cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ataque a Pearl Harbor
Plan d'ataque
La fecha pal ataque afitar nel llunes 8 d'avientu (domingu, 7 d'avientu en Ḥawai y Estaos Xuníos) porque la lluna apurriría esi día una lluz favorable que facilitaría los vuelu de los aviones xaponeses primero qu'amaneciera.
thumb|left|Plan de les ofensives xaponeses previstes nel Pacíficu y nel Sureste d'Asia, simultáneamente al ataque a Pearl Harbor. El plan d'ataque a Pearl Harbor, xunto col restu del orde de batalla entamáu polos Estaos Mayores del Exércitu y de l'Armada, foi presentáu al emperador Hirohito na tarde del 2 de payares, a otru día de la conferencia d'enllaz na que se decidiera afitar el 30 de payares como la fecha llende pa les negociaciones con Estaos Xuníos, dempués de la cual desencadenaríense les ofensives previstes nel Pacíficu y nel Sureste d'Asia, simultáneamente al ataque a Pearl Harbor. Los oxetivos principales de la campaña escontra'l sur», xunto con Pearl Harbor, yeren l'archipiélagu de les Filipines, posesión norteamericana, y Malasia, colonia británica qu'incluyía la estratéxica base de Singapur. Tamién sería atacada Tailandia y de siguío la colonia británica de Birmania. Operaciones secundaries tendríen como oxetivu la colonia británica de Ḥong Kong, y les islles de Wake y de Guam, onde la flota d'Estaos Xuníos del Pacíficu tenía les sos bases d'operaciones avanzaes y onde taben los submarinos y los aviones de reconocencia. La conquista de les Indies Orientales Holandeses empezaría cuando toos esos oxetivos algamárense. La ofensiva tenía que concluyir nun plazu máximu de 20 selmanes, dempués de les cualos yá nun quedaría nenguna fuercia aérea, naval o terrestre d'Estaos Xuníos o de Gran Bretaña capaz de torgar el dominiu xaponés sobre'l sureste d'Asia y el Pacíficu occidental.
Sicasí, l'almirante Yamamoto siguía duldando de les posibilidaes d'una victoria de Xapón. «Mientres los primeros seis o doce meses de guerra contra los Estaos Xuníos y Gran Bretaña, voi causar estragos en tolos sos lladrales y voi conquistar una victoria tres otra», agoró. «Dempués… nun tengo esperances de ganar».
Oxetivos
thumb|Mapa de la badea de [[Kinko, na prefeutura de Kagoshima (en verde), onde se realizaron los exercicios de simulación bélica pola so paecencia cola badea de Pearl Harbor.]] L'ataque, llamáu Operación Ḥawai o Operación AI  pol Cuartel Xeneral Imperial xaponés y Operación Z mientres la so planificación, escorría dellos oxetivos d'importancia. De primeres, intentaba destruyir importantes unidaes navales norteamericanes pa torgar la interferencia de la so Flota del Pacíficu na conquista xaponesa de les Indies Orientales Neerlandeses y Malasia. De segundes, esperaba ganar tiempu por que Xapón consolidara la so posición y amontara la so fuercia naval primero que los norteamericanos aumentaren nun 70% el númberu de buques de la so flota, d'alcuerdu a lo aprobao pol Acta Vinson-Walsh, y qu'asina sumiera cualquier opción de victoria nipona. A lo último, quería dase un golpe enorme a la moral norteamericana que disuadiera a los Estaos Xuníos a sentase a la mesa de negociaciones y evitara entamar una llarga guerra que s'estendería por tol océanu Pacíficu occidental y hasta l'alloñáu Sureste asiáticu. Pa maximizar esti efeutu moral escoyéronse los acorazaos como oxetivos prioritarios, pos éstos yeren entós l'arguyu de cualquier armada. L'oxetivu final yera dexar a Xapón la conquista ensin interferencies de tol sureste asiáticu.
Sicasí, cutir a la Flota del Pacíficu d'Estaos Xuníos que taba fondiada nel puertu ḥawaianu tenía dos clares desventaxes: los buques a atacar taben fondiaos n'agües bien pocu fondes, colo que podríen ser reflotaos y reparaos con relativa facilidá, y la mayoría de los sos tripulantes sobreviviríen al ataque porque s'atoparíen de permisu en tierra o seríen rescataos dende'l puertu. Otru contratiempu importante, conocíu polos xaponeses, foi l'ausencia en Pearl Harbor de los trés portaviones de la Flota del Pacíficu (USS Enterprise (CV-6), USS Lexington (CV-2) y USS Saratoga (CV-3)). Irónicamente, l'altu mandu de l'armada xaponesa taba tan imbuyíu de la doctrina d'una batalla decisiva» del almirante Alfred Mahan, qu'aseguraba la victoria pa l'armada que destruyera más acorazaos del enemigu, que Yamamoto, a pesar de les sos esmoliciones, decidió siguir alantre. L'enfotu de Xapón na so capacidá pa llograr la victoria nuna guerra que pensaben sería curtia, llevólos a ignorar otros oxetivos nel puertu ḥawaianu, como l'estelleru, los depósitos de combustible y la base de los submarinos. Nengún foi atacáu porque los nipones pensaron que la guerra sería tan curtia qu'estes instalaciones nun llegaríen a influyir nel desarrollu de la mesma.
Universidá de Chile
La Universidá de Chile ye una institución d'educación cimera de calter nacional y públicu de Chile, creada por llei de 19 de payares de 1842, ya instalada el 17 de setiembre de 1843. Ye la más antigua del país y tantu el so Casa Central como la mayoría de les sos dependencies atópense allugaes na Rexón Metropolitana de Santiago.
Ataque a Pearl Harbor
Desarrollu
thumb|Gana siguida pola flota xaponesa pa dir y volver del ataque a Pearl Harbor. thumb|left|Cubierta de vuelu del portaviones xaponés Akagi na badea de Hitokappu, na islla d'[[Iturup del archipiélagu de les Kuriles, antes de zarpar p'atacar Pearl Harbor.]] El 26 de payares de 1941 una fuercia d'ataque xaponesa compuesta per seis portaviones (Akagi, Kaga, Sōryū, Hiryū, Shōkaku y Zuikaku) al mandu del vicealmirante Chuichi Nagumo zarpó de callao de la badea de Hitokappu, na islla d'Iturup del archipiélagu de les Kuriles. Foi entós cuando s'informó a les tripulaciones y a los pilotos de que l'oxetivu de la misión yera atacar Pearl Harbor.
