cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nestorianismu
Nestorianismu post-efesiu
Sicasí, en 435, tres la muerte de Rábula, Dibes presentóse otra vegada en Edesa (güei Urfa) y foi escoyíu obispu. Solo hasta 448 tuvo qu'encarar xuicios de parte de los sos compañeros nel episcopáu por arrobinar el nestorianismu. Sicasí, en 449 salió absueltu y unos meses dempués foi depuestu mientres el Lladroniciu d'Éfesu. El Concilio de Calcedonia reponer na so diócesis en 451. Morrió en 457.
En 424, la Ilesia persa difisita declaróse independiente de la ortodoxa católica bizantina y toles otres ilesies, col fin d'evitar acusaciones de llealtá a autoridaes estranxeres, esto ye, los emperadores perses sasánidas. Asina foi que tres la cisma nestoriano, la Ilesia persa cada vez s'allinió más colos nestorianos, en gran midida afalada pola clase dominante zoroastriana. Arriendes d'ello, la Ilesia cristiana nel imperiu persa convirtióse cada vez más a la doctrina nestoriana nes siguientes décades, fomentando la división ente cristianismu calcedónico y el de los cristianos nestorianos. En 486 el Metropolitanu de Nísibis, Barsaûma, aceptó públicamente como mentor a Nestorio y a Teodoro de Mopsuestia como la so autoridá espiritual. En 489, cuando la Escuela de Edesa en Mesopotamia foi clausurada pol emperador bizantín Zenón poles sos enseñances nestorianas, la escuela treslladar dende la so sede orixinal a la ciudá de Nisibis, aportando a una nueva escuela cristiana difisita denomada Escuela de Nísibis, dando llugar a otra folada d'inmigración nestoriana escontra Persia. El patriarca persa Mar Babai I (497-502) llogró reforzar la estima del cristianismu difisita per parte de los obispos nel imperiu persa y les sos zones d'influencia (por casu ente los árabes Lajmidas) y con esto a les opiniones de Theodoro de Mopsuestia, consolidando con ello l'adopción pola ilesia oriental non ortodoxa y non monofisita del nestorianismu.
Van Ser los sos discípulos los qu'arrobinen ulteriormente'l nestorianismu. Narsai funda en Nísibe una escuela como la de Edesa. Dende esti centru, que aportó a el más afamáu de la Ilesia persa, el nestorianismu estender por tol imperiu persa. En Bet Lapat celebróse un sínodu nel añu 484, xunta onde se depunxo al catholicós Babowai y nomábase a Barsaumas (tamién transcripto como Barçauma, Barzauma o Barzaumas), discípulu tamién de Dibes. Ésti col sofitu del rei Peroz I mandó encarcelar a Babowai quien foi depués executáu; depués d'esto escoyó un nuevu katholikós: Acacio, antiguu compañeru de Barsaumas.
En 497 nomar a Babai como nuevu catholicós. Tres él la ilesia estremóse pos una parte del cleru nun tuvo acordies con el nomamientu d'Eliseo y nomó a Narsés como catholicós de Seleucia. Nun se llogró la unidá hasta que Aba foi escoyíu catholicós o patriarca o (en siríacu) mar. La nueva guerra que se produció col imperiu bizantín foi aprovechada polos grupos paganos pa desamarrar una persecución contra los cristianos: magar tar entós firmemente establecíu nel imperiu de la Persia sasánida, el cristianismu difisita con centros en Nisibis, Ctesifonte, y Gundeshapur, y con delles sedes metropolitanes; la Ilesia nestoriana persa empezó a estendese más allá del Imperiu Persa Sasánida. Sicasí, mientres el sieglu VI esta ilesia foi acosada con frecuencia coles lluches internes y la persecución de los siguidores de Zoroastro. Tal llucha que aportó a interna llevó a una cisma, que duró dende l'añu 521 hasta alredor del 539, cuando se resolvieron los problemes. Sicasí darréu dempués la guerra romanu-persa llevó a una nueva persecución de la ilesia pol rei sasánida Cosroes I; esta persecución terminó nel añu 545. La ilesia cristiana difisita sobrevivió so la direición del patriarca Mar Abba I, quien siendo d'orixe zoroastriano convirtiérase al cristianismu. Cola paz les coses volvieron a la normalidá pero'l rei de Persia intentó intervenir nos asuntos eclesiásticos reclamando para sí'l nomamientu del catholicós. Llegó inclusive a nomar unu, José, que tuvo que deponer años dempués por presiones del cleru. Otra guerra contra Constantinopla llevó nuevamente a dificultaes a la Ilesia persa. Sicasí, cola derrota total del imperiu persa per parte de Heraclio (628) la ilesia algamó la so independencia: el nuevu rei por medrana a los bizantinos concedió la llibertá a los cristianos y dexó que nomaren al so propiu catholicós (cargu que taba vacante dende 608).
La paz ya independencia nun duraron enforma yá qu'en 633 empezaron les invasiones musulmanes qu'aniquilaron l'imperiu persa. Tres la total conquista del imperiu persa per parte de los musulmanes nel añu 644 la comunidá cristiana (obviamente incluyendo a la numberosa nestoriana) foi subordinada al rangu de dhimmi. En Mesopotamia los cristianos fueron bien trataos polos musulmanes quien los tomaron como educadores (fueron en gran midida los tresmisores de la filosofía griega a los árabes islámicos) y especialmente como médicos y dexáron-yos llibertá. Cuando l'alministración árabe treslladar de Damascu a Bagdag, el catholicós tamién treslladó la so sede, lo que-y dexó ocupar cargos alministrativos colos nuevos ocupantes. Foi la situación creada y la facilidá pa optar a cargos alministrativos lo que foi amenorgando a la ilesia nestoriana de Persia que para mediaos del sieglu VII había casi desapaecíu de la mariña del Golfu Pérsicu anque por cuenta de misiones como la d'Alopen espublizárase n'Asia Central (Samarcanda etc) hasta llegar a China, Mongolia y la zona de Minusinsk.
Los patriarques o católicos empezaron entós misiones pa evitar que los cristianos pasar al islam (non podía pensase, daes les circunstancies, en convertir a los musulmanes). Impulsores d'estes misiones fueron el katholikos o patriarques o mar Ishoyabb y Jorge I (658-680).
