cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edith Márquez
Timbiriche
Un añu dempués del so ingresu a Pá solteru, Edith recibe una llamada de Mariana Garza, integrante de Timbiriche y con quién trabara amistá en Vaselina. Mariana abandonaba l'agrupación y propunxera a Víctor Hugo O'Farrill, el mánager del grupu, que Edith fuera'l so suplente. El primer añu nel grupu foi bien difícil pa Edith, yá que nun llograba encaxar nel ritmu de los sos compañeros de grupu. Sicasí, al cabu d'un añu finalmente Edith llogró ganase'l respetu y apreciu de los sos compañeros. Con Timbiriche Edith graba los álbumes d'estudiu Timbiriche VIII ya IX (1988) y Timbiriche 10 (1990), amás del álbum recopilatorio sinfónicu Los Clásicos de Timbiriche (1989). Mientres la so estancia de trés años nel grupu, Edith compartió escenariu con Paulina Rubio, Thalía, Erik Rubín, Eduardo Capetillo, Alix Bauer, Diego Schoening, Bibi Gaytán y Claudio Bermúdez. Nel so pasu pol grupu, interpretó como solista les temes Pasos, Querer y Yo nun soi una más. Finalmente, en 1991, Edith decide abandonar al grupu debíu al escesu de trabayu, ente les xires y la grabación del programa de televisión.
Dempués del final de Pá solteru, Edith contrái matrimoniu y conviértese en madre d'un fíu. Como actriz participa nes telenoveles Agujetas de color de rosa (1995), Sentimientos ayenos (1996) y El privilegio de amar (1998).
Frente a Ti
Edith Márquez llanza al mercáu en 1998 la so primer producción discográfica como solista titulada Frente a Ti, producida por Jorge Avendaño pa la discográfica Warner Music. Del discu esprendieron ésitos como El mio erru, La mio fantasía, Mírame, Por fala-y de ti, Yá que voi tar ensin ti, los que llograron asitiase nos primeros llugares de popularidá por más de tres selmanes. Esta producción tuvo una venta de más de 350,000 mil copies y dexó-y tener más de 100 presentaciones en palenques y teatros del pueblu por tol interior de la República Mexicana. Por esta producción, fíxose merecedora d'un discu d'oru y doble discu de platinu. L'ésitu del discu dexó-y viaxar a Chile y Arxentina pa faer promoción. Edith Márquez tamién compartió escenariu y cantó a dueto con personalidaes de la talla de Vicente Fernández y Armando Mazaneru, con quién grabó la tema musical Non.
Afalagos del Cielu
Edith Márquez graba'l so segundu discu Afalagos del Cielu en 1999, Los senciellos promocionales fueron Acostúmame al cielu, Esta Vegada y Nubes Negres. Ensin un senciellu agresivu nin una campaña fuerte de publicidá, el discu llogra algamar la cifra de 120 mil copies vendíes en 2 meses de ser llanzáu. En total el discu llogró vender más de 200 mil copies tan solo en Méxicu. La presentación del discu llevar a cabu nel Teatru Metropólitan, siendo esta la primer vegada que Edith presentar en dichu recintu, con una capacidá de más de 2,500 persones, llogrando un llenu absolutu. Esti discu llogró un discu d'oru y un discu de platinu poles altes ventes que devasaron les 200 mil unidad
En febreru de 2001, Edith ye convidada al Festival de Viña del Mar como parte del xuráu, amás de cantar dos tarrezas del so primer discu, que fueron un gran ésitu n'América del Sur.
Tresmánate
Tres l'ésitu de los sos dos primeres producciones, Edith empieza a grabar la so tercer producción discográfica titulada Tresmánate mientres el mes de xunetu de 2001. El material foi grabáu nel estudiu 19 y estudiu 201 en Ciudá de Méxicu y entemecíu nel estudiu Signature Sound San Diego California, so la producción de Jorge Avendaño Lührs. El discu sale a la venta'l 16 de setiembre d'este mesmu añu. L'estilu musical del mesmu caltién un equilibriu ente la balada pop col toque mexicanu, incluyendo tamién dos rumbes que llogren dar un gran balance a la producción. El primer senciellu promocional ye El mio Nome, escrita pol compositor Guillermo Plata. Nésta producción cuntó cola participación de Pepe Aguilar, cola producción de la tema ¿Qué Más?, escritu pol mesmu Aguilar, Jesús Monarrez y Juan Manuel Pernas.
En 2002, Edith une la so voz a la del cantante y tamién ex integrante de Timbiriche Benny Ibarra pa interpretar la tema principal de la telenovela mexicana La otra.
¿Quién Te Va Cantar?
Pal añu 2003, Edith une fuerces con unu de los más grandes compositores de fala hispana, Juan Carlos Calderón, quién produz el discu denomináu ¿Quién Te Va Cantar?, nel cual Edith interpreta les temes más afamaes d'ésti compositor con un estilu personal y nuevu arreglos del mesmu autor. El discu llograr algamar el discu d'oru en menos d'un mes de ser llanzáu a la venta. Esta producción déxa-y a Edith triar per segunda ocasión el Teatru Metropólitan de la Ciudá de Méxicu, llogrando un llenu absolutu. En mayu de 2004, el conciertu retresmitir na canal de televisión musical Ritmoson Latino. En 2005, el conciertu salió a la vente nun DVD tituláu Edith Márquez En Conciertu dende'l Teatru Metropólitan. El discu de tributu a Juan Carlos Calderón llogra vender más de 130 mil copies ensin publicidá llogrando'l discu de platinu.
Memories del Corazón
En 2007, Edith torna a los escenarios musicales de la amono d'una nueva casa discográfica (EMI Music) con un sestu discu d'estudiu tituláu Memories del Corazón, que marcaba'l so regresu a los escenarios, tres dos años d'ausencia. El discu arrexunta temes que fueron ésitos en voces d'otres artistes y qu'amás, amás de cuatro tarrezas inéditos. Total, ye'l senciellu promocional (que foi un ésitu na década de los ochentas en voz de Vikki Carr). Gracies a esta producción discográfica, Edith llogra algamar un nuevu mercáu musical: España.El discu llogró a les 3 selmanes de la so presentación, el Discu de Platín, poles más de 120,000 mil copies vendíes. Según la llista de ventes más importante de Méxicu, Edith aportó a l'artista más vendedora de discos del país. Debíu al ésitu de l'anterior edición, salió a la venta una segunda edición del discu, que inclúi dos temes nuevos, según un DVD con material especial.
