cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Myzomela blasii
Llocalización
Ye una especie d'ave endémica que s'alcuentra n'Indonesia (Seram, Boano, Ambon, y nes islles Moluques).
Magny-Lormes
Tien una población de y una superficie de  km².
Reserva Natural del Valle de Mai
La Reserva Natural del Valle de Mai  (“Valle de Mayu") na islla de Praslin, nel archipiélagu de les Seixeles, nel Océanu Índicu occidental (4°19' S, 55°44' Y), col so selva natural de palmeres y una importante fauna, qu'inclúi delles especies protexíes, foi declarada Reserva de la Naturaleza'l 18 d'abril de 1966 y Parque Nacional en 1979. En 1983, esta área protexida foi inscrita pola Unesco na llista de los llugares que son Patrimoniu de la Humanidá.
Una de les rareces más célebres d'esta islla ye'l cocu de mar, l'enorme ya intrigante frutu d'una palmera que ye endemismu d'esti archipiélagu. Otra especie importante ye'l papagayu negru, l'ave nacional” de les Seixeles.
La Reserva, con 19,5 hai, atopar nes llombes del centru de la islla (altitúes de 160 a 200 m), dientro del Parque Nacional Praslin (324 hai). El valle ta formáu por dos ríos, el Nouvelle Découvert, qu'escurre escontra l'este y el Rivière Fond B'Offay, que desagua nel mar na Badea Sainte Anne, al oeste. Los cinco especies de palmeres endémiques de les Seixeles atopar nel valle: Deckenia nobilis, Phoenicophorium borsigiana, Lodoicea maldivica (o cocu de mar), Verschaffeltia splendida, Roscheria melanochaetes y Nephrosperma van-houtteana. Dientro de la selva esisten inda otres especies endémiques, como Northea hornei, Pandanus hornei, Drypetes riseleyi y Dillenia ferruginea. Les ciperácees endémiques Thorachostachyum floribundum y Scleria sumatrensis tamién tán nel área. Les llombes qu'arrodien el valle sufrieron dalguna erosión, debida a la deforestación y quemes forestales; equí atópense delles especies exótiques, al llau de les endémiques Dillenia ferruginea, Paragenipa lancifolia, Memecyclon elaeagni, Syzygium wrightii, Pandanus multispicatus y Deckenia nobilis.
En términos de fauna, la especie más importante ye, ensin dulda, el papagayu negru, Coracopsis nigra barklyi, totalmente dependente del Valle de Mai, de les qu'esistíen en 1994 108 aves. Otres aves endémiques inclúin Hypsipetes crassirostris, el palombu azul, Alectroenas pulcherrima, l'ave del sol de les Seixeles, Nectarinia dussamieri, el ferre de les Seixeles, Falco araea y Collocalia francica elaphra. Apenes se conocen dos especies de mamíferos endémiques de les Seixeles, el foín volador, Pteropus seychellensis y l'esperteyu Coleura seychellensis. Ente los reptiles endémiques, esiste un camaleón endémicu, Chamaeleo tigris y dos espécies de cobres, Boaedon geometricus y Lycognathophis seychellensis y, ente les xaronques, Tachycnemius seychellensis. Nos regatos, atópase una especie endémica de cámbaru, Dekenia allaudi, y una de peces, Pachypanchax playfairi. Tán inda registadas dos especies endémiques de cascoxues, Stylodonta studeriana y Pachinodus arnatus.
Medicina tradicional
Según la definición de la OMS, la medicina tradicional ye:
Azuragrion granti
Azuragrion granti ye una especie d'odonatu perteneciente a la familia Coenagrionidae. Ye endémica de Yeme. El so hábitat natural son los ríos, corrientes intermitentes d'agua duce, los llagos d'agua duce, banzaos y estanques. Ta considerada en peligru d'estinción pola perda d'hábitat.
Medicina tradicional
D'alcuerdu al epistemólogo arxentín Mario Bunge, les medicines tradicionales nun estremen el síntoma suxetivu del signu o indicador oxetivu, nun miden nenguna variable y nun faen ensayos clínicos nin disponen d'estadística; amás que, con esceición de ciertos conseyos profilácticu y dietéticu, la medicina contemporánea nun usa casi nengunu de les conocencies de les medicines tradicionales.
Sistemes médicos tradicionales
Les civilizaciones urbanes, dende la exipcia y la mesopotámica, desenvolvieron sistemes de medicina, qu'incluyíen un cuerpu conceptual o teóricu, unes práutiques más o menos normalizaes, la regulación de la educación médica, de la pertenencia al oficiu y de les responsabilidaes del médicu.
La Maison-Dieu
La Maison-Dieu ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Medicina tradicional
Remedios tradicionales
Esisten diversos remedios tradicionales;exemplos usaos como opción de medicina:
Aceitilla (acahual, acahual blancu, rosilla, saetilla)
Nome científicu: Bidens pilosa L. familia de les compuestes.
Llugares onde se cultiva: Ye una maleza del valle de Méxicu, Veracruz, Jalisco, Oaxaca, etc.
Calteres: Mide de 50 a 150 cm d'altor, el so tarmu tetrágonu dende la base, pubescente na parte cimera; fueyes peciolaes y flores en cabezuelas blanques. Floria d'agostu a ochobre.
Partes usaes: Tola planta.
Usos comunes: Suel usase como fervinchu.
Acocoté (cominos, cominos rústicos, yerba del osu)
Nome científicu: Arracacia atropurpurea Benth el hook. Familia de les umbelíferes.
Llugares de vexetación: Valle de Méxicu, estáu de Méxicu, Veracruz, San Luis Potosí, Michoacán, Morelos, etc. Polo regular n'altores ente 2,200 y 2,800 m. sobre'l nivel del mar.
Calteres: Planta herbal de grandes fueyes estremaes y flores en umbela; frutos oblongo-elípticos, estruyíos, con 5 costielles, 3 dosales y dos marxinales. Son de sabor acre y arumosu.
Partes usaes: Los frutos, contién aceite esencial.
Usos comunes: Usar pa la blenorraxa, como carminativo y estimulante, n'otros llugares emplegar pa la fiebre
Achiote (achiotillo, achiotl, changuarica, pumacua)
Nome científicu: Bixa orellana L. Familia de les bixáceas.
