cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arquiteutura d'España
Arquiteutura neoclásica
thumb|[[Muséu del Prado, de Villanueva.]]
Eclecticismu
thumb|upright=1.3|[[Palaciu de Comunicaciones de Madrid.]]
L'arquiteutura eclecticista ye aquella que combina dellos estilos nun edificiu, ensin siguir un solu orde arquiteutónicu. Esta corriente llegó a España nos últimos años del sieglu XIX. Unu de los edificios eclecticistas más importantes ye'l Palaciu de Comunicaciones de Madrid, diseñáu por Antonio Palacios y Joaquín Otamendi. Foi inauguráu en 1909.
Historicismu
Dende Europa llegó nel sieglu XIX el historicismu, que los sos estilos más destacaos son el neogóticu y el neorrománicu. Del neogóticu hai que destacar el Palaciu Episcopal de Astorga y el Palaciu de Sobrellano en Comillas, la fachada de la Catedral de Barcelona, la Catedral de San Cristóbal de La Laguna en Tenerife y la Catedral del Espíritu Santu de Terrassa. Del neorrománicu, menos importante que l'anterior, hai que mentar la cripta de la Catedral de Madrid y la Basílica de La nuesa Señora de Cuadonga, n'Asturies.
Arquiteutura del vidriu y el fierro
A imitación del Palaciu de Cristal construyíu en Londres pa la Gran Esposición de 1851, tamién se construyeron palacios de cristal n'España. Los dos exemplos más notables son el Palaciu de Cristal de la Arganzuela y el Palaciu de Cristal del Retiru en Madrid.
Modernismu
thumb|Azotea de la [[Casa Milà, d'Antonio Gaudí.]]
N'España, el modernismu tuvo'l so centru en Barcelona. Cuando la ciudá de Barcelona amplióse más allá de les sos llendes históriques, resultando'l Enanche d'Ildefonso Cerdá, nel que se va desenvolver el llamáu modernismu catalán o modernisme. El modernisme rompió con estilos anteriores y emplegó pa la so inspiración formes orgániques, al igual que faía'l Art Nouveau en Francia y el Jugendstil en Alemaña. L'arquiteutu más famosu ye Antoni Gaudí, que la so obra en Barcelona (los más conocíos La Sagrada Familia, el Parque Güell, la Casa Milà y la Casa Batlló) y n'otros llugares d'España (Caprichu de Gaudí, Casa Botinos y Palaciu Episcopal de Astorga) entemez l'arquiteutura tradicional con otros estilos nuevos, siendo precursor de l'arquiteutura moderna. Otros arquiteutos catalanes notables de la dómina fueron Lluís Domènech i Montaner y Josep Puig i Cadafalch.
El modernismu tamién tuvo desarrollu n'otres ciudaes de Cataluña, como Terrassa (Masía Freixa y Fábrica Vapor Aymerich, Amat i Jover) y Reus (Casa Navàs), y del restu d'España, como Teruel (Casa El Torico o Casa La Madrilana), Zaragoza (Casino Mercantil o Quioscu de la música) o Comillas, onde, a parte del Caprichu de Gaudí, puede almirase la Universidá Pontificia Comillas.
Arquiteutura moderna
thumb|left|[[Pabellón alemán (Barcelona), 1929.]]
La creación en 1928 del grupu GATCPAC en Barcelona, siguíu de la creación del GATEPAC (1930) por arquiteutos principalmente de Zaragoza, Madrid, San Sebastián y Bilbao, estableció dos grupos de mozos arquiteutos que siguíen los dictaos de l'arquiteutura moderna n'España. Josep Lluís Sert, Fernando García Mercadal, José Manuel Aizpurúa y Joaquín Labayen ente otros, entamar en tres grupos rexonales. Otros arquiteutos esploraron l'estilu modernu dende puntos de vista particulares: Castu Fernández Shaw col so trabayu visionariu, cuasi tou en papel, Josep Antoni Coderch, cola so integración de la vivienda mediterránea y los conceutos del nuevu estilu o Luis Gutiérrez Soto, bien influyíu por enclinos espresionistes.
Na Esposición Internacional de 1929 de Barcelona'l Pabellón alemán diseñáu por Mies van der Rohe y Lilly Reich convirtióse instantáneamente nun iconu; amalgamando el minimalismu y nociones de fidelidá a los materiales con influyencies de De Stijl nel tratamientu de los planos nel espaciu. El famosu techu acúrrese sobre l'espectador aparentemente ensin soportes. thumb|upright|[[Santuariu de Aránzazu, de Francisco Javier Sáenz de Oiza.]]
Mientres y dempués de la Guerra Civil Española y la II Guerra Mundial, España tuvo aisllada política y económicamente. De resultes, xuníu a la preferencia de Franco por un tipu de kitsch nacionalista clásicu y mortecín», la creación d'arquiteutura vanguardista foi suprimida na so mayoría. Sicasí, nes obres de dellos arquiteutos pudieron coesistir l'aprobación oficial y la meyora del diseñu arquiteutónicu, como ye'l casu de Luis Gutiérrez Soto, interesáu na tipoloxía y la distribución racional de los espacios, que la so prolífica obra alterna con facilidá'l redescubrimientu d'estilos históricos con un estilu racionalista, o los encargos de los Sindicatos Verticales a Franciscu de Asís Cabrero. Los llogros de Luis Moya Blanco na construcción de bóvedes de lladriyu tamién merecen una mención; el so interés na construcción tradicional en lladriyu llevar a un estudiu fondu de les posibilidaes formales modernes del material, destacando'l so usu de la bóveda tabicada.
Nes últimes décades de la vida de Franco, una nueva xeneración d'arquiteutos rescató con fuercia'l legáu del GATEPAC: Alejandro de la Sota foi pioneru nesti nuevu camín, y mozos arquiteutos como Francisco Javier Sáenz de Oíza, Fernando Figales y Miguel Fisac, de cutiu con presupuestos modestos, investigaron nos tipos de vivienda prefabricada y coleutiva.
Arquiteutura de la segunda metá del sieglu XX
La muerte de Franco y la vuelta de la democracia traxo un nuevu optimismu arquiteutónicu al país a finales de los 70 y nos 80. El rexonalismu críticu convertir na escuela dominante pa l'arquiteutura seria. El fluxu de dineru proveniente de la Xunión Europea, el turismu y una economía floreciente, fueron campu fértil pa l'arquiteutura española. Una nueva xeneración d'arquiteutos remaneció, ente los que se cunten Enric Miralles, Carme Pinós, y l'arquiteutu ya inxenieru Santiago Calatrava. Los Xuegos Olímpicos de Barcelona y la Expo de Sevilla, dambos en 1992, impulsaron internacionalmente entá más la reputación d'España, hasta'l puntu de que munchos arquiteutos de países en recesión mover a España pa participar nel boom. En reconocencia al sofitu a l'arquiteutura realizáu pela Ciudá de Barcelona, el Royal Institute of British Architects apurrió-y la Royal Gold Medal en 1999, la primer vegada na hestoria que'l premiu apurrir a una ciudá.
