cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tijuana
Hidrogafía
El tributariu principal del Río Tijuana, ye'l regueru Les Palmes, que desagua na presa Abelardo L. Rodríguez, que tien una capacidá máxima d'almacenamientu, de 137 millones de metros cúbicos y tópase allugada na zona sureste de la ciudá. Ríu abajo, una mínima parte de l'agua, (sacante en temporada d'agües, en que dacuando, puede algamar importantes desfogues), flúi al traviés de la zona urbana, a lo llargo de 17 quilómetros ( 10.5 milles), por aciu una canalización de concretu hidráulicu, hasta la frontera internacional colos Estaos Xuníos. Yá en llau estauxunidense, el líquidu ye depuráu por una planta tratadora d'agües negres, alcontrada nes cercaníes de la llinia fronteriza, al sur del Condáu de San Diego, d'onde sale'l caudal hídricu escontra l'oeste, yá tratáu, percorriendo finalmente l'estuariu del Río Tijuana, por una distancia d'unos nueve quilómetros, hasta la so desaguada nel Océanu Pacíficu.
Flora y fauna
Na fauna, ye posible atopar esguiles, coneyos, topos, cachoras, borregos cimarrones, ente otres especies terrestres, aves y animales marinos.
Población
thumb|Frontera ente Tijuana (derecha) y [[San Diego (California)|San Diego (EE. XX., esquierda).]]
Demografía
Según el Segundu Conteo de Población y Vivienda del añu 2010 realizáu pol INEGI (Institutu Nacional d'Estadística, Xeografía ya Informática) el conceyu de Tijuana cunta con 1.559.683 habitantes, lo que lo convierte nel tercer conceyu más pobláu del país, solo per debaxo de Ecatepec y Iztapalapa (que formen parte de la ZM de la ciudá de Méxicu) ente que la zona metropolitana de Tijuana (Tijuana-Tecate-Rosarito) cuenta con 1.751.430 habitantes.
Anguaño tánse construyendo fraccionamientos camín de Tecate, ente esos una ciudá satélite en Valle Les Palmes onde se calcula que van vivir aproximao 1 millón de persones. A nivel nacional, Tijuana tien una tasa de crecedera alta; según datos del conceyu, crez a razón de 3 hectárees per día, solo comparable en términos globales con Ciudad Juárez que comparte una dinámica de población similar. D'alcuerdu a los estudios del Conseyu Nacional de Población (Conapo), si caltién l'actual tasa de crecedera, pal añu 2030 Tijuana, amás de convertise nel conceyu más pobláu del país, va ser la segunda ciudá (zona metropolitana) más poblada de la República. La crecedera de Tijuana esplicar en gran parte pola cantidá de xente y families completes que vienen del Sur y Centru de Méxicu, Centru y Suramérica buscando emplegu, emigrando al norte y al nun poder cruciar la frontera, convertir en pobladores de la ciudá.
Relixón
150px|derecha|Ilesia de San Francisco de Garráis Según INEGI la mayor parte de los sos habitantes respondieron que practiquen la relixón, d'ellos un 80% son cristianos Católicos, 12% d'otra relixón cristiana ("Persones con relixones protestantes históriques, pentecostales, neopentecostales (carismáticos), La Lluz del Mundu, evanxéliques y bíbliques distintes de les evanxéliques"), 5% nun tienen fe y el 3% otra relixón ("Persones con relixones d'orixe oriental, xudaicu, islámicu, raigaños étnicos, espiritualistes, cristianos ortodoxos, otros movimientos relixosos y cultos populares"), o organizaciones como los mormones (La Ilesia de Xesucristo de los Santos de los Últimos Díes) y los "Testigos de Xehová".
Salú
D'alcuerdu al Institutu Nacional d'Estadística Xeográfica ya Informática (INEGI), en Tijuana hai 1.559.683 habitantes de los cualos 556.306 atopar ensin atención médica, representando'l 35,70% de la población de Tijuana. La razón d'esti grave problema ye la falta de voluntá p'atopar los recursos económicos pa podelos arreglar. Estos datos estadísticos van acordies con l'amenorgamientu de "derechu habientes" que tuvo'l Seguru Social na última década.
Un total de 506 trabayadores de salú integren el cuerpu d'Enfermería del Hospital Xeneral de Tijuana, de los cualos 444 son muyeres y 62 son homes, tomando en cuenta la información del párrafu anterior, al hospital xeneral de tijuana correspuénde-y el 35.7 % de la población de la ciudá, lo cual equival a 1099.4 pacientes pa cada enfermeru, esto comprueba la sobrecarga de trabayu a la que s'enfrenten los enfermeros de dicha institución.
Nel sector priváu nos últimos años, la calidá de los servicios médicos en Tijuana fíxose notar, gracies a los médicos y especialistes capacitaos y certificaos. Asina mesmu la teunoloxía cola que cunten les clíniques y hospitales de la ciudá ye de primera.Cabo mentar que se creó un programa de salú "FAST LANE", ye un programa diseñáu pa fomentar el turismu y promover los servicios médicos yá que ufierta a los becarios una ruta d'accesu en carril preferente pa los Estaos Xuníos.
Esti programa llevar a cabu gracies a un conveniu ente prestadores de servicios médicos - turísticos y el conceyu, favoreciendo asina'l desenvolvimientu económicu del estáu.
División alministrativa de Tijuana
thumb|New City in 2015|thumb|right|[[Zona Río, el distritu financieru de la ciudá.]]
El conceyu de Tijuana estremar en 9 delegaciones, y 4 subdelegaciones. Cada delegación tien la so propia alministración y ta dirixida por un delegáu. Les delegaciones ufierten servicios como: control urbanu, rexistru civil, inspeición y verificación, obres públiques, y desenvolvimientu comuñal, según la supervisión d'allumáu públicu.
Los nueve delegaciones son:
thumb|Monumentu a la Esperanza. miniaturadeimagen|derecha| Faru de Sableres de Tijuana.
Área metropolitana de San Diego-Tijuana
miniaturadeimagen|Área Metropolitana de San Diego-Tijuana
L'área metropolitana de San Diego-Tijuana o SanTij ye'l nome de la aglomeración urbana de les ciudaes de Tijuana (Baxa California, Méxicu) y San Diego (California, Estaos Xuníos); y forma parte de la rexón megalopolitana SanSan. La rexón consiste col condáu de San Diego, California nos Estaos Xuníos y los conceyos de Tijuana, Sableres de Rosarito, y Tecate en Méxicu. La población total de la rexón foi envalorada en siquier 4,9 millones nel 2008,1 convirtiéndola na 21ª área metropolitana más poblada d'América² y ye l'área metropolitana bi-nacional más grande na frontera ente Estaos Xuníos y Méxicu.
