cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xacobu I d'Inglaterra y VI d'Escocia
Teoría de la monarquía
thumb|left|260px|Les armes de los monarques escoceses, usaes hasta 1603. En 1597–8, Xacobu escribió dos obres, The Trew Law of Free Monarchies y Basilikon Doron (El don real), nes qu'estableció la base ideolóxica pa la so monarquía. Na Trew Law desenvolvía la docrina del derechu divín de los reis, esplicando que, por razones bíbliques, los reis son cimeros a los demás homes, magar "el bancu más altu ye'l más resbalizu pa sentase". El documentu proponía una alministración centralizada y una política absolutista, según la cual un rei tenía d'imponer nueves lleis por prerrogativa real, anque tamién atender a la tradición y al propiu Dios, quien podría "remanar los azotes que-y plugiesen, pa castigu de los reis conrotos".
El Basilikon Doron, escritu como llibru d'instrucción pal so fíu y herederu, el duque de Rothesay, daquella de 4 años, yera una guía más práutica pal arte de gobernar. A pesar de ciertes llories y alvertencies santurronas, la obra ta bien escrita, y ye quiciabes el meyor esponente de la prosa de Xacobu. El conseyu de Xacobu sobre los parllamentos, que consideraba solo como unes cortes subordinaes al soberanu, lo cual recuerda les sos propies dificultaes cola Cámara de los Comunes: "Nun convoquéis Parllamentos", encamentaba al so herederu, "sacante pola necesidá de nueves Lleis, lo que tien de ser escasamente". Na Trew Law Xacobu afirmaba qu'un monarca yera propietariu de los sos estaos de la mesma qu'un señor feudal tenía'l so feudu, yá que:
Proclamación como rei d'Inglaterra
thumb|[[Escudu d'armes usáu n'Inglaterra y Gales dende 1603, al producise la unión dinástica.]]thumb|Variante de les armes reales usada n'Escocia dende [[1603, al producise la unión dinástica.]] Dende 1601, nos últimos años de Sabela I, ciertos políticos ingleses, cuantimás Sir Robert Cecil, el principal ministru y conseyeru de la Reina, caltuvieron correspondencia secreta col rei d'Escocia pa preparar la so socesión al tronu inglés. Al morrer la reina Sabela I (24 de marzu de 1603), la corona tendría de pasar (d'alcuerdu al testamentu d'Enrique VIII) a Lady Ana Stanley, descendiente de María Tudor, hermana d'Enrique VIII. Sicasí, Xacobu yera l'únicu aspirante seriu a la corona inglesa; los otros, incluyendo al vizconde de Beauchamp y Lady Ana, nun teníen el suficiente poder pa defender los sos derechos. Asina, un Conseyu d'Ascensión proclamó a Xacobu rei d'Inglaterra poques hores dempués de la muerte de Sabela.
Según avanzaba escontra'l sur, los sos nuevos súbditos diben rexuntándose pa ver al so rei, quedando claro que la socesión nun provocara descontentos nin yera percibida como una invasión; Nel camín, pa probar la so autoridá, dio orde d'aforcar, ensin formación de xuiciu, a un lladrón. Cuando entró en Londres, Xacobu foi recibíu por un ensame, pero nun prestó a los sos nuevos súbditos, que creíen que-y faltaba dignidá. Él y la so esposa fueron coronaos reis d'Inglaterra'l 25 de xunetu de 1603, ente les ellaboraes alegoríes preparaes por poetes dramáticos como Thomas Dekker y Ben Jonson, pero un biltu de peste suspendió les fiestes.
Los empiezos del reináu
El principal conseyeru del nuevu rei foi'l citáu Robert Cecil, el fíu menor del ministru favoritu de la reina Sabela, Lord Burghley, que foi creáu conde de Salisbury en 1605.
A pesar de la facilidá de la socesión y la calidez con que foi recibíu'l nuevu monarca, nel so primer añu de reinado Xacobu hubo de faer frente a dos conspiraciones, l'Intriga Bye y el Intriga Main, que conducieron al arrestu, ente otros, de Lord Cobham y Sir Walter Raleigh. Xacobu odiaba a Raleigh, el más enraigonáu enemigu d'España n'Inglaterra, y ensin dulda la so amistá col embaxador español, el conde de Gondomar, influyó na so decisión d'executalo.
Aquellos qu'esperaben cambeos nel gobiernu col advenimiento del nuevu soberanu quedaron defraudaos pol caltenimientu de los miembros del Conseyu Priváu de la reina Sabela, tal como entamara de callao con Cecil, pero amestó al poco a un vieyu partidariu so, Henry Howard y el so sobrín Thomas Howard a esti Conseyu, según a cinco nobles escoceses. Nos primeros años de reináu de Xacobu, el día ente día del gobiernu foi puramente remanáu pol alvertíu Robert Cecil, darréu conde de Salisbury, hábilmente asistíu pol esperimentáu Thomas Egerton (el cual foi creáu barón Ellesmere y nomáu Lord Canciller) y por Thomas Sackville, llueu nomáu conde de Dorset, que siguió siendo Lord Tesoreru. Arriendes d'ello, Xacobu pudo desabrise de los problemes alministrativos y centrase n'asuntos mayores, tales como intentar una unión más firme ente Inglaterra y Escocia y asuntos de política esterior, según esfrutar de los sos placeres personales, cuantimás de la caza. thumb|left|Retrato de Xacobu por [[Nicholas Hilliard, c. 1603-1609.]] Xacobu naguaba convertir la unión personal de les corones d'Escocia ya Inglaterra nun Reino Unificáu con un monarca, un parllamentu y una llei comunes, un plan qu'atopó oposición en dambos países. "¿Nun nos dispunxo a toos nós nuna isla", clamó ante'l Parllamentu, "arredolada per un mar y, pola so naturaleza mesma, indivisible?" N'abril de 1604, sicasí, los Comunes refugaron en términos llegales el so pidimientu de intitularse "Rei de Gran Bretaña". N'ochobre de 1604 asumió'l títulu por proclamación, en llugar de por llei. Sir Francis Bacon díxo-y que nun podría usalo en "nengún procedimientu llegal, preséu o proclama". Escocia ya Inglaterra siguiríen como estaos separaos, siendo solo la unión personal nel rei, y nun foi hasta 1707 que l'Acta de la Unión combinó los dos países pa crear un nuevu estáu: el Reinu de Gran Bretaña.