Bilbao atraxo a la Fundación Solomon R. Guggenheim pa construyir una nueva galería qu'abrió les sos puertes en 1997. Diseñáu por Frank Gehry n'estilu deconstructivista, el Muséu Guggenheim de Bilbao fíxose famosu mundialmente y por sigo solo aumentó'l prestíu mundial de Bilbao. L'ésitu del muséu al crear una arquiteutura icónica conocer na planificación urbana como l'efeutu Bilbao».
Nel sieglu XXI
Nel añu 2003, la so Alteza'l Príncipe d'Asturies, Don Felipe de Borbón inauguró na ciudá de Santa Cruz de Tenerife (Canaries), el modernu edificiu del Auditoriu de Tenerife, diseñáu por Santiago Calatrava. Pa dichu actu asistieron dellos corresponsales y diarios de tol mundu. En 2006, la Terminal 4 del Aeropuertu de Madrid-Barajas de Richard Rogers, Antonio Lamela y Luis Vidal ganó'l Premiu Stirling. N'abril de 2007, el MUSAC (Muséu d'Arte Contemporáneo de Castiella y Lleón, en Lleón) de los arquiteutos Emilio Tuñón y Luis M. Mansilla recibió'l premiu d'Arquiteutura Contemporánea Mies van der Rohe de la Xunión Europea, que yá ganara en 2001 el Kursaal (San Sebastián) de Rafael Moneo.
La Torre Agbar ye un rascacielos de Barcelona realizáu pol arquiteutu francés Jean Nouvel. Mide 144,4 metros y tien 38 pisos, incluyendo 4 niveles soterraños. El so diseñu combina una serie de conceutos arquiteutónicos distintos, que'l so resultáu ye una sorprendente estructura construyida con formigón armáu, cubierta con una fachada de vidriu y más de 4.400 ventanes cortaes nel formigón estructural.
Del 12 de febreru al 1 de mayu de 2006 el MoMA, Muséu d'Arte Moderno de Nueva York, dedicó la esposición On-Site: New Architecture in Spain a la nueva arquiteutura n'España. El MoMA define España como un país que se convirtió nos últimos años nun centru internacional d'innovación y excelencia arquitectónica como demuestra'l fechu de que siete premios Pritzker (Rafael Moneo, Álvaro Siza, Thom Mayne, Zaha Hadid, Jacques Herzog, Pierre de Meuron, Frank Gehry y Rem Koolhaas) fueren escoyíos pa la esposición. Terence Riley, a cargu del Departamentu d'Arquiteutura y Diseñu del MoMA, que se despidió del muséu con esta esposición, comenta:
En Madrid construyéronse cuatro rascacielos, (2006-2009), de los cualos, el más alto mide 250 metros. Esti parque empresarial llámase Cuatro Torres Business Area, y la Torre Caxa Madrid, que ye la más alta de toa España, ta diseñada por Norman Foster.
N'Asturies inaugurar en 2011 el Centru Cultural Internacional Oscar Niemeyer, única obra del arquiteutu brasilanu Oscar Niemeyer n'España. Consta de cinco pieces: una gran plaza abierta, una cúpula, un auditoriu, una torre mirador y un edificiu polivalente.
Euphaedra (Xypetana) hollandi
Euphaedra (Xypetana) hollandi ye una especie de Lepidopteru, de la familia Nymphalidae, subfamilia Limenitidinae, tribu Adoliadini, pertenez al xéneru Euphaedra, subxéneru (Xypetana). (Hecq, 1974).
Arquiteutura d'España
Nel sieglu XXI
En 2017 l'equipu de RCR formáu por Carme Pigem, Ramón Vilalta y Rafael Aranda llogren el Premiu Pritzker.
Euphaedra (Xypetana) hollandi
Llocalización
Esta especie de Lepidoptera alcuéntrase alcontrada en Nixeria, Camerún, El Congu, República Democrática d'El Congu, República Centroafricana, Oeste d'Uganda and Oeste de Tanzania, (África). El so hábitat esta asitiáu en trupes selves.
Arquiteutura d'España
Arquiteutura popular
Por cuenta de les grandes diferencies climátiques y topográfiques del país, l'arquiteutura popular amuesa una gran variedá. Piedra caliar, cayuela, granitu, magre (cocida o non), madera o paya son emplegaes nes distintes rexones. Tamién les estructures y distribución varien munchos según les costumes rexonales. Dalgunes d'estes construcciones tienen nomes propios: cortixu, carmen, barraca, caserío, palloza, alquería, etc. Delles rexones españoles amuesen exemplos d'arquiteutura popular con traza mesma como ye'l casu de l'arquiteutura popular alistana na provincia de Zamora.
Seleición de fútbol d'Asturies
Col nome de seleición de fútbol d'Asturies podemos referinos a:
Yuzo Kurihara
Yuzo Kurihara (栗原 勇蔵, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Estáu de Palestina
Palestina (Árabe: فلسطين, Filesṭīn, Falasṭīn o Filisṭīn), oficialmente declaráu como'l Estáu de Palestina (Árabe: دولة فلسطين, Dawlat Filesṭin), ye un Estáu con reconocencia parcial allugáu nel Próximu Oriente, más concretamente nel Llevante mediterraneu, y que parte con Israel, Xordania, Exiptu y la ribera sudoriental del mar Mediterraneu. Tamién ye consideráu un protoestado. Foi proclamáu nel exiliu en Arxel el 15 de payares de 1988, cuando'l Conseyu Nacional de la Organización pa la Lliberación de Palestina (OLP) adoptó la declaración d'independencia de Palestina de forma unillateral. Nesi tiempu la OLP nun exercía control sobre territoriu dalgunu, y yera un gobiernu nel exiliu. Entá güei, el territoriu reclamáu pal Estáu de Palestina caltiénse baxu ocupación israelina. Reivindica los territorios palestinos definíos antes de la guerra de 1967, y designó a Xerusalén Este como la so capital. En 1994, conforme a los alcuerdos d'Oslu ente la OLP y el Gobiernu d'Israel, foi establecida l'Autoridá Nacional Palestina como una entidá alministrativa transitoria. El 31 d'ochobre de 2011, foi almitida como miembru númberu 195 de la UNESCO, como Estáu miembru de plenu derechu.
