cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Argynnis pandora
Ciclu biolóxicu
Ye una especie univoltina qu'esnala dende finales de mayu hasta finales de setiembre. Tres la cópula, que produzse n'agostu, la fema deposita ente 1400 y 2000 güevos na planta nutricia —principalmente violetes— o en vexetación próxima, mientres una quincena aproximao. Enantes del iviernu, les gates eclosionen y enviernen. En primavera abandonen el so abellugu y busquen la so planta nutricia principal, violeta común y violeta, pero tamién pueden alimentase de Violeta tricolor y Viola modesta. Na segunda metá de la primavera formen les crisálides y a principios del branu remanez l'adultu.
Distribución y hábitat
miniaturadeimagen|Fema sobre un [[Onopordum acanthium.]] Distribúise dende l'archipiélagu canariu y norte d'África, sur d'Europa y sur de Rusia hasta Irán y norte de Paquistán ya India. N'Europa alcuéntrase nel sur de Francia y la mariña atlántica hasta Morbihan, península ibérica, islles mediterránees, Italia, llargamente distribuyida nel este d'Europa, dende Grecia hasta Chequia y rara nel sur de los Alpes. N'África ye común nes islles Canaries, Marruecos, Arxelia y Túnez.
Puede atopase n'espacios abiertos, onde abonden plantes robustes y riques en néctar, como cardos (xéneros Carduus, Onopordum, Cirsium) y otres especies de compuestes, como Centaurea spp. Ye posible reparala en pinares, encinares, en montes de ribera, y tamién en xardinos, onde allega a libar plantes ríques en néctar. Son potentes voladores, rabiones y nerviosos, y más móviles qu'otres camparines emparentaes, polo que pue vése-yos percima de la copa de los árboles a gran velocidá.
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band ye un discu de The Beatles.
Saint-Hilaire-en-Morvan
Saint-Hilaire-en-Morvan ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Pontia daplidice
Pontia daplidice, pertenez a la familia de les Pieridae, ye una caparina d'unos cuatro centímetros de valumbu, femes mayores que los machos, d'anversu blancu con llurdios negros y aviesu oru verde, blancu y mariellu, y con dimorfismu sexual. Pertenez a la familia Pieridae, y foi descrita por Carlos Linneo en 1758.
Ye una caparina que se distribúi per África, Europa y Asia, y que vuela nuna gran variedá d'hábitat y altitúes, anque preferentemente en llugares templaos y secos. Con un marcáu calter migratoriu.
El so estáu de caltenimientu nun reviste esmolición y nun s'atopa incluyida na Llista colorada de la UICN nin nel Atles y llibru coloráu de los invertebraos amenaciaos d'España.
Descripción
Les femes miden ente 4,2 y 4,3 cm de valumbu y los machos ente 3,8 y 4,1. L'anverso o cara cimera de les ales ye blancu con llurdios negros. L'aviesu ye de color blancu les anteriores y oru verde con nerviación mariella les posteriores.
L'anversu de les ales anteriores de los machos ye blancu con llurdiu negru a la fin de la celda. Na zona postdiscal apaecen llurdios coritos ente E3 y E7. Na zona submarxinal, a la fin de les venes V3 a V7 apaecen llurdios irregulares gris ceniza. Nales posteriores blanques que tresparenten les formes y llurdios del so aviesu.
L'aviesu alar ye blancu y oru verde. Les anteriores son blanques cola mariña abuxada y un llurdiu negru a la fin de la celda. La zona basal ye mariella, y na postdiscal blanca apaecen dos talos puntos negros en E3 y en E1b, y llurdios verdes con escames marielles ente los espacios E3 y E7. Tamién llurdios de esi color a la fin de les venes V3 a V7.
La Quinta'l Misteriu
La Quinta'l Misteriu ye un llugar de la parroquia de Samartín de L'Aspra nel conceyu asturianu de Castrillón.
Alcuéntrase a 3,00 km de Piedrasblancas, la capital del conceyu, a un altor mediu de 120 msnm y tien una población de.
Pontia daplidice
Descripción
Les posteriores son oru verde con llurdios blancos o amarellentaes. La zona discal tien un llurdiu blancu na celda, otra en E7 y otra ente E6 y E7. Na zona postdiscal apaez un pequeñu llurdiu ablancazáu o mariella en E1b. Na zona submarxinal tamién apaecen llurdios blancos en E1b, E1 y de E2 a E5.
Assur-nirari IV
Assur-nirari IV perdió'l tronu a manes del so tíu, el rei Assur-rabi II.
Pontia daplidice
Descripción
Les ales de les femes son asemeyaes, colos llurdios de mayor tamañu. Nel anversu de les anteriores apaez un llurdiu en E1b negra.
Como nel restu d'especies de la so familia, los imagos tienen la cabeza pequeña, con antenes en maza, y unos palpos bien desenvueltos. Los trés pares de pates son funcionales. Les sos ales anteriores formen un ángulu agudu na so base, ente que les posteriores, que tienen una superficie alar mayor, son arredondiaes. Son característicos dos nervios añales nes ales posteriores. 400px|miniaturadeimagen| Pontia daplidice
Ciclu biolóxicu y alimentación
Les sos plantes nutricies son crucíferes (Sinapis arvensis, Biscutella auriculata, B. valentina, Sisymbrium irio, S. austriacum) y resedácees (Reseda phyteuma, R. luteola).
La fema pon los güevos de forma individual sobre fueyes, flores o granes de la planta nutricia. Les canesbes desenvuelvense nun mes, sacante les de la última xeneración qu'enviernen n'estáu de crisálida.
Distribución y hábitat
El so hábitat son zones soleyeres, tantu en cuetos, montes, escamplaes de monte, riberes, como en praderíes o tierres en barbechu, con gran cantidá de flores.
Sistemática y taxonomía
Primeramente descrita foi como Papilio daplidice por Linneo en 1758. Darréu foi adscrita al xéneru Pontia.
Julud Daibes
Julud Jalil Daibes (خلود دعيبس; ), tamién treslliteráu como Khouloud Khalil Daibes o Khouloud D'eibes, ye una arquiteuta, política y diplomática palestina, actual representante de la Organización pa la Lliberación de Palestina (OLP) na República Federal d'Alemaña, con rangu d'embaxadora, dende xunetu de 2013.