D'esta ilesia nestoriana van proceder les primeres misiones a China (sieglu VII), Asia central (Tibet, India, Mongolia, Samarcanda, Manchuria).
Les escueles cristianes «nestorianas» espolletaron en centros como'l de Gundishapur (Persia) y Muharraq (nel actual Bahréin).
Ente que les misiones cristianes nestorianas espublizar ente los turcos orientales (como los uighures) y delles tribus de mongoles pre-gengiskánidas como los khitan o kitans, al paecer ye nesa dómina cuando surde n'Europa la lleenda parcialmente cierta de L'Preste Xuan, siendo «Juan» una alteración de la pallabra khan.
La comunidá esperimentaría un importante resurdimientu mientres la dinastía Yuan. Marco Polo, mientres el sieglu XIII, y otros importantes escritores medievales (como'l sacerdote católicu italianu Pian del Carpine) señalaron la esistencia de delles comunidaes cristianes nestorianas nel Mediu Oriente, na mariña suroeste de la India (el Malabar), nel Asia Central, en China y Mongolia. Rabban Chigre Sauma, un viaxeru nestoriano orixinariu de Shang-du (el Xanadu de los poemes de Coleridge, anguaño en Mongolia), llevó a un diplomáticu mongol del Khanato de Persia hasta les cortes de Constantinopla y Roma p'aldericar una posible alianza Franco-Mongola frente a la meyora musulmana d'aquel entós. Nuevamente debieron de soportar tiempos difíciles cola cayida del poder mongol y finalmente sumiríen de China nos tiempos de la dinastía Ming. Anguaño, el legáu de los misioneros puede apreciase na arquiteutura d'antigües ilesies llevantaes en territoriu de los actuales Iraq, Irán ya India. En 1260 un exércitu cristianu (cuando entá gran parte de los turcos y mongoles xuntar al cristianismu "nestoriano") túrquico-mongol lideráu pol líder cristianu nestoriano Kitbuqa o Quitbuka trató de recuperar la "Tierra Santa" pa la cristiandá pero Kitbuqa foi ganáu polos musulmanes na Batalla de Ain Yalut y depués de ser prindáu foi executáu (según delles fontes foi trucidado), esto ye, puestu'l so cuerpu ente dos planches de madera y depués serrucháu polos musulmanes.
A finales del sieglu XIV los yá primeramente bien acosaos cristianos de la Ilesia del Este ("nestoriana") fueron casi totalmente aniquilaos por Tamerlán, quedando dellos bolsones de resistencia cristiana en llugares aisllaos y remotos como Qodshanes.
Hai que destacar que la rebelión de los Taiping, mientres el sieglu XIX, tendría líderes que practicaben una forma singular de cristianismu anque nos Taiping nun queda en claru si esistió una antigua tradición cristiana nestoriana o si l'influxu cristianu deber a les misiones xesuítiques —católiques— o reformistes «protestantes» direutamente procedentes de la Europa contemporánea.
Nestorianismu nel sieglu XX y na actualidá
thumb|Boda Nestoriana - [[1897.]] thumb|Patriarca difisita neoasirio Mar [[Shimun XX|Robil (Ruben) Shimun XX fotografiáu en 1897 en Qodshanes.]]
A fines del sieglu XIX y entamos del sieglu XX les comunidaes cristianes difisitas o "nestorianas" que calteníen más fuerte'l so doxología yeren les allugaes nel norte d'Iraq (principalmente en redol a Mosul) y el Curdistán (los montes Hakkâri, Yulamerk o "Çölemerik") y principalmente el valle del Gran Zab (zones curdes anguaño dientro del control turcu), nel valle del Gran Zab allugábase'l nucleu relixosu de los asirios actuales (Suryoyo): la ciudá monástica de Kodshanes o Qodshanes al pie sudoriental de los montes Hakkâri casi totalmente destruyida polos turcos mientres la Primer guerra mundial; tamién otru nucleu de "asirios" (Suryoyo) cristianu-nestorianos allugar n'Urmiah (Azerbaixán Persa). Mientres la Primer Guerra Mundial y en tiempos de la Revolución rusa les fuercies turques llevaron a cabu una política d'estermín y "llimpieza étnica" (la cual sufrieron coles mesmes los cristianos armenios y griegos) que carecieron los "nestorianos", el patriarca o Shimun tuvo d'abelugase en Francia y depués Estaos Xuníos mientres gran parte de la población cristiana "nestoriana" yera esterminada. Los asirios actuales que falen el neorameo asiriu turyoyo y tienen por mesmu xentiliciu'l de suryoyo o suryoye habiten principalmente na zona de Tur Abdin, sicasí nesa pequeña zona entemécense'l siguidores de la Ilesia ortodoxa siria monofisita colos, tamién cristianos asirios, siguidores del difisismu o nestorianos; dambes denominaciones de la cristiandá sufrieron y sufren persecuciones y xenocidios, per parte de los turcos notoriamente a entamos del s. XX y depués a entamos del presente sieglu XXI polos estremistes islámicos.
Cabo faer notar qu'en 1994 Mar Dinkha o (como se pronuncia n'español: Mar Dinja) robló col papa católicu Xuan Pablo II una Declaración cristolóxica común»:
}}
poniendo final los dos ilesies cola discutiniu bizantín ente los dos ilesies cristianes que se basaba na doxa controversial aniciada a partir de Nestorio. Supónse que tal entendimientu ecuménicu va prosiguir con Gewargis III y los sos socesores.
Inda en delles apartaes rexones del Próximu Oriente ye posible atopar nestorianos. Pela so parte, los nestorianos arrobinar por Asia Central, llegaron hasta China, y mientres un tiempu influyeron nos mongoles, anque finalmente éstos decantáronse pol lamaísmu y abandonaron el nestorianismu, lo que llevó a la so estinción final en diches rexones. Anguaño subsisten les ilesies nestorianas na India, n'Iraq, Irán, China y n'Estaos Xuníos y otros llugares onde a lo llargo del sieglu XX migraron comunidaes de los países citaos.
