cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Electroforesis
Velocidá d'una molécula
Onde q ye la carga y \mathbf Y ye la intensidá del campu llétrico.
Asumir que la partícula ye esférica y a partir de la Llei de Stokes llógrase que : onde R ye'l radiu de la esfera, ν la so velocidá y η la mafa del fluyíu.
Esta velocidá algamar a los pocos segundos, por consiguiente puede concluyise que ye constante mientres tol esperimentu.
Movilidá molecular
Onde Z el númberu d'electrones y ye la carga del electrón.
La movilidá depende de la carga de la partícula que, de la mesma, depende del pH del mediu nel que s'atope. Por esta razón ye necesariu indicar l'electrolitu o'l pH utilizáu pa determinar la movilidá.
Factores qu'afecten a la electroforesis
Polo xeneral la electroforesis depende direutamente del campu llétrico y este depende de distintos parámetros. Basándose na llei d'Ohm tiense que
Diferencia de potencial (V): define'l campu llétrico; la velocidá de meyora ye direutamente proporcional a ella.
Resistencia (R): la movilidá de les molécules ye inversamente proporcional a ella.
Intensidá (I) : cuantifica el fluxu de carga llétrica, rellaciónase direutamente cola distancia percorrida poles molécules.
A lo último, otru factor qu'afecta significativamente a la electroforesis ye la temperatura, esta ye importante yá que pol efeutu Joule el pasu d'una corriente llétrica va producir calor y este ye direutamente proporcional a la diferencia de potencial y a la resistencia. Poro, ye necesariu controlar de manera estricta la temperatura por que esta nun afecte a la muestra desnaturalizándola.
National Archives and Records Administration
La National Archives and Records Administration o NARA (n'asturianu Archivos Nacionales y Alministración de Documentos) ye una axencia independiente del Gobiernu federal d'Estaos Xuníos, que protexe y documenta los rexistros gubernamentales y históricos. Tien l'enfotu de que'l accesu públicu a esos documentos seya'l mayor posible. Ye la responsable d'asoleyar les actes del Congresu de los Estaos Xuníos, proclamaciones presidenciales, órdenes executives y regulaciones federales.
Fernando Serrano Uribe
Fernando Serrano Uribe foi un militar, abogáu y políticu colombianu, gobernador de la provincia de Pamplona, escribió la so Constitución en 1815 y foi Presidente de les Provincies Xuníes de Nueva Granada en 1816, antes de la so disolución y la reconquista española.
Biografía
A la disolución de la Xunta Suprema de Gobiernu ingresó como comandante a les tropes del exércitu republicanu y combatió pola causa llibertadora nel sitiu de Mensulí (anguaño en Floridablanca).
Darréu Serrano foi nomáu gobernador de la Provincia de Pamplona, cargu nel cual entamó l'alministración y presentó el proyeutu constitucional pa la provincia, aprobáu'l 17 de mayu de 1815 pol cuerpu llexislativu.
En payares de 1815, l'exércitu realista tomó Cácota de Matanza na aición de Chitagá, polo cual Serrano tuvo qu'establecese en Piedecuesta y en febreru de 1816 cayó ganáu na batalla de Cachirí, dempués de lo que tuvo de vender los sos bienes y partir al Casanare dexando a la so familia, p'axuntase colos patriotes onde foi designáu Presidente de la República pola xunta. Tamién fueron nomaos Francisco Javier Yañes como ministru secretariu, a los Xenerales Urdaneta y Serviez como Conseyeros d'Estáu y al coronel Francisco de Paula Santander como xefe del exércitu. Sicasí, en setiembre José Antonio Páez asumió'l mandu y depunxo a Serrano.
La so esposa Rosa y los sos cuatro fíos tuvieron de colase a Bogotá onde Rosa foi afayada y foi tomada presa polos realistes. Ellí permaneció hasta la independencia de Colombia en 1819.
Foi mancáu en combate y siguió sirviendo nel exércitu dempués de la victoria de Simón Bolívar sobre los españoles. Foi designáu pa participar nel Congresu de Angostura, pero cuando yera conducíu a l'actual Ciudad Bolívar tuvo que detenese en Ciudad Guayana onde finó cuando solo tenía 29 años.
Lent (Jura)
Lent ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Aeropuertu Internacional Enrique Malek
L'Aeropuertu Internacional Enrique Malek atópase allugáu sobre una sabana al sur de la ciudá de David y al norte del Esteru de Pedregal. Ye'l tercer aeropuertu de Panamá en tráficu aereu como pasaxeros tresportaos y l'únicu de la provincia de Chiriquí.
Dende l'añu 2006, esti pequeñu aeropuertu tuvo una gran puxanza de pasaxeros debíu al desarrollu del turismu nes provincies de Bocas del Toro y Chiriquí.
Etimoloxía
El nome a esti aeropuertu ye dau n'honor al pilotu nacíu n'Aguadulce, Enrique Malek, fundador d'Aerovías Nacionales, quien xunto a Marcos A. Gelabert son consideraos como padres de l'aviación civil y comercial panamiega. Este ta allugáu en David, Chiriquí. Malek morrió nun accidente aereu en Santa Ana, San José de Costa Rica'l 7 d'ochobre de 1940 al topetar la so aeronave contra un cuetu enceto d'un Faichild Pilgrim. (https://www.facebook.com/RAARCR/posts/810038792515847)
Xeografía
Como se mentó enantes esti aeropuertu atopar al sur de la ciudá de David y al norte del Esteru de Pedregal (Brazu del Ríu Platanal. La elevación permediu d'esti aeropuertu ye de 27 msm y el clima, como'l de la ciudá, ye tropical de sábana.
Accesu
La vía principal d'accesu al aeropuertu ye l'Avenida Rede Gray, l'accesu ye llibre a los autos particulares, dende cualquier puntu de la ciudá puede tomase un taxi, nun esiste nenguna ruta d'autobús que pase direutamente pol Enrique Malek.
