformación de Solevansk, lliteralmente "ciudá del sal". Anguaño la producción de sal Sloviansk ye unu de los más grandes d'Europa. Dende principios del sieglu XX, la ciudá convertir nun centru importante pa la industria químico.
Guerra civil n'Ucraína
thumb|left|El conceyu de Sloviansk baxu control d'homes armaos. Dende abril de 2014, la ciudá foi unu de los escenarios del conflictu armáu nel este d'Ucraína, ente les fuercies ucraínes lleales al gobiernu interín de Kiev y los ucraínos prorrusos lleales al gobiernu derrocáu y les rexones rusófonas. Enantes, partidarios de la República Popular de Donetsk prindaren la sede del Comité executivu, el departamentu de policía, la sede de los Servicios de Seguridá d'Ucraína y les oficines de la fiscalía de la ciudá. Tamién hubo delles protestes en contra del gobiernu ucraín nos díes previos. Nesta ciudá tamién foi onde prindaron a un grupu d'observadores de la OSCE.
El 2 de mayu, la ciudá foi l'escenariu d'un segundu operativu llanzáu por Kiev que terminó con enfrentamientos y víctimes en dambos bandos. Los bombardeos siguieron per dellos díes, incluyendo escueles y servicios públicos. Pal 9 de xunu de 2014, la ciudá taba sitiada pol bandu de Kiev, y fuera bombardeada y atacada por artillería pesao.
Economía
Anguaño la industria principal ye la producción de maquinaria. La fábrica Betonmash produz plantes mecedores de cementu y formigón. Slavtyazhmash d'inxeniería pesada fabrica fornos de coque. La planta mecánica Slavonic emplega aproximao cuatrocientes persones. Artem produz armadures aislantes. La ciudá cunta tamién con una fábrica d'aislantes d'alta tensión pa centrales hidroeléctriques y centrales llétriques térmiques.
Anguaño la ciudá ye un centru importante de turismu de salú.
Demografía
La evolución de la población ente 1860 y 2013 foi la siguiente:
Nel censu de 2001, pal 54,6% de la población la so llingua materna yera'l rusu y pal 44,2% l'ucraín.
Prunus mume
Descripción
L'árbol del ume floria primero que les sos fueyes salgan a la fin del iviernu, que de normal asocede a finales de xineru o febreru nel Este d'Asia. Les sos flores tienen cinco pétalos caúna y un diámetru de 1 a 3 centímetros. El color de les sos flores va dende blancu, pasando pol rosa, hasta'l colloráu intensu. Les sos fueyes son ovales y puntiaes y salen pocu dempués de que les flores cayeren. El so frutu maurez a principios del branu, que ye de normal en xunu nel Este d'Asia. La maduración del frutu coincide cola dómina lluviosa nel este d'Asia, que ye conocida en chinu como méiyǔ (梅雨), que lliteralmente significa "agua de ume (albaricoque)", los mesmos calteres lléense baiu or tsuyu en xaponés. El frutu ye redondu con una hendidura que va dende la punta hasta'l rabillo. La piel del frutu camuda de verde a mariellu y dacuando a un color acoloratáu cuando madura. La so magaya ponse mariella.
Distribución y hábitat
L'árbol del ume ye orixinariu de China y dempués foi lleváu a Corea y a Xapón. Esti árbol se cultiva tantu pol so frutu como polos sos flores. Anque tamién se-y llama cirolar, ta en realidá rellacionáu col Albaricoque.
Propiedaes
Prunus mume ye una fruta común n'Asia que s'utiliza na medicina tradicional china. Dende va tiempu utilizóse como una medicina tradicional y na comida sana nos países del Este d'Asia. Un estudiu recién indicó que l'estractu de Prunus mume ye un candidatu potencial pal desenvolvimientu d'un axente antimicrobiano oral pa controlar o prevenir enfermedaes dentales acomuñaes con delles bacteries patóxenes orales. Estudios recién tamién demostraron que l'estractu puede tornar la Helicobacter pylori, acomuñáu cola gastritis y les úlceras gástriques. Los esperimentos n'aguarones suxuren que si l'estractu alministrar mientres l'entrenamientu de la resistencia puede aumentar la capacidá oxidativa d'exercitar el músculu esqueléticu, y puede inducir a que'l músculu prefieran los ácidos grasos pal so usu de combustible en llugar d'aminoácidos o hidratos de carbonu, polo tanto puede ayudar a la resistencia.
Taxonomía
Prunus mume describióse por Philipp Franz von Siebold & Joseph Gerhard Zuccarini y espublizóse en Flora Japonica 1: 29, pl. 11, nel añu 1836. Prunus: nome xenéricu que provién d'un antiguu nome griegu (προύνη), y depués llatín (prūnus, i) de la cirolar. Yá emplegáu por, ente otros, Virxiliu (Xeórxiques, 2, 34) y Pliniu'l Vieyu (Historia naturalis,13, XIX, 64)
mume: epítetu
mume'' K.Koch, Hort. Dendrol. 140, Non. 7. 1853, **''Armeniaca mume'' de Vriese, Tuinb. Fl. 1: 1. t. 1. 1855, nom. superfl.
Codificación predictiva adautativa
LaCodificación Predictiva Adaptativa (' Adaptive predictive coding), ye un tipu de conversión añalógica-dixital de banda estrecha llargamente utilizada n'audiu dixital.