Na actualidá hai dos patriarques (dende 1976), unu de la Ilesia asiria del Oriente mora en Morton Grove, Illinois, n'Estaos Xuníos; y l'otru de l'Antigua Ilesia del Oriente, mora en Bagdag, Iraq. Hai otres ilesies que tien les mesmes tradiciones, pero nun tán en comunión, como la Ilesia Católica-Apostólica del Oriente en Brasil.
Talo como yá se señaló, la Ilesia nestoriana tuvo un papel fundamental nel caltenimientu d'antiguos testos griegos que fueron traducíos al siríacu (una caña del araméu). Más tarde seríen traducíos al árabe y (yá dende'l sieglu XIII) al llatín.
center|Desenvuelvo ramificáu de los grupos cristianos dende un raigañu denomináu [[Cristianismu primitivu.]]
Notes
<references group="lower-alpha"/>
Bibliografía
http://www.filosofia.org/aut/dra/per03.htm
1598
1598 (MDXCVIII) foi un añu común empezáu en xueves.
Organización territorial de los Estaos Xuníos
thumb|350px|Los Estaos Xuníos continentales. thumb|350px|Los Estaos Xuníos y les sos posesiones ultramarines.
La organización territorial políticu-alministrativa de los Estaos Xuníos compriende'l conxuntu de les diverses entidaes de gobiernu del so territoriu que, en conxuntu, formen los Estaos Xuníos d'América: estaos, el distritu de Columbia, los territorios y les reserves indies.
La división políticu-alministrativa de primer nivel de los Estaos Xuníos ye l'estáu. Hai 50 estaos, xuníos ente sí pa formar un estáu federal. Cada estáu tien la xurisdicción gubernamental completa sobre un territoriu xeográficu concretu, nel que comparte la soberanía col gobiernu federal de los Estaos Xuníos. Acordies con numberoses resoluciones del Tribunal Supremu de los Estaos Xuníos, neto los 50 estaos individuales que'l gobiernu federal son caún xurisdicciones soberanes.
Los estaos sodivídense en condaos, que son la xunidá políticu-alministrativa de segundu nivel. Louisiana usa'l términu parish (parroquia) pa referise a les sos sodivisiones, y Alaska el terminu borough (burgu); dambes entidaes son, a efeutos censales, los equivalentes de los condaos nesos estaos. La estructura políticu-alministrativa de tercer nivel son les township (conceyos), o los sos equivalentes a efeutos censales, nomaes town, nos estaos de Nueva York, Nueva Inglaterra y Wisconsin. La sodivisión del territoriu de los condaos en townships o towns apaez en venti de los estaos del país, mayoritariamente nel Noreste y el Mediu Oeste del país.
El gobiernu de caún de los cinco territorios con población permanente siguen tamién el modelu d'organización del gobiernu federal. Les sos sodivisiones reciben nomes diferentes: Puerto Rico tien 78 municipios, y les Islles Marianes del Norte tienen 4 municipios, mentantu que Guam sodivídese en villages, les Islles Vírxenes Americanes en distritos y la Samoa Americana tien distritos y atolones "non organizaos".
Otres sodivisiones subnacionales inclúin el distritu de Columbia, delles islles menores sin población permanente y reserves indies, toos ellos alministraos pol gobiernu federal. Cada reserva india tien sodivisiones diferentes: la de la nación navaja sodivídese n'axencies y cases capitulares, y la de la nación blackfeet en comunidaes. El gobiernu federal tien tamién xurisdicción esclusiva sobre les instalaciones militares, embaxaes y consulaes llocalizaos n'otros países.
Estaos
La unidá políticu-alministrativa fundamental de los Estaos Xuníos ye l'estáu. Hai cuatro d'ellos (Kentucky, Massachusetts, Pennsylvania y Virginia) que se refieren a sigo mesmos nes sos constituciones estatales como commonwealths y non estaos, magar qu'esto nun tien impactu llegal algún, y el so estatus ye completamente equivalente al de los otros 46.
En 1777 les trece colonies que declararan la independencia de Gran Bretaña en xunetu del añu anterior alcordaron la formación d'una confederación d'estaos, con un gobiernu central con poderes limitadísimos. En 1789, cuando l'actual Constitución reemplazó aquella primera, establecióse un nuevu marcu llegal. La constitución incorpora la doctrina de la separación de poderes, que divide'l gobiernu federal en trés rames (llexislativu, executivu y xudicial), y tamién el conceptu de federalismu, describiendo los derechos y responsabilidaes de los gobiernos estatales y d'estos con respectu al gobiernu federal.
El Tribunal Supremu de los Estaos Xuníos, en munchos fallos xudiciales, tien establecío que los 50 estaos individuales y los Estaos Xuníos como un conxuntu son xurisdicciones soberanes embaxu los principios de la Constitución. El fechu de que la soberanía ye compartida por cada estáu y pol gobiernu federal, los estauxunidenses son ciudadanos, al tiempu, de la república federal y del estáu nel que viven. Los estaos, sicasí, nun son soberanos nel sentíu westfalianu, qu'establez que cada estáu tien soberanía sobre'l so territoriu y los sos asuntos domésticos sin interferencia de tolos poderes esternos y que tolos estaos, independientemente del so tamañu, ye igual nel Derechu internacional. Los estaos estauxunidenses, amás, nun tienen soberanía llegal reconocida internacionalmente: dengún d'ellos ye reconocíu como estáu soberanu por otros países.
Los 50 estaos de los Estaos Xuníos d'América son los siguientes, añediendo a ellos el Distritu de Columbia (Washington D. C.):
Los 50 estaos agrúpense en rexones, de formes diferentes, pa propósitos estremaos.
Condaos
miniaturadeimagen|330x330px|Mapa de los condaos d'Estaos Xuníos. Los estaos sodivídense n'entidaes alministratives menores, nomaes condaos (county) en tolos estaos esceutu dos. N'Alaska los borough son los equivalentes a los condaos, y les partes del estáu non incluyíes en dengún borough reciben el nome de borough non organizáu, sodividíu a la so vez n'áreas censales; y en Louisiana los equivalentes a los condaos son los parish. Los condaos tienen una relevancia llegal y política estremada nos diferentes estaos: asina, en Nueva Inglaterra la so utilidá primaria ye la de ser los distritos xudiciales, mentantu que notros estaos tienen amplios poderes nes estayes urbanística, educativa o de tresporte.
