cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mercè Rodoreda
Teatru
La temática de les sos composiciones teatrales ye un calcu de la de la so obra narrativa, ta basada nes hestories d'amores imposibles, mayoritariamente condergaes al fracasu, que xiren alredor del desencantu esistencial, la murnia, el dolor y falsedá. Según Francesc Massip, una de les poques crítiques que se-y pueden faer a Mercè Rodoreda nes sos creaciones teatrales ye la falta de contautu cola práutica teatral» nos sos propios testos, que -y dexaren revisar «los sos testos dramáticos nun camín d'aprendizaxe de les regles d'escena»".
Torre de Babel
Simboloxía
La torre representóse n'estremaes dómines al mou de les torres que na dómina y el llugar s'usaben, pero con rampes esteriores helicoidales a magar de fines del sieglu XVI. El tema fizose más raru a magar del sieglu XVII.
Guinness World Records
Historia
La idea de sir Hugh Beaver convertir en realidá cuando decidió encarga-yos a Norris y Ross McWhirter, que llevaben un tiempu al cargu de una compañía d'investigación en Londres, que compilaran lo que se convirtió en El Llibru Guinness de los récores. La primer edición publicóse'l 27 d'agostu de 1955, y nesa Navidá foi'l númberu unu na llista de los llibros más vendíos nel Reinu Xuníu.
De magar, Guinness World Records convirtióse nuna marca llargamente conocida nel ámbitu de los récores mundiales.
Dientro de Guinness World Records, l'equipu d'Alministración de Récores encargar del control de la exactitú, y l'equipu d'Alministradores de Récores caltién la veracidá de los mesmos. Dambos filtros son necesarios por que un récor acéptese.
El llibru ye un récor en sí mesmu. Con ventes cimeres a los 100 millones d'exemplares en 100 países y 23 idiomes, Guinness World Records™ ye'l llibru más vendíu de tolos tiempos, si nun se consideren les obres exentes de Derechu d'autor, como la Biblia.
Torre de Babel
Simboloxía
El tracamundiu de llingües usóse en conxunción colos anteriores, pero tamién asociáu al milagru de les llingües que se ponen a falar los apóstoles en Pentecostés.
Guinness World Records
Últimes ediciones
Les últimes ediciones centráronse en rexistrar les fazañes de competición humana. Les árees van dende'l llevantamientu de pesos, a la distancia más llarga llanzando güevos, o'l periodu de tiempu más llargu xugando al videoxuegu Grand Theft Auto V, o'l númberu de perrinos calientes que pueden consumise en diez minutos. Amás tán los rexistros alrodiu d'otros asuntos, que contienen datos tales como'l mayor tumor, la planta más venenosa, el ríu más curtiu (Ríu Ruca), el drama de mayor duración nos Estaos Xuníos (Guiding Light), los actores de mayor antigüedá d'una serie dramática (William Roache en Coronation Street, emitida na ITV británica, o Ray Meagher en Home and Away, de la Seven Network TV d'Australia), la serie dramática de televisión más llonxeva nos Estaos Xuníos (General Hospital), y el vendedor más esitosu del mundu (Joe Girard), ente otros. Munchos de los rexistros tamién se rellacionen cola persona más nueva que llogra daqué, como la persona más nueva en visitar toles naciones del mundu (Maurizio Giuliano).
Cada edición contién una seleición de l'amplia serie de rexistros na base de datos de Guinness, y los criterios pa la eleición camudaron colos años. Amiéstense nuevos rexistros y actualícense nel so casu los anteriores.
Restricciones
Dende 1997 evítase rexistrar nel llibru la duplicidad de récores consiguíos por una mesma persona. Esi mesmu añu, foi refugada la candidatura del marine Gregory Koval, que fuera'l primer miembru de les Fuercies armaes de los Estaos Xuníos en llograr la máxima condecoración de los boy-scouts (la Eagle Scout). Los editores aducieron que cualquier fazaña con calter d'eventu únicu y que nun seya probable que se vuelva a repitir, nun tien sentíu que seya incluyida nel llibru.
Derechos d'autor
El llibru de los récores Guinness ye l'anuariu más vendíu del mundu, polo que tien una entrada dientro de les sos propies páxines. Tamién se producieron numberosos productos derivaos en forma de llibros y de series de televisión. Una vegada más, la énfasis d'estos programes púnxose más n'acrobacies espectaculares y nel entretenimientu, qu'en cualquier aspiración pa informar o educar.
Guinness World Records otorgó'l rexistru de «persona con más récores» a Ashrita Furman de Queens, Nueva York, n'abril de 2009. Nesi momentu, yera'l posesor de 100 récores.
Día internacional
En 2005, designóse'l 9 de payares como'l Día Internacional de Guinness World Records, que non solo se creó pa romper récores mundiales, siendo calificáu como «un ésitu fenomenal». La versión de 2006 foi bautizada como «l'eventu más grande del mundu», con una participación envalorada de 100.000 persones en más de 10 países. La promoción recibió'l récor Guinness númberu 2244. En febreru de 2008, la NBC tresmitió'l Top 100 de los Guinness World Records de tolos tiempos, y tamién publicó la llista completa na so páxina web.