Primeros años y estudios
Daibes nació nel suburbiu de Beit Jala en Belén, Cixordania, nuna familia católica y crióse en Xerusalén. Na década de 1980 estudió arquiteutura na Universidá de Hannover, Alemaña, gracies a una beca del Serviciu Alemán d'Intercambiu Académicu. Ellí recibió'l so doctoráu en caltenimientu de monumentos tratando la to tesis sobre'l caltenimientu del patrimoniu arquiteutónicu históricu y cultural de Palestina.
Carrera
En xunetu de 2013, Mahmud Abás designar representante palestina en Berlín, Alemaña.
Vida personal
Tocantes a la so vida personal, ta casada y tien trés fíos.
Toro
Xeografía
Allúgase nel nordeste de la península Ibérica. Averáu la ciudá dibuxase'l ríu Dueru, que colúmbrase dende'l tesu qu'ocupa la ciudá. Tamién percorren el so términu'l ríu Guareña ya'l regueru “Hornija”.
Historia
Enantes de la invasión de la península polos Romanos, Toro conocíase polos fenicios col nome d' Arbucala, (Mas información: "Aventura de los romanos en Hispania-Edit la esfera de los libros").
Economía
Bultable pola so producción vinícola que, dada la so calidá, dende hai años merez la Denominación d'orixe Toro.
Efemérides
Nesta ciudá aconteciera la batalla de Toro ente Isabel La Católica y Juana «la Beltranexa», ganada pola primera, entamando asina la unidá d'España.
Francisco Iglesias Carreño nun aconceyamientu na ciudá de Toro entama'l proyeutu del "Partido Regionalista del País Leonés" (PREPAL) que pa finar foi llegalizáu na data 19 de setiembre de 1980.
Hotei
thumb|250px|Hotei ([[1616). Kanō Takanobu, Muséu Metropolitanu d'Arte.]] Según les mitoloxíes china y xaponesa, Hotei (chinu simplificáu: 布袋; pinyin: Bùdài; lliteralmente, «fardu de tela» o «… ropa vieyo»), Budai, Butai, Putai o Miluo Fo (chinu simplificáu: 彌勒佛; pinyin: Mílè fú; lliteralmente, «Maitreya») foi un semilegendario monxu zen de la dinastía Liang (907-923), bien popular en China y el Sureste Asiáticu, ensin que se disponga práuticamente de datos sobre la so esistencia (un testu zen del 988 fala d'un excéntrico monxu que «analayaba perhí con un sacu de tela», ensin apurrir más detalles), arrodiada col pasu del tiempu d'incontables anécdotes y mitos.
Especialmente en Xapón, onde forma parte de los denominaos «siete dioses de la fortuna», considérase-y el dios» de la felicidá y la bayura, los adivinos y los taberneros, «carauterizáu por un temperamentu allegre, benévolu y atentu, dispuestu a tresportar sobre'l so llombu a les muyeres y a los neños al traviés de los ríos; represéntase-y con un sacu a los sos llombos».
El progresivu acercamientu de los grandes sistemes filosóficos orientales (sobremanera budismu y taoísmu) a les sociedaes d'Occidente popularizó l'usu d'estes pequeñes representaciones en viviendes y establecimientos públicos, bien como meros oxetos decorativos o col fin –yá dientro d'un contestu esotéricu– d'atraer la «bona suerte», mixtificando en gran parte'l so papel na redolada del pensamientu chinu.
Pensamientu
thumb|left|Hotei con un lingote d'oru na mano derecha y un ruyi o cetru chinu na esquierda. Amás de la so función ceremonial, creíase que daba a la persona que la tenía poder y «bona fortuna». thumb|left|Hotei con un uchiwa na mano derecha. Según la tradición, yera utilizáu polos nobles p'amosar a los sos súbditos que los sos pidimientos diben ser aprobaes. Tamién se pensaba qu'aventaba les «males vibraciones».
Les mesmes fontes llexendaries afirmen qu'algamó l'estáu de «llume» (o siquier un ciertu aire d'inocencia allumada») un día de nube, mientres escuchaba'l bramíu de los truenos acovecíu so una ponte. Asegúrase tamién que nunca sintió la necesidá de ganar discípulos nin de ser almiráu como un «gran maestru»; qu'en cuenta de predicar nos templos –como yera costume– percorría la zona con un enorme fardu de llinu al llombu (una especie de cornucopia que nunca se baleraba), colgáu del estremu d'una vara o cayáu, y un yapa mala de madera, siempres arrodiáu de neños. Si daquién sentía interés por saber qué llevaba nel sacu, respondía: «El mundu enteru» (anque originariamente dicíase que lo diba enllenando con tou lo qu'atopaba al pasu, versiones zen posteriores falen de la bolsa vacida» de Budai).
Según Stephen Addiss, cúntase que se-y vio analayando pela zona dempués de muertu, aldovinaba'l tiempu, dormía sobre la nieve, nunca dexó que l'agua raspiara'l so cuerpu, comía carne y bebía vinu, «más del que yera bonu pa él» (William Elliot Griffis).
Paez, amás, que les sos predicciones meteorolóxiques –consideraes infalibles polos sos contemporáneos– contribuyeron a amontar la so fama. Asina, cuando se ponía «sandalies d'agua», esperábense agües. Otra manera, cuando se-y vía con «calzáu de madera», toos sabíen que llegaba'l bon tiempu.
Tōkei Dōjin describir asina:
El so peculiar estilu d'enseñar yera la risa: si preguntáben-y por Buda, ría; si daquién trataba de saber daqué de les grandes cuestiones esistenciales, ría…; d'una manera contaxoso y máxico que faía respigar la so abuitada barriga hasta cayer rodando pel suelu.
Una vegada, mientres se prestaba acompañáu d'un grupu de rapacinos, un mozu preguntó-y qué significaba'l zen. Como única respuesta, Hotei dexó a un llau el so sacu. Cuando, pasáu un ratu, el rapazu volvió preguntar, el monxu cargó de nuevu con él y siguió xugando colos neños. N'otra ocasión, de camín por un pueblu, Hotei sentóse debaxo d'un árbol, colos güeyos zarraos, por demás sele. Un aldeanu que lo vio preguntó-y estrañáu: «¿Non te ris agora?» Abrió entós los güeyos y díxo-y: «Toi preparar». El llabrador nun entendió nada. «¿Qué significa que te tas preparando?» Hotei respondiólu: «Tengo que preparar pa rir de nuevu. Por eso preciso folgar, tengo que viaxar adientro del mio mundu, he d'escaeceme de too pa volver rir».