La garita de San Ysidro (San Diego-Tijuana) ye la frontera más congestionada del mundu, nel 2005, 41.417.164 persones entraron a EE. XX. por esti puestu fronterizu. La gran mayoría d'ellos son trabayadores (tantu de nacionalidá mexicana como estauxunidense) que viven en Tijuana y trabayen en San Diego y el sur de California. El tiempu pa cruciar na garita de San Ysidro ye notoriamente alto, particularmente pa les persones qu'entren a Estaos Xuníos n'automóvil. Por estes razones munches persones deciden entrar caminando, esta llinia ye más rápida que cruciar en vehículu. Dellos peatones son dueños d'un automóvil en cada país, y dexar aparcaos nun gran estacionamiento alcontráu cerca de la frontera ó usen el sistema de tresporte públicu en dambes ciudaes (dambos sistemes tienen una estación d'autobús construyida puramente pa sirvir al puntu d'encruz ente les fronteres de San Diego y Tijuana) y la tranvía de San Diego va dende'l centru de San Diego hasta l'encruz fronterizu.
Gobiernu y política
thumb|Palaciu de Gobiernu de Tijuana. La ciudá, nel aspeutu políticu, vese influyida pola dinámica industrial, empresarial, comercial que tien con Estaos Xuníos y Asia. Anguaño los partíos con mayor presencia son:
Otros partíos, con menos presencia:
Alcaldes
En cursiva los alcaldes interinos
Turismu
Considerada como unes de les ciudaes mexicanes más diverses, dempués del Distritu Federal, la ciudá de Tijuana foi compuesta mientres años por dellos grupos étnicos y culturales de la República Mexicana y el mundu, fenómenu impulsáu en parte pol so allugamientu fronteriza.
Mientres los años cincuenta, sesenta y parte de los setenta del sieglu XX, aportó a considerada una de les ciudaes más visitaes del mundu, anque nun hai dalgún sistema nin naide que lleve un rexistru o conteo confiable, pero conforme fueron aumentando les esixencies de l'aduana estauxunidense pa entrar y salir d'Estaos Xuníos, na mesma proporción menguó'l turismu escontra Tijuana. Unu de los sos curiosos más simbólicos son los pollinos pintaos de cebra colos que turistes acostumen tomase semeyes d'alcordanza que ye revelada artesanalmente.
Tijuana tamién sostién al turismu como fonte d'ingresos importante. Cerca de 300,000 visitantes crucien a cuerpu o n'automóvil por San Ysidro de los Estaos Xuníos acaldía. Restoranes, puestos de tacos, farmacies, chigres, clubes nocherniegos, tiendes d'artesaníes y alcordances son dellos destinos llamativos pa los turistes de la ciudá.
La garita de San Ysidro ye l'encruz fronterizu más transitáu del mundu, con más 50 millones de persones cruciando d'un llau a otru al añu. va ampliase la entrada a USA escontra l'oeste, onde anguaño ta la entrada a Méxicu y van poner 8 carriles más (sobre la franxa azul) y del llau Norteamericanu esviaren l'últimu tramu del freeway (autopista) 5 escontra más al oeste pa conectase cola nueva entrada a Méxicu que se va construyir sobre los antiguos patios Fiscales (recuadru coloráu) y, yá entrando a Méxicu, configurárense les pontes pa da-y fluidez al tráficu. La nueva Garita pa Méxicu va tar na franxa Verde. Les fleches marielles van ser más o menos el sentíu de fluidez del tráficu.
El fechu de qu'en Méxicu la edá pa beber ye 18 contra los 21 d'EE.XX., fai de Tijuana un destín popular pa los estudiantes de preparatoria y universidá de los estaos estauxunidenses de California, Arizona y Nevada.
Paisaxe urbano
miniaturadeimagen|Les sableres de Tijuana son visitaes por turistes rexonales y del sur de California.
La historia de los rascacielos de la ciudá ye recién. Dalgunos de los primeros edificios altos construyíos na ciudá fueron les torres ximielgues del Grand Hotel Tijuana. La Gran Recesión fizo que Tijuana esperimentara una crecedera n'edificios. Ente los edificios que vencieron nesi periodu de tiempu tán el Trump Ocean Resort Baxa Mexico, alcontráu en Sableres y qu'algamaba un altor de 98 metros (322 pies). Anguaño, l'edificiu más altu y que llueu va ser el más llargu complexu cuadráu, va ser el New City Residential qu'algama los 102 metros (335 pies). En total, la ciudá tien 33 estructures completaes con otres yá propuestes y rascacielos en construcción.
miniaturadeimagen|Zona Río. Tijuana
El paisaxe urbano de Tijuana ye'l terceru más grande de Méxicu y alcuéntrase en Zona Rio y en cierta midida, en Sableres de Tijuana. Los edificios de la Zona Río tán concentraes nel ríu de Tijuana, alliniaos paralelamente a ésti; y a veres del Club de Campu Tijuana. Nes sableres, los edificios basar na mariña. Apocayá empezáronse construcciones nel llugar, tales como New City Residential y Grand Hotel Tijuana que se desenvolvieron y volviéronse importantes nel paisaxe urbano como los edificios más altos. Puede vese el paisaxe urbano de San Diego al traviés del de Tijuana.
Museos y centros culturales
Tijuana cuenta, amás, con una fuerte presencia cultural en diverses galeríes d'arte, allugaes a lo llargo y anchu de la ciudá, biblioteques, auditorios, festivales artísticos tol añu y llibreríes en pasaxes del centru históricu.
Parques
Tijuana cuenta con una variedá de parques en distintes colonies, sicasí estos son dalgunos de los más visitaos.
Gastronomía
Tijuana convirtióse nos últimos años, área d'inversión gastronómica. Diversos restoranes gourmet, cadenes o franquicies, lo mesmo que de inversión local consolidaron siquier 3 distritos gastronómicos na ciudá.
Distritu Gastronómicu Zona Río: allugáu nel Blvr. Sánchez Taboada. Esta zona ufierta distintos restoranes de comida de Brasil, Arxentina, Italia, España, Francia, Tailandia, Mongolia, Grecia, China, Xapón y de munches otres partes del mundu, según grandes cadenes de restoranes famosos nos Estaos Xuníos y el restu de Méxicu. Tamién equí pueden esfrutar de la famosa Cocina Baxa Med, nativa de Baxa California, que consiste na combinación d'ingredientes típicos de la rexón y ye un enclín dientro de la cocina de Baxa California.