Universidá de Chile
Fundada depués de la reforma republicana a la colonial Real Universidá de San Felipe y establecida como la so socesora llegal, ye dueña d'una rica historia académica, científica y d'estensión, llevando a cabu remanes que busquen resolver les problemátiques nacionales y de la rexón y contribuyendo de manera determinante nel desenvolvimientu de Chile dende la so creación hasta los nuesos díes. Esta casa d'estudios, foi reconocida como una de les meyores universidaes del país por cuenta del so lideralgu ya innovación nel ámbitu de la ciencia, la teunoloxía, les humanidaes y les artes al traviés de les funciones de creación, estensión y docencia, enfatizando nel desenvolvimientu de la investigación y posgráu.
Ataque a Pearl Harbor
Desarrollu
En total diben emplegase 408 aeronaves: 360 pa dos folaes d'ataque y 48 pa xeres defensives de patrulla aérea de combate. La primer folada sería l'ataque principal, ente que la segunda intentaría rematar lo que nun pudiera destruyir la primera. La folada inicial portaba'l gruesu de les armes destinaes a inutilizar los grandes buques, principalmente los torpedos aéreos Tipu 91 que fueren diseñaos con un mecanismu anti-xiru y una estensión nel timón que-yos dexaríen operar n'agües pocu fondes.
Universidá de Chile
Conocida como la Casa de Bello, n'homenaxe al so primer rector, el destacáu humanista venezolanu Andrés Bello, la Universidá defínese como garante d'una cultura clásica, humanista y secular. La Universidá de Chile ye una de les 18 universidaes del Consorciu d'Universidaes del Estáu de Chile (CUECH) y una de les 27 que conformen el Conseyu de Rectores de les Universidaes Chilenes (CRUCH).
Ataque a Pearl Harbor
Desarrollu
A los pilotos xaponeses ordenóse-yos escoyer los oxetivos más pervalibles (acorazaos y portaviones) o, si estos nun taben presentes, cualesquier otru gran buque de guerra (cruceros y destructores). Los Bombarderu en picáu bombarderos en picáu atacaríen oxetivos en tierra y a los caces encamentóse-yos l'ametrallamientu y destrucción de tolos aviones d'Estaos Xuníos en tierra pa intentar asegurar que nun desapegaben y contratacaban a los bombarderos, especialmente na primer folada. Cuando'l combustible de los caces tuviera escosándose, tendríen que tornar a los portaviones a recargar y dempués reincorporase al ataque. Antes d'empezar la ofensiva desapegaron dende cruceros dos aeronaves de reconocencia pa esplorar sobre Oahu ya informar de la presencia de cualquier flota enemiga y la so llocalización. Otros cuatro aeronaves de reconocencia patrullaron l'área ente la fuercia de portaviones xaponesa (la Kido Butai) y Ninʻihau cola cuenta de qu'ésta nun fuera tomada por sorpresa nun contraataque.
Submarinos
thumb|Minisubmarino xaponés Hai-19 varáu en Oahu. Los submarinos de la flota I-16, I-18, I-20, I-22 y I-24 embarcaron cada unu un minisubmarino Tipu A y tresportar a les agües de la islla de Oahu. Los cinco submarinos partieron dende'l Distritu Naval de Kure el 25 de payares y llegaron a la boca del puertu ḥawaianu el 7 d'avientu. A les 03:42 (Tiempu de Ḥawai) el dragaminas USS Condor columbró'l periscopiu d'unu de los minisubmarinos al suroeste de la bocana de Pearl Harbor y sollertó al destructor USS Ward. Esti pequeñu submarín quiciabes entró en Pearl Harbor. Sicasí, el Ward fundió otru minisubmarino a les 06:37, no que suponíen los primeros disparos d'Estaos Xuníos nel Teatru del Pacíficu. Al norte de la islla Ford otru minisubmarino tuvo cerca de torpediar al portahidroaviones Curtiss y tampoco atinó a estropiar al destructor Monaghan col so segundu torpedu primero que ésti fundir a les 08:43.
Universidá de Chile
De les sos aules han egresado o realizáu llabores académicos gran cantidá d'intelectuales y destacaos líderes chilenos, ente los que destaquen, 20 Presidentes de la República, 179 Premios Nacionales y 2 Premiu Nobel.
Ataque a Pearl Harbor
Submarinos
Un tercer minisubmarino, el Hai-19, llancó en dos causes, una frente a la entrada del puertu y otra al este de Oahu, llugar en que foi prindáu'l 8 d'avientu. Unu de los sos tripulantes, Kazuo Sakamaki, nadó hasta la vera y foi prindáu, colo que se convirtió nel primer prisioneru de guerra xaponés. Un cuartu minisubmarino resultó estropiáu por una carga de fondura y foi abandonáu pola so tripulación antes inclusive de poder disparar los sos torpedos.
Universidá de Chile
Cuenta con 3.168.373 m² de superficie ente los sos cinco campus universitarios, edificios d'investigación, centros d'atención de salú, museos, teatros, observatorios ya infraestructura deportiva. Al añu 2016, tien más de 40 mil estudiantes de pregrado y posgráu con una ufierta académica de más de 69 carreres y llicenciatures terminales, 38 programes de doctoráu y 116 de magíster.
Ataque a Pearl Harbor
Submarinos
Un analís de les fotografíes del ataque per parte del Institutu Naval de los Estaos Xuníos en 1999 llevó a afayar qu'unu de los minisubmarinos consiguiera disparar con ésitu unu de los sos torpedos contra l'acorazáu USS West Virginia (BB-48). Les fuercies xaponeses recibieron un mensaxe de radiu d'un minisubmarino a les 00:41 del 8 d'avientu qu'afirmaba estropiar unu o más grandes barcos dientro de Pearl Harbor. La posición final d'esti pequeñu sumergible nun se conoz, pero nunca tornó al submarín dende'l que partió. El 7 d'avientu de 2009 el periódicu Los Angeles Times informó qu'había evidencies de trés partes de submarín atopaes a unos 5 km al sur de Pearl Harbor, topaes ente 1994 y 2001 y que podíen pertenecer a esti minisubmarino desapaecíu. Tamién dicía qu'había clares evidencies de qu'esti sumergible había disparáu dos torpedos contra la canal de los acorazaos nel interior del puertu. Los restos fueren sacaos del puertu como parte de los esfuercios por despintar el desastre de West Loch, una esplosión de munición que se produció en 1944 y que destruyó seis buques de desembarcu que se taben preparando pa la Operación Forager.