Unu de los sos escuros aforismos plantega lo siguiente:
Otru describe la so personal vida errante:
Pero quien, ensin dulda, supo resolver les incoherencies» ente'l so aspeutu grotescu y les sos idees típicamente taoístes foi'l pintor y calígrafu zen Fūgai Ekun (chinu simplificáu: 風外慧薰; 1568-1654).
D'eso traten estos cuatro poemes qu'apaecen n'otres tantes semeyes del maestru:
thumb|left|[[Fūgai Ekun. Hotei señalando a la lluna. 39,7 x 24,4 cm. Muséu d'Arte del Condáu de Los Angeles.]]
Representaciones
thumb|left|Pieza atribuyida al ceramista xaponés [[Toyosuke (c. 1788-1858). Hotei dormiendo sobre'l so sacu llenu d'ayalgues. Gres decoráu con oru y laca marrón, 3,8 x 2,8 x 2,8 cm. Muséu d'Arte del Condáu de Los Angeles.]]
Xeneralmente, represéntase calvu, vistíu con una amplia túnica de monxu abierta hasta la cintura –lo que dexa a la vista el so exuberante banduyu, símbolu de felicidá y felicidá al empar que, según el patrones orientales, «risible manera de vistir rayana no indecente»–, sentáu o apigazando sobre'l so indixebrable sacu de lona apináu de regalos pa los más menesterosos (n'obres posteriores, apaez baillando, caminando o señalando al cielu), portando –ente otros oxetos– lingotes d'oru con forma de barquín de papel, flores, monedes, vasíes o, n'ocasiones, un tipu d'abanicu propiu d'Estremu Oriente, el denomináu uchiwa (xaponés: 団扇), que, según la tradición, yera utilizáu polos nobles p'amosar a los sos súbditos que los sos pidimientos diben ser aprobaes. Lleva tamién dacuando'l llamáu ruyi o cetru ceremonial chinu, consideráu coles mesmes como un talismán que da a la persona que la tien poder y «bona fortuna». Yá en pintures del periodu Edo (sieglos XVII-XIX), apaez xugando con grupos de neños.
Según el poeta y ensayista Yves Bonnefoy, caltener nel Muséu Nacional de Nueva Delhi figures d'adultos colos banduyos abuitaos, desnudos, risueños, folgando sobre un sacu…, dataes ente los sieglos V y X, esto ye, anteriores o bien anteriores en gran parte a la clásica imaxe del «Buda gordu» o «Buda sonriente», identificada de normal como del propiu Hotei.
Esiste inclusive un «Buda» d'aspeutu siniestru y misteriosu, qu'en nada se paez a les sos otres semeyes.
Nun artículu de 1910, cúntase que'l shōgun Tokugawa Ieyasu (1543-1616) preguntó-y una vegada al monxu budista Tenkai cuál yera la meyor manera de fomentar el bienestar nacional y personal (la disertación callaría los siete calamidaes» y falaría de los siete ayalgues»). Cuando quixeron saber cuálos yeren estos, respondió: llonxevidá, riqueza, fama, pureza de corazón, amor reverencial, dignidá y magnanimidad. El sacerdote, amás, completó la plática con cuadros nos que, ente otros, apaecía Putai como «dios de la magnanimidad». Bien complacíu por tan suxestiva esposición, Iyeyasu encargó a un artista de la escuela Kanō que pintara los siete ayalgues», lo que, magar la so apariencia apavoriante, amontó descomanadamente'l númberu de siguidores de Hotei ente'l pueblu (asora a los espertos qu'una imaxe tan amenazadora del «Buda sonriente» animara a veneralo entá más qu'antes).
Tocantes a los sos autores, destaquen los chinos Liang Kai (sieglos XII-XIII) o Mugi Fuchang (c. 1210-1269) o'l xaponeses Mokuan Reien (m. 1345) o Ōgata Kōrin (c. 1657-1716).
Otres
thumb|350px|[[Tsukioka Yoshitoshi. Los neños que soplen la barriga de Hotei y la pintura que sabe a carambelu, 1882. 18 x 23,8 cm. Muséu d'Arte del Condáu de Los Angeles.]]
18 x 23,8 cm. Muséu d'Arte del Condáu de Los Angeles.
Creencies sobre los sos poderes
Suélense atopar con relativa frecuencia estatues de Hotei nes entraes (a manera de centineles) de los templos budistes de China y el Sureste Asiáticu, especialmente Tailandia, onde se-y confunde dacuando con Phra Sangkadchai o Sangkachai (tailandés: พระสังกัจจายน์), un monxu de la dómina de Buda a quien esti emponderaba pola so manera senciella d'esplicar a la xente los entrevesgaos caminos del dharma.
Identifícase tamién cola postrera de les denominaes «diez imáxenes del llendo del güe», na qu'apaez como un vieyu maestru dedicáu a viaxar polos mercaos con cuenta de que toos atopen la «llume».
Pal feng shui, Hotei representa la bayura, la llonxevidá y la riqueza, rellacionáu bien estrechamente col amor a los neños, según a los probes ya indefensos. Según les sos particulares postures (sentáu: equilibriu y tranquilidá; de pies: riqueza y felicidá…) y atributos, simboliza –ente otros munchos– los siguientes conceutos:
Esisten numberoses variantes.
El futuru Buda históricu
Como yá se mentó, seique unu de los factores que más decididamente pudieron contribuyir a identificar a Hotei (Budai) col socesor de Buda fora la simple coincidencia na pronunciación de dambos vocablos.
Coles mesmes, paez que nel xustu momentu de la so muerte, dexó escritu esti estrañu proverbiu:
Evidentemente, munchos quixeron inferir d'estes pallabres la confirmación definitiva de que, efeutivamente, Hotei fuera'l socesor de Sidarta Gautama, polo que, magar les severes prohibiciones estatales al respeutu (yá nel 732, Xuanzong condergó a los qu'afirmaben que Maitreya naciera «» en China), yera innecesariu siguir esperando.
Otros, como Xiyan Liaohui (1198-1262), preguntábense:
O'l tamién poeta Gesshū Sōko (1618-1696):
Sía como fora, cabo destacar qu'entá antes de Hotei (coincidiendo con periodos de división y debilitamientu del Estáu) non pocos creyentes vieron, primero na emperatriz Wu Zetian (acordies con un catálogu chinu del sieglu VIII, apaeció yá nel I cierta traducción d'un sutra tituláu El tresformamientu de Miluo en cuerpu de muyer) y el maestru Yunmen Wenyan (c. 864-949), más tarde, otres tantes «encarnaciones» del próximu Buda (otru investigadores sorrayen que tolos monxos yeren «maitreya[s]» nel sentíu de «allumaos»).