La ensalada César foi creada por un chef italianu aniciáu en Méxicu d'orixe llamáu Alex Cardini y xunto col so hermanu propietariu d'un restorán en Tijuana denomináu "Cesar's Place". Cardini, que'l so apellíu ta rellacionáu cola gastronomía en 1924 del famosu Hotel Peñafiel de Tehuacán, Puebla (Méxicu), viaxó a Tijuana a un concursu gastronómicu onde la so ensalada resultó premiada. L'ingrediente secretu de la ensalada, yera l'aliñu, que llueu se fixo popular en diversos restoranes de California. La ensalada foi tou un ésitu y foi bautizada primeramente como "ensalada de los aviadores" ( "Aviator's Salad"). Col tiempu, yá en 1948, el chef César Cardini rexistrar en Los Angeles como so propia y la internacionalizó.
Amás en distintos puntos de la ciudá ye posible atopar coleutivos de "food trucks" o come y vetes, que presenten al públicu comida que va dende hamburgueses, salchiches o perros calientes, subs, comida xaponesa, carne asao, baxa med, ensalaes, platillos orixinales y hasta comida orgánica.
Turismu médicu y de salú
El turismu médicu ye'l términu usáu pa describir la práutica rápido creciente de viaxar a otru país pa llograr un serviciu profesional calidable y un cuidu médicu calidable considerablemente accesible. El turismu de salú ye cualquier métodu qu'apurra salú en cualquier esfera, sía emocional, física, mental o social. En Tijuana formóse un grupu especializáu, con parámetros establecíos d'atención al turista médicu.
Principales hospitales y centros médicos privaos
Tresporte internacional
Na ciudá tamién s'atopen centrales d'autobuses con viaxes al restu de la península, a los Estaos Xuníos, y a distintes ciudaes de Méxicu.
Tresporte públicu
miniaturadeimagen|Camión tradicional que circula na ciudá dende la década de los 90s La ciudá ufierta dellos tipos de tresporte públicu. El sistema de tresporte públicu na ciudá de Tijuana ta compuestu por autobuses, microbuses (calafias) y taxis. La llinia principal d'autobuses son los "Azul y blancu" (llamaos asina polos colores de los autobuses, que vienen de la mesma del nome de la sociedá que tien la concesión d'estos autobuses: Tresportes de Baxa California Azul y Blanco, J. Magallanes, S.A. de C.V.). Los microbuses son remanaos principalmente por Autotransportes de Pasaxeros Urbanos y Suburbanos Calfia de Tijuana, S.A., d'ende que la población llocal llámelos "calafias". Munches vegaes son en realidá vehículos tipu furgoneta o van modificaos p'acondicionalos pal tresporte públicu de pasaxeros, el taxis de ruta la Nissan Urvan, Nissan NV350 Urvan y Toyota Hiace.
Delles empreses de tresporte urbanu cunten con autobuses d'estándar d'Estaos Xuníos, ente ellos hai dellos modelos Gillig, GMC, New Flyer, Flexible, Motor Coach Industries, ente otros, que operen xunto a los autobuses de manufactura nacional y dellos autobuses en Tijuana de rutes llargues cunten con wi-fi amás de tresporte estauxunidense pola so cercanía. Paralelu a la renovación del tresporte urbanu, pruébense unidaes d'última xeneración procedentes d'Asia y Europa los autobuses Mercedes Benz, tamién se tien contemplada la posibilidá d'adquirir autobuses estauxunidenses d'última xeneración.
En Tijuana esisten dos tipos de taxis, los coleutivos y los "llibres". Los taxis coleutivos, de ruta o "de sitiu" tienen más antigüedá na ciudá; tienen una ruta predeterminada y funcionen como un autobús, pos cada pasaxeru paga una cuota fixa ensin necesidá d'un taxímetru. Son polo xeneral vehículos tipu minivan monovolume y sedán, los sos colores varien dependiendo la ruta que sigan.
La otra modalidá de taxi ye na que'l vehículu cunta con un taxímetru y el pasaxeru paga la tarifa d'alcuerdu al tiempu trescurríu o a la distancia percorrida, como perdayuri del mundu. Estos taxis nun son coleutivos y nun siguen una ruta predeterminada, la so introducción ye relativamente recién y conózse-yos como "taxis llibres", pa estremalos de los taxis coleutivos o de ruta. Son de color blancu y naranxa.
Apocayá llegó la modalidá d'Uber, situación que punxo n'alerta a les autoridaes de la ciudá y decidieron realizar una consulta popular por que sían los ciudadanos quien decidan si quédase o se prohibe la operación de Uber en Tijuana.
Maquiladoras
miniaturadeimagen|Parque Industrial Otay, alcontráu na delegación del mesmu nome
=== Servicios atopen firmes d'alta teunoloxía y compañíes de telecomercialización qu'empleguen a estudiaos téunicos y graduaos universitarios. El GDP nominal por cápita de la ciudá atópase percima del permediu nel país con alredor de 200.000 pesos mexicanos per añu. El terceru nel país dempués de Cancún y la Ciudá de Méxicu (según la INEGI). Esto fai de Tijuana una ciudá popular pa los trabayadores emigrantes o a graduaos de la universidá d'otres partes de Méxicu o otros países al sur. Ye tamién importante mentar que se cunta con una llinia d'ayuda psicolóxica gratuita abierta les 24 hores del día.
Industria y comerciu
Nesta ciudá, amás de maquiladoras, cuenta con dos plantes pasteurizadoras de lleche uno de la Pasteurizadora Xerséi y otra de Lala a les veres de Tijuana, Cuenta con una planta ensambladora de Toyota na cual ensamblan el pick up "Tacoma" dende 2004 y fabriquen el deck pal mesmu pick up, tamién se produz cementu con plantes en Tijuana, Tecate, Rosarito, Ensenada y Mexicali. Tamién cunta con dellos comercios locales de gran importancia na ciudá y l'estáu.
Cultura
El Centru Cultural Tijuana (Cecut) inclúi, nes sos instalaciones, una sala d'espectáculos, sales de llectura, una sala de cine y video, una llibrería, sales d'esposición, el Muséu de les Californies y un futurista cine planetariu de formatu IMAX. A partir de 1992, el Cecut alluga a la Orquesta de Baxa California (OBC), y dende 1994 al Centru Hispanoamericanu de Guitarra (CHG). Fungió como sede del Centru d'Artes Escéniques del Noroeste (CAYEN) mientres los sos dolce años d'esistencia. Coles mesmes, presentó, xunto a la Ópera de Tijuana, delles de les más prestigiadas obres y recitales del bel cantar. Dende'l 2001, atiende añalmente un permediu d'un millón d'usuarios, y ye d'interés relevante l'atención a la población escolar.
miniaturadeimagen|Un [[grafiti, en dalgún puntu de la ciudá.]]