Historia
Orixinalmente el Enrique Malek ye una pista d'aterrizaxe la cual ye conocida popularmente como la pista de San José. Hacia l'añu de 1942 ye remplazada por aciu tratáu robláu ente los gobiernos de Panamá y Estaos Xuníos pa la defensa de la Canal de Panamá mientres la Segunda Guerra Mundial, lo cual dio por resultancia la nacencia y allugamientu del actual aeropuertu. Una vegada rematada la guerra, revierte a manes panameños convirtiéndose n'aeropuertu d'usu civil y militar.
Nel añu de 1965 fúndase'l 2º destacamentu aereu, dientro de les instalaciones del aerpouerto, perteneciente a la finada 5ª. Zona Militar, tuvo a cargu del Subteniente Alberto Purcell.
N'avientu de 1969, esti aeropuertu escribe una páxina importante na historia de Panamá, sirvió como base de torna al Xeneral Omar Torrijos Herrera, quien foi depuestu del so puestu, de volao, al atopase en Méxicu, y foi recibíu por Manuel Antonio Noriega xefe militar nesi entós de Chiriquí. P'aquélla dómina la pista d'aterrizaxe nun cuntaba con llume llétrico polo cual emplegaron fogatas y los faros de los autos por que'l avión que tresportaba al Xeneral pudiera aterrizar nesti aeropuertu.
El 9 de xineru de 1970 muerre'l pirata aereu Jorge Tuliu Medrano cuando intentaba secuestrar un avión C-46 de l'aereollinia RAPSA, pa dirixise a Cuba.
Dempués de la invasión estauxunidense del 20 d'avientu de 1989, el Enrique Malek ye tomáu poles tropes d'esi país, permaneciendo nel mesmu por un periodu de dellos meses.
La Terminal
So l'alministración del Presidente Ernesto Pérez Balladares dar# en la construcción de la nueva terminal del aeropuertu. L'espaciu físicu cuntaba con una terminal con sala d'espera pa los pasaxeros, la torre de control, oficines alministratives de l'AAC. Amás, un edificiu estreme especial pa les compañíes d'arrendamientu d'automóviles, la base aéra del Serviciu Aereu Nacional y l'unidá canina de la Policía Nacional.
Kazuo Imanishi
Kazuo Imanishi (今西 和男; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Uranu (planeta)
Uranu ye'l sétimu planeta del Sistema solar, el terceru mayor y el cuartu con más masa. Forma parte de los denomaos planetes esteriores o gaseosos y tien, como principal carauterística particular, una inclinación de la so exa de rotación de cuasi noventa graos respeuto a la so órbita. Amás, nun ye namái el planeta el que tien esa inclinación: tiénenla tamién los sos anillos, los sos satélites y el so campu magnéticu. Uranu tien la superficie más uniforme de tolos planetes del sistema solar, y ye de color azul-verdoso pola combinación de los gases de la so atmósfera. Tien, magar que nun se-y vean a simple vista, un sistema d'anillos; ún d'ellos, amás, ye de color azul, daqué perraro.
Descubrición
Uranu foi'l primer planeta descubiertu na época moderna, pues anque yá fora observáu na Antigüedá, yera vezu confundilu con una estrella. El rexistru más antiguu que conocemos débese a John Flamsteed, quién lu catalogó como la estrella 34 Tauri en 1690.
Sir William Herschel, un músicu alemán de la corte del rei Xurde III d'Inglaterra, descubrió'l planeta en 1781 utilizando un telescopiu construyíu por él mesmu. Nun entamu dio-y el nome Georgium Sidus (la estrella de Xurde) n'honor al rei, qu'acababa de perder les colonies britániques n'América pero qu'ansina, a lo menos, ganaba una estrella. Por embargu, el nome nun s'espardió más alló de Gran Bretaña, y Lalande, un astrónomu francés, propunxo nomalu Herschel n'honor del so descubridor. A la fin, l'astrónomu alemán Johann Elert Bode propunxo'l nome d'Uranu n'honor al dios griegu, pá de Cronos (el so equivalente romanu yá-y daba nome a Saturnu). Haza 1827, yá Uranu yera'l nome más utilizáu pal planeta inclusive en Gran Bretaña, anque'l HM Nautical Almanac siguió llistándolu comu Georgium Sidus hasta l'añu 1850.
El so símbolu astronómicu ye 20px, y amiesta los de Marte y el Sol porque Uranu yera, na mitoloxía griega, un dios y la personificación del cielu, que se creía domináu polos poderes combinaos del Sol y de Marte. Tocante al so símbolu astrolóxicu (20px|), foi inventáu por Lalande en 1784. Esti, nuna carta a Herschel, describíalu como «un globe surmonté par la première lettre de votre nom» («un globu coronáu pola primer lletra del tu apellíu»).
Nes llingües del Asia oriental (China, Vietnam, Xapón y Corea) el so nome traducíu significa «la estrella reina del cielu» (天王星 en xaponés y chinu).
Composición y estructura interna
Uranu ta compuestu por un nucleu formau de roques y sobre too xelos de distintos tipos. Alredor d'él hai una gruesa atmósfera, que representa'l 15% de la masa total del planeta, formada por un amiestu d'hidróxenu y heliu. Esto fai d'Uranu un xigante gaseosu que, como Neptunu, vio deteníu el so crecimientu primero de conseguir acumular les grandes mases de gases que tienen los planetas xigantes del nuestru sistema solar (Xúpiter y Saturnu). Esti dominiu en dambos planetes, perdistintos na so composición de los dos citaos enriba, del xelu sobro los gases fai que dellos espertos agrupen a Uranu y Neptunu nuna clasificación aparte, la de los xigantes de xelu.
El pasu de l'atmósfera al océanu líquidu ye gradual, polo que l'océanu d'Uranu nun s'asemeya nada al terrestre. Les ñubes esteriores tán formaes por un amiestu d'hidróxenu y heliu arriquecíu con metanu, que va licuándose nes zones más interiores de l'atmósfera y forma un océanu d'agua y amoniacu, d'alta conductividá llétrica, qu'envuelve'l nucleu de xelu.
