cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iberorrománicu
Variedaes iberorromances de transición
]] Dada la gran cercanía que tienen les llingües iberorromances per tola Península Ibérica (ya en delles fasteres d'América del sur), esisten árees au se falen llingües mestes o variedaes llingüístiques de transición que presenten carauterístiques mestes a les de les llingües iberorromances axacentes. Estes llingües mestes son:
Óptica
Óptica moderna
Detectores de lluz, tales como fotomultiplicadores y multiplicadores d'electrones, respuenden a fotones individuales. Sensores electrónicos d'imaxe, como los CCD de les cámares dixitales, amuesen el ruiu de disparu correspondiente a les estadístiques de los distintos eventos de fotones. Diodos emisores de lluz y célules fotovoltaiques tampoco pueden entendese ensin la mecánica cuántica. Nel estudiu d'estos dispositivos, la óptica cuántica de cutiu se superpone cola electrónica cuántica.
Iberorrománicu
Variedaes iberorromances de transición
miniaturadeimagen|240x240px|Aragonés en coloráu.
Óptica
Óptica moderna
Árees especializaes na investigación de la óptica inclúin l'estudiu de cómo la lluz interactúa con materiales específicos como na óptica de cristal y metamateriales. Otra investigación centrar na fenomenoloxía de les ondes electromagnétiques, como n'óptica singular, la óptica ensin imáxenes, la óptica non llinial y óptica estadística, y radiometría. Amás, los inxenieros informáticos tomaron un interés na óptica integrada, la visión artificial y computación fotónica como posibles componentes de la "próxima xeneración" d'ordenadores.
Iberorrománicu
Criollos iberorromances
En munches árees d'África y América, particularmente en zones onde históricamente esistió un importante tráficu d'esclavos y por tanto contautu de falantes de llingües estremaes, desendolcáronse pidgins como mediu d'intercambéu, que dieron llugar a numberoses llingües criolles de base española y portuguesa:
Óptica
Óptica moderna
Anguaño, la ciencia pura de la óptica llámase la ciencia óptica o física óptica pa estremala de les ciencies aplicaes de la óptica, que se conocen como inxeniería óptica. Subcampos destacaos de la inxeniería óptica inclúin inxeniería de llume, la fotónica y optoelectrónica, con aplicaciones práutiques como'l diseñu d'oxetivos; y la fabricación y ensayu de componentes ópticos y de procesamientu d'imáxenes. Dalgunos d'estos campos se superponen, con llendes difuses ente los términos de les temes con significaos distintos en distintos partes del mundu y en distintes árees de la industria.
Láser
Un láser ye un dispositivu qu'emite lluz (radiación electromagnético) al traviés d'un procesu conocíu como emisión aguiyada. El términu láser ye un acrónimu pa l'amplificación de lluz per emisión aguiyada de radiación. La lluz láser ye xeneralmente coherente, lo que significa que la lluz ye emitida nun fexe estrechu de baxa diverxencia, o puede convertise n'unu cola ayuda de componentes ópticos tales como lentes.
Iberorrománicu
Árbol cladísticu
El proyeutu de comparación sistemática ASJP basáu na similaridá léxica midida como la distancia de levenshtein d'una llista de cognaos construyó árboles cladísticos que dan una aproximación valoratible al parentescu filoxenéticu d'una bayura families. Nel casu de les llingües iberorromances mentaes enantes, l'árbol cladísticu tien la forma: thumb|370px|right
Óptica
Láser
El primer láser foi demostráu'l 16 de mayu de 1960 por Theodore Maiman nel Hughes Research Laboratories. Cuando s'inventó per primer vegada, llamábase-y "una solución buscando un problema". De magar, los láser convirtiéronse nuna industria con inversiones multimillonaries, productu de la so utilidá en miles d'aplicaciones bien variaes. La primer aplicación de los láser visible na vida cotidiana de la población polo xeneral foi l'escáner de códigos de barres nos supermercaos, introducíu en 1974. El reproductor de laserdisc, introducíu en 1978, foi'l primer productu de consumu con ésitu qu'incluyó un láser, pero'l reproductor de discos compactos foi'l primer dispositivu forníu con láser que aportó a verdaderamente común nos llares de los consumidores, a partir de 1982. Estos dispositivos d'almacenaxe ópticu usen un láser de semiconductor de menos d'un milímetru d'anchu pa esplorar la superficie del discu pa la recuperación de datos. La comunicación de fibra óptica confía nel láser pa tresmitir grandes cantidaes d'información a la velocidá de lluz. Otros usos comunes del láser inclúin imprentadores de láser ya indicadores de láser. Los láser son usaos na medicina n'árees como "la ciruxía ensin sangre", la ciruxía ocular, y la microdisección de captura de láser; y n'usos militares como sistemes de defensa antimisil, contramedidas electrópticas (EOCM), y LIDAR. Los láser tamién son usaos n'hologrames, xuegos de lluces de láser, y na depilación láser
Teoríes científiques
Dende'l puntu de vista físicu, la lluz ye una onda electromagnética. Según el modelu utilizáu pa la lluz, estremar ente les siguientes cañes, por orde creciente de precisión (cada caña utiliza un modelu simplificáu del emplegáu pola siguiente):
Iberorrománicu
Descripción llingüística
Esisten dellos anovamientos fonéticos comunes a les llingües iberorromances:
Óptica
Espectru electromagnéticu
Magar la Óptica empecipióse como una caña de la física distinta del electromagnetismu na actualidá sábese que la lluz visible parte del espectru electromagnéticu, que nun ye más que'l conxuntu de toles frecuencies de vibración de les ondes electromagnétiques. El colores visibles al güeyu humanu arrexuntar na parte del "Espectru visible".
Iberorrománicu
Fonoloxía
L'inventariu consonánticu del proto-iberorromance coincide colos inventarios del español medieval y del portugués medieval: ! ! llabial ! alveolar ! palato- alveolar ! velar ! Oclusiva ! Africada ! Fricativa ! Nasal ! Llateral ! Vibrante Esti sistema cuasi idénticu al del italianu estándar (sacantes pol fechu de que l'italianu carez de /*ʒ/ y de la oposición /*ɾ/-/*r/). El fonema ye complicáu porque, anque apaez mesmo en portugués que n'español, en dambes llingües remanez de diferentes grupos llatinos, polo que ye posible qu'en proto-iberorromance esti fonema nun esistiere como talu y la so presencia débase namái a desendolcos posteriores. Equí postúlase porque ocasionalmente n'español se tienen procedente de PL- llatín ( AMPLU port. y esp. ancho, P(O)LOPPU > esp. chopo, port. choupo).