Amás de la que se considera cultura d'élite, esisten, en tolos puntos de la ciudá, obres d'arte caleyeru, dende murales de graffiti hasta esposiciones de fotografíes n'eventos caleyeros. Exemplos d'estos son festivales tales como "Ópera na cai", "Festival Interzona" y obres de teatru que se realicen n'espacios públicos abiertos.
L'Institutu de Cultura de Baxa california ye la dependencia del Gobiernu Estatal, encargada de promover y espublizar el quefer artístico y cultural de la entidá, Amás del Multiforo, en Tijuana el ICBC cunta con una Galería, un Pasiellu de la Fotografía, una sala audiovisual y salones pa cursos y talleres. En fecha próxima va ser inauguráu'l Centru Estatal de les Artes nesta ciudá, que va ser el terceru d'estos centros en Baxa California.
El Institutu Municipal d'Arte y Cultura (IMAC), dependiente del Conceyu de Tijuana y empobinada dende avientu del 2016 por Haydé Zavala Leyva, ye l'encargáu de promover les distintes actividaes culturales na ciudá al traviés de diversos programes y espacios, ente ellos la Casa de la Cultura Altamira, la Casa de la Cultura Sableres y la Casa de la Cultura El Pípila. Esta postrera, de recién establecimientu na zona este, ye la de mayor crecedera poblacional nos últimos años.
Centros culturales independientes
L'actividá cultural en Tijuana reconozse principalmente gracies a el llabor de los sos centros culturales independientes, ente los que destaquen: El Llugar del Nopal, Teatru Les Tables, ArTé Casa Cachu, Tj Art & Rock café, Café Dionisio, Estación Teatro, ente otros.
La otoñada rexistra la mayor actividá cultural na ciudá cola realización d'eventos como entijuanarte festival cultural n'ochobre, que funge como una plataforma p'artistes contemporáneos locales, nacionales y estranxeros, y diverses esposiciones gastronómiques nel centru de la ciudá.
Cine
Tijuana destacóse por ser una de les ciudaes que más interacción tien col cine. D'alcuerdu a datos de Cinemex, Tijuana ye la quinta ciudá más importante d'alcuerdu a asistencies de cine nos sos complexos, siendo de casi 2 millones de pesonas añales. Pa la cadena Cinepolis, Tijuana foi una ciudá dende onde s'estrenaron diversos formatos como'l VIP y la Macro XE. Al respective de eventos de cine, celebráronse Ciclos de Cine de países europeos y asiáticos. Amás, esíbense producciones nacionales na Cineteca Tijuana, Sala Carlos Monsiváis. Amás, esisten llugares onde se proyeuten películes y combínase con otros servicios como cafés o restoranes. Los complexos qu'esisten na ciudá pa esperimentar el séptimu arte son:
Música
miniaturadeimagen|[[Julieta Venegas ye una de les artistes más famoses de la ciudá a nivel internacional. ]] Dende siquier la década de 1920, Tijuana tuvo un ámbitu musical destacáu. Tantu pola arribación de turistes como pa satisfaer les esixencies locales, surdieron a lo llargo de les décades grupos de música de diversos xéneros. Dende los Tijuana Five, Los Tucanes De Tijuana, Javier Bátiz y Antonio De Carlo tamién conocíu como "Antonio", revelación como intérprete nel Festival OTI 1989 y quien dende principios de los años 1990 llogró algamar l'ésitu con temes como "En Mil Pedazo", "A Pechu Descubiertu", "Revolución" y "Como Duel", amás de ser gallardoniáu con dos premios EMMY en (2005-2006.) Natural de la ciudá ye tamién la talentosa Julieta Venegas quien amás de ser una escelente intérprete, ye reconocida a nivel internacional como una de los meyores cantantes de Llatinoamérica, otra cantante-compòsitora bien importante nacida na ciudá ye Lynda quien foi una de les principales cantantes a finales de la década de los 90, la ciudá foi pebidal d'importantes bandes de rock ente elles sobresalen a nivel internacional Espécime y Tijuana Non!, otres bandes destacaes podríen ser Ohtli, Nona Delichas, Murcof, Canseco, headlongs. El Coleutivu Nortec que foi reconocíu a nivel mundial por fundir la música electrónica con música nortiza y de banda. Esti coleutivu foi arriquecíu cola aportación visual de diseñadores y videastas que sol mesmu conceutu, dotaron d'imáxenes a esta propuesta musical. Tamién foi equí onde Carlos Santana, nacíu en Jalisco, empezó la so carrera musical.
Pa impulsar el desenvolvimientu cultural na niñez y mocedá de Tijuana, cuntar dende 1996 cola Sinfónica Xuvenil de Tijuana (SJT), que fomenta la educación y formación musical al traviés de práutiques de preséu, llectura de música y conciertos públicos. Amás Tijuana cuenta con temporada d'ópera. Tamién hai diversos festivales musicales a lo llargo del añu ente los que destaquen el Festival Hispanoamericanu de Guitarra, Mainly Mozart Binacional, y Amuesa Internacional de danza contemporánea "Cuerpos en Tránsitu".
Tijuana ye sede de la Orquesta de Baxa California, una de les instituciones artístiques más prestigiadas y sólides del noroeste de Méxicu, que foi nomada al Grammy Llatín na categoría de meyor álbum clásicu pola Academia Llatina d'Artes y Ciencies de la Grabación Inc., col discu Tango mata Danzón mata Tango. Esti fonograma foi distinguíu como 'Meyor Álbum Clásicu del añu 2001' pola Unión Mexicana de Cronistes de Teatru y Música. Anguaño, caltién una temporada añal, ufiertando conciertos sinfónicos y camerísticos nos más importantes foros de Tijuana y Baxa California.
