cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Numea
Fases demográfiques
Munches fases asoceder dende l'asentamientu européu:
Un fenómenu particular:los squats
Desenvolvióse en Numea ente los años 1980 y 90 un tipu particular d'hábitat: al que los numeanos llamen xeneralmente squats. Estos consisten n'habitaciones construyíes con materiales recuperaos (xeneralmente en chapa ondulada), sobre solares privaos o públicos que pertenecer particularmente a la municipalidá nos accesos de la ciudá (los más importantes son los asitiaos a la llende ente les comuñes de Dumbea y Numea, siguíu pol squat de Montravel y otros na vexetación de tipu manglar ente Magenta y la península de Quémo, detrás del Centru hospitalariu especializáu de Nouville, nos cantos del aéropuerto de Magenta a la entrada de Tina, sobre les veres de la badea de Koutio - Kaméré al noroeste de la península. Munches visiones y opiniones opónense tocantes a los squats:
Una encuesta fecha en 2006, anovada en 2008, pol Institutu Taylor Nelson Sofres en consecuencia de la demanda de la Provincia Sur censó a la población de los squats del Gran Numea en 8 148 habitantes, de los cualos 8 080 (74,6 %) son permanentes, que se parten de la siguiente forma: 3 931 en Dumbea, 3 661 en Numea, 510 en Mont-Dore y 42 en Paita.
Relixones
La relixón predominante ye'l cristianismu, siendo'l catolicismu y el protestantismu la 2 variantes más importantes, los colonos franceses procuraron primero de too llevar el so credo a Nueva Caledonia. Sede d'una diócesis creada en 1847 y elevada al rangu de archidiócesis metropolitana en 1966, Numea acueye numberoses ilesies, según una catedral inaugurada en 1897. Los principales templos son la ilesia de Vœo, la ilesia de San Juan Bautista del Valle de los Colonos y la ilesia de San Miguel de Montravel, la ciudá cunta asina mesmu con 6 parroquies. L'actual arzobispu de Numea ye Monseñor Michel-Marie Calbet, ordenáu sacerdote en 1973 pola Sociedá de María. Presente en Nueva Caledonia dende 1979, foi consagráu obispu titular en 1981. El santu patrón de Numea, y de la so catedral, ye San José de Nazareth.
Nueva Caledonia foi mientres la era colonial escenariu de les llucha ente los misioneros protestantes y los católicos, esos dos relixones fueron pos bien asitiaes na capital. La población europea ye mayoritariamente católica, de la mesma forma que los habitantes de Wallis y Futuna, raramente protestantes. Sicasí, a población melanesia ta más estremada. El principal cultu protestante ye'l de la Ilesia Evanxélica de Nueva Caledonia y les Islles de la Llealtá, una ilesia reformista y aherida a l'Alianza reformista mundial.
Numberoses ilesies, la mayor parte llegaes de los Estaos Xuníos ocupen el so sitiu tamiénsobremanera los testigos de Jehovah, los adventistes y los moromnes. Esisten de la mesma establecimientos privaos de función confesional, como los colexos católicos de Champagnat o de San José de Cluny y el llicéu protestante Do Kamo.
Una comunidá musulmana tamién ta presente, tando la esencia de los sos fieles na población d'orixe indonesiu. L'Asociación de Musulmanes de Nueva Caledonia tien anguaño 3 000 siguidores, con un 80% d'indonesios, de los cualos de 200 a 300 son prauticantes. Esta comunidá instalar en 1978 nuna villa d'estilu colonial nel Valle de los Colonos, al este del centru de la ciudá, y tresformar en sala d'oración, antes de construyir sobre'l mesmu terrenal el Centru Islámicu de Numea en 1986. Ésti tien una sala de plegaries, una bliblioteca, 2 aules, 2 sales d'aséu, un comedor y tres estudios. Amás d'ufiertar cursos relixosos o de llingua árabe, la consulta de la biblióteca o de los padres, el Centru islámicu entama los festexos de les fiestes del calendariu islámicu, anque ciertos d'estos eventos, como los tarawih mientres el Ramadan tomen llugar nel Consuláu Xeneral d'Indonesia, asitiada nel barriu de la badea del Orfanatu, al sur del centru de la ciudá. L'actual imán, Mustafa Hameed, ye diplomáu de la Universidá islámica de Medina.
Coles mesmes, la comunidá vietnamita profesa la fé budista. Ellos tán principalmente arrexuntaos nel senu de l'Asociación búdica de Nueva Caledonia, xuntada a la Congregación búdica vietnamita unificada d'Australia y Nueva Zelanda, prauticante d'un budismu mahāyāna de tradición vietmamita. L'asociación dispón, como llugar de meditación, de la pagoda Nam Hai Pho Da, que forma parte del llar vietnamita asitiada a la entrada de Tina, a la banda del aéropuerto de Magenta. Amás, un centru budista mahāyāna de la Nueva Tradición Kadampa, el Centru Kailash, foi creáu nel Vale del Tir, al norte del centru de la ciudá.
A lo último, cabo mentar la presencia d'una pequeña comunidá xudía serfardí, con unos 50 miembros, constituyida oficialmente en 1987 y con una sinagoga nel Valle de los Colonos y un centru comuñal xudíu en Tina.
División de la ciudá
La ciudá de Numea ta estremada en dellos sectores admnistraticos. Tien de la mesma una aglomeración suburbial que engloba les comuñes Mont-Dore, Paita y Dumbea. La ciudá cunta con aproximao 90.000 habitantes, y 140.000 en tola aglomeración. Falar de Gran Numea al referise a esta rexón, que s'estrema de la selva neocaledonia. En Nueva Caledonia hai bien poques comuñes. Numea forma una mesma ella sola. Pero puede subdividise en grandes barrios. El Sur ye más ricu y turísticu, nesta zona que s'atopen los hoteles de luxu.
Nel centru de la península, ente'l Norte y el Sur, allúguense los barrios industriales, con Ducos, Nouville y el aéropuerto de Magenta.
L'aeropuertu internacional, allugar nel Gran Numea.
Equí una llista de barrios clasificaos pol so llocalización.
