cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
César Borgia
Fuxida escontra la muerte
A l'amanecida, la guardia ve cómo los caballeros abandonen el castiellu en direición a Mendavia y dan cuenta a César Borgia. Ésti, enraxonáu al sentise burlláu y humildáu se pertrecha, toma les armes y un caballu y llánzase na so persecución pol Portal de la Solana. César nun se decata que dexó tras al so guardia y a los sos soldaos hasta que llega al términu conocíu como «La Fuécara Salada».
César morrió mientres una emboscada a traición, en Viana, el 12 de marzu de 1507. Ellí tres homes del conde de Lerín prepáren-y una emboscada, Garcés de Ágreda, Pedro de Allo y un home encapucháu, esti postreru foi'l que lo refundio dende un derribadoriu. Depués apoderáronse de les sos ropes y bienes; dexando, nel llugar, el so cadabre dafechu desnudu. El so cadabre foi atopáu al pie de La Fuécara Salada, ensin que se supiera esautamente quién yera, hasta la llegada de Juanicot, paxe de César, que s'echó a llorar como un neñu, abrazáu a los réfugos del so señor. El conde de Lerín, como bon caballeru, fai duelu y dexa a Juanicot treslladar el cadabre a Viana onde foi soterráu na Ilesia de Santa María. El so epitafiu rezaba:
Esti sepulcru permaneció poco tiempu na ilesia de Santa María, yá que a mediaos del sieglu XVI, un obispu de Calahorra, a que la so diócesis pertenecía la parroquia de Viana, consideró un sacrilexu la permanencia de los restos d'esti personaxe en llugar sagráu. Mandó sacalos y soterralos frente a la ilesia en plena Rúa Mayor, «por qu'en pagu de les sos culpes apatayáren-y los homes y les besties». La resultancia final foi la destrucción del mausoléu. En 1884 alcontráronse lo que se suponen los sos restos na Rúa de Santa María o Cai Mayor, a los pies de la escalinata frente a la entrada principal de la ilesia, y dexáronse nel mesmu llugar.
En 1945 vuelven desaterrase los restos, analícense y dempués deposítense en 1953 a los pies de la portada de la ilesia, nel esterior pero dientro de la cortil d'ésta, so una llábana de mármol blanco que reza asina: «César Borgia Xeneralísimu de los exércitos de Navarra y pontificios muertu en campos de Viana el XI de Marzu de MDVII».
Con motivu del 500º aniversariu de la so muerte, solicitó-y al arzobispu de Pamplona el treslláu de los sos restos al interior de la ilesia, pero foi refugáu alegando qu'anguaño non se sotierren persones nel interior de les ilesies. Si que s'instaló una cruz de campu na Fuécara Salada pa recordar el llugar onde se supón cayó muertu.
Orixe y continuidá
centro|780x780px
Matrimoniu y fíos
El 10 de mayu de 1499 César Borgia casóse con Carlota de Albret, hermana del rei consorte de Navarra, Juan III de Albret. D'esti matrimoniu nació una neña a la que César nunca conocería: César foi tamién padre de siquier tres fíos illexítimos:
Mandáu
izquierda|miniaturadeimagen|300x300px| César Borgia, dibuxos por [[Leonardo da Vinci]] Personaxe revesosu, gran estadista y militar.
Defensor, al pie del so padre Alexandru VI y los sos hermanos Juan y Lucrecia, del poder supremu de la Ilesia, lo mesmo que de la independencia político y territorial del Vaticanu, amás d'un arteru negociador en cuestiones polítiques y militares.
Mecenalgu
La so actividá de mecenalgu, xunto colos sos familiares, foi bien importante y algamó a artistes tan famosos como Michelangelo, Pinturicchio, Bartolommeo Veneto, Ticianu o El Bosco, que fueron protexíos en dalgún momentu de la so vida artística polos Borgia. A esta protEIción debemos dalgunes de les sos obres más conocíes. Magar eses obres fueron más bien comisionaEs por otros miembros de la so familia, César personalmente llamó a Leonardo da Vinci, nomándolo «capitán ya inxenieru xeneral», y este diseñó numberoses máquines de guerra pal exércitu papal. miniaturadeimagen|279x279px|Grabáu de César Borgia
El Príncipe
César Borgia haise inmortalizado como'l prototipu del individuu cruel y ambicioso que nun abrigó nengún sentimientu arrogante y pa satisfaer los sos odios cometió innumberables asesinatos. En realidá nun foi una esceición, pos asemeyada conducta siguieron la mayoría de los príncipes italianos del sieglu XV.
Icones Plantarum Rariorum
Icones Plantarum Rariorum (embrivíu Icon. Pl. Rar.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques que foi escritu por Nikolaus Joseph von Jacquin y espublizáu en tres volúmenes nos años 1781 - 1793.
César Borgia
Una visión distinta
La visión que Puzo danos del conxuntu de la familia Borgia ye un pocu más humana de la que s'espón de normal, yá que los trata dende un puntu de vista más humanu y lóxicu, fora de los mitos comunes o xustificándolos, en dellos casos. Sicasí, el llibru ensértase dientro de la sistemática de les obres de Puzo, que presenten un personaxe virtuosu, arteru, en redol a que la so evolución desenvuélvesse la hestoria (César); a un sabiu, calculador y apegáu a la familia (Alejandro) y a un némesis del protagonista, xeneralmente d'actitúes llaines y carauterístiques sicopátiques (Juan); polo que podría, tamién, cuestionase'l valor históricu.
De la so fueya'l reflexu malditu como un signu de muerte derrama, y relluma, asonsañando una escama, nel so puñu'l relieve esquisitu. Na so xeliza llámina escritu vive en cifres de púrpura del drama, y mil veces la so trémbole flama allumó nel infame delitu.
Palaciu de Navarra
El Palaciu de Navarra ye l'edificiu de la sede del gobiernu de Navarra (España), en Pamplona, que data del sieglu XIX. Foi see inicial de la Diputación de Navarra.