Programes de televisión
Guinness World Records encargó delles series de televisión documentando los intentos de romper récores mundiales, incluyendo:
Especiales:
Cola popularidá de les series de tele-realidá, Guinness World Records empezó a comercializase como un creador d'un xéneru propiu de televisión, con conseñes como "Escribimos el llibru en TeleRealidad". right|250px|thumb|[[Suresh Joachim|Suresh Joachim Arulanantham ye un actor y productor de cine tamil-canadiense posesor de dellos récores Guinness, que rompió más de 50 marques mundiales establecíes en dellos países nel so intentu de beneficiar a los neños desfavorecidos de tol mundu. Dellos intentos de récor mundial son más inusuales qu'otros: equí apaez poco primero de bater el récor mundial de plancháu continuu, con un rexistru de 55 hores y 5 minutos, nel Shoppers World de Brampton.]]
Mercè Rodoreda
Teatru
En 1973, escribió La senyora Florentina y el seu amor Homer, que consistía nuna hestoria de corte clásicu onde sobresalen les voces femenines carauterístiques de l'autora. Sicasí, yá nel añu 1967 Rodoreda tenía escritu'l monólogu de la sirvienta Zerafina, yá que se publicar dientro de los cuentos de Les meva Cristina. Mario Gas foi l'encargáu de llevar la pieza teatral en 1993 al Teatru Romea (Barcelona) que cuntó cola actriz Rosa Novell nel papel de protagonista.
El maniquí 1 y El maniquí 2 fueron escrites alredor de 1979 y yeren una representación del teatru del absurdu que teníen como protagonista a un maniquín. El primeru que s'estrenó foi en 1999 nel Teatre Nacional de Catalunya, foi la obra teatral «formalmente más innovadora y atrevida».
Pintura
Calcúlase que Rodoreda llegó a pintar 150 cuadros de los cualos solo una ventena tán en posesión de la Fundación Mercè Rodoreda, y los otros queden partíos ente coleicionistes que se vendieron nuna esposición que se fixo en 1991 en Calldetenes onde se presentaron 122 obres, adquiríes mayoritariamente por particulares. Unos sesenta d'estos cientu cincuenta obres tener anguaño la familia Borràs-Gras. Rodoreda nun dató nengún de los sos cuadros, anque sí robló dalgunos.
L'estilu plásticu ta bien cercanu al de la so obra lliteraria y caracterízase pola cencellez. Rodoreda dixo que lo más senciello ye'l más malo de consiguir. Otru paralelismu cola so narrativa presentar nel interés de Rodoreda pol movimientu, que s'acolumbra tamién en delles de les sos pintures, según un interés por enllenar tol cuadru.
Mercè Rodoreda utilizó la pintura como un mediu d'espresión, cuando nun podía espresase al traviés de la novela llarga y vivía un momentu bien duru de la so vida. Inclusive, reconoció que si nun fuera pola espresión plástica tirárase'l ríu Sena, yá que lu sirvía d'un espaciu de fuximientu. Tamién lo fixo y sirviólu pa ganar un dineru extra, cuando perdió'l so trabayu de modista. Ente les sos pintures, hai un colax fechu con retayos de les llistes de muertos nos campu de exterminio o n'otru, fixo apaecer el conocíu caballu sicilianu col qu'amenaciaba a Carme Murià que volvería pa dexar buelga cola so obra, cuando taba viviendo unu de los sos peores momentos nel exiliu en Francia.
Publicaciones póstumes
La reconocencia lliteraria a la figura de Mercè Rodoreda llegó-y poco primero de la so muerte al ganar el Premiu d'Honor de les Lletres Catalanes de 1980, sicasí, foi reconocida y valorada entá más a partir de la so muerte, Rodoreda foi una persona bien reservada y afayóse que yera muncho más poliédrica nel ámbitu de les artes de lo qu'ella nos dexó entender. Póstumamente, publicáronse dos noveles de l'autora: la primera, foi nel añu 1986 con 'La mort i la primavera editada pol Club Editor en Barcelona y la segunda, que se publicar nel añu 1991 Isabel i Maria en Valencia por Edicions Trés i Quatre.
Tamién con posterioridá a la so muerte, en 2002, publicóse una escoyeta de tola producción poética rodorediana sol títulu Agonia de Llum estrayíu del títulu del poema XXXVIII del llibru de poesía donáu por Abraham Mohino y publicáu por Angle Editorial. Consta d'un total de cientu cinco poemes estremaos en cinco partes por poemes inéditos, editaos yá en revistas con anterioridá.
Graos decimales
Los graos decimales espresen les coordenaes xeográfiques de llatitú y llonxitú como fraiciones decimales d'un grau. Los graos decimales utilícense en munchos sistemes d'información xeográfica (GIS), aplicaciones de mapes web como OpenStreetMap y dispositivos GPS. Los graos decimales son una alternativa al usu de graos sesaxesimales (graos, minutos y segundos - DMS). Al igual que cola llatitú y la llonxitú, los valores tán restrinxíos ente ±90° and ±180° respeutivamente.
Mercè Rodoreda
Publicaciones póstumes
Tol corpus teatral de Rodoreda, quitando El parc de les magnòlies, foi publicáu póstumamente; un exemplu d'esti fechu, foi la publicación en 1993 de la so pieza teatral El torrent de les flors, que coles mesmes yera'l nome de la cai del teatru nel que Rodoreda estrenóse como actriz con solu cinco años.
Audiovisuales
En vida de Mercè Rodoreda, fixéronse les primeres adautaciones audiovisuales de dalguna de les sos noveles. Nel añu 1982, foi llevada a la gran pantalla La plaça del Diamant basada na novela de Rodoreda que lleva'l mesmu títulu. Con esta película empobinada por Francesc Betriu, Rodoreda recibió una suma de dineru, que-y dio un bienestar económico suficiente pa dexar tras les importantes dificultaes vivíes mientres gran parte de la so vida. L'actriz Silvia Munt recibió'l premiu CEC a la meyor actriz revelación pol so papel de «Colometa» na película. Darréu fíxose una adautación pa televisión.