Educación
thumb|right|Centro Comuñal de la [[UABC.]] thumb|UABC-CITEC en 2012. La ciudá cunta con variaes universidaes ya institutos teunolóxicos prestixosos tales como la Universidá Autónoma de Baxa California (UABC), el Institutu Teunolóxicu de Tijuana (ITT), el Centru d'Enseñanza Téunica y Cimera (CETYS Universidá), la Universidá Xochicalco, la Universidá Iberoamericana Tijuana (UIA o Ibero Tijuana), Culinary Art School, y con otres escueles d'estudios cimeros como la Universidá de les Californies Internacional (UDCI), la Escuela Normal Fronteriza Tijuana (ENFT), el Teunolóxicu de Baxa California (TBC), el Colexu d'Estudios Científicos y Teunolóxicos del Estáu de Baxa California (CECyTE BC), el Centru Universitariu de Tijuana (CUT), la Universidá Teunolóxica de Tijuana (UTT), la Universidá UNEA Universidá Nacional d'Estudios Avanzaos, el Centru d'Estudios Cimeros del Noroeste (CESUN), la Universidá del Desenvolvimientu Profesional (UNIDEP), el Centru Internacional d'Estudios Cimeros (CIES), y l'Escuela Cimera d'Artes Visuales, la Universidá Säman de Jalisco (USJ), ente otros.
Amás, cuenta col Centru d'Investigación y Desenvolvimientu de Teunoloxía Dixital (CITEDI), que ye un centru d'investigación y d'estudios de posgráu del Institutu Politéunicu Nacional. La ciudá ye asientu del Colexu de la Frontera Norte COLEF, una institución d'investigación científica y d'educación cimera, especializada nel estudiu de la problemática de la rexón fronteriza de Méxicu con Estaos Xuníos.
Dinar baḥreiní
El dinar (n'árabe: دينار) ye la moneda de cursu llegal de Baḥréin. Ta estremáu en 1.000 fils y el so códigu ISO 4217 ye BHD. La pallabra "dinar" deriva del términu llatín denarius. En 1965 introducir por primer vegada'l dinar pa sustituyir la rupia del Golfu, con una tasa de cambéu de 10 rupies per dinar.
Tijuana
Radio
Amplitú modulada:
Dinar baḥreiní
Monedes
En 1965 acuñáronse les primeres monedes en denominaciones de 1, 5, 10, 25, 50 y 100 fils.
En 1992 acuñóse una nueva serie de monedes, qu'esaniciaba la denominación de 1 fil y añedía la de 500 fils. Amás esisten dos versiones d'esta serie, una anterior a 2001 na que'l nome oficial del país ye «Estáu de Baḥréin», y otra posterior na que'l nome oficial ye «Reinu de Baḥréin».
Tijuana
Televisión
La Ciudá cunta con 11 estaciones de TV mexicana (9 abiertes y 2 de Cable) y 7 de TV estauxunidenses. Tamién ye llar de la única estación de televisión de fala anglófona afiliada a una cadena de televisión d'Estaos Xuníos propiedá del magnate de medios de comunicación de Méxicu: Grupu Televisa: XETV-TV, y los dos estaciones de televisión mexicana sirviendo a los Estaos Xuníos: XETV-TV (Propiedá de Televisa) y XHDTV-TV (XDTV-TV) (Operáu por Entravision Communications), güei el apagón analóxicu en xueves de 18 de xunetu de 2013 terminó.
Dinar baḥreiní
Billetes
En 1965, el Conseyu Monetariu de Baḥréin introdució billetes en denominaciones de 100 fils, ¼, ½, 1, 5 y 10 dinares. En 1973, l'Axencia Monetaria de Baḥréin asumió la competencia pa emitir billetes, ya introdució denominaciones de ½, 1, 5, 10 y 20 dinares. En 2006, l'Axencia camudó'l so nome al de Bancu Central de Baḥréin.
El 2 de marzu de 2008 anunció la impresión d'una nueva serie de billetes. Estos billetes tendríen diseños de la cultura tradicional bahreiní y elementos del desenvolvimientu modernu.
Tijuana
Periódicos
En Circulación Local y Rexonal
Estadiu Caliente
thumb|right|Vista esterna del [[Estadiu Caliente.]]
Foi inauguráu en xunu de 2008, acordies con el calendariu de trabayu. Gracies a eso, el Club Tijuana foi capaz de ser xubíu a la Primer División de Méxicu, por cuenta de que la FEMEXFUT esixe que los equipos que participen na Primer División tien de tener un estadiu con una capacidá de más de 15.000 espectadores. Ye nesti estadiu celebró'l Premundial Sub-17 2009 camín de Nixeria 2009. Estrenar en Primer División mientres el Tornéu Apertura 2011 de la Federación Mexicana de Fútbol.
Estadiu Gasmart
thumb|Vista interna del estadiu Gasmart. L'Estadiu Gasmart ye un estadiu de béisbol alcontráu na ciudá de Tijuana. Ye la sede del equipu los Toros de Tijuana, de la Lliga Norte de Méxicu.
Foi inauguráu en 1977 y allugó a los sumíos Potros de Tijuana de la Lliga Mexicana del Pacíficu. Darréu, l'estadiu foi usáu pa partíos de fútbol. Pal 2004 tornó'l béisbol profesional, agora con una franquicia de la LMB sol nome de "Toros de Tijuana", que al añu siguiente camudaría de nome a "Potros", como se-yos conoció na so anterior etapa.
Nun principiu foi llamáu Estadiu del Cuetu Coloráu por cuenta de qu'allúgase a les faldes d'esti cuetu. Col regresu del béisbol, la cadena de tiendas d'autoserviciu "Calimax" mercó los derechos del nome del estadiu.
En 2004, primer temporada de los "Toros", l'afición tuvo una gran respuesta enllenando l'estadiu na mayoría de los partíos llogrando ser la plaza de mayor asistencia de la lliga nesa temporada, polo que se plantegó l'ampliación de los 14.000 asientos hasta los 19.500 colos que cunta anguaño. Les resultancies del equipu nes últimes temporaes nun llograron que l'afición vuelva dir en tal cantidá al estadiu, sicasí, caltener ente una de les places con mayor asistencia na lliga.
En 2008, l'equipu de lo Potros de Tijuana, nun pudo sostener los costosos viaxes del restu de los equipos (a quien tenía de cubrir boletaje d'avión), foi lleváu de nueva cuenta Nuevo Laredo. Insitentemente méntase la vidable posibilidá del regresu d'un equipu, anque sería a Lliga del Pacíficu, xunto a una novena de Jalisco, quien usaríen l'estáu panamericanu de Lagos de Moreno.
El 4 d'abril del 2013, se re inaugura l'estadiu yá remocicáu, que marca l'entamu d'una nueva yera de los Toros de Tijuana. Nel 2015 l'estadiu Gasmart rexistró la segunda meyor asistencia de tola Lliga Mexicana de Béisbol con una asistencia de 545 mil 628 persones.