Llugares onde vegeta: Yucatán, Campeche, Quintana Roo, Chiapas, Tabasco, Veracruz, Oaxaca, Sinaloa, Morelos, etc.
Calteres: Arbustu de trés a cuatro metros aproximao; de fueyes alternes, pecionaladas, cordaes, enteres, enaguaes y llises, hasta de 20 cm de llargu; flores hermafrodites, rosadas, dispuestes en corimbos, el frutu ye una cápsula acorazonada d'unos 5cm de llargu, de color coloráu primeru y colloráu escuru dempués, arizada de pelos ríxidos, dehiscente por dos cáscares. Granes casi triangulares, daqué estruyíes y con tegumentu carnosu, de color coloráu. Floria en payares y colléchase en marzu y abril
Partes usaes: Los granos, l'aceite de los mesmos y les fueyes.
Usos comunes: Se macera n'aceite y aplícase a les quemadures; atribúyese-y propiedaes estomáquicas, antidisentéricas y refrescantes. Les fueyes picaes y maceradas en curtia cantidá d'agua, producen una sustancia gomosa que se diz tien propiedaes diurétiques y antigonorreicas; la mesma sustancia ye purgante y desinflamatoria.
Amapola mariella (amapola de california, copa d'oru)
Nome científicu: Eschscholtzia californica Cham. Familia de les papaveráceas.
Llugar onde vegeta: Norte de Baxa California
Calteres: Planta herbal de fueyes bien estremaes; les flores son grandes y marielles, asemeyaes a les amapoles. El frutu ye una cápsula cilíndrica llena de granes redondes, fosques y rugosas.
Usos comunes: El vulgo emplégase como un calmante bien útil en ciertos casos, los sos inconvenientes tán atribuyíos al usu del opiu.
Bálsamu
Nome científicu: Myroxylon balsamum var. Pereirae (royle) harms. Familia de les Lleguminoses.
Llugares onde vegeta: Veracruz, Michoacán, Oaxaca, Chiapas, Yucatán ente otros llugares templaos.
Calteres: Árbol de 15 a 20 metros, fueyes compuestes, imparipinadas, formaes de 7 a 17 fueyuques alternes, oval-acuminadas, delgaes y brillantes, llenes de puntos y rayes tresversales. Flores blanques, pequeñes y dispuestes en recímanos.
Partes usaes: Los frutos y el tueru (bálsamu negru)
Usos comunes: Usar contra'l asma, los catarros, el reumatismu etc. Tamién s'emplega contra la gonorrea.
Toloache o tornaloco (nacascul, toloatzin)
Nome científicu: Datura ferox
Llugares onde vegeta: Principalmente les rexones templaes de Méxicu y Estaos Xuníos
Calteres: Arbustos de fueyes alternes ovaes de ápice agudu, enteres nel marxe, glaucas; nervadura central y llaterales bien visibles
Partes usaes: Les fueyes y de preferencia les granes
Usos comunes: Fumando'l toloache da bones resultancies na asma, na tisis; al interior na llocura, coqueluche, neuralxes, reumatismu, etc.
Sistemes médicos tradicionales
La medicina occidental siguió un camín equivalente, onde'l máximu pesu correspondía-y a la tradición, hasta la Renacencia, cuando empezó una puxanza de la investigación anatómica, y sobremanera hasta'l desenvolvimientu de les ciencies de la materia, como la química y la física, nel sieglu XVIII, y de la bioloxía fundamental, a partir del XIX. Namái nos últimos años la idea de que la teoría médica tien de desenvolver los sos conceutos científicamente, empezó a avanzase que tamién la práutica médica, dende'l diagnósticu hasta'l siguimientu del paciente, pueden sacar ventaya de los procedimientos rigorosos de la ciencia. La medicina tradicional occidental, d'orixe grecollatín, foi movida nos sos conceutos teóricos pola inspirada biolóxicamente.
La medicina exipcia yera una medicina socialmente bien entamada, con profesionales o llugares específicos, pero siempres bien bien venceyada a la relixón y al oficiu sacerdotal. Dexó bien poca buelga nes medicines posteriores.
Otros sistemes perduraron hasta los nuesos díes, y los sistemes de salú de los países correspondientes integrar en diversa midida. Son los siguientes:
Etnomedicina
La etnomedicina ye una especialidá de l'antropoloxía médica qu'estudia les medicines tradicionales, especialmente les qu'escarecen de fontes escrites, con énfasis nos aspeutos culturales, más que nos biomédicos.
Auke Pattist
Auke Bert Pattist foi un criminal de guerra neerlandés. El so nomatu yera  el verdugu de Drenthe.
Pattist yera oficial de policía n'Ámsterdam al entamu de la Segunda Guerra Mundial. Ellí tomó parte activa en redaes escontra xudíos escondíos. Xunióse a les SS y lluchó colos alemanes nel frente oriental. Más sero algamó la nacionalidá alemana. En 1944 tornó a los Países Baxos como oficial de les SS.
Foi mui activu nel pueblu d'Hollandscheveld, Drenthe, na búsqueda de xudíos y persones escondíes. Yera nomáu pol so tratu colos prisioneros, qu'incluyía frecuentes tortures y simulacros d'execución. Anque nun se sabe dafechu qu'Auke Pattist matara a nengún reclusu, foi consideráu responsable de la muerte de munchos de los sos reclusos. Depués de la guerra, Auke Pattist foi arrestáu y encarceláu. Por embargu, llogró escapar de la prisión d'Arnhem, Gelderland en 1946. Fuxó a Alemaña y acabó n'España en 1956. El dictador Franco concedió-y la ciudadanía. Mientres tantu, nos Países Baxos foi condergáu en rebeldía a cadena perpetua por agresión y traición. Per munchu tiempu, les autoridaes neerlandeses desconocíen el paraderu d'Auke Pattist hasta que l'historiador aficionáu Albert Metselaar, tamién de Drenthe, descubrió la so direición n'España. El cazador de nazis Simon Wiesenthal colocó a Auke Pattist na llista de criminales de guerra buscaos internacionalmente. Sicasí, les autoridaes españoles negáronse a extraditalu. Auke Pattist morrió en marzu de 2001 a la edá de 80 años na ciudá d'Uviéu, Asturies.