Pasiones de Cabaré
En 2008, Edith presenta'l so séptimu discu tituláu Pasiones de Cabaré, una gran selección de 11 ésitos que marcaron distintos momentos de la música, interpretaes nel so propiu estilu, nuna atmósfera máxica al traviés de los arreglos y soníos musicales que daben vida a los cabarés en Llatinoamérica na so dómina d'oru. El so primer senciellu ye Veneno en la piel cover d'una tema de Radio Futura. La presentación del discu llevóse acabo'l 6 de xunetu nel Teatru Metropólitan. A tan solu dos selmanes de ser llanzáu a la venta, el discu asitiar en segundu llugar ente los discos más vendíos de Méxicu. Edith fíxose acreedora d'un discu de platinu. El 17 d'avientu de 2008, salió a la venta la versión especial del discu, que inclúi un CD y un DVD.
Nesi mesmu añu, Edith torna al mundu de l'actuación con una participación especial na telenovela mexicana Mañana es para siempre. Edith tamién ye convidada pa participar nel reality show musical de Televisa tituláu El show de los suaños, onde alterna con figures como Gloria Trevi, María José y Kalimba Marichal.
Duel
En 2009, salió a la venta l'octavu discu d'estudiu de Edith tituláu Duel, que contién temes inédites escritos por cantautores reconocíos como Natalia Jiménez y Gloria Trevi. El discu foi producíu por Armando Ávila. El primer senciellu promocional ye Voi. A menos de tres selmanes de ser llanzáu a la venta, el discu asitióse nel cuartu llugar de ventes en Méxicu. El discu llogró hasta'l momentu llograr el discu d'oru y el discu de platinu poles más de 100 mil copies vendíes.
Amar Nun Ye Abondu
En 2011, salió a la venta'l novenu discu d'estudiu de Edith tituláu Amar Nun Ye Abondu. El discu contién temes inédites escritos por cantautores reconocíos como Noel Schajris y Gian Marco. Amás, Edith debuta como compositora coles temes Dejémoslo Asina y Quixera. El discu foi producíu por Armando Ávila y el primer senciellu promocional foi Non Te Esmolezas Por La mio, que entró al Top 20 d'ésitos radiales a nivel nacional en Méxicu. A menos de dos selmanes de ser llanzáu a la venta, el discu asitiar nel tercer llugar de ventasen Méxicu y nel décimu llugar de ventes de la tienda iTunes del país. Poco dempués apurrióse-y certificación de "Discu d'Oru" por superar la cifra de 30,000 copies vendíes en Méxicu.
EL MIO Suañu La mio Fantasía
En 2012, Edith ufiertó'l so primer conciertu nel Auditoriu Nacional. El conciertu foi grabáu nun material en vivu tituláu El mio suañu, la mio fantasía, qu'inclúi dos CD y un DVD. Nel show Edith apaez acompañada pol so ex compañeru de Timbiriche Erik Rubín y Pedro Fernández. El conciertu foi tresmitíu por El Canal de las Estrellas de Televisa dientro del conceutu Méxicu suena. .
Emociones
En 2013 Edith torna al mercáu musical col llanzamientu de Emociones, discu onde debuta nel xéneru rancheru y que ye llanzáu sol sellu discográficu Sony Music. El discu componer de versiones rancheres de grandes ésitos de la música como La Camisa negra de Juanes o Burbuyes d'amor de Juan Luis Guerra, ente otros. Amás, inclúi los duetos Como la to muyer, con Marco Antonio Solís y La Retirada, con Vicente Fernández. El discu recibió un Discu d'Oru pola venta de más de 30 mil unidad.
Emociones II
Ante l'ésitu de la producción anterior, Edith une fuerces de nuevu con Armando Ávila pa la realización del discu Emociones II. El discu sigue la llinia del gérro rancheru del anterior discu, amás d'incluyir temes del xéneru banda y duetos con Cristian Castro y Julión Álvarez.
En 2017, Edith Márquez xunir a la cantante Ana Bárbara pa la esitosa xira conocida como Par de reines. Amás, nesi mesmu añu, realcontrar nun conciertu en Puebla colos sos ex compañeros de Timbiriche pol so realcuentru d'aniversariu 35. En 2018, la cantante xunir al proyeutu musical Grandioses, onde comparte escenariu coles cantantes Rocío Banquells, Manoella Torres y Duce.
Otres participaciones
Nel añu (2004) participó na novela Amarte es mi pecado Como ella mesma
Participó na compilación "Navidá con amigos" (2006) col cantar "Nueche de paz".
En 2008 ye convidada por Rubén y Santiago Galindo a participar nel "reallity" El show de los suaños producción de Televisa, onde alterna xunto a artistes como Gloria Trevi y María José.
A finales del 2008, sale a la venta la compilación "Les Muyeres De Mazaneru", nel cual Edith, da-y vida al cantar A puntu.
Interpretó la tema central de la telenovela Pelegrina.
Voz
Edith Márquez ye posesora d'un peculiar timbre de voz. Considerada una mezzosoprano dramática que se destacó polos sos graves increíblemente baxos que llogra algamar. Posesora d'un rexistru vocal de 2 octaves.
Premios oi!
Marques d'enfotu (revista seleiciones) Como la cantante más confiable del 2011-2012}}
Eva Ahnert-Rohlfs
Eva Ahnert-Rohlfs foi una astrónoma alemana. Realizó importantes observaciones sobre estrelles variables.
Biografía
Nació como Eva Rohlfs en Coburgu, nel Ducáu de Saxonia-Coburgu-Gotha.
Estudió nes Universidaes de Würzburg, Múnich y Kiel dende 1931 hasta 1933. Tres un retiru de nueve años en pos de la so vida familiar, retomó los sos estudios en 1942, y siguió hasta'l fin de la Segunda Guerra Mundial na Universidá de Göttingen.
Dende 1945 trabayó estrechamente como astrónomu asistente col profesor Cuno Hoffmeister nel Observatoriu Sonneberg, del qu'este foi fundador. En 1951 recibió un Doctoráu en Astrofísica de la Universidá de Jena.