Mitos comparaos
Distintos autores describieron delles semeyances ente'l «Buda gordu» o «Buda sonriente» y, siquier, los siguientes personaxes:
Saint-Hilaire-Fontaine
Saint-Hilaire-Fontaine ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Hejiang
Hejiang o Hokiang (Chinu: 合江, pinyin: Héjiāng), foi una provincia del nordeste de China establecida en 1945. Entendía una área de 135.500 quilómetros cuadraos y tenía por capital provincial a la ciudá de Jiamusi. La población envalorar nunos 1,8 millones de persones.
Clodión
Clodión el Cabelludu (¿? - 448) foi xefe de los francos salios, segundu rei de la Dinastía Merovinxa.
Saint-Hilaire-Fontaine
Tien una población de y una superficie de  km².
Hejiang
Historia
De 698 a 936 el reinu coreanu de Balhae (Bohai) ocupó'l norte de Corea y partes del nordeste de China y del Krai de Primorie (Rusia), consistiendo asina nes rexones habitaes polos nanai, udege, evenkos y descendientes de los tunguses provenientes del acabante cayer reinu Goguryeo.
Clodión
Seique fíu de Faramundu y hermanu de Clénus, denomáronlu «el Cabelludu» porque tenía enforma pelo o porque llevaba'l pelo más llargu que'l de los sos predecesores.
Empezaba a reinar cuando'l xeneral romanu Aeciu atacólu al mandu de un gran exércitu. Ganólu y quitó-y toles sos propiedaes na Galia. Clodión pa vengase de los romanos, cayó sobre la Turinxa y dedicóse al pillaxe, sosprendiendo un castiellu denomináu Disparg. Aeciu foi otra vegada escontra él, y dempués de volver vencelu, instauren la paz.
Hejiang
Historia
Balhae foi un tempranu estáu feudal medieval d'Asia Oriental, que desenvolvió la so industria, l'agricultura, la cría d'animales, y tenía les sos propies tradiciones culturales y artístiques. La xente de Balhae caltuvo contactos políticos, económicos y culturales col sur de la dinastía china Tang, según Corea y Xapón.
En 1949, la provincia foi incorporada a la provincia de Songjiang y en 1954 tola zona foi incluyida na provincia de Heilongjiang.
Clodión
Asocediólu nel tronu Merovéu, posiblemente'l so fíu.
Alpedriz
Alpedriz ye una freguesía portuguesa del conceyu d'Alcobaça, con 15,50 km² d'área y 849 habitantes (2001). Densidá de población: 54,8 hab/km².
Fomalhaut
Fomalhaut (Alfa Piscis Austrini / α PsA / 24 Piscis Austrini) ye una estrella de magnitú aparente +1,16, la más brillosa de la constelación Piscis Austrinus («El Pexe Austral») y Catálogu d'estrelles una de les estrelles más brilloses nel cielu nocherniegu.
Carauterístiques físiques
Fomalhaut ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A4V que s'atopa a aproximao 25 años lluz —7,7 pársecs— de la Tierra. Piénsase que ye una estrella nueva, de solo unos 200 millones d'años d'edá. La so temperatura superficial ye de 8750 K. Comparada cola del Sol, la so masa ye de 2,3 mayor, y el so diámetru ye alredor de 1,7 vegaes más grande. Relluma con una lluminosidá 17,7 vegaes mayor que la lluminosidá solar.
Fomalhaut forma parte de l'Asociación estelar de Cástor, un grupu d'estrelles que comparte un movimientu común al traviés del espaciu. Otros miembros d'esta asociación son Cástor (α Geminorum) y Vega (α Lyrae). La estrella variable acandilante TW Piscis Austrini, miembru d'esti grupu y distante solo 0,9 años lluz de Fomalhaut, podría tar amestada gravitacionalmente a ella.
Discu circunestelar y sistema planetariu
240px|thumb|left|[[Discu circunestelar de Fomalhaut y llocalización del planeta b.]] 240px|left|thumb|Comparanza ente'l [[sistema solar y el sistema de Fomalhaut.]]
Fomalhaut ta arrodiada por un discu de polvu en forma de toroide con un cantu interior bien agudu a una distancia radial de 133 unidaes astronómiques (ua); el discu ta inclináu 24 graos con rellación al planu del cielu. El polvu ta distribuyíu nuna aniellu de 25 ua d'anchu, y el centru xeométricu del discu ta movíu a unes 15 ua de Fomalhaut. El discu tamién ye conocíu como'l “cinturón de Kuiper de Fomalhaut”.
Créese que'l discu qu'arrodia a Fomalhaut ye un discu protoplanetario qu'emite una considerable cantidá de radiación infrarroxa. Discos similares afayáronse en Vega, β Pictoris y Denébola (β Leonis).
El 13 de payares de 2008 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar, denomináu Dagon, en órbita na llende interior del aniellu circunestelar. Foi'l primer planeta estrasolar reparáu nel espectru visible, lo que se llevó a cabu col telescopiu espacial Hubble. La esistencia del planeta fuera primeramente albidrada debíu en cantu interior agudu y elípticu del discu.
Envalórase que la masa del planeta nun entepasa en tres veces la masa de Xúpiter, y ye siquier tan masivu como Neptunu. La separación media con al respective de la estrella ye de 115 ua —12 vegaes la distancia ente Saturnu y el Sol— pero la escentricidá de la órbita de Dagon implica una variación de la distancia ente 102 y 127 ua. El so periodu orbital ye d'aproximao 872 años.
Esiste evidencia de que la órbita del planeta nun ta apsidalmente alliniada col discu de polvu, lo que puede indicar que planetes adicionales pueden ser responsables de l'actual estructura del discu. Sicasí, imáxenes en banda M prindaes dende'l Observatoriu MMT acuten de forma importante la posible esistencia de xigantes gaseosos dientro de les 40 ua más cercanes a la estrella.
N'ochobre de 2013 afayóse que la estrella LP 876-10 forma parte del sistema, polo que Formahault ye un sistema triple.
São Veríssimo de Tamel
São Veríssimo de Tamel ye una freguesía portuguesa del conceyu de Barcelos, con 3,80 km² de superficie y 3115 habitantes (2001). Densidá de población: 819,7 hab/km².