Melitaea diamina
Melitaea diamina ye un lepidópteru ropalóceru de la familia Nymphalidae. Lang 1789.
Distribución
Distribúyese pel norte de la península Ibérica, centru, este y sureste d'Europa, nordeste Turquía, sur y noroeste de Rusia, sur de Siberia, Transbaikal, Amur, Mongolia, nordeste de China, Corea y Xapón. Na península ibérica alcuéntrase concretamente n'Asturies, Galicia, Cataluña, los Pirineos y el Cordal Cantábricu. Nun s'atopa nes islles britániques.
Chordeiles minor
Chordeiles minor, tamién conocíu como añapero yanqui o añapero boreal, ye una ave Caprimulxiforme de la familia Caprimulgidae mesma d'América.
El nome científicu d'esta especie, minor ("menor"), puede causar tracamundiu. Orixinalmente esta especie poner nel xéneru Caprimulgus, y ye de fechu más pequeña que dalgunos otros miembros d'esi xéneru, como Caprimulgus vociferus. Sicasí, cuando se movió al xéneru Chordeiles, resultó ser más grande que'l atajacaminos menor (Chordeiles acutipennis).
Melitaea diamina
Hábitat
Zones herboses húmedes con flores, dacuando acomuñaes con montes. La gata aliméntase de distintes especies del xéneru Valeriana. Hay una subespecie, Melitaea vernetensis que vuela en el Parque Nacional de Picos de Europa.
Chordeiles minor
Carauterístiques
Los adultos son escuros cola castañal, patrones grises y blancos nel envés y pechu; les ales llargues son negres y amuesen una barra blanca nel vuelu. La cola ye escura con una raya cruciada blanca; la parte cimera de les ales escures con raya blanca. El machu adultu adultu tien el gargüelu blancu; la fema tien un gargüelu castañu llixeru.
Melitaea diamina
Bioloxía
''Valeriana oficcinalis, Plantago lanceolata Filipendula ulmaria, Melampyrum nemerosum, M. pratensis, Polygonum bistorta. ''
Periodu de vuelu y envernía
A altitúes y llatitúes alzaes una xeneración al añu ente mayu y xunetu; al sur de los Alpes y España dos, la primera ente mayu y xunetu y la segunda ente agostu y setiembre. Envierna como canesba en niales sedosos. Vuela de 500 a 2000 metros
Chordeiles minor
Historia natural
Enviernen n'América del Sur; migren en bandaes. Ye raru velo n'Europa occidental. El so hábitat de cría ye América del Norte. De normal añeren nel suelu desnudu, dacuando en toconos o terraces de sable gruesu. Ponen dos güevos direutamente na tierra, nun hai nial. La incubación la realizada la fema y dura aproximao 20 díes. El mozu vuela a los 20 díes d'edá. Puede haber una segunda cría na parte del sur de los Estaos Xuníos.
Prinden inseutos al vuelu, buscando alimentu principalmente cerca del alba y tapecer, dacuando pela nueche con lluna llena o cerca del llume caleyero. La llamada de normal ye curtia. El machu realiza un esplegue etéreo mientres el cortexu, mientres emite un soníu.
La Rodriga
La Rodriga ye una aldea de la parroquia de San Esteban nel conceyu asturianu de Salas.
Herat (ciudá)
Taxiquistaninos y farsiwans (perses) formen la población mayoritaria de la ciudá, tres de los que tán los pashtus, hazaras, uzbecos y otros grupos minoritarios. Tolos habitantes de la ciudá falen persa, que los axunta nuna unidá.
Ghurian
Ghurian ye una ciudá d'Afganistán. Ta asitiada al sur, nel ríu Hari Rud, y allugada na provincia d'Herat. Cunta con 54.069 habitantes (2007). Hai qu'apuntar una estación de TV local y un centru salú ente les coses d'importancia.
Copa del Rei de fútbol 1990-91
Final
{| width=100%
31 Vulpeculae
31 Vulpeculae (31 Vul / HD 198809 / HR 7995) ye la cuarta estrella más brillosa de la constelación de Vulpecula —la rapiega—, tres Anser (α Vulpeculae), 23 Vulpeculae y 13 Vulpeculae. De magnitú aparente +4,58, nun tener nome propiu nin denominación de Bayer, siendo conocida fundamentalmente pol so númberu de Flamsteed.
31 Vulpeculae ye una xigante mariella de tipu espectral G7III con una temperatura superficial averada de 5113 K. La so lluminosidá ye 54 vegaes mayor que la lluminosidá solar y presenta un conteníu metálico inferior a la solar ([Fe/H] = -0,14). Por aciu interferometría midióse en banda K la so diámetru angular (1,51 milisegundos d'arcu), lo que dexa evaluar el so diámetru, que resulta ser 11 vegaes más grande que'l del Sol. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada ente 5,9 y 6,7 km/s.
31 Vulpeculae tien una masa envalorada a partir de la temperatura efectivo determinada per aciu espectroscopia— de 2,6 mases solares y una edá averada de 720 millones d'años. Les sos carauterístiques son asemeyaes a les de Vindemiatrix (ε Virginis), Aldhibain (η Draconis) o δ Bootis. Sicasí, al tar a 216 años lluz del Sistema Solar, el so rellumu ye menor que'l de cualesquier d'elles.
Ramlinsburg
Ramlinsburg ye una comuña suiza del cantón de Basel-Landschaft, asitiada nel distritu de Liestal. Llenda al norte cola comuña de Lausen, al este con Itingen y Zunzgen, al sur con Hölstein y al oeste con Bubendorf.
Gomphodontosuchus
Gomphodontosuchus s un Xéneru (bioloxía) estinguíu de sinápsidos qu'esistió no qu'anguaño ye Brasil.
Especie
La única especie descrita ye Gomphodontosuchus Brasiliensis, topada en 1928 por Friedrich von Huene na formación Santa María, nel xeoparque Paleorrota, Brasil.