Nel Observatoriu Sonneberg, Eva Rohlfs conoció al astrónomu Paul Oswald Ahnert, con quién se casó en 1952. El so matrimoniu duró solu dos años, pos ella finó en 1954 a la edá de 41 años.
Macheren
Tien una población de y una superficie de  km².
Eygalayes
Eygalayes ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Mainvillers
Mainvillers ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Moe Irvin
Maurice "Moe" Irvin ye un actor d'Estaos Xuníos de cine y televisión conocíu pol so papel como l'Enfermeru Tyler Christian nel drama médicu Grey's Anatomy.
Garcirrey
Garcirrey ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Intégrase dientro de la contorna del Campu de Salamanca (Campu Charro). Pertenez al partíu xudicial de Salamanca.
El so términu municipal ta formáu poles llocalidaes de Sufreral, Ardonsillero, Berrocalejo, Casasola, Garcirrey, Moral de Castro, Valdelama, Vilvis y Villarejo, esti postreru despoblado, ocupa una superficie total de 84,25 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu, cuenta con una población de habitantes.
Historia
La so fundación paez remontase al entamu del sieglu X, yá que la so denominación inicial García Rei apuntaría a la fundación de la llocalidá per parte del rei de Lleón García I, que'l so reináu enllargar del 910 al 914. Darréu, una vegada creáu l'Alfoz de Ledesma por Fernandu II de Lleón, la llocalidá de García Rei quedó encuadrada na mesma, siendo cabeza d'una de les "rodas" en que s'entamó la tierra ledesmina. Cola creación de les actuales provincies en 1833, Garcirrey quedó encuadráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa.
Nucleos de población
El conceyu estremar en dellos nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2017 según l'INE.
Eygaliers
Eygaliers ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Iota1 Librae
Iota1 Librae (ι1 Lib / 24 Librae / HD 134759) ye un sistema estelar de magnitú aparente +4,54 asitiáu la constelación de Llibra. Alcuéntrase a una distancia de 376 años lluz del Sistema Solar.
Enantes clasificada como estrella A peculiar con un altu conteníu en siliciu, Iota1 Librae ta güei catalogada como una binaria espectroscópica de clase B9Vp. Los dos componentes, denominaes Iota1 Librae Aa y Iota1 Librae Ab, son estrelles blancu-azulaes de la secuencia principal de tipu B9 con una temperatura envalorada de 11.000 K, que les sos lluminosidáes son 149 y 94 vegaes mayores que la del Sol. Les sos mases respeutives son 3,1 y 2,9 vegaes mayores que la masa solar. El periodu orbital d'esta binaria ye de 23,469 años, siendo la separación media 14,9 UA, la metá de la distancia ente Saturnu y el Sol. La órbita ye moderadamente escéntrica, lo que fai que la separación ente elles varie ente 11,3 y 18,6 UA; el próximu periastru va tener llugar en 2018.
A pocu menos d'un minutu d'arcu alcuéntrase otra binaria, que les sos componentes reciben los nomes de Iota1 Librae B (de magnitú 10) y Iota1 Librae C (de magnitú 11). Son dos nanes marielles de tipu G4 y G8. Tán dixebraes ente sí 230 UA y el so periodu orbital ten de ser de siquier 2700 años. Compañeres reales de la binaria Aa/Ab, el par d'estrelles marielles ta separáu del par d'estrelles blancu-azulaes siquier 6600 UA.
Marcos Aurélio Galeano
Marcos Aurélio Galeano ye un ex-futbolista brasilanu.
Phaethornis longirostris
Distribución y hábitat
El so área de distribución inclúi Belice, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, y Perú, onde habita nel sotobosque, monte de galería, cantos de los montes y manglares, hasta los 1.000 m d'altitú.
Reproducción
P'atraer a les femes, d'avientu a xunu, los machos formen asamblees de cortexu, que pueden cubrir unos 230 m de llargu y cuntar con más de 100 exemplares. Les femes viaxen dende llugares distantes, p'atopase colos machos. Constrúin un nial en forma de copa, de parés trupes y ordenaes, a un altor de 1,2 a 4,5 m. Fabricar con fibres vexetales y telarañes, so la punta d'una fueya de palma del sotobosque o d'una fueya desnuda de "platanillo" (Heliconia o Phenakospermum ) o banano (Musa). La fema pon 2 güevos de color blancu, que miden 15,9 por 9,5 mm. El periodu d'incubación ye de 17 a 18 díes.
Esther Prieto
Esther Prieto ye una escritora asturiana llicenciada en filoloxía hispánica pola Universidá d'Uviéu.
Biografía
La so primera obra escrita en llingua asturiana foi una narración infantil escrita en collaboración con Eva García Vázquez, El curiador d'estrelles (1987). Ye responsable de la edición lliteraria de la obra de dos autores de posguerra, Llorienzu Novo Mier (1991) y Cuno Corquera (1993).
Stirling
Stirling (n'escocés: Stirlin, Sruighlea ) ye una ciudá na rexón central Escocia, nel Reinu Xuníu. Ye un antiguu burgu, asitiáu alredor del Castiellu de Stirling y l'antiguu centru medieval. Ye un centru pa les industries de gobiernu, comerciu y eletricidá. Cuenta con una población de 33 710 habitantes, según censu de 2008.
Esther Prieto
Biografía
La so obra aparez en delles antoloxíes poétiques y tien dos rellatos nel llibru Muyeres que cuenten.
Stirling
Una antigua capital del Reinu Escocés, Stirling foi conocida como Burgu Real hasta 2002, cuando, como parte del Golden Jubilee (Aniversariu Doráu, celebración que conmemora los 50 años d'un monarca nel tronu) de la Reina Isabel, dióse-y l'estatus de ciudá.
Esther Prieto
Biografía
Conocida principalmente como poeta, en 2001 ganó'l Premiu Xosefa Xovellanos de Novela cola obra Güelu Ismail, onde narra la vida del pueblu palestín na primer centuria del sieglu XX. Asina, convirtióse na primer muyer en ganar esti prestoxosu premiu, con una novela que tamién foi la primera escrita por una muyer n'asturianu en cien años -l'anterior ye Viaxe del tíu Pacho el Sordu a Uviedo, d'Enriqueta González Rubín- y la primer novela n'asturianu del Surdimientu escrita por una muyer.
