cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nicholas Pileggi
Los sos llibros Goodfellas y Casino foron adautaos a la gran pantalla, siendo dambes películes dirixíes por Martin Scorsese. Pileggi tamién escribió'l guión pa la película City Hall. Entamó la so carrera como periodista. Tevo siempre un gran porgüeyu pola mafia, per aciu de qu'obtuvo habilidá y enfotu pa escribir llibros talos comu Wiseguy y Casino. Ye amás l'autor del llibru Blye: Private Eye. Pileggi ye'l productor executivu de la película American Gangster, dirixida por Ridley Scott.
Autódromu Oscar y Juan Gálvez
Los últimos años
Finalmente en setiembre de 2016 un grupu de fervorosos automovilistes aconceyaos baxu tutelar de l'Asociación Arxentina de Volantes, presidida por Juan María Traverso, empieza a encarar en xunto col Gobiernu de la Ciudá de Buenos Aires un proyeutu de "Puesta en Valor" del colosu porteño.
Circuitos
El autódromu cunta anguaño con dellos trazaos:
Gran Premiu d'Arxentina de Fórmula 1
miniaturadeimagen|275x275px|Previa del empiezu del [[Gran Premiu d'Arxentina de 1957|Gran Premiu de 1957.]]
Ecumenismu
thumb|250px|[[Oración (relixón)|Oración ecuménica na Comunidá de Taizé]] Ecumenismu ye l'enclín o movimientu que busca la restauración de la unidá de los cristianos, esto ye, la unidá de les distintes confesiones relixoses cristianes «históriques», dixebraes dende los grandes cismes. Del griegu antiguu «οἰκουμένη» (oikoumenē, anque se pronuncia ikuméni, “tierra habitada”). Magar el términu «oikoumenē» utilizar dende los tiempos del Imperiu Romanu pa espresar la totalidá de les tierres conquistaes, el mundu como unidá, na actualidá la pallabra «ecumenismu» tien una significación eminentemente relixosa, y ye usada p'aludir a los movimientos esistentes nel senu del cristianismu que'l so propósitu consiste na unificación de les distintes denominaciones cristianes que se topen dixebraes por cuestiones de doctrina, d'historia, de tradición o de práutica.
L'ecumenismu ye distintu del diálogu interreligioso; esti postreru consiste na busca de cooperación ente distintes relixones (tantu les relixones abrahámiques —xudaísmu, cristianismu y islam— como otres).
Nel sentir de numberoses personalidaes cristianes del últimu sieglu, l'ecumenismu constitúi un camín de superación de les divisiones ente los cristianos, n'orde al cumplimientu del mandatu de Cristu: «[...] que toos sían unu [...]» (Juan 17, 21).
Ente les munches personalidaes relevantes que tienen o tuvieron influencia nel desenvolvimientu de la conciencia ecuménica atópense Robert Gardiner, el teólogu Yves Congar, l'hermanu Roger Schutz —fundador de la Comunidá ecuménica de Taizé—, Chiara Lubich —fundadora del Movimientu de los Focolares—, el patriarca Atenágoras I, los papes Xuan XXIII, Pablo VI y Xuan Pablo II, y el arzobispu de Canterbury Rowan Williams.
Orixe del términu «ecumenismu»
El términu «ecumenismu» provién del llatín, «œcumenicus» y del griegu, «οικουμενικός» (oikoumenikós) y ésti de la mesma de «οἰκουμένη» (oikoumenē), y significa “llugar o tierra poblada como un tou”. El términu yá yera usáu nel Imperiu Romanu pa referise a la totalidá de les tierres conquistaes. Sicasí, na lliteratura de la dómina romana'l términu tenía un significáu políticu-imperial que superaba'l sentíu xeográficu: implicaba «el mundu como unidá alministrativa, l'Imperiu Romanu».
Usu del términu polos historiadores
Los romanos yeren llamaos "señores del «oikoumenē»" (Plutarcu, Tiberius Gracchus 9, 6). Polibio escribió: "toles partes del mundu habitáu («oikoumenē») vinieron tar sol dominiu de Roma" (Polibio, Hestories 3,1,4). De la mesma forma usar Dion Casio (Historia Romana 37,1,2; 43,14,16; 43,21,2) y Flavio Josefo, ente munchos otros. Flavio Josefo escribió que'l rei Agripa dixo: "Nel mundu habitable («oikoumenē») toos son romanos" (La guerra de los xudíos 2, 388).
Usu del términu nos evanxelios
thumb|200px|Iconu ortodoxu oriental que representa'l [[Conciliu de Nicea I|primer Conciliu ecuménicu en Nicea, en 325]]Nos evanxelios, el términu «oikoumenē» ye pocu utilizáu como tal. Por casu, en Lucas 2,1 señálase: "Asocedió que per aquellos díes salió un edictu de César Augusto ordenando que s'empadronara tol mundu («oikoumenē»)". Tamién, el diañu tenta a Jesús ufiertándo-y "tolos reinos de la tierra («oikoumenē»)" (Lucas 4, 5).
Usu del términu nos empiezos de la historia de la Ilesia
El significáu de «oikoumenē» empezó a tornase decididamente positivu cuando Constantín I el Grande convocó'l primer Conciliu ecuménicu de cristianos en Nicea, en 325, cola participación d'obispos de tol «oikoumenē». Asina se creó un venceyu ente'l conceutu d'universalidá de la Ilesia (esto ye, ensin esclusiones) y el términu "ecuménicu" («oikoumenē»).
Primer etapa (1910-1937)
thumb|180px|[[Nathan Söderblom, luteranu gallardoniáu col Premiu Nobel de la Paz]]
Segunda etapa (1938- )
Esta etapa coincidió cola historia del «Conseyu Mundial d'Ilesies» (CMI). El so estatutu, fitu provisionalmente en Utrech en 1938, por causa de la Segunda Guerra Mundial, nun foi adoptáu hasta l'asamblea d'Ámsterdam, en 1948. El conseyu definióse, non como una «super Ilesia» o como una Ilesia mundial», sinón como una comunidá d'Ilesies que reconocen a Cristu como Dios y Salvador». Dende la so fundación estableciéronse 7 asamblees xenerales: Ámsterdam (1948); Evanston (1954); Nueva Delhi (1961); Upsala (1968); Nairobi (1968); Vancouver (1983) y Canberra (1991).