En política esterior, Xacobu tuvo más ésitos. Dedicó los sos esfuercios a poner fin a la Guerra con España, y el 28 d'agostu de 1604, gracies a l'artera diplomacia de Robert Cecil y Henry Howard (yá conde de Northampton), llegar a un alcuerdu de paz ente dambos países, que Xacobu celebró con una gran llacuada. Sicasí, asegurar la llibertá de cultu pa los católicos n'Inglaterra siguió siendo un oxetivu prioritariu pa la política española, lo que causó constantes dilemes a Xacobu.
La combalechadura de la Pólvora
El presuntu plan d'estos estremistes católicos, conducíos por Robert Catesby, yera sustituyir a Xacobu pola so fía Sabela, a la cual esperaben poder convertir al catolicismu romanu. Col sofitu regio y la vuelta a la obediencia a Roma, toa Inglaterra podría ser recatolizada. El descubrimientu de la Combalechadura de la Pólvora, como foi rápido conocida, provocó un sentimientu popular que Salisbury esplotó pa llograr del Parllamentu unos subsidios enforma mayores de los que recibiera la reina Sabela.
Una teoría, caltenida por dellos historiadores, ye que la Intriga de la Pólvora foi hábilmente urdíu por Robert Cecil, o que siquier tuvo conocencia previa d'ella y dexar desenvolvese, namái pa "afayala" y albortala nel últimu momentu. Esta teoría conclúi que'l plan de Robert Cecil yera crear un sentimientu d'unidá nacional que dexara que'l Parllamentu concediera al Rei les sumes de dineru que-y pidía. De ser correuta esta teoría, Guy Fawkes y los sos colegues resultaron meros peones nun xuegu enforma mayor.
Asuntos relixosos
Dempués de la so llegada a Londres, Xacobu tuvo que faer frente casi darréu a los conflictos relixosos n'Inglaterra. En 1604 enfoscó la gran cacería de bruxes empecipiada pola reina Sabela proclamando la pena de muerte ensin beneficiu clerical d'últimu momentu pa quien invocara espíritos malvaos o familiares.
La Intriga de la Pólvora llevó al Rei a reconsiderar la so política de relativa tolerancia escontra los católicos, y por un tiempu sancionó diverses midíes de control y represión. En mayu de 1606, el Parllamentu aprobó una acta que riquía tolos súbditos británicos un Xuramentu d'Obediencia, incorporando la negación espresa de l'autoridá del Papa sobre'l monarca inglés. Na práutica, Xacobu demostró ser indulxente, y toleró el catolicismu y el cripto-catolicismu inclusive na Corte. Anque Xacobu tenía curiáu d'aceptar a los católicos nel so reinu, los sos conciudadanos anglicanos asegurar de que nun consiguieren los mesmos derechos.
Con al respective de los puritanos, presentáron-y en 1603 un pidimientu que solicitaba la tolerancia. En 1604, na Conferencia de Hampton Court, Xacobu amosóse poco dispuestu a aceptar les sos demandes, y anque s'amosó partidariu de la persecución de los inconformistes, la represión relixosa foise anidiando. La impopularidá de Xacobu, amás, aumentó ente los protestantes pola execución de Sir Walter Raleigh pa satisfaer les demandes del paladín del catolicismu, España.
Unu de los ésitos de la conferencia foi l'autorización d'una traducción oficial de la Biblia, que vieno ser conocida como La Versión del Rei Xacobu (tamién llamada versión King James o Biblia del Rei Xacobu). Completada en 1610, ye considerada una obra maestra de la prosa xacobina.
El Rei y el Parllamentu
thumb|Xacobu I d'Inglaterra Avezáu a un parllamentu cobarde y servil n'Escocia, Xacobu tamién se tracamundió en numberosos conflictos col Parllamentu.
El momentu de cooperación ente'l monarca y el Parllamentu provocáu pola Intriga de la Pólvora constituyó una esviación de la norma. Sicasí, foi na sesión previa de 1604 na que quedaron clares les posiciones de dambos bandos mientres el restu del so reináu, anque les dificultaes iniciales debíen más a la incomprensión mutua qu'a una enemistá consciente. El 7 de xunetu de 1604, viose obligáu a prorrogar el Parllamentu de bien mala gana, tres nun llograr el sofitu necesariu pa unificar Gran Bretaña y aprobar nuevos subsidios financieros. "Nun voi dar les gracies onde nun creo que tenga de dales", remarcó nel so discursu de clausura. "Nun soi tan estúpidu como p'allabar a necios (...) veis cuantes coses nun faéis bien (...) confío en que nel futuru vais faer usu de la vuesa llibertá con más modestia".
En 1605, el Parllamentu votó cuatro subsidios pal rei, quien inda consideraba esto como un réditu desaparente. Impunxo derechos d'aduanes ensin el consentimientu parllamentariu, daqué que nengún monarca atreviérase a faer dende'l reináu de Ricardu II. La llegalidá de tal aición foi desafiada en 1606 pol mercader John Bates; la corte del ministeriu de Facienda, sicasí, falló en favor del Rei, y tal dictame foi denunciáu pol Parllamentu. Les rellaciones ente Xacobu I y el Parllamentu tamién fueron agriaes pola últimu denegación presentada al plan del Rei d'abolir les aduanes internes y dexar el llibre comerciu ente Inglaterra y Escocia.
Según foi avanzando'l so reináu, fueron aumentu les dificultaes financieres, debíu en parte a la constante xubida de los precios, pero tamién pola prodigalidad ya incompetencia financiera de la Corte. Na última sesión del primer Parllamentu del so reináu, en febreru de 1610, lord Salisbury, partidariu de la participación parllamentaria nel gobiernu, propunxo un plan conocíu como'l Gran Contratu. Por ésti, el Parllamentu garantizaría una suma de 600.000 pa liquidar les deldes del Rei y una asignación añal d'otres 200.000 en cuenta de ciertes concesiones regias. Pero les negociaciones enllargar tantu por cuenta de la hostilidá de delles facciones del Parllamentu que Xacobu perdió la paciencia y eslleir el 31 d'avientu de 1610. "El vuesu mayor error", díxo-y Salisbury, "foi que pretendíais llograr miel de la hiel".