El 29 de payares de 2012 l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes adoptó la Resolvimientu 67/19 (proyeutu de resolución A/67/L.28) en virtú de la cual concedió a Palestina la condición d'Estáu observador non miembru» de la organización, reafitando amás el derechu del pueblu palestín a un territoriu so les fronteres definíes antes de la Guerra de 1967. Esti resolución nun implica entá l'almisión de Palestina como miembru plenu de la organización, pos para ello precisaríase de l'aprobación del Conseyu de Seguridá de les Naciones Xuníes nel cual Estaos Xuníos opónse. El 17 d'avientu de 2014 el Parllamentu Européu sofitó públicamente la reconocencia del Estáu de Palestina, tres faelos los parllamentos de dellos países miembros como Reinu Xuníu, España, Francia, Irlanda ya Italia. La reconocencia del Parllamentu Européu y de los parllamentos nacionales ye puramente simbólicu, una y bones el reconocencia efectiva deber realizar cada unu de los gobiernos de los estaos miembros. Na actualidá, l'únicu país de la XE que la hai reconocíu siendo yá miembru de la Unión foi Suecia, magar Polonia, Bulgaria, República Checa, Eslovaquia, Hungría, Rumanía, Malta y Xipre reconocer dende la década de los ochenta. En mayu de 2015 tamién foi reconocíu oficialmente pola Santa Sede. A empiezos de 2018, un total de 136 estaos reconocen a Palestina como un estáu soberanu.
Orixe del topónimu
El términu "Palestina" provién del antiguu pueblu de los filisteos, mentaos na Biblia y otros testos antiguos, como ocupantes de la faxa costera al sur de Siria y Fenicia. Esta etnia, integrada por emigrantes venceyaos a los Pueblos del Mar (quiciabes de procedencia exea, anque nun ye seguru) asitiar nel territoriu conocíu como Canaán mientres la transición ente la Edá del Bronce y del Fierro; aproximao nel sieglu XII e.C. Formaron una confederación de cinco ciudaes (Pentápolis filistea) ente Jope y Gaza, adoptaron costumes cananees y convirtiéronse na potencia dominante de la rexón mientres el sieglu X e.C., reemplazando la hexemonía exipcia na rexón. Por cuenta d'el so usu del fierro, apoderaron a les poblaciones del interior, les tribus hebrees, coles cualos llibraron cruentes batalles. Esta enemistá quedó reflexada na Biblia y tresformó el términu filistéu nuna designación peyorativa.
Según el diccionariu etimolóxicu Douglas Harper, De la mesma, l'orixe de la pallabra "filisteos" ye, según la mesma fonte:
Antigüedá
La historiografía del territoriu llamáu Palestina ta marcada en gran midida por dos factores rellacionaos que son les tradiciones relixoses y les disputes territoriales. Dellos autores, como Dever o Pfoh, sostienen que pa evitar la llectura fundamentalista o nacionalista tien d'interpretase de manera crítica la evidencia arqueolóxica y epigráfica utilizando los testos bíblicos con estremu precuru, dáu'l so calter secundariu. Pfoh destaca que: "... la historia que vamos llograr siguiendo esta metodoloxía va ser abondo distinta de la que podemos lleer na narrativa bíblica, o inclusive en ciertos estudios históricos modernos".
Unu de los antecedentes más remotos d'asentamientos humanos na rexón del llevante mediterraneu correspuenden a la Cultura Natufiense que tuvo presencia ente'l 12,500–9,500 e.C., estendiéndose polos actuales territorios de Siria, Xordania, El Líbanu, Israel y Palestina.
Los cananeos pela so parte, seríen los primeros habitantes históricos de la rexón, conocida entós como Canaán (un términu qu'apaez en documentos exipcios del Antiguu Imperiu). Mientres l'III mileniu e.C. los cananeos establecieron ciudaes-estáu, ente elles Xericó, Megido y Hazor. Desenvolvieron un alfabetu a partir del cual deriváronse otros sistemes d'escritura; per otru llau, la so relixón tuvo una importante influencia nes creencies y práutiques del xudaísmu, y, más tarde, nel cristianismu y l'islamismu. Nel sieglu XIII o XII e.C. apaecieron nel territoriu los filisteos, un pueblu amestáu a les migraciones de los pueblos del mar, quien s'instalaron na mariña, l'actual franxa de Gaza, formando una federación de cinco ciudaes.
Na mesma dómina apaecieron na rexón interior les tribus hebrees, seminómades y ganaderes emparentaes colos posteriores arameos, que formaron una confederación qu'apaez atestiguada escontra'l 1210 e.C. (cercu de Merenptah). Según los sos propios rellatos, calteníos na Biblia y puestos por escritu sieglos dempués, estes tribus fueren primíes n'Exiptu hasta que'l profeta Moisés, por orde del so dios Yavé, lliberar y conduxera hasta Canaán. El llugarteniente y socesor del Moisés, Xosué, conquistaría la mayor parte de Canaán, la "Tierra Prometida" por Yavé a los Patriarques hebreos.
Estes tribus hebrees teníen el mesmu orixe que los cananeos y falaben el so mesmu idioma, polo que los investigadores inclinar a considerales un emerxente de les poblaciones locales que tomó'l control del territoriu por cuenta de les ciudaes estáu a la fin de la edá del Bronce.
La federación filistea perdió la so autonomía temporalmente mientres el sieglu X e.C. so la hexemonía exipcia, y definitivamente tres la conquista asiria de 722 e.C. Nabucodonosor II afaró'l territoriu filistéu en 604 e.C. y, como'l restu d'Oriente Mediu, cayeron en manes del imperiu d'Alexandru Magnu. Pa dichu momentu, paez que los filisteos yá habíen perdíu bona parte d'o práuticamente tola so identidá cultural. Con tou, el términu Pə-yšet (y darréu les sos versiones griega; Παλαιστινή, Palaistinḗ y llatina;Palæstina) siguió utilizándose como términu xeográficu, referíu a una área cada vez más estensa, na cual solíase incluyir les ciudaes de la mariña amás de Samaria y Xudea.