Inclinación axial de la exa de rotación
La rotación d'Uranu, como la de Venus, ye retrógrada, y la so exa de rotación ta inclinada cuasi 90º sobro'l planu de la so órbita, polo que la so exa ye cuasi paralela al planu del sistema solar. Esto fai que los cambios estacionales del planeta seyan distintos de los de los demás planetes. Na época de solsticiu, a ún de los polos ta dándo-y el Sol de contino, mentanto que l'otru queda na solombra permanentemente Na primer metá del ciclu orbital uranianu a ún de los polos ta dándo-y el Sol de contino, mentanto que l'otru queda na solombra permanentemente: namái una pequeña faza alredor del ecuador tien ciclos de día y nueche, anque col sol perbaxu nel horizonte, talamente como nes rexones polares de la Tierra. Na segunda metá del ciclu orbital la orientación cambia, y ye'l polu que taba na solombra'l que queda mirando pal sol. Ansina, cada polo tien 42 años consecutivos de "día", y dempués otros 42 de "nueche".
Por esa particular rotación de la exa les rexones polares d'Uranu reciben más cantidá d'enerxía solar que les ecuatoriales. Pesie a ello, y por un mecanismu qu'entá nun ta claro, l'ecuador ye más caldiu que los polos. Y tampoco ta claru el motivu de la inclinación de la exa de rotación: anque munchos espertos camienten que, demientres la so formación, el planeta quiciás chocara con un gran protoplaneta, quedando inclináu a resultes del impautu, otros creyen que son les interferencies gravitacionales de los otros planetes xigantes les causantes d'esi fenómenu.
Campu magnéticu
El campu magnéticu d'Uranu tien tamién carauterístiques poco habituales, una y bones la exa magnética nun ta centrada nel planeta, sinon desplazada y inclinada 60º con respectu a la exa de rotación. Sicasí, esto nun tien por qué tener rellación cola inclinación d'esta última, porque Neptunu tamién tien un campu magnéticu desplazáu. El campu magnéticu uranianu, nostante, tien más peculiaridaes. La so intensidá ye un poco menor que'l terrestre, y nun se sabe cuálu ye'l material conductor que lo forma desque Uranu nun tien elementos metálicos nel so interior. right|300px|thumb|Uranu, colos sos anillos y satélites, nuna imaxe sacada pol telescopiu espacial Hubble
Satélites
Uranu tien, a lo menos, ventisiete satélites naturales. Toos ellos tienen nomes definitivos, sacaos de personaxes, principalmente femeninos, de les obres de William Shakespeare y Alexander Pope. Los mayores d'ellos son los únicos cinco que se conocíen primero de la era espacial, y que son, de mayor a menor, Titania, Oberón, Umbriel, Ariel y Miranda. Nun tienen, como dengún de los otros satélites del planeta, atmósfera.
Estos satélites foron visitaos pola sonda espacial Voyager 2 en 1986, cuando diba de camín a la llende esterior del sistema solar, y les semeyes que-yos sacó son, entá, les imáxenes de mayor resolución que tenemos d'ellos. Tres fotografialos, la cámara de la sonda entamó a buscar, nel planu ecuatorial del planeta, otros satélites invisibles dende la Tierra. Atopó diez, con diámetros d'ente 40 y 160 km, qu'orbiten ente'l más esterior de los anillos y Miranda. Na década de 1990 la esploración col telescopiu espacial Hubble permitió alcontrar más satélites, que completen los ventisiete que conocemos anguaño.
Anillos
Uranu tien, como tolos otros planetes xigantes del sistema solar, un sistema d'anillos, que nesti casu ye poco visible y formáu por partícules oscures. Los anillos foron descubiertos de casualidá en 1977 por James L. Elliot, Edward W. Dunham y Douglas J. Mink. Estos vieron, al traviés del Kuiper Airborne Observatory, cómo la lluz d'una estrella cercana a Uranu sumíase al averase al planeta. Del estudiu del fenómenu concluyeron que la única esplicación posible yera que'l sistema d'anillos tenía ocultao la estrella. La so hipótesis confirmose en 1986, cuando pudieron vese direutamente los anillos nes imáxenes unviaes pola Voyager 2. thumb|300px|right|Anillos interiores d'Uranu. L'anillu esternu brillante ye l'épsilon. Pueden vese otros ocho amás d'él.
Recientemente, gracies a les observaciones que ficieron astrónomos de la Universidá de Berkeley col sistema d'infrarroxos ópticos adaptativos del telescopiu Keck (Hawai), descubriose qu'Uranu tien un anillu de color azul y otru colloráu. Esto último ye lo habitual en tolos planetes, pero los anillos azules son una rareza planetaria.
Holly Weber
Holly Weber ye una modelu y actriz d'Estaos Xuníos.
Llibru coloráu de los invertebraos d'España
Libro rojo de los invertebrados de España
El llibru coloráu de los invertebraos d'España ye una obra coleutiva que trata los animales invertebraos terrestres y dulceacuícolas que se topen amenaciaos d'estinción.
Resume
Tratase d'una obra coleutiva na que participaron más de 100 especialistes; nella que s'axunta información sobre l'estáu de caltenimientu de 177 especies d'artrópodos y 95 especies de moluscos presentes n'España. Esta información alcuéntrase en forma de ficha de cada especie; cada ficha presenta información sobre l'estáu de caltenimientu, siguiendo los criterios y categoríes de la UICN (Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza), amás d'apurrir datos sobro la morfoloxía, distribución xeográfica y historia natural de caúna de les especies.
Resultaos
miniaturadeimagen|240x240px|Categoríes daes pola actual versión de la [[Llista Roxa de la UICN|Llista Colorada ellaborada pola UICN, siguíes nel llibru coloráu de los invertebraos d'España.]] Les principales resultancies del estudiu, polo que respecta al númberu d'especies que se topen amenaciaes n'unu o otru grau, son:
Llista d'especies en peligru críticu
Les siguientes 16 especies tópense, según l'estudiu, en peligru críticu d'estinción:
Pomarea iphis
Pomarea iphis ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Descripción
El monarca de Uahuka mide unos 17 cm de llargu. La so nala mide unos 9,3 cm. Nos machos adultos, cabeza, llombu, grupa, cola de les ales, mantu cimeru ye d'un tonu negru con un tinte verdosu. El plumaxe ye escuru. Les plumes secundaries y sobremanera les plumes de la cola tienen un rellumu de color verde escuru. Les plumes timoneres son de color negru. La parte baxa del pechu, el banduyu y los lladrales tán cubiertos de plumes negres y blanques mates mistes, que dan al plumaxe una apariencia motuda bocayona. L'iris ye de color marrón, el picu negru con un tinte azuláu cerca de la base. Les pates son de color negru sarriu.