Consulaos
Tien consulaos de 20 países de los cualos 16 son Honorarios, 3 son Xenerales y 1 ye una Axencia Consular Hermanamientos ===
La ciudá de Tijuana ta hermanada con delles ciudaes alredor de Méxicu y el mundu
La Vall de Gallinera
Vall de Gallinera (en valencianu, La Vall de Gallinera) ye un conceyu de la Comunidá Valenciana, España. Asitiáu nel nordeste de la provincia d'Alicante, na comarca de la Marina Alta. Cuenta con 676 habitantes (INE 2012).
Xeografía
N'este un valle allargáu, en forma de corredor con direición nordeste-suroeste, nel que tien la so nacencia y escurre el ríu Gallinera, que ta arrodiáu per montes: la Sierra del Almirante, la Sierra de la Albureca y la Sierra Foradada.
Barrios y pedaníes
Ye unu de los valles del interior del monte d'Alicante formáu polos nucleos de Benirrama, Benialí, Benisivá, Benitaya, La Carroja, Alpatró, Llombai y Benisili. Toos estos pueblos constitúin un solu conceyu. El Conceyu ta en Benialí.
Llocalidaes estremeres
Llenda colos términos municipales d'Adsubia, L'Orxa, Planes, La Vall d'Alcalà, Vall de Ebo dientro de la provincia d'Alicante y Vilallonga na provincia de Valencia.
Historia
Como en tolos otros valles del interior de la Marina Alta, los árabes ocuparon mientres casi seis siglos estes tierres. Dempués de la espulsión de los moriscos (1609), la Vall de Gallinera quedó tan despoblada, que'l Duque de Gandía, al que pertenecía esti territoriu, traxo de Mallorca 150 families pa repoblar el valle. Les consecuencies d'esti fechu, seríen cuntaes pol botánicu Antonio José de Cavanilles de la siguiente manera: "Échase de ver inda l'orixe de toos ellos nel acentu y dialeutu de los sos moradores. Son bien aplicaos al trabayu, tou lo aprovechen y viven contentos naquella cortil deliciosa".
Demografía
El nucleu más pobláu ye Alpatró (224 habitantes nel 2007), siguíu de Benialí (148 hab.).
Economía
Los cultivo principales de la zona son les zrezales, almendrales, olivares y algarrobos.
Monumentos y llugares d'interés
right|200px|thumb|Nucleu urbanu de Benisivá nel Val de Gallinera
Enllaces esternos
Portal Interactivo de Val de Gallinera
Eupatorium rotundifolium
Descripción
Los tarmos algamen un tamañu d'hasta 100 cm d'altor y son producíos a partir de curtios rizomas. Les inflorescencies componer d'un gran númberu de pequeñes cabeces de flores blanques, caúna con 5 floretes del discu, pero ensin flores ligulaes. Les plantes pueden ser bien variables por cuenta de la hibridación.
Los híbridos y especies rellacionaes
Como ye común en Eupatorium, Y. rotundifolium puede formar híbridos con otres especies del xéneru. En particular, Eupatorium godfreyanum ye un híbridu de Y. rotundifolium y Eupatorium sessilifolium.
Les plantes conocíes como Eupatorium rotundifolium var. saundersii, de cutiu, foi tratada como una variedá de Y. rotundifolium. Pueden estremase basaos na morfoloxía, y l'evidencia molecular que suxure tamién qu'estes plantes pueden ser lo suficientemente distintes de Y. rotundifolium pa reconocela como especie, Eupatorium pilosum.
Propiedaes
Eupatorium rotundifolium contién lactonas sesquiterpénicas del tipu guaianolido incluyendo acetato de euparotina y acetato de eupachlorina, dambos de los cualos inhiben la crecedera tumoral in vitro cuando s'aisllen de la planta.
Taxonomía
Eupatorium rotundifolium describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 837. 1753. Eupatorium: nome xenéricu que vien del griegu y significa "de padre noble". Que'l so nome referir a Mitrídates el Grande, que yera'l rei del Ponto nel sieglu I aC y a quien se-y atribúi'l primer usu de la medicina. Ello ye que les especies d'esti xéneru, a lo llargo del tiempu, tomaron diverses denominaciones vulgares referíes sobremanera a la medicina popular, esto sirve pa resaltar les propiedaes de Eupatoria, anque anguaño esti usu amenorgóse daqué por cuenta de delles sustances hepatotóxiques presentes nestes plantes.
rotundifolium: epítetu llatín que significa "con fueyes redondes".
787 Moskva
(787) Moskva ye un asteroide perteneciente al cinturón d'asteroides afayáu'l 20 d'abril de 1914 por Grigori Nikoláievich Neuimin dende'l observatoriu de Simeiz en Crimea. Ta nomáu pela ciudá de Moscú, capital de Rusia.
Escudu de Tunicia
L'escudu d'armes de Tunicia foi adoptáu'l 21 de xunu de 1956. Dende entós careció delles pequeñes alteraciones, la más reciente realizóse nel añu 1963.
Nuna franxa d'azur, asitiada nel xefe, una embarcación sobre'l mar representáu d'azur.
Ente la franxa del xefe y les dos particiones del escudu apaez escrito nuna cinta'l lema nacional, n'árabe: نظام، حرية، عدالة "niẓām, ḥurriyya, ʿadāla" ("Llibertá, Orde, Xusticia").
Timbra l'escudu un círculu de plata perfiláu de gules que contién un creciente (lluna creciente) y una estrella de cinco puntes, dambes de gules. El creciente y la estrella de cinco puntes son dos símbolos del Islam y tamién figuren, dientro del círculu de plata, na Bandera nacional.
Los elementos del escudu simbolicen los términos que componen el lema nacional:
La lluna creciente y la estrella son símbolos tradicionales del islam.
Esiste otra versión del escudu na que los campos (fondos) de toles particiones del escudu y de la cinta na qu'apaez escrito'l lema apaecen representaes "d'oru" (color mariellu en terminoloxía heráldica).
Islles Gibson
miniaturadeimagen|left|200px|Islles Gibson, frente a la [[Islla Attu, Alaska.]]
El grupu de les Islles Gibson constitúi un archipiélagu de pequeñes islles que s'estiende 0,5 km na boca de la badea de Chichagof, na mariña nororiental de la Islla Attu que a su vez ta nel archipiélago de les Islles Near.
Les islles fueron bautizaes asina en xunetu de 1855 mientres la North Pacific Surveying Expedition pol teniente William Gibson, comandante de la goleta USS Fenimore Cooper de la US Navy.