Óptica
Espectru electromagnéticu
center|800px
Benito Floro
Benito Floro Sanz ye un entrenador de fútbol asturianu.
Óptica
Enllaces esternos
Sociedá Española d'Óptica - SEDOPTICA
Benito Floro
Trayeutoria
Empezó la so carrera cuando cuntaba con ventiséis años d'edá, en 1978, dirixendo al Silla C. F. En 1980 pasó a entrenar al Torrent C. F., con quien consiguió dos ascensos consecutivos en 1981 y 1982; llevó al equipu dende Primera Rexonal hasta la Tercer División. Na temporada 1983-84 ocupó'l banquín del C. D. Dénia onde llogró, de nuevu, xubir a Tercer División. Tres un pasu pol C. F. Gandia na 1984-85, collechó una nueva promoción de categoría na campaña 1985-86, esta vegada asitiando a la U. D. Alzira en Segunda División B, en llogrando'l campeonatu del grupu 6 de Tercera. De siguío, dirixó al Ontinyent C. F., al C. D. Olímpic y al Villarreal C. F., hasta que recaló nel Albacete Balompié.
Na so primer temporada al frente del club manchegu, la 1989-90, consiguió l'ascensu a Segunda División y, na siguiente, llevar per primer vegada na so historia a la máxima categoría del fútbol español. Yá en Primer División, na campaña 1991-92, dexó al Albacete na séptima posición, quedándose a un solu puntu de clasificase p'apostar la Lliga de la UEFA. En xunetu de 1992 foi contratáu pol Real Madrid C. F. de Ramón Mendoza, onde pasó cuasi dos años —foi cesáu en marzu de 1994— nos que conquistó una Copa del Rei, una Supercopa d'España y un subcampeonatu de Lliga, en venciendo'l lideralgu al F. C. Barcelona na última xornada de la temporada 1992-93.
El 8 de setiembre de 1994 anuncióse'l so regresu al banquín del Albacete, tres la dimisión de Luis Suárez. Dirixó al conxuntu manchegu mientres un añu y mediu, hasta qu'arrenunció al cargu en marzu de 1996 por cuenta de la mala racha de resultaos que travesaba. Pa la temporada 1996-97 foi contratáu pol Real Sporting de Xixón, anque nun llegó a concluyila y foi releváu n'abril de 1997 por Miguel Montes dempués d'una gana ante'l Athletic Club por 4-0. Darréu, treslladar a Xapón pa entrenar al Vissel Kobe ente los meses de xineru y setiembre de 1998, momentu en que'l so contratu cola entidá foi rescindíu. El so siguiente equipu foi'l C. F. Monterrey de Méxicu, a quien consiguió clasificar p'apostar la liguilla final nel Tornéu de Branu 2001, daqué que nun consiguíen dende 1996.
Na temporada 2002-03 confirmóse la so torna al Villarreal catorce años dempués. Proclamóse campeón de la Lliga Intertoto nel añu 2003, en venciendo na final al SC Heerenveen. Gracies a esti trunfu, el club castellonense clasificar por primer vegada na so historia p'apostar la Copa de la UEFA. Presentó la so dimisión en febreru de 2004 alegando una falta d'implicación de dellos xugadores de la plantía; dexó al Villarreal na octava posición, a un puntu de los puestos que daben accesu a les competiciones europees, y na ronda de cuartos de final de la UEFA.
Iberorrománicu
Fonoloxía
En cuanto a les evoluciones posteriores:
L'inventariu vocálicu reconstruyíu pa la sílaba tónica ta formáu por siete vocales.
Cambios fonéticos
La siguiente table resume los cambeos ente'l proto-iberorromance y les llingües modernes:
Comparación léxica
Tabla comparativa ente les llingües romances vives na Península Ibérica.
Benito Floro
Trayeutoria
Tornó a los banquinos a empiezos de 2009, cuando se comprometió col Barcelona S. C., de la ciudá ecuatoriana de Guayaquil, pa les dos siguientes temporaes. Sicasí, les sos resultaos al frente del equipu —cinco victories, cinco empates y siete ganes— punxeron fin a la so trayeutoria a mediaos del mesmu añu. En xineru de 2012, robló por una campaña y media col Wydad de Casablanca, de la Lliga marroquín. Sicasí, el 20 de setiembre foi destituyíu del cargu.
El 5 de xunetu de 2013 foi anunciáu oficialmente como entrenador de la seleición canadiense, cargu qu'ocupó hasta setiembre de 2016. El 23 d'avientu de 2016 foi contratáu pa dirixir a la Lliga Deportiva Alajuelense de la Primer División de Costa Rica, del que se desvenceyó'l 21 d'agostu de 2017.
Authoison
Authoison ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Sis (Cilicia)
Sis (n'armeniu: Սիս) Yera la capital del Reinu armeniu de Cilicia. El complexu fortalecíu masivu atoparse nel suroeste de la ciudá turca moderna de Kozan en la provincia d'Adana.
Historia
Nel III mileniu e.C. Sis foi unu de los asentamientos hitites na llanura de Cilicia ente los montes y la mariña mediterránea.
Mientres el sieglu I e.C. paez ser una población ensin fortificar na provincia romana de Cilicia Secunda. Los nomes Sisan o Sisia mentarse por primer vegada nos sieglos V y VI en fontes griegues y llatines. Nel 703-704 los colonos bizantinos repelieron un ataque árabe, pero llueu se vieron forzaos a abandonar la ciudá, que se convirtió nun puestu fronterizu pal Califatu abasí. El califa al-Mutawakkil reconstruyó los defenses bizantines escontra la metá del sieglu IX. L'emperador bizantín Nicéforo II reconquistó Sis nel 962, que dempués pasó a ser una posesión d'Armenia en 1113, cuándo foi ocupada y reparada por Rubenid Barón #Toro I.
