cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ludwig van Beethoven
D'aprendiz a maestru
Con venticuatro años espublizó la so primer obra importante: tres tríos pa pianu, violín y violonchelu (Opus 1) y l'añu siguiente, en 1795, fizo'l so primer conciertu públicu en Viena como compositor profesional, nel qu'interpretó les sos propies obres. Esi mesmu añu propúnxo-y matrimoniu a Madalena Willman pero esta negóse. Darréu, fizo una xira por Praga, Dresde, Leipzig, Berlín y Budapest. En 1796 espublizó trés sonates pa pianu (Opus 2). La corte, la nobleza y la Ilesia vieneses acoyeron la música de Beethoven y convirtiéronse en mecenes y proteutores del mozu músicu. Yeren frecuentes les disputes ente estos estamentos y el compositor, darréu del abicañu fuerte ya impulsivu del músicu, pero esti fechu fíxo-y ganase un gran respetu na ciudá. Ente los sos mecenes atopábense personalidaes como'l príncipe Karl von Lichnowsky y el barón Gottfried van Swieten. Per esa dómina deslligóse de Haydn, col que nun concasaba musicalmente pero al que, pesie a esto, dedicó-y los trés tríos.
José Néstor Pékerman
Seleición Arxentina
Los xugadores de la Seleición de fútbol d'Arxentina destacaron la so gran capacidá como téunicu. El Presidente de l'AFA, Julio Grondona solicitó-y que reconsidere l'abandonar el so cargu como entrenador del equipu, pero tres llargues xuntes el téunicu siguió cola so postura y arrenunció definitiva y oficialmente al cargu d'entrenador. Foi asocedíu nel cargu por Alfio Basile.
Ludwig van Beethoven
D'aprendiz a maestru
En 1800, Beethoven entamó un conciertu nuevu en Viena nel que fizo la presentación de la so Primer sinfonía. La so actividá musical diba n'aumentu y tamién dio clases de pianu ente les moces aristócrates, coles que caltuvo romances esporádicos. Al añu siguiente, Beethoven confesóse esmolecíu pola so creciente sordera al so amigu Wegeler. N'Heiligenstadt, l'añu siguiente escribió'l conocíu Testamentu de Heiligenstadt, nel qu'espresa la so desesperación y disgustu énte la inxusticia de qu'un músicu pudiera volvese sordu, daqué que nun podía concebir nin soportar. Inclusive llegó a plantegase'l suicidiu, pero la música y el so fuerte convencimientu de que podía faer una gran aportación al xéneru fixeron que siguiera alantre. En dichu testamentu escribió que sabía qu'aínda tenía muncha música por afayar, esplorar y concretar.
La so música inicial, fresca y llixera, camudó pa convertise n'épica y atorbolinada, acorde colos tiempos revolucionarios que vivía Europa. Yeren años nos que les potencies monárquiques europees aliárense pa ganar a la Francia revolucionaria. Nuna esllumante campaña nel norte d'Italia, na que l'exércitu austriacu foi derrotáu, adquirió notoriedá Napoleón Bonaparte, que convirtióse nun ídolu ente los sectores progresistes. D'esta dómina son la Sonata pa pianu nᵁ 8, denomada Patética, y la Sonata pa pianu nᵁ 14, denomada Claru de lluna. La so Tercer sinfonía, denomada La Heroica (traducción de la denominación n'italianu Eroica) , taba escrita nun principiu en «memoria d'un gran home», Napoleón, que víase nesi momentu como un lliberador del so pueblu. Cuando se declaró a sigo mesmu Emperador, Beethoven noxóse y borró violentamente'l nome de Napoleón de la primer páxina de la partitura. La Heroica estrenóse finalmente'l 7 d'abril de 1805.
Ésitu y sufrimientu
thumb|Beethoven hacia [[1804, na dómina de la Sonata Appassionata y de Fidelio. Decidíu a «garrar el destín pol pescuezu», compunxo nel periodu de 1802 a 1812 una serie d'obres brilloses y enérxiques carauterístiques del so estilu heroicu».]]
José Néstor Pékerman
Deportivo Toluca (Méxicu)
Néstor Pékerman llegó a los Diaños Coloraos relevando nel cargu a el so compatriota Américo Gallego, quien conquistó'l Tornéu Apertura 2005 nel so primer campeonatu al frente del equipu. El Club Toluca foi asina'l primer equipu profesional que dirixó José Néstor Pékerman nun cargu permanente, yá que enantes namái había empobináu interinamente a Argentinos Juniors por dos partíos por falta d'entrenador.
Le Temple-de-Bretagne
Le Temple-de-Bretagne ye una ciudá francesa. Ta asitiada na rexón de Países del Loira, departamentu de Loira Atlánticu. Tien 1.889 habitantes.
José Néstor Pékerman
Deportivo Toluca (Méxicu)
A pesar del interés en retenelo amosáu pola directivu, el miércoles 28 de mayu de 2008 faise oficial la salida de José Pékerman, argumentando qu'una cuestión de tipu familiar torgába-y siguir en Méxicu. Nel so llugar contratar al mexicanu José Manuel Chepu de la Torre.
Tigres UANL (Méxicu)
thumb|José Pekerman xunto a [[Oscar Antonio Gissi.]] Dempués de nun trabayar mientres 8 meses, a finales de febreru de 2009 entamó un nuevu retu na so carrera profesional, agora como entrenador de los Tigres de la UANL na Primer División de Méxicu. L'equipu taba en serios problemes de descensu y la so misión yera salvalo, llográndolo na última xornada del tornéu. A pesar d'alcanzáu l'oxetivu, el so pasu polos Tigres terminó'l llunes 25 de mayu de 2009, dempués el club América ufiérta-y 10 mdd por dirixir al club pero decide que non. con una sola victoria mientres los 10 partíos que dirixó. Foi sustituyíu nel so cargu pol entrenador mexicanu Daniel Guzmán.
Ludwig van Beethoven
Ésitu y sufrimientu
Bien aína, Beethoven dexó de precisar de conciertos y recitales nos salones de la corte pa sobrevivir. Los editores disputábense les sos obres; arriendes, l'aristocracia austriaca, quiciabes avergoñada pola muerte de Wolfgang Amadeus Mozart na probeza, asignó-y una pensión añal. Por cuenta de la perda de les sos capacidaes auditives, diose a una febril actividá creadora, y, al empar, sufrió penalidaes personales por dos desengaños amorosos. Nun llegó a casase enxamás, pero atribúyense-y dellos romances, sobremanera ente dames de la nobleza. Antonie von Birkenstock, casada col banqueru alemán Franz Brentano, foi ún de los grandes amores de so vida.