Ciudaes
Hai aproximadamente 30.000 ciudaes incorporaes nos Estaos Xuníos, con un gráu variable d'autogobiernu.
Otres subdivisiones
En dellos estaos, como Michigan, les universidaes estatales son xurisdicciones constitucionalmente autónomes, dotaes d'un estatus especial equivalente al del conceyu metropolitanu. Esto ye, son persones xurídiques qu'operen como si fueren los conceyos, pero la so autonomía ye más de control llexislativu y executivu, lo que les fai igualmente comparables a les divisiones alministratives del Estáu.
Distritu de Columbia
El Distritu de Columbia ye un distritu federal independiente que ta so l'autoridá direuta del Congresu. Formóse, pola Llei Orgánica del Distritu de Columbia (District of Columbia Organic Act) de 1801, a partir de terrenos cedíos al Gobiernu Federal polos estaos de Maryland y Virxinia; sicasí, el territoriu cedíu por Virxinia foi devueltu a esi estáu en 1846. El distritu nun forma parte de nengún estáu y el congresu de los Estaos Xuníos exerce «xurisdicción esclusiva en tolos casos» sobre la ciudá. Sicasí, la Llei d'Autonomía del Distritu de Columbia preve un autogobiernu llindáu, incluyendo un alcalde y conseyu municipal electos. Los residentes del Distritu pueden votar nes eleiciones presidenciales y otorguen trés eleutores nel Colexu Eleutoral.
Árees Insulares
Les zones insulares de los Estaos Xuníos son aquelles xurisdicciones que nun son parte d'unu de los 50 estaos nin del Distritu Federal. A diferencia de les allugaes dientro de los Estaos, la soberanía sobre les zones insulares nun fuelga na población llocal sinón nel congresu. Na mayoría de casos, sicasí, el congresu dio una considerable autonomía al traviés d'una llei orgánica que funciona como una constitución llocal. Les árees insulares son alministraes pol Gobiernu Federal al traviés de la Oficina d'Asuntos Insulares del Departamentu del Interior.
Les árees insulares correspuenden a una serie de territorios so la soberanía de los Estaos Xuníos ya inclúin a tres naciones soberanes en llibre asociación colos Estaos Xuníos. Los territorios que fueron incorporaos a l'alministración estauxunidense dientro de les disposiciones de la constitución del país desígnense «territorios incorporaos». Los territorios que nun fueron incorporaos desígnense «non incorporaos». Estos territorios tamién pueden ser «entamaos», si conceder por una Llei Orgánica del Congresu o «non entamáu» (ensin l'autorización direuta d'autogobiernu por tal actu).
La Ordenanza del Noroeste concede a los territorios el derechu d'unviar un delegáu ensin derechu a votu nel Congresu de los Estaos Xuníos. Dende la organización del Territoriu del Noroeste en 1789, toles árees ensin almitir como estaos nos Estaos Xuníos taben sol control direutu del Congresu so la figura de territorios entamaos incorporaos, con ciertu grau d'autonomía política a nivel llocal. Estos territorios darréu convirtiéronse n'estaos. Trenta y ún de los actuales 50 estaos fueron territorios entamaos incorporaos antes del so ingresu na Unión. Dende l'almisión de Ḥawai a la Unión en 1959, solamente esistió un solu territoriu incorporáu, el despobláu Atolón Palmyra (que formaba parte enantes del Territoriu de Ḥawai, pero escluyíu pola llei d'almisión).
Los territorios ensin incorporar de los Estaos Xuníos son los siguientes:
Xunto al Atolón Palmyra, los siguientes territorios deshabitados formen les Islles Ultramarines Menores d'Estaos Xuníos (UM):
Amás de los territorios antes señalaos, los Estaos Xuníos alministraron el Territoriu en Fideicomiso de les Islles del Pacíficu del 18 de xunetu de 1947 al 1 d'ochobre de 1994. El territoriu estremóse darréu en cuatro entidaes polítiques: Islles Marianes del Norte, que se numberen más arriba, y trés estaos llibremente acomuñaos colos qu'Estaos Xuníos apautó'l Tratáu de Llibre Asociación:
Los territorios poblaos de Puertu Ricu, Islles Marianes del Norte, Guam, les Islles Vírxenes de los Estaos Xuníos y Samoa Americana nun voten nes eleiciones federales. Les posesiones d'Estaos Xuníos inclúin la Islla Navaza nel Caribe y les islles Wake, Midway, Jarvis, Howland, Baker, los atolones Johnston y Palmyra, y el Petón Kingman nel Pacíficu. Tres entidá, los Estaos Federaos de Micronesia, Paláu y la República de les Islles Márxal, convirtiéronse n'estaos soberanos, con gobiernu propiu y una llibre asociación con Estaos Xuníos.
Cuba y Filipines fueron dos antiguos territorios ensin incorporar qu'agora son países independientes. La Marina de los Estaos Xuníos retuvo la Base Naval de la Badea de Guantánamo, nuna parte de la badea homónima, dende 1898. El gobiernu d'Estaos Xuníos tien un contratu d'arrendamientu d'esta tierra que namái un alcuerdu mutuu o l'abandonu de la zona per parte de los Estaos Xuníos puede terminalo. L'actual gobiernu cubanu de Raúl Castro oponer a esta disposición, alegando que Cuba nun yera verdaderamente soberana nel momentu de la firma. Los Estaos Xuníos sostienen qu'esti puntu ye irrelevante, yá que al paecer Cuba ratificó'l contratu dempués de la revolución, y con plena soberanía, cuando cobró un cheque de la renta acordies con el tratáu en disputa.