Danza del lleón
200px|thumb|Disfraz del Lleón de Sur [[Foshan shi 佛山獅 baillando na celebración del Añu Nuevu Chinu en Nueva York.]]
Les Dances del lleón (舞獅, wǔshī) son una forma de baille tradicional de la cultura china practicaes por daquién qu'asonsaña los movimientos del lleón, carauterizáu d'esti animal de africa
El vestuariu de lleón solía ser remanáu por un solu baillarín, pero rares vegaes podía dir moviendo y solmenando la cabeza y remanando los quexales y güeyos, polo que na actualidá ye remanáu por un par de baillarinos, formando unu d'ellos la cabeza y les pates delanteres, y l'otru el llombu y les pates traseres del animal. L'empléu d'un par de baillarinos ye vistu perfeccionáu nes esposiciones acrobátiques chines, colos dos baillarinos que formen un equipu que mueve al animal ente les plataformes elevaes móviles. Sicasí, la forma de danza que se ve con mayor frecuencia nes comunidaes chines d'ultramar, ye'l lleón sureñu, nel que los pasos aniciar nos movimientos del kung-fu, polo que se riquir que los danzarinos tengan una sólida postura de caballeru, que tienen de caltener mientres tola danza. El baille tradicionalmente ye acompañáu por un tambor, unu o dellos pares de platillos y un gong; los dueños de les cases o locales comerciales que la comparsa de danzarinos visita acostumen a quemar petardos, representando la próxima bona suerte. Nos díes del Añu Nuevu Llunar Chinu los prauticantes de les distintes escueles d'artes marciales de China salen a les cais a saludar coles sos dances a los vecinos, que reciben la visita del lleón asitiando na puerta de la so vivienda o establecimientu comercial un sobre coloráu con dineru nel so interior, acompañáu d'una llechuga. Ésta simboliza llarga vida y riqueza, bonos badagüeyos pal añu, yá que la so pronunciación cantonesa Sang Choy, tien un soníu bien similar a estes pallabres. La forma de presentar el donativo pa los danzarinos depende del grau de dificultá que'l donante deseyar imponer, y esto tien rellación direuta cola cantidá de dineru qu'ésti dona, yá que cuando los premios son mayores, les dificultaes tamién. Nel sur de China non yá báillase la danza del lleón, conocida en cantonés como Mou Si, sinón que tamién esisten les dances del Piyao y del Keilon.
Esisten distintos mitos sobre l'orixe de la Danza del lleón, pero nengunu d'ellos tien rexistros históricos reales. Acordies con una de les lleendes, hai enforma tiempu tras apaeció un lleón nun pueblu y causó grandes estroces a la población y a los animales domésticos. Un espertu peleador de kung-fu supo del lleón y llegó al pueblu col enfotu de matalo. Él lluchó sangrientamente col lleón en trés causes pero nun consiguió matalo. Poro, entrenó a dalgunos de los aldeanos en Kung-Fu col enfotu de matar al lleón. Unos meses más tarde, xubió colos aldeanos entrenaos y consiguieron acabar con él. Los aldeanos, col fin de festexar el trunfu del bien contra'l mal o de los homes contra'l lleón (Yin y yang) crearon esti baille popular, la Danza del lleón. Otra versión del orixe d'esti baille foi que'l rei de la Dinastía Qing, viera un lleón de baille n'unu de los sos suaños y ordenólu entós a los guardias del palaciu a baillar acordies con lo que viera nos sos suaños dempués de qu'él s'espertó.Una última versión del orixe d'esta danza, ye qu'un Nien aterraba a los residentes d'una villa, ellos pidiéron-y ayuda a un lleón pero l'animal foi ganáu nel intentu. Ante esta derrota, los habitantes construyeron un disfraz xigante de lleón, el Nien al velo, fuxó. A partir d'ende, realízase esta danza pa estornar a los malos espíritos y evitar la entrada de la mala fortuna. Amás non solo hai un tipu de danza del lleón, sinón qu'hai dos: Lleón del Norte y del Sur.Son les Dances Nortiza y Suriega estremaes no estético y nel conteníu. Mientres el Lleón del Norte usar en Circos y Feries como entretenimientu, el Lleón del Sur caltién un toque más Marcial y ye utilizáu pa rindir homenaxes en celebraciones importantes.
Música de percusión na Danza del Lleón
Enllaces esternos
Pa más información:
Traciu
El traciu ye una llingua indoeuropea ya estinguida pertenciente a la familia de les llingües satem. Según los espertos asemeyaríase al daciu y tendría rellación col antiguu macedoniu.
Yera falada na Tracia, rexón espardida pel territoriu de los estaos actuales de Bulgaria, Macedonia, Rumanía, Norte de Grecia, parte occidental de Turquía y mesmu en deillas partes de Serbia ya Hungría.
Perca
La perca o perca de ríu (Perca fluviatilis) ye una especie de pexe de la familia Percidae qu'abonda nos ríos y lagos de cuasi toa Europa central y occidental, anque antaño la so presencia llegaba a Siberia. Na Península Ibérica, foi introducida nes cuenques del noreste pa ser utilizada na pesca deportiva.
Normalmente, tien una lonxitú de 50 cm y pue pesar hasta 4,75 kg, con un cuerpu oblongu y cubiertu d'escames dures, un lomu de tonos verdosos con un vientre plateáu y ente cinco ya siete franxes escures nel costáu.
El llombu comercialízase llimpio y de color rosáu. La carne ye suave y ta disponible pel añu enteru, amás d'almitir munches ellaboraciones distintes.
Taxonomía
La primera descripción científica de la perca de ríu foi fecha por Peter Artedi nel añu 1730, definiendo la morfoloxía básica tres estudios que fizo en Suecia; solamente fizo una descripción esterna.
Ventiocho años más tarde, en 1758, Carlos Linneo clasificó a la perca de ríu ya dio-y un nome científicu: Perca fluviatilis. Linneo basó la so descripción nes investigaciones d'Artedi.
Rellación cola perca mariella
Yá que les sos apariencies son similares, y que se puen cruzar ente elles, n'ocasiones la perca amariella foi clasificada como subespecie de la perca europea. Nesi casu, la perca amariella sería Perca fluviatilis flavescens. Con too y con eso, abondes clasificaciones traten dambos pexes como especies distintes.