Blain
Blain ye una ciudá francesa. Ta asitiada na rexón de Países del Loira, departamentu de Loira Atlánticu. Tien 9.638 habitantes.
José Néstor Pékerman
Seleición Colombia
El xueves 5 de xineru de 2012 llegó a la Seleición Colombiana, confirmando'l so debú pal día 29 de febreru de 2012 frente al escoyíu de Méxicu. Partíu nel cual debutó con ésitu yá que terminaría 2-0 a favor del conxuntu 'cafeteru'. Con goles de Falcao al minutu 36' del primer tiempu y Juan Guillermo Cuadrado al minutu 14' de la etapa complementaria.
Ludwig van Beethoven
Ésitu y sufrimientu
Les sos apaiciones en públicu yeren cada vegada más infrecuentes. El 22 d'avientu de 1808 Beethoven dio ún de los sos últimos conciertos en vivo, nuna llarga xornada qu'incluyó l'estrenu de la Fantasía pa pianu, orquesta y coru Op. 80, les sinfoníes Quinta y Sesta, el Conciertu pa pianu nᵁ 4 Op. 58, l'aria «Ah perfido!» («Ah zaguín») y tres movimientos de la Misa en do mayor Op. 86. Tuvo como alumnu al archiduque Johann Joseph Rainer Rudolph, hermanu del emperador, y eventualmente convirtióse tamién nel so más grande benefactor. En 1809, Beethoven nun taba conforme cola so situación en Viena, especialmente col aspeutu económicu. Entós plantegóse la invitación de Xerónimu Bonaparte, pa dexar Viena y treslladase a Holanda. La so vieya amiga la condesa Anna Marie Erdödy, llogró convencer a Beethoven por que se caltuviera en Viena cola ayuda de los sos más ricos almiradores, ente los que s'atopaben l'archiduque Rudolf, el príncipe Lobkowitz y el príncipe Kinsky, qu'ufiertaron a Beethoven una pensión añal de 4000 florinos, lo que-y dexó vivir ensin esmoliciones económiques. La única condición que-y punxeron foi nun abandonar la ciudá de Viena, condición aceutada pol compositor. Tala pensión convirtiólu nel primer artista y compositor independiente de la historia, yá qu'enantes los músicos y compositores (Bach, Haydn y Mozart incluyíos) yeren sirvientes nes cases de l'aristocracia, formando parte del so personal doméstico y componiendo ya interpretando según los sos amos-yos pidíen. Sicasí, les condiciones del arreglu al que llegó Beethoven colos sos benefactores daben llibertá al compositor de componer lo qu'él quixera, so demanda o non, y cuando él quixera.
José Néstor Pékerman
Seleición Colombia
Pa él, dirixir en Colombia, fai parte del so autosuperación personal, yá que nesti país foi onde se mancó xugando pal Independiente Medellín, teniendo solo 8 años como xugador activu, lo que lo marxinó como futbolista y poro, obligar a rematar cola so carrera, amás de la nacencia d'una de les sos fíes en Medellín, Colombia. Foi escoyíu como'l meyor Direutor Téunicu d'América según la encuesta del diariu uruguayu El País, gracies a les destacaes resultancies de la seleición colombiana nel añu 2012. El 3 de xineru de 2013 la IFFHS allugar como Octavu meyor Direutor Téunicu del mundu tocantes a seleiciones nacionales, dirixendo a Colombia.
Colombia na era Pékerman convirtióse nuna de les meyores seleiciones del mundu. Con un total de 27 partíos apostaos oficialmente, con un saldu de 15 victories, 5 empates y 7 derrotes. Resultaos que-y dieron un rendimientu de 60,92 % y un permediu de 1.5 goles per partíu. Allugando a la seleición na segunda posición de la Eliminatoria suramericana apostada la décima sesta xornada. El 11 de setiembre la FIFA allugó a Colombia nel quintu puestu tres la doble xornada contra Ecuador y Uruguái na que ganó contra'l primeru y perdió contra'l segundu, respeutivamente.
Ludwig van Beethoven
L'incidente de Teplice
thumb|left|L'alcuentru en [[Teplice. Al paecer, cuando Beethoven y Goethe pasiaben pela alamea d'esti balneariu, atoparon a la emperatriz cola so familia. El compositor siguió'l so paséu ensin parase a saludar. Esta imaxe ye una recreación posterior de Carl Rohling.]]
En 1812, Beethoven treslladóse al balneariu de Teplitz (Teplice) y mientres la so estancia escribió la carta a la so «Amada inmortal», que provocó munches especulaciones sobre la so destinataria magar qu'enxamás se pudo pescudar con exautitú. En 1977, el musicólogu estauxunidense Maynard Solomon afirmó que la carta diba dirixida a Antonie Brentano, la esposa d'un mercader de Frankfurt del Main y madre de cuatro fíos. Por cuenta del so sentíu éticu y el so mieu al matrimoniu, Beethoven abandonó esta rellación, a pesar de los conflictos emocionales que-y causaben. En xunetu d'esi añu, Bettina von Arnim entamó un alcuentru ente'l compositor y Johann Wolfgang von Goethe. Más tarde la condesa espublizó la so correspondencia con Goethe y nuna de les sos cartes al conde Hermann von Pückler-Muskau rellató un socesu que al paecer asocedería nesi balneariu esi mesmu branu, cuando Beethoven y Goethe s'atoparon per primer vegada. Dambos pasiaben pela alamea del balneariu y de secute apaeció frente a ellos la emperatriz María Luisa d'Austria-Este cola so familia y la corte. Goethe, al velos, fíxose a un llau y quitóse el sombreru. Sicasí, el compositor caló'l sombreru aínda más y siguió'l so camín ensin amenorgar el pasu, faciendo que los nobles s'apartaren a un llau pa saludar. Cuando tuvieron a cierta distancia detúvose pa esperar a Goethe y díxo-y lo que camentaba tocante al so comportamientu «de llacayu».
Équirre
Équirre ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ludwig van Beethoven
L'incidente de Teplice
Según Elisabeth von Arnim, el mesmu Beethoven-y cuntó esta anéudota. Sicasí, la so veracidá aínda s'alderica y güei esiste un ciertu alcuerdu en considerala parte verdadera y parte inventu d'Elisabeth. Na so carta a von Pückler-Muskau, entrúga-y si presta-y la historia, «Kannst du sie brauchen?» («¿Pues usala?»). Von Arnim, sicasí, decide usala y en 1839 espublizó, na revista Athenäum una carta, supuestamente de Beethoven, na qu'esti cuntaba l'anéudota. L'orixinal d'esta carta nun apaeció nunca, namái la copia, y dellos detalles (como la data) indiquen que Beethoven nun la escribió enxamás, o polo menos non como foi transcrita. Independientemente de la so autenticidá, l'incidente encantó a la sociedá vienesa, que creyó l'incidente verdaderu mentanto munchu tiempu.