El gobiernu d'Estaos Xuníos ye parte de delles disputes internacionales sobre la disposición de ciertes soberaníes marítimes ya insulares, dalgunos de los cualos seríen consideraos territorios. Bajo Nuevo y Bancu Serranilla son dos d'esos pleitos. Les islles adquiríes polos Estaos Xuníos na guerra contra España nos alboreceres del sieglu XX quedaron sol control del gobiernu federal y considérense parte de los "Estaos Xuníos" pa efeutos de la llei; per otru llau, la Corte Suprema de los Estaos Xuníos declaró nuna serie d'opiniones conocíes como los Casos Insulares que la Constitución amplíase ex proprio vigore a los territorios. Sicasí, la corte nestos casos tamién estableció la doctrina d'incorporación territorial. En virtú del mesmu, la constitución namái s'aplica dafechu nos territorios incorporaos como Alaska y Ḥawai, ente que namái s'aplica parcialmente nos nuevos territorios non incorporaos de Puertu Ricu, Guam y les Filipines.
Tribus soberanes
thumb|350px|Mapa de les Reserves Indies de los EE. UU.
Les tribus soberanes indíxenes son árees de tierra xestionaes por dalguna tribu de nativos americanos so la Oficina d'Asuntos Indíxenes del Departamentu del Interior de los Estaos Xuníos. Hai alredor de 310 reserves indíxenes nos Estaos Xuníos. Les tribus tienen soberanía tribal llindáu sobre la tierra na so reserva. Como resultáu d'esto les lleis nes tierres tribales pueden variar de la zona circundante. El conseyu de la tribu, y non el gobiernu llocal o federal, polo xeneral tien xurisdicción sobre les reserves. Distintes reserves tienen distintos sistemes de gobiernu, que puede o nun reproducir les formes de gobiernu que s'atopen fora de la reserva. La mayoría de les reserves indíxenes fueron establecíes pol gobiernu federal; sicasí un númberu llindáu, sobremanera nel esti, deben el so orixe a la reconocencia de los estaos.
Los residentes d'una reserva pueden votar como residentes d'un estáu y tán obligaos a pagar impuestos federales. L'estatus especial de les reserves creó tanta oportunidaes (como los xuegos d'azar nos Estaos que de normal non lo dexen) como desventaxes (como la falta de voluntá de delles empreses pa faer negocios nun área onde nun tán seguros qué tipu de lleis pueden aplicase sobre ellos).
Otres árees definíes
Amás de les entidaes gubernamentales pa fines llexislativos a nivel estatal, del condáu y de la ciudá, tamién pueden esistir árees de propósitu especial. Los distritos de caltenimientu son un exemplu d'esti tipu d'área d'usu especial, creaos col propósitu de caltener la tierra, el paisaxe natural, la flora y la fauna. Los distritos congresionales son otru exemplu, creaos col propósitu d'escoyer a los miembros del Congresu de los Estaos Xuníos.
Amás, los tribunales estauxunidenses dictaminaron qu'esisten árees más pequeñes qu'han de ser consideraos como gobiernos dafechu funcionales, y polo tanto tienen de ser obligaos poles mesmes restricciones impuestes pa los organismos "tradicionales" del gobiernu. Estos inclúin les asociaciones de propietarios (determinaos nos casos Shelley contra Kraemer, Loren contra Sasser, Comité por un meyor Twin Rivers contra Asociación de Propietarios de Twin Rivers), y pueblos que son propiedaes d'empreses (tantu pa los emplegaos como pa los consumidores, decidíu nel casu Marsh contra Alabama en 1946). Munchos propietarios de vivienda y asociaciones de vecinos considérense organizaciones ensin fines d'arriquecimientu, pero tienen la capacidá d'aumentar los impuestos, atopar a los miembros por infracciones contra les regles de l'asociación, y empecipiar procesos xudiciales. La cuestión de los derechos civiles neses comunidaes inda nun se determinó de manera concluyente, que pueden variar d'estáu a estáu.
Historia
Los 13 estaos orixinales taben arrexuntaos a lo llargo de la mariña del Atlánticu. La frontera correr escontra l'oeste, a midida que estenses rexones de lo que güei ye Estaos Xuníos continental fueron añedíes por aciu compres, trataos y anexones. Los estaos fuéronse poblando, surdieron gobiernos, y cuando les sos llexislatures territoriales solicitaron almisión al Congresu, pasaron a formar parte de la Unión como estaos. Hasta 1959, cuando entraron a la Unión Alaska y Ḥawai.
Acordies cola Constitución, los estaos delegaron gran parte de les sos facultaes soberanes al gobiernu federal en Washington D. C., pero caltuvieron munches facultaes importantes. Por casu, cada unu de los 50 estaos caltién el derechu de dirixir el so propiu sistema educativu, d'otorgar llicencies a los médicos y a otros profesionales, d'ufiertar proteición policíal a los sos ciudadanos y de dar caltenimientu a les sos carreteres.
Na práutica real, y acordies cola tradición estauxunidense de caltener al gobiernu tan cerca del pueblu como sía posible, los estaos delegan munches d'estes facultaes a les sos subdivisiones polítiques: los condaos, les ciudaes, los pueblos, y les aldegues. Asina, al más baxu nivel políticu los habitantes d'una pequeña comunidá d'Estaos Xuníos escueyen a los representantes de la so aldega por que se faigan cargu de los sos departamentos de policía y de bomberos, y escueyen un conseyu educativu pa dirixir les sos escueles. Al nivel del condáu, los votantes escueyen funcionarios responsables de les carreteres, los parques, les biblioteques, el drenaxe, y otros servicios, y escueyen o designen xueces pa los tribunales. Los ciudadanos de cada estáu tamién escueyen al gobernador y a los miembros de la llexislatura estatal.
Andalgalomys pearsoni
Andalgalomys pearsoni ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Bolivia y Paraguái.
Fresnadieḷḷo
Fresnadieḷḷo ye una casería de la parroquia de Nembra nel conceyu asturianu d'Ayer.
Myiothlypis chrysogaster
Taxonomía
Enantes considerábase a la reinita del Topetó (Myiothlypis chlorophrys) una subespecie de M. chrysogaster con una población dixunta, pero anguaño considérense especies separaes a pesar de les semeyances del so plumaxe.
Descripción
La reinita ventridorada mide alredor de 13 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros y lladrales ye de color verde oliváceo, con llistes superciliares y una llista pileal central marielles, como'l plumaxe de les sos partes inferiores. Estrémase principalmente de la reinita del Topetó poles sos llistes superciliares, que son más llargues y son marielles en tola so estensión, a diferencia del so pariente nortiza que tien el so parte posterior verdosa.