Declaración de guerra de Xapón
L'ataque tuvo llugar primero que l'Imperiu del Xapón fixera nenguna declaración de guerra formal, anque ésta nun yera la intención del almirante Yamamoto, quien nun principiu axustó que la ofensiva nun tendría de dar empiezu hasta trenta minutos dempués de que Xapón informara a los Estaos Xuníos de que les negociaciones de paz llegaren al so fin. Los xaponeses intentaron respetar les convenciones de la guerra de la que llograben una sorpresa decisiva, pero l'ataque empezó primero que pudiera apurrise nengún avisu. Tokiu tresmitió una notificación de 5000 pallabres en dos bloques (comúnmente llamada'l Mensaxe de 14 partes») a la embaxada xaponesa en Washington, pero la trescripción del mensaxe llevó demasiao tiempu al embaxador y nun pudo apurrilo a tiempu (ello ye que los criptógrafos d'Estaos Xuníos descifraren y traduxeren la mayor parte del mensaxe hores antes). La parte final de les 14 que lo componíen ye descrita de cutiu como una declaración de guerra, pos anque nun la declaraba abiertamente y nun rompía rellaciones diplomátiques, numberosos funcionarios y militares del gobiernu d'Estaos Xuníos interpretar como un indicador claru de que les negociaciones romperíense y de que la guerra españaría en cualquier momentu. Na so edición del 8 d'avientu de 1941 munchos periódicos xaponeses publicaron na so portada una declaración de guerra, pero ésta nun foi unviada al gobiernu norteamericanu hasta un día dempués del ataque.
Mientres décades la creencia xeneral foi que Xapón atacó ensin nenguna alvertencia oficial de la rotura de rellación por culpa de los incidentes y la torpeza que retrasaron la entrega a Washington d'un documentu que faía alusión a la guerra. Sicasí, en 1999 Takeo Iguchi, profesor de derechu y rellaciones internacionales de la Universidá Cristiana Internacional de Tokiu, afayó documentos qu'apuntaben a un fuerte alderique nel gobiernu sobre si informar y de qué forma a Washington de les intenciones de Xapón de romper toles negociaciones y empecipiar una guerra. Un documentu del 7 d'avientu fai alusión a la guerra: «La nuesa diplomacia engañosa conduz al ésitu». Sobre esto dixo Iguchi: «El diariu amuesa que l'exércitu y l'armada nun quixeron apurrir una declaración de guerra o un avisu de la finalización de les negociaciones… y claramente impunxéronse».
Primer folada
[[Ficheru:Pearlmap1.png|thumb|upright=1.5|Los xaponeses atacaron en dos folaes. La primera foi detectada por un radar del exércitu a unos 250 km, pero foi equivocadamente interpretada como una formación de bombarderos d'Estaos Xuníos que tornaben del continente. Mapa cimeru:
Mapa inferior: ]]
El primer ataque llevar a cabu 183 aeronaves que partieron dende'l norte de Oahu. Liderada pol comandante Mitsuo Fuchida, entendía:
Universidá de Chile
Historia
El proyeutu de crear una nueva institución d'educación cimera en Chile naz xunto cola independencia política del país. Con esi fin créase'l Instituto Nacional, buscando desenvolver les árees de la conocencia retardaes pola ríxidu estructura académica de la Real Universidá de San Felipe.
Ataque a Pearl Harbor
Primer folada
A midida que la primer folada averar a Oahu, un radar SCR-270 del Exércitu de los Estaos Xuníos allugáu en Opana Point, cercanu a la punta norte de la isla, detectar y dio la señal d'alarma. El radar tuviera en manera de pruebes pol Departamentu ḥawaianu del Exércitu mientres un tiempu, pero nun taba dafechu operativu. A pesar de que los sos operadores, los soldaos George Elliot Jr. y Joseph Lockard, informaron del oxetivu, el teniente Kermit A. Tyler supunxo que se trataba del regresu de seis bombarderos B-17. Les aeronaves atopábense mui cerca (a namái unos pocos graos, estremaes en dos grupos) y anque el operadores nunca vieren una formación tan grande nel radar, escaecieron dici-y a Tyler el so tamañu y ésti de la mesma non pudo dicilos, por razones de seguridá, que podría tratase de los B-17 (anque esto yera conocíu por toos).
Universidá de Chile
Historia
Esta institución pierde constantemente les sos facultaes en pro del Institutu, terminando per llegar a una inmovilidá académica a mediaos de la década de 1830. Mientres el gobiernu del presidente Manuel Bulnes tómase la decisión de suprimir a la alicaída institución colonial y remplazarla por un organismu nuevu al serviciu de la nueva república. El principal impulsor d'esta midida yera'l destacáu humanista venezolanu Andrés Bello, quien sería escoyíu pol gobiernu pa ser el primer rector de la nueva Universidá de Chile.
Ataque a Pearl Harbor
Primer folada
Mientres la primer folada averar a tierra fueron baltaes delles aeronaves d'Estaos Xuníos, y siquier una radió una alvertencia incoerente. Otres alvertencies emitíes polos buques que se topaben frente al puertu taben procesándose inda cuando los aviones xaponeses empezaron a llanzar bombes y a ametrallar. Con too y con eso, nun ta claro que nenguna alvertencia tuviera enforma efeutu anque fuera interpretada correutamente y de manera más rápida. La parte aérea del ataque a Pearl Harbor empezó a les 7:48 a.m., hora ḥawaiana (3:18 a.m. del 8 d'avientu según la hora estándar xaponesa, marcada polos buques de la Kido Butai), col ataque a Kaneohe. Un total de 353 aviones xaponeses en dos folaes llegaron a Oahu, encabezaos polos lentos y vulnerables torpederos, qu'esplotaron los primeros momentos de sorpresa p'atacar a los buques más importantes presentes nel puertu, los acorazaos. Al tiempu, los bombarderos en picáu llanzar contra les bases d'Estaos Xuníos a lo llargo de Oahu, empezando pol aeródromu Hickam, el más grande, y siguiendo pel campu Wheeler, la principal base de la fuercia de caces del exércitu norteamericanu. Los 171 aviones de la segunda folada atacaron l'aeródromu de Bellows, cerca de Kaneohe, nel llau de barloventu de la isla, y la islla Ford. La única oposición d'Estaos Xuníos per aire foi la d'un puñáu d'aeronaves P-36 Hawk, P-40 Warhawk y dalgún bombarderu en picáu SBD Dauntless que desapegaron dende'l portaviones USS Enterprise (CV-6).
Universidá de Chile
Historia
Finalmente, sería'l presidente José Joaquín Prieto quien ordenaría, por decretu, el zarru de la Universidá de San Felipe y l'establecimientu de la Universidá de Chile.