Amanita muscaria
thumb|Dos [[basidiocarpu|basidiocarpos mozos de A. muscaria nel Valle de Los tos (Albacete).]] thumb|Detalle de les [[llámines (micoloxía)|llámines de Amanita muscaria.]]
El, ye un fungu basidiomicetu bien común, del orde Agaricales consideráu velenosu y enteóxenu,
L'epítetu específicu muscaria provién del llatín musca, mosca, y fai referencia a la interaición que se produz ente esti fungu y los inseutos. Paraliza temporalmente a los inseutos qu'entren en contautu cola cogorda.
N'Asturies, amás del nome de Tana falsa (pue tracamundiase cola Tana cuando'l sombreru ta anaranxáu pola edá), otros de los nomes que pue recibir son canina, canina roxa y mosqueru. En Cataluña refiérense a ella, amás, como reig vermell, oriol, reig de folguera o ou de reig bord; en Galicia y zones estremeres como reventabois o brincabois y nel País Vascu como kuleto falsoa y kulato paltsoa.
Desarrollu
Nos sos primeros estaos, el sombreru (que puede bazcuyar ente los 15 y 25 cm) apaez envueltu por un velu ablancazáu, presentando una forma globoide que darréu, al esgañase, va tornase hemisférica pa terminar estendiéndose, col marxe llixeramente incurváu. Tamién presenta unes granulaciones blanques o amarellentaes que s'esvalixen por tola superficie. Éstes son los restos de la volva o cobertoria inicial y, col tiempu, van sumiendo de forma gradual. La cutícula ye de color coloráu, bien brillosu, con matices que van dende l'anaranxáu al mariellu escuro. La superficie inferior apaez recubierta por llámines, xeneralmente blanques, independientes y ventrudes.
Hábitat
El fungu suel atopase en condiciones d'hábitat bien amplies, dende les rexones más baxes, hasta les zones de media y altu monte, siendo éstes últimes circunstancies les más probables. Anque vive en tou tipu de montes, ye más frecuente atopalu nos de fayes, pinos negros, abetos y abedurios. Crez acomuñada a los raigaños d'éstos, colos qu'intercambia sales minerales y agua por otres sustances orgániques, pudiendo llegar a formar grupos relativamente numberosos.
Desenrróllase ente finales de branu y seronda, dientro de la estación micolóxica.
Historia
En Siberia, por exemplu, conozse-y como muchumor o mukhomor, y remontándose a 6.000 años d'antigüedá, el so nome yera panx, que remanez de la mesma raíz indoeuropea que la pallabra para designar embriaguez, ún de los efectos que pue desencadenar el consumu d'esta cogorda, qu'en grandes cantidaes puellevar a una persona al coma.
Una lleenda koryak fala d'un héroe, Gran Cuervo, que prindó una ballena pero dempués nun pudo devolvela al mar por cuenta del so gran pesu. El dios Vahiyinin (Esistencia) díxo-y que consumiera espíritos de wapaq pa consiguir la fuercia que precisaba. Vahiyinin cuspió sobre la tierra y surdieron plantes de color blancu, pequeñes. Yeren los espíritos de wapaq. Apenes comió wapaq, Gran Cuervo convirtióse en daquién bien fuerte y clamió: "¡Oh wapaq, crez per siempres na tierra". Dempués d'esto díxo-y a los so xente que teníen d'aprender lo que wapaq tenía pa enseña-yos. Wapaq ye l'amanita, regalu de Vahiyinin.
En Siberia estos fungos consúmenlo los xamanes de delles tribus. Estes tribus de Siberia nun conocíen otros intoxicantes hasta que los rusos introduxeron l'alcohol. Ensugaben los fungos al sol y comíenlos. Podíen comélos yá fuera solos o nun estractu con agua, con lleche de renu o col zusmiu de delles plantes duces. Si diba comese solu, amugábase primero na boca, o bien, una muyer nun dexaba de ensalivalu hasta formar una bolina que l'home consumía. L'usu ceremonial de l'amanita dio orixe posiblemente a la práutica ritual de beber orina, pos estes tribus sabíen que los principios psicoactivos de los fungos peñérense pol reñón en forma de metabolitos entá activos, daqué inusual en rellación a los compuestos allucinóxenos de les plantes. Los koryaks arramaben agua sobre dalgunos fungos y fervíenlo. Depués bebíen esti llicor ya intoxicábense: los más probes apostábense alredor de les tiendes de los ricos buscando la oportunidá de recoyer la orina de los convidaos que salíen a mexar. Asina llograben intoxicase ricos y probes.
En 1968, l'estudiosu de etnomicoloxía R. G. Wasson propón la identificación del Soma, sustancia divino fundamental nos ritos de la India védica, cola Amanita muscaria. Pa xustificar la so tesis fai referencia a la traducción de distintos versos escritos nel Rig-veda (el más antiguu de les Vedes); Wasson cree identificar nellos pruebes de la ingestión ritual d'orina, daqué que reforzaría la identificación del soma cola Amanita muscaria: "los homes enchíos mean el soma que flúi. Los señores coles vexigues enchíes, mean el soma con rápidos movimientos". Los sacerdotes que personificaben a Indra y Vayu mexaben soma en inxiriéndolo na lleche. Nos poemes védicos la orina nun ye un términu ofensivu; ye una metáfora que describe l'agua. Les nubes fertilicen la tierra cola so orina. La propuesta de R. G. Wasson, sicasí, nun ta demostrada de forma definitiva, y l'alderique sobre la identidá del Soma entá nun s'atayó.
Comestibilidá y propiedaes
En dosis bien altes, tien un gran efeutu neurotóxico, ente que si ta seca'l so potencial alucinógeno ye muncho más alto. En grandes cantidaes puede inducir a la coma. Les sos principales propiedaes son enteógenas, polo que s'utilizó dende tiempos remotos como estimulante. Alministrada per vía oral ye tamién tóxica pal intestín y el fégadu, polo que si s'inxer inadvertidamente, tien de recurrise a un centru médicu, amosar l'espécime inxeríu y suxurir pruebes de función hepática pa refugar dañu permanente.
Dizse que'l consumidor d'esti fungu siente una allegría trebeyador, que suel manifestase con cantares; y cualquier esfuerciu físicu que trate de realizar faíse-y fácil, porque'l tonu muscular álzase considerablemente. En ciertos suxetos, y según la dosis de A. muscaria inxerida, la esaltación asoceden l'aselu, una notable escayencia y la somnolencia. El consumidor acaba dormiéndose, y en suaños cree contemplar asocedíos futuros.