Nouville
thumb|La Fonte Celeste sobre la Plaza de los Cocoteros. La península artificial de Nouville (antigua Isla Nou doonde l'alministración penitenciaria taba instalada) acueye siempres el centru de parada del Campu Esti, recordando l'antigua función penitenciaria de la Isla Nou. Pero ella ta llamada a convertise nel futuru nel xenuinu centru universitariu de la capital, col llicéu xeneral y téunico Jules-Garnier qu'ufierta clases preparatiorias antes d'ingresar nes grandes escueles, o bien les sedes de la Facultá de Ciencies y Téunica y la de Derechu según l'Institutu Universitariu de Formación de Maestros (IUFM) del Pacíficu. Importantes trabayos fueron comprometíu s en 2005 pa tresformar a Nouvilleen un gran campus anováu col fin d'acoyer nos años siguientes al departamentu de Lletres, Llingües y Ciencies humanes, instaláu enagora en Magenta.
Centru de la ciudá
El centru de la ciudá, o centru históricu, nel barriu más importante de Numea. Trátase del vieyu barriu colonial. El centru de la ciudá ta entamáu alredor de la Plaza de los Cocoternos y dispón de numberosos monumentos históricos, como la Fonte Celeste (quilómetru 0 de les rutes caledonies) y el kiosco musical sobre la plaza de los Cocoteros, o bien la catedral de San José y el tempo protestante a lo cimero d'esti sitiu. Más al norte asítiase l'Hospital Gaston Bourret, construyíu sobre l'allugamientu del primer edificiu de Port-de-France, el fuerte Constantine. A la banda de la plaza, la ciudá entamar según el plan en damero y tien numberosos negocios de indumentaria, xoyeríes y boutiques de luxu. Ye nesta zona onde tamién s'asitiaron les sedes sociales de les empreses locales.
Barriu llatín
El barriu llatín (llamáu asina yá que nos sos oríxenes taba dixebráu del centru de la ciudá per una llarga banda de mar, recordando al barriu llatín parisín) ye tan turísticu y tan antiguu como'l centru históricu. Atópense equí'l Muséu territorial, el mercáu municipal y dellos restoranes y chigres, según el principal puertu recreativu de la ciudá, el Port Moselle.
Artillería Norte
El puntu de l'Artillería dixebra'l Port Moselle de la badea del Orfanatu y constitúi el llende sur de la vieya Numea. Esti barriu tien los colexos más antiguos de Numea, el colexu George-Beaudoux (incicialmente llamada colexu La Pérouse) según el principal llicéu del territoriu, el llicéu La Pérouse, y y llicéu gotelero Escoffier. Ye tamién una importante base militar, d'ende'l so nome.
Barriu sur
Col so acuariu y les sos sableres, ésta ye la parte más turística de Numea, sobremanera en redol de la badea de los Llimones y d'asa, onde se topen los numberosos hoteles, restoranes, chigres y clubes de nueche. La badea del Orfanatu sirve de puertu de recreación y la Costa Blanca, nel estremu sr de la badea de Santa María, de base naútica. A estos sumir los barrios residenciales, esencialmente europeos, de Reveiving, Motor Pool, Trianon, Vale Plaisance (col so hipódromu) y N'Géa. Atópase na zona un colexu públicu, el coligo Jean-Mariotti, pero tamién un colexu priváu, San José de Cluny, un llicéu priváu, Blaise-Pascal. Viven aproximao 13.900 habitantes.
Rivière-salée
El barriu de Rivière-salée (Ríu saláu) foi realizáu a partir de los años 1960 y remató en 1982 sobre los terremplénes construyíos a empiezos del sieglu XX pa dexar el pasaxe nesi entós del «Petit-train» de la mina. Esti barriu debe'l so nome, mentáu yá nos mapes de 1859, de la presencia de vastes barraqueres. Mientres enforma tiempu abandonáu, foi oxetu estos últimos años d'una verdadera políticu de rehabilitación qu'entendió la construcción en 2000 d'una mediateca (33 000 documentos de los cualos 4.000 yeren CD) y en 2001 unu d'un café musical «-y Mouv'». Atópense tamién el colexu de Rivière-salée, clasificáu como zona d'enseñanza prioritaria, y el llicéu progesional Petro-Atiti. Esti barriu ta pobláu por 9 000 habitantes, mayoritariamente melanesios y polinesios pero tamién europeos. Constitúi'l llende norte de la ciudá de Numea, escontra la comuña de Dumbea.
Sector Saint-Quentin
El sector Saint-Quentin ta pobláu por 7.500 habitantes y constitúi la periferia nordeste de la ciudá, partiendo con la comuña de Mont-Dore. Esti sector alministrativu de Numea ta en plena espansión. Pueden topase equí diversos barrios residenciales de curiosu variáu: los km 6 y 7 según el barriu de Normandía son abondo populares. Entienden les torres de Saint-Quentin a la salida de la ciudá, que van ser baleraes progresivamente de los sos habitantes y destruyíes col fin de construyir nueves edificaciones, según el campusantu del km 6, el más recién y el más importante de la capital, o bien el Colexu de Normandie. Foi nos años 1990 que foi habilitáu'l nuevu barriu residencial de Tina, estremáu en Tina-sur-Mer y Tina-Presqu'Île. Ellí atópense un campu de golf de 18 fuexos y una pista pa cicilistas en Tina-sur-mer.
Península de Ducos
Este ye'l centru económicu ya industrial de Numea onde numberoses empreses fueron asitiaes. La península de Ducos cunta con 7 500 habitantes y conforma partir noroeste de Numea. Nos oríxenes, Ducos pertenecía a l'alministración penitenciaria qu'instalara equí un centru onde s'allugaba a los prisioneros de más riesgu.
Güei, entiende la zona industrial de Ducos asitiada a proximidá de la fábrica SLN de Doniambo. Otru corazón industrial de la península, ye'l barriu de la badea de Numbo, antiguu sitiu penitenciariu, onde les actividaes tán centraes en redol al cahalandaje, la construcción naval y la producción de cementu. A lo último puede citase al estremu oeste de la península a la punta Koumourou (que significa «fuexu fondu» o «fuexu azul»), que sirvió primero pa la instalación d'una batería d'artillería y que sirve güei pal almacenamientu de los hidrocarburos y de los gases destinaos al suministru de Nueva Caledonia.
Tópense tamién en Ducos barrios residenciales: dalgunos son bastante antiguos, domo el mesmu barriu de Ducos o entá'l de Tindu, que daten de l'alministración penintenciaria del sieglu XIX. Estos antigus barrios fueron oxetu d'una política de rehabilitación a partir d'estos últimos años. Pero tamién fueron hablitados otros barrios más recién, como'l de Logicoop (loteado ente los años 1960 o 70 y la zona de habilitación alcordada (ZAC) de Kaméré que la so realización empezó nos años 1990 y a que'l so fin tendría de cuntar con ente 2 500 y 3 000 habitantes. Allúgase equí'l colexu de Kamere.