Stirling
Historia
Foi habitáu dende la Edá de Piedra, pero Stirling foi estratéxicamente importante dende (a lo menos) la invasión romana de Britania, en gran parte pela so llomba que ye bono de defender y la so posición al llau del ríu Forth. Esto traxo riqueces y poder a Stirling. La ciudá foi nomada como burgu real nel sieglu XII pol Rei David I d'Escocia, y depués confirmada por monarques que lu siguieron (entós daquella llamábase Strivelyn). Grandes batalles tomaron llugar en Stirling debíu al llargu conflictu ente Escocia ya Inglaterra.
Esther Prieto
Biografía
Na actualidá trabaya na editorial Ediciones Trabe, empresa que nel 2012 compró xunto a Samuel Castro, tamién trabayador de la mesma.
Stirling
Historia
thumb|Ilesia de la Holy Rude.
La Ilesia de la Holy Rude (Santa Cruz), allugada al llau del Castiellu de Stirling ye una de les edificaciones de más importancia histórica na ciudá. Dicha ilesia, construyida a finales del sieglu XV, ye la única ilesia nel Reinu Xuníu, amás de l'Abadía de Westminster, en celebrar una coronación. El 29 de xunetu de 1567, siendo malapenes un ñácaru, el fíu de María, Reina de los Escoceses foi coronáu como Xaime VI d'Escocia. Inda pueden apreciase les marques de bales de les tropes d'Oliver Cromwell na torre y nel ábside.
thumb|left|Castiellu Stirling.
Les fortificaciones siguieron siendo militarmente estratéxiques mientres les Protestes Jacobitas nel sieglu XVIII. En 1715, el Duque de Mar falló nel so intentu de tomar control del castiellu. En xineru 1746, l'exércitu de Carlos III d'Inglaterra y Escocia tomó control de l'aldega pero nun pudo prindar el castiellu. Mientres la retirada escontra'l norte, bombardearon la Ilesia St. Ninians, onde s'almacenaben municiones; solo una torre sobrevivió al ataque ya inda puede apreciase anguaño.
Economía
Económicamente, los puertos nel ríu Forth sostuvieron el comerciu, incluyendo l'intercambiu de té cola India y madera con países Bálticos. La llegada del ferrocarril a la ciudá menguó'l comerciu fluvial, porque la ponte construyida pa tren resultaba una torga pa los barcos y la navegación resultaba más difícil. Pa mediaos del sieglu XX el puertu dexó de funcionar.
Mitos de Stirling
Stirling tamién ye famosu poles sos munches pantasmes, como la Dama Rosa del Castiellu, quien foi vista por dellos soldaos, y el motel Settle Inn cerca del castiellu'l cual ye unu de los llugares fantasmales más famosos d'Escocia.
Curiosos turísticos
Los principales elementos turísticos de Stirling son el Castiellu de Stirling, la ilesia de Holy Rude, la Ponte de Stirling y el Monumentu Nacional William Wallace, asitiáu pela rodiada del pueblu, sobre una llomba.
Educación
Stirling alluga la Universidá de Stirling, amás de numberosos centros d'enseñanza primaria y secundaria.
Árees de Stirling
thumb|Abadía de Cambuskenneth.
Ángela Ponce
Ángela María Ponce Camacho ye una modelu española, principalmente conocida por ser la primer muyer tresxéneru en convertise en Miss Universo España, y competir en Miss Universu en 2018.
Biografía
Ponce, que'l so nome nacencia ye Ángel Mario Ponce, nació'l 18 de xineru de 1991 nel pueblu de Pilas (Sevilla). Los sos padres rexenten un chigre nel mesmu pueblu onde ella ayudó. Tien un hermanu y una hermana.
Terminó la carrera d'informática, sicasí nun se dedicó a ella porque nun-y gustaba. Tuvo la oportunidá de trabayar con neños con discapacidá mientres una temporada como profesora d'educación física. Tamién estudió peluquería. Dende bien nuevu trabayó en moda, empecipiándose nes pasareles más flamenques d'Andalucía, con una carrera qu'arrodia los 10 años.
Miss Cádiz
Ganó'l certame de guapura Miss Cádiz 2015, en diendo al casting dempués de ver un cartelu sobre'l certame y acompañada d'unes amigues comenenciudes nel eventu, realizando'l casting solu por pasar el tiempu ensin imaxinar que aportaría a electa.
Miss World Spain
Participó pal certame de guapura Miss World Spain 2015, onde encetó la llucha pa visibilizar a les muyeres transexuales, sicasí nun tenía posibilidaes de ganar la corona por cuenta de que nun dexaben qu'una muyer transexual gane d'alcuerdu a les regles del certame, ganando asina la so compañera Mireia Lalaguna. En dichu certame tamién se precisa presentar un proyeutu social, polo que Ponce dio cola Fundación Daniela, que ayuda a menores y adolescentes transexuales, y a les sos families, cola que lleva viviegamente collaborando dende'l 2015.
Miss Universo España
Dempués de 3 años, intentó nuevamente, pero esta vegada nel certame de Miss Universo España 2018, yá qu'en dichu certame yá s'almitía dende dellos años tras a les muyeres transexuales, rematando como ganadora del mesmu'l 30 de xunu.
Caryodendron orinocense
Caryodendron orinocense H.Karst. ye una planta fanerógama (con flores), de la familia de les euforbiacees el so frutu tamién llamáu "Nuez de barinas" o "nuez caldereña" ye un famosu frutu barines.
Descripción
Ye un árbol montés de gran tamañu que produz colleches añalmente en forma abondosa.
Los frutos son cápsules compuestes de 3 a 1 nuez. Tien una copa frondosa, fueyes simples y alternes y la so dómina de floriamientu ye escontra agostu. Tarda de 4 a 5 años de mano a dar collecha. Son plantes dioicas, esto ye, plantes masculines y femenines. Foi bautizáu por dellos llabradores como "La Vaca Vexetal" polos sos múltiples usos.
Distribución
Ye una especie propia de la cuenca de los ríos Orinoco, Amazones y Madalena. Ye endémicu de Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú. mayormente nel conceyu Calderes Barinas, Venezuela amás ye una tradición barinesa l'usu de dichu frutu pa la selmana santa.