Polo regular, y sobremanera de primeres de la intoxicación, la conocencia caltener en bones condiciones, y l'afectáu coordina bien, siéntese feliz y satisfechu. Depués sobrevienen les allucinaciones. Ve xunto a él persones inesistentes, a quien fala y comunica les sos intimidaes; pretende faeles partes de los sos bienandanzas, de les maravíes y guapures que contempla. Coles sos dilataes pupiles, tou cuanto-y amuesa la realidá engrándase-y de manera tan prodixosa, qu'un pequeñu cuéncanu puede antoxáse-y torca profundísima; un vasu d'agua, inmensu llagu.
Martingança
Martingança ye una freguesía portuguesa del conceyu d'Alcobaça, con 8,92 km² d'área y 1 039 habitantes (2001). Densidá de población: 116,5 hab/km².
Varboniel
Varboniel ye un pueblu de la parroquia de Samartín de L'Aspra nel conceyu asturianu de Castrillón.
Alcuéntrase a 0,20 km de Piedrasblancas, la capital del conceyu, a un altor mediu de 80 msnm y tien una población de.
Duque de Wellington
Arthur Wellesley, más conocíu pol so títulu de duque de Wellington, foi un militar, políticu y estadista británicu, d'orixe irlandés, que foi una de les personalidaes más notables de la Historia Europea del Sieglu XIX, como unu de los más prominentes xenerales ingleses, mientres les Guerres Napoleóniques, particularmente al mandu de la Guerra de la Independencia Española, aportando a comandante en xefe del Exércitu Británicu y a exercer dos veces el cargu de primer ministru del Reinu Xuníu. Foi nomáu caballeru de la Orde de la Jarretera, caballeru de la Orde de San Patriciu, caballeru gran cruz de la Orde del Bañu, de la Orde Real Güélfica, de la Miembru de la Royal Society y del Conseyu Priváu del Reinu Xuníu
Procedente de familia noble (el so padre foi'l primer conde de Mornington y el so hermanu mayor, qu'heredaría los condáu del so padre, crearía los marquesáu de Wellesley). Dos de los sos otros hermanos seríen amás barones (Maryborough y Cowley). La so destacada actuación nes Guerres Napoleóniques valiéron-y el rangu de mariscal de campu.
Wellesley comandó a les fuercies aliaes mientres la Guerra de la Independencia, espulsando al exércitu francés d'España y llegando a invadir el sur de Francia. Victoriosu y eleváu a la condición d'héroe n'Inglaterra, foi obligáu a tornar a Europa pa mandar les fuercies anglu-aliaes na batalla de Waterloo, tres la cual Napoleón foi exiliáu permanentemente a Santa Lena. Wellington ye comparáu frecuentemente col primer duque de Malborough, col cual compartía munches carauterístiques, principalmente la transición a la vida política tres una esitosa carrera militar. Wellington foi primer ministru pol partíu «tory» en dos causes separaes, y foi una de les principales figures de la Cámara de los Lores hasta'l so retiru en 1846.
La so mocedá
Arthur Wesley (apellíu darréu camudáu a Wellesley) nació en «Mornington House», la residencia de branu de la so familia en Dublín o bien nel castiellu de Dangan, cerca de Trim nel Condáu de Meath, que yera la residencia habitual de la familia. Foi'l tercer fíu de Garret Wesley, primer Conde de Mornington. Tamién la fecha exacta de la so nacencia ye motivu de discutiniu. Tou lo qu'esiste ye'l rexistru de dichu eventu nel archivu d'una ilesia. La fecha más aceptada ye'l 1 de mayu, pero habría posibilidaes de que fuera dellos díes enantes o dempués. Foi bautizáu como Arthur Wesley, nome llegalmente camudáu a Arthur Wellesley en marzu de 1798.
Wellesley foi educáu n'Eton ente 1781 y 1785, treslladándose darréu a Bruxeles (Bélxica) pa siguir la so formación. En 1787, el so hermanu mercó a Wellesley un mandu como alférez nel 73º Reximientu d'Infantería. Asistió a l'academia militar d'Angers, en Francia. El so primer destín foi como ayuda de campu de dos Lores Tenientes d'Irlanda socesivamente, ente 1787 y 1793. Foi xubíu a Teniente en 1788, y dos años dempués foi escoyíu miembru independiente del Parllamentu con funciones d'enllaz cola Cámara Irlandesa de los Comunes, posición qu'ocupó hasta 1797. Xubió rápido nel escalafón militar (en munches ocasiones pol procedimientu de mercar l'ascensu, práutica dexada naquellos tiempos y, verdaderamente, necesaria pa llograr ciertos cargos), convirtiéndose en Teniente Coronel nel 33º Reximientu d'Infantería en 1793. Entós lluchó nos Países Baxos ente 1794 y 1795 y tuvo presente na batalla de Boxtel. El so reximientu formaba la reserva de les fuercies del Duque de York, quien intentó en devanéu un contraataque contra les fuercies franceses. Cubriendo la retirada del exércitu pa evitar qu'ésti fuera acosáu pola caballería francesa, llogró'l so bautismu de fueu.
En 1796, en siendo xubíu a Coronel, acompañó a la so División a la India. El siguiente añu, el so hermanu mayor, Richard Wellesley, segundu conde de Mornington, foi nomáu Gobernador Xeneral de la India, y cuando españó la guerra en 1799 contra'l Sultán de Mysore, Tipu Sultan, Arthur Wellesley comandó la so propia división. Mientres el desempeñu d'estes responsabilidaes, foi nomáu Gobernador de Seringapatam y Mysore, cargos qu'ocupó hasta 1805. Lluchó en Assaye, Argaum y atacó la fortaleza de Gawilghur. Tres l'ésitu final de la campaña, foi nomáu comandante supremu tantu militar como políticu nel Deccan, cargu nel que ganó al xefe de bandíos Dhundia Wagh (quien irónicamente escapara de prisión en Seringapatam mientres la última batalla de la guerra de Mysore). Tamién venció a los Marathas en 1803. En 1804 nomóse-y caballeru de la Orde del Bañu (Knight of the Bath), lo cual sería la primer distinción de les munches que llogró mientres la so vida. Al terminar el mandatu del so hermanu como Gobernador de la India en 1805, dambos hermanos volvieron xuntos a Inglaterra, onde se vieron forzaos a defender la costosa política imperialista de les fuercies britániques na India.