La unidá d'Israel y la debilidá de los imperios axacentes dexó a David, según el rellatu bíblicu, establecer un gran reinu independiente, que la so capital foi Xerusalén. Sol so fíu y socesor, Salomón, Israel esfrutó de paz y prosperidá, pero a la so muerte nel añu 922 e.C. el reinu foi estremáu en dos: Israel, al norte, y Xudá, al sur. Dellos autores como Finkelstein y Silberman, sicasí, basándose na interpretación de los restos arqueolóxicos y l'estudiu críticu de los testos bíblicos, consideren problemática esta reconstrucción de la historia d'Israel. Sostienen que'l reinu d'Israel, basáu nes ciudaes de la rexón central (la tribu d'Efraím) surdió en redol al sieglu IX e.C. y que Xudá, el reinu del sur, yera un estáu menor hasta la invasión asiria.
Cuando los imperios cercanos volvieron a entamar la so espansión, los israelites, estremaos, nun pudieron caltener mientres más tiempu la so independencia. Israel cayó ante Asirio nos años 722 y 721 e.C., y Xudá foi conquistáu nel añu 586 e.C. por Babilonia, que destruyó Xerusalén y exilió a gran parte de los xudíos que lu habitaben. Les tribus israelites fueron deportaes y, según la Biblia, el so llugar foi ocupáu por una población estranxera; los samaritanos. Esti pueblu, sicasí, sostién que ye descendiente direutu de los antiguos israelites.
Los xudíos deportaos a Bablionia, sicasí, caltuvieron la so identidá nacional y relixosa nel exiliu; dalgunos de los sos meyores escritos teolóxicos y munchos llibros históricos del Antiguu Testamentu fueron escritos mientres esti periodu. L'alcordanza de la tierra d'Israel taba patente nos sos escritos. Cuando Ciro II el Grande de Persia conquistó Babilonia nel añu 539 e.C. dexó-yos tornar al antiguu territoriu. Sol dominiu persa los xudíos recibieron una considerable autonomía. Reconstruyeron les muralles de Xerusalén y codificaron la llei mosaica, la Torá, que se convirtió nel códigu de la vida social y la práutica relixosa.
A la dominación persa, siguió-y el gobiernu griegu cuando Alexandru Magnu conquistó la rexón nel 333 e.C. El socesores d'Alejandro, miembros de la dinastía Tolemaica d'Exiptu y de la Seléucida de Siria, siguieron gobernando la zona. Estos postreros intentaron imponer la cultura y relixón helenística a la población. Nel sieglu II e.C., sicasí, los xudíos, dirixíos pola familia de los Macabeos, remontáronse y entamaron un estáu independiente (ente'l 141 y l'63 e.C. ) que sería llamáu o conocíu como'l Reinu Asmoneo hasta que Cneo Pompeyo Magno conquistó'l Reinu Asmoneo para Roma y convertir nuna provincia gobernada por dirixentes xudíos camudando'l so nome a Provincia de Xudea. Mientres el reináu del rei Herodes el Grande (dende'l 37 hasta'l 4 e.C. ), nació Xesús de Nazaré, figura central del cristianismu.
Españaron dos revueltes xudíes contra la dominación romana (del 66 al 73 d. C. y del añu 132 al 135), pero fueron reprimíes. Dempués de la segunda, la destrucción de Xerusalén y la dura represión sobre los xudíos provocó la so diáspora escontra otros territorios. Según dellos autores el territoriu de la provincia de Xudea pasó a llamase Palestina col fin de desligar a los xudíos del territoriu. Prohibiéndose-yos, amás, entrar na ciudá de Xerusalén que foi renombrada Aelia Capitolina. Otros investigadore
La rexón, agora conocida como Palestina, recibió una atención especial cuando l'emperador romanu Constantín I el Grande llegalizó l'actividá de l'hasta entós escorrida Iglesia cristiana nel añu 313 al traviés del denomináu Edictu de Milán. La so madre, Elena, visitó Xerusalén. Palestina, considerada la Tierra Santa, convertir nel centru de les pelegrinaciones cristianes. La consecuencia d'esto foi una dómina de prosperidá, seguridá y desenvolvimientu de l'actividá cultural. La mayor parte de la población se helenizó y cristianizó. Sicasí, el gobiernu bizantín foi atayáu mientres una curtia ocupación persa (614-629) y remató por completu cuando los exércitos musulmanes conquistaron Xerusalén nel añu 638.
La llegada de los árabes
thumb|230px|Xerusalén ye ciudá santa pa los xudíos pero tamién pa los musulmanes una y bones la tradición asitia equí'l puntu onde [[Mahoma xubió al cielu. Na imaxe la Mezquita de la Roca qu'alluga'l puntu exactu.]]
Los gobernantes musulmanes, nun principiu, nun obligaron a los habitantes locales a adoptar la so relixón; ello ye que pasó más d'un sieglu primero que se convirtiera la mayoría al islamismu. Los cristianos y xudíos yeren consideraos dhimmi ('pueblos del Llibru'). Concedióse-yos el control autónomu de les sos comunidaes y garantizóse-yos seguridá y llibertá de cultu. Tal tolerancia (con rares esceiciones) nun foi habitual a lo llargo de la historia de les relixones, especialmente na historia de la relixón Islámica. La mayor parte de los habitantes adoptaron la cultura árabe ya islámica. Palestina beneficiar del comerciu ente los territorios musulmanes y de la so trescendencia relixosa mientres el gobiernu de la primer dinastía musulmana, los Omeyes de Damascu. Cuando'l califatu pasó a manes de los Abasíes de Bagdag nel añu 750, Palestina quedó escaecida. Sufrió desordes y la dominación socesiva de los selyúcides, los fatimíes y los cruciaos europeos. Con tou, participó de la rellumanza de la civilización musulmana del momentu, en concretu, no relativo a la ciencia, l'arte, la filosofía y la lliteratura. Con posterioridá, Palestina decayó sol reináu de los mamelucos y empezó la so decadencia.
Imperiu otomanu
thumb|230px|El [[Mar Muertu nos tiempos de dominación británica.]]