El proyeutu foi encargáu al arquiteutu José de Nagusia y empecipiáronse les obres en 1840. Atopar nel Primer Enanche de Pamplona, cerrando una parte de la plaza del Castillo y de la mesma, unu de los estremos del paséu Sarasate. Aprovechóse'l terrén del conventu de les carmelites descalces tres la desamortización eclesiástica.
Ye de calter palacial, neoclásicu, potente que tanto enraigonó na arquiteutura institucional de Navarra. A ello contribúin la fortaleza del sillar, la calculada dimensión de los elementos y la so distribución, y el sele frontis clásicu d'orde dóricu que da'l paséu. 200px|thumb|left|Nes sos parés pueden vese repulgos de la [[Guerra Civil Española, impautos de les bombes llanzaes el 12 de payares de 1937 pol Exércitu Republicanu.]] Empecipiáu'l sieglu XX, en 1929 José y Javier Yárnoz, una vegada que sumieren les muralles, foi ampliáu escontra l'avenida de Carlos III, exa del Segundu Enanche, col mesmu estilu que-yos precedía. Les escultures y relieves del frontón d'esta cara posterior del palaciu son de Fructuoso Orduna en 1932. Nél represéntase a Navarra y les actividaes humanu y artísticu que -y caracerizaron. thumb|Xardinos del Palaciu de Navarra. Del interior destaca'l Salón del Tronu, con gran majestuosidad d'estilu isabelín realizáu ente 1861 y 1865, del arquiteutu Maximiano Hijón que dirixó la obra y contrató a tolos artistes que participaron. Tien una campanuda escalera como accesu.
Tien un xardín con fonte allumada, y nél atopa una de los dos secuoyes qu'hai en Pamplona, la conocida popularmente como "Pinu de la Diputación".
En 1896 Florencio Ansoleaga construyó nun llateral l'Archivu provincial, que s'utilizó hasta la creación del nuevu Archivu Real y Xeneral de Navarra nel históricu Palaciu de los Reis de Navarra.
Ross 458
Ross 458 (Gliese 494) ye un sistema estelar na constelación de Virgu de magnitú aparente +9,76. Non observable a simple vista, visualmente ta asitiáu 1,5º al norte de Vindemiatrix (ε Virginis). Alcuéntrase a 37 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Hirundo abyssinica
thumb|Güevos de  Cecropis abyssinica
Ross 458
Carauterístiques del sistema
Ross 458 ye una estrella binaria que la so componente principal, Ross 458 A, ye una nana colorada de tipu espectral M2Ve. Tien una temperatura efectivo de 3496 K y una masa averada de 0,6 mases solares. Ye una estrella magnéticamente bien activa por cuenta de la so alta velocidá de rotación de 9,6 km/s, determinada per aciu l'espectrógrafu ELODIE. Ello ye que nun estudiu lleváu a cabu ente 69 nanes coloraes cercanes, ye la que rota a mayor velocidá. Consecuentemente, tien un curtiu periodu de rotación ente 1,54 y 2,89 díes. Presenta una metalicidá cimera a la solar ([Fe/H] ≈ 0,2 ó 0,3) y ye una estrella nueva, con una edá entendida ente 150 y 800 millones d'años.
Hirundo abyssinica
Hirundo abyssinica sinónimu Cecropis abyssinica ye una golondrina de gran tamañu. Reproduzse nel África subsaḥariana, dende Sierra Lleona hasta Sudán del Sur y l'este de Sudáfrica. Ye parcialmente migratoria, coles aves de Sudáfrica envernando más escontra'l norte. Los páxaros del oeste d'África abandonen el norte, dientro del so rangu de reproducción, na estación seca.
Ross 458
Carauterístiques del sistema
El periodu orbital calculáu pa esti sistema ye de 14,5 años. Los dos componentes tán dixebraes unes 0,55 segundos d'arcu, lo qu'equival a una distancia real de siquier 6,3 UA. L'oxetu qu'acompaña a la estrella principal, denomináu Ross 458 B, tien aproximao tipu espectral M7V, lo que s'asitia na llende ente una estrella y una nana marrón. Utilizando modelos d'evolución estelar, l'oxetu hai de tener una edá inferior a 300 millones d'años pa ser una nana marrón; en casu contrariu, algamaría la secuencia principal, siendo la so masa averada de 0,09 mases solares. Dada la incertidume esistente na edá de la estrella principal, nun puede asegurase el tipu d'oxetu que ye.
Shota Iwata
Shota Iwata (岩田 正太, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Hirundo abyssinica
Esta ave habita mayoritariamente tierres baxes y montiegues, a diferencia de Hirundo cucullata, qu'habita nos pacionales de monte. Tamién-y la suel atopar cerca de poblaciones humanes. La golondrina abisinia constrúi un nial de folla con forma de tazón con una entrada tubular en dalguna estructura apropiada pa tal fin. El nial tien un revestimiento llixeru y puede ser reutilizáu n'años siguientes. Puede ser fabricáu nuna cueva, un saliente ente les roques o nuna caña d'un árbol. La especie viose beneficiada de la so habilidá pa utilizar edificios, pontes, alcantarielles y similares. Si dáse-y a escoyer, va escoyer el llugar más eleváu pa construyilo.
Ross 458
Carauterístiques del sistema
Ross 458 ta catalogada como estrella acandilante y variable BY Draconis, recibiendo la denominación, tocantes a variable, de DT Virginis. Coles mesmes, ye una fonte de rayos X. La estrella conocida más cercana a esti sistema ye Gliese 505, asitiada a casi 4 años lluz de distancia.
Hirundo abyssinica
Sinonimia
La golondrina abisinia mide 10 a 15 cm. de llargu. Tien unes partes cimeres de color azul escuru, con una cola colorada y una cabeza color ablondu. La parte baxa ye blanca y les plumes interiores y esteriores de les ales son d'un marrón corito. Les plumes debaxo de les ales son leonadas. La cola, corita, tien plumes bien llargues, que son más llargues nel machu que na fema. Los pichones son menos llamativos y tienen un tonu más marrón, amás de plumes más curties na cola. Hai cinco o seis subespecies que s'estremen nel tonu de la parte baxa.