En sistemes de procesamientu dixital de voz procesáu de voz, úsase partiendo de la idea de que la voz puede modelase como una combinación llinial de p amueses anteriores más una señal d'erru, qu'utiliza un sistema de muestréu d'un nivel o de niveles múltiples nel que se prediz el valor de señal a cada poco de muestréu d'alcuerdu a una función llinial de los valores pasaos los señal cuantizado.
El APC ta rellacionada col sistema de codificación Linear predictive coding (codificación predictiva llinial)]] (LPC), en que dambes utilicen predictores adaptativos. Sicasí, la APC utiliza menos coeficientes de predicción, polo que rique una mayor velocidá de muestreo que la LPC.
Dienerella lurida
Dienerella lurida ye una especie de coleópteru de la familia Latridiidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Europa.
Callulops robustus
Callulops robustus ye una especie d'anfibiu de la familia Microhylidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Indonesia y Papúa Nueva Guinea..
Tumor
Un tumor ye cualquier alteración de los texíos que produza un aumentu de volume. Ye un agrandamientu anormal d'una parte del cuerpu qu'apaez, poro, enchida o distendida. El tumor, xunto col arrebol, el dolor y el calor, formen la tétrada clásica de los síntomes y signos de la inflamación.
Tumores o neoplasias benignos
Un tumor benignu ye una neoplasia que nun tener la malinidá de los tumores cancerosos. Esto implica qu'esti tipu de tumor nun crecer en forma desproporcionada nin agresiva, nun invade texíos axacentes, y nun fai metástasis a texíos o órganos distantes. Les célules de tumores benignos permanecen xuntes y de cutiu son arrodiaes per una membrana de contención o cápsula. Los tumores benignos nun constitúin xeneralmente una amenaza pa la vida; puédense extirpar y, na mayoría de los casos, nun remanecen. Pa denominar estos tumores úsase como prefix u'l nome del texíu que lo anicia acompañáu del sufixu «-oma» (tumor).
Exemplos de tumores benignos:
Tumores malinos o cáncer
Los tumores malinos son cancerosos. Les célules canceroses pueden invadir y estropiar texíos y órganos cercanos al tumor. Les célules canceroses pueden dixebrase del tumor malinu y entrar al sistema linfáticu o al fluxu sanguíneo, que ye la manera en que'l cáncer algama otres partes del cuerpu. L'aspeutu carauterísticu del cáncer ye la capacidá de la célula de crecer rápido, de manera desafranada ya independiente del texíu onde empezó. L'espardimientu del cáncer a otros sitios o órganos nel cuerpu por aciu el fluxu sanguíneo o'l sistema linfáticu llámase metástasis. Los tumores malinos xeneralmente pueden clasificase en seis categoríes:
Teratoma
Un teratoma ye un tipu de tumor d'orixe embrionariu. El términu teratoma procede del griegu teras- Teratos "velea", "bisarma" y Oma significáu de "hinchazon", "tumor".
El diagnósticu definitivu d'un teratoma basar nel so estudiu histolóxicu: un teratoma ye un tumor con texíu biolóxico o componentes d'órganu que provienen de derivaos normales de los trés capes germinativas. Esto ye, los teratomas contienen rexones celulares colos trés llinies embrionaries xerminales: endodermo (epiteliu glandular) mesodermo (cartílagu, güesu y músculu llisu y estriáu) y ectodermo (epiteliu neural y epiteliu escamosu estratificado).
Raramente, pueden nun ser de dalguna d'esos trés capes la identificación. Los texíos d'un teratoma, anque n'apariencia normales en sí, pueden ser daqué distintes de los texíos circundantes, y ser altamente incongruentes: los teratomas pueden contener pelo, diente, güesu y bien raramente órganos más complexos como glóbulu ocular, torso y mano. Usualmente, un teratoma nun contién nengún órganu, sinón unu o más texíos de normal atopaos n'órganos como celebru, tiroides, fégadu y pulmón. El teratoma tien una forma benigna llamada teratoma maduru, y una forma cancerosa llamada teratoma neñón.
Los teratomas inmaduros presentar en neñes y muyeres nueves, polo xeneral menores de 18 años. Estos tumores cancerosos son pocu frecuentes, asemeyar a texíos embrionarios o fetales, como'l texíu conectivo, les víes respiratories y el celebru. Cuando nun s'estendieron más allá del ovariu y l'inmadurez nun ye prominente (teratoma inmaduru de grau 1), curar por aciu la extirpación quirúrxica del ovariu. Cuando s'estendieron más allá del ovariu y/o una gran parte del tumor tien un aspeutu bien inmaduru (teratomas inmaduros de grau 2 o 3), encamiéntase quimioterapia, amás de la extirpación quirúrxica del ovariu.
Lalandelle
Lalandelle ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Cristiano Brown
Cristiano Brown Sansevero ye un políticu ya inxenieru de telecomunicaciones hispanu-brasilanu  y voceru dende 2017 d'Unión, Progresu y Democracia (UPyD) hasta'l 6 d'avientu de 2020, cuando'l Xulgáu de lo Mercantil ordena la desapaición de la organización.
Foi escoyíu presidente y voceru nacional d'UPyD nel III Congresu Nacional, celebráu'l 29 de xineru de 2017, cargu que compaxina con una conceyalía y la presidencia del grupu municipal del so partíu políticu nel conceyu de Las Rozas de Madrid, onde foi escoyíu nos comicios de 2011 y reelixíu nos de 2015. Ye, amás, collaborador habitual y tertulianu en medios de comunicación como El HuffPost, esRadio, Onda Madrid o Intereconomía Televisión.