Los turcos otomanos d'Asia Menor ganaron a los mamelucos en 1517 y, con poques interrupciones, gobernaron Palestina hasta 1917. El país quedó estremáu en dellos distritos (denominaos sanjaks o sanjacados), como'l de Xerusalén. L'alministración d'estos distritos confiar na so mayor parte a los palestinos arabizados, descendientes de los cananeos y de los colonizadores posteriores. Sicasí, les comunidaes cristiano y xudío recibieron una amplia autonomía. Palestina participó de la rellumanza del Imperiu otomanu mientres el sieglu XVI, pero perdió toa importancia cola decadencia d'ésti nel sieglu XVII —lo qu'afectó a l'actividá económica nel territoriu y provocó el consiguiente descensu demográficu—, que siguió hasta'l sieglu XIX. Nesa dómina, les potencies europees, en busca de materies primes y mercaos, y llevaes tamién por intereses estratéxicos, llegaron a Oriente Próximu, aguiyando'l desenvolvimientu social y económico. Ente 1831 y 1840, Mehmet Alí, el virréi (pachá) d'Exiptu, partidariu de la modernización, espandió la so área d'influencia hasta Palestina. Les sos reformes polítiques supunxeron la eliminación del orde feudal, la medría de l'agricultura y la meyora de la educación. L'Imperiu otomanu reafitó la so autoridá en 1840 y instituyó les sos propies reformes. A partir de 1880 colonos alemanes ya inmigrantes xudíos llevaron a la zona la maquinaria moderna y el capital que la rexón precisaba urxentemente.
La puxanza del nacionalismu europeo mientres el sieglu XIX, y especialmente la intensificación del antisemitismu a partir de 1880, aguiyó a los xudíos europeos a buscar abellugu nel so "tierra prometida" (Eretz Israel). L'escritor y periodista Theodor Herzl, autor d'L'estáu xudíu (1896), fundó la Organización Sionista Mundial en 1897 pa resolver el problema xudíu” n'Europa. Como resultancia, la emigración xudía a Palestina amontar de manera espectacular. En 1880, los árabes palestinos constituyíen alredor del 95 % d'una población total de 450.000 habitantes. Sicasí, dellos dirixentes palestinos reaccionaron con alarma ante la emigración, la compra de terrén y les reivindicaciones xudíes, y dende entós convirtiéronse n'inesorables opositores al sionismu.
Esmirna
Esmirna (en turcu İzmir, contraición del so antiguu nome griegu Σμύρνη, Smýrni «Smyrna») ye'l segundu mayor puertu de Turquía tres Istambul, y la tercer ciudá del país en población (4.168.415 habitantes en 2015) tres Istambul y Ankara. Tópase alcontrada xunto a la mariña exea, cerca del golfu d'Esmirna, ente les penínsules de Foça y Clazómenas, y a unos 450 km al suroeste d'Istambul. Ye coles mesmes la capital de la provincia d'Esmirna.
Estáu de Palestina
Mandatu Británicu
thumb|230px|Frontera exipciu-palestina mientres el dominiu británicu 198x198px|left|thumb|Bandera del [[Mandatu Británicu de Palestina (1927 - 1948).]]
Esmirna
Historia
Del añu 89 al 85 e.C., Esmirna, como'l conxuntu de les ciudaes d'Asia Menor, sostuvo al rei del Ponto, Mitrídates VI Eupator na so guerra contra Roma. Sila, xeneral romanu, entamó la conquista del Asia Menor. Tomó Esmirna y obligó a tolos habitantes de la ciudá a desfilar desnudos en plenu iviernu. Tres la paz de Dárdanos (85 e.C. ), que concluyó la guerra ente Roma y Mitrídates VI, Esmirna, al igual que la mayoría de les ciudaes llibres d'Asia y del Exéu, entró na provincia romana d'Asia.
Estáu de Palestina
Mandatu Británicu
La promesa que los británicos fixeron a los dirixentes árabes, cuantimás al traviés de la correspondencia caltenida (1915-1916) con Husein ibn Alí —gran jerife (perteneciente a la familia de Mahoma) de La Meca—, de conceder la independencia de los sos territorios tres la conclusión de la Primer Guerra Mundial, dexó la espulsión de los turcos de Palestina ente 1917 y 1918. Los británicos, sicasí, nun caltuvieron les sos promeses a los árabes. Asina, nel tratáu secretu Sykes-Picot robláu con Francia y Rusia en 1916, Gran Bretaña comprometer a estremar y gobernar la rexón colos sos aliaos. Darréu, al traviés de la Declaración Balfour (1917), Gran Bretaña declaró que Esta declaración incorporóse darréu como promesa al mandatu conferíu a Gran Bretaña pola Sociedá de Naciones en 1922.
Esmirna
Historia
Sufrió más tarde la consecuencia de les guerres civiles qu'acosaben al Imperiu romanu, que la punxo sol so poder n'ocupando Pérgamo.
Estáu de Palestina
Mandatu Británicu
Mientres el so mandatu (1922-1948) los británicos atoparon difícil reconciliar les promeses feches a dambes comunidaes. Les organizaciones sionistes caltuvieron la emigración xudía a gran escala y dalgunos falaron de la constitución d'un Estáu xudíu en toa Palestina. Amás, otres declaraciones de potencies internacionales sofitaben la idea de la reconocencia del estáu xudíu, ente elles podemos citar la Declaración Cambon, emitida en 1917 per Francia, y una manifestación asemeyada tamién foi emitida pol Imperiu Alemán, amás, de forma paralela, pa los años 1920/1930 el futuru estáu xudíu yá disponía d'importante infraestructura y desenvolvimientu autónomu xudíu en Palestina. Esta actitú provocó'l refugu de los palestinos, medrosos de ser quitaos de los sos territorios polos sionistes, a pesar de que'l mandatu británicu yá había estremo a Palestina en dos Estaos, venciendo nel 70/80% del territoriu de Palestina al estáu o Reinu de Trexordania (actual Xordania), como una solución pa la creación en Palestina de dos estaos, unu xudíu y l'otru árabe, y dexando el restante 20/30% pa la creación d'un futuru estáu xudíu. Aun así, los pobladores árabes, inda una amplia mayoría de la población, nun quedaron conforme con ello y produciéronse ataques antisemites en Xerusalén (1920) y Jaffa (1921). Darréu, en 1922, por causa de la presión política qu'exercíen los árabes sobre'l Reinu Xuníu y los escesivos y contradictorios compromisos asumíos per Inglaterra con múltiples bandos -que munches vegaes yeren rivales ente sigo- mientres la Primer Guerra Mundial, una declaración británica refugó les reivindicaciones sionistes sobre toa Palestina y llindó la inmigración xudía, pero reafitó'l sofitu al llar nacional xudíu”. Los británicos propunxeron establecer un conseyu llexislativu, pero los palestinos refugaron esti conseyu por consideralo contrariu a los sos intereses, fuertemente promovíos pol líder árabe Amin al-Husayni, Gran Mufti de Xerusalén y estableció conversaciones con Hitler na Segunda Guerra Mundial.
Esmirna
Historia
Cabo tamién destacar qu'unu de los personaxes mundialmente más conocíos de la ciudá d'Esmirna ye ensin dulda, Homero, autor de les principales poesíes épiques grieges la Ilíada y la Odisea. El poeta nació en Esmirna nel sieglu VIII e.C..