Wellesley foi escoyíu representante por Rye na Cámara de los Comunes, ocupando'l cargu mientres seis meses en 1806. Un añu más tarde foi escoyíu por Newport, na Isla de Wight, cargu qu'ocuparía mientres dos años. Nesti tiempu definióse políticamente como Tory, y n'abril de 1807 (mientres yera representante per San Michael), foi investido conseyeru de la corona. Amás, sirvió como Secretariu Xefe pa Irlanda mientres dalgún tiempu. Sicasí, la so vida política terminaría llueu de forma abrupta y tendría de navegar escontra Europa pa participar nes Guerres Napoleóniques.
Les Guerres Napoleóniques
thumb|250px|Arthur Wellesley, nuna semeya pintada por [[Franciscu de Goya (National Gallery de Londres).]]
Foi ente 1808 y 1815 cuando Wellesley llevó a cabu les fazañes que-y dieron un llugar na historia. Dende 1789, Francia habíase vistu envolubrada na Revolución, y en llegando al gobiernu en 1799, Napoleón fixérase de facto col poder n'Europa. El gobiernu británicu buscaba opciones pa terminar cola amenaza de Napoleón, y Wellesley ayudó a llograles.
De primeres, llegó como comandante na espedición a Dinamarca en 1807, lo que llueu-y promocionó a teniente xeneral, siendo tresferíu a la guerra na Península Ibérica, onde combatió xunto con William Carr Beresford. Anque esta guerra nun diba demasiáu bien, yera l'únicu llugar onde les fuercies ingleses (y portugueses) consiguieren un frente nel territoriu continental contra Francia y los sos aliaos (la desastrosa Espedición Walcheren foi una de les espediciones fallíes típiques de la dómina). Wellesley unviara un memorándum a Castlereagh sobre la defensa de Portugal, y Castlereagh nomólu xefe de la fuercia espedicionario. Wellesley ganó a los franceses na batalla de Roliça y na batalla de Vimeiro, en 1808. La resultante Convención de Cintra, qu'axustaba que l'exércitu británicu tresportaría al francés fora de Lisboa con tol so equipamientu, foi bien revesosa, y Wellesley foi de volao reclamáu a Inglaterra. Mentanto, el mesmu Napoleón llegara a España coles sos tropes de veteranos, y cuando'l comandante en xefe, John Moore, morrió mientres la batalla de La Coruña, Wellesley foi nomáu nuevu comandante en xefe de toles fuercies britániques en Portugal, volviendo a la Península n'abril de 1809,
El 27 de xunetu de 1809 ganó a unu de los exércitos del rei Xosé Bonaparte (l'hermanu mayor de Napoleón) na batalla de Talavera. Por esti ésitu foi xubíu al estatus nobiliariu col títulu de Vizconde de Wellington, de Talavera y de Wellington nel Condáu de Somerset. Cuando'l franceses invadieron de nuevu Portugal en 1810, detúvo-yos en Buçaco, bloquiándo-yos darréu y torgar tomar la península de Lisboa gracies a les sos magníficamente construyíes llinies terrestres de defensa en Torres Vedras, xunto cola proteición marítima de l'Armada Real Inglesa (la incruenta batalla de Lisboa). Les apolmonaes y afamiaes fuercies franceses d'invasión retirar tres seis meses, dempués de lo que Wellesley espulsó definitivamente a Francia de Portugal en 1811, lluchando nes batalles de Fuentes de Oñoro y La Albuera. En mayu de 1811 foi xubíu a Xeneral polos sos servicios en Portugal.
Yá dientro d'España, dempués de romper el cercu a la fortaleza de Badayoz el 6 d'abril de 1812, la población de la plaza fuerte sufre 72 hores de saqueos y violaciones per parte de la soldadesca bébeda n'alcontrando los almacenes d'aguardiente portugués (ver Batalla de Badayoz (1812)). Vuelve ganar a los franceses na batalla de los Arapiles, llegando a Madrid en 1812. Sobre esta dómina fíxose-y conde de Wellington. El contraataque francés asitió a les fuercies ingleses nuna situación precaria, pero Wellington tomó'l mandu de toles fuercies aliaes n'España, de la que yera nomáu marqués de Wellington el 3 d'ochobre. Nesta fecha Wellington taba nel so cuartel xeneral de Villatoro dirixendo'l asediu de Burgos (19 de setiembre a 21 d'ochobre de 1812), que foi una de les poques derrotes de la so carrera militar. Sacando ventaya de la retirada de gran parte del exércitu francés pa participar na desastrosa campaña rusa de Napoleón, Wellington tomó la ofensiva en 1813, rematando ésta na batalla de Vitoria, qu'espulsó al enemigu de vuelta a Francia, aición pola que foi xubíu a Mariscal de Campu. Por esta fazaña, Ludwig van Beethoven compunxo la so obra La victoria de Wellington. En Vitoria se aprehendieron importantes cuadros que Xosé Bonaparte quería sacar del país; Wellington quedar cola aprobación del nuevu rei Fernandu VII y anguaño caltiénense na so casona de Londres, Apsley House.
Pola so ayuda a España na guerra contra Napoleón concedióse-y el Ducáu de Ciudad Rodrigo, la Gran Cruz de de la Orde Nacional de San Fernando, y el Toisón d'Oru. Amás, foi nomáu Xeneral en Xefe de toles tropes españoles de la Península.
Dempués, Wellington invadió Francia, anque foi ganáu poles fuercies franceses en Tolosa. Poco dempués d'esta batalla, Napoleón foi exiliáu a Elba en 1814.
Aclamáu como héroe y conquistador, Wellesley foi fechu duque de Wellington, títulu qu'entá ostenten los sos descendientes. Foi nomáu embaxador na Francia de Lluis XVIII y tomó el puestu de Castlereagh como primer plenipotenciario nel Congresu de Viena, onde abogó con fuercia pa dexar a Francia caltener el so puestu na balanza de poderes n'Europa. El 2 de xineru de 1815, el so títulu de caballeru del Bañu convertir nel de caballeru de la Gran Cruz por cuenta de la espansión de dicha orde. thumb|left|450px| La [[Batalla de Waterloo. Obra de William Sadler.]]