Distribución y hábitat
Ye endémica de la polinesia francesa. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales, y los plantíos.
Leschères
Leschères ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Poospiza cinerea
Poospiza cinerea ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. Ye endémica de Brasil. El términu cinéreo fai referencia a la so coloración ceniza. El so hábitat natural son los pacionales de tierres baxes subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada, categoría vulnerable, pola perda del so hábitat.
Borbo borbonica
miniaturadeimagen|Borbo borbonica ales zarraes Borbo borbonica ye una caparina de la familia Hesperiidae.
Morfoloxía
Machos y femes presenten pocu dimorfismu sexual, les femes son de mayor tamañu y les ventanes hialinas son daqué más grandes. El llargor de les ales anteriores ye de 14–15 mm.
Fenología
Según estudios de Miguel G. Muñoz presenten una primer xeneración primaveral en mayu-xunu. Na población de Ornipark, una segunda en setiembre-ochobre.
Distribución
Especie eminentemente tropical, o zones bien templaes, húmedes o pantanoses, onde abonden les sos plantes nutricies o nectíferas como Lytrum salicaria, pueden alcontrase a lo llargo de la mariña sur del Mar Mediterraneu, principalmente en Siria, hasta Arabia Saudita y n'Africa,  Islla Mauriciu y la Islla Reunión.
Les poblaciones más septentrionales tán n'Europa, presente n'España, enantes conocíense tres poblaciones: una nel Delta del Ebro (Tarragona), otra en Vall de Llorà (Girona) y la tercera na Badea d'Algeciras, Les poblaciones catalanes paecen sumir, polo que la del Campu de Xibraltar sería la única qu'anguaño sobrevive n'Europa.
Según Tolman & Lewington (2011) y Muñoz Sariot (2013), B. b. zelleri tien un comportamientu dispersivo/migrador ocasional, polo que ye posible que s'alcuentren nueves poblaciones según avánzase nel so estudiu. La población más conocida, bono de reparar y posiblemente de les poques onde se comprobó fehacientemente la so reproducción ye la de la Llamarga d'Anfibios de Ornipark, nel Centru de Visitantes Huerta Grande, de l'Axencia de Mediu Ambiente de la Xunta d'Andalucía, na Barriada de Pelayo, Algeciras, en La Provincia de Cádiz, Andalucía, España (Población descubierta pol biólogu y ornitólogu David Barros Cardona)y siguida por distintos especialistes, onde se repararon el desenvolvimientu completu de xeneraciones dende mayu-xunu a setiembre-ochobre, ente la so planta nutricia, últimos datos confirmen la so presencia na Llaguna de La Janda, Puerto Real y xardinos de la Universidá de Málaga nun seria estrañu qu'estos datos viérense aumentaos por más llocalizaciones, pola gran cantidá d'observaciones realizaes en distintos sitios.
Plantes nutricies
miniaturadeimagen|left|Borbo borbonica ales abiertes
Proteición
Según un recién artículu de la Sociedá Gaditana d'Historia natural (SGHN) la Borbo borbonica zelleri ye una de les xoyes entomolóxiques de la provincia. Catalogada En Peligru d'estinción nos llibros coloraos d'Andalucía (Barea-Azcón et al., 2008) y España (Verdú & Galantiador, 2006) pero paradóxicamente quedó ensin proteición llegal tres la recién publicación de los respeutivos catálogos.
Estudios y árticulos
Nesti estudiu, publicáu na Revista Gaditana d'Entomoloxía y robláu por Miguel G. Muñoz, apúrrense los primeros datos de la bioloxía y ecoloxía d'esta especie nel continente européu, al empar que s'alcuentren nueves poblaciones por cuenta de que ye una gran voladora, ampliando notablemente la so área de distribución na provincia, pasando de 1 a 5 cuadrícules UTM de 10x10.
Juan Guillermo Friso d'Orange-Nassau
Juan Guillermo Friso d'Orange-Nassau (en neerlandés: Johan Willem Friso van Oranje-Nassau; ) foi un noble neerlandés, miembru de la Casa de Nassau y xefe de la Caña Nassau-Dietz. Convirtióse nel Príncipe d'Orange en 1702. Duque de Nassau-Dietz y de Katzenbogen (1696-1711).
Antecedentes
derecha|miniaturadeimagen|256x256px|Juan Guillermo Friso d'Orange-Nassau. Fíu del príncipe Enrique Casimiro II de Nassau-Dietz y la princesa Enriqueta Amalia de Anhalt-Dessau, dambos yeren primos hermanos de Guillermo III d'Inglaterra. Como tal, yera miembru de la Casa de Nassau, y al traviés de les disposiciones testamentaries de Guillermo III #convertir nel proxenitor de la nueva llinia de la Casa d'Orange-Nassau. Asocedió al so padre a la edá de nueve años como estatúder hereditariu de Friesland, Groningen y Drenthe, y como príncipe de Nassau-Dietz, conde de Katzenelenbogen, Vianden y Spiegelberg, baxu #tutelar materna.
Sucesión
Cola muerte de Guillermo III, príncipe d'Orange, escastóse la llinia masculina lexítima de Guillermo I el Taciturno (la segunda Casa d'Orange). Juan Guillermo Friso, el descendiente patrilineal mayor del hermanu de Guillermo'l Taciturno y descendiente cognaticio de Federico Enrique), el güelu de Guillermo III, reclamó la sucesión como estatúder en toles provincies en manos de Guillermo III. Esto foi-y refugáu pola #facción republicana de los Países Baxos.
Les cinco provincies sobro les que Guillermo III gobernó - Holanda, Zelanda, Utrecht, Gelderland y Overijssel - suspendieron el cargu de estatúder dempués de la muerte de Guillermo III. Les dos provincies restantes - Friesland y Groningen - nunca fueron gobernaes por Guillermo III y siguieron calteniendo un estatúder aparte, Juan Guillermo Friso, que dende 1707 yera capitán xeneral de Frisia y en 1708 de Groningen. Estableció la tercer casa d'Orange, que s'escastó na llinia masculina en 1962. El so fíu Guillermo IV, Príncipe d'Orange, sicasí, convirtióse más tarde en estatúder de les siete provincies.