Dende finales del sieglu XII hasta'l sieglu XIII el castiellu foi ampliáu significativamente mientres los reinaos de los reis Levon I y Het‛um I con un palaciu», edificios residenciales, ilesies, y xardinos. Wilbrand von Oldenburg, un monxu teutónicu que visitó Sis en 1212, atopó una completa y bien establecida capital. A Zapēl, la esposa de Het'um, atribúyese-y la construcción d'un hospital na ciudá l'añu 1241. Un fragmentu d'una inscripción- dedicatoria inda in situ alcuéntrase dientro del castiellu se  col nome de «Het‛um».
En 1266 los mamelucos escalaron y quemaron la ciudá. En 1275 de nuevu sufrieron otru ataque polos mesmos asaltantes qu'esta vegada fueron ganaos poles fuercies armenies. Un sieglu más tarde, en 1369 de nuevu los mamelucos conquistaron la ciudá otra vegada, pero fueron forzaos a dexala. Finalmente, en 1375 los mamelucos de nuevu tomaron la ciudá, escalar, quemar, y prindaron al rei y munchos nobles. Con Sis cayíu tamién s'amenorgó'l Reinu armeniu de Cilica.
Nel sieglu XX los armenios siguieron habitando la ciudá onde se caltienen delles estructures residenciales medievales.
El castiellu en Sis ye unu de vos sitios fortificaos más grandes del Llevante mediterraneu. Si #asitiar d'estremu a estremu, les parés del circuitu midiríen casi 3 quilómetros en llargor. Los murios, torres, cisternes, y los edificios residenciales tán curioso afechos al eleváu terrén de piedra caliar. La gran mayoría d'estes construcciones fueron feches con un bon corte de sillar, una mampostería propia de les fortificaciones d'Armenia. Hai fragmentos de muralles bizantines según un pasiellu d'entrada nel sureste que tuvo construyíu mientres la ocupación de los mamelucos y tien una inscripción n'árabe. Por cuenta del so allugamientu estratéxicu, Sis tien un calter indivisible colos castiellos en Andıl, Anazarbus, y Tumlu.
Direutamente sol castiellu, al sureste hai una gran planu de terrén que tien los restos de delles ilesies y capiyes importantes nel compuestu de los Patriarques incluyendo la basílica de Sta. Sofía construyida pol rei Het'um y en del sieglu XVIII la ilesia de San Gregorio'l Iluminador. Una de les capiyes, Kara Kilise, inda caltién l'ábside y la bóveda apuntada sobre la nave.
Colaptes campestroides
Carauterístiques
Los sos pates son grandes, lo que ye una adautación pa treslladase pol pisu. El picu ye fuerte, termináu en punta y de color negru.
El patrón cromáticu dosal del so plumaxe ye un dominante pardu, más o menos escuru o acoloratáu, xaspiáu de blancu; no ventral ye blancuciu chiscáu de mácules negres, que tienden a formar bandes perpendiculares. Na corona amuesa una boina de color negru netu, delimitada na metá anterior por un sector blancu-amarellentáu que dende la base del picu crucia los güeyos y pasa a ser ancha banda mariellu vivu, la qu'algama a tol pescuezu dorsal y dellí baxa hasta'l pechu. Les plumes de les remeres primaries amuesen el raquis mariellu'l cual oldea colos vexilos escuros. El color del plumaxe del gargüelu ye'l calter diagnósticu pa estremar fácilmente a esti taxón del so taxón hermanu, siendo nesti blancu ente qu'en C. campestris ye negru.
Distribución y hábitat
thumb|220px|right|Carpinteru campestre (Colaptes campestroides) nel [[Uruguái.]] Esti taxón habita nel centru y centro-sur d'América del Sur, dende'l sur del Paraguái y tol estáu de Rio Grande do Sul nel Brasil hasta'l Uruguái y tol nordeste y centru-esti de l'Arxentina, llegando pel sur hasta l'este de Río Negro, na Patagonia arxentina.
Costumes
Aliméntase mayormente nel suelu, y pocu sobre los tueros de los árboles, anque si atopar nel so territoriu emplegar pa folgar, pasar la nueche, o buscar seguridad ante'l peligru. Tamién pa construyir el so nial, qu'ellos mesmos furen con esi fin. Si los árboles tán ausentes o son de tamañu pequeñu, construyir en fuécares. Los sos güevos son de color blancu, y los pichones nacen pelaos y ciegos.
Taxonomía
Esti taxón foi descritu orixinalmente nel añu 1849 pol maxistráu y zoólogu naturalista amateur francés Alfred Malherbe. Mientres décades foi tratáu como formando una especie propia, hasta que na década de 1970, analís d'un ampliu llote de pieles postuló qu'en realidá tenía de tratá-yla como una subespecie de la especie C. campestris, en razón de que nuna franxa nel Paraguái onde dambes formes contautaben constituyía una amplia rexón xeográfica onde elles integradan, al reparar que nesa zona'l porcentaxe de blancu sobre'l negru nel gargüelu aumentaba o menguaba cola llatitú. Nel añu 2014 foi rehabilitáu como bona especie, so un conceutu más ampliu que'l de la especie biolóxica, tal como ye'l d'especie filoxenética.
Hábitats y estáu de caltenimientu
Na Llista Colorada ellaborada pola Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura (UICN) esti taxón ye categorizado como “so esmolición menor”.
Benjamín Menéndez Navarro
Benjamín Menéndez Navarro ye un pintor, escultor y ceramista asturianu.
Trayeutoria
Empecipia la so formación artística en 1980 cuando cursa los estudios de Grau en dibuxu publicitariu na Escuela d'Artes Aplicaes y Oficios Artísticos d'Uviéu. Mientres se gradúa, asiste, en 1984, a les II Xornaes de Cabueñes-84, taller de plástica, en Xixón. Una vegada graduáu realizó en 1985 un Cursu cerámicu de magres y esmaltes, téunica de RAKU”, impartíu pola profesora Jonné Rouse n'Uviéu.
Mientres dos años recibió clases de cerámica del profesor Daniel Gutiérrez, n'Escuela d'Artes d'Uviéu; y perfeccionó les sos conocencies nesta área de la cerámica realizando seminarios y cursos especializaos como: Seminariu de cerámica, na fábrica de Sargadelos-El Castru,1986, La Coruña, Galicia; Cursu d'esmaltes d'alta temperatura, Taller Escuela de Testura (International Ceramic Workshop) de Concha Cliveti, 1987, Xixón; Cursu de fornos cerámicos, impartíu pol grupu Cultural Xarra, 1988, Quintes, Villaviciosa; “En redol a la folla: Escultura Cerámica”. Impartíu por Ángel Garraza, 1996, Sangüesa, Navarra; Seminariu “Grabáu Cerámicu”, Centru d'Escultura Museo Antón de Candas nel añu 2000.