Gátova
thumb|250px|[[Términu municipal de Gátova al respective de la contorna del Campu de Turia.]] Gátova (en valencianu, Gàtova) ye una llocalidá y conceyu español asitiáu na parte septentrional de la contorna del Campu de Turia (provincia de Valencia), na Comunidá Valenciana. Llenda colos conceyos valencianos de Marines, Olocau y Serra, y colos conceyos castellonenses de Segorbe y Altor.
Hasta 1995 formaba parte de la provincia de Castellón.
Historia
Los restos más antiguos de poblamientu que se conocen correspuenden a un pobláu de la Edá del Bronce esistente en Marmalé de baxo, sobre'l que se superpuso otru de dómina íbera.
Tamién ibéricos paecen ser los murios que les sos ruines ver nel castiellu de Torruxón. Ibérica, o quiciabes romana, debía de ser la piedra na qu'había una figura zoomorfa esculpida, destruyida fai yá munchos años.
En 1995 —a pidimientu popular — el pueblu, qu'antes pertenecía a la provincia de Castellón y a la contorna del Alto Palancia, pasó a integrase na provincia de Valencia, contorna del Campu de Turia.
A nivel relixosu, el conceyu pertenez anguaño a l'Archidiócesis de Valencia.
Xeografía
El términu municipal de Gátova asitiar nel estremu occidental de la Sierra Calderona, que baxa hasta'l mar Mediterraneu, al este de los montes de la Cueva Santa y Alcublas, dientro del anticlinal empecipiáu pola sierra de Javalambre y siguíu pola sierra de Andilla, constituyendo toes elles les últimes estribaciones de la Cordal Ibéricu. Los visos más destacaos son el Picu de la Águila (878 m), Piezarroya (841 m.), Peñarroya (656 m.), el Gorgo (908 m., segunda cota más alta de la Sierra Calderona), los montes Altu de la Calera (852 m.), Fuenfría (781 m.) y El Arenal (717 m.). Abonden los manantiales, dellos mineru melecinales.
Les tierres ensin cultivar tán ocupaes por pinos, sufreres, carrasques, romerus y camperes. Cázase'l xabalín y otres especies de caza menor, como'l coneyu y la perdiz.
La población atopar a los pies del picu de la Águila, con cais desanivelaes y trabancoses que se amoldan a la topografía del terrén. Asitiada xunto a la llende cola provincia de Castellón —pola contorna del Alto Palancia—, atopar a 48 km de Valencia, teniendo accesos al traviés de la carretera CV-25 Olocau-Gátova-Altor.
Demografía
Ente 1715 y 1860 la so población aumentó de 90 vecinos a 1.177. Esti ascensu demográficu tuvo'l so puntu más altu nel añu 1930, cuando Gátova algamó la cifra de 1.308 habitantes. Dende entós la población baxó progresivamente.
Política
Les resultaos en Gátova de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2015, son:
Economía
Basada tradicionalmente na agricultura de secanu (ceberes, olivares, almendrales). El pocu terrén de regadío deber a l'agua de les fontes y produz pataques, maíz, alfalfa, hortolices y frutales. Tamién tien delles esplotaciones apícoles.
Fiestes
Celebra los sos fiestes patronales del 23 al 25 de setiembre dedicaes al Cristu de la Misericordia, La nuesa Señora de la Mercé y San Xosé, onde se realicen distintes actividaes p'acompañar la fiesta.
Los dos últimes selmanes de xunetu celebren festexu taurinos.
La primer selmana d'agostu, celébrase la "fiesta de les moces o moces".
La tercer selmana d'agostu celebra la fiesta de San Rafael, más conocida como "la fiesta de los mozos o mozos", con cantares hasta l'amanecer de los mozos que percuerren el pueblu al berru de "¡Viva San Rafael!".
Nel mes de xineru celebra la fiesta de San Antón, la fin de selmana más próxima al 17, tamién con verbena y foguera, el domingu pasacalle portando los rollos les moces nes sos canastes, de casa del clavario mayor a la ilesia, pa la so bendición y posterior repartida, onde los vecinos y foranos alleguen a recoyelos acompañaos de los sos animales de compañía, y como tradición casi toos amarutaos, con motivos de crítica o sátira de fechos socedíos mientres l'añu.
Garçon à la pipe
Garçon à la pipe (Rapazu con pipa) ye una pintura de Pablo Picasso. Foi pintáu en 1905, cuando Picasso tenía 24 años, mientres el so Periodu Rosa, pocu dempués d'establecese na seición de Montmartre de París, Francia. L'oleu sobre llenzu de pintura representa a un neñu parisín sosteniendo una pipa na manzorga y con una guirlanda o corona de flores.
Preparación
Principios de los xuegos d'esti trabayu qu'implica l'allugamientu del neñu en tolos tipos d'actitúes que participen de pies, sentáu o recostado contra la paré. Dempués de reposicionamiento de gran parte de la modelu. El siguiente foi la posición del brazu, onde enforma tiempu foi gastáu nel altor y l'ángulu. Los primeros trabayos nun amuesen oxetos que nun sían d'una tubería que s'utiliza. Anque Picasso empezó a pintar esti cuadru, dio-y un periodu de descansu d'un mes. Mientres esti tiempu, Picasso decidió acabar con él por aciu l'allugamientu d'una guirlanda de flores sobre la cabeza del rapazu.Nun se sabe por qué Picasso decidió faer esto, pero hai un contraste ente la feminidad y la masculinidad na imaxe.