Tocantes a la Ilesia católica, el papa Xuan XXIII produció un cambéu d'aldu cola creación del "Secretariáu pa la promoción de la unidá de los cristianos", una comisión preparatoria al Conciliu Vaticanu II que más tarde recibiría'l nome de Conseyu Pontificiu pa la Unidá de los Cristianos. El 6 de xunu de 1960, Xuan XXIII designó al cardenal Augustin Bea como primer presidente del acabante crear Secretariáu. El Secretariáu participó en 1961 de la conferencia de Nueva Delhi y foi'l responsable de la redaición de distintos borradores de documentos críticos mientres el Conciliu Vaticanu II, ente ellos el del decretu Unitatis redintegratio sobre l'ecumenismu.
Les últimes pallabres pronunciaes por Xuan XXIII nel so llechu de muerte exteriorizaron el so compromisu ecuménicu:
La Ilesia católica, al traviés del Conciliu Vaticanu II, estableció, ente otros puntos los siguientes: (b) la conversión interior (op. cit., 7), :: (c) la oración unánime pola unidá (op. cit., 8), :: (d) la conocencia mutua de les distintes Ilesies, con una meyor conocencia de la doctrina, de la historia, de la vida espiritual y cultural y de la psicoloxía relixosa de les otres Ilesies (op. cit., 9), :: (y) la formación ecumenista (op. cit., 10), y :: (f) una meyora tocantes a la fondura y exactitú nel llinguaxe con que s'espresa la doctrina de la fe (op. cit., 11), ente otros puntos.
El nuevu aldu afondar col papa Pablo VI, quien pelegrinó a Tierra Santa del 4 al 6 de xineru de 1964, nel primer viaxe d'un papa pel mundu. Como resultáu d'aquel acercamientu históricu, nuna declaración conxunta efectuada'l 7 d'avientu de 1965, Pablo VI y Atenágoras I, guíes espirituales de los cristianos católicu y ortodoxu del mundu respeutivamente, decidieron «[...] atayar de la memoria de la Ilesia la sentencia d'escomunión que fuera pronunciada [...]» n'ocasión del Cisma d'Oriente o Gran Cisma de 1054. El procesu d'acercamientu ente la Ilesia de Roma y el Patriarcáu ecuménicu de Constantinopla empecipiárase cola apertura amosada por Xuan XXIII y Atenágoras I. El Conciliu Vaticanu II fixo diverses referencies a la rica espiritualidá de les Ilesies d'Oriente. La orientación conciliar afondar con iniciatives como la Comisión mista pal diálogu teolóxicu ente la Ilesia católica y la Ilesia ortodoxa nel so conxuntu. L'alcuentru ente Pablo VI y Atenágoras I en Xerusalén el 5 de xineru de 1964 foi decisivu, y el cambéu producíu tuvo la so espresión histórica cuando'l 7 d'avientu de 1965, nel anteúltimo día del Conciliu, producióse la Declaración conxunta de S.S. Pablo VI y S.B. el patriarca Atenágoras I pola que se borrar de la memoria de la Ilesia l'alcordanza de les excomunión recíproques producíes en tiempos de Miguel Cerulario y Humberto de Silva Candida, y que se constituyeron en símbolu máximu de la cisma ente Roma y Constantinopla socedíu nueve siglos antes. Amás, Pablo VI dio en Roma'l curtiu apostólicu Ambulate in dilectione, nel qu'espunxo:
Estos actos significaron simultáneamente una purificación de la memoria histórica, un xestu de perdón recíprocu y el compromisu conxuntu pola busca de la comunión.
El 25 de mayu de 1995, Xuan Pablo II publicó la carta encíclica Ut unum sint (del llatín, Que sían unu), na cual encamentóse a la unión de les ilesies cristianes por aciu la fraternidá y la solidaridá al serviciu de la humanidá. Yá'l 10 de payares de 1994, na so carta apostólica Tertio Millennio Adveniente empobinada al episcopáu, al cleru y a los fieles por cuenta de la preparación del xubiléu del añu 2000, Xuan Pablo II encamentó a analizar el cursu de los últimos diez sieglos y señaló la falta d'unidá de los cristianos ente «los pecaos qu'esixen mayor compromisu de penitencia y de conversión», de la que lo calificaba como «un problema crucial pal testimoniu evanxélicu nel mundu».
El 31 d'ochobre de 1999 en Augsburgu, Alemaña, roblóse la Declaración conxunta sobre la doctrina de la xustificación, per parte del cardenal Edward Cassidy en nome de la Ilesia católica, y l'obispu Christian Krause de la Federación Luterana Mundial. Joseph A. Fitzmyer, quien trabayó mientres cuasi tres décades nel diálogu ecuménicu luteranu-católicu, apurrió una contribución esencial pa la ellaboración d'esta declaración. El documentu representó un pasu importante p'atayar les divisiones ente dambes denominaciones cristianes que llevaben 482 años, desque'l mesmu día del añu 1517, Martín Lutero clavó los sos noventa y cinco tesis na puerta de la ilesia del castiellu en Wittenberg, n'Alemaña.
Nel 2004 fundóse la comunidá relixosu-ecuménica de los Misioneros y Misioneres del Amor Sacramentado, basada na creación de proyeutos sociales que promueven l'amor y el serviciu, n'atención a diverses obres solidaries na comunidá, sumáu a la presencia d'oratorios que conviden a toos a la oración universal y non l'alderique relixosu.
En febreru del 2016, el papa Francisco y el patriarca de Moscú y de toles Rusias Cirilo I de Moscú, roblen una Declaración conxunta axuntaos en Cuba, nesti alcuentru históricu, dichos líderes abrazáronse dempués de cuasi mil años de separación de les sos ilesies. N'abril d'esi añu Francisco y los patriarques Bartolomé I y Jerónimo II d'Atenes, arzobispu d'Atenes y de toa Grecia, roblaron una declaración ecuménica conxunta pa manifestar la so esmolición pola situación tráxica de los numberosos refuxaos, emigrantes y demandantes d'asilu, que llegaron a Europa fuxendo de situaciones de conflictu. El 31 d'ochobre del 2016, nel marcu del so viaxe apostólicu a Lund (Suecia) con ocasión de la conmemoración luteranu-católica pol quingentésimo aniversariu de la Reforma empecipiada por Martín Lutero, el papa Francisco participó nuna ceremonia ecuménica y robló xunto a Munib Younan, presidente de la Federación Luterana Mundial, una declaración conxunta.