Ataque a Pearl Harbor
Primer folada
Los homes a bordu de los buques norteamericanos espertar col pitíu de les alarmes, les esplosiones de les bombes y el tirotéu. Entá dormiyosos hubieron de vistise rápido mientres corríen a les estaciones de zafarranchu de combate (el famosu mensaxe «Ataque aereu en Pearl Harbor, esto nun ye un exerciciu» foi emitíu pola Segunda Nala de Patrulla, el primer altu mandu de Ḥawai en responder). Los defensores nun taben preparaos: los almacenes de munición taben zarraos, los aviones aparcaos nala con nala albentestate pa evitar el so sabotaxe y cuasi naide disparaba les ametralladores (nengún calibre 5"/38, namái un cuartu de les ametralladores y 4 de 31 bateríes antiaéreas entraron n'aición). A pesar d'esti baxu nivel d'alerta, numberosos militares d'Estaos Xuníos respondieron con eficacia mientres la batalla. L'alférez Joe Taussig, Jr., únicu oficial a bordu del USS Nevada (BB-36), tomó'l mandu de la nave pero perdió una pierna. El barcu acabó varáu nel puertu pol intendente. Unu de los destructores, el USS Aylwin, foi puestu en marcha con namái cuatro oficiales a bordu, toos col rangu d'alférez y nengunu con más d'un añu nel mar. Esti barcu permaneció 36 hores nel mar primero que'l so comandante en xefe consiguiera tornar a bordu. El capitán Mervyn Bennion, comandante del USS West Virginia, lideró a la so tripulación hasta que resultó mancáu polos fragmentos d'una bomba qu'impactó nel USS Tennessee, ensobiáu xusto al llau.
Universidá de Chile
Instalación
Esta institución foi creada por llei'l 19 de payares de 1842, mientres el gobiernu del presidente Manuel Bulnes, heredando tolos bienes de la suprimida Universidá de San Felipe, y tresformándose, pa tolos efeutos, na so continuadora llegal. La so instalación formal realizóse'l 17 de setiembre de 1843, como una universidá profesional y académica nacional, anque mientres les primeres décades d'esistencia la Universidá funcionó más como una superintendencia d'educación, xixilando la formación dada poles instituciones del país, una y bones les clases puramente tales yeren realizaes nel Institutu Nacional. Los cinco facultaes orixinales establecíes yeren les de Humanidaes y Filosofía, Ciencies Físiques y Matemátiques, Lleis y Ciencies Polítiques, Medicina y Teoloxía. De toes elles, la de Teoloxía foi suprimida en 1927, col procesu de separación de la Ilesia del Estáu y la laicización de los organismos del Estáu.
Ataque a Pearl Harbor
Segunda folada
[[Ficheru:Pearlmap2.png|thumb|upright=1.5|
Universidá de Chile
Instalación
Más de 13 años nel país llevaba Andrés Bello cuando pronunció'l célebre discursu d'instalación de la Universidá de Chile na ceremonia realizada'l 17 de setiembre de 1843 a la qu'asistieron el Presidente de la República, ministros, autoridaes llexislatives, xudiciales y militares, amás de los estudiantes del Institutu Nacional y los profesores de la nueva Casa d'Estudios.
Ataque a Pearl Harbor
Segunda folada
Oxetivos atacaos:Infraestructures inoraes:
Universidá de Chile
Instalación
Na so intervención referir a la misión y el sentíu de la Universidá enfatizando la forma en que les lletres y les ciencies son les responsables de fortalecer les sociedaes a lo llargo de la historia, y afirmando que les verdaes nun funcionar de manera antagónica, sinón articulada: "Dixi que toles verdaes tóquense, y entá nun creo dicir bastante. Toles facultaes humanes formen un sistema, en que nun puede haber regularidá y harmonía ensin el concursu de caúna. Nun puede paralizase una fibra (déxeseme dicilo asina), una sola fibra de l'alma, ensin que toles otres carezan". Al pie de esto dio cuenta del propósitu de que la nueva Universidá funcione como órganu espansivu y d'estensión de la conocencia qu'ende se cultiva: "Nesti espardimientu del saber, les academies, les universidaes, formen otros tantos depósitos, a onde tienden constantemente a atropase toles alquisiciones científiques; y de estos centros ye d'onde s'arramen más fácilmente poles distintes clases de la sociedá. La Universidá de Chile foi establecida con esti oxetu especial".
Ataque a Pearl Harbor
Segunda folada
A: Tanques de petroleu B: Edificiu del Cuartel Xeneral C: Base de submarinos D: Arsenal de la marina]]
Universidá de Chile
Instalación
El discursu d'Andrés Bello apurrió clares afirmaciones de lo que sería dende esi momentu d'equí p'arriba la proyeición de la Casa d'Estudios:"El programa de la Universidá ye dafechu chilenu. Si toma emprestaes a la Europa les deducciones de la ciencia ye p'aplicales a Chile. Toles siendes en que se propón dirixir les investigaciones de los sos miembros, l'estudiu de los sos alumnos, converxen a un centru: la patria".
Primeros años
170px|thumb|right|250px|El polacu chilenu [[Ignacio Domeyko, rector de la universidá mientres tres periodos.]] left|thumb|300px|Casa Central en [[1872.]] Nel añu 1843, empecipióse la publicación de los Añales de la Universidá de Chile, la revista periódica más antigua d'América en llingua castellana, y qu'arrexunta planteamientos y reflexones en redol a les artes, ciencia y humanidaes. Nel so tiempu foi una de les revistes científiques más importantes del continente, tantu asina que'l célebre Alexander von Humboldt, na so obra "Cosmos", encamentó la so llectura.
Ataque a Pearl Harbor
Segunda folada
La segunda folada atacó estremada en trés grandes grupos, unu con destín en Kaneohe y los otros dos n'el mesmu Pearl Harbor, llugares a los que llegaron por distintes direiciones pero cuasi coles mesmes. Noventa minuto dempués del so entamu, l'ataque aereu remató. Morrieren 2386 persones (55 d'ellos civiles, la mayoría víctimes de l'artillería antiaérea norteamericana que cayó en zones residenciales) y 1139 resultaron mancaos. Dieciocho barcos fueron fundíos o llancaos, ente ellos cinco acorazaos. De toles víctimes d'Estaos Xuníos, cuasi la metá (1177) producir pola esplosión de la santabárbara del acorazáu Arizona, que foi enfusada por una bomba de 800kg (un proyeutil modificáu de 410 mm).