Problemes económicos
thumb|La obra orquestal [[La victoria de Wellington compúsose como homenaxe a la victoria sobre los exércitos napoleónicos na Batalla de Vitoria por parte del Duque de Wellington y algamó gran popularidá.]]
Beethoven entablara contautu col inventor Johann Mäzel, que-y construyó dellos instrumentos p'ayudalu coles sos dificultaes auditives, como cornetes acústiques o un sistema pa escuchar el pianu. La so obra orquestal La victoria de Wellington compúsose en 1813 pa ser interpretada con un panarmónicu, otru de los inventos de Mäzel. Esta obra yera un homenaxe a la victoria sobre los exércitos napoleónicos na Batalla de Vitoria por parte del Duque de Wellington y algamó gran popularidá, arriendes de volver verdaderamente famosu al compositor, lo que-y procuró grandes ingresos. Sicasí, él mesmu calificó como «basoria» (daqué que nun dixo de nenguna otra obra so) y güei ta dafechu escaecida. L'inventu de Mäzel que más impresionó al compositor foi'l metrónomu, y escribió cartes d'encamientu a editores y empezó a facer anotaciones nes partitures colos tiempos del metrónomu pa que les sos obres s'interpretasen al tempo qu'él concibiera. Nesa dómina empezaron los problemes económicos del compositor, yá que ún de los sos mecenes, el príncipe Lobkowitz, sufrió una quiebra económica y el príncipe Kinsky finó al cayer del so caballu, tres de lo que los sos herederos decidieron nun pagar les obligaciones financieres que'l príncipe contraxera col músicu.
En 1814, acabó les Séptima y Octava sinfoníes y reformó la ópera Fidelio, que foi un gran ésitu, tantu d'asistencia de públicu como no económico, lo mesmo que'l restu de conciertos que fizo nesa dómina. Esi mesmu añu tuvo llugar el Congresu de Viena, qu'axuntó na ciudá a numberosos mandatarios que decidíen el futuru d'Europa dempués de la derrota de Napoleón. Esti foi ún de los momentos de gloria de Beethoven, yá que convidáronlu en munches ocasiones a participar nos múltiples conciertos que se dieron nes celebraciones y foi recibíu con almiración y reconocencia. Delles fontes apunten a que l'últimu conciertu públicu de Beethoven tuvo llugar el 11 d'abril d'esi mesmu añu (1814) y consistió nel estrenu del Tríu op. 97, xunto al violinista Ignaz Schuppanzigh y el violonchelista Joseph Lincke.
Tres la muerte del so hermanu Kaspar Karl el 15 de payares de 1815, tomó la decisión d'acoyer al so sobrín Karl, de nueve años d'edá, en contra de la voluntá de la so cuñada. Nos años entendíos ente 1815 y 1820, dedicó gran parte de les sos enerxíes y el so tiempu a la batalla llegal pa ganar la custodia del so sobrín Karl. Esti esfuerciu supúnxo-y dexar práuticamente de componer (a pesar de lo cual collechó los sos dos mayores «ésitos» —la Novena sinfonía y la Missa Solemnis— nesta dómina). Nel testamentu del hermanu establecíase-y a él como tutor de Karl, pero nel llechu de muerte, a pidimientu de la cuñada, afitóse una tutoría conxunta. Ludwig, que tarrecía a la so cuñada, tuvo que llevar la so causa énte la xusticia. Los tribunales ordinarios nun lu conocíen y costába-y faer valir les sos influencies, magar que finalmente ganó'l casu, y dende entós dedicóse a la formación musical de Karl con falses esperances, una y bones el mozu nun tenía dotes musicales. Ún de los profesores colos que cuntó'l so sobrín foi Carl Czerny, que dempués foi profesor de Franz Liszt y enantes fuera alumnu del propiu Beethoven. Amás, la rellación col so fíu adoptivu nun yera escelente; constantemente tenía qu'atopa-y tutores nuevos, yá que tenía conflictos con ellos, y esti escapaba con so madre y engarrábase constantemente col tíu. La esmolición pol dineru, qu'acompañó a Beethoven dende los díes de la infancia en que tuvo qu'aprovir pa la familia, ocupólu nesti periodu como nunca. Los editores nun confiaben nél, pos nun cumplía les sos promeses d'esclusividá y pidía de contino más dineru poles sos obres. Según el so biógrafu, Emil Ludwig, d'esti periodu nun hai nin una sola carta na que nun se traten, siquier tanxencialmente, problemes de dinero.
Dempués de 1815, Napoleón foi definitivamente derrotáu y el canciller austriacu Klemens von Metternich instauró un réxime policial pa torgar rebrotes revolucionarios. Beethoven foi una voz crítica del réxime. Nesa dómina, el so nome yera bien respetáu nel Imperiu y n'Europa Occidental, sobremanera n'Inglaterra, en parte gracies al ésitu de La victoria de Wellington. Pero l'ascensu de Gioachino Rossini y la ópera italiana, que Beethoven consideraba poco seria, asitiólu en segundu planu.
En 1816, fizo'l primer esbozu de la Novena sinfonía y dos años más tarde'l so antiguu alumnu y benefactor, l'archiduque Rudolf, foi nomáu cardenal, motivu pol que Beethoven empezó a componer la Misa en re, anque nun la tuvo terminada enantes de la ceremonia d'entronización. En 1822, Beethoven tuvo un alcuentru con Rossini en Viena, ciudá na qu'esti taba collechando grandes ésitos. Por cuenta de les dificultaes col idioma y la sordera de Beethoven, l'alcuentru foi curtiu.