Dempués de la disolución del Parllamentu Inútil, Xacobu gobernó ensin parllamentu mientres siete años. Teniendo que faer frente a les dificultaes financieres, y faltu de l'aprobación parllamentaria pa crear nuevos impuestos, emplegó los servicios del negociante Lionel Cranfield, qu'actuó con gran astucia p'aumentar los ingresos y aforra-y dineru a la Corona. Nesti sentíu empezó a vender títulos y otres dignidaes, munches d'elles creaes espresamente como fonte alternativa d'ingresos. En 1611, utilizó lletres patentes pa inventar un nuevu títulu, el de Baronet, al qu'unu podría aportar por aciu el pagu de 1.080£. Podía mercase igualmente la baronía per cerca de £5.000, el vizcondáu per cerca de 10.000£, y el condáu per cerca de 20.000£. Mientres el so reináu creáronse 62 nuevos títulos, en contraste cola so antecesora, la reina Sabela, que creara solamente 8 nuevos títulos mientres los sos 45 años de gobiernu.
La práutica de vender monopolios y otros privilexos tamién foi desaprobada. La Cámara de los Comunes intentó acusar a Francis Bacon, I vizconde de St. Albans, que foi implicáu na venta de tales privilexos mientres el so serviciu como Lord Canciller, so los cargos de corrupción. La Cámara de los Lores condergó a Bacon, quién foi quitáu del so cargu. Anque l'acusación yera la primera en sieglos, Xacobu nun s'opunxo, creyendo que al sacrificar a Bacon podría ayuda-y a esviar la oposición parllamentaria. A la fin, Xacobu lliberó a Bacon de la prisión y concedió-y el completu perdón.
La boda española
thumb|Retrato de Xacobu por [[John de Critz, c. 1606.]] Otra fonte potencial d'ingresos yera la dote apurrida pol matrimoniu en perspeutiva ente'l Príncipe de Gales y la infanta María Ana d'España. La boda tamién atraxo al Rei como una manera de caltener la paz con España y evitar los costos adicionales d'una guerra. Siguiríen esfrutando de los beneficios de la paz mientres les negociaciones matrimoniales tuvieren abiertes, lo qu'esplica por qué tantu Xacobu como'l Duque de Lerma dexaron que s'allargar mientres casi una década. Sofitada polos Howard y otros ministros y diplomáticos pro-católicos -conocíos como'l "Partíu español"-, la propuesta alianza cola mayor potencia católica nun foi bien recibida na Inglaterra protestante.
L'españíu de la Guerra de los Trenta Años en 1618, llueu absorbió a toa Europa, y echó a perder la política pacifista del Rei. El so xenru, Federico V del Palatináu, nomáu rei de Bohemia polos rebeldes protestantes, foi espulsáu del país pol Emperador Fernandu II en 1620, ente que les tropes españoles invadíen el So Palatináu. Finalmente, Xacobu convocó de nuevu al Parllamentu en 1621 pa financiar una espedición militar en sofitu del so xenru. La convocatoria resultó nun doble fiascu, yá que, per un sitiu, los Comunes namái aprobaron un presupuestu insuficiente pa socorrer al Eleutor Palatín, y por otru -recordando'l botín llográu por Sabela I rapiñando les flotes españoles procedentes del Nuevu Mundu-, reclamaron la guerra contra España. En payares de 1621, dirixíos por Sir Edward Coke, formularon un pidimientu non yá pa declara-y la guerra con España, sinón tamién por que'l Príncipe de Gales cásase con una protestante, y por que les lleis anticatólicas fueren endurecíes. El Rei díxo-yos tan solo que nun teníen d'interferir n'asuntos de prerrogativa real o s'arriesgaben a ser castigaos, lo que los llevó a protestar esixendo la reconocencia de los sos derechos, incluyendo'l de la llibertá d'espresión, y la so autoridá p'aldericar cualquier materia referente al bienestar del reinu. Xacobu esanició la protesta del diariu de sesiones y eslleió de nuevu'l Parllamentu.
En 1623, el nuevu príncipe Carlos y Buckingham decidieron tomar la iniciativa y viaxar a España de incógnito, pa ganase la mano de la Infanta personalmente, pero la misión probó ser un error y una temeridá. El gobiernu español plantegó la necesidá de que'l Príncipe convertir al catolicismu y pasara un añu n'España. Príncipe y Duque retornaron a Inglaterra n'ochobre ensin la Infanta, y darréu rompieron el tratáu, con gran prestu del pueblu llanu. Desengañaos tres el so viaxe a España, Carlos y Buckingham refugaron la política hispanófila de Xacobu y reclamaron una boda con Francia y la guerra a muerte contra los Habsburgu. Pa llograr el financiamientu necesariu, imponer al Rei y llograron la convocatoria d'un nuevu Parllamentu, que s'axuntó en febreru de 1623.
thumb|200px|George Villiers, duque de Buckingham, por [[Rubens.]] La reina Ana morrió en 1619. Los rumores atribúin lo poco que Xacobu se vio afeutáu pola so muerte a qu'él sentía «un especial ciñu románticu» por George Villiers. Los dos conocer en 1614, moteyando'l rei a esti mozu como "Steenie" y otorgándo-y una gran cantidá d'honores, rematando cola creación de Villiers como duque de Buckingham en 1623. George Villiers foi'l primera común que sería alzáu a un ducáu en más qu'un sieglu.
Convocaron al tercer y penúltimu parllamentu del reináu de Xacobu en 1621. La Cámara de los Comunes alcordó conceder a Xacobu un pequeñu subsidiu pa demostrar la so llealtá, pero entós, vuelven ganase'l descontentu del rei, que volvióse encendíu contra ellos por esquerase n'asuntos que lu implicaben direutamente. Villiers, agora principal conseyeru de Xacobu, foi atacáu pol so plan matrimonial del príncipe de Gales cola infanta española. La práutica de vender monopolios y otros privilexos tamién foi desaprobada. La Cámara de los Comunes intentó acusar a Francis Bacon, 1ᵉʳ vizconde de St. Albans, que foi implicáu na venta de tales privilexos mientres el so serviciu como Lord Canciller, so los cargos de corrupción. La Cámara de los Lores condergó a Bacon, que foi quitáu del so cargu. Anque l'acusación yera la primera en sieglos, Xacobu nun s'opunxo, creyendo que al sacrificar a Bacon podría ayuda-y a esviar la oposición parllamentaria. A la fin, Xacobu lliberó a Bacon de la prisión y concedió-y el completu perdón.