Yá que l'herederu xeneral de Guillermo III yera'l rei Federico I de Prusia, ésti reclamó parte del heriedu (por casu, Lingen), que tamién reclamaba'l príncipe Guillermo Xacintu de Nassau-Siegen. Por voluntá de Guillermo III, Friso diba heredar el Principáu d'Orange. Sicasí, el rei prusianu Federico I reclamó coles mesmes el Principáu d'Orange, nel valle del Ródano, que más tarde venció a Francia.
Carrera militar y muerte
Na mayoría d'edá, Juan Guillermo Friso foi dende 1704 un xeneral de les tropes holandeses mientres la guerra de Sucesión Española, al mandu del duque de Marlborough, y resultó ser un oficial competente. El so prestíu podría favorecer la so eventual elección como estatúder nes otres cinco provincies. Sicasí, en 1711, cuando viaxaba dende'l frente en Flandes a La Faya en rellación cola demanda sobro'l Principáu d'Orange, coles prieses aportunó en cruciar el ríu Hollands Diep mientres una fuerte nube. El tresbordador fundióse y Juan Guillermo Friso, de 23 años, afogóse. El so fíu nació seis selmanes dempués de la so muerte.
Matrimoniu y descendencia
Casóse'l 26 d'abril de 1709 con María Luisa (1688-1765), fía del landgrave Carlos I de Hesse-Kassel y hermana de Federico I de Suecia. D'esta unión nacieron:
Juan Guillermo Friso tien la posición de ser l'ancestru común más recién de toles anguaño reinantes families reales europees.
Ancestros
Ancestros de Juan Guillermo Friso d'Orange-Nassau
Joel Kinnaman
Charles Joel Nordström, más conocíu como Joel Kinnaman, ye un actor suecu de cine y televisión. Kinnaman dar a conocer por interpretar el papel principal na película sueca Easy Money y pol so papel de Frank Wagner na serie de televisión Johan Falk. Un papel pol que foi nomáu a los premios Guldbagge na categoría de meyor actor secundariu. Del 2011 al 2014 protagonizó la serie de la AMC y Netflix The Killing nel papel del detective Stephen Holder.
Biografía
Kinnaman nació en Estocolmu, Suecia. La so madre, Bitte, ye sueca, y el so padre, Steve Kinnaman (orixinalmente David Kinnaman), ye estauxunidense, pero abandonó los Estaos Xuníos mientres la Guerra de Vietnam. Tien tantu la ciudadanía sueca, como la estauxunidense. Kinnaman ye tamién en parte d'ascendencia xudía. Tien cinco hermanes, una de les cualos ye Melinda Kinnaman (la so media hermana), una actriz sueca.
Carrera
Kinnaman empezó la so carrera como actor en 2002. Nel 2009, dar a conocer cola película I skuggan av värmen y el so ésitu siguió con un papel en seis películes de la serie Johan Falk. De siguío formó parte del repartu de la película Easy Money (2010), que lo dio a conocer en Suecia y nel restu del mundu. Buscando ampliar la so carrera como actor, Kinnaman contrató a un axente nos Estaos Xuníos, el mesmu axente que representa a Johnny Depp.
Na primavera de 2010, anuncióse que fadría'l so debú internacional col thriller The Darkest Hour, qu'empezó a filmar en Moscú en xunu de 2010 y foi estrenáu n'avientu de 2011. A partir d'abril de 2011, Kinnaman tien un papel estelar como'l detective Stephen Holder na serie de televisión The Killing.
Kinnaman foi unu de los aspirantes a los papeles principales en Thor y Mad Max 4. Declaró al periódicu Östran que "tuvo mui cerca que me dieren el papel principal en Mad Max 4. La eleición taba ente mi y otros dos. El que consiguió'l papel foi Tom Hardy qu'encarna'l papel principal na película Bronson. El direutor taba bien satisfechu col mio rendimientu, pero yera necesariu que diera la impresión de daquién mayor". Tocantes a Thor, diz que "queríen a daquién con un toque escandinavu. A la fin quedamos namái cinco candidatos. Lamentablemente nun pudi volar a los Estaos Xuníos y faer les pruebes con Natalie Portman porque interfería cola filmación de Easy Money". A pesar de que Kinnaman almite que desea trabayar y ser reconocíu nos Estaos Xuníos, diz que "de nenguna manera creo que tenga qu'aceptar un papel namái porque sea nos Estaos Xuníos. Toi buscando daqué interesante, inda soi nuevu nel mio arte, y tengo qu'atreveme a faer coses, inclusive cuando hai riesgu de fracasu". Nel 2012 participó na película Safe House, protagonizada por Denzel Washington y Ryan Reynolds.
El 3 de marzu 2012, confirmóse que Kinnaman va encarnar el papel principal d'Alex James Murphy/Robocop nel próximu remake de Robocop.
Takeo Takahashi
Takeo Takahashi (高橋 武夫, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Ignacio del Valle
Ignacio del Valle ye un escritor asturianu.
Publicó hasta 2017 diez noveles y un llibru de cuentos. Esti postreru titúlase Caminando sobre las aguas (2013), y les anteriores noveles, Índigo mar (2017), Los días sin ayer (2016), Soles negros (2016), Busca mi cara (2012), y Los demonios de Berlín (2009), que ye la continuación d'El tiempo de los emperadores estraños (2006), llevada al cine en xineru de 2012 como Silencio en la nieve. Foi dirixida por Gerardo Herrero, y tuvo como protagonistes a Juan Diego Botto y Carmelo Gómez.
Del Valle recibió numberosos premios como'l Buenos Aires Negro, el premiu Violeta Negra del festival de Toulouse o'l premiu de la Crítica de Asturias. La so obra foi traducida a dellos idiomes. Caltién columnes d'opinión nel diariu El Comercio de Xixón y collabora con El Viajero d'El País y dellos medios. Tamién imparte conferencies y talleres.