La golondrina abisinia tien rayes más escures na parte baxa, una cola d'un colloráu más fondu y colores más brillosos na cabeza que H. cucullata. H. abyssinica tamién prefier los hábitats menos abiertos. La golondrina abisinia ye común y beneficióse de la disponibilidad de llugares pa faer el so nial nos ambientes onde vive. Aliméntase básicamente d'inseutos voladores, pero tamién ye conocida por comer pequeños frutos. El so vuelu ye erráticu y el so llamáu ye un zeh zeh nasal.
Siévoz
Siévoz ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Trogon viridis
.
El trogón coliblanco (Colombia) (Trogon viridis), tamién denomináu sorocuá cola blanca (Venezuela), surucuá violeta o surucuá-grande-de-barriga-amarela (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave trogoniforme perteneciente al xéneru Trogon qu'integra la familia Trogonidae. Ye nativu d'América del Sur.
Descripción
Mide 28 cm. Aniellu ocular celeste en dambos sexos; el machu tien la cabeza y pechu azul-violáceos, más intensu na nuca; frente, face y gargüelu negros, dorsalmente verde brillante, cobertoras alares negres; ventralmente mariellu-anaranxáu con timoneres esternes blanques, basalmente negres (o toes blanques nuna subespecie). La cola paez casi toa blanca pembaxo (en realidá, por causa de les amplies puntes blanques de les plumes negres). La fema tien cabeza, pechu y envés gris-apizarrado; cobertoras alares finamente vermiculadas de negru y blancu; ventralmente mariella con cola negra, sacante los sos trés timoneres esternes con ápiz y vexilo esternu blancu, ésti dentáu de negru.
Distribución y hábitat
Distribuyir en Bolivia; Brasil; Colombia; Ecuador; Guayana francesa; Guyana; Perú; Trinidá y Tobagu; Venezuela.
Atópase nos montes húmedos tropicales n'América del Sur, onde la so área de distribución inclúi l'Amazonia, l'Escudu de les Guayanes, Trinidá y Tobagu, y la matu atlánticu nel este de Brasil.
Prefier l'estratu mediu y la canopia de matos húmedos o seques, tantu en baxaes y planicies como nos montes en montes de galería, sicasí nun s'afai a pequeños matos mesófilas residuales nel sureste de Brasil.
Comportamientu
Anda munches vegaes en pareya, posa erecto altu nel monte y más baxu nos cantos, onde pue ser bien mansu, reparando alredor casi perezosamente. Puede xuntase a grupitos mientres la corte.
Alimentación
Como otres aves del so xéneru, alimentar de frutos y grandes invertebraos que prinda en vuelu ascendente a partir del so percha, retornando casi siempres a la mesma. Sigue bandaes mistes, captura llagarteses, coleópteros, guxanos y llagostes.
Reproducción
Añera en cuévanos, munches vegaes escavaes en niales de termites arborícoles a un altor ente 1 y 13 m del suelu. Mientres l'apareyamientu, el machu alimenta a la fema.
Vocalización
El so cantar ye una serie rápido y constante de 15-20 notes “cau” o “caup”, de timbre más agudu que Trogon melanurus. Dambos sexos dan un llamáu nidiu, “chuc” y un “cua cua cuo-cuo-cuo-cuo-cuo” anasalado, polo xeneral mientas xubi y baxa la cola.
Taxonomía
Forma una superespecie con Trogon bairdii, Trogon citreolus y Trogon melanocephalus; delles vegaes consideráu conespecífico con T. bairdii. Estudios d'ADN suxuren que la presente especie pue tar más cerca de Trogon violaceus y Trogon curucui. Aves del sureste de Brasil son descrites como la subespecie melanopterus, pero les variaciones individuales, según tamién la sobreposición en biométricas con poblaciones en dellos locales de la distribución, crean duldes cuanto a la so separación.
La especie Trogon chionurus foi dixebrada del presente d'alcuerdu a la Propuesta N° 379 al South American Classification Committee (SACC) con base nos estudios de filoxenia molecular de DaCosta & Klicka (2008), que demostraron con 99% de probabilidá per métodu “bookstrap” y 100% por métodu “bayesian” la rellación d'hermanes ente chionurus y bairdii, según tamién fuerte soporte a que la subespecie amazónica T. viridis viridis sía hermana de dambes.
Subespecies
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC – Versión 4.3, 2014) y Clements Checlist 6.9, reconócense 2 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Saint-Benoît-sur-Seine
Saint-Benoît-sur-Seine ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Saint-Benoist-sur-Vanne
Saint-Benoist-sur-Vanne ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Scophthalmus maximus
El rodaballu (Scophthalmus maximus) ye una especie de pez pleuronectiforme de la familia Scophthalmidae. Nun se reconocen subespecies.
El so cuerpu ye romboidal, casi circular, colos güeyos nel lladral esquierdu, llegando a algamar los 100 cm de llargor y 12 kg de pesu, anque lo más habitual son los 60 cm. Los machos son más pequeños que les femes. L'aleta dorsal ye llarga y empieza ente los güeyos y la boca. El lladral derechu ta despigmentado y l'esquierdu o superior tien tubérculos óseos vos de superficie rugosa y una coloración variable según el sustratu nel que s'atope. La llinia llateral ta curvada percima de l'aleta pectoral y l'aleta caudal tien llurdios.
El so hábitat natural son los fondos marinos de sable, fango o grava, dende agües someres hasta los 100 m de fondura. Distribuyir nos mares Mediterraneu, Atlánticu, Cantábricu, canal de la Mancha, del Norte y Bálticu.
Aliméntase fundamentalmente d'otros pexes bentónicos, y más raramente de crustáceos y moluscos.
Puede cultivase en piscifactoríes. La so talla mínima pal consumu tienen de ser 30 cm.