Un nuevu conflictu constitucional presentóse llueu pocu dempués d'eso. Xacobu taba provecíu por ayudar al so xenru, l'eleutor palatín, y solicita al parllamentu un subsidiu. En contrapartida, la Cámara de los Comunes, solicitó-y qu'abandonara l'alianza con España. Cuando Xacobu declaró que la Cámara Baxa devasara les sos llendes ufiertándo-y esti alcuerdu, la Cámara de los Comunes fai una protesta que demandaba que tenía'l derechu d'aldericar cualquier materia referente al bienestar del reinu. Xacobu pidió que la protesta fuera publicada de manera censurada nel diariu de los Comunes, y eslleió el Parllamentu.
Últimos díes y muerte
Mientres el so últimu añu de vida, mientres Buckingham consolidaba'l so control sobre Carlos p'asegurar el so propiu futuru, Xacobu tuvo de cutiu seriamente enfermu. Polo xeneral foi incapaz de visitar Londres, y la so figura foi perdiendo relevancia nos asuntos d'Estáu. A empiezos de 1625, el soberanu carecía artritis, gota y esmorecimientos, y en marzu careció seriamente de fiebres tercianas y sufrió un ataque al corazón.
Finalmente morrió en Theobalds House el 27 de marzu de 1625, a los 58 años d'edá, mientres un fuerte ataque de disentería, con Buckingham al so llau. El funeral del difuntu rei, magníficu pero desorganizado, tuvo llugar el 7 de mayu. John Williams, obispu de Lincoln, realizó'l sermón, reparando que "el rei Salomón morrió en paz, viviendo unos 60 años... y sabéis qu'asina asocedió col rei Xacobu". Foi soterráu na Capiya de la Reina d'Enrique VIII na abadía de Westminster.
Semblanza del Rei
thumb|200px|Xacobu VI d'Escocia ya I d'Inglaterra en 1621, pintáu por [[Daniël Mijtens.]] Xacobu Estuardo tuvo una personalidá desaxeradamente interesada, escéntrica pero non esllumante, desdibuxada ente les solombres de les célebres reines que-y precedieron, Sabela I n'Inglaterra y María Estuardo n'Escocia, y les desdichas del so fíu Carlos, el primer rei condergáu a muerte por un Parllamentu.
Apasionáu pola caza, gran comedor y desatamañáu bebedor, Xacobu yera un eruditu de primera categoría, capaz de rebatir los argumentos de los sabios, teólogos y xuristes, d'acorvia-yos con tercos discursos en llatín y somorguialos so un tabayón de cites bíbliques. Pero, al empar, yera un home caprichosu, vanidosu y por demás cobarde, del que se dicía que nun podía ver una espada ensin echase a tremecer. Topábase desprovistu de toa gracia y llavábase bien raramente, complaciéndose con cinismu nel so desaseo. Tenía accesos de cólera mientres los cualos nun sabía bien lo que dicía, llegando a los insultos, y los sos súbditos creíen que-y faltaba dignidá.
Yera miedosu y desconfiable, y tenía rocea de tol mundu, tarreciendo constantemente ser asesináu (como lo fuera'l so coetaneu Enrique IV de Francia, al que repunaba). Los sos quexales prognáticas, bien estreches, y la so llingua demasiáu llarga torgáben-y inxerir alimentos ensin provocar ruios desagradables. Falaba un inglés difícil, con un aspru acentu escocés, y tenía una voz chillona ya irritante.
El so iñerizu escontra les muyeres foi bultable a pesar de la so boda con Ana de Dinamarca. Ye probable que fuera homosexual o quiciabes, bisexual, y dio títulos de nobleza, tierres, pensiones y xoyes a los sos diversos favoritos (créese que dellos d'ellos yeren los sos amantes) con tal arrogancia qu'escosó l'ayalga real. Los ingleses desaprobaron tantu'l comportamientu del monarca y la so Corte como los sos gastos.
Descendencia
Ente 1593 y 1595, Xacobu tuvo por amante a Ana Murray, con posterioridá Lady Glamis, de la que nun tuvo descendencia conocida. Del so matrimoniu con Ana de Dinamarca hubo 9 fíos, de los que namái 3 llegaron a la edá adulta:
Mussaenda erythrophylla
Mussaenda erythrophylla ye una especie de plantes con flores perteneciente a la familia de les rubiacees. Alcuéntrase n'África. thumb|Detalle de les fueyes y flor thumb|Flor thumb|Vista de la planta
Descripción
Ye un arbustu trepador o un árbol qu'algama un tamañu de 12 m d'altor, alcuéntrase na selva de les tierres baxes caducifolia; ye común de Guinea a Camerún, y estendida nel África tropical, onde s'introdució na mayoría de los países. Les flores tropicales tienen un color crema, mariellu o naranxa con una corola colorada.
Usos
Cultivada como planta ornamental o agru-hortícola.
Como planta melecinal utilizar pal celebru, sistema nerviosu, los reñones, como diuréticu, y p'ameyorar el ciclu menstrual.
Les fueyes y el raigañu tienen taníns, y son astrinxentes
Taxonomía
Mussaenda erythrophylla describióse por Schumach. & Thonn. y espublizóse en Beskrivelse af Guineeiske planter 116, nel añu 1827.
Hixene
thumb|Hixene La hixene ye'l conxuntu de conocencies y téuniques qu'apliquen los individuos pal control de los factores qu'exercen o pueden exercer efeutos nocivos sobre la so salú. La hixene personal ye'l conceutu básicu del aséu, de la llimpieza y del cuidu del cuerpu humanu. Son una serie de vezos rellacionaos col cuidáu personal qu'inciden positivamente na salú y que previen posibles enfermedaes; coles mesmes, ye la parte de la medicina o ciencia''' que trata de los medios d'enllargar la vida, y caltener la salú de les persones.
La falta d'hixene puede provocar enfermedaes y reacciones desfavorables non solo pa los humanos, sinón tamién pa los animales y plantes, el cuidu del mediu ambiente va de la mano de la hixene.
Oxetivos
Los sos oxetivos son ameyorar la salú, caltenela y prevenir les enfermedaes o infeiciones.
Entiéndense como hixene los métodos que los individuos utilicen pa tar llimpios, como l'usu sobre de xabón, xampú y agua. Pero tamién, pa referise a les rellaciones interpersonales:
Historia
El términu derivar d'Higía, la diosa del sanamientu na mitoloxía griega.