L'ecumenismu güei
Un panorama xeneral, basáu nes apreciaciones de René Berthier, dexa señalar los puntos siguientes referíos al estáu de situación del ecumenismu güei.
thumb|180px|Símbolu del ecumenismu, tal como se repara na ilesia de Santa Ana ([[Augsburgu).]]
Selmana d'oración pola Unidá de los cristianos
Añalmente, celébrase la Selmana d'Oración pola Unidá de los cristianos, que tradicionalmente facer del 18 al 25 de xineru, ente les festividaes de la confesión de san Pedro, y la conversión de san Pablo. N'otros llugares, celébrase en redol a la fiesta de Pentecostes.
Personalidaes con calter ecuménicu
Ente les personalidaes reconocíes pol so calter ecuménicu y los sos apurras decisivos al ecumenismu pueden citase:
José Luis Bustamante y Rivero
José Luis Pablo Bustamante y Rivero abogáu, xurista, políticu, diplomáticu y escritor peruanu. Foi Presidente Constitucional de la República de Perú de 1945 a 1948, y presidente de la Corte Internacional de Xusticia ente 1967 y 1969.
Home de formación xurídica y reconocida probidad, llegó al poder representando una alianza de partíos, el Frente Democráticu Nacional (FDN), de la que formaba parte'l partíu aprista. Gobernó al Perú con un apegu a les lleis inusual na historia peruana. El so gobiernu foi d'amplies llibertaes públiques, pero sufrió la oposición del aprismo, que lo criticaba pol so pusilanimidad p'aplicar les reformes que se riquir y de la derecha reaccionaria. Fechu notable de la so xestión foi estender la soberanía peruana nuna estensión de doscientes milles marines, en 1947. El 29 d'ochobre de 1948, foi derrocáu por un golpe d'estáu encabezáu pol xeneral Manuel A. Odría, siendo exiliáu del país.
Tornó al Perú en 1956, cuando remataba'l Ochenio de Odría, tornando postular a les eleiciones d'esi mesmu añu. En reconocencia a la so trayeutoria, ente 1967 y 1969 exerció la Presidencia de la Corte Internacional de Xusticia de L'Haya, de la que formaba parte dende 1961 en representación de Perú. Ente 1980 y 1989 exerció como Senador Vitaliciu de la República. Home d'amplia cultura humanística, destacó tamién poles sos numberoses obres ensayísticas, escrites nuna prosa castiza y pulcra.
Nacencia y mocedá
Descendiente d'una destacada familia arequipeña, los sos padres fueron Manuel José Bustamante y Barreda (abogáu, diplomáticu y fiscal de la Corte Suprema d'Arequipa) y María Victoria Andrea de Rivero y Romero. Nieto de Pedro José Bustamante y Alvizuri, diplomáticu, maxistráu y políticu peruanu, que foi presidente de la Cámara de Diputaos de 1858 a 1859. Al traviés del so padre yera primu llonxanu del ex-presidente Eduardo López de Romaña y tíu llonxanu del tamién ex-presidente Óscar R. Benavides y del escritor Mario Vargas Llosa.
Nació nel inmueble que forma la esquina de les cais Xerusalén y San José en Arequipa y foi bautizáu a otru día según la partida inscrita na páxina 383 de Llibru de Bautismos Nᵘ121 de la Parroquia del Sagrariu de dicha ciudá.
Educar en Arequipa nel Colegio San José de los padres xesuites, d'onde egresó en 1910. Cursó estudios cimeros na Universidá Nacional San Antonio Abá del Cusco, onde se graduó de doctor en Lletres en 1918 cola so tesis: «Reorganización de les universidaes»; y na Universidá Nacional de San Agustín d'Arequipa, onde se graduó de bachiller y doctor en Derechu, coles tesis: «Xusticia militar» y «Organización y procedimientos de la xusticia militar nel Perú; comentariu de los llibros I, III ya IV del Códigu de Xusticia Militar de 1898», respeutivamente. Recibir d'abogáu. Años dempués graduóse de doctor en Ciencies Polítiques y Económiques, col so estudiu sobre «L'arbitraxe peruanu-chilenu ante'l Derechu Internacional» (1929).
Nos sos años d'universitariu compunxo poesía; los sos versos yeren contemplativos y cinxíos a les formes convencionales. Nun concursu promovíu pol diariu L'Heraldu mereció una reconocencia pol so poema a la Ciudá que foi», dedicada a l'antigua Arequipa (1918). Les sos poesíes sentimental y finu, como «Serenata d'Antaño», «Cantares», «La Chacra», y otres, caltener na coleición folklórica d'Arequipa.
Pero sería nel campu del derechu onde más destacaría. El so talentu xurídico foi reconocíu rápido, mereciendo en 1919 el primer premiu nel concursu convocáu pol Colexu d'Abogaos d'Arequipa, pol so Proyeutu de Llei de Xulgaos de Paz». Dichu trabayu foi publicáu na revista El Derechu d'Arequipa (Nᵘ55, mayu de 1920).
Simultáneamente exerció la docencia: foi profesor de Gramática y Lliteratura Castellana nel colexu amiesto al Seminariu de San Jerónimo; y catedráticu de Filosofía Moderna, Xeografía Social y Historia d'América de la Facultá de Lletres de la Universidá de San Agustín (1922-1928). Na Facultá de Derechu de la mesma foi titular de la cátedra de Derechu Procesal (1927-1928). Arrenunció ella cuando'l gobiernu d'Augusto B. Leguía intervieno contra l'autonomía universitaria. Más palantre, ente 1931 y 1934, rixó la cátedra de Derechu Civil de la mesma universidá.