Últimos años en Viena
thumb|left|Beethoven en [[1823, añu nel que terminó la so Novena sinfonía. Semeya de Ferdinand Georg Waldmüller.]] Beethoven pasó los últimos años de la so vida casi totalmente aislláu pola sordera, rellacionándose namái con dalgunos de los sos amigos al traviés de los cuadernos de conversación», que-y sirvieron como mediu de comunicación. El so postrer gran ésitu foi la Novena sinfonía, terminada en 1823. Nos trés años finales, dedicóse a componer cuartetos de cuerda y la Missa Solemnis. El 13 d'abril d'esi añu conoció a Franz Liszt, qu'entós tenía once años, mientres un conciertu del compositor húngaru y felicitólu pola so interpretación. Años más tarde, Liszt trescribió toles sinfoníes de Beethoven pa pianu y foi un destacáu intérprete de la so obra. L'estrenu de la Novena sinfonía tuvo llugar el 7 de mayu de 1824 y foi un ésitu a pesar de les dificultaes téuniques qu'entrañaba la obra. Esti ésitu nun se traduxo nuna ganancia financiera y los problemes económicos siguieron apurando al compositor, qu'anque tenía'l dinero que taba aforrando, nun podía usalu porque destinábalu como heriedu pal so sobrín.
La salú del maestru decayó inexorablemente mientres la so estancia na casa del so hermanu en Gneixendorf, a pesar de los cuidos de la so familia. El so hermanu Nikolaus Johann recordaba: «A la xinta comía namái güevos pasaos per agua, pero dempués bebía más vinu, y asina de cutiu carecía foria, de cuenta que se-y engrandó cada vez más el banduyu, y llevólu vendáu munchu tiempu». Tenía edemes nos pies y quexábase de cutio de sede, dolores de banduyu y perda de mambís. Nesa dómina, empezó la composición de la Décima sinfonía.
El 1 d'avientu de 1826, Beethoven y Karl volvieron a Viena. El baramentu de la decisión determinó qu'escarecieren d'un tresporte afayadizu y namái pudieron consiguir un carromatu vieyu descubiertu. El viaxe resultó catastróficu pa una persona nel estáu nel que s'atopaba Beethoven, que llevaba ropa de branu y viose obligáu a pasar la nueche nuna tabierna de l'aldega, au l'habitación nun tenía calefacción nin persianes que la protexeren del fríu. Escontra la medianueche sofrió un respigu febril y empezó una tos seco acompañada de sede intensa y fuertes dolores nos costaos. Tando asina, el maestru bebió grandes cantidaes d'agua xelada que namái agravaron la so condición. Sicasí, llogró recuperase de la so crisis gracies a l'atención del doctor Wawruch y consiguió llegar a la capital. El 20 d'avientu, estrayéron-y fluyíos abdominales. Karl permaneció mientres tol mes al so llau hasta la so incorporación, en xineru, al so reximientu. El mozu reconciliárase totalmente col so tíu tres el llamentable episodiu del suicidiu: «Mio queríu padre: vivo satisfechu y namái pésame veme separtáu de ti».
thumb|Beethoven nel so llechu de muerte, por [[Josef Eduard Teltscher.]] Casi na miseria, a pesar de tener una gran fortuna n'aiciones financieres, escribió a los sos amigos en Londres pa pidir dalgún dineru. La rempuesta llegó de momentu, xunto con cien llibres esterlines emprestaes incondicionalmente. Cuando s'espublizó en Viena l'estáu terminal de Beethoven, tolos sos antiguos amigos qu'entá vivíen allegáronse a la so casa de la Schwarzspanierhaus pa espresa-y los sos deseos d'una rápida recuperación, anque en realidá'l so propósitu yera despidise del avieyáu compositor.
A pesar de los cuidos del so médicu y el ciñu de los sos amigos, la maltrecha salú del músicu, que careciera problemes hepáticos mientres tola so vida, empioró. Esos últimos díes acompañáronlu Franz Schubert, qu'en realidá nun s'atrevió a visitar al maestru, pero un amigu de dambos amosó-y al morrebundu les partitures de les sos lieder, que Beethoven tuvo oportunidá d'almirar y atribúyese-y la frase: «ye verdá que nesti Schubert alcuéntrase una chispa divina», recordando'l comentariu que sobre él fixera Mozart y faciendo'l cumplíu que nun fixera a nengún otru músicu. El 20 de marzu escribe: «toi seguru de que voi colar bien aína». Y el día 23, ente los estertores del morrebundu, delles fontes indiquen qu'esclamó: «Aplaudíi collacios, comedia finita est» («La comedia terminó»), un final típicu de la comedia del arte, anque en 1860 Anselm Hüttenbrenner negó que Beethoven pronunciara estes pallabres. Esa mesma tarde, tomó la pluma pa designar al so sobrín Karl legatariu de tolos sos bienes.
Fallecimientu
thumb|350px|left|El [[29 de marzu de 1827 oficióse'l funeral de Beethoven, al qu'allegaron más de 20 000 persones.]] thumb|Tumba de Beethoven nel campusantu [[Zentralfriedhof de Viena.]] A otru día, 24 de marzu de 1827, Beethoven recibe la estremaunción y la comunión según el ritu católicu. Hai de solliñar que les creencies personales de Beethoven foron bien poco ortodoxes. Esa mesma tarde entra en coma pa nun volver espertar hasta dos díes más tarde. El so hermanu Nikolaus Johann, la so cuñada y el so almirador incondicional Anselm Hüttenbrenner acompañáronlu a la fin, yá que los sos pocos amigos salieren a buscar una tumba. Les sos últimes pallabres diben dirixíes al vinu del Rin que llegó dempués de muncho esperar l'encargu, y que s'esperaba surtiera bonos efeutos sobre la salú del músicu: «Mui sero, enforma sero...». Hüttenbrenner rellató los últimos momentos del compositor el 27 de marzu de 1827 de la siguiente forma:
Trés díes dempués del so fallecimientu, el 29 de marzu, tuvo llugar el funeral. Celebróse na Ilesia de la Santa Trinidá, a un par de mazanes de la casa de Beethoven, y nella interpretóse'l Réquiem en re menor de Wolfgang Amadeus Mozart. Al mesmu asistieron más de 20.000 persones, ente les qu'atopábase Schubert, gran almirador de so. L'actor Heinrich Anschütz lleó la oración fúnebre, (escrita pol poeta Franz Grillparzer), a les puertes del campusantu de Währing, agora Schubert Park.
Nel so escritoriu de trabayu, atopóse'l Testamentu de Heiligenstadt, redactáu en 1802, onde desplica a los sos hermanos el porqué de la so fonda amargura. Tamién s'atopó la mentada desgarradora carta d'amor dirixida a la so «Amada inmortal», a la que llama «el mio ánxel, el mio tou, el mio mesmu yo».