La hixene y los cuidos empezaron a ser una esmolición pal Estáu a partir de la Revolución industrial, na que se precisó saniar les fábriques, a partir del sieglu XVII. Nes ciudaes portuaries como Buenos Aires surdió esta necesidá coleutiva a partir de les males condiciones d'hixene del puertu, nel qu'abondaben aguarones y tou tipu d'enfermedaes.
Gracies a los esperimentos de Louis Pasteur que probaron la teoría xerminal de les enfermedaes infeicioses, les práutiques hixéniques cobraron suma importancia nes intervenciones médiques y la vida cotidiana de la población como sinónimu de salú.
A partir de mediaos de la década de 1850 empezó a adquirir importancia'l movimientu "higienista", polo cual munches personalidaes influyentes de la medicina n'Arxentina pasen al ámbitu políticu; por casu, Guillermo Rawson, políticu que llegaría a altos puestos; y, antes de rematar el sieglu, el doctor Eduardo Wilde. Dambos participaron viviegamente nes decisiones, tresformamientos a nivel d'estratexes de salú y con una alta participación en cuestiones nacionales arxentines. En países europeos, como Inglaterra, diéronse movimientos asemeyaos qu'empezaron cola epidemioloxía, inaugurada pol estudiu de John Snow sobre'l roxura y el ríu Támesis, tamién a mediaos del sieglu XIX. N'Estaos Xuníos, yá na primer década del sieglu XX, inauguróse'l movimientu d'Hixene Mental, que dio entamu a lo que depués se llamó salú mental por aciu l'acción de Clifford Beers, quien denunció les condiciones hixéniques de los hospitales psiquiátricos.
Servicios hixénicos y locales de descansu
thumb|Instalaciones sanitaries móviles. Los llugares de trabayu tienen de disponer d'agua potable la cuenta y fácilmente accesible. Tamién tienen de disponer de vestuarios, duches, llavaos y retretes, lo mesmo que de locales y zones de fuelgo.
Los retretes, vestuarios y duches separaos para homes y muyeres, dotaos de llavabos, asitiaos nes proximidaes de los puestos de trabayu, de los locales de descansu, de los vestuarios y de los locales d'aséu, cuando nun tean integraos nestos postreros.
Les zones designaes pa descansu de los trabayadores pueden variar en tamañu y sofisticación. Como norma xeneral inclúin asitios o sielles y meses. Hai zones de descansu asitiaes nel interior del edificiu del llugar de trabayu, pero tamién hai zones que, anque tán cubiertes, tienen un accesu ampliu al esterior. N'amestadura, hai compañíes qu'aproven llugares al campu.
Mutisia homoeantha
Mutisia homoeantha, ye una especie de planta fanerógama perteneciente a la familia Asteraceae.
Distribución
Ye orixinaria del Cordal de los Andes n'Arxentina y Bolivia.
Propiedaes
La planta contién el principiu activu mutisianthol.
Taxonomía
Mutisia homoeantha describióse por Hugh Algernon Weddell y espublizóse en Chloris Andina 1(1): 21. 1855.
Noa Kirel
Noa Kirel ye una cantante, rapera, baillarina, actriz y presentadora de televisión Israelina orixinaria de la ciudá de Ra'anana, nel centru d'Israel, y que la so carrera artística empezó nel añu 2015 gracies a la so participación nun reality xuvenil. Noa ye una de les cantantes más importantes de la escena pop d'Israel a pesar de la so mocedá. Noa Kirel ganó'l premiu a "Meyor Artista Israelín" nos MTV Europe Music Awards de 2017, celebraos nel Wembley Arena de Londres, y onde fueron premiaos otros artistes internacionales de la talla de Dua Lipa, Camila Pelo o Coldplay.
Biografía
Noa Kirel nació y crióse na ciudá israelina de Raanana. Ye fía de padres israelinos d'orixe austriacu y marroquín, Amir y Eilana. El so hermanu ye'l raperu israelín Ofree Kirel. Noa dar a conocer ante'l públicu israelín por participar al pie del so padre nun reallity documental onde distintos padres sofitaben a los sos fíos a consiguir los sos suaños, nel casu de Noa, a ser cantante.
2015-2016: Empiezos musicales y primeros senciellos.
En marzu de 2015, Noa Kirel llanzó'l so primer cantar llamáu "מדברים" ("Medabrim"), que foi compuesta pol raperu israelín Y-Z, y que recibió numberoses reproducciones na páxina web de Frogi, una canal israelina de neños. De la mesma, el cantar foi llanzada na canal oficial de Youtube de la cantante, que consiguió millones de visites en poco tiempu. Siguiendo'l cercu del so primer single, Noa Kirel publicó n'agostu de 2015 el cantar " קירל" ("Kiler") compuesta por Omri Segal 69, que'l so videoclip provocó una nube n'Israel, debíu al conteníu de la lletra y a lo provocatible de los sos movimientos pa una moza de tan solo 14 años. A pesar d'ello, el videoclip, que foi grabáu nel puertu d'Asdod, convertir nun gran ésitu, siendo'l más vistu de la curtia carrera musical de l'artista con más de 11 millones de visites en Youtube.
En payares de 2015, Noa publicó un nuevu single llamáu "יש בי אהבה" ("Yesh Bi Ahava"), con una imaxe más pop y menos rapera que'l so anterior single (anque siguía habiendo rap na tema), siendo'l primeru de los sos senciellos n'entrar nun ranking de temes musicales de Galgatz na radio israelina. Darréu, foi llanzáu una versión remix de la tema pol DJ israelín Eden Shalev.
El 18 d'abril de 2016, Noa Kirel llanzó'l so cuartu senciellu musical llamáu "רק אתה" ("Rak Arreya"), una tema creada por Alon de Llocu, que combina'l inglés y l'hebréu, y pol que Kirel empezó a ser considerada per munchos medios de comunicación como la meyor promesa del pop israelín. La tema siguía'l cercu de " קירל" ("Kiler"), onde podíamos ver a una Noa bien guerrera y selvaxe, con un videoclip onde se recreaba la selva.