El neñu
Le Bateau-Lavoir de Montmartre ye onde Picasso vivía cuando pintó'l cuadru. Dalgunes de les persones locales ganábase la vida na industria del entretenimientu, como los payasos de ser o acróbates. Picasso utiliza muncha xente local nos sos cuadros, pero desconozse enforma sobre'l neñu na imaxe. Lo que paez ser fechu polos comentarios fechos d'una variedá de fontes ye que'l rapazu yera un modelu na so adolescencia que se calteníen nel estudiu de Picasso y ufiertóse a posar pal llabor de petroleu. Mesmos comentarios de Picasso sobre'l neñu que se foi unu de los: "Tipos de locales, actores, señores, señores, los delincuentes... Quedóse ellí, dacuando tol día. El mirábame de trabayu. Encantába-y eso. " D'esti comentariu, pueden faese camientos. La primera ye que Picasso nun quería que la xente sepa que'l neñu ye, y el segundu ye Picasso nun sabía realmente'l neñu. Sicasí, los informes fixéronse munchos que dicen que'l mozu ye "P'tit Louis", o "Little Louis". Propiedá
El cuadru foi adquiríu por John Hai Whitney, en 1950 para EE.XX. de 30.000 dólares. El 5 de mayu de 2004, la pintura foi vendida por 104.168.000 dólares EE.XX. nuna puya de Sotheby's en Nueva York. Sotheby's nun dixo que mercó la pintura.Nel momentu, rompióse'l récor de la cantidá paga por una pintura puyada (cuando la inflación ignórase). La cantidá, 104 millones dólares EE.XX., inclúi'l preciu d'axudicación de los EE.XX. 93 millones dólares, más la comisión de la casa de puyes, d'alredor d'EE.XX. $ 11 millones.La pintura dióse-y una estimación pre-venta de dólares de los EE.XX. 70 millones a la casa de puyes. Munchos críticos d'arte afirmaron que'l preciu de venta d'alta de la pintura tien muncho más que ver col nome del artista que col méritu o importancia histórica de la pintura. L'artículu de The Washington Post sobre la venta figura la siguiente carauterización de la reacción: "Picasso d'espertos Pepe Karmel, algamáu en Nueva York la mañana dempués de la venta, enoxóse creciente sobremanera l'asuntu. "Toi sosprendíu", dixo, "qu'una prestosa pintura menor puede resultar nun preciu apropiáu pa una verdadera obra maestra de Picasso. Esto demuestra hasta qué puntu'l mercáu ta divorciada de los verdaderos valores del arte"
Aunay-les-Bois
Aunay-les-Bois ye una comuña francesa del departamentu d'Orne, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Myiothlypis coronata
Myiothlypis coronata ye una especie d'ave de la familia Parulidae, que s'atopa en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Hábitat
El so hábitat natural ye'l monte de monte tropical de los Andes, ente los 1.500 y 3.000 m d'altitú. Afaise tamién a los montes relativamente degradaos.
Descripción
Mide en permediu 14 cm de llargor. Estremae pola so corona de color anaranxáu acoloratáu que cubre dende la frente hasta la nuca y ta arrodiáu d'un cantu negru, delgáu y nítido. Presenta una banda ocular corita sobre'l fondu gris claro de la cara, col gargüelu más claru. L'envés ye de color oliváceu. El pechu xeneralmente ye de color mariellu maciu.
Myriam Bru
Myriam Bru ye una actriz francesa. Fixo 16 películes ente 1952 y el so matrimoniu en 1958, cuando se retiró de l'actuación pa criar a la so familia.
Biografía
Nació en París en 1932. El so padre xudíu foi asesináu polos nazis en Auschwitz-Birkenau.
Dempués d'un pequeñu papel non acreditáu en Rendezvous in July de Jacques Becker (1949), tuvo'l so primer papel acreditáu na hestoria policiaca de Richard Pottier Ouvert contre X (1952). Más tarde esi mesmu añu fixo la so primer película italiana, la cinta debú de Gian Paolo Callegari como direutor: Yeren trecento .... Los años siguientes apaeció en delles películes italianes, incluyendo dos de les películes de Carmine Gallone sobre compositores famosos, Puccini (1953) y Casa Ricordi (1954), y Vacanze a Ischia (1957) de Mario Camerini.
En 1957 viaxó a Alemaña pa faer la so primer película alemana pal veteranu direutor Rolf Hansen: Resurrection (basada na novela del mesmu nome de Llión Tolstoy). Nel set conoció al galán alemán Horst Buchholz, y al añu siguiente casar en Londres. La so última película, realizada poco primero de casase, foi Nella città l'inferno de Renato Castellani, onde interpretó a una prisionera xunto a les actrices Anna Magnani y Giulietta Masina. Dempués de que los sos fíos crecieron, convertir n'axente de teatru en París.
Amparo Acker-Palmer
Amparo Acker-Palmer ye una neurocientífica y bióloga molecular, profesora de la Universidá Johann Wolfgang Goethe. Casóse col neuropatólogo y neuroncólogo Till Acker, con quien tien dos fíos. Trabayó col so maríu en terapies de tumores.
Carrera académica
En 1986, Acker-Palmer estudió bioloxía y bioquímica na Universidá de Valencia y llogró un doctoráu Erwin Knecht en 1996. Estudió'l so posgráu nel Llaboratoriu Européu de Bioloxía Molecular en Heidelberg (Alemaña), nel Departamentu de Bioloxía Progresiva, dirixíu por Angel Nebreda y Rüdiger Klein, con quien siguió estudiando como parte del grupu d'investigación del Institutu Max Planck de Neuroboloxía en Múnich en 2001.
Ye profesora en Frankfurt del Main dende 2007. Tamién ye direutora del Departamentu de Neurobioloxía Molecular y Celular nel Institutu de Bioloxía Celular y Neurociencia, ya investigadora de la Rede de Neurociencia de Rin-Meno dende 2012.
Mark Feuerstein
Carrera
Feuerstein consiguió un papel en televisión como un personaxe recurrente na telenovela Loving. Cuando la direutora Nancy Meyers taba faciendo casting pa What Women Want, la so fía reconoció a Feuerstein de Practical Magic (1998) y aportunó que lo escoyera. Foi moteyáu como "asesín de mil comedies" y "kriptonita risible" por cuenta de la so falta d'ésitu en Fired Up (1997), Conrad Bloom (1998), The Heart Department (2001), Good Morning, Miami (2002), y 3 Lbs. (2007). Feuerstein axuntóse como un interés amorosu con Practical Magic cola so compañera Sandra Bullock na película Two Weeks Notice, pero toles sos escenes fueron esaniciaes.