Sector de Magenta
Esti sector ye unu de los centros más dinámicos, ya igualmente unu de los más cosmopolites de la ciudá coles sos 14 000 habitantes. El so corazón ye'l barriu de Magenta puramente dichu, onde se topen el aérodromo domésticu de Numea, la sede de la Facultá de Lletres, Llingües y Ciencies humanes de la Universidá de Nueva Caledonia (que s'entama camudar a Noubille d'equí a dellos años) según l'estáu Numa-Daly (construyíu en 1966 n'ocasión de los segundos Xuegos del Pacíficu Sur, y al que-y foi dáu'l nome d'un antiguu futbolista francés que xugara nel Olímpicu de Marsella. Pueden igualmente citase l'Hospital de Magenta, qu'ufierta imparte los servicios de pediatría y obstetricia del centru hospitalariu territorial (CHT), según el colexu más importante de la ciudá. El barriu d'Alta Magenta sirve de conexón ente'l centru de la ciudá y los barrios residenciales de la periferia. Tópase tamién, nos altores, el parque zoolóxicu y el forestal. En redol d'estos 2 importantes polos desenvuélvense los barrios dafechu residenciales de la península de Ouémo, Portes de Fer y Quatrième km onde se topa'l vieyu campusantu de Quatrième km, creada nos años 1880 y nuna constante espansión. El centru cultural Tjibaou allugar nesti sector alministrativu.
A lo último esti barriu ye probablemente nesti barriu onde puede reparase la más importante amiestu social. Asina, los barrios de les clases medies de Ouémo, Alta Magenta y una parte de Portes de Fer contienen les torres de Magenta, asitiaes ente l'estadiu y el CHT, les viviendes sociales urbanizaes construyíes apocayá nos altores ente Portes de Fer y el aérodromo acoyendo esencialmente una población wallisiana o melanesia.
Faubourgs
El sector de Faubourg contién 11 000 habitantes. Ésti ye unu de los barriosresidenciales más antiguos de la capital conformando la periferia direuta del centru de la ciudá.
Valle de los colonos
Esti barriu débe-y el so nome a que foi'l primer llugar onde s'asitiaron los primeros colonos civiles na dómina na que Port-de-France nun yera entá más qu'una base militar. Foi entamáu en redol de la cai Auguste-Bénébig (antigua ruta colonial 13 y dempués ruta territoria 13). Este ye un barriu residencial. Equí tópense'l colexu católicu de Champagnat y el llicéu protestante Do Kamo. Ye un barriu bien cosmopolita, llar tamién de musulmanes y vietnamites. Barriu históricu, entiende munchos edificios clasificaos como monumentos históricos como'l castiellu Hagen (casa d'estilu colonial que sirve anguaño de centru d'esposiciones y actividaes culturales), la ilesia de San Juan Bautista del Valle de los Colonos o bien los antiguos edificios de l'actual clínica Magnin.
Faubourg Blanchot
Esti barriu ye tan antiguu como'l Valle de los Colonos. Ta tamién, de la mesma, entamáu en redol d'una arteria principal, la cai del Puertu Despointes, que coneuta'l centru de la ciudá cola badea de Santa María. Allúgase equí a casa Célières, unu de los principales modelos en materia d'arquiteutura colonial. Esta morada, arruinada dende la muerte del so postreru propietario y ocupao por squats, va ser oxetu d'una importante campaña de restauración que pretende devolve-y la so apariencia d'orixe. Otru monumentu históricu na antigua prisión civil, activa dende 1881 hasta 1939, na cual asítiase güei el Centru d'Arte, llamáu tamién «Théâtre de Poche» (Teatru de dimensiones amenorgaes).
Sector de Montravel
La población d'esti sector, el más popular de Numea, ye de 7100 habitantes. Esti sector componer en primer llugar del barriu de Montravel, llueñe'l más recién, coles sos torres HLM (Habitation à loyer modéré). Esti barriu abriga principalment una población d'orixe melanesiu pero tamién wallisiana. Na proximida allúgase la fábrica de Doniambo y el puertu industrial de la ciudá. Pero'l sector de Montravel ta formáu tamién por otros barrios, como'l Valle del Tir, habitáu dende'l sieglu XIX (sede del primer campusantu de la ciudá). Esti barriu, que s'estienda sobre laos lladrales de la llomba de Montravel, foi oxetu a partir d'estos últimos años d'una fuerte política de rehabilitación.
Cultura
Esta ye una llista de dellos museos de la ciudá:
La ciudá cunta asina mesmu con un conservatoriu de música (antigua Escuela territorial de Música ETM), 2 teatros: El Teatru de la Isla y el teatru del Bosillo, una sala d'espectáculos (Federación d'obres llaiques FOL), una biblioteca municipal (biblioteca Bernheim, d'un café musical -y Mouv', sala de conciertos con 400 asientos qu'acueye principalmente artistes y grupos locales y de una mediateca en Rivière-Salée. El centru cultural Tjibaou sirve de la mesma de llugar d'esposiciones, de mediateca y de muséu de la cultura canaca. Amás, Numea ye sede en delantre de munchos festivales añales. De primeres, el festival musical Live en Août axunta a grupos de rock, blues, rythm and blues, jazz, pop, funk, como tamién folk irlandés llegáu principalmente d'Australia o Nueva Zelanda pero tamién de tol Pacíficu- Foi creáu en 1991 pola GBNC (Gran Cervecería de Nueva Caledonia) col nome de Jazz en Août antes de tomar el so nome actual en 1998. En 1995 efectuóse la primer edición de la Biañal Equinocciu, espectáculu de cai, circu, cine, teatru, baille y música con una temática distinta en cada edición, en 2005 trató sobre'l fueu, con persones llegaes dende territoriu del Océanu Pacíficu, pero tamién d'Europa. Esti festival efectuar n'ochobre cada 2 años.
Los «Petits Trains»
Los «Petits Trains» (pequeños trenes), son vehículos motorizados que representen l'aspeutu de los vieyos trenes del sieglu XIX y ufiérten-yos a los turistes visites empuestes pela ciudá.