2016-2017: Giro escontra la música pop, papel como actriz y premiu MTV EMA
En xunetu de 2016, Noa llanzó un nuevu single llamáu "חצי משוגע" ("Hazi Meshuga"), una tema que marcó un xiru escontra'l mundu pop de l'artista, siendo'l primer senciellu onde nun introduz el rap, siguiendo un estilu pop-dance.El cantar recibió crítiques principalmente positives, yá que se demostrara un maduror na voz de l'artista y na so música. A finales del mes d'agostu, por cuenta de la vuelta al colexu, Noa Kirel participó nuna campaña de Kravitz llanzando la tema "ביי לחופש" ("Bay Lachofesh"), pa promocionar productos escolares como mochiles o llapiceros,siendo la primera campaña publicitaria qu'utilizó la imaxe de Noa pa llamar l'atención de los más nuevos, ente los que ye una estrella. Mientres el mes de setiembre de 2016, Noa Kirel participó nel doblaxe al hebréu de la película Trolls, amás de ser imaxe d'otra campaña publicitaria d'una marca de gafes de sol.
Mientres 2016, l'artista foi nomada como "Meyor artista israelín" polos premios MTV Europe Musica Awards.
El 1 d'Avientu de 2016, Noa Kirel publicó "תן לי סימן" ("Ten Li Siman"), una tema pop producíu por Doli 'n' Penn, que yá trabayaren cola artista nel single "חצי משוגע" ("Hatzi Meshuga"), y que llogró crítiques bien positives tantu nel cantar como nel videoclip, al considerase como álgo nuevu y distintu dientro del panorama musical israelín. A finales de 2016, Noa Kirel ganó'l premiu a "Cantante del añu" pola canal infantil Arutz HaYeladim.
El 13 de febreru de 2017, Noa Kirel en collaboración con Sagi Breitner llanzó la tema "לרקוד" ("Lirkod"), que sirvió como promoción y cabecera del programa Lipstar de la canal infantil Kidz, que sería presentáu por ellos mesmu, siendo la primera aparación de Noa Kirel como presentadora.
Kirel actuó como telonera nel conciertu de Lali Exposito, mientres el "Soi Tour" al so pasu por Tel Aviv el 13 d'Abril de 2017.
Kirel llanzó mientres xunu de 2017 la tema "כמעט מפורסמת" ("Kimat Mefursemet"), que foi la banda sonora de la película xuvenil del mesmu nome, onde Noa participaba y que foi llanzada nos cines a partir del 22 de xunu de 2017. Na película, Noa interpretaba a Rotem Levi y la película taba protagonizada pol mozu actor israelín d'orixe estauxunidense Omer Dror. Al pie de la banda de rock Rede Band, l'artista publicó la tema "Wow", pa una campaña publicitaria.
El 15 d'agostu de 2017, publicóse'l primera videoclip del hermanu de Noa, Ofree Kirel, onde Noa participaba. A finales d'agostu, Noa Kirel llanzó una cover del cantar "אצל הדודה והדוד" ("Azal HaDoda VeHaDod") xunto a Agam Buhbut, orixinaria del cantante Danny Sanderson, polo que Noa recibió bien bones crítiques al realizar una versión de la tema bien moderna acompañada d'otra de les voces xuveniles más potentes del panorama musical israelín. La moza siguiría dando pasos axigantaos nel so papel como actriz al participar na versión israelina del musical Los Trés Mosqueteros (n'hebréu: שלושת המוסקטרים) mientres les fiestes de Janucá, publicando la tema "מי ייתן לי את הכוח" ("El mio Yiten Li Et HaKoach").
N'ochobre de 2017, Noa Kirel publicó una versión n'hebréu del cantar "Τι Κοιτάς" ("Ti Koitas") de la cantante griega Eleni Foureira. La tema, llamáu "טיקיטאס" ("Tikitas") cuntó cola collaboración de Stephane Mandar y Arisa, y convirtióse nun gran ésitu nes radios israelines.
En payares de 2017, Noa asistió a la ceremonia de los premios MTV Europa na categoría de "Artista Internacional", onde llamó l'atención el paxellu de l'artista, un outfit con unes grandes ombreras en forma de balón. En dichos premios, Noa Kirel consiguió'l premiu a "Meyor Artista Israelín" con tan solo 16 años d'edá.
El 31 d'avientu de 2017 publicóse que Noa Kirel sería xuráu de la versión israelina de Got Talent, xunto al productor musical, l'actriz Maya Dagan y Maor Zaguri.
2018-Presente: Papel protagonista en כפולה (Kfula).
A partir del 1 de xineru de 2018, Noa Kirel ye la protagonista de la serie כפולה (Kfula), onde interpreta dos papeles principales, unu como ella mesma y otru como Kitty Popper, una blogera. La serie ye retresmitida na canal Kidz y en HOT.
Jumma Miyazaki
Jumma Miyazaki (宮崎 純真, ) ye un futbolista xaponés.
Apaxco de Ocampo
Apaxco de Ocampo ye una ciudá al norte del Estáu de Méxicu, en Méxicu y cabecera del municipiu homónimu. Llenda colas ciudaes mexicanas de Santiago Tequixquiac, Santa María Apaxco, Santa María Ajoloapan y con Atotonilco de Tula nel estáu d'Hidalgo. Y la población de 18.080 habitantes.
Etimoloxía del topónimu
Apaxco identifícase col nome en náhuatl de Apatzco (cfr. náhuatl actual Apatztli (cuencu, y el sufixu de llugar -co). El so actual nome provién del náhuatl que significa "llugar onde escurren agues".
San Pedro Palmiches
San Pedro Palmiches ye un conceyu español de la provincia de Cuenca, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien un área de 19,85 km² con una población de 70 habitantes (INE 2015) y una densidá de 3,53 hab/km².
Isabella Moro
Isabella Moro ye una botánica, fitoxeógrafa, micóloga, profesora, taxónoma, curadora, y esploradora italiana.
Desenvuelve actividaes académiques y científiques nel Departamentu de Biologíca de la Universidá de Padua.
Carrera
En 1989, llogra la llicenciatura en Ciencies Biolóxiques, pola Universidá de Padua. De 1992 a 2005, foi téunica de llaboratoriu nel Departamentu de Bioloxía de la Universidá de Padua. En 2002 recibió'l títulu de doctoráu en Bioloxía Evolutiva. Dende 2006, ye investigadora nel campu de la ciencia botánica, nel Departamentu de Bioloxía de la Universidá de Padua. Les sos principales temes d'investigación, son:
Tien esperiencia en microscopía óptica y electrónica y la bioloxía molecular. Ye autora de 50 publicaciones en revistes internacionales.