El 10 d'ochobre de 1977 emitir por primer vegada l'adautación pa la televisión de Aloma so la direición de Lluís Pascual y yá póstumamente, l'añu 2002, producióse la segunda y última adautación televisiva, hasta'l momentu, d'una obra de Mercè Rodoreda que fuela serie Mirall trencat. Mirall trencat foi una serie en catalán de trece capítulos afechos por Josep Maria Benet i Jornet y empobinaos por Orestes Lara, que fueron producíos y emitíos pola cadena pública TV3.
Teatrales
Dientro de los actos del añu Rodoreda (2008) afixéronse tres noveles de Mercè Rodoreda al teatru. Sol mesmu títulu que la novela de Rodoreda, la obra La plaça del Diamant, foi la primer novela afecha al teatru mientres l'añu Rodoreda. Esta representóse nel Teatre Nacional de Catalunya so la direición de Josep Maria Benet i Jornet que se presentó con grandes dosis d'intensidá poética y realismu lliterariu.
La segunda adautación teatral del añu foi ''Un día. Mirall trencat, que yera la fusión d'una de les sos obres más esitoses, Mirall trencat, cola obra teatral de la mesma autora Un día''. Nesti casu, representar nel Teatru Borrás al cargu de Ricard Salvat y cuntó con actores de la talla de Rosa Novell o Enrique Mayor.
La novela Aloma, publicada per primer vegada en 1938 y reformada nel añu 1969, foi la tercer obra de Mercè Rodoreda afecha al teatru, nesti casu, en forma de musical. Lluís Alcarazo foi l'encargáu de convertir la novela nun testu musical por que dempués los actores de la compañía Dagoll Dagom la escenificaran na Sala Gran del Teatre Nacional de Catalunya. La obra recibió la collaboración del músicu Alfonso de Vilallonga, que tal como dixo'l direutor de la compañía teatral, Joan Lluís Bozzo, Vilallonga «tomó les primeres notes pa llevar a escena la novela en forma de musical».
Memoriales
El 30 d'abril de 2001, inauguróse la Biblioteca Pública Mercè Rodoreda nel conceyu de Playa d'Aro enfrente de la histórica Masía Bas del sieglu XV- XVI. La ciudá de Barcelona, col nome de Biblioteca Guinardó Mercè Rodoreda, nomó la so biblioteca del distritu de Horta-Guinardó frutu d'una iniciativa a nivel de distritu d'adoptar nomes de muyeres significatives a nivel cultural, social o políticu, los nuevos equipamientos públicos del distritu.
Na Plaça del Diamant nel barriu de Gràcia (Barcelona), que dio nome a una de les obres más conocíes de Mercè Rodoreda, alcuéntrase la estatua «La Colometa», obra de Xavier Medina-Campeny, n'homenaxe a esta novela y arriendes d'ello, a la so autora. Amás, nel añu 2008 asitióse una placa na mesma plaza, en memoria de la escritora, Mercè Rodoreda.
En tola xeografía de los territorios de fala catalana nomáronse decenes cais, places y pasaxes col nome de la escritora. Les llocalidaes que nomaron dalguna cai, plaza o pasaxe Mercè Rodoreda fueron: Palma de Mallorca, Villarreal, Vergel, Castelldefels, Reus, Riudoms, Vilaseca, Salou, Vendrell, Linyola, Cubelles, Sant Esteve Sesrovires, Cambrils, Sant Sadurní d'Anoia, Viladecans, Mollet del Vallès, Molins de Rei, Tarragona, Cerdanyola del Vallès, Montgat, Parets, Montmeló, Santa Perpètua de Mogoda, Sant Cugat del Vallès, La Llagosta, Llinars del Vallès, Sabadell, Vic, Martorell, Sant Celoni, Sant Boi de Llobregat, Calella, Sant Vicenç de Montalt, Sant Joan de Vilatorrada, Sant Pol de Mar, Blanes, ente otres. Esisten tamién varies escuelas, principalmente institutos, que lleven el nome de la escritora Mercè Rodoreda como en Martorell, Elx, Hospitalet de Llobregat, Badalona y Nou Barris (Barcelona).
Fundación Mercè Rodoreda
La Fundación Mercè Rodoreda foi un organismu creáu póstumamente, que s'encarga de caltener los derechos intelectuales de l'autora, de sopelexar la figura y obra de Mercè Rodoreda y d'entamar los Premios Mercè Rodoreda, ente otros. Los Premios Mercè Rodoreda son los gallardones daos a los meyores trabayos y estudios d'investigación sobre la narrativa catalana del sieglu XX.
Añu Rodoreda 1908-2008
Nel añu 2008, celebróse «l'añu Rodoreda» pa conmemorar el centenariu de la nacencia de la escritora, entamáu pola Fundación Mercè Rodoreda, el Institut Ramon Llull, la Institución de les Lletres Catalanes y el Institutu d'Estudios Catalanes pa dar a conocer a Mercè Rodoreda y sopelexar la so obra. Los actos distribuyir poles contornes de les provincies de Girona y Barcelona. Ente estos actos hubo adautaciones teatrales de les noveles rodoredianas, meses redondes, conferencies, esposiciones y audiovisuales sobre la vida de l'autora, nueves traducciones y ediciones d'obres de Rodoreda, ente otros. Dientro de los actos del añu Rodoreda destacó'l Congresu Internacional Mercè Rodoreda'' que se celebró del 1 al 4 d'ochobre na ciudá de Barcelona, onde s'axuntaron un total de 150 especialistes de la obra de l'autora de tol mundu.