Provincia de Grodno
La provincia de Grodno (tamién Goradnia, Horadnia, Hrodna, o Hrodno) (en bielorrusu: Гро́дзенская во́бласць, Grodzenskaia Voblast; en rusu: Гро́дненская область, Grodnenskaia Oblast) ye una provincia (voblast) de Bielorrusia, asitiada en partir noroeste, na frontera con Polonia y Lituania. Tien una superficie de 25.000 km², qu'en términos d'estensión ye similar a la de Cerdeña. La capital ye la ciudá de Grodno.Grodno ye la provincia onde más se fala'l bielorrusu, aproximao un 40% de la población falar davezu nel llar.
Ciudaes importantes
Les siguientes son les ciudaes más poblaes de la provincia:
Célebes Meridional
Célebes Meridional (n'indonesiu: Sulawesi Selatan) ye una de les provincies pertenecientes a la República d'Indonesia. Atópase na parte meridional de la islla de Célebes. Ta arrodiada por Célebes Central nel norte, Célebes Suroriental nel Este, y Célebes Occidental nel Occidente (La provincia Célebes Occidental foi dixebrada de Célebes Meridinal nel añu 2004). La so capital ye la ciudá de Makassar.
Territoriu y población
Esta provincia ye'l llar d'una población compuesta por unes 7.520.204 persones. La estensión esta provincia ye de 62.482,54 quilómetros cuadraos. La densidá poblacional ye de 120,35 habitantes per quilómetru cuadráu.
Nel censu decenal de 2010 de Célebes Meridional, tien un índiz de crecedera de 1,17% sobre rexistrar nel censu d'Indonesia de 2010, menos de la media nacional de 1,49%. Célebes Oriental dixebrar de Célebes Meridional nel 2004. Había 3.921.543 homes y 4.111.008 muyeres, con 1.848.132 viviendes con una media de 4,34 unidaes en contraposición cola media nacional de 3,86. Un 13,3% taba per debaxo de la llinia nacional de probeza. Ye'l mayor centru rexonal de la islla Célebes y onde s'acepta más migración de tola isla.
Divisiones alministratives
Célebes Meridional ta estremáu en 26 rexencies y tres ciudaes independientes, llistaes embaxo coles sos poblaciones (provisionales) nel censu del 2010..
Célebes Occidental
Célebes Occidental (indonesiu: South Sulawesi) ye una de les provincies pertenecientes a la República d'Indonesia. El so ciudá capital ye Mamuju.
Territoriu y población
Esta provincia ye'l llar d'una población compuesta por unes 938.254 persones. La estensión d'esta provincia ye de 16.796,19 quilómetros cuadraos. La densidá poblacional ye de 55,86 hab/km².
Uthmán ibn Affán
ʿUthmān ibn ʿAffān o Uzmán ibn Affán (n'árabe: عثمان بن عفان; Taif (La Meca), 576 – Medina, 17 de xunu de 656) ye'l ʿUthmán por excelencia dientro de la cultura árabe ya islámica. El so nome, que se trescribe equí d'alcuerdu a la pronunciación del árabe clásicu, puede atopase tamién como Utmán, Uzmán, Otmán, Othmán o Osman (esta postrera ye la forma turca y persa del nome). Foi'l terceru de los llamaos califes ortodoxos, la primer serie de califes que gobernó'l Imperiu islámicu ente la muerte de Mahoma y la división que dio llugar al califatu omeya. Asocedió al califa Ómar (tamién escritu como Úmar) y gobernó ente los años 644 y 656.
Familia
Pertenecía a la tribu de los Quraysíes, yera fíu d'Affan ibn Abi al-'As, nietu d'Abu al-'As ibn Umayyah y bisnietu d'Abd Shams, tíu bisagüelu de Mahoma. Pol so hermanu más vieyu Abu Sufyan tíu de Muawiya ibn Abi Sufyan.
Califatu
El califa Úmar nun designó socesor, pero instauró la shura (conseyu) formada por seis compañeros del Profeta, de los que saldría'l nuevu califa, pos éstos formaben parte de los diez persones a les que'l Profeta, en vida, aseguró-yos el Paraísu. L'escoyíu pa ser el nuevu califa foi Uzmán (tamién escritu como Uthmán), que pertenecía a la rica familia de los Omeyes.
Corán
Na balanza relixosa, fixo una escoyeta y redactó la versión oficial del Corán, que ye la que persiste na actualidá, declarando la invariabilidá del testu pos yera l'auténticu Corán, la pallabra de Dios dada al Profeta, en 114 suras, siendo la primera "Al Fatiha".
Guéron
Guéron ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Rivetina
Rivetina ye un xéneru d'inseutos mantodeos de la familia Mantidae.
Rivetina baetica
Rivetina baetica ye una especie de mantis de la familia Mantidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Afganistán, Grecia, Israel, Italia, Xerusalén, Libia, España y Turquestán.
Joe Pesci
Joseph Frank Pesci, conocíu artísticamente como Joe Pesci, ye un actor y cantante estauxunidense. A lo llargo de la so carrera destacóse por interpretar gángsters violentos, bocayonos o de mal xeniu pero graciosos, en películes como Goodfellas, Casino, Raging Bull, Once Upon a Time in America, My Cousin Vinny, JFK, Moonwalker, Home Alone, Lethal Weapon 2, Lethal Weapon 3, Lethal Weapon 4 y Love Ranch.
En 1990 ganó un Premiu Óscar como meyor actor de repartu pola so interpretación del mafiosu Tommy DeVito en Goodfellas, diez años dempués de recibir una nominación na mesma categoría por Raging Bull.
Primeros años
Pesci, d'ascendencia italiana, nació en Newark, Nueva Jersey. La so madre yera Mary, quien trabayaba como peluquera de mediu tiempu, y el so padre yera Angelo Pesci, un conductor de carretilla elevadora para General Motors y camareru. A los cinco años d'edá, Pesci yá apaecía n'obres de Nueva York. Años más tarde, a los diez años, yera habitual nun show televisivu llamáu Startime Kids, onde tamién trabayaba Connie Francis. Mientres los años 1960 empezó a trabayar como barberu, siguiendo los pasos de la so madre. Llanzó un álbum tituláu Little Joe Sure Can Sing, sol pseudonimo "Joseph Richie", acompañáu d'una banda integrada por amigos y el tamién actor Frank Vincent.