El 16 d'avientu de 1923 casóse con María Jesús Rivera, con quien tuvo los sos fíos Beatriz y José Luis.
Entamu na política
La revolución d'Arequipa empecipiada'l 22 d'agostu de 1930 pol comandante Luis Miguel Sánchez Cerro contra la dictadura leguiísta, foi l'empiezu de la incorporación de Bustamante a la vida política peruana. Él foi quién escribió la carta (llamada dempués Manifiestu d'Arequipa) onde Sánchez Cerro esixía al presidente Leguía el so arrenunciu, xustificando asina'l pronunciamientu:
Esi mesmu día constituyóse la Xunta Revolucionaria d'Arequipa, de la que Bustamante foi secretariu d'asuntos políticos. Depués pasó a integrar la Xunta de Gobiernu presidida por Sánchez Cerro, en calidá de ministru de Xusticia, Cultu ya Instrucción, cargu qu'exerció de 24 de payares de 1930 a 31 de xineru de 1931, formando parte del últimu gabinete cívicu-militar del gobiernu sanchecerrista.
Foi acreditáu como ministru plenipotenciario en Bolivia (1934-38) y depués n'Uruguái (1939-42), tornando a Bolivia como embaxador (1942-45). Nel ínterin, foi acreditáu ante'l Segundu Congresu Suramericanu de Derechu Internacional Priváu de Montevidéu (1939-40).
Eleiciones xenerales de 1945
En 1945, rematando yá'l primer gobiernu de Manuel Prado y Ugarteche, convocáronse les eleiciones xenerales. El gobiernu de Prado, magar reclamase democráticu, caltenía na proscripción al partíu más popular de Perú, l'aprista, que'l so líder yera Víctor Raúl Haya de la Torre. Nun esistíen otres fuercies polítiques capaces por sigo soles d'aspirar seriamente al gobiernu, lo qu'obligaba a la conformanza d'aliances eleutorales. Foi según constituyóse'l Frente Democráticu Nacional (FDN), conformáu poles más desemeyaes partíos y movimientos, pero siendo'l más importante'l partíu aprista, que pa refugar la prohibición constitucional pola so calidá de partíu internacional”, adoptó'l nome de “Partíu del Pueblu”.
A fines de 1944 retornó al Perú'l mariscal Oscar R. Benavides, presumiblemente pa postular a la presidencia, pero al nun atopar sofitu del gobiernu, averar al FDN, que'l so nucleu constituyir los apristas, como yá se dixo. Benavides y Haya de la Torre coordinaron llanzar una candidatura común pal FDN, de calter reconciliatorio. Dambos complementábense: Haya disponía del partíu más poderosu; Benavides gociaba de prestíu ente los más importantes sectores económicos y de reconocíu y grande ascendiente nel exércitu. L'escoyíu pa ser candidatu foi Bustamante y Rivero, entós embaxador en Bolivia, quien al traviés del célebre "Memorandum de La Paz" punxo una serie de condiciones p'aceptar, enfatizando nos sos puntos básicos dar prioridá a oxetivos moralizadores y l'eliminación de los odios políticos. El FDN aceptó les sos condiciones y proclamó la so candidatura'l 19 de marzu de 1945.
A principios de xunetu de 1945 finó en Lima'l mariscal Benavides, l'artífiz del pactu ente'l aprismo y Bustamante, que nun duraría enforma.
Presidente de Perú
miniaturadeimagen|José Luis Bustamante y Rivero na so mocedá. Bustamante y Rivero juramentó la presidencia del país el 28 de xunetu de 1945. El so primer vicepresidente yera'l poeta José Gálvez Barrenechea. El so primer gabinete ministerial presidir el arequipeño Rafael Belaunde Diez Canseco.
Bustamante deseyaba que imperara nel Perú una democracia auténtica, con reformes sociales que llegaren a tolos sos habitantes. Pero dende'l primer momentu tuvo qu'enfrentar problemes económicos y sociales, de resultes de la segunda guerra mundial que per esos díes yá remataba. Arralecíen los productos alimenticios; había dificultaes pal desenvolvimientu de les industries nacionales; arralecía la moneda estranxera, ente otres situaciones qu'acentuaron la crisis económica que yá se perfilaba dende'l final del primer gobiernu de Prado, trayendo como inevitable secuela'l malestar social.
Crisis política
Nel aspeutu políticu, tardó n'asoceder la rotura del Frente Democráticu Nacional, pasando unu de los sos más importantes integrantes, el Partíu Aprista, a faer una desaforada oposición al gobiernu dende'l Parllamentu, al ver que'l presidente negar a sometese a la so voluntá. Tamién sufrió la oposición de la oligarquía tradicional, que miraba con malos güeyos los planes renovadores de Bustamante, según a delles de les sos polítiques económiques, como'l control de cambéus, qu'afectaba direutamente a los bolsos de los esportadores.
El malestar político llegó al so puntu culminante col asesinatu de Francisco Graña Garland, un importante empresariu que yera presidente del direutoriu del diariu La Prensa (7 de xineru de 1947). Como dichu diariu realizaba entós una persistente campaña antiaprista, acusar del crime a los apristas. El sector antiaprista, encabezáu por Pedro G. Beltrán, acometió entós contra'l aprismo, comparando l'homicidiu col d'Antonio Miró Quesada de la Guerra, el direutor de El Comercio, que fuera victimado por Carlos Steer Lafont, un mozu aprista, en 1935.
El crime Graña” significó l'empiezu de la rotura ente Bustamante y el APRA. El gabinete ministerial que presidía'l doctor Julio Ernesto Portugal arrenunció y conformóse otru, presidíu pol contralmirante José R. Alzamora.
La crisis política llegó a un momentu crucial al producise una inusitada fuelga parllamentaria, manipulada por un grupu de senadores denominaos "independientes" (antiapristas), quien se negaron a allegar al Senáu'l 28 de xunetu de 1947 pa instalar el Congresu d'esi añu. La Constitución establecía que dambes cámares del Congresu, la de senadores y la de diputaos, teníen de funcionar simultáneamente; de lo contrario, producíase'l receso parllamentariu. Bustamante gobernó entós ensin Parllamentu, pos nun podía faer otra cosa, y el APRA acusar d'haber maquinado tou ello pa inmovilizar a la oposición.