Lois
Lois ye una aldea de la parroquia d'As Figueiras nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 5,30 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 31 msnm y tien una población de.
Berdkunk
Berdkunk (n'armeniu: Բերդկունք ; tamién romanizáu como Berdkunk' y Berdkunq, enantes Akhkala y Aghkala) ye una llocalidá armenia na provincia de Gegharkunik. Foi llugar de camín na antigua carretera ente Dvin y Partev.
Alberta Vaughn
left|thumb Alberta Vaughn foi una actriz cinematográfica d'Estaos Xuníos que trabayó nel cine mudu y nos primeros títulos sonoros del xéneru western. right|thumb Nacida en Ashland, Kentucky, Vaughn foi escoyida como una de les WAMPAS Baby Stars xunto con Clara Bow y Dorothy Mackaill en 1924. La so carrera cinematográfica empecipiar en 1921 y siguió hasta 1935. Participó en 112 filmes. En comedies del cine mudu Alberta de cutiu trabayó col actor Al Cook. Rodó Randy Rides Again (1934) con John Wayne.
Berdkunk
Na so redolada rescamplen una serie de fortaleces ciclópees con tumbes megalítiques. Una d'elles en particular ta allugada a lo llargo del cantu oriental de la llocalidá y ye conocida llocalmente como Ishkhanats Amrots o Fortaleza Berdkunk.
Alberta Vaughn
En 1926, Vaughn prometer col actor Grant Withers, al que conoció rodando una película xuntos. Dambos fueron contrataos por Film Booking Offices, Inc. Sicasí, en 1928 Alberta foi a Nueva York como prometida de William Lait, Jr., multimillonariu de Pittsburg, Pennsylvania, al que conoció en Pasadena, California. La pareya anunció'l so compromisu n'ochobre de 1929. Lait y Vaughn treslladóse a vivir a Beverly Hills, California. Antes de la boda Vaughn treslladóse a Nueva York pa filmar delles escenes falaes d'una película que se rodaba en Hollywood. De resultes d'esti viaxe y de les rellaciones de Vaughn coles sos amistaes, Lait decidió romper el compromisu. Darréu dempués d'ello, Vaughn volvió a Hollywood como prometida del abogáu Charles Feldman.
El 8 d'abril de 1934 Vaughn casóse col direutor de repartu Joseph Axilosa, de Paramount Pictures. Casóse en Yuma, Arizona. L'actriz casó una segunda vegada en 1948, esta vegada col contratista John R. Thompson.
Alberta Vaughn tamién trabayó en teatru y foi miembru del repartu de la obra Intermission, escrita por Irving Kaye Davis. La producción estrenar en San Francisco, California, y trabayaron nella Madge Bellamy y Judith Voselli.
Alberta Vaughn finó en Studio City, California, en 1992. La so hermana, Adamae Vaughn, foi tamién actriz cinematográfica.
Mecánica clásica
La Mecánica clásica ye una formulación de la Mecánica pa describir mediante lleis el comportamientu de cuerpos físicos macroscópicos en reposu y a velocidaes pequeñes comparaes cola velocidá de la lluz.
Esisten delles formulaciones distintes, en mecánica clásica, pa describir un mesmu fenómenu natural que, independientemente de los aspeutos formal y metodolóxicu qu'utilicen, lleguen a la mesma conclusión.
Les Llanes (Llaviana)
Les Llanes ye una casería de la parroquia de La Pola Llaviana, nel conceyu asturianu de Llaviana.
Alcuéntrase a 1,5 km de La Pola, la capital del conceyu, y tien una población de.
Rozaleda
Rozaleda ye una aldea de la parroquia d'As Figueiras nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 5,50 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 30 msnm y tien una población de.
Malcolm X
thumb|right|200px|Malcolm X Malcolm X de verdaderu nome Malcolm Little foi un activista afroamericanu, voceru del NOI (Nation of Islam) y fundaor de la Muslim Mosque, Inc. y de la Organización pola Unidá Afro-Americana (OAAU).
La vindicación de los derechos de la xente negro vivióla yá dende guaḥe, pol activismu polos derechos cívicos de so padre, el ministru baptista Earl Little, siguidor del nacionalista negru Marcus Garvey. Pola mor d'ello, la familia sofrió l'acosu de los grupos racistes Black Legion y Ku Klux Klan. Éstos asesinaron a so pa, y so ma acabó nun centru psiquiátricu. Pesie a ser un bon estudiante, nun fina los sos estudios y treslládase a Boston, onde trabaya n’estremaes coses.
Na cárcele
En 1942 asítiase en Harlem, onde se fai un pandilleru. Condergáu a 10 años de cárcele por robu a mano armada, al final cumple namái seis y mediu nel Penal de Charlestown, nel que retoma los estudios, amás de dexar les drogues. Tamién na cárcele convirtióse al Islam, ingresando na Nación del Islam (NOI) de Elijah Muhammad. Ye entós cuando camuda el so nome, Malcolm Little por Malcolm X: “adoptar la “X” date ciertu misteriu, cierta posibilidá de poder énte amigos y enemigos... la “X” anuncia lo que fuisti y lo que vas ser: ex-fumaor, ex-bebeor, ex-cristianu, ex-esclavu…”. La “X” tamién correspuende col apellíu desconocíu de los esclavos de los que Malcolm X descendía, en cuenta de siguir usando un nome que xuru que fuera escoyíu por un dueñu d'esclavos. Esta lóxica llevó a munchos miembros de la Nación del Islam a escoyer los sos propios nomes.