Hölstein
Hölstein ye una comuña suiza del cantón de Basel-Landschaft, asitiada nel distritu de Waldenburg. Llenda al norte coles comuñes de Bubendorf y Ramlinsburg, al noreste con Zunzgen, al este con Tenniken y Diegten, al sur con Bennwil y Niederdorf, y al oeste con Lampenberg.
Idioma irlandés
La llingua irlandesa o gaélicu irlandés, denomada polos sos falantes Gaeilge, Gaoluinn o Gaeilge na hÉireann, ye la llingua oficial de la República d'Irlanda o Éire. Pertenez al tueru celta goidélicu del greyu de llingües indoeuropees.
Situación anguaño
L'irlandés pue lleese en tol país, pues la señalización n'Irlanda ye billingüe por llei. Nes fasteres u inda vive un porcentax altu de falantes (Gaeltacht) namái hai dellos lletreros n'irlandés.
Magar la oficialidá y les midíes de proteición tomaes pol gobiernu irlandés, na cai ye perdifícil oyer irlandés. Nes grandes ciudaes como Baile Átha Cliath (Dublín) o Corcaigh namái se fala irlandés nos departamentos de llingües céltiques nes universidaes o nes escueles nacionales acotaes "Gaeltacht Schools".
Nes fasteres de fala irlandesa ("Gaeltacht"), asitiaes sobre manera na costa oeste ye común oyer irlandés. Pa estos falantes y pa tolos irlandeses que deprenden la llingua (ye obrigatoria pa tolos escolinos) hai una emisora de radio pública (Raidió na Gaeltachta) y otra privada (Raidió na Life), una canal de televisión (Teilifís na Gaeilge) y delles revistes selmanales.
Amás na llingua inglesa falada na cai entraron dellos nomes n'irlandés como:
Gramática
Abaxo namás dalgunos paradigmes de conxugación p'amosar la composición de la llingua:
Verbu de la clas 1, "bris" (romper)
thumb|300px|Semeya d'un lletreru n'irlandés ya inglés.
Itingen
Itingen ye una comuña suiza del cantón de Basel-Landschaft, asitiada nel distritu de Sissach. Llenda al norte y este cola comuña de Sissach, al sur con Zunzgen, al oeste con Ramlinsburg y Lausen.
Día del Solteru
thumb|11.11, el Día del Solteru El Día del Solteru o Guanggun Jie ye una festividá conmemorada en China pa celebrar l'arguyu de ser solteru. Celébrase'l 11 de payares de cada añu, y la fecha (11/11) foi escoyida pol fechu de que'l númberu 1 representa a una persona sola. Apocayá, la fiesta convirtióse n'unu de los principales díes de comerciu en llinia nel mundu.
La festividá tien el so orixe na Universidá de Nankín  en 1993, primeramente solamente ente los homes, siendo un eventu popular n'universidaes chines mientres la década de 1990. La fecha sirve pa la socialización ente solteros, cuntando con eventos como cites a palpu por que les persones abandonen la vida de solteru. En 2011 celebróse'l llamáu "Día de los Solteros del Sieglu" (11/11/11) con delles actividaes de promoción en rellación al eventu, empuestes principalmente a atraer mozos consumidores.
El 28 d'avientu de 2012 Alibaba Group rexistró'l términu 双十一 (doble 11), siendo unu de les principales portales de ventes en llinia xunto coles sos otres webs Tmall y Taobao. En 2013 les ventes llegaron a 5800 millones de dólares d'Estaos Xuníos, en 2014 a 9300 millones y a 14300 millones en 2015.
San Esteban (Salas)
San Esteban ye un llugar de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu de Salas.
Villar (San Esteban)
Villar ye una aldea de la parroquia de San Esteban nel conceyu asturianu de Salas.
Alcuéntrase a 12 km de Salas, la capital del conceyu, a un altor mediu de 90 msnm y tien una población de.
Notopora
Notopora ye un xéneru con cinco especies de plantes fanerógames perteneciente a la familia Ericaceae.
Taxonomía
El xéneru foi descritu por Joseph Dalton Hooker y publicáu en Hooker's Icones Plantarum 12: 53, t. 1159. 1873. La especie tipu ye Notopora schomburgkii
Especies aceptaes
De siguío bríndase un llistáu de les especies del xéneru Notopora aceptaes hasta marzu de 2014, ordenaes alfabéticamente. Pa caúna indica'l nome binomial siguíu del autor, embrivíu según les convenciones y usos.
Karukh
Karukh ye una ciudá d'Afganistán, asitiada na provincia d'Herat. Cunta con 18.834 habitantes (2007). L'afamáu bazar de Karukh ye nomáu en documentos a lo llargo'l tiempu. El sepulcru d'Hazrat Alla Berdi, Sufi ul-Islam, alcuéntrase na ciudá.
Giro d'Italia 1921
La 9ª edición del Giro d'Italia apostar ente'l 25 de mayu y el 12 de xunu de 1921, con un percorríu de 10 etapes y 3107 km, que'l vencedor completó a una velocidá media de 25,592 km/h. La carrera empezó y terminó en Milán.
La Marche
La Marche ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Giro d'Italia 1921
Tomaron la salida 69 participantes, de los cualos 27 llegaron a la meta final.
Giovanni Brunero foi'l vencedor de la clasificación xeneral, por solu 41 segundos de ventaya sobre'l vencedor del añu anterior, Gaetano Belloni. Bartolomeo Aimo acompañó-yos nel podiu.
Universidá de Barcelona
300px|thumb|Miniatura del Edificiu Históricu en [[Cataluña en Miniatura.]] 300px|thumb|Edificiu de les facultaes de Física y Química. 300px|thumb|Entrada del [[Campus de Mundet.]] 300px|thumb|[[Campus de Mundet: Facultaes de Pedagoxía, Psicoloxía y Formación del Profesoráu.]] La Universidá de Barcelona (en catalán y oficialmente Universitat de Barcelona, "UB") ye una universidá pública española con sede na ciudá de Barcelona. Foi fundada en 1450 y ye considerada como una de les universidaes más importantes d'España pola so tradición, prestíu, calidá y selectividá d'ingresu». Ye la universidá d'España meyor asitiada nos rankings QS World University Rankings, Academic Ranking of World Universities y SCImago.