Hábitat
Crez meyor onde hai mugor, y consíguese en tierres vírxenes y a veres de quebraes, mm ye esixente tocantes a suelos el mio a llabores culturales, ye resistente a plagues. Tien una alta capacidá de rexeneración natural, por eso surden munches plantes debaxo de cada árbol adultu y vilten cuando se podan. Ye bien susceptible al fueu.
Les condiciones que lu favorecen son:
Usos
Tien gran variedá d'usos gastronómicos, dende ingesta cruda hasta tostada pa guisos. Les almendres producen abondosu aceite hasta 40%.
La so madera sirve pa faer cabos pa picos y hachos, pa vigues en construcción, artesaníes.
Amás sirve como proteutor de suelos, fontes d'agua y marxes de quebraes. Y como cebu p'abeyes. En Medicina natural úsase como reconstituyente de pulmones, como llaxante nidiu. Y la so cazumbre ye utilizada como cicatrizante del embelicu de los ñácaros. Usar pa ellaborar proteutores, cremes xabones pal cuidu de la piel.
Taxonomía
Caryodendron orinocense describióse por Gustav Karl Wilhelm Hermann Karsten y espublizóse en Florae Columbiae terraumque adjacentium specimina selecta in peregrinatione duodecim annorum observata delineavit et descripsit 1: 91, pl. 45. 1858.
Caryodendron: nome xenéricu que significa árbol de la nuez.
orinocense: epítetu xeográficu qu'alude a que foi identificáu per primer vegada cerca del ríu Orinoco.
Phaethornis longuemareus
Phaethornis longuemareus ye una especie d'ave apodiforme perteneciente a la familia de los colibríes (Trochilidae), del xéneru Phaethornis.
Distribución y hábitat
La so distribución entiende una pequeña porción de la mariña Atlántica de Suramérica a partir de Trinidá y Tobagu, pasando por Venezuela, Guyana, Surinam, Guayana Francesa hasta Brasil.
El so hábitat inclúi diversos hábitats de montes semiabiertos, como los manglares, montes secundarios, plantíos y carbes ya inclusive, puede atopase na selva subtropical o tropical.
Descripción
De picu a cola mide ente 9 y 10 centímetros.
Reproducción
L'Ermitañu chicu de pechu blancu pon dos güevos nun nial cónicu suspendíu so una gran fueya. La incubación y el periodu de cría nun tán documentaos, pero probablemente dichos periodos corresponder con 14–16 díes pa la incubación y otros 20–23 díes pa la cría de los pitucos.
Alimentación
Esta especie alimentar de néctar d'una gran variedá de flores (por casu, Heliconia) y dellos pequeños inseutos.
Eygluy-Escoulin
Eygluy-Escoulin ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ryota Aoki (1984)
Ryota Aoki (青木 良太, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Phaethornis malaris
L'ermitañu piquigrande o ermitañu picogrande (Phaethornis malaris) ye una especie d'ave apodiforme de la familia Trochilidae que se vive n'América del Sur. Alcuéntrase en Bolivia, Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Guyanes y el norte y oeste de Brasil.
Hábitat
Vive nos sotobosque y los cantos del monte húmedu tropical, preferentemente en tierra firme, hasta los 1.000 m d'altitú.
Descripción
Mide en permediu 16,5 cm de llargor. Cabeza y envés verde buxu metálicu, pardu y con pintes corites escontra la grupa; superciliar y bigoteres blanques a amarellentaes, con banda apizarrada o corita en redol a los güeyos; pechu y banduyu color ante; cola negra con puntes blanques. Picu narquiáu de 42 mm de llargu.
Taxonomía
Resulta polémica la clasificación de les subespecies insolitus, moorei, ochraceiventris, bolivianus y margarettae, de primeres, hai discusión si asignar a esta especie o al colibrí colilargo (Phaethornis superciliosus). Amás dellos autores consideren al ermitañu de Margarita una especie separada como Phaethornis margarettae.
Cyanocorax yncas
Cyanocorax yncas, tamién denomada pega querrequerre, chara verde, pega verde, urraca café y carriquí verdiamarillo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae que vive n'América. Esta ave de colores vistosos estremar de munches otres pola so complexa organización social.
Descripción
Mide de 25 a 30 cm. Ye de plumaxe predominantemente verde nes partes cimeres y mariellu nes inferiores. El parche del gargüelu ye negru; la corona azul-violeta y los llaos de la cola mariellos.
Comportamientu
Xeneralmente viven en pareyes y en grupos munches vegaes numberosos. Aliméntase d'inseutos, frutes, güevos y en delles ocasiones de pitucos. Nidifican n'árboles o arbustos, dalgunos en furacos. Ponen hasta 8 güevos y la so incubación dura 22 díes. Los pollos permanecen nel nial mientres 45 díes. El so vuelu ye fuerte y curtiu.
Hábitat
Tierres baxes hasta les tierres altes húmedes; monte caducifoliu, vexetación secundaria, carbes, montes de pinu-encino.
Distribución
Distribúise del sur de Texas hasta Hondures; tamién en Colombia hasta'l norte de Bolivia. En Méxicu allugar na aguada del Pacíficu de Nayarit escontra'l sur; na aguada del Golfu dende la parte más baxa del valle del Ríu Bravo escontra'l sur y esti al traviés de la Península de Yucatán. En Venezuela, al norte a lo llargo de toa'l cordal de la mariña y cordal andín.
Villarroya del Campo
Villarroya del Campo (Billaroya n'aragonés) ye un conceyu español de la provincia de Zaragoza perteneciente a la contorna de Campu de Daroca y al Campu Romanu, comunidá autónoma d'Aragón. Tien una área de 16,90 km² con una población de 80 habitantes (INE 2015) y una densidá de 4,5 hab/km².
Historia antigua
El pueblu de Villarroya del Campo asítiase al pie d'un pequeñu relieve na confluencia de los regueros Orcajo y Villarroya. Los primeros pobladores d'esti estratéxicu enclave fueron los celtíberos qu'en redol al sieglu V antes de Cristu, asitiaron un pobláu na parte alta y plana del relieve, al igual que fixeron n'otros munchos llugares nel Campu de Romanos y la contorna del Jiloca. Trátase d'un conxuntu de pequeñes construcciones de folla arrodiaes d'una muralla defensiva a base de grandes piedres toscamente trabayaes. P'aisllar l'asentamientu y aumentar el calter defensivu del relieve los celtíberos escavaron un gran foso na roca. Esti foso foi darréu utilizáu polos habitantes de Villarroya del Campo como camín y p'escavar cueves y guardar el ganáu. L'accesu al pobláu asitiábase probablemente nel so llau suroeste, nun camín qu'entá güei puede ser distinguíu que pasa per debaxo del actual depósitu d'agua. El paisaxe del términu municipal entós daquella poder imaxinar bien distintu de cómo ye anguaño. El Campu de Romanos yera un monte continuu de carrasques y rebollos, con pequeños llurdios de cultivu abiertes nes vegues, que son les zones más fértiles.