Activista
Entamando como Ministru Asistente del Templu de Detroit de la Nación del Islam, va dir espardiendo l'influxu de la NOI por Detroit, Filadelfia, Boston… Orador perbonu, nun diba entardar en convirtise nún de los cabezaleros del nacionalismu negru nos Estaos Xuníos. Defendía l'arguyu negru, y la creación d'un estáu independiente negru. Defende l'usu de la violencia en casu d'agresión por parte de blancos. Al final sería un activista de los derechos humanos y la unidá negra trescontinental de renome mundial. Llegó a declarase comunista (col tiempo entamó amistá con Fidel Castro), lo que fizo que'l FBI lu investigara. Algama nel 54 el Ministeriu del Templu de Nueva York, y nel 58 cásase con Betty X.
Pelegrín n'Oriente
Col tiempu surdieron diferencies col NOI, sobre too por cómo Malcolm taba clisando col so prestixu a Elijah Muhammad. Mentantu, el FBI diba infiltrando la organización, hasta'l puntu de qu'un de los guardespaldes de Malcolm yera axente del FBI. Deceicináu con Muhammad, en marzo del 64 dexa la NOI y funda la Muslim Mosque, Inc. Un mes depués fai pelegrinax a Oriente Mediu, visitando La Meca, y a África, teniendo oprtunidá de compartir idees y creencies con xente d'estremaes cultures. De magar entós, Malcolm yá nun falará namái pa los afroamericanos: el so mensax empobinaráse tamién al restu les races. De la que torna del so viaxe, afita que “podría llamar hermanos míos a los homes roxos de güeyos azules”. Ye entós cuando funda la Organización pola Unidá Afro-Americana (OAAU), agrupación de calter políticu secular.
La fin
Malcolm empezó a sofrir varios atentaos, nún de los cuales la so casa foi ametrallada, ensin que se prindara a los autores. Xusto una selmana depués, el 21 de febreru del 65, daba un discursu nel Salón de baille Audubon en Manhatan. Tres homes armaos, miembros del NOI (Talmadge Hayer, Norman 3X Butler and Thomas 15x Johnson) y posiblemente col sofitu del FBI, xubieron al podiu nel qu'asitiaba, disparando-y a quemarropa. Morrió enantes de llegar al hospital, con 39 años. Los asesinos fueron sentenciaos por asesinatu en primer gráu.
El 27 de febreru celebrose'l so funeral en Harlem, nel The Faith Temple Church of God. Mil quinientes persones fueron a llorar al so herue, al que yá llamaben “el nuesu brillante príncipe negru”. Díbase un de los grandes lluchadores del sieglu XX.
Courcelles (Territoriu de Belfort)
Tien una población de y una superficie de  km².
Malcolm X
Cites
"Si nun tas preparáu pa morrer por ella, saca la pallabra llibertá del to vocabulariu."
Joan Baez
Joan Chandos Báez, más conocida como Joan Baez, ye una cantante d'Estaos Xuníos d'América de folk.
SpongeBob SquarePants
SpongeBob SquarePants (conocida tamién como SpongeBob en forma curtia) ye una serie de televisión animada creada pol científicu marinu, educador y animador Stephen Hillenburg pa Nickelodeon. La serie narra les aventures del personaxe del mesmu nome y les sos collacios acuáticos na ciudá somarina ficticia de Bikini Bottom. Ye una de les series animaes estauxunidenses de mayor duración y una de les más rentable, pues hasta 2019 tenía xeneraos beneficios de más de 13.000 millones de dólares.
Supercúmulo
Los supercúmulos son grandes agrupaciones de pequeños grupos y cúmulo de galaxes, y atópense ente les estructures más grandes del universu. La esistencia de supercúmulos indica que les galaxia nel nuesu universu nun tán uniformemente distribuyíes; la mayoría d'elles arrexuntar en grupos y cúmulos, cada grupu conteniendo hasta 50 galaxes y cada cúmulu varios miles de galaxes. Dichos grupos y cúmulos, al igual qu'otres galaxes aisllaes, de la mesma formen estructures más grandes llamaes supercúmulos.
Los supercúmulos varien en tamañu, hasta unos 10⁸ años lluz. Nun se conoz qu'esistan cúmulos de supercúmulos, pero alderícase sobre la esistencia d'estructures mayores. Entemecíos ente los supercúmulos hai grandes espacios vacíos nos cualos esisten poques galaxes. A pesar de que los supercúmulos son les mayores estructures confirmaes, el númberu total de supercúmulos dexa entá posibilidaes sobre la distribución estructural; el total de supercúmulos nel universu envalórase que ronde los 10 millones.
Bobby Jordan
Robert "Bobby" Jordan foi un actor d'Estaos Xuníos, conocíu por formar parte de los grupos d'intérpretes Dead End Kids, East Side Kids y Bowery Boys.
Primeros años
Nacíu en Harrison (Nueva York), a los cuatro años d'edá yá participara nuna adautación pal cine de la novela A Christmas Carol, y a los seis años Jordan destacaba pol so talentu, siendo capaz de cantar, baillar claqué y tocar el saxofón.
Dead End Kids y East Side Kids
Anque yera'l más nuevu, Jordan foi'l primeru de los Dead End Kids en trabayar nel cine, con un papel nun curtiu d'Universal Studios en 1933. En 1935 foi unu de los orixinales Dead End Kids en consiguir el papel de Angel na obra teatral de Sydney Kingsley representada en Broadway Dead End, sobre la vida nos barrios baxos del East Side (Manhattan) de la ciudá de Nueva York. La obra poner n'escena nel Teatru Belasco, y tuvo más de 600 representaciones en tres años. Él actuó na primer temporada y nel empiezu de la segunda, pero dexó la obra a mediaos de payares de 1936. En 1937 participó na versión cinematográfica de la pieza, na cual actuaben intérpretes de la talla de Humphrey Bogart, Joel McCrea, Sylvia Sidney y Claire Trevor.