Estáu de Palestina
Mandatu Británicu
Dempués de 1928, cuando la inmigración xudía amontóse llixeramente, la política británica a esti respectu bazcuyó so les conflictives presiones árabe-xudíes. L'arribación de xudíos procedentes d'Europa central aumentó sópito tres la llegada del réxime nazi a Alemaña en 1933; asina, en 1935 cuasi 62.000 xudíos entraron nel Mandatu de Británicu de Palestina. La medrana a la dominación xudía y la creación d'un estáu propiu xudíu foi la principal causa de la revuelta árabe qu'españó en 1936 y siguió intermitentemente hasta 1939. Nesa dómina Gran Bretaña acutara de nuevu la inmigración y l'adquisición de tierres per parte de los xudíos.
Dempués de la Segunda Guerra Mundial
La llucha pol control de Palestina, que s'apangó mientres la Segunda Guerra Mundial, volver# a entamar en 1945. Los horrores del Holocaustu espertaron la simpatía mundial polos xudíos europeos y pol sionismu, y, a pesar de que'l Reinu Xuníu entá refugaba almitir a 100.000 xudíos sobrevivientes en Palestina, munches víctimes de los campos de concentración nazis consiguieron entrar illegalmente. Dellos planes pa resolver el problema palestín fueron refugaos per dambes partes. Finalmente, los británicos declararon el Mandatu impracticable y trespasaron el problema a l'acabante crear Organización de les Naciones Xuníes n'abril de 1947. Xudíos y árabes preparar pa un enfrentamientu.
Esmirna
Esmirna y el cristianismu
miniaturadeimagen|Catedral de San Juan en Esmirna. miniaturadeimagen|Cuadro amosando la entrada en Esmirna del exércitu turcu lideráu por [[Mustafa Kemal Atatürk el 9 de setiembre de 1922, poniendo asina fin a más de 3 años d'ocupación griega na ciudá.]]
Mientres la meyora del cristianismu dientro del Imperiu romanu, foi martirizado dientro de los sos murios Policarpo d'Esmirna. La ciudá tomó relevancia ente los cristianos al ser una de los siete ciudaes nomaes nel Apocalipsis y por causa de la profecía de que seríen escorríos y muertos munchos de los creyentes en Xesucristu. Los cristianos d'esa ciudá carecieron persecuciones y discriminaciones al empar que s'enfrentaben a doctrines como'l gnosticismu, montanismo, nicolaísmo y marcionismo.
Estáu de Palestina
Dempués de la Segunda Guerra Mundial
Un añu dempués, en 1967, Israel atacó simultáneamente a Exiptu, Siria y Xordania na Guerra de los Seis Díes y llogró una victoria aplastante, conquistando Cixordania y Xerusalén Este de Xordania, los Altos del Golán de Siria y la Franxa de Gaza y la península del Sinaí d'Exiptu. Salvo esta postrera, que foi devuelta a Exiptu tres los Alcuerdos de paz de Camp David en 1978, el restu siguen a día de güei so un réxime d'ocupación israelina declaráu illegal pola ONX en numberosos resoluciones.
Esmirna
Esmirna y el cristianismu
Dempués de la cayida del Imperiu romanu d'Occidente, siguió en manes de bizantinos mientres unos cinco sieglos más, hasta qu'en 1084 foi ocupada polos turcos selyúcides, anque dicha ocupación tan solo duró 13 años, una y bones los bizantinos pudieron recuperar de nuevu. Los otomanos, en 1322, arrampuñar definitivamente a los emperadores griegos, pasando de mano en mano más tarde y siendo gobernada pol reinu de Xipre, la República de Venecia ya inclusive los Estaos Pontificios.
Escalada en 1402, sufrió un severu castigu: asesinaron a la mayoría de los sos habitantes. Los otomanos volvieron apoderase d'ella en 1424, calteniéndola hasta 1919, tres la desintegración del Imperiu otomanu y la ocupación griega según el Tratáu de Sèvres. L'exércitu griegu desembarcó en Esmirna el 15 de mayu de 1919 anque'l tratáu roblóse un añu más tarde. En 1922 tornó a manes turques tres la Guerra grecoturca. La ancestral comunidá griega d'Esmirna foi movida a Grecia en virtú de los alcuerdos d'intercambiu de población ente Grecia y Turquía. Más d'un millón de griegos abandonó entós la rexón del Exéu, una de les de mayor población declarada griega d'Anatolia. La música trayida polos refuxaos d'Esmirna sería l'orixe del rebétiko, unu de los xéneros musicales griegos más importantes.
Estáu de Palestina
Dempués de la Segunda Guerra Mundial
En 1993, tres décades de conflictos violentos ente palestinos ya israelinos, los dirixentes de cada bandu aceptaron la firma d'un históricu alcuerdu de paz. Yasir Arafat, dirixente de la Organización pa la Lliberación de Palestina, y el primer ministru israelín Isaac Rabin axuntar nos Estaos Xuníos el 13 de setiembre de 1993, pa roblar l'alcuerdu de paz pa la rexón. El plan contemplaba l'autonomía de los territorios ocupaos por Israel, que tenía d'empecipiase na Franxa de Gaza y Xericó. L'alministración palestina sobre parte d'estes árees empezó en mayu de 1994.
Esmirna
Esmirna y el cristianismu
Mientres la Segunda Guerra Mundial, Esmirna creció gracies al so estratéxicu enclave y recuperóse de la tarrecible quema que 20 años antes, en 1922, destruyera totalmente la ciudá mientres la retirada del exércitu griegu.
Estáu de Palestina
Dempués de la Segunda Guerra Mundial
Les eleiciones celebraes nos territorios autónomos palestinos reafitaron la direición de Yasir Arafat y de la OLP, pero les actitúes intransixentes d'estremistes xudíos (asesinatu del primer ministru israelín Isaac Rabin en payares de 1995) y del grupu palestín Hamas (que llevó a cabu atentaos terroristes indiscriminaos nes principales ciudaes d'Israel) punxeron delles vegaes en peligru tou lo alcordao nesi primer tratáu de paz global y tolos que lu siguieron. right|150px|thumb|center|Sellu postal de l'Autoridá Nacional Palestina. Nesi contestu de meyora escontra la plena pacificación de la rexón, a finales d'ochobre de 1999 (con cinco años de retrasu) los territorios palestinos de Gaza y Cixordania baxu control de l'Autoridá Nacional Palestina (ANP) quedaron xuníos al traviés d'una carretera de 44 quilómetros de llargor que traviesa territoriu israelín dende'l puestu d'Erez (al norte de la Franxa de Gaza) hasta la ciudá autónoma de Tarqumiyah (en Cixordania). La so apertura supunxo'l fin de la incomunicación que sufrieren mientrés años tres millones de palestinos de dambos sectores ocupaos per Israel en 1967. Ente agostu y setiembre de 2005, en virtú del denomináu Plan de Desconexón promovíu pol gobiernu d'Ariel Sharón, Israel desmanteló los asentamientos de la Franxa de Gaza y dio en la retirada de tolos sos efectivos militares; poníase asina fin a una situación que perduraba dende la Guerra de los Seis Díes. La Franxa de Gaza pasó a depender de la ANP, anque Israel caltuvo'l control de les agües xurisdiccionales, del espaciu aereu y de les fronteres, y pollo la comunidá internacional sigui considerando a la Franxa de Gaza como territoriu ocupáu.