Tamién sintió interés poles nuevu teunoloxíes y les sos posibilidaes artístiques, polo que realizó estudios diversos nesti ámbitu, como: Cursu de Diseñu Gráficu, nel Centru Formación Nueves Teunoloxíes Avilés, nel añu 1995; el Cursu de 3DStudio, tamién nel Centru Formación Nueves Teunoloxíes Avilés, nel añu 1996 y nel añu 2000 un Cursu Producción de Videu y TV impartíu por GENINFOR, Avilés.
Vilasibil
Vilasibil ye una casería de la parroquia de Tol nel conceyu asturianu de Castropol.
72 Ophiuchi
72 Ophiuchi (72 Oph) ye una estrella asitiada na constelación d'Ophiuchus. Con magnitú aparente +3,72, ye la décima más brillosa na so constelación y la primera ente elles qu'escarez de denominación de Bayer. Nel pasáu foi la estrella más prominente de la constelación de Tigris —que representaba al ríu col mesmu nome—, güei refugada.
72 Ophiuchi ye una subxigante blanca de tipu espectral A4IVs. Con una temperatura efectivo de 8260 K, ye unes 17 vegaes más lluminosa que'l Sol. A partir de la midida indireuta del so diámetru angular, 0,74 ± 0,03 milisegundos d'arcu, puede envalorase el so verdaderu diámetru, siendo ésti 2,1 vegaes más grande que'l diámetru solar. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación igual o mayor de 65 km/s. La so edá envalorada ye de 340 millones d'años.
La composición química de 72 Ophiuchi ye distinta a la del Sol. Per una parte, amuesa una bayura relativa de fierro daqué cimeru a la del Sol ([Fe/H] = +0,09), pero ciertos elementos son «sobreabundantes» en rellación a los parámetros solares. En concretu, itriu y sodiu son cuasi tres veces más abondosos que na nuesa estrella ([Na/H] = +0,46). Otra manera, el so conteníu de cobre ye namái la metá que nel Sol.
72 Ophiuchi paez tener dos compañeres estelares. La primera d'elles, 5,2 magnitúes más tenue que la estrella principal, ta separada visualmente d'ella 24,83 segundos d'arcu. La segunda, 8,1 magnitúes más tenue, ta dixebrada 24,20 segundos d'arcu. El sistema alcuéntrase a 87 años lluz del Sistema Solar.
Alcubierre
Etimoloxía
Alcubierre ye un topónimu íberu que significa "llombes o llombes separaes".
Historia
L'emperador Carlos I tuvo en trés causes en Alcubierre: 21 de xunetu de 1528 (L'Emperador come en Alcubierre), 30 d'avientu de 1533 (L'Emperador duerme en Alcubierre) y 19 de payares de 1537 (L'Emperador de camín a Zaragoza).
Llocalidá natal del teólogu Juan de Ester, que llogró sonadía nel postreru terciu del sieglu XVI. Graduáu na Universidá d'Uesca, foi colexal del Mayor ya Imperial de Santiago onde ingresó en 1583.
Llocalidá natal de Fray Domingo Lizano Casanueva, qu'emprestó servicios a la Orde de Malta y foi prior de Jatiel (Teruel) a mediaos del sieglu XVII.
Llocalidá natal de Mariano Gavín Suñen, el bandíu Cucaracha (1838-1875).
George Orwell (1903-1950), escritor y periodista británicu, combatió na Sierra de Alcubierre en xineru y febreru de 1937. De les sos vivencies na guerra civil española y en Alcubierre fala nel so llibru Homenaxe a Cataluña. Na actualidá, hai una ruta turística llamada Orwell con búnkeres y trincheres.
Demografía
En 1857, Alcubierre cuntaba con 1 441 habitantes. A principios del sieglu XX, la población aumentara hasta los 1 569 habitantes en 1900, pero a partir d'esa fecha repara un descensu demográficu bien pronunciáu, hasta los 401 habitantes de 2014.
Fiestes
El 26 de xunetu celebren les fiestes patronales n'honor de Santa Ana.
L'últimu sábadu d'abril celebra la romería a la ermita de San Caprasio.
El tercer miércoles de cuaresma celebra la tradicional fiesta de La vieya folgona, que data de finales del sieglu XVII o empiezos del XVIII.
Dende 2007 tien llugar cada branu un festival d'axedrez de dos díes que consta d'un tornéu de semirrápidas y de una exhibición de partíes simultánees al cargu de un xugador de sonadía internacional. El campeones del mundu Anatoly Karpov, Veselin Topalov y Boris Spassky fueron los invitaos d'honor de los trés primeres ediciones del festival, ente que la china Yifan Hou protagonizó la de 2016.
Daniel Gabriel Fahrenheit
Daniel Gabriel Fahrenheit foi un físicu, inxenieru y soplador de vidriu alemán, célebre ente otres coses por desenvolver el termómetru de mercuriu y la escala Fahrenheit de temperatura.
Biografía
Tres la muerte de los sos padres fizo viaxes d'estudios a Alemaña, Inglaterra y Dinamarca, onde conoció a Ole Rømer en 1708. Establecióse depués n'Ámsterdam, nesa dómina ún de los principales centros de fabricación d'instrumental científicu, onde trabayó como soplador de vidriu. Ende empezó a desenvolver preseos de precisión creando los termómetros d'agua (1709) y de mercuriu (1714).
Escales termométriques de Celsius y Fahrenheit
thumb|Les escales [[Grau Celsius|Celsius (izquierda) y Fahrenheit (derecha).]] En 1714 publicó n'Acta Editorum les sos investigaciones proponiendo una nueva escala pa la midida de temperatures. Fahrenheit diseñó una escala, emplegando con referencia un amiestu d'agua y sal de cloruru d'amoniu a partes iguales, na que la temperatura de conxelación y d'ebullición ye más baxa que la de l'agua. El valor de conxelación d'esi mezu llamólu 0 °F, a la temperatura del so cuerpu 96 °F y a la temperatura de conxelación de l'agua ensin sales llamóla 32 °F.