Les sos facultaes tán distribuyíes en Barcelona y la so contorna: el campus d'Universidá, el del Raval, el de Diagonal, el de Bellvitge, el de Torribera, el de Mundet, el de Sants y el d'Hospital Clínicu. La Biblioteca de la Universidá de Barcelona, con 1.611.721 volumes, ye la segunda biblioteca universitaria más grande d'España dempués de la Biblioteca de la Universidá Complutense de Madrid.
Sieglu XIV y XV
Les clases impartir en distintos llugares: la Catedral, el conventu de San Francisco (franciscanos) y el conventu de Santa Catalina (dominicos). La primer sede propia foi un edificiu, inauguráu en 1536, construyíu na parte cimera de la Rambla, tocando cola muralla (en Canaletes, nel estragal de lo que güei ye la plaza de Cataluña y el portal de Santa Ana).
En 1450, mientres el reináu d'Alfonso'l Magnánimo y previa bulda dada pol Papa, inauguróse la Universidá de Barcelona.
Sieglu XVIII: Treslláu a Cervera
Trés sieglos más tarde, en 1715, Felipe V ordena que la sede de la universidá, xunto al restu d'universidaes catalanes, fueren treslladaes a Cervera (Lleida), n'agradecimientu a los sos habitantes por dar sofitu a Felipe d'Anjou mientres la Guerra de Socesión española. Esta situación caltener mientres unos 150 años, hasta que tornó a Barcelona otra vegada, nel sieglu XIX. Ellí formáronse, por casu, Jaime Balmes o José Finestres.
Sieglu XIX: Restauración en Barcelona
En 1837 empezó de nuevu'l treslláu de la universidá: la de Cervera foi suprimida y alcordóse que la universidá volviera a Barcelona. El treslláu duró cinco años, terminando en 1842. La Universidá de Barcelona, yá con esti nome, yera entós la única universidá en funcionamientu en Cataluña.
El cursu 1838-1839 empieza a funcionar en Barcelona, onde ocupó primero l'antiguu conventu de los carmelites (na cai del Carmen, al altor de la cai del Doctor Dou). La situación del edificiu, en mala traza de caltenimientu tres los disturbios de 1835, daba pie a la construcción d'una nueva sede. Elías Rogent recibió tal encargu, empezándose les obres en 1863 y terminándose en 1882.
La nueva sede yera un edificiu de nueva construcción nel Enanche, pero mui cerca de la Ciudá Antigua; llugar qu'anguaño ye conocíu como l'Edificiu Históricu). Nesti edificiu impartíen toles clases sacante les de medicina, que dábense nel Hospital de la Santa Cruz y, dende 1905, nel Hospital Clínicu.
Sieglu XX
Noventa años más tarde, en 1932, el gobiernu de la Segunda República (1931-1936) dio a la universidá autonomía propia, pasándose a llamar Universidá Autónoma de Barcelona  (nun tien de confundir se cola actual UAB). Pero cola llegada de la dictadura franquista, l'autonomía foi derogada en 1939, entrando nuna dómina de decadencia: gran parte del profesoráu foi sustituyíu por docentes acordes al nuevu réxime, una y bones la mayoría de los profesores anteriores se exilió, lo cual materializóse con un periodu de crisis intelectual. La UB foi la única universidá de Cataluña y les Islles Baleares esistente hasta 1968, cuando s'empecipió un procesu (que duró hasta la década de los 90) qu'anició'l restu d'universidaes catalanes y la Universidá de les Islles Baleares. Paralelamente, la mesma UB empecipió un proyeutu d'espansión, creando distintes facultaes por tol territoriu barcelonés: el campus de Pedralbes, de Sants, de Bellvitge y Mundet.
Mientres los años 50 empecipióse un procesu d'espansión que condució a ampliar la universidá (hasta entós amenorgada nel edificiu históricu de la plaza de la Universidá): empezar a construyir el campus de Pedralbes (en 1957, añu que s'instaló la Facultá de Farmacia, la primera d'esi nuevu campus), y dempués los de Sants, Bellvitge y Mundet.
Actualidá
N'ochobre de 2006 inauguróse un nuevu edificiu pa les facultaes de Xeografía, Historia y Filosofía nel barriu del Raval de Barcelona. Igualmente, estos últimos años lleváronse a cabu importantes meyores en munchos de los otros edificios de la Universidá, y ta en marcha'l Plan Horizonte 2020, que preve completar la urbanización del Campus de Diagonal creando una plaza cívica, edificios interdisciplinares, un nuevu comedor, un nuevu auditoriu, l'ampliación del Parque Científicu de Barcelona y el treslláu de la Facultá de Matemátiques, anguaño allugada nel edificiu históricu.
Tamién se preve la construcción de nueves residencies universitaries y centros docentes y d'investigación en Santa Coloma de Gramenet, Bellvitge y Badalona. En 2005 Màrius Rubiralta Alcañiz foi nomáu rector, el primer rector de la historia escoyíu por sufraxu universal ponderáu, acordies cola Llei d'Ordenación Universitaria.
Según un estudiu publicáu en The Times Higher Education (nos últimos años) la UB ye la única universidá española que s'atopa ente les 200 meyores del mundu tocantes a calidá y docencia. Amás, sería la segunda meyor universidá iberoamericana (la primera ye la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu) y la segunda meyor del sur d'Europa (la primera ye la Universidá de La Sapienza de Roma). Anguaño tamién collabora nel proyeutu Europeana de digitalización de patrimoniu cultural européu.
Organización
Esisten na Universidá de Barcelona, 19 centros (18 facultaes y 1 escuela universitaria), 106 departamentos y diversos centros adscritos. Tanto los departamentos como les facultaes, tienen una autonomía interna y órganos propios d'autogobiernu.