Sillans
Sillans ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Rotanev
Rotanev ye una binaria espectroscópica colos sos dos componentes, de magnitúes +4,0 y +4,9, dixebraes unos 0,65 segundos d'arcu. Bien similares los dos, son subxigantes blancu-marielles de tipu espectral F5IV y 6500 K de temperatura; Rotanev A ye 18 vegaes más lluminosa que'l Sol, ente que Rotanev B ye namái 8 vegaes más lluminosa que la nuesa estrella. La velocidá de rotación d'una —o de dambes estrelles ye modesta, 40 km/s. Per otra parte, Rotanev amuesa peculiaridaes na so composición química —específicamente nel casu del estronciu— de resultes del fundimientu o ascensu de les distintes clases d'átomos. Sicasí, la so bayura relativa de fierro ye relativamente corriente. El sistema alcuéntrase a 97 años lluz del Sistema Solar.
La separación media ente los dos componentes de Rotanev ye de 13 UA, anque la escentricidá de la órbita fai qu'ésta varie ente 8 y 18 UA a lo llargo del periodu orbital de 26,7 años. El apoastru —máxima separación— tuvo llugar en 2002. Coles mesmes, hai otros trés estrelles de poca magnitú que visualmente apaecen xunto a Rotanev, pero nun formen parte del sistema estelar.
Llicor
Un llicor ye una bébora alcohólico destilada duce (o seca), de cutiu con sabor a frutes, yerbes, o especies, y delles vegaes con sabor a crema.
De manera más xenérica, n'ocasiones emplega la pallabra «licor» pa referise a les bébores alcohóliques destiladas polo xeneral.
Históricamente, los llicores deriven de les hierba medicinal, xeneralmente preparaes por monxos, como los benedictinos. Los llicores fueron fechos n'Italia dende'l sieglu XIII.
Dellos llicores son preparaos por fervinchu de ciertes maderes, frutes, o flores, n'agua o alcohol, aguardiente, alcohol etílico y añediendo azucre, etc. Otres faen por destilación d'axentes arumosu. La distinción ente llicor y otres bébores alcohóliques nun ye simple, especialmente porque na actualidá munches bébores alcohóliques tán disponibles con sabores duces. Sicasí les bébores alcohóliques con sabor nun son preparaes por fervinchu. El conteníu d'alcohol nun ye una carauterística distintiva, la mayoría de los llicores tienen menos graos alcohólicos que bebíes alcohóliques como los aguardientes, pero dalgunos llicores pueden tener hasta 70 graos (como la Centerba degli Abruzzi).
Los llicores pueden tomase solos, mientres o dempués del postre, o pueden ser usaos en cocteles o na cocina.
Takuro Okuyama
Takuro Okuyama (奥山 卓廊, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Kentaro Takada
Kentaro Takada (高田 健太郎; ) ye un futbolista xaponés.
Saint-Christophe-Dodinicourt
Saint-Christophe-Dodinicourt ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
21 d'ochobre
Abreviatures
† : fecha de la muerte
La Nuestra Tierra
La Nuestra Tierra o La Nuesa Tierra yera un selmanariu llionés fundáu nel añu 2000 y qu'algamó un fondu puxu ya interés ente la mocedá llionés.
Defínese como "Periódico d'información xeneral del País Llïonés" y emplega'l llïonés como principal llingua nes sos páxines, sicasí, inclúi delles collaboraciones n'asturianu nos sos artículos d'opinión o trabayos de campu.
Oblación
thumb|200px|Marco Aurelio y la so familia ufiertando un sacrificiu (baxu relieve, Muséu Capitolino de Roma)
Federico Bolognesi Bolognesi
Federico Roberto Bolognesi Bolognesi, foi un comerciante, empresariu y políticu peruanu. Impulsó la industria y l'agricultura nel departamentu de Piura. Senador por Piura y Segundu Vicepresidente de la República de Perú (1950-1956).
Biografía
Fíu de Federico Bolognesi Medrano y Ana Bolognesi Coloma, que yeren primos-hermanos. Nieto del héroe de Arica, Francisco Bolognesi.
Empecipió los sos estudios nel Colexu Sagraos Corazones Recoleta de Lima y, treslladáu a Piura, terminar nel Colexu Nacional de San Miguel.
Oblación
La ufrienda nun se convierte en sacrificiu sinón hasta que'l don visible sufre un tresformamientu como, por casu, al ser muertu, al arramar la so sangre, al quemar, etcétera.
Delles cultures, como los tirios, los cartaxineses y delles tribus gales faíen sacrificios humanos n'honor a Baal, Moloch, Teutates, etcétera.
Nes civilizaciones de la rexón de Mesoamérica, dende mayes, tolteques y azteques y la mayor parte de les cultures de l'América prehispánica, el sacrificiu humanu foi un aspeutu fundamental, ya instaurábase como una necesidá "divina" (en realidá, nun yeren dioses como los occidentales, sinón más bien enerxíes) el fechu d'efectuar diverses mutilaciones y tortures a les víctimes ofrendadas col fin d'aselar la sede de les sos deidaes sedientes de sangre humano, que, dientro de les sos creencies, yera l'alimentu de los dioses.
En Grecia y Roma, ufiertábense sacrificios a toles divinidaes y consistíen n'animales de los dedicaos a caúna. Por casu, el caballu a Neptunu, el chivu a Baco y fora d'estos casos en güees, toru, carneros y tratándose de probes, en corderos y aves (gallos, palombos, etc.) La inmolación consistía nun principiu n'arramar sobre la cabeza de la víctima farina de trigu puru entemecida con sal, pero más palantre llamóse inmolación al sacrificiu completu. El sacrificiu de cien buey recibía'l nome de hecatombe.
El sacrificiu xudeocristianu
Yá dende la hestoria de la Creación nel Xénesis, atópase, na tradición xudeocristiana, el conceutu de sacrificiu nel rellatu de Caín y Abel.
Los antiguos hebreos teníen bien enraigonáu'l conceutu de sacrificiu o ufrienda a Dios. Nel Pentateucu son numberosos los exemplos nos que s'encamienta a la población y onde se explicitan les maneres de como podía executase.
Numberosos son los pasaxes tamién que explicitan como estos sacrificios yeren "prestosos a Dios" según les creencies de los antiguos xudíos.