En concretu, 212 graos Fahrenheit correspuenden a 100 graos Celsius;
Los 0 °F correspuenden a los -17.78 °C.
El motivu d'asignar a la temperatura del cuerpu'l valor 96 yera por que ente'l cero y el 96 hubiera una escala formada por una docena de divisiones caúna d'elles subdividida n'ocho partes. D'esa manera 12 x 8 = 96.
En 1724, Fahrenheit espublizó nes Philosophical Transactions, estudios tocante a, ente otros temes, les temperatures d'ebullición de los líquidos y la solidificación de l'agua nel vacíu. Esi mesmu añu entró na Royal Society, la más antigua sociedá científica del Reinu Xuníu y una de les más antigües d'Europa.
Amedeo Avogadro
miniaturadeimagen|Amedeo Avogadro Amedeo Avogadro (Lorenzo Romano Amedeo Carlo Avogadro), conde de Quaregna y Cerreto foi un físicu y químicu italianu, profesor de física de la Universidá de Turín dende 1820 hasta la so muerte. Formuló la llamada llei d'Avogadro, avanzó nel estudiu y desarrollu de la teoría atómica, y nel so honor dióse-y el nome al númberu d'Avogadro.
Orixe y estudiu
Fíu d'un maxistráu perteneciente a una antigua familia d'El Piamonte, el mozu Amedeo siguió en primer llugar la vía paterna y llogró la llicenciatura en derechu canónicu en 1796. Inscribióse depués como abogáu de la so ciudá natal, Turín. Pero la so pasión pola física y les matemátiques, que cultivaba en solitariu, embúrrialu a entamar estudios científicos tardíos. En 1809, llogró un puestu de profesor de "filosofía positiva " nel Colexu real de Vercelli.
Trabayos
En 1811, enunció la hipótesis que se fixo céllebre, sol nome de llei d'Avogadro. Avogadro sofitóse na teoría atómica de John Dalton y na llei de Gay-Lussac sobro los vectores de movimientu na molécula, y afitó que:
Unvia la memoria na que desenvuelve esta teoría al Journal de Physique, de Chimie et d'Histoire naturelle que lo espubliza'l 14 de xunetu de 1811 sol títulu d'Essai d'une manière de déterminer les masses relatives des molecules élémentaires des corps, et les proportions selon lesquelles elles entrent dans ces combinaisons (Ensayu d'una manera de determinar les mases relatives de les molécules elementales de los cuerpos, y les proporciones según les cuales entren nestes combinaciones). La dificultá más importante que tuvo que superar concernía al tracamundiu esistente naquella dómina ente átomos y molécules. Una de les sos contribuciones más importantes foi clarificar la distinción ente dambos conceutos, almitiendo que les molécules pueden tar constituyíes por átomos iguales (distinción que nun facía Dalton, por casu). En realidá, nunca utilizó la pallabra átomu nos sos trabayos (naquella dómina los términos átomu y molécula emplegábense de manera indistinta), pero consideraba qu'esistíen tres menes de molécules, de les cualos una yera una molécula elemental (l'actual átomu). Tamién fai la distinción ente los términos masa y pesu.
En 1814, espublizó Mémoire sur les masses relatives des molécules des corps simples, ou densités présumées de leur gaz, et sur la constitution de quelques-uns de leur composés, pour sirvir de suite à l'Essai sur le même sujet (Memoria sobro les mases relatives de les molécules de los cuerpos simples, o densidaes esperaes del so gas, y sobro la constitución de dalgunos de los sos compuestos, pa sirvir darréu como ensayu sobro'l mesmu suxetu), asoleyáu en xunetu de 1811 que trató de la densidá de los gases.
En 1820, la Universidá de Turín creó pa él una cátedra de física, que va ocupar hasta la so muerte. En 1821, publica otra memoria titulada Nouvelles considérations sur la théorie des proportions déterminées dans les combinaisons, et sur la détermination des masses des molécules des corps (Nueves considerancies sobro la teoría de les proporciones determinaes nes combinaciones, y sobre la determinación de les mases de les molécules de los cuerpos) y pocu dempués Mémoire sur la manière de ramener les composès organiques aux lois ordinaires des proportions déterminées (Memoria sobro la forma d'incluyir los compuestos orgánicos nes lleis ordinaries de les proporciones determinaes).
Participó con un prudente entusiasmu nos movimientos de revolución política de 1821 empobinaos contra'l rei de Cerdeña, lo que-y valió perder el so puestu en Turín dos años más tarde. La declaración oficial de la universidá que xustificó esa postura conseñaba que la universidá taba «bien feliz de dexar a esti científicu tomar un descansu de les sos actividaes apremiantes d'enseñanza pa que pueda dedicase dafechu a les sos investigaciones». Sicasí, el so aisllamientu políticu menguó progresivamente col interés lleváu a les idees revolucionaries polos reis de Saboya, interés que remató en 1848 cuando Carlos Albertu de Cerdeña alcuerda una constitución moderna. Antes d'esto, en 1833, Avogadro pudo recuperar el so puestu na universidá de Turín debíu al interés de los sos trabayos científicos.
En 1841, terminó y publicó los sos trabayos en cuatro volúmenes sol títulu Fisica dei corpi ponderabili, ossia Trattato della costituzione materiale de' corpi.
Sábense poques coses tocantes a la so vida privada y les sos actividaes polítiques. A pesar d'un físicu pocu falagueru, foi conocíu como un engañador, anque llevando una vida sobria y piadosa. Casar con Felicita Mazzé cola que tuvo seis neños. Dellos estudios históricos confirmaríen que financiaría y ayudaría a revolucionarios de Cerdeña qu'entamaben una revolución na islla, finalmente detenida en respuesta a les concesiones de Carlos Albertu. Sicasí queden duldes tocantes a les sos actividaes por cuenta de la falta de pruebes.
Reaiciones de la comunidá científica
La comunidá científica nun dio una acoyida entusiasta a les sos teoríes y les sos hipótesis nun fueron aceptaes darréu. Tres años dempués qu'él, André-Marie Ampère llograba les mesmes resultaos por otros métodos (Sobro la determinación de les proporciones nes cualos los cuerpos combinar según el númberu y la disposición respeutiva de les molécules pola que les sos partícules integrantes tán compuestes) pero les sos teoríes fueron acoyíes cola mesma indiferencia. Hubo qu'esperar los trabayos de Gerhardt, Laurent y Williamson sobro les molécules orgániques p'amosar que la llei d'Avogadro yera indispensable pa esplicar por qué cantidaes iguales de molécules ocupaben el mesmu volume n'estáu gaseosu.