Estropiáu por un torpedu y en llapaes, l'acorazáu USS Nevada (BB-36) intentó salir del puertu, pero acabó siendo blancu de munchos bombarderos xaponeses, que-y fixeron numberosos impautos con bombes de 113 kg y amburar. El barcu foi llancáu deliberadamente pa evitar el bloquéu de la entrada del puertu. El USS California (BB-44) recibió impautos de dos bombes y dos torpedos. La so tripulación podría caltenelo a flote, pero recibió la orde d'abandonar la nave xusto cuando taben faciendo funcionar les bombes extractoras a plenu rendimientu. L'aceite en llapaes arramáu polos acorazaos Arizona y USS West Virginia (BB-48) produció unes enormes columnes de fumu negro que fixeron paecer la situación nel puertu entá peor. El buque oxetivu desarmáu Utah resultó furáu por dos torpedos y el West Virginia por siete, el postreru de los cualos arrincó'l so timón. El USS Oklahoma (BB-37) recibió cuatro impautos de torpedos, los dos últimos percima del so petrina blindada, lo que causó la so entorno. El USS Maryland (BB-46) encaxó dos bombes de 800kg, pero nenguna provocó-y daños de seriedá.
Universidá de Chile
Primeros años
Mientres, la Universidá diba adulces adquiriendo la so función docente. Un exemplu d'esto ye la creación en 1848 de la Escuela Práutica d'Arquiteutura, que se xestó como respuesta a la necesidá d'obres públiques del país, y en 1849 de l'Academia de Pintura so tutelar d'Alejandro Ciccarelli, dando empiezu a los estudios de les Belles Artes nel país. Nesta dómina dio entamu amás a un intensu llabor científicu, cultural y académica con distintes instituciones. Asina, en 1852 suscríbense convenios d'investigación col Institutu Smithsonian de Washington, y en 1856, la convalidación de títulos cola Universidá Harvard.
Ataque a Pearl Harbor
Segunda folada
Anque'l xaponeses concentraron el so fueu nos acorazaos, que yeren los oxetivos más grandes presentes nel puertu, nun inoraron otros oxetivos secundarios. Asina, el cruceru llixeru USS Helena (CL-50) foi torpediáu y la conmoción de la esplosión fundió'l USS Oglala (CM-4), un minador amarráu al so llau. Dos destructores que taben en dique secu, el USS Cassin (DD-372) y el USS Downes (DD-375), fueron destruyíos por bombes qu'enfusaron los sos tanques de combustible y amburaron tol combustible. El dique foi anubiertu pa intentar apagar el fueu, pero namái consiguieron que'l combustible en llapaes xubiera y quemara dambos buques. El Cassin esmúcióse sobre los bloques nos que se sofitaba'l so quilla y rodó sobre'l Downes. El cruceru llixeru USS Raleigh (CL-7) foi enfusáu por un torpedu y el USS Honolulu (CL-48) tamién recibió daño pero foi reparáu y permaneció en serviciu. El buque d'arreglu Vestal, amarráu xunto al mallográu Arizona, sufrió graves desperfectos y llancó. El portahidroaviones USS Curtiss (AV-4) tamién resultó afeutáu y el destructor USS Shaw (DD-373) quedó en bien mala traza pol impautu de dos bombes qu'enfusaron el so santabárbara. thumb|left|El [[USS Arizona (BB-39)|USS Arizona (BB-39) mientres l'ataque.]]
De los 402 aviones d'Estaos Xuníos presentes en Ḥawai, 188 fueron destruyíos y 159 estropiaos, 155 d'ellos en tierra. Práuticamente nengunu taba llistu pa desapegar y defender la base y namái ocho pilotos del exércitu d'Estaos Xuníos llograron desapegar mientres la batalla. Seis d'ellos tienen acreditáu'l valtamientu de siquier un aparatu xaponés mientres l'ataque, los tenientes Lewis M. Sanders, Philip M. Rasmussen, Kenneth M. Taylor, George S. Welch, Harry W. Brown y Gordon H. Sterling Jr. Esti postreru foi baltáu y morrió por fueu amigo mientres tornaba del combate colos nipones. Dichu fueu amigo baltó dellos aparatos d'Estaos Xuníos más, incluyíos cinco aviones que tornaben del portaviones USS Enterprise (CV-6). De los 33 hidroaviones PBY Catalina qu'había en Ḥawai, 24 resultaron destruyíos y otros seis gravemente estropiaos, polo que namái se salvaron los trés que taben de patrulla. Los ataques xaponeses tamién causaron víctimes nos barracones del personal militar.
Nel ataque morrieron 55 pilotos y nueve marinos xaponeses, y unu foi fechu prisioneru. De los 414 aviones xaponeses qu'intervinieron, fueron baltaos 29 (nueve na primer folada y venti na segunda), ente qu'otros 74 aparatos recibieron daños de l'artillería antiaérea.
Universidá de Chile
Primeros años
L'añu 1863 empezó la construcción na Alamea del Palaciu de la Universidá”, güei conocíu como Casa Central, obra del arquiteutu Lucien Ambroise Henault y del constructor Fermín Vivaceta. Foi'l rector Manuel Antonio Tocornal l'encargáu d'inaugurala en 1872.
Ataque a Pearl Harbor
Posible tercer folada
thumb|upright|El vicealmirante [[Chūichi Nagumo, comandante en xefe de la flota xaponesa d'ataque, la Kidō Butai.]] Dellos oficiales xaponeses, ente ellos Mitsuo Fuchida y Minoru Genda, arquiteutu xefe del plan d'ataque, encamentaron al vicealmirante Chūichi Nagumo a llanzar una tercer folada que destruyera los depósitos de combustible y torpedos de Pearl Harbor, les instalaciones de caltenimientu y el dique secu. Los capitanes de los otros cinco portaviones de la formación nipona informaron que taben dispuestos y preparaos pa llanzar una tercera ofensiva. Los historiadores militares cunten que la destrucción de toes estes instalaciones y suministros tocaríen muncho más fondamente a la Flota del Pacíficu d'Estaos Xuníos que la perda de los sos acorazaos. Si tou esto fuera destruyíu, «les grandes operaciones norteamericanes nel Pacíficu tendríen qu'habese pospuestu más d'un añu». Acordies con l'almirante d'Estaos Xuníos Chester Nimitz, que aportaría a comandante en xefe de la Flota del Pacíficu, «enllargara la guerra otros dos años». Sicasí, Nagumo decidió retirase poles siguiente razones:
Nuna conferencia a bordu del acorazáu Yamato na mañana siguiente, l'almirante Isoroku Yamamoto sofitó en principiu a Nagumo. En retrospectiva, dexar intactos los depósitos de combustible, los estelleros y les instalaciones de caltenimientu de Pearl Harbor significó que los norteamericanos pudieron responder relativamente llueu a les actividaes xaponeses nel Pacíficu. Yamamoto llamentaría más tarde la decisión de Nagumo de retirase y afirmó categóricamente que fuera un gran error nun ordenar una tercer folada d'ataque.