Mientres tola so adolescencia Pesci prauticó yudu. Ye siguidor del arte marcial, incluyendo'l yudu y el tae kwon do. Tocó la guitarra na banda Joey Dee and the Starliters. Otros de los miembros famosos de dicha banda fueron Charles Neville (de The Neville Brothers) y Jimmy James (conocíu más tarde como Jimi Hendrix). Siguiría como solista col nome Joe Ritchie, pero a diferencia de los otros miembros mentaos, Pesci nun tendría ésitu y empezaría la so carrera como actor. Fixo'l so debú nel cine como extra na película Hey, Let's Twist! (1961).
== Carrera abrió pasu como actor en 1980, cuando actuó en Raging Bull de Martin Scorsese, xunto a Robert De Niro quien interpretó al boxeador Jake LaMotta. Pesci ganó'l premiu BAFTA al meyor actor novel en 1981 y foi nomáu al Óscar como meyor actor de repartu.
Más tarde trabayaría xunto a De Niro en Once Upon a Time in America, Goodfellas (interpretación que-y valió'l Óscar como meyor actor de repartu en 1990) y Casino. Amás tuvo pequeños papeles en A Bronx Tale (1993) y El bon pastor (2006), dambes empobinaes por De Niro.
El dúu volvióse lo suficiente famosu como pa inspirar un sketch en Saturday Night Live llamáu "The Joe Pesci Show" (finalmente los mesmos Pesci y De Niro fadríen una apaición sorpresa nun episodiu). N'ochobre de 1992 Pesci foi conductor de SNL. Mientres el monólogu, reparó una semeya del papa Xuan Pablu II que fuera rota por Sinéad O'Connor nel episodiu anterior; el fechu foi recibíu con aplausos y Pesci bromió comentando nun tar demasiáu ofendíu al nun rompese una semeya d'un papa italianu. Pero comentó que si él tuviera presente al momentu en qu'O'Connor cortó la semeya "diéra-y una bofetada".
Otros trabayos
A finales de la década de 1970, Pesci xuntar con Frank Vincent p'actuar en clubes locales como'l Arlington Lounge y la contorna de Northern NJ, l'agrupación llamábase "Vincent and Pesci".
En 1988, Pesci co protagonizó xunto al cantante Michael Jackson la película musical Moonwalker, onde interpreta al antagonista, Mr. Big. En realidá la película foi una coleición de curtiumetraxes y Pesci actuó nel quintu segmentu llamáu "Smooth Criminal", basáu nel cantar de Jackson del mesmu nome.
Tamién coprotagonizó la taquillera Home Alone (1990), interpretando a unu de los dos lladronos (al pie del so amigu Daniel Stern) qu'intenten robar la casa del personaxe principal. Dos años dempués repitió'l papel pa la secuela.
Amás tuvo papeles en JFK (interpretando a David Ferrie) y na comedia My Cousin Vinny (interpretando a Vinny) estrenaes en 1991 y 1992, respeutivamente. Tamién tuvo un papel como secundariu en trés de les Lethal Weapon, interpretando a Leo Getz. Tuvo papeles como protagonista n'otres películes como The Super (1991), Jimmy Hollywood (1994) y With Honors (1994).
Retiru de l'actuación
En 1998, llanzó un álbum llamáu Vincent LaGuardia Gambini Sings Just for You que tenía'l senciellu "Wise Guy". En 1999, Pesci anunció'l so retiru como actor pa dedicase a la música y esfrutar de la vida lloñe de les cámares. Volvió actuar faciendo un caméu en El bon pastor (2006), dirixida por De Niro, y depués nel drama Love Ranch (2010), xunto a Helen Mirren.
Ye unu de los productores del musical de Broadway Jersey Boys. La obra ta basada na vida del grupu de música Frankie Valli and the Four Seasons. De mozu, Pesci tuvo presente mientres la formación del grupu y foi incluyíu como unu de los personaxes de la obra.
Vida privada
Pesci tuvo casáu con Claudia Martha Haro dende 1988 hasta 1992. Tien una fía, Tiffany, d'esti matrimoniu. En 2008, a los 65 años d'edá, tuvo una rellación cola actriz y modelu Angie Everhart, quien tenía 38 nesi entós. Sicasí, según Everhart, nunca tuvieron comprometíos. N'abril d'esi mesmu añu anunciaron la rotura de la so rellación. Pesci ye amigu cercanu de Robert De Niro y Martin Scorsese. Tamién foi bon amigu del so compañeru de repartu en My Cousin Vinny, Fred Gwynne, y del actor y comediante George Carlin. Ye un fervosu siguidor y xugador de golf.
Mantis religiosa
La ye una especie d'inseutu mantodéu de la familia Mantidae. Foi introducida en Norteamérica en 1899 nun barcu con plantones y a pesar de ser una especie introducida, ye l'inseutu oficial del estáu norteamericanu de Connecticut.
Descripción
Ye un inseutu de tamañu medianu d'aproximao 4 a 6 c.m., con un tórax llargu y unes antenes delgaes. Tien dos grandes güeyos compuestos y tres güeyos senciellos ente ellos. La cabeza pue xirar hasta 180°. Les sos pates delanteres, que caltién recoyíes ante la cabeza, tan provistes d'escayos pa suxetar a les sos preses.
Son animales solitarios sacante na dómina de reproducción, cuando machu y fema búsquense p'apariase. Cuando hai más d'un machu cerca d'una fema, éstos engárrense y namái ún reproduzse. Les femes son mayores que los machos. En rares ocasiones, mientres y tres l'apareamientu la fema cómese al machu.
Pue ser de color verde o pardu con distintos matices. El color del adultu ye determináu pol mediu nel qu'habitaba mientres fixo la so última muda (por casu, mariellu, si trátase de paya seco, o verde, si ye yerba fresco).
Kendari
La ciudá atópase na badea de Kendari. Por cuenta de les formes bien retayaes de la islla, el tresporte por tresbordador o barcu de cutiu ye más rápidu que per carretera. La ciudá tamién tien un aeropuertu (Wolter Monginsidi Airport).
Mantis religiosa
Descripción
Ye l'únicu animal conocíu que cunta con un únicu oyíu, y tener alcontráu nel tórax.
Comportamientu
Algamen un añu de vida durante'l cual camuden seis veces enantes de convertise n'adultu. Pa camudar suspéndense d'una caña, espréndense de la vieya muda y salen pela parte anterior de la última cutícula.
Kendari
Caracterízase principalmente pola cría de caballos y la comida que faen con ellos en casu que nun sían aptos pa la competencia.
Mantis religiosa
Comportamientu
Esti inseutu nun ye venenosu. Utiliza les sos fuertes pates delanteres p'atrapar a les sos preses y taramiales vives.
Alimentación
thumb|250px|right|Mantis religiosa alimentándose