Facultá de Medicina (Bellvitge) Facultá d'Enfermería ** Facultá de Ciencies Médiques Básiques Facultá d'Economía y Empresa Facultá de Farmacia ** Facultá de Física ** Facultá de Xeoloxía ** Facultá de Química * Campus de Mundet: Facultá de Pedagoxía ** Facultá de Psicoloxía Nuevu campus de Torribera (2009) (Campus de la Facultá de Farmacia.):
Escuela Cimera de Rellaciones Públiques Centro Universitariu Internacional de Barcelona - UNIBA
Almisión
Anguaño la UB cubre'l 33% de les places universitaries catalanes, siendo la demanda llixeramente cimera a la ufierta. L'accesu realízase al traviés de les víes d'accesu establecíes y les preinscripciones realícense al traviés d'internet o de la Oficina d'Orientación d'Accesu a la Universidá, que depende de la Xeneralidá de Cataluña. A pesar de depender al distritu universitariu catalán, cualesquier estudiante español puede solicitar l'ingresu en cualquier enseñanza ufiertada pola Universidá.
Collaboraciones
Ye miembru del Grupu Coimbra, de la Rede Vives d'Universidaes y de la Lliga d'Universidaes d'Investigación Europees.
Clasificaciones universitaries
El Academic Ranking of World Universities (ARWU) asitiar como la meyor universidá d'España, según el QS World University Ranking que-y da'l primer puestu na clasificación nacional y 166 a nivel mundial. El Leiden Ranking, tamién la alluga como la primera n'España nel primer llugar, ente que el World University Ranking de Times Higher Education (THE) asitiar nel segundu llugar. De la mesma, el Ranking 2012 d'Investigación de les Universidaes Públiques Españoles asitiar na primer posición por producción científica. El Scimago Institutions Ranking tamién la asitia na primer posición por producción científica na clasificación nacional y nel puestu 138 na clasificación a nivel mundial.
Biblioteques
La Biblioteca de la Universidá de Barcelona, con 1.611.721 volumes, ye la segunda biblioteca universitaria más grande d'España dempués de la Biblioteca de la Universidá Complutense de Madrid.
Moraleja del Vino
Moraleja del Vino ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora, na comunidá de Castiella y Llión.
Les fiestes n'honor a Santa María Madalena celébrense'l 22 de xunetu. Moraleja del Vino ye'l trubiecu del reconocíu escultor Eduardo Barrón González.
Topónimu
El topónimu Moral, según Riesco Chueca, respuende a un modelu tradicional del área lleonesa, consistente nun nome d'árbol en singular, femenín y con o ensin artículu. Asina ye frecuente La Moral, con o ensin artículu, según los sos diminutivos, que caltienen el xéneru femenín, de tradición llatina. Na provincia de Zamora son frecuentes los topónimos Moral, Moraleja o Moralina. L'orixe de toos ellos ye'l totémicu Morus nigra o morera negra (llatín mōrus, -i), entá denomináu moral en gran parte del dominiu llingüísticu lleonés. Este ye un árbol d'antigua tradición conceyil, frecuentemente plantáu ante munches de les ilesies rurales. Na mayor parte de los casos, la so forma diminutiva nun suel aludir a un moral pequeñu, sinón a una población llamada Moral que ye de menor rangu qu'otra llocalidá del mesmu nome.
Frente a esta teoría, tamién s'indica que n'orixe podría referise a persones procedentes d'África si atendemos al significáu deriváu del vocablu llatín 'maurus' (mauritanu), y esti del griegu 'mαῦρος' (maûros), con significáu d'escuru, por alusión al color de la so piel.
Alimentación
Enfoque biolóxicu
Los animales y otros heterótrofos tienen de comer pa poder sobrevivir, como los carnívoros, que comen a otros animales, los herbívoros comen plantes, los omnívoros peracaben tantu plantes como animales, o los detritívoros, que s'alimenten de detritos. Los fungos realicen una dixestión esterna de los sos alimentos, secretando enzimes, y qu'absuerben depués les molécules disueltes resultantes de la dixestión, a diferencia de los animales, que realicen una dixestión interna.
Moraleja del Vino
Símbolos
Escudu partíu. 1º de plata racimo d'uves d'azur con tarmu y fueyes de sinople. 2º de gules, llibru abiertu de plata. Al timbre Corona Real zarrada.
Alimentación
Enfoque biolóxicu
Les reacciones químiques necesaries pa la vida dependen de l'aportación de nutrientes. Nos organismos cimeros estos nutrientes son sintetizaos por fotosíntesis (vexetales), o ellaboraos a partir de compuestos orgánicos (animales y cogordes). Esisten otres fontes enerxétiques pa los microorganismos: por casu, delles arquies llogren la so enerxía produciendo metanu o por oxidación d'acedu sulfhídrico o azufre.
Moraleja del Vino
Símbolos
Bandera rectangular de proporciones 2:3 formada por nueve franxes horizontales, siendo coloraes les esteriores y la central de proporciones 3/16 y 1/4, y azules fileteadas de blancu, les entemedies en rellación 3/32 y 3/64 respeutivamente.
Alimentación
Alimentación vexetal
Les plantes son organismos autótrofos. Son capaces de sintetizar compuestos orgánicos a partir de sales minerales y de la enerxía solar al traviés de la función clorofílica o fotosíntesis.
Moraleja del Vino
Historia
Mientres la Edá Media la llocalidá de Moraleja del Vino quedó integrada nel Reinu de Llión, siendo repoblada. Darréu, na Edá Moderna, Moraleja formó parte del Partíu del Vino de la provincia de Zamora, tal que reflexaba en 1773 Tomás López en Mapa de la Provincia de Zamora. Asina, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá caltener na provincia zamorana, dientro de la Rexón Lleonesa, integrándose en 1834 nel Partíu Xudicial de Zamora.
Patrimoniu
Destaca na llocalidá la ilesia parroquial de Santa María Madalena, d'estilu renacentista, cola nave central datada nel XVI, mientres les llaterales añedir a finales del XVIII. Dispón d'arcos torales que sostienen la cúpula mientres el retablu mayor ye grande, barrocu y en tonalidá madera. Tuvo rematáu coles imáxenes de San José y la Madalena, anque esta postrera atópase agora na sacristía. Dos retablos llaterales —tamién barrocos— y dos cornucopias pequeñes guardaes na sacristía, xunir al caltenimientu de dos casulles bordaes de finales del sieglu XV.