Ver tamién
____________________
Isabella Karle
Isabella Helen Lugoski, más conocida como Isabella Karle foi una investigadora estauxunidense que se destacar pol desenvolvimientu de téuniques pa determinar la estructura tridimensional de molécules por cristalografía de rayos X. Karle recibió dellos premios y reconocencies poles sos contribuciones científiques, como la Medaya Nacional de la Ciencia, y el Premiu de l'Armada al Serviciu Civil Distinguíu.
Biografía
derecha|miniaturadeimagen|250x250px|Isabella (sentada nel centru) y [[Jerome Karle (al fondu a la izquierda) na so ceremonia de xubilación en 2009.]] Isabella Helen Lugoski nació en Detroit, Michigan, EE. UU., el 2 d'avientu de 1921, nel senu d'una familia d'inmigrantes polacos. Decidió estudiar la carrera de Química en cursando un añu d'esta asignatura na escuela. Asistió con una beca a la Universidá de Michigan y llicencióse en Fisicoquímica a los diecinueve años. Darréu completó un máster en Ciencia y un doctoráu en Ciencies Físiques en 1940. Mientres la so estancia na universidá conoció a Jerome Karle, col que se casó en 1942.
Bolbohamatum drescheri
Bolbohamatum drescheri ye una especie de coleópteru de la familia Geotrupidae.
Magny-Lambert
Magny-Lambert ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Bolbohamatum drescheri
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Ḥong Kong na (China) y Xava.
Isabella Karle
Biografía
En 1946, empezó a trabayar nel Llaboratoriu d'Investigación Naval de los Estaos Xuníos, onde permaneció hasta'l final de la so carrera. Ellí realizó importantes meyores nel desenvolvimientu d'aplicaciones práutiques pa les idees del so home pa resolver la estructura de cristales por aciu l'analís direutu de la difracción de rayos X. Les sos contribuciones fueron clave pa confirmar esperimentalmente la validez d'estos métodos, polos que Jerome Karle y el so collaborador Herbert Hauptman llograron el premiu Nobel de Química de 1985. Usando estes téuniques, Isabella Karle llogró determinar la estructura de numberoses molécules orgániques, como esteroides, alcaloides, toxines, ionóforos y péptidos. Amás del impautu d'esta área d'investigación en química y bioloxía, nel desenvolvimientu de productos farmacéuticos y en medicina, les estructures elucidaes por Karle sirvieron de base pal desenvolvimientu de métodos computacionales na cristalografía de rayos X. Foi escoyida socia de l'Academia de les Artes y les Ciencies d'Estaos Xuníos en 1993. Tamién foi Presidente de l'Asociación Americana de Cristalografía, y miembru de dellos comités nacionales pa la meyora de la química y cristalografía.
El 3 d'ochobre de 2017 finó nun centru de cuidaos paliativos de Arlington (Virxinia) por cuenta de un tumor cerebral.
Premios
Isabella Karle recibió numberosos premios y reconocencies,  ente ellos:
Timo Werner
Timo Werner ye un futbolista alemán que xuega de delanteru nel RB Leipzig de la Bundesliga d'Alemaña.
Trayeutoria
Timo Werner foi ensin batura a duldes una de les estrelles emerxentes de l'acabante concluyir temporada na Bundesliga. Y ye que, con un total de 21 goles y ocho asistencies, el nuevu futbolista de 21 años alzar nel meyor y más prolíficu delanteru alemán de la competición.
Los siguientes trés años, el rendimientu de Werner esperimentó ciertos altibaxos. El delanteru marcó 13 goles en casi cien partíos na Bundesliga col Stuttgart y destacó pola so velocidá nel contraataque. En xunu de 2016, tres el descensu del club suabu, Werner fichó pol RasenBallsport Leipzig, un equipu onde protagonizaría un estraordinariu saltu calidable. L'atacante aprendió a xestionar meyor la pelota y a participar más na construcción del xuegu, lo que-y dexó convertir se en titular indiscutible nel so club y ganase un puestu na seleición alemana.
VfB Stuttgart
Fixo'l so debú col Stuttgart el 1 d'agostu de 2013 na fase de clasificación de la UEFA Europa League 2013-14 contra'l PFC Botev Plovdiv. Werner tenía 17 años, cuatro meses y 25 díes d'edá, convirtiéndose nel xugador más nuevu en xugar nun partíu oficial pal equipu de la Bundesliga de Stuttgart.
Fixo la so primer apaición na Bundesliga el 17 d'agostu de 2013 contra'l Bayer Leverkusen. El 22 de setiembre 2013 marcó'l so primer gol na Bundesliga pal Stuttgart contra'l Eintracht Frankfurt. El 10 de payares, Werner añedió un refuerzu a la so cuenta yá que el so equipu venció Friburgu 3-1 Werner compensación el 2-0 y el 3-1, convirtiéndose asina nel xugador más nuevu na historia de la Bundesliga p'anotar dos goles nun partíu.
Nel so cumpleaños númberu 18, Werner robló un contratu profesional hasta xunu de 2018, col Stuttgart. Pero RB Leipzig mercó-y nel branu 2016 por 10 millones d'Euros.
RB Leipzig
El 11 de xunu de 2016, Werner robló un contratu de cuatro años con RB Leipzig. La tasa de tresferencia informóse alredor de 10 millones d'euros, polo que Werner foi la tresferencia más grande de la historia del club. El delanteru anotó 21 de los 66 goles del equipu na lliga, ayudando a llograr el subcampeonatu.
Sub 17
Xugó p'Alemaña nel Campeonatu d'Europa Sub-17 de 2012.
Absoluta
Werner foi llamáu a la seleición absoluta'l 22 de marzu del 2017 pol entrenador Joachim Löw pal amistosu contra Inglaterra y el partíu clasificación pa la Copa Mundial de 2018 contra Azerbaixán el 22 de marzu y 26 de marzu 2017 respeutivamente, convirtiéndose asina nel primer xugador del Leipzig en vistir la elástica del combináu xermanu. El 25 de xunu de 2017, Werner anotó 2 goles contra Camerún y el 29 de xunu de 2017 un gol a Méxicu na Copa Confederaciones 2017, convirtiéndose asina nel máximu goliador del tornéu, ganándose la Bota d'Oru.
Iwana Kobayashi
Iwana Kobayashi (小林 岩魚, ) ye un futbolista xaponés.
Anastacia
Anastacia Lyn Newkirk conocida simplemente como Anastacia, ye una cantante y compositora d'Estaos Xuníos. El so carauterísticu y peculiar timbre vocal fízola internacionalmente conocida nel mundu de la música.