En rodando Dead End, Jordan atopóse lliberáu del so contratu con Goldwyn, actuando darréu en Warner Brothers col restu de los Dead End Kids. Tres un añu, Warner prescindió de la mayor parte del grupu, pero caltuvo como únicos intérpretes a Leo Gorcey y Jordan. Jordan actuó nel papel de Douglas Fairbanks Rosenbloom en comedia de Warner escrita por Damon Runyon A Slight Case of Murder (1938), según na producción de Metro-Goldwyn-Mayer Young Tom Edison (1940).
En 1940 Jordan actuó nel filme Military Academy y aceptó una ufierta del productor Sam Katzman pa protagonizar una nueva serie de filmes xuveniles formando parte de "The East Side Kids." Leo Gorcey llueu se xunió a él, y dempués Huntz Hall, liderando'l tríu la serie hasta 1943, cuando Jordan apuntóse como soldáu na División d'Infantería 97. Darréu sufrió un accidente nun ascensor, siendo sometíu a ciruxía pa extirpar la so rótula.
Últimos años
Cuando Jordan volvió al cine en 1945, atopar con que Gorcey y Hall llevábense la parte del lleón tocantes a salarios y conteníos de los filmes de The Bowery Boys. Insatisfechu cola situación, dexó la serie tres ochos apurres, rodando namái unes poques películes a partir d'entós. Por ello, n'años posteriores trabayó como camareru, ocupación qu'agravó'l so alcoholismu. Amás, trabayó como vendedor de fotografíes y como guardaespaldes d'un empresariu del petroleu.
En 1957 divorcióse, y el 25 d'agostu de 1965 entró nel Hospital Veterans de Los Angeles, California, pa ser tratáu d'una cirrosis hepática. Finó un par de selmanes dempués, a los 42 años d'edá. Foi soterráu nel Campusantu Nacional de.
El Mazucu
El Mazucu ye un llugar de la parroquia de Caldueñu, nel conceyu asturianu de Llanes.
Alcuéntrase a 16 km de Llanes, la capital del conceyu, y tien una población de.
Persona
El términu persona provién del llatín persōna, y ésti probablemente del etruscu phersu (‘mázcara del actor’, ‘personaxe’), que —según el Diccionario de la lengua española— procede del griegu πρóσωπον [prósôpon]. El conceutu de persona ye un conceutu principalmente filosóficu, qu'espresa la singularidá de cada individuu de la especie humana en contraposición al conceutu filosóficu de naturaleza humana» qu'espresa lo supuestamente común qu'hai nellos. Sicasí, n'Ética y en Derechu non solo esisten persones de la especie humana.
El significáu actual de persona tien el so orixe nes controversies cristolóxiques de los sieglos IV y V. Nel intre del bancia ente les distintes escueles teolóxiques, desenvolviéronse conceutos hasta entós non conocíos. Trátase de disponer de ferramientes de pensamientu filosóficu, sobre les que caltener un alderique intelectual honestu y rigorosu alrodiu de los dogmes referíos al Λóγος (Logos: «Pallabra»), y que dexaren esclariar les sos diferencies o semeyances con Dios Padre. Pa ello la filosofía tomó emprestáu del teatru griegu'l términu πρόσωπον [prósôpon], y convertir nun términu filosóficu, definiendo al Λóγος (Logos) como Persona divina. Por afinidá, el conceutu foi darréu aplicáu al Espíritu Santu, a los ángel y a los homes.
Conceutu
Anque'l conceutu más común de «persona» ye'l de «ser dotáu de razón, consciente de sigo mesmu y posesor d'una identidá propia», el so significáu puede tratase dende distintes perspectives.
Contestu filosóficu
Rationalis naturae individua substantia («sustancia individual de naturaleza racional») ye la definición clásica de Boecio que se caracteriza por trés notes: la sustancialidad, la individualidá y la racionalidá. Nesti sentíu persona nun ye un nome xenéricu yá que indica un «quién» y non un «qué»; tampoco designa una naturaleza común sinón incomunicabilidad. Pela so parte Tomás d'Aquino referir a la persona cola sentencia persona significat id quod est perfectissimum in tota natura, scilicet subsistens in rationali natura («persona significa lo más perfecto de tola naturaleza, esto ye, el subsistente de naturaleza racional») aportunando asina na incomunicabilidad na manera d'esistir. Pa Tomás d'Aquino la distinción ente persona y naturaleza ye la del tou y la parte, pos la naturaleza ser de la persona, que ye la que realmente subsiste. Ser persona ye ser abiertu a la trescendencia, a un más allá del mundu, ye dicir a Dios. Del estudiu de la noción de persona surde l'Antropoloxía filosófica.
Na modernidá tien llugar un entorno psicolóxicu na concepción de persona. El primer pasu dase de resultes del nominalismu pero reparar yá con claridá en Descartes que nun fala de persona sinón de «yo». Na mesma llinia, para Locke persona yá nun ye un conceutu metafísicu pos nun indica un ser o manera de ser, sinón un estáu nel que s'atopa dacuando un ser. Pela so parte, Kant denomina a la persona como aquel ser que ye un fin en sí mesmu. Magar en Kant volver a un conceutu ontolóxicu, nun se trata d'un ser abiertu a la trescendencia, sinón autónomu.