De 2012 a 2015 ocupó'l cargu de subdireutor y coordinador pa Europa de la fundación cultural Mare Australe de Panamá.
Dende 2010 dirixe la seición cultural Afinando los sentidos n'Onda Cero.
Novela
El arte de matar dragones (2003) Algaida Editores. Premio Felipe Trigo
Ríu Kasai
El ríu Kasai (n'Angola, Cassai) ye un ríu tresfronterizu del África central, unu de los principales afluentes del ríu Congu. Empecipiar n'Angola, onde escurre en direición norte, sirviendo depués de frontera cola República Democrática d'El Congu. Yá en territoriu congoleñu'l ríu algama la so máxima rellumanza, llegando a drenar una cuenca de 925.172 km², siendo la 32º del mundu y similar a países como Tanzania, Nixeria o Venezuela. Desagua nel ríu Congo na llocalidá de Kwamouth ( -3.17528°N, 16.19972°W ). El curtiu tramu ente la receición del ríu Fimi y la so desaguada nel Congo'l ríu conozse como ríu Kwa.
Sobre'l ríu atopar nel so máximu la selva ecuatorial africana, espectacularmente rica en biodiversidá. La llocalidá d'Ilebo atopar nel so cursu, nel llugar navegable del ríu más alloñáu. Hasta esi puntu lleguen ferrys dende la capital Kinxasa y dende esi puntu esiste un tren escontra Lubumbashi.
Tributarios
El ríu tien munchos afluentes, dalgunos d'ellos ríos bien importantes, de más de 1000 km de llargor, siendo los más destacaos los siguientes:
Hai que mentar que'l ríu Kwango, presentáu casi siempres por error como afluente del Kasai, ye por contra afluente del ríu Kwilu. El ríu Kwango que baxa d'una altitú mayor que la del calce del ríu Kwilu, apurre les sos agües nesti postreru en Luanie (Bandundu). Diches agües colorean el Kwilu siendo visibles hasta mediu quilómetru enagües embaxo.
Tresporte
El ríu Kasai utilizar pal tresporte fluvial dende'l ríu Congo en Kwamouth, na parte en que'l ríu llámase Kwa, hasta Mushie y depués nel Kasai hasta Ilebo y depués hasta Djokupunda. Construyóse una llinia de ferrocarril pa coneutar Djokupunda con Makumbi.
Dende Makumbi el ríu ye navegable hasta más al sur de Tshikapa. Un balleneru coneuta Tshikapa con Makumb.
Rafael Leonardo Callejas
Rafael Leonardo Callejas Romero, conocíu como Rafael Callejas, foi un economista y políticu honduranu estraditáu a Estaos Xuníos polos delitos de fraude electrónicu y del llamáu Rico Act que venceya a los imputaos n'empreses y grupos delictivos. Foi'l Tercer Presidente constitucional de la República d'Hondures ente los años de 1990 a 1994 y Presidente de la Federación Nacional Autónoma de Fútbol d'Hondures. Implicáu confeso d'una rede de crime entamáu y fraude electrónicu de 42 persones de Concacaf y Comebol nel escándalu Fifa gate.
Biografía
Rafael Leonardo Calleja Romero nació na ciudá de Tegucigalpa, Honduras el 14 de payares de 1943. Los sos padres son Rafael Callejas Valentine y la señora Emma Romero de Callejas, orixinaria de Danlí, El Paraísu. Rafael Leonardo Callejas casóse cola abogada, Norma Regina Gaborit.
El mozu Rafael Leonardo, realizó los sos estudios elementales na Escuela Americana y los secundarios nel Institutu San Francisco de Tegucigalpa. Darréu treslladóse a Mississippi, Lousiana onde cursó los sos estudios cimeros na Universidá de Mississippi. Nesi llugar, Calleja Romero remato los sos estudios en 1966, graduándose n'Economía Agrícola. En 1967 fixo un curtiu diplomáu nel Institutu de Ciencies Sociales de L'Haya, sobre Desenvuelvo Agrícola.
Al so regresu a Honduras, Calleja Romero desempeñóse como planificador Xefe del Sector Agropecuariu nel Conseyu Cimeru de Planificación Económica mientres el gobiernu del xeneral Oswaldo López Arellano nel periodu 1967/1971. Dende al añu 1972 hasta l'añu 1975 desempeñó'l cargu de Subsecretariu y depués Secretariu d'Estáu nel Despachu de Recursos Naturales mientres el segundu gobiernu de López Arellano. D'alcuerdu al historiador, Longino Magüeta "como titular de felicidá cartera, Callejas presidió la Xunta Direutiva del Bancu Nacional de Desenvolvimientu Agrícola (BANADESA) y del Institutu Hondureñu de Mercadéu Agrícola (IHMA). El so desempeñu nestes funciones foi por demás discretu, llindáu a una alministración esencialmente rutinaria."
La carrera política de Rafael Leonardo Callejas, empezó cuando'l Xeneral Juan Alberto Melgar Castro nomar Ministru de Recursos Naturales dientro del so gabinete de gobiernu en 1975. El llicenciáu "Callejas foi confirmáu nel so puestu ministerial n'agostu de 1978 dempués de que'l xeneral Policarpo Paz García baltara a Melgar y fixérase col poder al mandu de una Xunta de Gobiernu Militar."
Dende 1980 a 1981, Rafael Calleja Romero foi Diputáu a l'Asamblea Nacional Constituyente por Francisco Morazán. Tamién foi designáu presidencial na fórmula de Ricardo Zúñiga Agustinus, cuando esti apostó-y la presidencia al lliberal, Roberto Suazo Córdova, nes eleiciones que significaron la restauración de la democracia n'Hondures en 1981. Mientres esti tiempu, "Callejas pasó a integrar la Comisión Política y a presidir el Comité Central del PNH, convirtiéndose n'unu de les cabeces visibles de la facción interna Unidá y Cambéu, qu'animaba l'empresariu Ricardo Maduro Joest...Darréu, Callejas activu una facción personalista, el Movimientu Nacional Callejista (Monarca), con vistes al so apueste presidencial."