Fotografíes
Les primeres fotografíes aérees del ataque a Pearl Harbor fueron tomaes por Llei Embree, que volaba nun bombarderu Boeing B-17 Flying Fortress en ruta dende la Base Hamilton, California, a les Filipines. El 38ᵘ Escuadrón de Reconocencia de Lee programara una parada de repostaxe nel aeródromu Hickam nel momentu del ataque.
Buques destruyíos o estropiaos
thumb|El puertu ḥawaianu tres l'ataque. Son visibles los acorazaos estropiaos, los fundíos y los abondosos restos de combustible arramaos a l'agua. thumb|L'acorazáu USS Pennsylvania (al fondu) y los destructores Cassin y Downes tres l'ataque.
Universidá de Chile
Primeros años
Otru finxu del rectoráu de Domeyko foi'l lideralgu que-y correspondió na primera gran reforma universitaria: la nueva llei d'enseñanza secundaria y superior, qu'en 1879 reafitó'l calter docente de la Universidá de Chile y qu'amás consagró la llibertá de cátedra. D'esta forma, dióse-y énfasis a la formación de profesionales, ensin dexar de llau'l llabor investigativa. Nel añu 1889 fundóse'l Institutu Pedagóxicu que más palantre pasó a depender de la Facultá de Filosofía y Humanidaes. Nesta institución formar mientres un sieglu a los profesores del país, adquiriendo notoriedá y convirtiéndose nun centru de formación pioneru en Llatinoamérica. Mientres esta dómina tamién les Facultaes de la Universidá empiecen a destacar poles sos investigaciones y adelantos: los académicos de la Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques Luis Zegers y Arturo Salazar llograron en 1895 la segunda radiografía fecha nel continente y la séptima nel mundu, reconozse'l trabayu de Diego Barros Arana y José Toribio Medina n'historiografía, de Luis Risopatrón en xeografía pola confección de la Carta Xeneral de Chile, y apurrir de los profesores Miguel Cruchaga Montt y Zorobabel Rodríguez n'economía.
En tantu, en 1890 empecípiase la rellación col Hospital San Vicente de Paul, el qu'empezó a utilizase como campu clínico de la Facultá de Medicina. En 1931 esti centru trespasar a la Universidá y ye l'antecedente direutu del actual Hospital José Joaquín Aguirre.
Ataque a Pearl Harbor
Reaiciones inmediates
El 8 d'avientu, el Congresu de los Estaos Xuníos declaró la guerra al Imperiu del Xapón, siendo l'únicu votu en contra'l de Jeannette Rankin. Los Estaos Xuníos taben engafuraos pol ataque y porque nun recibieren una notificación de rotura de rellaciones previa, considerando dambes aiciones como traicioneres. Franklin D. Roosevelt robló la declaración de guerra'l mesmu día, refiriéndose al anterior como «una fecha que va vivir na infamia» al dirixise a la sesión conxunta del Congresu de los Estaos Xuníos. Nos Estaos Xuníos empezaben a oyese crítiques dende dellos sectores polos continuos reveses militares. El Gobernador del Estáu de Virxinia empezó a criticar al Gobiernu Federal pola nula capacidá de reaición de les sos fuercies nel Pacíficu. Unos díes más tarde, los Gobernadores de Georgia y Carolina del Sur faíen otru tantu. Roosevelt tarrecía una moción de censura, polo que decidió una xugada venturera: el bombardéu de Tokiu per parte del teniente coronel James H. Doolittle. Los portaviones de Fletcher: Lexington y Hornet, esti postreru con bombarderos B-25, bombardearían Tokiu, Yokosuka y Nagoya p'acallantar les crítiques. La operación foi un ésitu propagandísticu, pero los daños apenes influyeron sobre la producción bélica xaponesa. Otru aspeutu que provocó la cayida de les bombes en Xapón foi'l resolución de Yamamoto d'aniquilar los portaviones d'Estaos Xuníos. Roosevelt sabía qu'esti xestu a la galería tenía de roblase con una victoria d'armes y primió direutamente a Nimitz p'atacar nel Mar del Coral.
Universidá de Chile
Tiempos modernos
thumb|300px|Mientres esti periodu la Universidá espandir a rexones y creáronse conxuntos artísticos, como'l BANCH. En 1906, col sofitu del entós rector Valentín Letelier, creóse, col fin de representar los intereses del alumnáu ante l'alministración, la Federación d'Estudiantes de la Universidá de Chile (FECh), que se convirtió nun importante actor de los movimientos sociales de principios del sieglu XX. Dos años más tarde, integrar al plantel universitariu'l científicu alemán Max Westenhofer, discípulu de Rudolf Virchow, pa establecer la cátedra d'anatomía patolóxica na escuela de medicina. Westenhofer publicó un críticu reporte que lleva'l so nome alrodiu de les probes condiciones d'hixene y salú en sectores marxinales de la población santiaguina según en llares d'asistencia. Esti documentu xeneró foi criticáu por ciertos sectores políticos conservadores, nacionalistes y relixosos, lo que remató cola deportación del científicu en 1911. La FECh entamó n'agostu de 1911 una de les primeres marches en Santiago en sofitu del profesor alemán, que retornaría a Chile estableciéndose definitivamente nel país.
Ataque a Pearl Harbor
Reaiciones inmediates
Siguiendo la intensificación de la movilización militar, el gobiernu de los Estaos Xuníos empezó a adoptar una economía de guerra.
Universidá de Chile
Tiempos modernos
Ente 1926 y 1933 realizáronse grandes cambeos na Universidá al envís de emponer puramente a la formación académica y l'investigación y desenvolvimientu intelectual y científicu. So esos parámetros, los deberes de supervigilancia de la educación secundaria fueron trespasaos al acabante crear Ministeriu d'Educación Pública, teniendo de dictase unos nuevos estatutos, que fueron afitaos el 20 de mayu de 1931.