Los xudíos practicaben, según la llei de Moisés, distintos tipos de sacrificios. Les víctimes solíen ser gües, tenrales, carneros, corderos, chivos, cabritos y moruecos. Les ufriendes podíen nun ser de sangre tamién, nesta llinia atopamos los sacrificios de granu y frutos, que representaben l'esfuerzu humanu.
La oblación crística
Les relixones cristianes conocen la pasión y sacrificiu de Jesús como la oblación espiatoria del Siervu de Dios. Esti sentíu entiende'l sacrificiu de Cristu como una ufrienda al traviés de la cual Jesús cargó sobre sí colos pecaos del mundu y per mediu d'ellos expió a la humanidá ante los güeyos de Dios.
Ye nesti sentíu que Jesús ye nomáu tamién el Corderu de Dios, como una remembranza a les antigües maneres de oblación con animales.
Esti tipu de oblación, más espiritual, como recuerda San Ireneo en La oblación pura de la Ilesia da un nuevu sentíu al antiguu conceutu de sacrificiu nel contestu de les relixones cristianes, muncho más espiritual que material. Asina, para Ireneo, la oblación referir a l'actitú del cristianu.
Asina, la oblación entiéndese como la voluntá constante de siguir los preceptos del cristianismu, y nesi sentíu la so mayor ufrienda a Dios ye la fe. Nesti sentíu, el sentíu del sacrificiu nun ye'l "prestar a Dios" a cencielles, sinón la comunión col mesmu.
Federico Bolognesi Bolognesi
Biografía
Dende 1908 dedicar al comerciu y contribuyó al desenvolvimientu de la industria y l'agricultura nel departamentu de Piura. En Paita exerció como cónsul de Francia (1925) y Panamá (1929).
Foi presidente de la Sociedá de Beneficencia Pública de Piura (1930-1931), miembru de la Comisión de Regación (1934) y impulsor d'una sociedá mercantil promotora de los negocios de la rexón.
Escoyíu senador por Piura (1939-1945), sol primer gobiernu de Manuel Prado Ugarteche, foi nomáu segundu vicepresidente del Senáu (1939-1940). Darréu foi escoyíu segundu vicepresidente de la República, nel gobiernu del xeneral Manuel A. Odría (1950-1956). El primer vicepresidente yera Héctor Boza, anque ésti nunca foi llamáu a ocupar el mandu mientres les ausencies de Odría nel esterior, yá que nesi entós considerábase que'l mandatariu caltenía'l so invistidura entá mientres la so ausencia.
344 e.C.
344 e.C. foi un añu del calendariu romanu pre-xulianu. Na dómina, esti añu foi conocíu como Añu del Consuláu de Rutilu y Torcuatu (y tamién, menos frecuentemente, como añu 410 Ab urbe condita). La denominación 344 e.C. tien usáose de magar l'entamu de la Edá Media, cuando'l calendariu Anno Domini convirtióse na forma avezada de denomar los años n'Europa.
Icones Plantarum Rariorum Horti Regii Botanici Berolinensis
Icones Plantarum Rariorum Horti Regii Botanici Berolinensis, (embrivíu Icon. Pl. Rar. (Link & Otto)), ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol médicu, biólogu y botánicu holandés Nikolaus Joseph von Jacquin conxuntamente con Christoph Friedrich Otto y ayudáu por Johann Friedrich Klotzsch (1805-1860) (conservador del Xardín botánicu de 1841 a 1844). Espublizóse en Berlín en ocho partes en col nome de Icones Plantarum Rariorum Horti Regii Botanici Berolinensis cum descriptionibus et colendi ratione...Erster Band. (Ilustraciones de plantes rares del Xardín botánicu de Berlín).
Sinard
Sinard ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Natalia Pulkovska
Natalia Pulkovska –n'ucraín, Наталя Пулковська– (4 de xunu de 1988) ye una deportista ucraína que compite en llucha estilu llibre, ganadora d'una medaya de plata nel Campeonatu Européu de Llucha de 2014, na categoría de 48 kg.
Llingües indíxenes d'América del Sur
300px|right|thumb|Les principales families d'América del Sur (quitando'l quechua, aimara y mapudungun). 300px|thumb|Llingües aisllaes (negru), casi-aisllaes (gris escuru) y de clasificación dudosa (gris claru) d'[[América del Sur.]] Les llingües autóctones de Suramérica son aquelles que'l so orixe remontar a dómina precolombina. El subcontinente tien una gran diversidá llingüística pero'l númberu de falantes de llingües autóctones ta menguando, envalorándose que podría aportar a una de les rexones lingüísticamente menos diverses del planeta.
Conócense unes 600 llingües autóctones p'América del Sur, Centroamérica y les Antilles (ver Llistáu de llingües indíxenes d'América del Sur), anque la cifra real de llingües esistentes nel pasáu podría ser sustancialmente mayor.
Oríxenes
Les llingües autóctones de Suramérica, Centroamérica y les Antilles cubríen totalmente el subcontinente y les Antilles a principios del sieglu XVI. Les estimaciones de población total son bien imprecises, bazcuyando ente diez y venti millones d'habitantes. A principios de 1980 había unos 16 millones de falantes de llingües autóctones, trés cuartes partes de los mesmos vivía en Los Andes centrales.
El númberu de tribus y grupos étnicos esistentes ye d'alredor de 1500, anque dellos autores suxurieron que podríen llegar a los 2000. Sicasí, nun puede asegurase que cada unu d'esos grupos tuviera una llingua distinta, polo qu'eses cifres de xuru señalen la cota cimera pal númberu de llingües falaes. Pa munchos de los grupos históricos conocíos nun se tien rexistru de la so llingua y munchos d'ellos tán estinguíos na actualidá. Solamente tiense dalgún tipu de rexistru d'unes 550 o 600 llingües, tando unes 180 d'elles totalmente estinguíes na actualidá. En munchos casos, lo fragmentario de los rexistros nun dexa decidir si tratar de llingües distintes o de dialeutos diverxentes anque mutuamente intelixibles d'una mesma llingua.