L'antiguu pobláu celtíberu ye la causa pola qu'esti relieve sía denomináu “El Castiellu”. Nel pasáu, mientres enforma tiempu quedaron a lo cimero del relieve los restos de construcciones y muralles de grandes piedres. Los habitantes de Villarroya utilizaron estes ruines pa la construcción de grandes edificios (como la ermita, la ilesia o otros) hasta acabar dafechu colos restos celtíberos. Los principales restos que llegaron hasta l'actualidá son pequeños fragmentos d'un muriu defensivu y el foso. Nel términu municipal de Villarroya del Campo atópase probablemente otru xacimientu de dómina celtíbera na paraxa del Alcocer, que podría corresponder a una construcción defensiva o de vixilancia, más qu'a un poblamientu.
Los poblaos celtíberos fueron sometíos polos romanos en redol al sieglu II e. C., dempués de lo que la mayoría d'ellos fueron abandonaos. Na dómina romana, los poblamientos, en forma de villes romanes asitiábense no fondero de les vegues y valles, como asocede nes villes atopaes en Mainar o Badules. Nun s'atoparon muertes romanes en Villarroya del Campo, lo que suxure que l'área probablemente nun tuvo habitada naquella dómina.
Historia medieval y moderna (sieglos XII al XIX)
Nun esiste información sobre los posibles poblamientos humanos dende'l periodu romanu, visigodu, nin sobre'l llargu periodu musulmán. Los musulmanes apoderaron mientres más de 400 años Daroca y el so área d'influencia.
Los oríxenes del nucleu de Villarroya del Campo como tal asitiar nel sieglu XII como pueblu de colonización cristiana. Tres tomar de Daroca en redol a 1122 por Alfonsu I el Batallador frente a los musulmanes, la principal estratexa defensiva pal control del territoriu foi'l so repoblamientu. Pa ello reforzáronse les poblaciones yá esistentes (por casu, Mainar, Romanos, Burbáguena o Langa ) y creáronse numberosos pueblos nuevos identificables xeneralmente por incluyir les pallabres villa- (Villadoz, Villarreal, Villahermosa) o torre- nel so nome (Torralbilla, Torremocha, Torrijos) o pol so significáu curiosu (Vistabella, Fombuena, Cuencabuena). Estos pueblos fueron repoblaos principalmente con xentes del norte d'España y sur de Francia, como atestigüen el nome de delles nueves poblaciones (Herrera de los Navarros, Navarrete) o inclusive apellíos (Navarro, ¿Roche?). Foi entós, nel sieglu XII o XIII, cuando se definen les llendes del términu municipal que llegaron hasta los nuesos díes con bien pocos cambeos. Nesti momentu inicial de repoblación foi cuando se producieron los mayores derrompimientos agrícoles nel Campu de Romanos, que pasó de ser una llanura apoderada por montes a un paisaxe con importante presencia de cultivos de cebera. Los llurdios de carrasques y rebollos que quedaron fueron pasu ente pasu esaniciaes dende entós hasta dar llugar a la llanura cerealista que ye güei el Campu de Romanos.
Dende la so fundación Villarroya del Campo perteneció a la Comunidá d'aldegues de Daroca, hasta 1837 cuando esti tipu de Comunidaes fueron suprimíes creándose les provincies qu'anguaño conocemos. D'esta forma, la mayor parte de la historia de Villarroya del Campo, dende la so fundación hasta'l sieglu XIX, ye dicir más de seiscientos años, foi común col restu de pueblos que formaron la comunidá de Daroca.. Taba estremada en seis sesmas: Barrachina, Gallocanta, Honor de Huesa, Langa, Jiloca y Trasierra. La mayor parte del Campu de Romanos pertenecía a la sesma de Langa, sicasí Anento y Villarroya incluyir na Sesma del Campo de Gallocanta. El señor natural de la Comunidá de Daroca yera'l Rei d'Aragón (y darréu d'España), sicasí les comunidaes d'aldegues d'Aragón, como la de Daroca, presentaben un funcionamientu notablemente autónomu, ensin la esistencia de señores feudales y colos sos propios órganos de gobiernu. Gracies a l'abondosa documentación de la dómina esistente nos Archivos de la Comunidá, ye posible na actualidá conocer aspeutos bien precisos de la vida de Villarroya del Campo práuticamente dende la so fundación, como por casu les nacencies y fallecimientos, los tipos de cultivos y les cuantíes de les colleches, númberu de cabeces de ganáu, los procesos de derrompimientu de tierres, los impuestos que se pagaben o'l réxime de propiedá de les tierres. En rellación a la población, na tabla siguiente amuésense distintos censos realizaos en Villarroya dende'l sieglu XV al XIX. Como puede reparase la población de Villarroya foi mientres la mayor parte de la so historia de 20 a 22 fueos o vecinos, lo qu'equival aproximao de 100 a 110 habitantes.
Los principales testigos esistentes en Villarroya del Campo de la so historia medieval y moderno son la ermita de San Bartolomé, la ilesia de la Virxe del Rosario, el fornu y el peirón. Esistía una tercer ilesia nel pueblu nel barriu del Arrabalde, de la cual na actualidá namái queden un pequeñu muriu de sillares, según diverses llábanes qu'apaecieron pela redolada.
La ermita de San Bartolomé foi construyida nel sieglu XII, esto ye, na mesma dómina aproximao que la fundación del pueblu. Puede dicise, por tanto, que'l pueblu ye tan vieyu como la ermita y viceversa. La ermita ye un senciellu edificiu de tapial y lladriyu, onde destaquen unos potentes contrafuertes de piedra. Nel interior de la ilesia, atopábase un pervalible retablu góticu del sieglu XV, qu'apocayá foi treslladáu a la ilesia de la Virxe del Rosario.