Estudios sobre les causes de la so muerte
thumb|left|Dellos analises d'una guedeya del pelo de Beethoven y de un fragmentu del so [[craniu dieron como resultáu la esistencia d'altes concentraciones de plomu.]] A lo llargo de la so vida, Beethoven visitó gran cantidá de médicos pa curar les sos diverses dolencies físiques, como mala dixestión, dolor abdominal crónicu, cirrosis hepática, nefropatía, pancreatitis crónica, irritabilidá, depresión, según otros síndromes ensin etioloxía demostrada, tales como alteraciones gastrointestinales, bronquiales, articulares y oculares. Nuna carta a un amigu, espresó'l so deséu de que, dempués de la so muerte, los sos restos s'usasen pa determinar la causa de la so enfermedá y evitar qu'otros carecieren el so mesmu sufrimientu. Dende'l so fallecimientu, a los cincuenta y seis años d'edá, en 1827, esistieron munches especulaciones y estudios sobre les causes de les sos múltiples dolencies y la so muerte, pero nun consiguieron determinar una patoloxía sistémica pa esplicar siquier gran parte de los sos síndromes.
Estudios realizaos nel Centru de Tratamientu Pfeiffer en Warrenville (Illinois) en 2005, revelaron dellos datos sobre les causes de la so muerte. Los analises d'una guedeya del so pelo y d'un fragmentu del so craniu dieron como resultáu la esistencia d'altes concentraciones de plomu, lo qu'indica que'l compositor podría carecer saturnismu. Aparentemente, Beethoven inxería agua contaminada con plomu, que sacaba d'un regueru campestre creyendo que tenía propiedaes curatibles. Les últimes investigaciones señalen que foi pol plomu de los vasos qu'usaba pa beber. Arriendes de dichos estudios, pudo sabese que'l compositor carecía problemes estomacales dende los venti años y que, n'ocasiones, sufría crisis depresives. Los problemes estomacales y el cambéu de personalidá que sufrió a los venti años concuerden col diagnósticu d'envelenamientu per plomu. Nestos estudios, tamién se destaca l'ausencia de niveles perceptibles de cadmiu o mercuriu na guedeya y el güesu, elementos a los que primeramente s'identificó como causantes de la enfermedá de Beethoven. La presencia de plomu nel craniu confirmó que la esposición del músicu a esti elementu nun foi un fechu puntual na so vida, sinón que tuvo que tar sometíu a él mientres munchos años. Anque esisten dellos estraños casos de sordera provocaos por envelenamientu por plomu, nun hai nenguna evidencia sólida que sofite que fora esta la causa de la que careció Beethoven.
Otru estudiu afirma que Beethoven finó por causa d'una insuficiencia hepática que desencadenó un coma hepáticu. Amás, pue que con probabilidá careciera una septicemia final, col antecedente d'una ascitis fistulizada ya infestada. Nun puede afirmase con certeza si una insuficiencia renal y una diabetes desterciada foron motivu del so fallecimientu. Na medicina moderna, la causa de la so muerte catalogaríase como un fallu multisistémicu, aniciáu pola so insuficiencia hepática.
Personalidá
thumb|[[Facsímil del Testamentu de Heiligenstadt.]] La vida personal de Beethoven foi problemática por cuenta de la creciente sordera, que lu llevó a plantegase'l suicidiu, según afirmó nos documentos atopaos nel Testamentu de Heiligenstadt. De cutiu, Beethoven noxábase enforma y pue que sufriera trestornu bipolar. Sicasí, tuvo un círculu íntimu d'amigos fieles mientres tola so vida, quiciabes atrayíos pola fortaleza de la so reputada personalidá. Hacia'l final de la so vida, los amigos de Beethoven compitieron nos sos esfuercios p'ayudar al compositor a desaniciar les sos incapacidaes físiques.
Hai numberoses evidencies del desdeñu que sentía Beethoven escontra l'autoridá y el sistema de clases sociales. Dexaba d'interpretar nel pianu si la so audiencia empezaba a falar ente sigo o si dexaben d'empresta-y total atención, y nos eventos sociales, negábase a interpretar si lu convidaben a facelo ensin avisu previu. Finalmente, y dempués de munches confrontaciones, l'archiduque Rudolf decretó unes normes básiques d'etiqueta na corte que nun afectaben a Beethoven.
Visión xeneral
Beethoven compunxo obres nuna amplia variedá de xéneros y pa una amplia gama de combinaciones d'instrumentos musicales. Les sos obres pa orquesta sinfónica inclúin nueve sinfoníes (la Novena sinfonía inclúi un coru) y alredor d'una docena de pieces de música ocasional». Compunxo nueve conciertos pa ún o más instrumentos solistes y orquesta, según cuatro obres curties qu'inclúin a solistes acompañaos d'orquesta. Fidelio ye la única ópera qu'escribió y ente les sos obres vocales con acompañamientu orquestal inclúyense dos mises y una serie d'obres curties.
José Néstor Pékerman
Seleición Colombia
El 11 d'ochobre de 2013, Colombia clasificó anticipadamente al mundial Brasil de 2014, nel so penúltimu partíu na eliminatoria, n'empatando cola seleición de Chile nel estadiu Metropolitanu de Barranquilla, nun partíu apertao y apostao nel cual l'escoyíu chilenu empezó ganando na primer parte con un marcador de 3-0, pero de manera sorprendente y demostrando la capacidá téunica de Pekerman, el conxuntu "cafeteru" llogró consiguir l'empate igualando la resultancia 3 por 3 nel segundu tiempu y llogrando asina, dempués de 16 años, volver a una copa mundial. Como culminación de la eliminatoria suramericana venció por marcador 2 - 1 al escoyíu Paraguayu, llogrando con este, 30 puntos con +13, allugándola na segunda posición de la tabla d'eliminatories y consagrando el so lideralgu como cabeza de serie o grupu nel sortéu del Mundial Brasil 2014. El 14 de payares de 2013 gána-y al escoyíu de Bélxica por 2-0, que para munchos yera'l partíu más curiosu de fechar FIFA, una y bones la seleición europea yera denominada la "seleición revelación", ganar con goles de Radamel Falcao y Víctor Ibarbo.
Gracies a la escelente campaña que xestionó Pékerman cola Seleición Colombia, llogrando la clasificación al Mundial de la FIFA Brasil 2014, el presidente Juan Manuel Santos ufiertó-y por entrevista radial la nacionalidá colombiana, como un xestu d'agradecimientu en nome de los 47 millones de colombianos al términu del partíu contra Chile en Barranquilla y polos llazos que lo xunen al país.
El 19 d'agostu de 2014, ratificar a José Pekerman como Direutor Téunicu de la seleición de Colombia hasta l'añu 2018.