Patrimoniu civil
La Plaza de los Cocoteros ye lexítimu corazón de la ciudá. Ésta foi primer un xardín, depués empezáronse a construyir diverses places sobre él. Creáronse parques y llugares naturales. Asitiar al centru de la ciudá y ye considerada como'l puntu central de la midida kilométrica de la ciudá. Sobre esta plaza puede trate'l kiosco de música creada y restauráu en 1986 o bien la Fonte Celeste construyida en 1894. La Plaza de los Cocoteros ye'l llugar ideal pa tolos eventos festivos.
Fundáu en 1956, l'acuariu de les llagunes, d'antiguo llamáu acuariu de Numea, presenta un sistema abiertu d'agua de mar y lluz natural. Recibía antes de 2005 más de 60 000 habitantes por años y constituyía ergo el sitiu más visitáu de Nueva Caledonia. Cerró les sos puestes en payares de 2005 col fin de ser engrandáu. Los trabayos empezaren yá dende'l 2003. Debía nun principiu reabrir les sos puertes a fines de 2006, na ocasión de la so 50° aniversariu, sicasí numberosos problemes téunicos causaron el so retrasu. Dempués de cuatro años de trabayu y 2 dende'l so zarru, el nuevu acuariu reabrió les sos puertes el 31 d'agostu de 2007. Muncho más estensu que'l so predecesor, con una superficie útil de 2300 m² de los cualos aproximao 1830 m² tópense descubiertos, consta de 33 cubes pa un volume total d'aproximao 500 m³. Ta partíu en 3 niveles: una galería téunica, un llocal de sumersión y una sala de filtración pal gran estanque nel suétanu, el circuitu de visita y les oficines na planta baxa. La especialidá más conocida d'esti acuariu son los corales fluorescentes qu'acueye.
Les muertes del presidiu en Nouville son otru importante patrimoniu históricu de la ciudá. Puede mentase l'antigua ilesia amiesta a él, reconvertida en teatru (-y Théâtre de l'Île, teatru de la isla), pero tamién l'actual muséu del presidiu y los antiguos talleres que se fixeron dende'l sitiu del departamentu de derechu y economía de la Universidá de Nueva Caledonia. Dalgunos d'estos sitios fueron escenariu d'escavaciones arqueolóxiques, notablemente l'antigua panadería, onde les busques dieron la primer resultancia en cuentu a la manera de funcionamientu d'esti edificiu.
left|thumb|200px|El faru Amédée en Numea. El castru del faru Amédée ye unu de los sitios nes cercaníes de Numea más visitaos polos turistes, particularmente xaponeses. La so popularidá débese esencialmente al so faru de 55 m d'altor (consideráu como'l segundu faru metálicu más llargu del mundu, detrás del faru holandés Lange Jaap), inauguráu'l 15 de payares de 1865 (día del cumpleaños de la emperatriz Eugenia.
La conducción de los trabayos de construcción d'esti faru foi-y mandada a un mozu inxenieru de construcciones navales, de 24 años, antiguu graduáu de la Escuela politéunica de Francia, Louis-Émile Bertin (1840-1924) en demanda del conde de Chasseloup-Laubat, ministru d'armada de Napoléon III. Los trabayos de realización cola ayuda de militares y de melanesios duraron diez meses, de xineru a payares de 1865. Foi'l mesmu Bertin quien creó venti años más tarde l'armada del mikado Mutsuhito, y los arsenales de Kire (cerca de Hiroshima) y de Sasebo (cerca de Nagasaki), numberosos xaponeses inda recuerden a aquel que tien un bustu allugáu sobre la escollera del puertu de la ciudá de Honshu, na badea de Tokiu.
Esti edificiu que s'alluga nel Valle de los Colonos, yera n'otra dómina la casa del líder de los colonizadores. Foi rescatada en 1998 y na actualidá ye utilizada pa les esposiciones abiertes a los turistes o a los neocaledonios mientres les xornaes europees del patrimoniu.
Patrimoniu mediambiental
El parque zoolóxico y forestal Michel-Corbasson, llamáu tamién Parque forestal, sobre los altores de Ontravel, dispón d'un abanicu d'especies animales reinales: El cagú (símbolu de la coleutividá), el notú (la especie de palombu más grande del mundu) como asina tamién toa clase d'aves y munchos animales más o menos «exóticos» (monos, emúes, canguros, reptiles, ibis, flamencos roses) según un trayeutu botánicu que da una visión en xunto de la diversidá y la riqueza de la flora neocaledonia.
El Ouen Toro ye una llomba asitiada al estremu sur de la península de Numea. Magar los lladrales esti y norte van ser construyíos en delantre, el restu de la llomba yá foi habilitáu pal so percorríu pedestre metanes la naturaleza. Trátase del espaciu verde habilitáu más grande de Numea. Esta llomba foi unu de los puestos avanzaos estauxunidenses mientres la Segunda Guerra Mundial y l'exércitu de dichu país instaló equí una batería de cañones que pretendía refugar un eventual ataque de los xaponeses en casu de qu'estos avanzaren hasta Nueva Caledonia. Los cañones, anque fora de serviciu, inda permanecen, y l'espaciu habilitáu a la contorna dexa tener una vista panorámica de la llaguna y les badees más embaxo.
Salú
Esisten munchos hospitales y sanatorios en Numea. Ente los que tán nel sector públicu, cúntese'l Centru hospitalariu territorial (CHT) que reagrupa l'hospital Gaston-Bourret, el más vieyu y el más importante del Territoriu, y l'hospital de Magenta, qu'ufierta los servicios de pediatría, xinecoloxía, obstetricia y reanimiación neonatal.
A esto tien de sumáse-y el Centru hospitalariu especializáu (CHS) Albert-Bousquet, xeneralmente llamáu'l centru de Nouville, especializáu nos sectores de psiquiatría y xeriatría.
D'últimes tienen de mentase trés clíniques privaes, a saber la pliclínica de l'asa Vata, la clínica Magnin nel Valle de los colonos y la clínica de la Badea de los Llimones.
Educación
Los datos yeren de 31 080 estudiantes y alumnos en 2008, de los que 13 605 asistíen a la escuela primaria, 7 127 a los colexos, 3 548 a liceos, 3 142 a los liceos profesionales y 3 658 estudiantes na enseñanza cimera.
Educación primaria
En 2008, la comuña de Numea cuntaba son 51 escueles primaries públiques, de les que 22 yeren escueles elementarias, 15 escueles primaries maternales y elementarias y 14 escueles maternales. Elles reagrupaben, pal añu escolar 2008, 491 clases pa 11 106 alumnos.