Estudiu de les llingües suramericanes
La primer gramática d'una llingua suramericana foi la del quechua clásicu que publicó Domingo de Santu Tomás en 1560. Los misioneros del sieglos XVII y primer metá del XVIII llevaron a cabu una intensa actividá d'escoyeta de datos, redaición de gramátiques (llamaes usualmente artes de la llingua), diccionarios y catecismos col fin d'evanxelizar y someter a les poblaciones indíxenes. Tamién apaez una bona cantidá de rexistros llingüísticos en cróniques ya informes oficiales. Gran parte de la información d'esti periodu foi resumida por Lorenzo Hervás y Panduro na so obra Idea dell'universu (1778-87) y na obra de Christoph Adelung y Johan Severin Vater Mithridates (1806-17). Darréu la mayor parte de la información recoyida de primera mano foi arrexuntada por etnógrafos na primer metá del sieglu XX. A pesar de la magnitú y del calter fundamental de los trabayos d'esti periodu, la so calidá téunica ta per debaxo del lleváu a cabu n'otres partes del mundu. Razón pola cual Suramérica, xunto con Nueva Guinea, foi una de les partes peor conocíes dende'l puntu de vista llingüísticu.
Dende los años 1940 el númberu de trabayos sobre llingües de Suramérica creció de manera importante, y foi lleváu a cabu fundamentalemnte por llingüistes y misioneros bien formaos en llingüística. Sicasí, entá esisten munches llagunes importantes qu'afecten al nivel descriptivu y poques llingües fueron llargamente descrites. Eso perxudicó'l trabayu comparativu, históricu y tipolóxicu de les llingües d'América del Sur. El trabayu descriptico tuvo problema por cuenta de la escasez de llingüistes y la rápida estinción de munches llingües, frecuentemente asitiaes n'árees remotes y difícilmente accesibles que riquen un estudiu urxente primero que desparezcan dafechu. Estes llingües presenten interés científicu una y bones el so vocabulariu reflexa la cultura tradicional, y contién datos importantes sobre la fauna, la flora y la hestoria llocal de rexones pocu conocíes. Amás, en dellos países los indíxenes tienen derechu a la educación billingüe y por que esa educación tenga ésitu ye importante cuntar con bonos materiales descriptivos de les llingües indíxenes.
Urheimat de delles families llingüístiques
Pa delles de les principales families llingüístiques d'América del Sur propunxéronse centros iniciales o Urheimats, a partir de los que s'espublizaron. Asina, por casu, paez abondo claro que les llingües tupí espandir dende Rondônia, que ye la zona de mayor diversificación, de fechu la práctica totalidá de les llingües tupí de fora de Rondônia pertenecen a namái una caña de los nueve cañes que formen la familia tupí. Esti principiu de que l'área orixinaria d'una familia llingüística sueli ser tamién la de mayor diversificación, foi cuestionáu por dellos autores, anque ye unu de los principales preseos pa proponer una área d'espansión orixinaria pa la mayoría de families llingüístiques.
Apocayá demostróse la rellación filoxenética ente les llingües chibchas, les llingües lencas y les llingües misumalpa, lo cual suxure qu'estes llingües aniciar nuna rexón cercana al sur del área mesoamericana y por tantu les llingües chibchas espandiríense dende'l norte escontra Panamá y nordeste de Colombia. Igualmente conxetúrase que les llingües caribes espandiríense d'oeste a este y de ende dellos grupos mover escontra l'Amazonia oriental y otros escontra les islles del Caribe por onde se taben espandiendo nel sieglu XV, a la llegada de los europeos a América.
Clasificación
Anque dalgunes de les clasificaciones basar en criterios xeográficos, etnográficos o culturales, estos métodos nun son válidos dende'l puntu de vista llingüísticu, por más que n'ocasiones haya correlación ente ellos y el xenuinu parentescu filoxenéticu. La correlación anterior caltiénse namái en cañes o subgrupos, pero dientro de les families llingüístiques más estenses y diversificaes la correlación ente similaridad cultural y parentescu llingüísticu amenórgase notablemente, aportando a azarosa y arbitraria. Anque families como les llingües caribes o les llingües tupí tán formaes por pueblos con cultures típiques de la selva tropical, esisten pueblos que falen llingües tupí como los guayakís y los sirionó que tienen cultures bien distintes de les de la selva tropical. Ya igualmente, los pueblos d'una área cultural homoxénea como les fasteres orientales de los Andes, de fechu pertenecen a families llingüístiques non rellacionaes. De la mesma, les llingües aisllaes o families menos diversificaes tienden a concentrase n'árees marxinales, en tantu'l quechua, que ye una familia d'unes poques llingües non bien diverses, ocupa un llugar bien destacáu tantu dende'l puntu de vista históricu como demográficu.
Problemes na clasificación
La mayor parte de la clasificación puramente llingüística de les llingües d'América del Sur fíxose sobre la base de llistes de vocabulariu y delles traces gramaticales. Esi procedimientu magar lleva a la reconocencia clara de los grupos xenéticos d'últimu nivel nun dexa estremar bien les coincidencies y los préstamos léxicos de les pallabres reteníes de la protollingua común. Tamién la glotocronología, que ye más criticable p'atopar rellaciones de niveles más altos, usóse extensivamente. Namái bien apocayá aplicóse el métodu comparativu de forma cuidadosa y paciente p'atopar rellaciones ente los subgrupos filoxenéticos identificables a partir d'una simple llista de vocabulariu. Por esa razón, les clasificaciones filoxenétiques de les llingües d'América falten enforma de ser definitives, y los meyores d'elles nel meyor de los casos son namái un aproximamientu a los parentescos reales. Por esa razón munches families propuestes como Llingües macroarahuacanes o les Hipótesis chibchano-paezana son cuestionables porque esiste la evidencia nel so favor ye esporádica, discutible y pocu sólida.
El númberu de llingües muertes con rexistros escasos ye tamién bien alto ente les llingües d'América del Sur. Eses llingües frecuentemente etiquétense como llingües ensin clasificar, cuando en realidá son inclasificables una y bones el material rexistráu depende d'interpretaciones filolóxiques non verificables y de datos demasiáu escasos colos que nun ye posible establecer un parentescu de manera inequívoca, como asocede coles llingües vives pa les que pueden axenciase datos en númberu abondu pa decidir si tán emparentaes con otres llingües o se trata de xenuines llingües aisllaes.