Eleiciones de 1985
En 1985, el pueblu hondureñu ye convocáu a comicios xenerales pa escoyer a les nueves autoridaes que rexiríen los destinos del país. Pero'l Presidente Roberto Suazo Córdova amagó con perpetuase nel poder. "Cuando yá los partíos históricos preparar nes sos convenciones a proclamar los sos candidatos presidenciales." Hubo crisis institucional y cola mediación de la empresa privada, les centrales obreres, les fuercies armaes y la ilesia católica, buscóse una salida al problema esistente y aprobóse un mecanismu de votación llamáu “Alternativa B”. Con esti mecanismu, dexóse la participación de dellos candidatos d'un mesmu partíu y a la fin los votos sumaríense y l'institutu políticu que sacara más votos sería'l ganador. name="Biografía Rafael Leonardo Callejas"
Nestes eleiciones compitieron por "los lliberales l'Inxenieru José Azcona del Fuexu, los abogaos Óscar Mejía Arellano, José Efraín Bú Girón y Carlos Roberto Reina, polos nacionalistes el Llicenciáu Rafael Leonardo Callejas, el Llicenciáu Juan Pablo Urrutia Raudales y l'Inxenieru Fernando Lardizábal Guilbert, presentándose amás les candidatures de los partíos Democracia Cristiana y PINU." name="A cuenta de Eleiciones"
Comprometíos a respetar esi arreglu pa non entorpecer el sistema democráticu empecipiáu en 1982, per esa única vegada nos partíos tradicionales fixéronse en xunto eleiciones internes y xenerales, ganándoles el lliberal Azcona Fuexu, anque foi'l Rafael Leonardo Callejas el que mayor númberu de votos llogró; "esautamente 189,000 papeletes de diferencia, suponiendo'l 42% del total, ente que José Azcona, con solo'l 27% de los sufraxos totales foi proclamáu presidente.,
Finalmente, el Llicenciáu Callejas "probó públicamente'l so desprendimientu políticu al aceptar la victoria de los sos oponentes nuna eleición anticonstitucional, buscando la salvación del acabante establecer orde constitucional, lo que obviamente llogróse…"
Eleiciones de 1989
Pa les siguientes eleiciones, Rafael Callejas goció de nuevu col enfotu del Partíu Nacional. Les eleiciones internes pa la selección de candidatos pa les eleiciones presidenciales de 1989, que se realizaron nel mes d'avientu, fueron puramente simbóliques. Rafael Leonardo Callejas, máximu líder del movimientu o corriente política interna del Partíu Nacional denominada Movimientu Nacional Rafael Callejas (MONARCA), axustó primeramente colos líderes de los otros movimientos dándo-yos una cuota de puestos nel aparatu estatal.
En 1989, Mientres éstes eleiciones, el llicenciáu Rafael Callejas enfrentó como'l so principal opositor a un mozu Carlos Roberto Flores Facussé del Partíu Lliberal, ex-ministru de la presidencia mientres el gobiernu de Roberto Suazo Córdova. D'alcuerdu al periodista, Juan Ramón Durán "esistíen" ente estos dos candidatos "mas coincidencies qu'estremes". "Dambos dirixentes políticos son nuevos...dueños d'una visión empresarial nel manexu de los intereses públicu y priváu, pragmáticos, respetuosos de la influencia castrense y norteamericana." Esto suxuría que "l'orixe social y la proximidá idelogica de los candidatos" yera por igual, conservadora.
A pesar de la semeyanza ente estos dos candidatos; la incapacidá y falta de lideralgu dientro del so propiu partíu del presidente saliente, Azcona Fuexu, "los braceos internos del Partíu Lliberal y la gastadura de dos periodos socesivos" de gobiernu lliberales "nuna década de crisis, según los aciertos de Rafael Leonardo Callejas nel manexu del so partíu y de la so campaña, llevaron a los lliberales a la derrota en 1989 y una victoria amplia del Partíu Nacional."
"A la fin de la guerra eleutoral, “Callejas llogró alredor de 52% de los votos, los lliberales 43% y el restu partir ente'l PINU-SD con 1.8% y la Democracia Cristiana con 1.4 per cientu...El trunfu de Callejas esplicar pol fracasu de los dos gobiernos lliberales pa remanar la crisis económica del país y atenuar les condiciones de desemplegu y probeza de la mayoría de la población. La población" buscaba "en Callejas una alternativa." Según l'historiador, Juan Arancibia la victoria de "Rafael Leonardo Callejas, deber a qu'esti candidatu "recurrió na so campaña a novedoses téuniques de marketing, reestructuró y dinamizó el so partíu y presentóse atendiendo a los puntos más sensibles de la opinión pública:la crisis económica y la salida de la Contra" nicaragüense.
Economía
El presidente electu, Rafael Leonardo Calleja Romero recibió de parte de los anteriores gobiernos lliberales, a un país somorguiáu nuna fonda crisis económica. Con esti panorama descuayante, al nuevu mandatariu tocólu face-y frente a los retos d'una Honduras con un déficit fiscal, déficit comercial, desemplegu masivu, según el fechu de qu'esta nación, fuera declaráu "non elegible" pa préstamos y demás ayudes financieres per parte d'organismos creiticios internacionales, esto, ente otros tantos problemes d'orde económicu.
Foi por ello qu'en marzu de 1990, Callejas declaró qu'Honduras taba en "bancarrota" con una economía "mentirosa". Pa solucionar esta crisis, Callejas presentó al Congresu Nacional un paquete de lleis llamaes les Midíes del Ordenamientu Económicu basaes en "el modelu económicu neolliberal" el cual "nun dexa la regulación del Estáu nel mercáu o nos negocios o desenvolvimientu económicu del país." 16
Les midíes económiques presentaes por Callejas fueron re-bautizaes pol Congresu Nacional de la República como Decreto Llei 18-90 del Ordenamientu Estructural de la Economía. Estes fueron "encamentaes" a manera de presión polos organismos internacionales como'l Fondu Monetariu Internacional y l'Axencia Internacional pal Desenvolvimientu (AID) por qu'Honduras fora nuevamente elegible pa nuevos préstamos, lo cual yera unu de los oxetivos del presidente Callejas.