A esta sumir 6 escueles privaes católiques alministraes pola Direición diocesa d'enseñanza católica (DDEC), de les cualos 2 son maternales, 1 elemental y 3 elementales y maternales en francés, siendo, pal añu 2008, 92 aules y 2 393. Finalmente esisten 2 escueles maternales quitaes so contratu (una de les cualos ye billingüe enseñando n'inglés y francés, la Kindy School) que reagrupaben en 2008 106 alumnos en 7 clases.
La enseñanza primaria en Numea tenía de la mesma en 2008 13 605 neños en 590 clases, siendo más d'un terciu del conxuntu d'enseñanza primaria neocaedonia (37 % de los alumnos y 33,5 % de les clases).
Enseñanza secundaria
Esisten na actualidá 8 colexos d'enseñanza secundaria públicos en Numea, de los que 4 son asina mesma seiciones d'enseñanza xeneral y profesional (SEGPA) Ellos acoyeron, mientres l'añu escolar 2008, 5 950 escolinos en 260 clases, de los cualos 288 asistíen a clases d'Enseñanza xeneral y profesional afecha. Dalgunos d'estos son, por orde d'antigüedá:
Liceos
Con al respective de los liceos, la educación en Numea estremar de la siguiente forma:
Tres liceo públicos d'enseñanza xeneral y teunolóxica nel Gran Numea en xunto (de los cualos 2 tán en Numea):
Tres liceo públicos d'enseñanza profesional en Numea ( de los cualos unu ye un llicéu profesional ya industrial y otru unu un llicéu comercial y hotelero):
Esisten 2 liceos d'enseñanza xeneral privaos (unu católicu, l'otru protestante):
Y 2 liceos profesionales privaos (dambos de la mesma confesión que los anteriores respeutivamente y pertenecientes a les mesmes entidaes antes mentaes):
Educación cimera
Numea ye considerada como una academia separada, sicasí nun dispón d'un rectoráu sinón d'un vicerectorado ta rellacionáu con una academia de tutela metropolitana.
Tresportes
Numea ye aterrizaxe de munchos aviones pol Aeropuertu Internacional La Tontouta, a aproximao 50 km al norte, principalmente dende Tokiu, Osaka, Seúl, Sydney, Brisbane y Auckland.
thumb|200px|El barcu de tresporte llixeru Jacques Cartier y el patrulleru La Moqueuse, nel so puertu d'amarre de la base Chaleix de Numea. L'Aeropuertu de Magenta, asitiáu en Numea, comunica a la ciudá coles islles vecines, principalmente les Islles de la Llealtá y la Isla de los Pinos. El puertu de Numea recibe regularmente, y por curtios periodos, grandes paquebotes de luxu (Pacific Sky, Pacific Sun, n'otra dómina'l Pacific Princess...) a bordu de los cualos viaxen esencialmente turistes australianos. Numea foi mientres enforma tiempu'l puertu d'amarre del Club Med 2 primero que esti gran veleru de luxu dir a les Antilles.
La ciudá de Numea dispón d'una rede de buses, gerenciada pol GIE Karuia bus, partida en 9 lienas y 468 paraes. Ye l'únicu tresporte públicu de la capital. Esiste per otru llau una rede de taxis, reconocibles polos sos colores (verde y blancu), con una tarifa de 101 francos del Pacíficu por km (aproximao 85 céntimos d'euru).
Atópase tamién na ciudá una pista de bicicletes habilitada apocayá en Numea, que dexa a los ciudadanos movese nesi vehículu o otros medios de tresporte ecolóxicos con cuenta de menguar el tráficu automovilísticu. La pista consta de 4 víes, 2 que s'entornen a la deracha y otres 2 que s'entornen a la izquierda. Llámase pista de bicicletes de Tina.
Fútbol
Hai 2 clubes de fútbol en Numea, el US Calédonienne y principalmente l'AS Magenta Nikel, más conocíu como AS Magenta.
Esti postreru ye'l club más importante de la ciudá y unu de los más importantes del Territoriu. Esti club vivió pos una escepcional temporada en 2005, yá que amás de ganar la Copa de fútbol de Nueva Caledonia y el campeonatu de fútbol de Nueva Caledonia, consiguió aportar a la final de la Lliga de Campeones de la OFC en xunu d'esi años, dempués de llograr el primer llugar nel grupu B ya imponese 4-1 na semifinal sobre'l club tahitianu d'AS Pirae que faía sicasí les vegaes de llocal. De toes formes, los numeanos perdieron el partíu final el 10 de xunu frente al club australianu Sydney FC por 2 a 0 a favor d'esti postreru. Aun así, siendo esta la so primer participación nel campeonatu d'Oceanía, los neocaledonios llograron convertise na sorpresa del campeonatu como subcampeones. Al momentu de la edición siguiente del campeonatu, el club terminó postreru del so grupu, habiendo salíu victoriosu en namái un partíu de trés.
Los entrenamientos del AS Magenta tomen llugar nel estáu Numa-Daly, llamáu asina estadiu de Magenta, onde s'efectúen tamién les finales de la copa del Campeonatu de Nueva Caledonia según los partíos internacionales con sede nel archipiélagu.
Otru club, nos suburbios de Numea, ye l'AS Mont-Dore, un club particularmente importante de la Federación Neocaledonia de Fútbol, foi campeón de Nueva Caledonia en 2 ocasiones, el 2002 y el 2006, (esti últimu añu llogrando tamién la Copa de Nueva Caledonia, que nun consiguieren en 2002), victories que-y dexaron apostar en cada vez la copa de los Territoriu d'Ultramar (TOM), perdiendo dambes vegaes ante un equipu de Tahití, la primer vegada l'AS Venus y la segunda l'AS Tefana.
Estos clubes formen parte de la Federación neocaledonia de fútbol,y notablemente, de la Super Lliga y de la Copa de Fútbol de Nueva Caledonia, creada en 1954, el fútbol ye pos un deporte más bien popular ente los melanesios.