Alimentación
Alimentación animal
Los animales son organismos heterótrofos. Dependen d'una o más especies distintes pa la so nutrición. Los alimentos son tresformaos en nutrientes por aciu la dixestión. El réxime alimenticiu, yá seya carnívoru o herbívoru, tien una gran influyencia nel comportamientu animal, y determina la so condición de depredador o presa na cadena trófica. Pueden tener un comportamientu alimenticiu omnívoru o más específicu, como folívoro, piscívoro, carroñero, nectarívoro, saprófagu, etc.
Alimentación humana
Tal como otros animales, l'home depende del so ambiente p'asegurar les sos necesidaes fundamentales d'alimentu.
Moraleja del Vino
Patrimoniu
Amás de delles cases señoriales partíes pol cascu del pueblu y dellos exemplos d'arquiteutura tradicional n'adobe, nel campusantu hai una ermita del sieglu XIX, qu'agospia nel interior un interesante crucifixu del XVI.
Gastronomía
Una especial afición pola paella y les fiestes de tortiella caractericen a un pueblu que combina platos típicos de la capital como'l arroz a la zamorana, col tradicional cocíu, ensin escaecer los productos de matanza, y los güertos qu'abastecen a particulares de productos naturales pa autoconsumo como verdures y hortolices.
Fiestes
miniaturadeimagen|Moraleja nes fiestes de setiembre|274x274px A finales del mes de xunetu —en redol al 22— celébrense les fiestes patronales de la Madalena, con un programa intensu qu'inclúi'l 25 de xunetu, colo que se festexa tamién Santiago Apóstol. Son díes de gran ufierta d'actividaes que compatibilicen xuegos infantiles, tradicionales o de mesa, torneos deportivos, conciertos musicales, actividaes folklóricas, espectáculos taurinos, según verbenes y degustaciones gastronómiques populares de gran arribación.
Oreanthes
Oreanthes ye un xéneru con siete especies de plantes fanerógames perteneciente a la familia Ericaceae.
Taxonomía
El xéneru foi descritu por George Bentham y publicáu en Plantes Hartwegianas imprimis Mexicanes 140. 1844. La especie tipu ye: Oreanthes buxifolius
Especies aceptaes
De siguío bríndase un llistáu de les especies del xéneru Oreanthes aceptaes hasta febreru de 2014, ordenaes alfabéticamente. Pa caúna indica'l nome binomial siguíu del autor, embrivíu según les convenciones y usos.
Virxe del Carbayu
La nuesa Señora d'El Carbayu ye una advocación de la Virxe María que s'atopa nel Santuariu col mesmu nome, nel conceyu asturianu de Llangréu, España. Ye la patrona del conceyu dende 1954 como símbolu d'unión ente los sos pueblos anque ye un advocación d'orixe medieval.
Historia
Según la lleenda, la Virxe apaecióse va sieglos sobre un carbayu (carbayu n'asturianu) a los trabayadores que taben construyendo una ermita n'otru allugamientu distintu a l'actual. La hestoria popular diz que'l pan que llevaben pa xintar convertir en piedra, d'ende qu'esi llugar llámese anguaño Pampiedra. La so voluntá yera la de construyir el templu nel llugar onde s'atopa güei, dende onde s'apodera tol Valle de Llangréu y dellos cumes. D'ende que la figura de la Virxe allúguese sobre un tueru de carbayu, de la mesma nun retablu barrocu nel interior del santuariu. Tamién se rellaciona'l so orixe con dalguna de les epidemies de peste de la Edá Media.
32 Piscium
Carauterístiques
32 Piscium ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F1V. Les sos carauterístiques son paecíes a les de β Trianguli Australis o a les de π Piscis Austrini. Tien una temperatura efectivo de 7127 ± 77 K y una lluminosidá 6,2 vegaes superior a la lluminosidá solar.
Con un radiu 1,6 vegaes más grande que'l radiu solar, 32 Piscium xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 55 km/s. El so conteníu metálico ye notablemente inferior al del Sol, con un índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,34. La masa de 32 Piscium ye un 52% mayor que la masa solar y la so edá ta entendida ente los 1400 y los 1700 millones d'años, siendo la so edá más probable 1600 millones d'años.
Virxe del Carbayu
Historia
Nel sieglu XVII nació una confrería nel so nome.
La imaxe
Ye una imaxe na que s'amuesa a la Virxe cola mirada escontra'l frente y cayida, cubierta por un llargu ropaje y mantu bordáu en colores doraos de manera artesanal. Nun apaez cola figura del Neñu Jesús, nel so llugar lleva un rosariu y un escapulariu, y a los sos pies cabeces de querubinos. Destaca la so corona plateada con aureola. La figura asitiar nun retablu barrocu sobre un tueru d'árbol. La imaxe sacar en procesión pol santuariu'l día 8 de setiembre, cuando se celebra la so festividá. Mientres la Guerra d'Independencia los franceses escalaron el templu.
Himnu
thumb|right|260px|Santuariu del Carbayu L'Himnu a la Virxe del Carbayu foi escritu por José León Delestal, mesmu autor que l'himnu de Llangréu, por cuenta de la so proclamación como patrona del conceyu. La música ye d'Ángel Émbil Ecenarro. La lletra guarda rellación cola tradición industrial de la zona. Corona de los cumes
Palombu ente la borrina
los valles cola to lluz.
Llangréu por ti, apriende
la Madre de Jesús.
Sobre'l reciu misteriu d'un carbayu
que nel cume suañaba la so oración
florió, como una cantarada de mayu,
la azucena de la nuesa salvación.
Arrames sobre'l valle
la paz del to reináu
y riesgues la neblina
y apagues nuesa sei.
Allandies cola to gracia
les dures escombreres
y claves na mina
les roses de la fe
Dios te salve, dulcísima Palombu
qu'encendisti nel monte la to reblaneda,
pa danos los mieles del to arume
y alzanos cola to mano, hasta'l Señor.
les perlles del orbayu,
bendícente les agües
tisnaes del Nalon.
Y orando ante'l Carbayu Llangréu ye una llapada
que reina te proclama
rindiendo'l corazón.