Esmirna
Esmirna y el cristianismu
A partir del sieglu XV, Esmirna foi una de les ciudaes otomanes qu'a mayor númberu de xudíos acoyó. La mayoría yeren xudíos espulsaos d'España, a quien los otomanos diéron-yos abellugu en territoriu turcu. Gran parte de la comunidá xudía d'Esmirna permaneció na ciudá hasta la fundación del estáu d'Israel en 1948. A día de güei inda moren alredor de 4000 xudíos en Esmirna, toos ciudadanos turcos. Hai delles sinagogues na ciudá, como la Sinagoga Bet Israel, onde la comunidá xudía axúntase y practica la so relixón.
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
right|thumb|400px|En verde: los países que reconocieron al Estáu Palestino. En gris: los que nun lo reconocen.
Esmirna
Esmirna y el cristianismu
A mediaos del sieglu XVII, los comerciantes europeos (especialmente italianos, franceses, ingleses y holandeses) empezaron a amosar interés por Esmirna, por cuenta del so llocalización estratéxica; llueu se convirtió nun importante puertu comercial d'onde s'embarcaben escontra Europa tou tipu de mercancíes provenientes de distintos puntos del territoriu otomanu. Col permisu del sultán, dalgunos d'estos comerciantes europeos decidieron instalase na ciudá de forma definitiva. Los sos descendientes echaron raigaños fundando importantes empreses en diversos sectores.Anguaño delles grandes empreses con sede en Esmirna (como Arkas Holding, Dutilh Shipping y Karavan Turizm) pertenecen a estes families cristianes d'orixe européu.La mayoría de los cristianos d'Esmirna caltienen doble nacionalidá, la turca y la del país européu d'orixe. La Catedral de San Juan (Esmirna) ye unu de los centros cristianos más importantes de la ciudá na actualidá.
Esmirna na actualidá
miniaturadeimagen|Asansör. miniaturadeimagen|Panorámica d'Esmirna dende Kadifekale. miniaturadeimagen|Imaxe nocherniega de la estación de tren de Basmane en Esmirna. miniaturadeimagen|Sablera de Ilıca nel conceyu de Çeşm'en la provincia d'Esmirna.
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
L'Estáu de Palestina escarez d'independencia de facto. La so estensión xeográfica identifícase xeneralmente colos Territorios Palestinos, que los sos llendes son motivu de disputa con Israel, magar la Organización de Naciones Xuníes reconoz les fronteres de 1967 previes a la Guerra de los Seis Díes.
Esmirna
Esmirna na actualidá
Anguaño, Esmirna ye la tercer ciudá más grande de Turquía y ye conocida colos nomatos de «İzmir occidental» o «La perlla del Exéu». Ye considerada como la ciudá más occidentalizada y moderna de Turquía en términos de valores, ideoloxía, estilu de vida, y l'igualdá de los sexos. El día 9 de setiembre ye festivu y celébrase el fin de la ocupación griega de la ciudá.
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
En 1974 l'Asamblea Xeneral de la ONX reconoció a la OLP como representante del pueblu palestín, otorgándo-y la condición d'observadora. Pudo dende entós participar en tolos trabayos de l'Asamblea y nes conferencies internacionales convocaes pola ONX, y dende 1976, foi convidada regularmente pol Conseyu de Seguridá a participar nes sos deliberaciones sobre la situación nel Oriente mediu, la cuestión de Palestina y asuntos conexos. Dende'l 15 d'avientu de 1988, la ONX utiliza'l términu Palestina» en llugar de «Organización pa la Lliberación de Palestina» (OLP) na so organización, les sos axencies y los sos organismos afiliaos.
Esmirna
Esmirna na actualidá
İzmir ye tamién la ciudá natal de dellos cantantes famosos como Sezen Aksu, Darío Moreno, Bengü Erden, Tanju Okan, Emel Müftüoğlu, Gönül Yazar y El toğba Özerk.
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
L'Estáu palestín foi reconocíu como tal por 94 países tres la so proclamación en 1988, y pa xineru de 2012, 130 países miembros de la ONX lo reconocieren formalmente. Esisten sicasí diversos estatus de reconocencia que la nación palestina foi algamando a lo llargo de los años.
Esmirna
Esmirna na actualidá
La ciudá acueye un importante festival de poesía y jazz, que se desenvuelve na tercer selmana de marzu, otru festival d'artes en xunu/xunetu, y una feria n'agostu/setiembre de cada añu, toos de calter internacional.
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
Ente les principales potencies mundiales, los Estaos Xuníos nun reconocen entá a Palestina como un Estáu independiente, pero sí afirmen que dichu reconocencia tendrá de ser la consecuencia final de les conversaciones de paz que, sol so patrociniu, vienen sosteniéndose dende va munchos años col Estáu d'Israel. Consideren a l'Autoridá Nacional Palestina como un interlocutor válidu que representa los intereses de la Nación Palestina, y otorguen a los sos representantes un estatus diplomáticu especial.
Esmirna
Esmirna na actualidá
Tien una llinia de metro moderna que percuerre la ciudá en direición suroeste-nordeste, un aeropuertu internacional (Aeropuertu d'Esmirna-Adnan Menderes) qu'acueye la ingente llegada de turistes cada añu y anguaño nella atopa l'allugamientu del Cuartel Xeneral del mando sur de la OTAN.
Esmirna foi una de los cuatro ciudaes candidates p'acoyer la Expo 2020 xunto con Dubái, Ekaterinburg y São Paulo. Finalmente Dubái foi la ciudá escoyida pol comité de la organización.