Deportes náuticos
Pero los deportes predilectos de los numeanos paecen ser los referíos al nautismo, en toles sos formes. De primeres, la recreación tiende un rol importante nuna ciudá que dispón de numberosos sitios, como'l Port Moselle, la Badea del Orfanatu, el Port Plaissance. Mas la navegación de altamar de competición ta asina mesmu bien desenvuelta, con notoriamente'l Círculu náuticu neocaledonio (CNC), sito en Port-Plaissance na badea del Orfanatu. Nesta badea son entamaos tolos miércoles a la nueche la «Régate du crépuscule» (Regata del tapecer), y dende 1973 toma llugar la carrera Numea - Port Vila que se desenvolvería en delantre tolos años pares. Nos años 1950 y de nuevu dende 1974 hasta 1997, una carrera dende Sydney hasta Numea (depués dende Brisbane nes últimes ediciones) yera entamada en collaboración ente'l CNC y el Cruising Yacht Club of Australia. Les carreres d'esti tipu se multiplicarón cola competición Numea - Brisbane dende 1988 y l'Auckland - Numea en collaboración col Royal Akarana Yacht Club dende 2001, (solamente tres ediciones tuvieron llugar en 2001, 2002 y 2004 y un proyeutu en cursu pal 2008.
La base naútica de la Costa Blanca, na badea de Santa-María al sur de la península de Numea, ye de la mesma una importante sede del veleru. Allúguense ellí La Escuela provincial de Vela (EPV) qu'imparte en periodos escolares enseñanza gratuita a los alumnos d'escueles primaries, colexos secundarios y liceos edicación naval gratuita a los escolares, colexales y alumnos de liceos con al respective de la Educación físico y deportivo (EPS). A la banda d'esti establecimientu asiéntanse clubes privaos: La Sociedá de regatas neocaledonias (src), el Hobby Cat Club (HCC) pa los Hobbie Cat (organización del campeonatu mundial en 2002) y l'asociación de Plancha a vela (APV) para planchar a vela (organización del campeonatu mundial de plancha a vela en 1999 y eñ funboard
Más numberosos numeanos, notoriamente los más nuevos, practiquen la vela en clubes, principalment el funboard nes badees de Magenta, de Santa María y l'Asa Vata. Esti deporte conoció la so gloria esencialmente nos años 1990 cola orfanización d'una etapa de la copa del mundu d'esti deporte, la Numea Cup, fecuentada por numberosos campeones internacionales: Robert Teriitehau (orixinariu de Numea) o Robby Naish. Dende'l so empiezu nos años 1990, el kitesurf paez reemplazar al funboard y ye particularmente practcado na Pointe Magnin. Esti últimu deporte ye cada vez más popular, fechu que traxo en parte a la organización cada añu dende 2002 d'una etapa del campeonatu mundial de kitesurf en Numea: el Alcatel Kitesurf Pro.
A pesar de que nun ye un deporte náutico puramente dichu, el bucéu ye tamién un deporte bastante popular dada la estraordinaria riqueza de la languna caledoniana. Los principales sitios pela redolada de Numea son el fato Amédée (col Amédée D Diving Club), y el castru Maître.
Deportes hípicos
Otros deportes particularmente populares ente los neocaledonios, y notablemente nel senu de los descendientes de colonos (o Caldoches), ye la equitación y les carreres. Asina, los deportes hípicos fueron los primeres n'entamase en Nueva Caledonia, nel sieglu XIX. Y si hai enclín a dicir qu'esiste una rellación particular ente'l «Brusardo» (home blancu de la selva y prauticante d'una actividá rural esencialmente) y el caballu, ye'l mesmu casu ente los homes blancos numenoas, asina, esisten 2 clubes hípicos en Numea:El Étrier, el más importante y el más antiguu al empar (fundadoel 24 d'agostu de 1947), y el de la Gourmette.
Otros deportes
Otros deportes tradicionales olímpicos prauticar en Numea: la natación con trés principales clubes basaos casa unu nuna piscina respectiva:El Olympique na piscina olímpica del Ouen Toro (sur de Numea) el CNC, (del mesmu nome que'l club náuticu) na piscina epónima de Port-Plaisance cerca de la badea del Orfanatu y el Club na piscina y el barriu del mesmu nome (dambes últimes piscines con un llargor de 25 m ). El ciclismu ye de la mesma un deporte bien popular nel senu de la población neocaledonia, y notablemente ente la blanca, dende fines del sieglu XIX, yá sía'l ciclismu de ruta (sobre les pistes pa bicicletes asitiaes nel Paséu Pierre-Vernier o de Tina) o sobre pista (la principal asitiada nel estadiu de Magenta).
El tenis ye tamién un deporte bastante desenvueltu na capital, colos clubes de Mont-Coffyn y de Receiving. Numea acueye dende dellos años los Internacionales de Nueva Caledonia, tornéu menor del circuitu ATP y WTA.
thumb|220px|Primitivu partíu de rugby en Numea nel sieglu XIX. Numberosos deportes presentes en Numea Caledonia son d'orixe anglosaxón, demostrando la ingluencia de países tales como Australia sobre la población neocaledonia y sobremanera numeana. El golf ye por casu un deporte apocayá descubierto pero cada vez más popular na ciudá y nel archipiélagu enteru, principalmente dende l'abertura (1995-1997) del golf de Rina. Sinón, na aglomeración, na periferia de la zona urbana, allúgase igualmente'l golf de Dumbéa. Tocantes a los deportes coleutivos, el criquey ye bien popular ente los melanesios, el handball y el volleybol, son 2 deportes populares especialmente ente los polinesios (notoriamente wallisianos) y los melanesios, pero tamién el baloncestu y el béisbol, esti postreru descubiertu apocayá y entá bien pocu desenvueltu. El atletismu tamién ta presente na isla, abondo desarrollao, en clubes o bien ente particulares. La ciudá entama cada añu un maratón internacional que recibe a corredores el mundu enteru pero esencialmente de la zona Asia-Pacíficu (sobremanera Xapón y Australia) y un triatlón internacional.
A lo último, Numea foi sede de los Xuegos de Pacíficu sur, una serie de xuegos olímpicos a escala del Pacíficu Insular, en 2 ocasiones, 1966 y 1987, y foi escoyida p'allugar de nuevu estos xuegos en 2011.
Nativos
thumb|Frédéric Piquionne|110px
Ciudaes hermanaes
Les siguientes ciudaes tán hermanaes con Numea:
Teodoricu I
Teodoricu I o Teodoredu foi un rei de los visigodos. Yera fíu illexítimu d'Alaricu. Sicasí, según nueves investigaciones, Teodoricu I yera'l xenru d'Alaricu I. Nel añu 418 asocedió a Walia, reinando hasta'l 451. Con él empieza'l llinaxe de Tolosa (Toulouse). Completó l'asentamientu de los visigodos n'Aquitania y espandió los sos dominios a Hispania. El so nome orixinal yera Þjudareiks ("Rei del Pueblu"), llatinizáu Theodericus.