Amparo Acker-Palmer
Carrera académica
Acker-Palmer estudia la base molecular de la plasticidad sináptica y el desarrollu del sistema nerviosu. Esamina'l receptores del xen ephrin-B y atopó rellaciones ente'l desarrollu estructural del sistema nerviosu y los vasos sanguíneos (angiogénesis). Esta postrera puede aplicase nel estudiu de les metástasis de los tumores. Tamién afayó que'l sistema nerviosu y el sistema vascular utilicen molécules similares y tienen xenes comunes.
Reconocencies
En 2010 recibió'l Premiu Paul Ehrlich y Ludwig Darmstaedter pa científicos novicios. En 2012 foi reconocida como miembru de la Leopoldina. En 2014 foi escoyida miembru de l'Academia Europæa.
Mark Feuerstein
Carrera
Feuerstein ta anguaño protagonizando un papel principal na serie Royal Pains.
En xineru de 2009, Feuerstein empezó a apaecer na serie Crackle
Él apaeció como anfitrión el 14 de xunu de 2010 en WWE Raw.
Vida privada
Feuerstein nació na Ciudá de Nueva York d'una familia xudía, d'un padre abogáu y una madre maestra. Yera un lluchador na escuela secundaria y ganó'l campeonatu estatal. Feuerstein asistió a la escuela The Dalton y graduóse na Universidá Princenton en 1993. Ganó una beca Fulbright y estudió na Academia de Londres de Música y Arte Dramático y en L'École Phillipe en Francia.
Él y la so esposa, Dana (de soltera Klein), tienen tres fíos, Lila Jane, Frisco James, y Adelaide "Addie".
Ryo Ishii (1993)
Ryo Ishii (石井 綾, ) ye un futbolista xaponés.
José Manuel Restrepo
Estudio y primeros trabayos
Al tornar a Antioquia foi asesor del gobernador español Francisco de Ayala, y cuando se formó, en setiembre de 1810, la Suprema Xunta Provincial, foi nomáu secretariu d'ella. L'añu siguiente foi escoyíu, con Juan de la Corrolada, como representantes d'Antioquia nel Congresu de les Provincies Xuníes, que tenía d'axuntase en Bogotá. Anque'l Congresu nun pudo axuntase, en payares de 1811 firma, en representación d'Antioquia, l'Acta de Federación de les Provincies Xuníes de la Nueva Granada, formada por Antioquia, Cartagena, Neiva, Pamplona y Tunja, ensin participación de Cundinamarca, que se niega a formar parte de la federación.
Restrepo tornó a Antioquia a fines de 1812 y en xineru de 1813 ye nomáu asesor pol so padre José Miguel Restrepo, que nesi momentu ocupaba la gobernación. Al asumir la dictadura don Juan de la Corrolada nomar secretariu de Gracia y Xusticia, y a la muerte del dictador, en xineru de 1814 foi tamién Secretariu únicu del nuevu gobernador, Dionisio Tejada. Este mesmu añu ye nomáu pol Congresu Nacional miembru del triunvirado que tenía d'exercer el poder executivo, formáu amás por Manuel Rodríguez Torices y Custodio García Rovira pero nun acepta y ye remplazado por José Miguel Pey. Al añu siguiente ye diputáu en representación de Rionegro nel Colexu Constituyente que redacta la segunda constitución d'Antioquia, y garrasti tamién al Congresu Nacional.
Restrepo mientres reconquistar y l'independencia
A mediaos de 1816 los exércitos españoles reconquistaron a Antioquia, y Restrepo fuxó en direición al sur. Sicasí, decidió tornar dempués d'unos meses, y volvió a Rionegro ante'l gobernador español Francisco Warleta. Anque al empiezu ye bien tratáu, dempués ordenar que vaya a dirixir les obres d'apertura del camín de Sonsón a Maruxu. Dempués d'unos meses decide fugase y escápase en payares de 1817 escontra Kingston y los Estaos Xuníos. La so esposa, Mariana Montoya, llogra un indultu pa Restrepo, que torna a Rionegro a empiezos de 1819.
Otros cargos políticos y alministrativos
En 1821 Restrepo arrenunció a la gobernación pa ocupar la so curul como diputáu al Congresu de Cúcuta. Ellí foi escoyíu presidente del Congresu y participó, col so pariente José Félix de Restrepo, na redaición y discutiniu de la Llei de Llibertá de Partos, que concedía la llibertá a los fíos de los esclavos que nacieren dempués d'aprobada, cuando cumplieren 18 años. Al terminar el congresu y expedir la Constitución de Cúcuta, Simón Bolívar nomó a Restrepo Secretariu del Interior y Rellaciones Esteriores, cargu qu'ocupó primero dende 1821 hasta 1827, mientres el periodu republicanu de Colombia, con Francisco de Paula Santander como Vicepresidente encargáu del poder executivu, y depués pa Bolívar mesmu, en declarándose dictador de Colombia, hasta fines de 1829. En 1828 foi nomáu Alministrador de la Casa de Moneda, un emplegu qu'exerció con delles interrupciones hasta 1860, cuando yá tenía 79 años.
L'historiador
Dende bien nuevu Restrepo foi un escritor infatigable. Ente 1819 y 1858 llevó un diariu detalláu de los fechos políticos y militares del país, que lu sirvió pa escribir los sos dos obres hestóriques más importantes: "Historia de la Revolución de la República de Colombia" y "Historia de la Nueva Granada".
Esta obra foi la obra inaugural de la historiografía republicana en Colombia y contribuyó en forma substancial a definir los elementos del patriotismu colombianu y de la visión de la nación nel sieglu XIX.
Les Fureres
Les Fureres ye una casería de la parroquia de Nembra nel conceyu asturianu d'Ayer.
Belbeuf
Belbeuf ye una comuña francesa del departamentu de Sena Marítimu, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Myriam Bregman
Myriam Bregman ye una abogada, activista y política arxentina. Ye dirixente nacional del Partíu de los Trabayadores Socialistes (PTS); un partíu d'orientación trotskista al que se xunió mientres estudiaba la carrera d'abogacía na Universidá de Buenos Aires nos años 1990.
Foi una de les abogaes de Jorge Julio López, testigu desapaecíu en 2006 depués d'emprestar testimoniu contra Miguel Osvaldo Etchecolatz, quien finalmente foi condergáu por xenocidiu polos delitos cometíos mientres la última dictadura.