El 7 de xunetu de 1948 españó la rebelión antiaprista del comandante Alfonso Llosa G. P., en Juliaca, que fracasó, pero foi un signu del malestar de los altos mandos militares quien consideraben débil l'actuación del presidente frente a los apristas, quien llegaron a cometer aiciones terroristes en diversos llugares del país.
Con cuenta de dar solución al problema plantegáu nel Congresu pol receso o'l ausentismo de los parllamentarios, Bustamante propunxo, en xunetu de 1948, la convocatoria a un Congresu Constituyente integráu polos congresistes electos en 1945 y un númberu adicional escoyíu por llista incompleta y en distritu eleutoral únicu. Esti proyeutu nun se concretó, pos pocu dempués producióse'l golpe d'estáu de Odría.
Sicasí l'aguda crisis política, el gobiernu de Bustamante carauterizar pol so enclín a afitar la democracia política y por un ampliu gocie de les llibertaes públiques. Fueron en realidad “tres años de llucha pola democracia nel Perú” como se titula una de les sos obres escrites.
Crisis económica-social
Nel aspeutu económicu produciéronse series dificultaes. La inflación crecía y los salarios perdíen el so poder adquisitivu. Siguió la escasez de productos de primera necesidá, que solo podíen llograse nos “estanquillos” si presentábase'l carné de militante aprista. Faíense coles dende tempranes hores de la madrugada pa poder adquirir aceite, arroz y otros productos de primera necesidá.
Frente al malestar social, que se manifestó en fuelgues, Bustamante aplicó una política d'asistencia social, d'inspiración aprista. Por casu, subsidió los productos de primera necesidá, ye dicir importó alimentos pa vendelos direutamente al consumidor a precios más baxos de los normales. Esto solo produció especulación y l'inevitable corrupción. Tou lo cual significó una peligrosa crecedera del gastu públicu, ensin ampliase la recaldación tributaria. Otres midíes aplicaes por Bustamante, como'l control de cambeos y los controles de precios, nun variaron l'aguda situación.
Pela so parte, los esportadores (la famosa “cla esportadora” d'oru, algodón, llana, arroz y azucre) reclamaron la eliminación total del control de cambéus y de la restricción de les importaciones, que los afectaba direutamente a los bolsos; al ver atayaos los sos deseos, entamaron el golpe d'estáu colos militares.
Derrocamientu
En xunu de 1948, Manuel A. Odría, xunto col restu del gabinete militar y otros elementos de la derecha, aportunaron al Presidente Bustamante por que punxera fuera de la llei al APRA, clausurara los sos locales y periódicos, encarcelara o desterrara a los sos líderes. Como'l presidente refugó tal esixencia, el gabinete en plenu dimitió. Quedó plantegada asina la crisis política, ente'l gobiernu y los militares. Estos, afalaos pol sector agru-mineru esportador, opuestu al control de cambéus aplicáu por Bustamante, entamaron dar un golpe d'Estáu, ente que los apristas entamaben otru golpe propiu. Elementos de l'ala izquierda aprista fomentaron la rebelión de la marinería nel Callao, que foi entartallada sangrientamente (3 d'ochobre de 1948). Bustamante punxo fora de la llei al partíu aprista, pero yá yera bien tarde.
El 27 d'ochobre de 1948, Odría, a la cabeza de la guarnición d'Arequipa, llevantar en contra del gobiernu, proclamando una Revolución Restauradora”. Otres guarniciones importantes, como la del Cuzco, duldaron en plegase, pero'l trunfu del movimientu decidióse cuando la guarnición de Lima, al mandu del xeneral Zenón Noriega sumar a Odría. Bustamante, que se negó a arrenunciar, foi treslladáu a encomalo al aeropuertu de Limatambo y xubíu nun avión con destín a Buenos Aires, Arxentina.
Bustamante declaró darréu que'l fin de la democracia foi causáu pol bloquéu que'l so gobiernu sufrió per parte d'un partíu como'l aprista, demagóxicu y hegemonista, lo mesmo que de parte d'una oligarquía feudal y reaccionario.
Torna al Perú
miniaturadeimagen|Estatua de Bustamante y Rivero nel [[Distritu de José Luis Bustamante y Rivero|distritu epónimu arequipeño.]] Mientres l'exiliu, Bustamante moró en Buenos Aires, Madrid y París. Siete años dempués, inda so la dictadura de Odría, retornó al Perú, el 9 de febreru de 1956, lo que constituyó un gran acontecimientu. Pensóse que postularía a la presidencia nes eleiciones d'esi mesmu añu, pero tornó tal honor, dedicándose puramente a la vida intelectual y al so llabor profesional. En 1956 foi incorporáu a l'Academia Peruana de la Llingua, y el so discursu d'orde titulóse Estudiu históricu-críticu del llinguaxe y de la obra de Francisco García Calderón”, correspondiendo a Aurelio Miró Quesada Sosa la respuesta a nome de l'academia. Dichu ensayu foi impresu en 1959. En 1960 foi electu decanu del Colexu d'Abogaos de Lima. En 1961 foi designáu miembru de la Corte Internacional de Xusticia de L'Haya, de la que foi presidente de 1967 a 1969. En 1968 foi incorporáu a l'Academia Nacional de la Historia, ocupando la plaza dexada por Luis Antonio Eguiguren.
Gracies al so prestíu internacional foi designáu mediador nel conflictu fronterizu ente El Salvador y Hondures agraváu tres la llamada Guerra del Fútbol. Esti procesu remató cola firma del tratáu xeneral de paz el 30 d'ochobre de 1980 en Lima.
Foi gallardoniáu coles Palmes Magisteriales nel grau de Amauta, en 1981. Esi mesmu añu foi designáu presidente del Conseyu Cimeru del Institutu de Cooperación Iberoamericana. Y finalmente, de 1980 a 1989 foi senador vitaliciu de la República Peruana na so calidá de ex-presidente constitucional, d'alcuerdu a lo establecío na Constitución de 1979.