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
La Xunión Europea manifestó, en 2010, que reconocería al Estáu Palestino cuando llegara «el momentu oportunu», adoptando nun primer tiempu una posición similar a la estauxunidense, pero n'avientu de 2014 aprobó sofitar la so reconocencia y animó a la xefa de la diplomacia europea a promover dichu reconocencia en tolos Estaos de la Unión.
Seleición de fútbol del Reinu Xuníu
Col nome de seleición de fútbol del Reinu Xuníu podemos referinos a:
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
Al marxe d'estes posiciones entemedies, la mayor parte de naciones del orbe sí reconocieron oficialmente a Palestina como un Estáu independiente, como asocede con gran parte de los países árabes y africanos, según dalgunos d'Europa del este y d'Asia.
thumb|left|300px|Votación de l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes pa reconocer a Palestina como estáu observador non miembru: Dende avientu de 2010, diversos gobiernos llatinoamericanos emitieron una serie de pronunciamientos reconociendo oficialmente a Palestina como un Estáu. Asina, los gobiernos d'Arxentina, Costa Rica, Brasil, Paraguái, Surinam, Uruguái y Hondures reconocieron a Palestina como Estáu llibre ya independiente coles fronteres definíes antes de 1967,     como lo fixeron los países qu'integren l'ALBA (Antigua y Barbuda, Bolivia, Cuba, Dominica, Ecuador, Nicaragua, San Vicente y Les Granadines, Venezuela). Pela so parte, los gobiernos de Chile, Perú y El Salvador tamién efectuaron esta reconocencia, anque ensin realizar precisión dalguna sobre les fronteres que tendríen de rexir al nuevu Estáu. Adicionalmente, Méxicu caltién rellaciones “de representación” con Palestina.
Esmirna
Esmirna na actualidá
En 1971, Esmirna entamó los Xuegos Mediterráneos y en 2005 les Universiadas.
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
El 31 d'ochobre de 2011, l'Asamblea Xeneral de la Unesco almitió nel so senu a Palestina como Estáu miembru. 107 de los 194 Estaos miembros de la organización de la ONX votaron a favor, 14 en contra y 52 abstuviéronse. Votaron en contra, ente otros, Israel y Estaos Xuníos, amás de Canadá y República Checa. Los Estaos Xuníos, el mayor contribuyente de la Unesco, anunciaron que dexaben de contribuyir al presupuestu de la organización, yá que una llei federal prohibe financiar a les axencies de la ONX que reconozan a Palestina como Estáu. Esti fechu equival al amenorgamientu del presupuestu de la organización nun 22 %. En xineru de 2015 el Secretariu Xeneral de la ONX, Ban Ki-moon, confirmó que Palestina va xunir a la Corte Penal Internacional (CPI) el 1 d'abril de dichu añu como Estáu miembru plenu.
El 29 de payares de 2012 l'Asamblea Xeneral de la ONX aprobó la Resolvimientu 67/19 por aciu la cual alcordábase l'ingresu de Palestina como «Estáu observador non miembru» coles fronteres definíes antes de 1967 con 138 votos a favor, 41 astenciones y 9 en contra. Los 9 votantes en contra fueron Estaos Xuníos, Canadá, Israel, República Checa, Panamá, Paláu, Estaos Federaos de Micronesia, Nauru y les islles Márxal. Cuasi la totalidá d'América Llatina votó a favor, sacante Panamá que votó en contra y Colombia, Guatemala y Paraguái que s'abstuvieron de votar, África, Asia, amás de la mayoría de los países europeos como España, Francia, Italia y Rusia votaron a favor. El Reinu Xuníu, Australia y Alemaña abstener na votación. El so gobiernu afirmó sofitar la solución de dos estaos. El Parllamentu británicu aprobó'l 13 d'ochobre de 2014 un resolución non venceyante –sofitada por 274 diputaos frente a 12 votos en contra— que pidía per primer vegada al Gobiernu que reconoza l'Estáu palestín. El resolución 67/19 de la ONX, copatrocinada por 60 países, encamentó a volver a entamar les negociaciones pola paz y pronuncióse «a favor de los derechos inalienables del pueblu palestín y bracéu pol fin de la ocupación empecipiada en 1967 y por un Estáu palestín independiente, soberanu, democráticu y allegante coles fronteres definíes antes de 1967». El resolución tamién espresó la so esperanza por una solución de dos Estaos conviviendo en condiciones de paz y seguridá y l'esperanza de que'l Conseyu de Seguridá considere favorable la solicitú presentada'l 23 de setiembre de 2011 por Palestina pa la so almisión a la ONX como Estáu de plenu derechu». El secretariu xeneral, Ban Ki-moon, reclamó'l derechu lexítimu de los palestinos a tener un Estáu independiente y el d'Israel a vivir en paz y seguridá.
Esmirna
Clima
Los branos son llargos y calorosos según iviernos nidios y lluviosos. Les precipitaciones en Esmirna son d'un permediu de 706 mm per añu; sicasí, el 77 % d'estes tien llugar ente payares y marzu. Les temperatures máximes medies mientres los meses d'iviernu varien ente los 12 °C. y los 14 °C. Anque ye daqué abondo raru, rexistráronse precipitaciones de nieve en İzmir n'avientu, xineru y febreru. Nos meses de branu (de xunu a setiembre) les temperatures algamen y superen con facilidá los 30 °C diarios.
Estáu de Palestina
Reconocencia internacional
Al mes siguiente, n'avientu de 2012, la ONX sustituyó'l nome de «Palestina» pol de «Estáu de Palestina», reconociendo implícitamente a Mahmud Abbas como presidente del nuevu Estáu. D'acordies cola terminoloxía adoptada poles Naciones Xuníes, un decretu promulgáu'l 5 de xineru de 2013 pol presidente palestín sustituyó oficialmente'l nome d'Autoridá Nacional Palestina» per «Estáu de Palestina».
Esmirna
Tresporte
Un sistema de tresporte integráu foi introducíu en Esmirna en 1999 per primer vegada en Turquía. Un organismu conocíu como UKOME dirixe'l metro, la ESHOT dirixe la división de buses, operaciones de ferry, facilidaes y desarrollos viales. Esmirna tien un tiquete integráu prepagado, la Kentkart (Citycard). La tarxeta ye válida nel metro, buses, ferry, barcos de pasaxeros y ciertos medios municipales de tresporte. La Kentkart dexa l'usu de cualquier mediu de tresporte dientro d'un periodu de 90 minutos nun trayeutu. Esiste tamién un puntu d'arriendu d'autos con alredor de 1000 vehículos. Ye posible anguaño entamar el viaxe dende la páxina d'internet.