Pela so parte, el esistencialismu vuelve poner atención na relevancia d'esti conceutu. Para Kierkegaard, la persona nun ye solipsista /* Contestu filosóficu */ más bien la salida d'unu mesmu —saltando al vaciu— como apurre a Dios. Para Heidegger la persona como Dasein (l'ende del ser) nun ye nin una cosa, nin un oxetu nin una sustancia sinón que se define existencialmente pol sentimientu de la congoxa cerráu a la trescendencia.
Nel sieglu XX diversos pensadores —dalgunos d'inspiración cristiana y en concretu tomista— centraron la so atención na noción de persona dando llugar al llamáu personalismu ente los que destaquen: G. Marcel, M. Buber, M. Scheler, J. Maritain, Y. Mounier, Von Hildebrand, R. Guardini, K. Wojtyla, Y. Lévinas, etc. Leonardo Polo suxurió una interesante noción de persona como “calter de amás” a partir d'una ampliación de los trascendentales del ser escontra lo qu'él llama Antropoloxía Trascendental proponiendo la llibertá y la co-esistencia como trascendentales personales distintos de los metafísicos.
Contestu sociolóxicu
Dende la óptica sociolóxica puede definise persona como un ser sociable que vive y desenvuélvese en sociedá, pero coles mesmes nunca dexa d'actuar con un calter individual. Ye dicir somos “yo” y “nós” coles mesmes. Por eso dellos pensadores como Aristóteles definen al home como “animal sociable” y por tantu'l so naturaleza ye ser social.
Contestu fisiolóxicu
Si atenemos a la fisioloxía, puede identificase a la persona como un ser o individuu de la especie humana; como un home o muyer dotáu/a d'un conxuntu de carauterístiques físiques úniques que-y dexa estremar se de los demás.
Contestu psicolóxicu
Dende'l puntu de vista psicolóxicu, persona designa a un ser concretu, tomando tantu los sos aspeutos físicos como psíquicos pa definir el so calter singular y único. Percibe ya interpreta l'estáu d'ánimu, el calter y la forma d'actuar de les persones, amás estudia les cualidaes y facultaes que tien la persona, como la razón, los sentimientos y los valor que lu estrema de los demás seres.
Son delles les dificultaes del estudiu de la persona humana envaloraes insalvables pa la psicoloxía. Recordemos solo les mayores: la persona nun ye nin un oxetu nin una manifestación susceptible de ser objetivada, sinón manantial o estructura d'actos; nun ye una realidá fenoménica nin una suma de cualidaes, sinón unidá singular inabarcable; nun ye formación fecha, definitiva, sinón procesu concretu que termina solo cola muerte; a lo último, los actos qu'anicia y que constitúin la so realidá nun s'empresten a la reflexón psicolóxica, pos se dan de manera inmediata y concreta, sobremanera na participación amorosa.
Croix (Territoriu de Belfort)
Croix ye una comuña francesa del departamentu de Territoriu de Belfort, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Carta 77
La Carta 77 foi una declaración que pidía a los dirixentes de Checoslovaquia xuntase a los principios que se comprometieren a ratificar na Declaración de la ONX sobre los Derechos Humanos. Los sos esfuercios contribuyeron a socavar el réxime.
Emilia Plater
La Conde Emilia Plater foi una noble szlachta y revolucionaria polaca mientres la desintegración de la República de les Dos Naciones nes Particiones de Polonia. Participó nel Llevantamientu de Payares dirixendo una pequeña unidá y faciendo frente a les tropes ruses del zar Nicolás I de Rusia, llogrando'l rangu de capitana. La so repentina muerte por causa de una enfermedá torgar lluchar mientres el final del llevantamientu.
Carta 77
Mientres el gobiernu del Dr. Gustáv Husák, que llegara al poder tres la invasión del Pactu de Varsovia a Checoslovaquia n'agostu de 1968, el país taba desapaecíu nun fondu letargo. La Carta 77, que'l so primer voceru foi Václav Havel, y na qu'imprimió'l so maxisteriu moral el fenomenólogo Jan Patocka, foi'l primer nucleu de resistencia entamada contra'l réxime, siguíu por "non marxistes" y xente de la llamada "zona gris", o xente de les estructures oficiales, y componíase d'una multitudinaria masa d'artistes, científicos, periodistes y funcionarios que taben en contra del réxime pero que nun manifestaben abiertamente la so oposición por medrana a perder el so emplegu.
Emilia Plater
A pesar de que nun participó en nengún enfrentamientu de gran relevancia mientres la guerra, la so hestoria popularizar ente los ciudadanos ya inspiró numberoses obres d'arte y de lliteratura. Ye considerada heroína nacional en Polonia, Lituania y Bielorrusia, países que na antigüedá formaron la República de les Dos Naciones.
Carta 77
Los efeutos de la Carta 77 viéronse darréu, llegando l'encarcelamientu de Havel, la pacífica Revolución de Terciopelu tuvo'l respaldu tantu de los disidentes o "non oficiales" como los de la "zona gris", polo que na seronda de 1989 el réxime totalitariu de Checoslovaquia cayó, y Václav Havel foi escoyíu Presidente de la República el 29 d'avientu de 1989.
Emilia Plater
Infancia
Emilia Plater nació'l 6 de payares de 1806 en Vilnius, República de les Dos Naciones (anguaño Lituania), anque la confederación eslleiríase un añu siguiente, mientres les Particiones de Polonia, pasando a formar parte del Imperiu Rusu. Venía d'una familia aristocrática polacu-lituana, anque nativa de Westfalia, que se treslladó a Livorno nel sieglu XV, y finalmente emigró a Lituania. En 1813, cuando Emilia tenía tan solu nueve años d'edá, foi unviada a unos parientes alloñaos de Daugavpils, na actual Letonia, por cuenta de que los sos padres, Franciszek Ksawery Plater y Anna von der Mohl, divorciárense.