Biografía
Los romanos ordenaren a Walia abandonar Hispania y treslladase cola so xente a Galia. Polo tanto Teodoricu, como'l so socesor, completó los asentamientos visigóticos en Gallia Aquitania II, Novempopulania y Gallia Narbonensis. Pero los visigodos nun teníen accesu al Mar Mediterraneu. Teodoricu aprovechó entós la decadencia del Imperiu romanu pa estender los sos territorios escontra'l sur. Tres la muerte del emperador Flaviu Honoriu y l'usurpación de Joannes en 423, hubo braceos dientro del Imperiu y Teodoricu intentó conquistar Arles, pero torgó-ylo'l Magister militum Aeciu, que foi asistíu polos hunos. Entós los visigodos alcordaron un tratáu y dióse-yos nobles galos como rehenes. Como fechu anecdóticu, puede mentase que'l futuru emperador Avitu visitó a Teodoricu, vivió na so corte ya inclusive educó a los sos fíos.
Suegru del suevu Rechiariu, primer rei católicu d'un reinu xermánicu surdíu de les invasiones del sieglu V.
Seongnam
Seongnam (en coreanu:성남시, Romanización revisada:seongnamsi, lléase:Sóngnam) ye la segunda ciudá más grande na provincia de Gyeonggi, al norte de la república de Corea del Sur. Ta allugada al sur esti de Seúl, a unos 18 km, cruciando'l Ríu Han. El so área ye de 141.82 km² y la so población total ye de 980.000 habitantes.
Alministración
La ciudá de Bucheon estremar en 3 distritos.
Historia
Seongnam, la primer ciudá planiada de la hestoria de Coria, foi concebida mientres el periodu presidencial de Park Chung-hee col propósitu d'industrializar la nación con delles instalaciones d'electrónica, texti, petroquímica mientres los años 70 y 80. Nos años 70 La ciudá foi destacada pola rede de carreteres que la conectaben con Seúl y otres ciudaes importantes.
N'agostu de 2009, la ciudá fundir cola ciudá de Hanam, dambes de la provincia de Gyeonggi.
Deportes
L'equipu llocal de fútbol ye'l Seongnam Ilhwa Chunma FC 성남 일화 천마, moteyáu'l pegasu. Foi fundáu en 1989 y participa na K-League de de Corea del Sur.
Direutoriu d'Omsk
El Direutoriu de Omsk, que'l so nome oficial foi'l de Gobiernu Provisional de Toles Rusias, foi un efímeru Gobiernu antibolchevique instaláu na ciudá siberiana d'Omsk na seronda de 1918 tres la conferencia d'Ufá celebrada pa tratar d'unificar a los distintos grupos antibolcheviques rusos. Con escasa autoridá efeutiva, foi derrocáu por un golpe militar conservador que trespasó'l poder al almirante Aleksandr Kolchak en payares de 1918.
El Direutoriu foi la resultancia de diverses negociaciones ente les distintes autoridaes gubernamentales antisoviétiques qu'incluyeron tres conferencies celebraes en xunetu, agostu y setiembre de 1918, llevaes a cabu primordialmente pola presión de los Aliaos, que deseyaben la unificación de les fuercies opuestes al Gobiernu de Moscú.
Instaláu en Omsk a empiezos d'ochobre, la so autoridá efeutiva foi nula y amosóse dependiente de l'alministración y les tropes del Gobiernu Provisional Siberianu (GPS), que práuticamente lo absorbió. Ensin burocracia propia, con poderes mal definíos y ensin fuercies armaes sol so mandu direutu, hubo de vencer pasu ente pasu a les esixencies del conservador GPS hasta qu'una combalechadura d'elementos derechiegos derrocar la nueche del 17 de payares de 1918 ya instauró una dictadura militar col almirante Kolchak al frente.
Antecedentes
Los intentos anteriores d'unión, celebraos en Cheliábinsk a mediaos de xunetu (15-18 de xunetu de 1918), fracasaren ante les intenses rocees del Komuch y el GPS. Nuevamente axuntaos na ciudá a finales d'agostu (23-25 d'agostu de 1918), les diferencies siguieron. La xunta de Ufá entamárase con escases ilusiones d'ésitu ante l'actitú de les partes nes anteriores, que nin siquier se punxeron d'alcuerdu nel llugar d'esta tercer conferencia ensin la intervención de la presidencia de la segunda.
A pesar d'afitase la so xunta pal 1 de setiembre, el retrasu en llegar de delles delegaciones fizo que la conferencia retardárase una selmana. La conferencia empezó'l 8 de setiembre de 1918 nel Gran Hotel Siberianu de la sele ciudá, presidida pol socialrevolucionario Nikolái Avkséntiev, antiguu ministru d'Interior del Gobiernu Provisional Rusu y ex-presidente del Preparlamento antes de la Revolución d'Ochobre, y daquella miembru destacáu de la Unión pola Rexeneración», y axuntó a cerca de cientu setenta delegaos. Llamando con vehemencia a la unidá, les pallabres de Avkséntiev recibieron el respaldu de los fechos cuando dos díes más tarde les unidaes de Trotski retomaron Kazán, y el 14 de setiembre Simbirsk. L'Exércitu Popular de Komuch topábase en cantu de la desintegración. Los representantes del GPS allegaron a la conferencia tardíamente el 12 de setiembre, con escasa disposición al alcuerdu. El Gobiernu de Omsk non solo nun unvió a los sos ministros a la xunta, sinón que se treslladó'l día de la so inauguración al Alloñáu Oriente rusu pa llograr la reconocencia aliada al so Gobiernu y llograr la subordinación de les autoridaes antibolcheviques de la zona.
La conferencia celebró cinco sesiones, cuatro d'elles plenaries. Na quinta votóse la constitución propuesta por un comité d'espertos y la composición d'un nuevu direutoriu, Gobiernu común que tenía de ser aceptáu por toles delegaciones.
El principal motivu de desalcuerdu ente les partes foi'l papel de l'asamblea constituyente, fundamental pa los socialrevolucionarios y prescindible pa los kadetes, siquier na so composición de 1917. El papel de l'asamblea deber a la importancia concedida al órganu frente al que tenía de responder el nuevu direutoriu. Tres llargues negociaciones los socialrevolucionarios acabaron venciendo, aceptaron la propuesta de la URR, almitiendo que'l direutoriu fora soberanu y retrasárase la xunta de l'asamblea a xineru o febreru de 1919, con un mínimu cuórum (250 diputaos en xineru o 170 en febreru). Estos términos faíen práuticamente imposible la so xunta.