La so vida posterior
La política resultó-y nuevamente d'utilidá en 1819, cuando Wellington foi nomáu xeneral en xefe d'Artillería mientres el gobiernu «Tory» de Liverpool. En 1827 foi nomáu comandante en xefe del exércitu británicu, yá que caltendría mientres el restu de la so vida, quitando'l so periodu como mandatariu. Xunto con Robert Peel, Wellington convertir nuna de les estrelles del partíu Tory, y en 1828 aportó a primer ministru.
Como primer ministru, foi la cara de la faición ultraconservadora, anque extrañamente, unu de los puntos del so programa yera la emancipación católica, la garantía de práuticamente tolos derechos civiles pa los católicos del Reinu Xuníu. El cambéu taba forzáu pola aplastante victoria eleutoral de Daniel O'Connell, un activista pola emancipación católica que fuera escoyíu a pesar de nun tener el derechu llegal pa sentase nel Parllamentu. Winchilsea acusó al duque de Wellington de «trazar peligrosamente la destrucción de la constitución protestante». Wellington respondió de momentu a l'acusación retando a Winchilsea a un duelu. El 21 de marzu de 1829, Wellington y Winchilsea atopar nos campos de Battersea, anque cuando llegó'l momentu de disparar, el Duque apuntó deliberadamente lloñe del so oponente, y Winchilsea disparó al aire. Darréu ésti escribió al duque pa esculpase. Na Cámara de los Lores, y faciendo frente a una tirante oposición, Wellington faló en favor de la emancipación católica, dando unu de los meyores discursos de la so carrera. L'Acta d'Emancipación Católica foi aprobáu con una mayoría de 105 votos.
El gobiernu de Wellington cayó en 1830. Nel branu y seronda d'esi añu, una fola de revueltes barrió'l país. Los Whigs fueren estremaos del poder sacante unos pocos años dende 1770, y vieron la reforma política en respuesta al malestar popular como la llave pa la so torna. Wellington atacó la política Tory de nun reformar nin espandir los derechos, y como resultáu d'ello perdió la moción de censura del 15 de payares de 1830, siendo reemplazáu como primer ministru por Grey.
Wellington retirar de la vida política en 1846, anque retuvo'l so puestu de comandante en xefe del Exércitu, y volvió de volao a la lluz público en 1848, cuando ayudó a entamar les fuercies de proteición de Londres mientres l'añu de la revolución europea. Morrió en 1852 y foi soterráu nun sarcófagu d'un raru granitu llamáu «luxulyanito» na Catedral de St. Paul.
En 1838, la propuesta d'alzar una estatua de Wellington concretar cola construcción d'una xigantesca estatua ecuestre que foi emplazada en Constitution Hill, en Londres, xusto frente a la so antigua residencia d'Apsley House, en 1846. Por cuenta de la enorme escala del monumentu, de 40 tonelaes y 10 m d'altor, foi retirada en 1883, y al añu siguiente tresportar a Aldershot, onde entá permanez, cerca de la ilesia de la guarnición real.
Saint-Jean-aux-Amognes
Saint-Jean-aux-Amognes ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Anthocharis belia
Anthocharis belia, conocida n'España como «Bandera Española», ye una especie de caparina de la familia Pieridae (subfamilia Pierinae, tribu Anthocharini). Inclúi 2 subespecies, que se distribúin per Túnez, Arxelia y Marruecos. (Linnaeus, 1767).
Distribución
Llargamente distribuyida pel Norte d'África, Marruecos, Arxelia y Túnez. Península ibérica sacante esquina NO y norte de Portugal, departamentos franceses mediterráneos, colindantes col Golfu de Lleón, puntos bien concretos nel centru d'Italia y escasos en mariña del Adriáticu.
Periodu de vuelu
Ye univoltina nel norte de Marruecos, Arxelia y Túnez, abril/mayu con individuos esporádicos en xunu y xunetu, Marruecos dende finales de febreru a abril. La subespecie euphenoides ta llargamente distribuyida na peninsula ibérica sacante NO de Portugal. Francia n'alto Garona, hasta'l macizu central y Provenza, vuelu de 0 a 1800 metros.
Hábitat
Vexetación con flores y escamplaes de monte.
Bioloxía
Biscutella lyrata, B. didyma, B. laevigata, Brassica rapa, Sinapis arvensis, Erucastrum laevigatum, entee otres.
Saint-Viaud
Saint-Viaud ye una ciudá francesa. Ta asitiada na rexón de Países del Loira, departamentu de Loira Atlánticu. Tien una población de.
Pieris rapae
La ye una especie d'inseutu lepidópteru de la familia Pieridae. Debe'l so nome común a l'atracción que les canesbes d'esta especie sienten pola col.
Distribución y hábitat
Ta bien estendida en toa Europa, norte d'África y Asia. Tamién foi introducida por fuerza n'América del Norte, Australia y Nueva Zelanda, onde se convirtieron en plagues en coles cultivaes y otros cultivos.
Periodu de vuelu
Polivoltina, De normal de marzu a noviembre, pue reparase volando mientres tol añu nes islles Canaries.
El so hábitat ye bien diversu, atopándose preferentemente casi en cualquier llugar onde heba crucíferes, y en menor midida caparidácees, tropeolácees, resedácees y quenopodiácees.
Territoriu Británicu del Océanu Índicu
El Territoriu Británicu del Océanu Índicu (n'inglés: British Indian Ocean Territory, BIOT) entiende unos sesenta islles tropicales del archipiélagu de Chagos, nel océanu Índicu, a metá de camín ente África ya Indonesia. Ye una colonia col estatus de Territoriu Británicu d'Ultramar que'l so territoriu reclamen los gobiernos de Mauriciu y Seixeles.
Ye la continuación histórica de la India británica. Por cuenta de la independencia de la mayor parte del so territoriu, dende 1947 vese amenorgada al archipiélagu de Chagos.
L'archipiélagu de Chagos ye un grupu de 65 islles tropicales que s'atopen 500 km al sur de les Maldives.
La superficie total de les islles ye de 63 km², la mayor d'elles, Diego García, tien una área de 44 km². Hai cinco grupos principales d'islles: Peros Banhos, les Salomón, les Eagle, les Egmont y los Tres hermanos.
Diego García ye la islla que s'atopa más al sur. Ocupa un allugamientu estratéxicu en mediu del Índicu y ye sede d'una instalación militar compartida ente'l Reinu Xuníu y los Estaos Xuníos. La superficie total del territoriu ye de 60 quilómetros cuadraos.