Magny-lès-Aubigny
Tien una población de y una superficie de  km².
Les Neñes d'Oru
thumb|300px|Les siete deportistes nel reencuentru de 2006 n'Ávila pal rodaxe del documental Las Niñas de Oro. Les Neñes d'Oru, tamién llamaes Neñes d'Oru d'Atlanta o Moces d'Oru d'Atlanta, ye'l seudónimu pol que se conoz al conxuntu español de ximnasia rítmica que foi campeón olímpicu nos Xuegos Olímpicos d'Atlanta 1996 (Marta Baldó, Nuria Cabanillas, Estela Giménez, Lorena Guréndez, Tania Lamarca y Estíbaliz Martínez), amás d'a la ximnasta suplente, Maider Esparza, non convocada n'Atlanta pero sí a les competiciones precedentes. Tamién convien mentar como parte d'esta xeneración a María Pardo, qu'abandonó la concentración dos meses enantes de los Xuegos. Toes elles teníen entós ente 15 y 17 años d'edá, formando parte asina de los deportistes españoles más nuevos en llograr una medaya olímpica. Foi amás la primer medaya d'oru olímpicu na ximnasia española, según la primera de la hestoria na modalidá de conxuntos, una y bones estos pasaron n'Atlanta a formar parte de los Xuegos Olímpicos. El seudónimu empezó a ser utilizáu por dellos medios de comunicación dempués del regresu del conxuntu a España.
Les integrantes del equipu, dende la so llegada a la seleición nacional, convivieron xuntes nun xalé en Canillejas y entrenaron nel Ximnasiu Moscardó de llunes a sábadu primeru 4 hores y dempués hasta 8 hores diaries nel añu previu a los Xuegos Olímpicos, nel que dexaron de dir al colexu. Fueron entrenaes pola #seleccionador Emilia Boneva y por María Fernández Ostolaza, y tuvieron como coreógrafa a Marisa Mateo. Les Neñes d'Oru tienen un estensu palmarés con medayes en Mundiales, Europeos y otres competiciones internacionales, amás de tener diverses reconocencies, como la Orde Olímpica del Comité Olímpicu Español (1996), la Placa d'Oru de la Real Orde del Méritu Deportivu (1996), la Copa Barón de Güell nos Premios Nacionales del Deporte (1997), y la Medaya d'Oru de la Real Orde del Méritu Deportivu (2015), máxima distinción del deporte español.
En 2006 foi grabáu un documental sobre la so hestoria, Les Neñes d'Oru, que foi estrenáu en 2013 al traviés de YouTube, y en 2016 asistieron a la Gala 20ᵘ Aniversariu de la Medaya d'Oru n'Atlanta '96 en Badayoz.
Marta Baldó
Marta Baldó Marín (Villajoyosa, Alicante, 8 d'abril de 1979), foi la capitana del conxuntu en 1995 y 1996. Procedente del Club Atlético Montemar, foi internacional per primer vegada nel Campeonatu d'Europa Júnior de 1993, y como sénior, nel Campeonatu d'Europa de 1994, compitiendo entós como individual. En 1994 la seleccionadora nacional, Emilia Boneva, #reclamar pa entrar a formar parte del conxuntu sénior, nel que permanecería hasta la so retirada. Amás de la medaya d'oru n'Atlanta, tien 2 oros, 4 plates y 2 bronces en Campeonatos Mundiales, 1 plata y 2 bronces en Campeonatos Europeos y otres numberoses medayes en diversos torneos internacionales. Fízose pública la so retirada n'abril de 1997. Ye, xunto con #Estela Giménez, Bito Fuster y Lorea Elso, la ximnasta española con más medayes en Campeonatos del Mundu, con un total de 8. Na actualidá ye profesora d'Educación Física.
Nuria Cabanillas
Nuria Cabanillas Provencio (Vilafranca del Penedés, Barcelona, 9 d'agostu de 1980), entró al conxuntu sénior en 1995 procedente del Club #Gimnasia Badayoz. Primeramente fuera internacional col conxuntu júnior y como sénior individual. Tien, amás de la medaya olímpica, 3 oros y 4 plates en Mundiales, y 2 plates y 4 bronces n'Europeos, ente otres preseas. #Retirar en 1999. Ye la única ximnasta española en ser tres veces medaya d'oru en Campeonatos del Mundu, anque la postrera d'elles lo foi como suplente del equipu. Tien el títulu d'Entrenadora Nacional de Ximnasia Rítmica y na actualidá entrena nel Club #Gimnasia Badayoz.
Émile Derlin Henri Zinsou
Emile Derlin Henri Zinsou foi un políticu beninés. Estudió n'escueles locales y emigró a Francia, onde cursó Ciencies Polítiques.
Les Neñes d'Oru
Lorena Guréndez
miniaturadeimagen|185x185px|[[Lorena Guréndez.]] Lorena Guréndez García (Vitoria, 7 de mayu de 1981), del Club Oskitxo de Vitoria, foi la postrera de les Neñes d'Oru n'incorporase al conxuntu y la menor de toes elles. En siendo internacional como individual júnior, #convertir en titular del equipu en mayu de 1996, tres la retirada de María Pardo, a dos meses de los Xuegos Olímpicos. Lorena tien, amás de la medaya d'oru olímpico, 2 oros y 2 plates en Campeonatos Mundiales, y 1 plata y 2 bronces n'Europeos, ente otres medayes. #Retirar nel añu 2000, n'apostando en Sydney los sos segundos Xuegos Olímpicos, siendo la postrera del conxuntu d'Atlanta en retirase. Ye'l deportista español más nuevu en consiguir una medaya olímpica, al faelo con 15 años y 87 díes. Na actualidá ye fisioterapeuta y rexenta el so propiu centru de fisioterapia y nutrición en Vitoria, anque tamién tien el títulu d'Entrenadora Nacional de Ximnasia Rítmica.
Émile Derlin Henri Zinsou
De regresu a Dahomey independiente (1960), empezó a exercer cargos públicos. Canciller (1962-1963 y 1965-1967), d'ideoloxía política anti-marxista.
Escoyíu presidente nes eleiciones auspiciadas pol gobiernu provisional d'Alphonse Amadou Alley, apoderó la xefatura de gobiernu y d'estáu coles mesmes (1968-1969), sofitáu por militares qu'ocuparon gran parte del so gabinete y que dieron estabilidá al país.