Una vegada superáu la estorbisa sobre l'asamblea, los distintos delegaos aceptaron dexar el so autoridá a un nuevu organismu unificáu que s'anunció'l 23 de setiembre de 1918: un nuevu «Gobiernu Provisional de Toles Rusias», formáu por un direutoriu de cinco miembros. La conferencia clausuróse'l 24 de setiembre n'habiendo investido temporalmente al direutoriu col poder supremo nel país. El pactu llogróse namái tres grandes presiones de checoslovacos y Aliaos, tanto sobre la composición del direutoriu como sobre les condiciones alcordaes na conferencia.
El direutoriu
El direutoriu haber de formar socialistes y lliberales. Ente los primeres cuntábense'l mesmu Avkséntiev, presidente del mesmu, Nikolái Chaikovski, daquella presidente de l'Alministración Suprema del Norte, con sede n'Arcánxel, y Piotr Vologodski, abogáu socialrevolucionario de Tomsk, presidente del GPS. Ente los segundos escoyer al kadete Nikolái Ástrov, entós en Ekaterinodar xunto a Antón Denikin, y al xeneral Vasili Bóldirev, que tenía de mandar los exércitos del direutoriu y yera tamién miembru de la Unión.
Llueu se vieron atayaos los planes unificadores: Chaikovski refugó'l so nomamientu y caltuvo la so independencia nel Norte, ente qu'Ástrov decidió permanecer nel Sur. Los dos fueron sustituyíos por Vladímir Zenzínov, socialrevolucionario que fuera miembru del comité central del sóviet de Petrográu y Vladímir Vinográdov, abogáu kadete y antiguu diputáu de la Duma Imperial de Rusia.
De toos ellos, Avkséntiev, Zenzínov y Bóldirev pertenecíen a la URR, qu'amosó la so gran influencia aparente, anque'l poder real siguía en manes de los socialrevolucionarios del Komuch y l'Exércitu siberianu que sostenía al GPS.
Evolución
La situación del Direutoriu foi precaria dende l'empiezu. Instaláu nun vagón pela rodiada de Omsk, daquella ciudá d'intrigues, combalechadures y asesinatos y de gran tensión ente les fracciones socialistes y el conservadores. L'autoridá del direutoriu yera escasa. Nun cuntaba tampoco con fontes de financiamientu estables. La situación recordaba a los últimos díes del Gobiernu d'Aleksandr Kérenski onde una apariencia d'actividá trataba de despintar la falta de poder real del Gobiernu. La so actitú ante les reformes esixíes pola población foi tamién similar: retardar les midíes consideraes conflictives y defender de manera vaga una serie de derechos y normatives que quedaben apostraes ante'l principal oxetivu, la victoria militar sobre los soviéticos, la reunificación del país y la continuación de la guerra contra Alemaña. El Direutoriu nun controlaba tampoco l'alministración nin les fuercies armaes. Dende l'empiezu'l Direutoriu hubo d'enfrentase a l'autoridá rival del GPS en Omsk, del que dependía por completu. El Direutoriu escarecía de sofitos, tantu de la izquierda como de la derecha, y nun tenía poder dalgunu.
Los miembros del Direutoriu llegaron el 9 d'ochobre de 1918 a la erma estación de Omsk, onde'l GPS nun unvió a naide a recibi-yos. Dende los primeros díes na nueva capital el GPS dio la impresión a los direutores de percibilos como convidaos non deseyaos, y nun apurrió agospiamientu dalgunu, nin accesu a les comunicaciones ensin el so previu consentimientu. Tres el GPS escondíase amás el verdaderu centru de poder en Omsk, l'Exércitu, que restauró'l códigu militar zarista, a pesar de la oposición de los direutores socialrevolucionarios. El GPS presentó una serie de condiciones qu'indicaben la so intención de caltener la so independencia na rexón y de siguir cola so política hasta'l momentu, amás d'imponer a los sos candidatos pal Conseyu de Ministros que tenía de formar el Direutoriu. Ante les insinuaciones de la misión militar británica, llegada a Omsk el 21 d'ochobre de 1918, de que namái si se llograba un rápidu alcuerdu'l Direutoriu podría cuntar cola ayuda británica, este dexó a les esixencies del GPS.
Antes d'eslleise formalmente'l 4 de payares de 1918, el GPS llograra acopar diez de los catorce ministerios creaos pol Direutoriu, incluyendo la presidencia, que s'apurrió a Vologodski. Nin un solu ministru provenía de los socialrevolucionarios del Komuch. El 6 de payares, eslleiéndose teóricamente'l GPS, ordenóse la disolución del restu de les autoridaes rexonales qu'aceptaren el Direutoriu, lo que concentró tola autoridá de la zona en Omsk y facilitó un golpe militar.
Cayida
Priváu del sofitu de la Lexón y arrodiáu de conspiradores que deseyaben la so cayida, el derrocamientu del Direutoriu yera cuestión de tiempu. La nueche del 17 de payares de 1918, un grupu d'oficiales cosacos allegaron a la casa del viceministru d'Esteriores, un socialrevolucionario, onde s'atopaben aconceyaos Avkséntiev y Zenzínov y otros destacaos socialrevolucionarios, y arrestar. Treslladaos en camión pela rodiada de la ciudá a un cuartel militar, permanecieron presos en manes de los golpistes. Ellí aseguróse-yos que, por pidimientu de los representantes estranxeros, perdonaríase-yos la vida si cooperaben. Los confabulados acusaron a los socialrevolucionarios de conspirar pa derrocar al Direutoriu, como efeutivamente faíen dalgunos d'ellos cercanos a Víctor Chernov, pero l'acusación yera una simple escusa pa l'acción de los conservadores.
La resistencia al golpe foi nula, rindiéndose llueu les escases fuercies lleales al Direutoriu. A pesar de l'aprovecedura ente delles unidaes checoslovaques pola cayida del mesmu, los alcuerdos de Kolchak colos sos principales mandos evitaron la so intervención. Mientres, los representantes aliaos amosaben el so prestu col golpe.
La mañana del 18 de payares de 1918 empezó la dictadura del almirante Aleksandr Kolchak, caudiellu supremu y comandante en xefe de les fuercies armaes. Al empar qu'ordenaba la lliberación y exiliu de los ministros deteníos y l'investigación del golpe, xubía a trés de los mandos arreyaos nel acontecimientu: dos fueron xubíos a coronel y el terceru a xeneral de división.