Na Copa América 2015, Colombia empezó con derrota ante por 1-0 con gol de Salomón Rondón. Depués, ganaría a por 1-0 con gol de Jeison Murillo. Empató 0-0 con, y pasó a cuartos de final como'l segundu meyor tercer equipu, pa enfrentar a en Viña del Mar. Colombia foi esaniciada en cuartos de final ante , na riola de penales por 5-4.
Depués na Copa América Centenariu 2016 el combináu colombianu sería arrexuntáu nel grupu A xunto al organizadores Estaos Xuníos, Paraguái y Costa Rica. El cuadru de Pekerman empezaría venciendo nel primer partíu por 2-0 a los norteamericanos nel Lives Stadium de San Francisco, depués ganaríen nuevamente pero esta vegada por 2-1 a la Seleición Guaraní, pa rematar perderíen sorpresivamente por 3-2 ante Costa Rica, quedando segundos del grupu con 6 puntos y una diferencia de +2 goles a favor. Nos cuartos de final empataríen ensin goles ante Perú, ganando na riola de penales por 5-3. Depués nes semifinales seríen ganaos por Chile (futuru campeón del tornéu) por 2-0. Finalmente, Colombia quedar col tercer llugar en venciendo por un solitariu gol a los Estaos Xuníos.
Tres una irregular y complicada eliminatoria, la seleición de Pékerman y los sos collaboradores na penúltima fecha recibió nel so postreru partíu como llocal a Paraguái cayendo por 1-2, asitiando en peligru la clasificación. Colombia solo sacó 3 puntos de los postreros 4 partíos de les clasificatorias frutu d'esa irregularidá. El 10 d'ochobre de 2017 Colombia clasificar na última fecha, cuarta con 27 puntos, pa la Copa Mundial Rusia 2018 dempués d'empatar como visitante 1-1 ante Perú.
Ludwig van Beethoven
Visión xeneral
Compunxo un ampliu repertoriu d'obres pa pianu, ente elles trenta y dos sonates pa pianu y numberoses obres curties, incluyíos los arreglos (pa pianu solu o dúu de pianu), de delles de les sos otres obres. Les obres nes qu'usa'l pianu como instrumentu d'acompañamientu inclúin diez sonates pa violín, cinco sonates pa violonchelu y una sonata pa cornu francés, asina como numberosos lieder.
La cantidá de música de cámara que fizo Beethoven foi notable. Arriendes de los dieciséis cuartetos de cuerda, escribió cinco obres para quintetu de cuerda, siete pa tríu con pianu, cinco pa tríu de cuerda y más d'una docena d'obres pa gran variedá de combinaciones d'instrumentu de vientu.
Los trés periodos
Según l'escritor rusu Wilhelm von Lenz, la carrera como compositor de Beethoven estrémase en trés periodos: ceo, mediu y tardíu. El periodu ceo toma hasta alredor de 1802, el periodu mediu estiéndese dende 1803 hasta cerca de 1814 y el periodu tardíu va dende 1815 hasta'l fallecimientu del compositor. Esta división de Lenz, fecha en Beethoven et ses trois styles (1852), usáronla otros musicólogos, con llixeros cambeos, dende entós.
Nel so periodu tempranu, el trabayu de Beethoven tuvo fuertemente influyíu polos sos predecesores, Joseph Haydn y Wolfgang Amadeus Mozart, pero tamién esploró direiciones nueves y gradualmente amplió l'algame y l'ambición de la so obra. Delles obres importantes d'esti periodu son la Primer y Segunda sinfoníes, un conxuntu de seis cuartetos de cuerda (Opus 18), los primeros dos conciertos pa pianu (los nᵁ 1 y nᵁ 2) y la primer docena de sonates pa pianu, incluyendo la famosa Sonata Patética, Op. 13.
El periodu mediu, tamién llamáu heroicu, empieza dempués de la crisis personal provocada pola creciente sordera del músicu. Destaca poles obres de gran escala que denoten l'heroísmu y la llucha. Les composiciones d'esti periodu inclúin seis sinfoníes (les nᵁ 3, 4, 5, 6, 7 y 8), los últimos trés conciertos pa pianu, el Triple conciertu y el Conciertu pa violín, cinco cuartetos de cuerda (nᵁ 7 al 11), delles sonates pa pianu (incluyendo les sonates Claru de lluna, Waldstein y Appassionata), la Sonata Kreutzer pa violín, y la so única ópera, Fidelio.
El periodu tardíu empieza alredor de 1815. Les obres d'esti periodu carauterícense pola so fonda carga intelectual, les sos innovaciones formales y la so intensidá, espresión por demás personal. El Cuartetu de cuerda nᵁ 14, Op. 131 tien siete movimientos enllazaos y la Novena sinfonía incorpora la fuercia coral a una orquesta nel últimu movimientu. Otres composiciones d'esti periodu son la Missa Solemnis, los cinco últimos cuartetos de cuerda (incluyendo la Grosse fugue) y los cinco últimes sonates pa pianu.
Obres
Na so prolífica trayeutoria musical, Beethoven dexó pa la posteridá un importante legáu: nueve sinfoníes, una ópera, dos mises, trés cantates, trenta y dos sonates pa pianu, cinco conciertos pa pianu, un conciertu pa violín, un triple conciertu pa violín, violonchelu, pianu y orquesta, dieciséis cuartetos de cuerda, una gran fuga pa cuartetu de cuerda, diez sonates pa violín y pianu, cinco sonates pa violonchelu y pianu ya innumberables obertures, obres de cámara, series de variaciones, igües de cantares populares y bagateles pa pianu.
Primer y segunda sinfoníes
thumb|Beethoven en 1801, cuando tenía trenta años d'edá. Nesa dómina presentó la so [[Sinfonía nᵁ 1 (Beethoven)|Primer sinfonía (op. 21), estelando a los sos contemporáneos pola so frescura y orixinalidá.]] Beethoven cumpliera los trenta años d'edá cuando presentó la so Primer sinfonía (op. 21), estelando a los sos contemporáneos pola so frescura y orixinalidá. La obra ta dedicada al barón Gottfried van Swieten, amigu de Mozart y d'Haydn, y ún de los primeros proteutores de Beethoven en Viena. Falóse munchísimo del orixinal entamu d'esta sinfonía, pos arrinca con un acorde distintu a la tonalidá principal de do mayor. Seya que non, esta yera una de les robles de Joseph Haydn. El tercer movimientu lleva'l nome de «Minuetto», pero ye más rápidu que lo avezao nel xéneru sinfónicu de la dómina. Otres traces anunciadores del futuru Beethoven son los sforzandi de la orquesta y la forma d'emplegar los instrumentos de vientu.