Morrió en Lima nel Hospital Militar a les 13:40 del 11 de xineru de 1989, pocos díes antes de cumplir 95 años d'edá. Gobernaba entós nel Perú Alan García, primer y únicu presidente aprista de la historia.
Los sos restos fuelguen nel Campusantu Municipal de Surquillo.
Letizia Ortiz
Letizia Ortiz Rocasolano, ye l'actual Reina d'España. Casada col rei Felipe VI, recibe'l tratu d'Alteza Real. La so fía Lleonor ye la primera na llinia socesoria y la so fía Sofía, la segunda. Enantes del so matrimoniu col daquella príncipe Felipe, trabayó como periodista pa dellos periódicos y cadenes de televisión.
Biografía
Letizia Ortiz ye la fía mayor del periodista Jesús José Ortiz Álvarez (1949) y de la enfermera María Paloma Rocasolano Rodríguez (1952). Nació nel Sanatoriu Miñor d'Uviéu. La pareya tuvo casada dende 1971 hasta'l so divorciu en 1999, tuvo dos fíos más: Telma (25 d'ochobre de 1973), economista que trabayó pa Médicos ensin Fronteres y como subdireutora de Rellaciones Internacionales nel Conceyu de Barcelona (de 2009 a 2012), y Erika, nacida en 1975 y finada el 7 de febreru de 2007 a los 31 años d'edá por ingestión masiva d'un fármacu, y que trabayó como interiorista y diseñadora gráfica de la productora Globomedia.
Estudios y formación como periodista
Recibió la Educación Xeneral Básica nel Colexu Públicu La Gesta d'Uviéu y siguió los sos estudios nel Institutu Alfonsu II, al empar que recibía clases de ballet trés díes a la selmana. Debíu al trabayu del so padre, tola familia tuvo que treslladase a vivir a la llocalidá de Rivas-Vaciamadrid (Madrid), colo que Letizia Ortiz, que cuntaba 15 años, prosiguió la so formación nel Institutu Ramiro de Maeztu.
Letizia Ortiz recibió nel añu 2000 el Premiu Larra que concede l'Asociación de la Prensa pol so llabor como Meyor Periodista menor de 30 años.
Boda Civil y divorciu
N'agostu de 1998, Letizia Ortiz y Alonso Guerrero (profesor de Llingua y lliteratura nel Institutu Ramiro de Maeztu de Madrid, nel qu'ella estudiara) contraxeron matrimoniu civil en Almendralejo, Badajoz, tres un novialgu de cerca de diez años, divorciándose un añu dempués.
Periodismo en televisión
Letizia Ortiz empezó a trabayar en televisión en CNN+, una canal privada de noticies del Grupu PRISA. Al pie de Marta Fernández, tuvo mientres dos años retresmitiendo les noticies na vez mañanera, qu'empezaba la so emisión a los cinco de la mañana. Tamién trabayó na cadena estauxunidense Bloomberg TV, otra canal privada, especializáu n'economía, finances y mercaos, con sede n'España, so la supervisión de Percanciar EFE Televisión.
Incorporar en 2001 a Televisión Española, onde se fixo cargu de la presentación d'Informe Semanal pel branu, y darréu trabayó col equipu d'edición de Telediario Segunda Edición, qu'algamaba audiencies de cuatro millones de persones a partir de 2003. Tamién presentó Telediariu Mañaneru, los especiales sobre l'euru que s'ufiertaron nos telediarios de TVE y foi unviada especial a distintos puntos de tol mundu pa cubrir acontecimientos d'actualidá, como los atentaos del 11 de setiembre, el fundimientu del Prestige o la invasión d'Iraq. Ello ye que cubrió la información d'esti últimu eventu calteniendo yá una rellación de callao col Príncipe d'Asturies. Meses enantes del anunciu de compromisu col Príncipe d'Asturies, empieza a co-presentar el telediariu con más audiencia de TVE, la segunda edición.
Compromisu matrimonial col Príncipe d'Asturies
Tres l'aprobación del compromisu polos Reis, la Casa Real estableció un plan estratéxicu por que la noticia de la rellación nun llegara a los medios de comunicación hasta que fuera conveniente. Y nun foi hasta l'1 de payares de 2003 cuando s'anunció por sorpresa'l compromisu matrimonial de la periodista col príncipe Felipe de Borbón. La pidida produció'l 6 de payares de 2003, y la boda d'Estáu celebró'l 22 de mayu de 2004 na Catedral de l'Almudena de Madrid. Nesti momentu, Letizia Ortiz Rocasolano convirtióse, d'alcuerdu al Real Decretu sobre Títulos y Denominaciones de la Corona, en Princesa d'Asturies.
Letizia Ortiz formar nel protocolu y les obligaciones del so nuevu rangu, y llueu se vio a la Princesa desendolcase con naturalidá nel desenvolvimientu de les sos munches actividaes sociales.
Descendencia
El 8 de mayu de 2005 la Casa Real anunció que los Príncipes d'Asturies esperaben la nacencia del so primer fíu. Un día dempués, el 9 de mayu de 2005, los Príncipes empecipiaron una visita oficial a les Islles Baleares, llugar de descansu branizu de la Familia Real Española. El 31 d'ochobre de 2005, a les 1:45 hores de la mañana, Letizia dio a lluz per aciu cesárea a una neña, Leonor, primoxénita del herederu del Tronu y segunda na llinia socesoria de la Corona española. El bautismu de la mesma tuvo llugar el 14 de xineru de 2006, siendo los sos padrinos los Reis d'España, nel Palaciu de la Zarzuela], igual que con otros seis nietos de los Reis, pero utilizando la pila bautismal de Santu Domingu de Guzmán, acutada a persones con rangu real.
El 25 de setiembre de 2006 la Casa Real anunciaba que los Príncipes d'Asturies esperaben la nacencia del so segundu fíu pa mayu de 2007. El 27 de payares de 2006 la Casa Real, nuna nota informativa a Agencia EFE, anunció que sería una neña. Yera la primer vegada que la Familia Real española anunciaba'l sexu d'unu de los sos integrantes enantes de la so nacencia. Finalmente la Princesa dio a lluz, tamién per aciu cesárea, a la so segunda fía, Sofía de Borbón, a les 16:50 de la tarde del 29 d'abril de 2007, qu'ocupa'l tercer puestu na llinia de socesión al tronu. Al igual que'l restu de la Familia Real, foi bautizada con agua del ríu Xordán, siendo los sos padrinos Paloma Rocasolano (madre de la Princesa) y el príncipe Konstantin de Bulgaria (fíu de Simeón de Bulgaria).