La ilesia de la Virxe del Rosario, ye'l mayor edificiu de Villarroya del Campo y foi construyida nel sieglu XVII, ye dicir tratar d'un edificiu bien posterior a la ermita y a la tercer ilesia yá sumida. Dientro de la ilesia destaca un gran retablu, que con 31 tables ye unu de los mayores de la contorna. Atribuyir a la escuela de Daroca y la so conformanza actual ye frutu de la combinación de tres retablos distintos, dos dataos nel sieglu XV y otru nel sieglu XVI.
El fornu ye un potente edificiu de tapial y piedra; na actualidá nun se sabe la dómina de la so construcción, pero poles sos carauterístiques y posición nel pueblu, bien podría ser bien antiguu. Finalmente, nuna de les salíes del pueblu álzase un elegante peirón extraordinariamente bien calteníu y restauráu. Ye de lladriyu con base de piedra. La so situación marca la principal vía de comunicación que travesaba'l términu de Villarroya del Campo, l'actual camín de Mainar-Retascón, que dende dómina romana constituyía un importante ramal del Camín Real (Zaragoza-Valencia). Esti camín salía del Camín Real en Villarreal del Huerva, y pasaba por Mainar, Villarroya del Campo, Retascón hasta llegar a Daroca.
Historia recién (sieglos XIX y XX)
En 1838 la Comunidad de Aldeas de Daroca foi eslleida y creáronse les provincies qu'anguaño conocemos, polo que Villarroya pasó a formar parte de la provincia de Zaragoza. Amás a partir de 1835 Villarroya pasó a llamase Villarroya del Campo, tal que se conoz agora, pa estremase otros pueblos col mesmu nome (d'equí p'arriba Villarroya de los Pinares y Villarroya de la Sierra). Na mesma dómina, y dientro de la mesma corriente reformadora d'influencia ilustrada francesa, en 1845 creóse la Llei Municipal, qu'esixía un mínimu de 30 vecinos (150 habitantes) como condición necesaria pa caltener el conceyu. Villarroya del Campo, al nun cuntar col númberu abondu de vecinos, tuvo qu'amestase al pueblu de Villadoz, al cual pertenecería hasta'l 4 de xunetu de 1952, fecha de la desagregación. El día oficial de la desagregación y reinstauración del conceyu foi ensin batura a duldes la fecha más señalada de la historia política recién de Villarroya del Campo, como atestigüen les abondoses fotografíes qu'afortunadamente se caltienen. Otres feches tamién pa recordar son la llegada de la eletricidá en redol a 1925, l'agua corriente en 1976, y la llegada de la era industrial a l'agricultura, representada pola primera trilladora en 1965, que supunxo l'abandonu de les téuniques de producción agrícoles basaes na fuercia humano y animal que fueren utilizaes, ensin apenes cambeos, dende la creación del pueblu nel sieglu XII.
Los importantes cambeos socioeconómicos asocedíos n'España mientres la segunda metá del sieglu XX producieron, como nel restu de los pueblos vecinos, un fortísimo procesu d'éxodu rural, principalmente escontra Zaragoza y en muncha menor midida a Daroca. A lo llargo del Sieglu XX la población amenorgóse a daqué más de la metá. Esti despoblamientu rural ye ensin batura a duldes el principal cambéu social asocedíu en Villarroya del Campo dende la so fundación, fai yá más de setencientos años.
Jungfraujoch
Jungfraujoch ye un puertu de monte ente'l Mönch y el Jungfrau nos Alpes berneses na llende ente los cantones de Berna y Valais, dientro del área protexida Jungfrau-Aletsch declarada Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco.
Puramente, el Jungfraujoch ye'l puntu más baxu de la crestería ente'l Mönch y el Jungfrau, a 3.471 msnm. Xusto percima d'esti allugamientu ta la estación de Jungfraujoch del ferrocarril Jungfraubahn, que con una altitú 3.454 msnm ye la estación de ferrocarril más alta d'Europa. El Jungfraujoch ye de cutiu llamáu la "Cume d'Europa" na lliteratura turística.
Non bien lloñe escontra l'este del puertu alza un picu llamáu la Sphinx ("Esfinxe"), que llega a un altor de 3.571 msnm. Empieza a partir del Jungfraujoch nel llau del Valais y el Gran glaciar Aletsch. Hai un ascensor hasta'l cume de la Sphinx, onde hai una plataforma dende onde puede contemplase el paisaxe y atópase un observatoriu científicu, l'Observatoriu Sphinx.
Primer encruz
thumb|Vista del [[Eiger, Mönch, Jungfraujoch (centru-derecha) y Jungfrau.]] Hai una tradición nel Oberland bernés, sofitada por dalguna evidencia documental, de que, antes de la gran medría de los glaciares, que paez asoceder mientres los últimos cuatro o cinco siglos, esistía un pasu practicable ente Grindelwald y Fiesch nel Valais. En dómina moderna l'antiguu pasu foi aldericáu, y la so posición precisa ye un asuntu inciertu. Yá que un hotel nel Eggishorn foi frecuentáu por montañeros ingleses, la practicabilidad de travesar la gran cresta que zarra la cabeza del glaciar Aletsch, y de esa manera coneuta'l Eggishorn con Grindelwald y la Wengernalp, convirtióse a la fin nun asuntu d'interés práuticu, y un problema topográficu qu'espertó la máxima emulación de los montañeros aventureros. La resultancia foi que s'efectuaron non menos de cuatro pasos asemeyaes. Dos d'ellos —el Jungfraujoch y el Eigerjoch— pueden cuntase ente los pasos más difíciles nos Alpes.
thumb|left|La cara norte del pasu. Nun paez que la idea d'intentar xubir el llau septentrional del Jungfraujoch surdiera dalguna vegada na mente de nativos o estranxeros, hasta que dellos miembros aventureros del Club Alpín, animaos pol ésitu d'una empresa qu'igualmente paez ensin esperanza - el pasu del Eigerjoch — decidieron faer l'intentu. Dos partíes separaes, qu'escorríen el mesmu oxetivu, atópase en Grindelwald en xunetu de 1862 y decidieron xunir les sos fuercies pa la xubida. Taba formada por Leslie Stephen, F. J. Hardy, H. B. George, Liveing, Moore, y Morgan, con Christian Almer, Christian y Peter Michel, Ulrich Kauffmann, P. Baumann y C. Bohren, como guíes.