Ataque a Pearl Harbor
Reaiciones inmediates
L'ataque a Pearl Harbor xunió a una nación estremada como cuasi namás pudo faelo. De la nueche al día xunió a los norteamericanos contra Xapón y probablemente fixo posible la posición de rindición incondicional tomada poles Fuercies Aliaes.. Les rellaciones ente Estaos Xuníos y Xapón deteriorárense rápido mientres l'últimu tiempu. Cuando Roosevelt impunxo un embargu sobre les esportaciones de materiales críticos a Xapón, esperábase lo peor. Na midida na que l'embargu volvióse más duru, los xaponeses desesperárense más, sintiendo que'l so merecíu llugar nel mundu taba en xuegu. Por ello, dellos historiadores creen que l'ataque a Pearl Harbor condergó al Imperiu del Xapón a la derrota yá que espertó al «xigante dormíu», yá que, independientemente de que los depósitos de combustible o los estelleros fueren destruyíos, o de que los portaviones fueren sosprendíos en puertu y fundíos, la capacidá industrial de los Estaos Xuníos, una vegada movilizada, foi capaz d'aprovir gran cantidá de recursos nos escenarios tantu del Pacíficu como del Atlánticu. La perceición de la naturaleza traicionera del ataque a Pearl Harbor tamién espertó medranes de sabotaxe o espionaxe alrodiu de los norteamericanos d'ascendencia xaponesa y foi un factor nel subsiguiente confinamientu de los xaponeses nos Estaos Xuníos. thumb|left|Cartelu de propaganda del [[Pactu Tripartitu aponderando l'ataque xaponés a Pearl Harbor]]
Universidá de Chile
Tiempos modernos
Cola estabilidá dada pola nueva institucionalidad, empiecen dos significativos rectoraos: el de Juvenal Hernández (1933-1953) y el de Juan Gómez Millas (1953-1963). So estos académicos, la casa d'estudios espandir a lo llargo del país creando colexos universitarios nun programa que foi lideráu pola profesora Irma Salas Silva, la primera chilena en llograr un doctoráu n'Educación, na Universidá de Columbia, Nueva York. Asina surdieron les sedes de Temuco (13.07.1960), La Serena (01.11.1960), Antofagasta, Talca y Osorno (13.12.1962). Depués, mientres el gobiernu d'Eduardo Frei Montalva (1964-1970), dexóse estender la universidá a nueve rexones del país, colo qu'a les citaes sumáronse les sedes de Arica, Iquique, Valparaíso y Ñuble. Mientres esti periodu fundáronse importantes instituciones como la Orquesta Sinfónica, el Coru Universitariu, el Ballet Nacional Chilenu, el Teatru Esperimental, los museos d'Arte Contemporáneo y d'Arte Popular Americanu. Intensificóse amás el venceyu de la casa d'estudios con distintes arestes del desenvolvimientu del país: exemplos d'esto son la participación universitaria na Espedición Antártica y el fomentu a los estudios práuticos n'agricultura y minería.
Ataque a Pearl Harbor
Reaiciones inmediates
L'Alemaña nazi declaró la guerra a Estaos Xuníos el 11 d'avientu, cuatro díes dempués del ataque xaponés. Anque Adolf Hitler nun tenía la obligación de faelo so los alcuerdos del Pactu Tripartitu, considerar una mera formalidá por cuenta de que l'Armada de los Estaos Xuníos llevaba meses participando na batalla del Atlánticu. Hitler había subestimado la capacidá industrial y militar d'Estaos Xuníos, y pensaba que la guerra con Xapón solliviaría la so situación frente al Reinu Xuníu y la Xunión Soviética. Esto indignó doblemente al pueblu d'Estaos Xuníos, lo que dexó a los Estaos Xuníos entrar abiertamente al escenariu européu de la guerra sofitando al Reinu Xuníu, aiciones que retardaron por un tiempu una respuesta completa de los norteamericanos nel Pacíficu.
Tanto'l comandante de l'Armada de los Estaos Xuníos, el contralmirante Husband Y. Kimmel, como'l comandante del exércitu, el teniente xeneral Walter Short —que'l so cuerpu de la Fuercia Aérea tenía la responsabilidá sobre les defenses aérees de la base— fueron relevaos de los sos cargos pocu dempués del ataque. Fueron acusaos d'abandonu del deber por nun haber dispuestu preparativos de defensa abondu. Dellos historiadores suxurieron que Kimmel y Short fueron utilizaos como chivos espiatorios, una y bones la intelixencia nun-yos revelara información crucial, pero los militares refugaron exonerarlos.
Universidá de Chile
Tiempos modernos
Dende los años '50, la Universidá tuvo especial esmolición pol ámbitu audiovisual: en 1955, creóse'l so Cineclub y dos años más tarde el Centru de Cine Esperimental, so la direición de Sergio Bravo. En 1956 realizóse la primer tresmisión pública televisiva en Chile, gracies al trabayu del Llaboratoriu de Electrotecnia y Telecomunicaciones del Institutu d'Ensayos Llétricos, primer pasu pa la nacencia de la tv universitaria, qu'empecipió tresmisiones a les 19:00 del 4 de payares de 1960 sol nome de Canal 9 (güei Chilevisión). Les pallabres d'apertura fueron lleíes por Camilo Fernández, a lo que siguió l'actuación del coru universitariu, música araucana con Margot Loyola, un diálogu ente los escritores Manuel Rojas y Jorge Edwards y un drama colos actores del ITUCH. L'equipu téunicu de les primeres tresmisiones de Canal 9 tuvo lideráu por Bartolomé Dezerega, Carlos Haramoto y Rodolfo Baffico, toos ellos estudiantes d'inxeniería civil electrónica. Estos trés iniciatives, sumaes a la Cineteca (institucionalizada en 1961, pero fundada con anterioridá), fueron axuntaes nel Departamentu Audiovisual en 1961.
Ataque a Pearl Harbor
Reaiciones inmediates
Tocantes a los sos oxetivos principales, l'ataque a Pearl Harbor foi un ésitu tácticu que superó les mires entamaes. La so execución tien pocos exemplos asemeyaos na historia militar de cualquier dómina, siquier a curtiu y mediu plazu. Nin siquier l'ataque sorpresa de los británicos a la base naval de Taranto foi tan devastador en términos de dañu causáu (anque tuvo mayores implicaciones estratéxiques al neutralizar la flota italiana). Por cuenta de les graves perdes en Pearl Harbor y la subsiguiente invasión a les Filipines, l'exércitu d'Estaos Xuníos foi incapaz de llevar a cabu remanes significatives nel Pacíficu mientres los siguientes seis meses. Cola flota d'Estaos Xuníos fuera d'aición, Xapón tuvo temporalmente llibre d'esmoliciones sobre la potencia naval del so rival. Llanzar a conquistar el sureste d'Asia, el Pacíficu suroccidental y estendió el so algame al océanu Índicu.