Sicasí nestes esperiencies, ciertes sustances paecíen ser una esceición a la regla. La solución alcontrola Stanislao Cannizzaro que suxurió nel cursu d'un congresu en 1860 (4 años dempués la muerte d'Avogadro) qu'estes esceiciones tán esplicaes poles disociaciones de les molécules nel cursu del calentamientu.
Cola so teoría cinética de los gases, Rudolf Clausius pudo dar una nueva confirmación de la llei d'Avogadro. Poco dempués, Jacobus Henricus van 't Hoff apurrió la última confirmación a la teoría gracies a los sos trabayos sobro les soluciones esleíes.
Autoreille
Autoreille ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Envergadura
right|thumb|El valumbu d'esti avión ye la distancia ente los puntos A y B. El valumbu o envergadura ye l'anchu de la vela mayor d'una embarcación a vela, l'anchor que tienen de frente les aves o otros animales alaos (como pterodáctilos, esperteyos o inseutos) coles ales totalmente estendíes escontra los llaos o, por estensión, l'anchor d'una aeronave d'un estremu a otru de les ales.
La pallabra remanez de envergáu, y ésta de verga, (que ye'l mayor de los palos perpendiculares al mástil) y ésta de la mesma del llatín verga, "vara", más la terminación -ura, qu'indica propiedá, como en gordura o dulzura.
Autrey-le-Vay
Autrey-le-Vay ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Anchusa azurea
L'Anchusa azurea Mill., ye una especie fanerógama perteneciente a la familia Boraginaceae. thumb|Vista de la planta en flor thumb|Detalle de la flor thumb|Nel so hábitat
Descripción
Ye una planta yerbácea perenne qu'algama ente 1 a 1,5 m d'altor, erecta, con ramificaciones dende la base. Éstes nun apaecen hasta'l segundu añu, pos el primer añu namái ye una planta ensin tarmu con fueyes llanceolaes.
Les fueyes alternes son sésiles (desprovistes de peciolu) y llanceolaes sacante les que tán cerca de la base o basales; toes elles cunten con un peciolu, de color acoloratáu en dalgunes y qu'acaba nuna fueya de forma oblongo-llanceolada o llingüiforme (en forma de llingua), al igual que nel tarmu pelos son más trupos.
Inflorescencies cimosas con pequeñes bráctees. Con pedúnculos de color moráu. Les flores son d'un color azul llétricu, con cinco pétalos, actinomorfes, colos dos sexos (hermafrodita).
La corola ye un tubu llargo y estrecho. Esto adquier importancia porque esisten diferencies nesti xéneru al respeutu: A. Arvensis, A. officinalis y la A. azurea. El mota tien los sépalos soldaos a la base. El frutu ye tetranúcula o con trés aquenios, verrugosos.
Hábitat
Habita en cantos de caminos, en suelos drenaos y húmedos.
Usos en botica
Les flores yeren bien utilizaes na antigüedá como sudorífica, diurética, antidiarreico, en fervinchu o entemecida con vinu.
Principios activos
Contién mucílagos, sales potásicos, ácidos orgánicos y fenólicos (litospérmico). Dellos autores suxuren la posibilidá de que contenga alcaloides (cinoglosina, consolicina), alantoína y posiblemente alcaloides pirrolizidínicos, como otres boraginacees.
Indicaciones
Utilizáu popularmente como antitusivo, demulcente, antiinflamatoriu, diuréticu y sudoríparu. Indicáu pa combatir la gripe, resfriaos, bronquitis. N'usu tópicu: dermatitis, ictiosis, psoriasis, contusiones, hematomes.
Contraindicáu col embaranzu, lactancia, neños, pacientes con hepatopatías.Los alcaloides pirrolizidínicos son hepatotóxicos y carcinogénicos.La cinoglosina produz una aición paralizante.
Úsense les fueyes y les flores. Recoyer a finales del branu. Fervinchu: una cuyarada de postre por taza, trés o más taces al día. N'usu tópicu, aplicar en forma de llavadures o cataplasmes sobre la zona afeutada.
Otros usos
De el raigañu estrayer una sustanza colorao, usada como colorete.
En romance, a esta planta denominar chupamieles.
«porque les xentes zucaben la flor d'esta planta y estrayen del fondu de la flor una llárima de miel» Umdat al-tabīb (sieglu XI).
Taxonomía
Anchusa azurea describióse por Philip Miller (1691-1771) y espublizóse en The Gardeners Dictionary:. . . eighth edition non. 9. 1768. Anchusa: nome xenéricu del latin anchusa pa una planta utilizada como cosméticu o como emoliente p'aselar y anidiar la piel.
azurea: epítetu llatín que significa "azul fondo", pol color de los pétalos. Bien significativu ye'l nome vernáculu llingua de güe, pola forma de llingua de les sos fueyes basales y l'asperez de les mesmes.
Xéneru Anchusa
Son les llamaes popularmente como chupamieles utilícense delles especies:
Bibliografía
<font size=-1> DICCIONARIU ILUSTRÁU DE LOS NOMES VERNÁCULOS DE LES PLANTES N'ESPAÑA
Andrés Ceballos Jiménez. I.C.O.N.A. 1986</FONT>
Harriet Tubman
Harriet Tubman (nacida como Araminta Ross en 1820 y finada el 9 de marzu de 1913) foi una lluchadora pola llibertá de los afroamericanos mientres la Guerra de Secesión. N'escapando de la esclavitú, realizó trece misiones de rescate nes que lliberó a cerca de setenta esclavos utilizando la rede antiesclavista conocida como ferrocarril soterrañu. Darréu ayudó a John Brown tres el so toma del arsenal de Harpers Ferry, y tres la guerra lluchó por consiguir el sufraxu pa les muyeres. Nació n'esclavitú nel Condáu de Dorchester, Maryland. Mientres la so mocedá foi tundida y cutida con llátigu por dellos de los sos propietarios. Siendo adolescente, sufrió una fuerte mancada na cabeza cuando unu d'el so propietarios algamar por fuercia con un oxetu pesáu que llanzara contra otru esclavu. De resultes de la ferida, sufrió ataques cerebrovasculares, dolores de cabeza, visiones y episodios d'hipersomnia a lo llargo de tola so vida. Devota cristiana, atribuyía les sos visiones y suaños a premoniciones divines.