Natalie Martinez
Natalie Martinez ye una modelu y actriz d'Estaos Xuníos que la so familia ye d'orixe cubanu.
Carrera
Natalie empecipió como modelo-llocutora pa los productos JLO de Jennifer Lopez. Tamién trabayó nel videoclip Rain over Me de los cantantes Pitbull y Marc Anthony, el videoclip Señorita de Justin Timberlake y el videoclip Yo te quiero de los regetoneros puertorriqueños Wisin & Yandel, ente otros. Martínez trabayó como actriz de repartu na película Death Race (2008) y nes películes The Baytown Outlaws, y End of Watch dambes en 2012. El so trabayu en televisión más relevante desenvolvióse na serie policiaca Detroit 1-8-7 como la detective Ariana Sánchez.
El so cambéu a CSI: NY como Jamie Lovato convertir na nueva integrante del equipu de CSI: NY, la so incorporación producir nel añu 2012. Jamie Lovato ye na tercer figura femenina de la serie, la más nueva y la d'aiciones de cai más coraxoses y ventureres. El personaxe de Martínez ta envolubráu en ciertu aire de misteriu qu'intriga y confunde al so compañeru de trabayu'l detective Don Flack (Eddie Cahill) quien la ve actuar de manera sospechosa en delles ocasiones, quedando intrigado cola so personalidá rebalbo y gayolero, al empar que s'establez ente ellos una fuerte atraición sexual.
Vida privada
Actriz que nos sos empiezos siguió los ideales del so padre, l'arte. Empezó como pintora principiante, un cambéu d'aldu na so visión del arte llevólo a convertise n'actriz.
Dalbergia glabra
.
Dalbergia glabra ye una especie de liana perteneciente a la familia de les fabacees.
Distribución
Son bejucos. Folíolos 7--12, oblongos, elípticos o obovaos, de 1-3,5 cm de llargu y 0,7-2 cm d'anchu, ápiz arrondáu, retuso o emargináu y apiculáu, de base arrondada a aguda, sericeous fai a glabrescente, viesu seríceo, con diminutos pelos rectos; estípules ensin ver. Les inflorescencies cimosa-paniculaes, pequeñes, axilares o delles vegaes terminales, pedicelos 1-1.5 mm de llargu, flores 4-5,5 (6) mm de llargu; mota 2-2,3 mm de llargu, con pelos adpresos escasos, el llobu carinal llinial atenuáu, el los llaterales y el vexilar más ampliu; Pétalos blancos; estames 10, monadelfos. Frutos oblongos, 5-6,5 cm de llargu y 0,9 a 1,4 cm d'anchu, glabros, estípite 5-10 mm de llargu; granes 1 o 2.
Distribución y hábitat
Distribuyir dende Méxicu hasta Nicaragua en clima templáu dende'l nivel del mar hasta los 30 m d'altor. Acomuñada a montes tropicales subcaducifolios y perennifolios.
Propiedaes
Nel sureste del país, en Yucatán, aprovéchense les partes soterrañes que preparaes en fervinchu y tomada, sirve pal vultura. Coles mesmes, ocúpase-y como antiinflamatoriu de rodíes y piernes, contra'l asma y como anticonvulsivo en Quintana Roo.
Amás, emplégase-y contra la pelagra y na enfermedá cultural llamada agüeyamientu.
Taxonomía
Dalbergia glabra describióse por (Mill.) Standl. y espublizóse en Publications of the Field Museum of Natural History, Botanical Series 8(1): 15. 1930.
Gran Palaciu de Bangkok
Historia
La torre del oru empezar a construyir de 06 de mayu 1782. De primeres el palaciu constar de dellos edificios de madera arrodiao polos cuatro llaos con una alta paré defensiva de 1.900 metros de llargor, que se zarra una superficie de 218.400 metros cuadraos. Llueu'l rei ordenó que se construyera'l Templu del Buda Esmeralda; como'l so llugar personal de cultu y el templu real. En cuanto el palaciu completóse, el rei decidió dir a una ceremonia de coronación pa celebrar en 1785.
El plan del Gran Palaciu siguir de cerca'l del antiguu palaciu n'Ayutthaya. El palaciu ye de forma rectangular, col llau occidental al llau d'un ríu y el templu real asitiáu al llau este, con toles estructures empobinaes al norte. El palaciu mesmu estrémase en tres trimestres: los barrios esteriores, los cuartos medios y los cuartos interiores. miniaturadeimagen|Phra Thinang Dusit Maha Prasat El palaciu convirtiérase'l centru del gobiernu de Rattanakosin y la corte real pola mayoría de los primeros díes de la dinastía de Chakri hasta'l reináu del rei Chulalongkorn (Caña V), quien prefirió permanecer nel Palaciu de Dusit, pero inda s'utilizaba'l Gran Palaciu como una oficina y un llugar de residencia primaria. Esta práutica foi siguida polos sos fíos (Caña VI y Caña VII) quien preferíen los sos propios palacios. El rei Ananda Mahidol (Caña VIII) treslladar al palaciu de tiempu completu dempués del so regresu dende l'estranxeru en 1945. Sicasí dempués de la so misteriosa muerte un añu más tarde n'unu de los palacios nel interior del complexu, el so hermanu'l rei Bhumibol Adulyadej (Caña IX), quien-y asocedió, decidió treslladase definitivamente al Palaciu de Chitralada.
El palaciu ye, sicasí, inda bien n'usu, como munchos rituales reales llevar a cabu equí pol Rei cada añu. Otres ceremonies reales celebraes equí son coronaciones, funerales reales, matrimonios y llacuaes d'estáu. Los terrenes del palaciu tamién contienen les oficines y edificios de la Mesa de la Casa Real, la Oficina del Secretariu Priváu del Rei y l'Institutu Real de Tailandia.