Universidá de Chile
Reforma universitaria y abrupto términu cola dictadura militar
En 1968 empecipióse'l procesu de reforma universitaria nun intentu por xenerar una participación clara de los estamentos que componíen la institución, idea que taba en sintonía cola realidá social que vivía Chile na dómina. Hubo cambeos na estructura de la universidá, que per primer vegada dexaron la participación de los estudiantes mientres la eleición del rector en 1969, que ganó Edgardo Boeninger.
Helichrysum arenarium
Helichrysum arenarium, pluma de príncipe, siempreviva del monte. Ye orixinaria d'Europa.
Descripción
Les fueyes son planes, les inferiores en forma elíptica, les cimeres son lliniales. Ye peluda per dambos llaos.
Les flores disponer nuna cabeza floral, un encruz ente umbela y corimbu. Les flores tienen de 3 a 4 mm d'anchu y son brillosos de color mariellu doráu.
Distribución y hábitat
Orixinaria de families Escandinaves alcuéntrase más llargamente distribuyida anguaño nel so estáu selvaxe nel Oeste d'Europa dende les landas de Dinamarca hasta'l suroeste de Francia y hasta l'este n'El Cáucasu nel sable de los pacionales y gorbizales.
Propiedaes
Úsase como fervinchu pa tratar desordes de vesícula, y diuréticu en tratamientos de reumatismu, y cistitis..
Universidá de Chile
Reforma universitaria y abrupto términu cola dictadura militar
El golpe d'Estáu del 11 de setiembre de 1973 significó un quebre fondu de la situación de les universidaes en Chile. Una de les primeres midíes llevaes a cabu pola dictadura del xeneral Augusto Pinochet consistió n'intervenir toles universidaes por aciu el Decreto Llei Nᵘ 50 de 1973, pol cual designábense militares activos y en retiru como rectores de les instituciones (conocíos como los rectores delegaos)y les cases d'estudiu perdíen la so autonomía. Dichu decretu, que constaba de solo un artículu, señalaba: “''La Xunta de Gobiernu va designar en representación Rector-Delegaos en caúna de les Universidaes del país. Esti Rectores Delegaos van cumplir les funciones y van exercer toles atribuciones que correspuende a los Rectores de les Universidaes en conformidá coles normes llegales vixentes y demás alcuerdos o resolvimientos universitarios dictaes na so virtú" (Diariu Oficial'', 2 d'ochobre de 1973).
Ataque a Pearl Harbor
Efeutos al llargu plazu
thumb|L'ataque engafó los sentimientos de los Estaos Xuníos (Vengái Pearl Harbor - Nueses bales van facer). Una opinión común ye que los xaponeses fueron víctimes del llamáu mal de la victoria» por cuenta de la facilidá con que llograron les sos primeres victories. A pesar de la perceición d'esta batalla como un golpe devastador contra los Estaos Xuníos, namái cinco embarcaciones de l'Armada de los Estaos Xuníos perder de forma definitiva. Estos cinco embarcaciones fueron los acorazaos Arizona, Oklahoma, el vieyu acorazáu Utah (el cual yera usáu como barcu oxetivu) y los destructores Cassin y Downes. Amás, enforma material preséu pudo ser salváu de la destrucción, incluyendo dos torretas principales del Arizona. Les mayores perdes deber a la esplosión de la santabárbara del Arizona y al entorno del Oklahoma. Cuatro barcos que se fundieron mientres la batalla fueron darréu reflotaos y devueltos a l'actividá, incluyendo los acorazaos California, West Virginia y Nevada. El California y el West Virginia teníen un efeutivu sistema de defensa contra torpedos qu'aguantó escepcionalmente bien, a pesar de la durez de los ataques que tuvieron que soportar, dexando que la mayoría de les sos respeutives tripulaciones pudiera salvase. Munchos de los acorazaos que se salvaron fueron reparaos y reforzaos de nuevu, lo que-yos dexó faer frente a les amenaces xaponeses. De los 22 navíos xaponeses que tomaron parte nel ataque, namái unu sobrevivió a la guerra. A fecha de 2005, l'únicu barcu de los Estaos Xuníos qu'entá siguía a flote y que tuvo en Pearl Harbor mientres l'ataque yera'l guardacostes Taney.
Universidá de Chile
Reforma universitaria y abrupto términu cola dictadura militar
Na Chile foi designáu'l xeneral de la Fuercia Aérea César Ruiz que llevó a cabu una fonda y meticulosa purga de toos el opositores del réxime en toles facultaes, institutos y organismos dependientes, tantu nel estamentu académicu como ente los mesmos estudiantes y funcionarios de la casa d'estudios. Mientres esta dómina la universidá sufrió fondos retayos presupuestarios, amenorgando'l so tamañu.
Helichrysum arenarium
Propiedaes
Un fervinchu de les flores utilizar nel tratamientu de los trestornos de la vesícula y como diuréticu nel tratamientu del reumatismu y la cistitis.
Universidá de Chile
Reforma universitaria y abrupto términu cola dictadura militar
Cola autonomía de les sedes, la Chile viose obligada a asumir la totalidá de les deldes xeneraes por diches instituciones, lo que provocó una grave crisis de financiamiento.
En 1987 el gobiernu designó rector al civil José Luis Federici, nominación que provocó refugu en tola universidá, por cuenta de que súpose que dicha designación tenía como fin desarmar la sede principal de la institución, de la mesma forma en que fixera cola Empresa de Ferrocarriles del Estáu cuando exerció como ministru de Tresportes. Esta designación tenía como fin privatizar o clausurar los organismos deficitarios de la universidá. Sofitaos polos profesores y los funcionarios, realizóse un llargu paru, que provocó una crisis qu'obligó al gobiernu a dar pie tras.
Vuelta a la democracia
thumb|300px|El campus Juan Gómez Millas ta siendo remocicáu como parte d'un proyeutu Bicentenariu. El 2 de xunu de 1990 asumió la primer autoridá escoyida democráticamente dempués de la dictadura: el Rector Jaime Llavaos (1990-1998). El regresu de la democracia atopó a la Universidá de Chile nuna fonda crisis financiera y académica. El presidente Aylwin promovió cambeos nel ríxidu estatutu de 1982, pero magar los intentos de reforma, la crisis nun ye superada hasta bien entrada la década de 1990.
En 1998 asumió Luis Riveros (1998 – 2006), quien se caltuvo nel so cargu por dos periodos hasta l'añu 2006. Mientres, el proyeutu de los nuevos estatutos tuvo una lenta tramitación nel Congresu Nacional de Chile, pa tener un negativu pronunciamientu per parte de la Contraloría Xeneral de la República. Dempués d'un alcuerdu, éstos entraron a valir casi dos décades dempués: el 10 de marzu de 2006.