Gejuelo del Barro
Gejuelo del Barro ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Intégrase dientro de la contorna de la Tierra de Ledesma. Pertenez al partíu xudicial de Salamanca.
El so términu municipal ta formáu poles llocalidaes de Gejuelo de la Folla, Muelledes y Valrubio, amás de polos despoblados de Calzadilla del Campo y La Güérfana, ocupa una superficie total de 43,33 km² y según l'INE nel añu cuntaba con  habitantes.
Etimoloxía
Nel sieglu XIII llamábase "Sexolo", topónimu propiu de la llingua lleonesa, derivando a "Xexuelo", nome col que ta documentada esta llocalidá nel sieglu XV, pasando darréu a denominase Gejuelo.
Historia
El poblamientu del conceyu remontar a la prehistoria, de la que se caltién el dolmen de la Casa del Moru na devesa de Muélledes, fecháu nel cuartu mileniu antes de Cristu y que se caltién práuticamente intactu. L'actual población de Gejuelo, sicasí, remontar a la Edá Media, obedeciendo a les repoblaciones efectuaes polos reis lleoneses nos sieglos XI y XII. Cola creación de les actuales provincies en 1833, Gejuelo de la Folla quedó integráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa.
Nucleos de población
El conceyu estremar en dellos nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2015 según l'INE.
Xuguete
right|thumb|250x250px|Xuguetes mexicanos. Un xuguete ye un oxetu pa xugar y entretener, xeneralmente destináu a neños. Ciertos xuguetes son afayadizos tamién p'animales domésticos, sobre too perros y gatos, esistiendo inclusive variedaes de xuguetes creaos específicamente pa ellos. Los xuguetes pueden utilizase individualmente o en combinación con otros. Ciertos xuguetes asóciense con dómines históriques o cultures particulares, ente qu'otros aparenten tener popularidá universal.
Los xuguetes pa neños y neñes suelen ser de temática estremada, teniendo polo xeneral un reflexu na vida adulta de la so propia cultura. Asina, por casu, munchos xuguetes pa neñes representen xeres adultes típicamente femenines, tales como la crianza (muñeques); ente que munchos xuguetes pa neños inclúin típicamente elementos bélicos o d'aición: armes, automóviles, caballos.
Clasificaciones
Los xuguetes pueden clasificase de munches formes. thumb|Xuguetes educativos: Cubu d'actividaes en madera.
Historia
thumb|250x250px|[[Osín de peluche|Osinos de peluche modernos.]] thumb|Muñeca de trapu artesano d'[[Ana Karen Allende de la Ciudá de Méxicu.]] Desque l'home apaeció na tierra convertióse nun ser interesáu y probablemente xuguetón. La entruga surde sola: ¿cuál sería'l primer xuguete de los neños d'esa dómina de la historia de la humanidá? Si, como podría pensase, vivíen en covarones, lo únicu que podíen tener a la mano seríen piedriquines, que vendríen ser los primeros banzones; dellos güesos restos d'antigües comíes, y delles cañes. Esto nun ye sinón una presunción pero bien val la pena faer l'exerciciu d'imaxinar esa escena. ¿Esto, de por sí, ye tamién un xuegu, o non?
Como se podría apreciar ye práuticamente imposible determinar l'orixe de los xuguetes, pero sábese que yá nel antiguu imperiu romanu a los neños prestáben-yos les muñeques de marfil, nel Exiptu de los faraones teníen tamién pequeñes estatues y animalinos, y nel Perú pre-inca esistíen muñeques de trapu.
Nos sos primeros pasos, el xuguete yera artesanal ya inclusive n'ocasiones yeren los mesmos neños los que los fabricaben, xeneralmente buscando asonsañar oxetos de la vida real. La revolución industrial dio un arreblagu na fabricación d'estos artefautos de divertimientu y l'evolución de la teunoloxía permitió crear oxetos cada vez más paecíos a los reales pa la distracción de los neños. Foi a partir d'entós cuando'l xuegu de los neños empezó a comercializase.
Na segunda metá del sieglu XX, el desenvolvimientu de la teunoloxía electrónica permitió inventar artefautos cada vez más sofisticaos como coches de batería pa neños con control remotu y les muñeques parlantes. D'esta dómina ye tamién el desenvolvimientu de los populares videoxuegos que tanto evolucionaron, faciéndose cada vez más reales y emocionantes.
Sicasí, l'adelantu traxo consigo una serie de desventaxes. Los neños de la primer metá del Sieglu XX, que yá aportaben a la televisión podíen “xugar al doctor” colos sos respeutivos xuguetes porque víen al de la pantalla chica; a vaqueros ya indios con caballín de palu, sombreru y pistoles y tocáu de plumes; a la guerra con soldadinos y con dinosaurios cuando la versión xaponesa de Godzilla llegó a la televisión xunto con Ultraman. Les neñes xugaben a comidines, con cacía de lloza china y cocina d'aluminiu, arrodiaes de moñecos; a la costura con máquina de coser incluyida; al maquillaxe con cosméticos simulaos incluyíos; y a otros xuegos como les lligues, les rondes y los cantares.
Respeuto a los xuegos mestos que nun interveníen xuguetes podemos destacar San Miguel; El Llobu; Les escondíes; Encantáu, etc.
El común denominador de los xuegos mentaos teníen un ingrediente: la imaxinación que foi quedando de llau pol puxu de los xuegos modernos electrónicos, muncho más fríos y que s'inclinen más pola estratexa, asuntu qu'antes s'usaba solamente pa xugar axedrez.
Influencia de la publicidá
Anguaño munches películes, programes de televisión, caricatures, dibuxos animaos, videoxuegos, cuentos de fades, historietes, llibros y equipos deportivos incluyen xuguetes nes sos llinies oficiales de publicidá.
De vezu consisten en modelos en miniatura de personaxes o oxetos (vehículos, edificios, accesorios, etc.) asociaos coles sos respeutives temátiques. Dacuando faise una distinción nos modelos basaos en personaxes antropomórficos ente les llamaes figures d'aición (destinaos a los neños varones) y les muñeques (enfocaos a les neñes), independientemente de si'l modelu en cuestión representa un personaxe femenín o masculín.