Otra dificultá importante ye la multiplicidá de nomes usaos pa les llingües suramericanes. Munches vegaes los nomes reflexen convenciones ortográfiques de distintes llingües europees (español, portugués, inglés) o a cencielles el caprichu de cada autor a la de referise a una llingua d'ente los nomes de tribus, dialeutos o grupos rellacionaos con esa llingua. Esisten casos de llingües ficticies qu'apaecen nes clasificaciones, cuando en realidá ye una denominación alternativa pa otra llingua, n'otros casos nun ye posible decidir si dos nomes distintos representen dos llingües distintos o dialeutos cercanos de la mesma llingua. Y viceversa, dacuando un mesmu nome foi usáu pa referise a llingües ensin rellacionar, por casu el términu "catuquina" puede referise a una familia de llingües, al idioma katukina una llingua particular de la familia catuquina o a otra llingua de la familia pano-tacana, y entá el catuquinarú paez ser un grupu que falaba una llingua tupí. Igualmente los términos "tapuya" un términu tupí pa 'enemigu' aplicóse a munches llingües ensin rellacionar. La falta de estandirización ortográfica y la multiplicidá de nomes pa una mesma llingua dacuando fai difícil comparar ente sigo clasificaciones de distintos autores.
Clasificaciones importantes
Otres clasificaciones esistentes son la de Joseph Greenberg (1956) revisada posterioremente (1987), la de Morris Swadesh (1964) y la de Jorge Suárez (1973). Estes proponen un amenorgamientu del númberu de subgrupos y siquier los dos primeros autores acepten la hipótesis amerindia, de que, a lo postrero toles families d'América (sacante'l eskimo-aleutianu y el na-dené) tán rellacionaes. Estes clasificaciones fueron bien criticaes pola mayoría d'americanistes, que prefieren les clasificaciones más conservadores y por tantu más segures, anque incluyan un eleváu númberu de families. Más apocayá Terrence Kaufman (1994) y Lyle Campbell (1997) propunxeron les sos propies clasificaciones, el primeru más na llinia de Greenber y Swadesh ("mergers") y el segundu más na llinia de Loukotka ("splitters").
Una clasificación de compromisu estrema a les llingües suramericanes nunes 40 families formaes por dellos elementos y un númberu importante de llingües aisllaes. Ente les families bien establecíes tán:
Les llingües aisllaes o non clasificaes incluyiríen:
Carauterístiques llingüístiques
Les llingües de Suramérica son descomanadamente diverses y nun esisten carauterístiques comunes a toes elles yá que pertenecen a families llingüístiques distintes y en xunto nun formen un área llingüística única onde hubiera converxencia a ciertes traces comunes. Les carauterístiques comunes más frecuentes son similares a les que s'atopen pal restu del mundu, polo que nun esisten peculiaridaes de les llingües de Suramérica.
Gramática
Al igual qu'asocede a nivel mundial, la mayoría de llingües de Suramérica son predominantemente sufijantes como les llingües andines y les llingües bora-witoto. Tamién ye frecuente atopar llingües aglutinantes qu'usen munchos sufixos y dellos pocos prefixos como asocede coles llingües arawak y les llingües pano-tacanas. Delles families de llingües usen prefixos y sufixos, pero unos pocos por pallabra como asocede nes llingües caribes, tupís y macro-yê (curiosamente apocayá propúnxose qu'estos trés families podríen formar una superfamilia yê-tupí-caribe). Delles poques llingües usen extensivamente prefixos y entá en mayor midida sufixos, como les llingües hibito-cholón. Nun s'atoparon llingües qu'usen puramente prefixos pa marcar les rellaciones gramaticales. Les llingües aislantes, que práuticamente escarecen d'afixos, como'l selknam y el tehuelche, son bastante escases n'América del Sur.
La complexidá morfolóxica de les pallabres varia descomanadamente, en guaraní (f. tupí) el permediu ye de tres morfemes, ente qu'en piro (f. arawak) ye de seis morfemes. En yuracaré munches pallabres formar por reduplicación, un procedimientu usáu sistemáticamente tamién nes llingües tupí. La composición dase bien frecuentemente, al igual que nel restu del mundu, anque ye un procedimientu raru nes llingües chon que son altamente aislantes. La incorporación nominal nel verbu ye tamién frecuente n'América. Tocantes a los tipos morfolóxicos clásicos ente les llingües aglutinantes atópense'l quechua, les llingües pano-tacanas o'l mapuche. Les llingües caribes y les tupís son llixeramente fusionantes, y les llingües chon son el casu más claru de llingües aislantes.
Les llingües guaicurú (f. mataco-guaicurú) tienen distinción de xéneru gramátical nel nome, anque otres llingua tienen morfemes especiales pa estremar masculín y femenín nes marques de persona del verbu (arawak, witoto, tucano), anque les llingües ensin distinción de xéneru gramatical son les más numberoses, al igual que nel restu del mundu. En cuanto al númberu gramatical, la distinción ente singular y plural ye opcional na tercer persona de munches llingües caribes y tupís, ente que'l mapuche y el yámana estrema obligatoriamente el singular, del dual y del plural. El casu gramatical indícase xeneralmente por aciu sufixos o postposiciones, más frecuentemente que con preposiciones. Los clasificadores nominales que clasifiquen los nomes según la forma del oxetu o la manera como apaecen naturalmente, son frecuentes nes llingües chibchas, tucanas y waicanas. Tamién ye común en delles llingües (guaicurú, mataco, cocama) que delles pallabres tengan formes distintes si quien fala ye home o muyer.
Nos pronomes personales ye frecuente la distinción d'inclusividad na primer persona del plural. Tamién ye frecuente marcar na tercera persona si'l referente ta presente o ausente, sentáu o de pies y otres distinciones accidentales similares (movima, guaicurú). La posesión indicar por aciu prefixos o sufixos. Los sistemes nos que les marques de posesión del nome coinciden coles marques de suxetu de los verbos intransitivos son abondo frecuentes.