Anticlericalismu
thumb|300px|Lema de la República francesa sobre'l tímpanu de la ilesia d'[[Aups, en Francia. Foi asitiáu en 1905 por cuenta de la aprobación de la llei francesa de separación de les Ilesies y l'Estáu. La ilesia sigue abierta al cultu y ye rexentada pola Ilesia católica, ente que'l conceyu de Aups, como propietariu del edificiu, asume'l so caltenimientu y caltenimientu conxuntamente col Estáu. ]] L'anticlericalismu ye un movimientu históricu contrariu al clericalismu, esto ye, a la influyencia de les instituciones relixoses nos asuntos políticos o na sociedá, yá seya esta real o una presunción.
Tipoloxía
L'anticlericalismu contemporaneu -"anticlericalismu non creyente" na terminoloxía de Xunetu Caro Baroja- nun tien de ser entendíu namái como una ideoloxía negativa, anque la so oposición al clericalismu ye la so traza principal, sinón que ye un movimientu que defende un proyeutu social y político que nel so versión más moderada identificar col llaicismu, yá que tien como oxetivu la secularización del Estáu (esto ye, la separación de la Ilesia y l'Estáu) y nel so versión más radical pretende tamién la secularización de la sociedá. La versión más estrema d'esti postreru ye'l anticlericalismu antirrelixoso o atéu qu'ataca los testos, los dogmes, les creencies, los ritos y les práutiques devocionales d'una determinada relixón.
Na historia del anticlericalismu tamién s'estrema ente l'anticlericalismu de les élites polítiques o ideolóxiques (que nel casu del anticlericalismu contemporáneo suelse denominar anticlericalismu político o institucional) del anticlericalismu popular, que dacuando desagua en diverses formes de violencia (sacrofóbica o iconoclasta) contra los edificios o los oxetos de cultu, o de violencia física contra los miembros del cleru. Arriendes de l'asociación del anticlericalismu cola violencia, el términu foi adquiriendo un ciertu sentíu peyorativu, polo que, por casu n'España, dellos anticlericales a partir de los años 1920 del sieglu XX prefirieron autodenominarse "llaicos" (como la Lliga Nacional Llaica, fundada en marzu de 1930).
Carauterístiques
thumb|250px|Voltaire en 1718, por [[Nicolas de Largillière.]] L'anticlericalismu sostién que les creencies relixoses pertenecen al ámbitu puramente priváu del ciudadanu, polo que les organizaciones que les sofiten, al formase como instituciones, exercen influyencies intolerantes y, por tanto, indeseables, política y públicamente, nel conxuntu social. Surde como respuesta a la esistencia d'un clericalismu integrista o poder teocráticu sofitáu por una casta sacerdotal.
Tamién se denomina anticlericales a quien, entá calteniendo creencies relixoses, cuestionen el papel de mediador qu'exerz el cleru nel oficiu de fe.
Nun sentíu estrictu, l'anticlericalismu ye un llaicismu combatiente y activu que trata de caltener tou convencimientu relixosu dientro del ámbitu o esfera personal ya individual. Les derivaciones d'esti pensamientu fueron munches: nunos casos el movimientu anticlerical foi acompañáu d'actos violentos contra edificios o l'arte relixoso (iconoclastia) o contra les persones; n'otros, otra manera, tuvo un conteníu más intelectual y políticu y foi asumíu por humanistes como Erasmu, ilustraos como Voltaire, filósofos como Friedrich Nietzsche, fíu d'un clérigu protestante, por ideoloxíes como la francmasonería, el lliberalismu, l'anarquismu y el comunismu y poles filosofíes materialista, epicúrea, empírica, ilustrada, nihilista y pesimista. Na India representar los trés escueles nástika; nel islamismu, les doctrines laicistes de Mustafa Kemal Atatürk.
Historia
thumbnail|220px|Erasmu de Rotterdam, retratáu por [[Hans Holbein el Mozu.]] L'anticlericalismu esistió en toles dómines y en toles relixones que cuntaron con un cleru sacerdotal. Munches relixones intentaron usurpar el gobiernu civil y dirixilo por aciu la modalidá de gobiernu conocida como teocracia. Na India les relixones ástika frente a les nástika o non clericales. N'Occidente, el fundador de la relixón cristiana, Xesucristu, dexó sentáu'l principiu de que "nun puede sirvise a dos señores" y de qu'había que "dar al César lo que ye del César, y a Dios lo que ye de Dios", y dixebró claramente lo espiritual de lo terrenal, dando más importancia a lo primero y nun falando de lo segundo. Sicasí, la constitución d'una relixón de tipu sacerdotal col sofitu del emperador Constantino fizo que la Ilesia fuera atropando cada vez más intereses económicos y políticos, el llamáu poder envernada, que s'identificó col espiritual al traviés del llamáu Cesaropapismo. Subsistía, sicasí, el mensaxe primitivu de Xesucristu, sofitáu por interpretaciones legitimistas como la de San Francisco de Asís o tomaes como herétiques (les de Prisciliano, los Albigenses, John Wycliff, Jan Hus y otros), hasta qu'un lentu procesu de secularización n'Europa, fundáu nesos precedentes y aceleráu col Humanismu del Renacimientu y de la Reforma, foi dixebrando cada vez más a la Ilesia del Estáu, inclusive yá na Edá Media cola querella de les Invistidures qu'enfrentó a papes y reis cristianos ente 1073 y 1122 y cuando los gibelinos tomaron posición contra l'asunción d'un poder escesivo per parte del Papa y el so intromisión nos asuntos políticu y económicu. Los clericales reaccionaron valiéndose, pa caltener el control ideolóxicu d'Europa, del Index librorum prohibitorum o Índiz de llibros prohibíos y de una institución represora con potestá de condergar a muerte, la Inquisición, nun principiu creada pa combatir la herexía albigense o cátara en 1229 y que reaccionaba contra'l sentíu críticu internu de la mesma Ilesia católica escontra una relixosidá demasiáu esterior, ritual y apegada a los bienes temporales. En 1231 la nueva institución tenía yá ropaje xurídicu, que foi sancionáu pol papa Gregorio IX en febreru d'esi mesmu añu.