Infancia
Como la so madre foi asignada como criada a la casa del patrón, dende neña Harriet tuvo que curiar d'un hermanu menor y de un ñácaru. A la edá de seis años, emplegar como ñeñera una muyer de nome «Miss Susan». A Tubman encamentóse-y la misión de xixilar a un ñácaru mientres este dormía. Si'l neñu espertábase llorando, Tubman yera azotada col llátigu. Ella cuntaba qu'una vegada foi flaxelada hasta cinco veces enantes del almuerzu. Les repulgu causaos dexar marcada pa tola vida. Nuna ocasión, amenazada en robando un tarrón d'azucre, Tubman esconder nuna corripa cercana mientres cinco díes. Ellí alimentóse de la comida qu'echaben a los animales. En siendo afayada tornó a la casa de Miss Susan onde recibió una dura paliza. Pa protexese de los latigazos, en munches ocasiones vistir con delles capes de ropa. N'otra ocasión, mordió na rodía a un home blancu que lu taba cutiendo, tres ellos l'home nun volvió averar -y -y.
thumb|Seres Humanos Esclavizados – como esti home, fotografiáu en 1863 – yeren brutalmente flaxelaos.
Tubman trabayó tamién na casa d'un hacendado de nome James Cook, onde-y la encamentó xixilar les trampes p'aguarones d'un banzáu cercanu. Como la obligaben a trabayar n'agües bien fríes, careció seriamente y foi devuelta a casa, onde la so madre curió d'ella hasta la so reestablecimientu. Dempués foi asignada a trabayar a delles granxes. A midida que crecía asignáronse-y trabayos de campu cada vegada más penosos y duros como llabrar o tresportar tueros.
Mancada na cabeza
Un día, siendo adolescente, Tubman foi a un almacén de teles pa recoyer suministros. Ellí atopó a un esclavu, propiedá d'otra familia, qu'abandonara les sos tierres ensin permisu. El so supervisor, furiosu, ordenó a Tubman que lu ayudar a prindar al nuevu pero ella negóse. L'esclavu salió corriendo y el supervisor, pa evitar la so fuxida, llanzó-y una pesa d'un kilogramu dende l'almacén. Sicasí, falló'l llanzamientu y cutió por fuercia a Tubman. Esta siempres creyó que'l so pelo (recoyíu como si fuera una cesta) salvára-y la vida. Sangrando y semiinconsciente, tornó a la casa del so dueñu y sentóse nel telar, permaneciendo ellí mientres dos díes ensin recibir asistencia médica. Darréu foi unviada de nuevu a trabayar la tierra. El so xefe dixo que nun valía nada y devolver a Brodess, quien intentó vendela ensin ésitu. Foi nesa dómina cuando empezó a sufrir mareos y, n'ocasiones, a esmorecese, episodios que fueron sollertando a la so familia. Larson suxure qu'ella sufría epilepsia del lóbulu temporal como resultáu de les feríes.
Tubman recibió la ferida na cabeza nun momentu de la so vida nel que se taba convirtiendo nuna persona fondamente relixosa. Como yera analfabeto, la so conocencia de la Biblia lo adquiriera gracies a les hestories que la so madre cuntáralu dende neña. Ella refugaba les interpretaciones de les escritures realizaes polos blancos, relatives a la obediencia de los esclavos, y atopó el so guía nes enseñances del Antiguu Testamentu. Tres el so traumatismu cranial, Tubman empezó a esperimentar visiones y suaños, que consideraba signos de la presencia de Dios. Esta perspeutiva relixosa influyó fondamente en tola so vida.
Familia y matrimoniu
En 1840, el padre de Tubman, Ben, foi lliberáu de la esclavitú a la edá de 44 años, como axustaba'l testamentu del so antiguu dueñu. Él siguió trabayando como capataz pa la familia Thompson, quien fueren los sos propietarios. Años dempués, Tubman contrató a un abogáu blancu al que pagó cinco dólares pa investigar sobre'l estatus llegal de la so madre. L'abogáu afayó que'l so propietariu diera instrucciones por que Rit, al igual que'l so home, fora lliberada a la edá de 45 años. Esto significaba qu'un resolución similar aplicar a los fíos de Rit y, por tanto, tolos sos descendientes nacíos dempués de qu'ella cumpliera 45 años seríen llegalmente llibres. Sicasí, les families Pattison y Brodess ignoraren esta clausa cuando heredaron los esclavos.
En, o alredor de, 1844, Harriet cásase con un home negru llibre llamáu John Tubman. Anque nun se sabe enforma d'él o de la so vida xuntos, la unión foi complicada debíu al estatus d'esclava d'ella. Esto implicaba que cualquier fíu nacíu del matrimoniu pasaría a ser esclavu. Los matrimonios ente persones esclaves y llibres yeren comunes nel Eastern Shore de Maryland, onde la metá de la población negra yera llibre. Larson indica que la pareya podría plantegase la compra de la llibertá de Tubman.
Tubman camudó'l so nome de Araminta a Harriet tan llueu se casó, anque la fecha exacta desconozse. Larson suxure la posibilidá de que'l cambéu realizárase darréu dempués de la boda, y Clinton coincide en que Tubman entamaba escapar de la esclavitú. Adoptó'l nome de la so madre como parte de la so conversión relixosa o n'honor a una hermana sumida.
Fuxida de la esclavitú
thumb|left|Anuncio publicáu nel Cambridge Democrat, ufiertando trescientos dólares de pagu por Araminta (Minty) y los sos hermanos Harry y Ben.
Tubman escapó xunto a los sos hermanos Ben y Henry el 17 de setiembre de 1849. Tubman fuera vendida al Dr. Anthony Thompson, quien tenía un estensu plantíu llamáu Poplar Neck nes cercaníes del condáu de Carolina, onde tamién trabayaben los sos hermanos. Como los esclavos taben yá vendíos a otru propietariu, Eliza Brodess probablemente nun detectó l'ausencia mientres unos díes. Sicasí dos selmanes dempués publicó un anunciu nel Democrat, ufiertando cien dólares per cada esclavu devueltu. A pesar de consiguir escapar, los hermanos de Tubman pensar meyor, Ben fuera padre apocayá, y decidieron tornar forzando a Tubman a tornar con ellos. Poco dempués, Tubman escapó per segunda vegada, nesta ocasión ensin los sos hermanos. La nueche anterior a la so fuga, Tubman intentó despidise de la so madre. Alcontró a Mary, una compañera d'enfotu, y cantó-y una cantar con una despidida codificada nella: «te voi atópase na mañana», entonó, «dirixiré a la tierra prometida».