L'historiador Longino Magüeta, unu de los más severos críticos de Callejas y de la nueva llei asegura que "casi darréu dempués d'aprobáu'l "paquetazo"... empezaron a disparase los precios de numberosos artículos esenciales."18 Sicasí pa dalgunos, esto debió porque "los productores hondureños creyeron que la llibertá de mercaos implicaba'l consentimientu de los sos escesos como la variación escontra riba de los precios de los sos productos."
Amás de l'alza de los precios, la nueva Llei traducir en "socesives devaluaciones de la moneda nacional, la Lempira - que dende 1920 caltuviera un tipu de cambéu fixu col dólar." Hubo "despidos masivos nel sector públicu y l'amenorgamientu del gastu social, castigó inevitablemente a estenses capes de la población yá de por sí cutíes poles faltes propies d'un país probe y con una repartida de rentes bien desequilibráu."..."provocando, yá nos primeros meses de l'alministración de Callejas, una fuerte contestación social que s'espresó en baturicios caleyeros y fuelgues sectoriales convocaes por unes organizaciones sindicales bien batalladores."
A pesar de que'l presidente Callejas, empezó'l so mandatu con serios reveses depués de la implantación del so paquete económicu, y de rematar el so mandatu con un rendimientu bastante "discretu na macro economía, con una crecedera añal mediu de namái'l 1,5% del PIB", los esfuercios realizaos pol presidente Callejas nel planu económicu, fueron reconocíos por dellos observadores.
D'alcuerdu al escritor, Rodolfo Pastor Fasquelle, cuando Callejas llegó al poder en 1990, “les faltes yeren inmenses y cayérase na inercia". Según Fasquelle, Callejas "tuvo coraxe p'actuar en forma consecuente." Amás, diz Fasquelle, Callejas “sanió en forma profesional les finances del Estáu, lo cual yera necesariu; abrir el mercáu, quitó-y la mormeyera al aparatu granible, torgó que la especulación fórase-y de control; avanzó nel procesu de privatización; llogró una crecedera relativa... dexó un patrimoniu material sustancial.” Amás de llograr "la continuación de l'asistencia financiera internacional, lo cual, xuníu a les escelentes rellaciones cola potencia norteamericana, facilitó la condonación per Washington en setiembre de 1991 de 430 millones de dólares de delda billateral."
Pa Alexis Gonzáles d'Oliva, Callejas ye "Posiblemente ...el primer gobernante que cuando asume la Presidencia de la República, tien mayor conciencia de los problemes nacionales, valoración de les dificultaes que frenaron la crecedera económica del país; y visiones clares de lo que se debe faer pa crear les bases pal desapegar, los riesgos que se deben correr, los axustes xurídicu burocráticos qu'había qu'introducir y los resultaos que podíen esperase."
Llogros
El so gobiernu tuvo importantes aciertos nos campos de la infraestructura (como por casu la construcción y meyora de carreteres), educación, salú, Modernización del Estáu y la creación del Fondu Hondureñu d'Inversión Social (FHIS). En 1991, asistió na ciudá de Guadalajara, Méxicu pa la celebración de la I Cume Iberoamericana; al añu siguiente 1992, viaxó a Méxicu nuevamente, onde foi unu de los testigos de la firma de los Alcuerdos de Paz ente'l gobiernu d'El Salvador y la guerrilla del FMLN; Dempués viaxó a Washington, D.C. pa entrevistase col presidente d'Estaos Xuníos George Bush col fin d'axustar ayudes económiques a Honduras; Callejas tamién asistió a la II Cume Iberoamericana celebrada na ciudá de Madrid y a la III Cume Iberoamericana llevada a cabu na ciudá de Salvador de Bahia, en Brasil.
Presidencia de FENAFUTH
Rafael Leonardo Callejas desempeñóse como presidente de la Federación Nacional Autónoma de Fútbol d'Hondures (FENAFUTH) mientres trece años, so la so direición, la selección nacional de fútbol clasificó a dos mundiales mayor Sudáfrica 2010 y Brasil 2014, ente la so participación a les Olimpiaes y a dellos mundiales xuveniles de fútbol, el so socesor ye'l catedráticu Alfredo Hawit.
Acusaciones de corrupción
Darréu a la so Presidencia, Callejas ye acusáu en siete caso d'abusu de poder y malversación de fondos públicos. Mientres los dos periodos subsiguientes sígense-y los casos ensin que se-y atope culpabilidá. Nel añu 2005 el Congresu Nacional retira la llei por aciu la cual los expresidentes, ente otros ex-funcionarios, gociaben d'inmunidá. A otru día el ex-presidente Callejas preséntase voluntariamente a los xulgaos pa proceder colos sos xuicios. Darréu, ye atopáu inocente pol Poder Xudicial, recibiendo cartes de llibertá en tolos casos nos que se-y había incoado.
N'avientu del 2015, los Estaos Xuníos solicita estradición de Callejas por acusaciones na Corte de Nueva York pol escándalu de corrupción na FIFA, denomináu "FIFA gate", por supuestos actos de corrupción por recibir sobornos xunto a Hawitt, pola cantidá de US$ 600,000.00 per parte de MEdiaWorld, pa la tresmisión esclusiva de los partíos de la Selección Nacional d'Hondures, utilizando bancos d'Estaos Xuníos, pal blanquéu del dineru y realizar transaiciones per mediu de Citibank Panamá. Foi estraditáu a los Estaos Xuníos el 14 d'avientu de 2015. La OABI oficialmente confirmó'l 15 d'avientu de 2015 que yá nun había fondos nes cuentes bancaries personales y empresariales del ex-presidente, polo cual presumir qu'esti les baleró na selmana que foi acusáu. Rafael Leonardo Callejas declaróse culpable ante un tribunal de Nueva York por combalechadura por crime entamáu y fraude electrónicu nel escándalu conocíu como 'Fifagate'.
Callejas contrató los servicios del abogáu Manuel Retureta pa defendese de los cargos criminales d'asociación ilícita, fraude y llaváu de dineru. El 28 de marzu de 2016, Callejas declaró culpable de los cargos que se-y imputen.
Ascendencia
Esbozu del Árbol xenealóxicu de l'ascendencia de Rafael Leonardo Calleja Romero.