En 1803, el músicu de Bonn dio a conocer la Segunda sinfonía, en re mayor (op. 36), que la so allegría oldea cola murnia que vivía l'autor. Beethoven trocó'l minueto estándar por un scherzo, más rítmicu y dinámicu. Esta innovación y les sos fuertes sonoridaes dieron a la Segunda sinfonía un mayor algame y enerxía. Dempués del estrenu, los críticos notaron l'ausencia del minuetu y dixeron que la composición tenía enforma poder, pero que yera enforma escéntrica. Nun faltaron les dures crítiques.
La influencia haydniana déxase sentir nestos dos composiciones de mocedá: dambes tienen introducciones lentes y la orquesta ye totalmente clásica.
Tercera y cuarta sinfoníes
Dos años más tarde, Beethoven rompió tolos moldes clásicos cola so Tercer sinfonía en Mi mayor (Op. 55), llamada La Heroica. Esta sinfonía dura dos vegaes más que cualesquier otra de la dómina, la orquesta ye más grande y los soníos son claramente anunciadores del romanticismu musical. La obra compónse d'un primer movimientu (Allegro con brio) d'una duración averada de venti minutos: hasta esa fecha nun se compunxera un movimientu sinfónicu tan estensu. Del segundu movimientu, una «Marcha aciaga» (Adagio assai), el biógrafu Anton Felix Schindler afirmó que, al enterase de la muerte de Napoleón, Beethoven comentó en tonu sarcásticu «Yo yá compunxi la música pa esta murnia catástrofe». El tercer movimientu ye un viviegu scherzo (Allegro vivace), nel que se recrea una escena de caza; destaca l'usu de les trompes. El Finale (Allegro molto) remembra una escena de danza y ye apoteósicu, con una gran esixencia de virtuosismu pa la orquesta.
La siguiente sinfonía ye bien distinta. La Cuarta sinfonía en Si mayor (Op. 60), de 1806, recupera'l frescor de les sos dos primeres composiciones sinfóniques. El primer movimientu arrinca con una solemne y notable introducción. Nel cuartu movimientu, amuésase una de les carauterístiques del compositor de Bonn: el virtuosismu que demanda de los intérpretes. El Finale de la Cuarta'' ye bien esixente pal fagó. Esta sinfonía foi, según dellos críticos, inxustamente dexada al llau de los sos esceicionales antecesora y socesora: «La grácil criatura griega metanes dos xigantes xermánicos».
Quinta y sesta sinfoníes
thumb|Portada de la [[Sinfonía nᵁ 5 (Beethoven)|Quinta sinfonía, perteneciente a la primer edición de Breitkopf und Härtel.]] En 1808, Beethoven compón la Quinta sinfonía (Op. 67). Esta sinfonía en do menor destaca principalmente pola construcción de los cuatro movimientos basaos nel motivu rítmicu formáu por trés corchees y una negra, qu'abren la obra y tornen una y otra vegada dando a la sinfonía una estraordinaria unidá. Pal músicu, significaben «la llamada del destín». El segundu movimientu ye un fermosu tema con variaciones. El tercer movimientu, scherzo, empieza misteriosamente y prosigue xabazmente nos instrumentos de vientu-metal con una forma derivada de la «llamada del destín»; un pasaxe texíu polos pizzicato de los instrumentos de cuerda encadénase ensin posa col trunfal cuartu movimientu, allegro, y que tien una destacada coda.
Al empar, compunxo la Sesta sinfonía en fa mayor, conocida como Pastoral (Op. 68). Ye difícil imaxinar dos obres tan distintes: tola fuercia y violencia de la Quinta conviértese en dulzura y llirismu na Sesta, que los sos movimientos remembren escenes campestres. Ye'l mayor tributu dau por Beethoven a una de les sos grandes fontes d'inspiración: la natura. Ye tamién la so única sinfonía en cinco movimientos (toos con sotítulos: Escena xunto al regueru, Animada xunta de llabradores, Himnu de los Pastores, etc.), trés d'ellos encadenaos (esto ye, que Beethoven desanicia les habituales poses ente segmentos sinfónicos). Ún de los pasaxes más famosos de la obra ye'l final del segundu movimientu, cola flauta, l'oboe y el clarinete asonsañando respeutivamente los cantares del reiseñor, la parpayuela y el cuquiellu.
Séptima y octava sinfoníes
La Séptima sinfonía en la mayor (Op. 92) apaez en 1813 —casi un añu dempués de la so composición—. El compositor empeñóse en dirixila nel so estrenu, con traxicómicos resultaos. Pero la crítica reconoció una nueva xenialidá de Beethoven. De xuru, el maestru alemán amuesa cola Séptima el so más grandiosu conceutu de la introducción (Poco sostenuto, pide la partitura). Richard Wagner, otru fervosu beethovenianu, calificó a la Séptima como «l'apoteosis de la danza» pol so implacable ritmu dancísticu y notable llirismu, particularmente fondu nel so célebre segundu movimientu, Allegretto —que tuvo de repitise a pidimientu del públicu nel so estrenu—, apoderáu por un ostinato de seis notes. L'esquema del tercer movimientu esixe, fechu inéditu nuna sinfonía, la repetición del tríu, quedando la estructura A-B-A-B-A. El cuartu movimientu constitúi (al igual que na Sinfonía "Xúpiter" de Mozart) el verdaderu centru de gravedá de la obra. D'últimes, tola Séptima ye una obra de gran potencia: hai espertos que la consideren como la meyor de les sos sinfoníes.
Al añu siguiente, 1814, Beethoven conclúi la Octava sinfonía en fa mayor (Op. 93), compuesta darréu dempués de la Séptimay que la so brevedá (poco más de venticinco minutos) nun clisa la so meticulosa escritura. Ye la so sinfonía más allegre y gayolera («la mio pequeña sinfonía en fa», dicía'l compositor, pa estremala de La Sexta, escrita na mesma tonalidá). La composición foi desaxeradamente llixera y rápida (cuatro meses). La obra tien influencies de Haydn, sobremanera nel so primer movimientu. La Octava, cola so llarga y allegre coda, paez un prestosu adiós al mundu clásicu.