La ruta utilizada por Tubman pa la so fuxida nun se conoz con exactitú, de lo que si se tien constancia ye de que Tubman utilizó la rede conocida como ferrocarril soterrañu. Esti sistema informal pero bien entamáu taba formáu por negros llibres, blancos abolicionistes y activistes cristianos. Munchos de los sos miembros pertenecíen a la Sociedá Relixosa de los Amigos, de cutiu llamaos cuáqueros. La zona de Preston cercana a Poplar Neck nel Condáu de Caroline, Maryland cuntaba con una importante comunidá cuáquera, y foi probablemente'l primer llugar onde Harriet paró mientres la so fuxida. Dende ellí ye probable que tomara una ruta bastante común nes fuxíes d'esclavos: escontra'l noroeste travesando Choptank River y Delaware y depués escontra'l norte pa entrar en Pennsylvania. Un viaxe de casi noventa milles (145 quilómetros) que, realizáu a cuerpu, podía durar ente cinco díes y tres selmanes.
El peligrosu viaxe obligó a Tubman a viaxar de nueche, empuesta pola Estrella Polar, pa evitar a los cazadores d'esclavos. Los guíes del ferrocarril soterrañu utilizaben diverses instalaciones pa esconder a los fugaos, como les conocíes “Cases Segures”, que pertenecíen a blancos abolicionistes. Nuna de les sos primeres paraes, la señora de la casa ordenó a Tubman que barriera la yerba de forma que paeciera que trabayaba pa la familia. Cuando cayó la nueche, la familia esconder nun carru y llevar hasta la siguiente casa. Dada la familiaridá de Tubman colos montes y banzaos de la rexón, ye posible que s'escondiera nestes zones mientres el día. Tubman nun faló de la ruta qu'utilizara pa escapar hasta los últimos años de la so vida, con oxetu de qu'otros esclavos pudieren utilizales.
"Moisés"
Namás llegar a la ciudá de Filadelfia, Tubman empezó a añorar a la so familia. «Yera una estraña nuna tierra estraña —diría—. Los mios padres y hermanos taben en Maryland. Pero yo yera llibre y quería qu'ellos tamién lo fueren». Empezó a trabayar y a aforrar dineru. Coles mesmes el Congresu de los Estaos Xuníos aprobó la Llei d'Esclavos Fuxitivos», que obligaba a los organismos oficiales (incluyíos los d'aquellos estaos nos que nun esistía esclavitú) a ayudar na captura de los esclavos que fuxeren, ya imponía fuertes castigos a quien escaparen. La llei aumentó los riesgos pa los esclavos que s'escaparen, polo que munchos colaron a Canadá. Mientres, la tensión racial aumentaba na ciudá de Filadelfia.
N'avientu de 1850, Tubman foi informada de que la so sobrina Kessiah diba ser vendida (al pie de los sos dos fíos, James Alfred de seis años y la recién nacida Araminta) en Cambridge, Maryland. Espantada pola posibilidá de que la so familia quedara rota, Tubman fixo daqué que pocos esclavos solíen faer: voluntariamente tornó a la tierra de la so esclavitú. Foi a Baltimore onde'l so cuñáu Tom Tubman, esconder hasta'l momentu de la venta. L'home de Kessiah un home negru llibre llamáu John Bowley, realizó una puya pola so muyer. Darréu cuando él preparaba'l pagu, Kessiah y los sos neños esconder nuna Casa segura” cercana. Cuando llegó la nueche, Bowley embarcó a la so familia nuna canoa y navegaron sesenta milles hasta Baltimore, dende onde Tubman llevó a la familia hasta Filadelfia.
La siguiente primavera tornó a Maryland pa emponer escontra la llibertá a otros miembros de la so familia. Nesti segundu viaxe ayudó a escapar al so hermanu Moisés y a dos homes non identificaos. Nesi tiempu Tubman trabayaba col abolicionista Thomas Garrett en Wilminton, Delaware; y empezó a ser conocida como Moisés (Moisés), n'alusión al profeta qu'empunxo a los hebreos escontra la llibertá.
Mientres una entrevista col autor Wilbur Siebert en 1897, Tubman reveló dalgunos de los nomes de los collaboradores y llugares utilizaos pol ferrocarril soterrañu. Agospiar na casa de Sam Green, un pastor negro y llibre de New Market, Maryland; amás escondíase nes cercaníes del llar de los sos padres en Poplar Neck nel condáu de Carolina. Dende ellí viaxaba escontra'l noroeste a Sandtown y a Willow Grove, Delaware, y a la parte de Camden onde William y Nat Brinkley, y Abraham Gibbs emponer escontra'l norte hasta llegar a Dover, Smyrna, y Blackbird, onde otros guíes ayudar a cruciar la canal Chesapeake-Delaware escontra New Castle y Wilmington. En Wilmington, Thomas Garrett encargar del tresporte hasta la oficina de William Still o escontra les cases d'otros miembros del ferrocarril soterrañu na zona de Filadelfia. Still, un famosu collaborador negru, yera'l responsable d'ayudar a los fuxíos nel so camín escontra otres zones más segures, como Nueva York, Nueva Inglaterra y Canadá. A finales de 1851, Tubman tornó al Condáu de Dorchester per primer vegada dende la so fuxida; con mires d'atopar al so home John. Había aforráu dineru, col que mercó una chaqueta pa él y viaxó al sur. Mientres, John casárase con otra muyer llamada Caroline. Tubman intentó convence-y por que se xuniera a ella, pero él aportunó en que s'atopaba feliz naquel llugar. Conteniendo'l so enfadu, ayudó a escapar a otros esclavos y los guio escontra Filadelfia. John y Caroline crearon una familia xuntos hasta qu'él foi asesináu, dieciséis años dempués, nun discutiniu con un home blancu llamáu Robert Vincent.
thumb|[[Frederick Douglass, quien trabayó p'abolir la esclavitú xunto a Tubman.]]