Nel verbu ye común marcar tantu la persona del suxetu, como la persona del oxetu, como la negación dientro de la mesma forma verbal. El aspeutu gramatical y el tiempu gramatical rexistrar en práuticamente toes llingües, anque la so realización varia grandemente d'unes llingües a otres: n'aguaruna hai una forma de futuru frente a trés formes de pasáu que s'estremen según la distancia relativa nel tiempu, ente que'l guaraní estremes formes de futuru de formes de non-futuru. Otres llingües como'l jébero espresen básicamente'l manera gramatical, siendo les otres categoríes verbales menos importantes. Tamién ye bien frecuente l'usu de direccionales o afixos qu'indiquen movimientu respeuto al falante o al oyente o la llocalización na aición verbal (quechua, záparo, itonama). Otros afixos que se dan son "modales" de como se lleva a cabu l'aición (cutiendo, mordiendo, caminando, ...), éstos apaecen en jébero o ticuna. El caribe amás indica si una aición llevar a cabu colectivamente o individualmente. Pa la predicación nominal ye frecuente l'usu d'oraciones ecuativas, formaes pola yuxtaposición simple de suxetu y atributu son comunes en munches llingües, esto oldea coles llingües europees que frecuentemente usen verbos copulativos nesti tipu de predicaciones.
Fonoloxía
Al igual qu'asocede cola gramática nun hai carauterístiques comunes a les llingües de Suramérica. Esiste muncha variación nel númberu de fonemes: en jaqaru (f. aru) estrémense 42 fonemes segmentales, ente qu'en campa (f. arawak) estrémense namái 17. El jaqaru tien 36 consonantes ente que'l makushí (f. caribe) namái 11; delles variedaes quechues tienen namái trés vocales, ente que el apinayé (f. yê) tien diez vocales orales y siete vocales nasales más.
Los sistemes vocálicos con vocales nasales son frecuentes (f. macro-yê, f. salibana), pero en munches llingües la nasalidá nun ye una propiedá de la vocal sinón d'un fonema suprasegmental de la pallabra (f. tupí, f. waicana). Les vocales anteriores arrondaes (ö =[], ü =[]) tán virtualmente ausentes, anque sí son comunes les vocales centrales (ï =[) y posterior non arrondada (ï =[). Les distinción ente vocales llargues y curties apaecen na familia caribe y na familia uru-chipaya. Les vocales glotalizadas apaecen en tikuna y na familia chon. El tonu y l'acentu tonal son bien frecuentes en Suramérica. De toes formes les llingües tonales de Suramérica tienen sistemes simples, los sistemes más complexos son los del acaricuara (tres tono), los del mundukurú (cuatro tono) y los del ticuna (cinco tono).
Árees llingüístiques
Esisten siquier dos grandes árees con carauterístiques claramente distintes dixebraes per una zona de transición, estes son l'área andina y l'área amazónica. Entá habiendo traces más frecuentes en caúna d'estes árees, los dos árees alluguen una gran diversidá llingüística tando les diferencies básicamente na frecuencia con qu'apaecen ciertes traces en caúna d'elles.
Saint-Étienne-sous-Barbuise
Saint-Étienne-sous-Barbuise ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Saint-Flavy
Saint-Flavy ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Nia Peeples
Virenia Gwendolyn "Nia" Peeples ye una cantante de R&B y dance y actriz estauxunidense. Ye conocida pol so papel como Nicole Chapman en Fame. Tamién ye conocida por interpretar a Karen Taylor Winters en The Young and the Restless y como Sydney Cooke en Walker, Texas Ranger.
Vida temprana
Peeples nació en Hollywood, California, fía de Elizabeth Joan (nacida Rubic), una baillarina de flamencu, y Robert Eugene Peeples. Foi criada en West Covina. Los sos güelos maternos yeren inmigrantes de Philippines, y tenía ascendencia Filipina, Española, Francesa y Alemana. El so padre, quien yera natural de Mississippi, tenía ascendencia Escocesa, Irlandesa, Inglesa, Nativu Americana, y Italian.
Estudió na UCLA mientres lo cual actuaba Librace en Las Vegas les fines de selmana.
Carrera
Peeples empezó la so carrera como parte del grupu The Young Americans.
Música
En 1988 algamó'l #1 de la llista Hot Dance Club Songs con "Trouble," el cual esguiló al #35 nos Hot 100. El so single más esitosu nos Billboard Hot 100 ye "Street Of Dreams," el cual algamó'l #12 na Billboard Hot 100 en 1991.
Fixo un videu musical en 1986 de "All You Can Dream", dirixíu por Alan Bloom y conceptualizado por Keith Williams, col fin de promover los valores de UCLA. Apaeció nel videu de Prince Raspberry Beret.
El 4 de febreru de 2009, presentó Debbie Allen con un Lifetime Achievement Award nel 10ᵘ Aniversariu de The Carnival: Choreographer's Ball.
Actuación
Notablemente, Peeples interpretó a la estudiante d'artes escéniques Nicole Chapman na esitosa serie de televisión Fame. En 1987 tuvo na película North Shore como Kiani. Presentó la efímera versión americana de Top of the Pops según un programa nocherniegu de música dance llamáu The Party Machine with Nia Peeples, y representó a Sydney Cooke na esitosa serie de la CBS Walker, Texas Ranger ente 1999-2001.
En 2004 Peeples apaeció na cuarta temporada d'Andrómeda como Rox Nava, una contrabandista d'armes y comenenciuda nel amor.
Peeples foi parte del repartu de la serie de televisión de 2010 d'ABC Family Pretty Little Liars, basáu nos llibros Pretty Little Liars de Sara Shepard.
Vida persona
Peeples vive en Malibu, California nuna casa na sablera col so home surferu Sam George, el so fíu Christopher (nacíu en 1990 col so ex-home Howard Hewitt), y la so fía Sienna (nacida en 1998 col so ex-home Lauro Chartrand). Fueron presentaos el 7 de xunetu de 2013, nun episodiu de Celebrity Wife Swap, nel que Peeples camuda'l so llugar cola cantante Tiffany.