Novena sinfonía
En 1824, a lo último, Beethoven conságrase como'l gran anunciador d'un nuevu llinguaxe cola so Novena sinfonía «Coral» (Op. 125). La so orquestación (dos trompes adicionales, triángulu, platillos, coru y solistes vocales) y duración (setenta minutos) ye superior a la de la Heroica. Los primeros trés movimientos (un épicu Allegro ma non troppo, un pocu maestoso, un electrizante Scherzo y un relixosu y suañador Adaxu) lleguen a la cume nel esllumante finale (Presto-Allegro assai), qu'empecipia con un recitativu instrumental y con cites de los movimientos precedentes. El tema de l'allegría, introducíu pola cuerda grave, va ganando n'intensidá y desagua na apaición de la voz humana per primer vegada nuna sinfonía, con cuatro solistes y coru mistu que canten n'alemán los versos de Friedrich von Schiller: ''«Allegría, fermosa chispa divina,/ fía del Eliseo,/ bébedos d'entusiasmu entramos,/ ¡oh diosa! al to santuariu...»'' Esta obra, mundialmente famosa y oxetu d'un cientu d'arreglos y versiones, foi declarada Patrimoniu Cultural de la Humanidá pola Unesco. L'últimu movimientu d'esta sinfonía foi adoptáu en 1972 pol Conseyu d'Europa como'l so himnu y en 1985 foi escoyíu polos xefes d'Estáu y de Gobiernu europeos como himnu oficial de la Xunión Europea.
Pa los grandes compositores románticos y posrománticos, la Novena sinfonía foi'l gran legáu sinfónicu del músicu de Bonn, un retu que toos, consciente o inconscientemente, quixeron siquier igualar: dende Schubert (Sinfonía "Grande") hasta Brahms (Primer sinfonía, llamada pol críticu Eduard Hanslick la Décima» de Beethoven); y dende Bruckner hasta llegar a un colofón dramáticu y desatamañáu nel sinfonismu de Mahler.
Obertures
Les diez obertures de Beethoven son pieces curties que, darréu, diben ampliase y trabayar nelles pa la so incorporación n'obres mayores. No fondero, ye música compuesta pa musicalizar balés (Les criatures de Prometéu) y obres de teatru: Coriolano de William Shakespeare, Egmont de Johann Wolfgang von Goethe, etc. Trátase de composiciones zarraes y uniformes qu'espresen emociones ya idees llenes d'heroísmu. El tema de la llibertá ta bien presente nesti apartáu de la producción del músicu de Bonn. Por exemplu, la Obertura Coriolano (Op. 62) ilustra musicalmente'l drama homónimu de Shakespeare basáu nel héroe que tien qu'escoyer ente la llibertá de conciencia y la so llealtá a les lleis romanes, Leonora nᵁ 3 (Op. 72a), pela so parte, ye una obertura destacada de les cuatro escrites pa la ópera Fidelio. D'idéntica valía son Les criatures de Prometéu (Op. 43) y Egmont (Op. 84), siendo esta postrera un bon exemplu de la típica composición beethoveniana.
Conciertos
Cada conciertu de Beethoven ye distintu y desenvuelve una escritura pianística de gran virtuosismu (él mesmu foi un gran virtuosu na so mocedá). Quiciabes el más famosu seya'l Conciertu pa pianu nᵁ 5 «Emperador», de 1809, onde'l virtuosismu y el sinfonismu combinen a la perfeición. Ye una composición épica que tien un orixinalísimu arranque y cadencies soberbies. L'orixe del nomatu d'esti conciertu nun lu punxo'l mesmu compositor sinón qu'asignáron-ylu los primeres asistentes como públicu, dau'l grandor y maxestuosidá de la obra.
El primer y segundu conciertos pa pianu destaquen pola so concepción allegre, ente que'l Conciertu pa pianu nᵁ 3, de 1801, de tonu seriu, ye d'una amplitú y calidá incomparables. Pela so parte, el Conciertu pa pianu nᵁ 4, Op. 58, de 1808, apuesta pola fondura llírica y ta consideráu, pola Allgemeine musikalische Zeitung de mayu de 1809, como'l «meyor conciertu pa instrumentu solu enxamás compuestu». Tocante a los conciertos nos que participen más instrumentos, hai de solliñar el Conciertu pa violín y el Triple conciertu pa violín, violonchelu, pianu y orquesta, onde Beethoven sustitúi'l sinfonismu por un entretenimientu bien del gustu de la dómina, dando ocasión a resonancies daqué exótiques: «Rondó alla polacca» ye'l so rítmicu tercer movimientu.
Beethoven tamién compunxo una Fantasía pa pianu, orquesta y coru, Op. 80, que ye una triple fantasía: empieza'l pianu solu, xúnese-y la orquesta y, cerca del final, fai la so entrada'l coru —un esquema asemeyáu al de la Novena sinfonía.
L'únicu Conciertu pa violín, Op. 61 (que cunta amás con una trescripción pa pianu, obra del mesmu Beethoven, Op. 61b) foi nel so tiempu una obra revesosa qu'atraxo poca atención nel so estrenu, col violinista Franz Clement na parte solista. Foi namái en 1850, de la mano del violinista Joseph Joachim, amigu de Johannes Brahms, cuando'l conciertu algamó notoriedá. La esplicación d'esta demoranza n'imponese ye lo complexo de la so interpretación, que fizo que pocos violinistes s'atrevieren a tocalu per años, argumentando que la participación del violín al empar de la orquesta restába-yos protagonismu, lo que se xunía a la fuerte esixencia de Beethoven. Dientro d'esta categoría d'obres pa violín y orquesta tienen d'incluyise amás dos curtios Romances pa violín y orquesta.
Sonates pa pianu
thumb|Manuscritu de la [[Sonata pa pianu nᵁ 29 (Beethoven)|Sonata pa pianu Op. 106, «Hammerklavier».]] Les sos trenta y dos sonates manifiesten la personalidá revolucionaria y de transición de Beethoven, y el compositor asítiase como'l más destacáu de la forma sonata del periodu entendíu ente clasicismu y romanticismu. Fiel a la forma sonata, el compositor alemán déxase más d'una innovación: sonata de dos (Op. 111), cuatro (Op. 109) o cinco movimientos, temes con variaciones, fugues, scherzi, etc.
El desaparente entrenamientu que tuvo Beethoven nos sos primeros años d'estudios musicales espéyase nes trés sonates pa pianu escrites en 1783. El pianu súbitu, los repentinos arranques, les figures d'arpexos (executaes a altes velocidaes en delles octaves de forma ascendente o descendente) conocíes como los «cohetes de Mannheim», son carauterísticos de la personalidá musical y sentimental de Beethoven. Él ye'l primeru n'usar l'acorde de novena ensin preparar y que pue sentise nel primer movimientu de la so Sonata pa pianu nᵁ 14 «Claru de lluna», dedicada a otru de los grandes amores de la so vida, la condesa Giulietta Guicciardi.