Mientres la so temprana edá, la moza Emilia interesar pola vida y obra de personaxes tan famosos como Xuana d'Arcu, la patriota griega Laskarina Bouboulina, y los polacos Tadeusz Kosciuszko y Adam Mickiewicz. Llueu empezó a aprender a montar a caballu ya inclusive a emplegar un arma de fueu, cosa bastante inusual nuna muyer del sieglu XIX. Apasionada polos viaxes, a partir de 1829 Emilia Plater empezó a viaxar al traviés de les antigües rexones que nel so tiempu formaren la República de les Dos Naciones, tales como Varsovia, Cracovia o'l llugar onde tuviera llugar la Batalla de Raszyn, pero la repentina muerte de la so madre atayó'l viaxe.
Llevantamientu de Payares
250px|thumb|Emilia Plater liderando a dellos [[partisanos armaos con guadaña de guerra.]]
El 29 de payares de 1830 los insurxentes polacos de Varsovia empobinaos por Józef Chłopicki remontar pa consiguir la independencia del país dempués de bastante tiempu sol dominiu zarista rusu. La revolución llegó inclusive a les rexones que formaren el Ducáu de Lituania tiempu tras.
Animada por un espíritu patrióticu, Emilia Plater decidió participar na llucha, creando la so propia unidá de partisanos qu'operaben en Lituania. Plater cortóse'l pelo, cosióse'l so propiu uniforme militar y entamó el so grupu armáu, formáu por más de 280 soldaos, 60 caballeros y cientos de llabradores armaos con guadaña de guerra, inscritos de forma voluntaria. Una vegada tou entamáu, Emilia Plater entamó la so marcha dende Daugavpils, conquistando les ciudaes circundantes so dominiu zarista n'abril de 1831. Depués trató de tornar al so puntu de partida, pero dempués d'afayar qu'un fuerte estacamento de rusos estableciérase na ciudá, obligar a abandonar el plan.
Polo tanto decidió entrar na rexón lituana de Samogitia, camín de Panevėžys, onde xunió les sos fuercies con Karol Zaluski. Dempués de xunise al xeneral polacu Dezydery Chlapowski, l'exércitu superó los diez mil homes, y tomando ella mesma'l mandu de toles unidaes presentes en Lituania. Según la lleenda popular, el xeneral aconseyó a Emilia a arrenunciar al proyeutu de lliberar Polonia y volver a casa, pero la condesa respondió que nun diba dexar el so uniforme hasta que'l so país nun fuera lliberáu d'una vegada por toes de los rusos.
Chlapowski foi nomáu comandante del Primer Reximientu d'Infantería polacu-lituanu. Emilia Plater lluchó de tala forma que foi xubida a capitana; pero a pesar de la valentía de los soldaos polacos y lituanos, la revolución polaca quedó enllancada rápido cuando l'exércitu zarista de Nicolás I de Rusia fíxo-yos cruciar la frontera con Prusia y abellugase en Brodnica, enantes de rindise ante los rusos el 5 d'ochobre de 1831.
Sicasí, Emilia negar a siguir a escapar a Prusia, y decidió avanzar escontra Varsovia pa tratar de romper les llinies ruses. Finalmente, Emilia careció gravemente y morrió el 23 d'avientu de 1831, nel castiellu de la familia en Abłamowicz Justinavas (en polacu Justianiów); y el so cuerpu foi soterráu nel pequeñu pueblu de Kapciamiestis en Lazdijai, Lituania.
Documentu de Kesos
Como Documentu de Kesos o Nodicia de Kesos, conozse al primer escritu fechu en romance del Reinu de Llión (910-1230), ye dicir en l'antigua llingua asturlleonesa, de la historia. Fechu nel añu 959, conviértese nel primer documentu escritu nuna llingua romance de la Península Ibérica de los que se tienen conocencia. Poro, podría dicise que l'antigua llingua asturlleonesa, ye'l primer dialeutu romance hispánicu qu'apurre a la Historia de la Llingua un testu escritu, siendo'l segundu tres los Xuramentos d'Estrasburgu, en francés. Anguaño caltiénse una copia col nome de Manuscritu 852 nel archivu catedraliciu de Llión. El documentu foi escritu nel pueblu d'Ardón, güei allugáu na provincia Llión.
(1ª columna)
(Christus) Nodicia de / kesos que / 3 espisit frater / Semeno: In Labore / de fratres In ilo ba- / 6 celare / de cirka Sancte Ius- / te, kesos U; In ilo / 9 alio de apate, / II kesos; en que[e] / puseron ogano, / 12 kesos IIII; In ilo / de Kastrelo, I; / In Ila uinia maIore, / 15 II
(2ª columna)
''/ que lebaron en fosado, / II, ad ila tore; / 18 que baron a Cegia, / II, quando la talia- / ron Ila mesa; II que / 21 lebaron LeIone; II / ...s...en / u...re... / 24...que.... / ...c... / ...e...u... / 27 ...alio (?) ... / ... / ... / g...Uane Ece; alio ke le- / 30 ba de sopbrino de Gomi / de do...a...; IIII que espi- / seron quando llo rege / 33 uenit ad Rocola; / I qua Salbatore Ibi / uenit.''
Una versión al asturianu actual de la Nodicia podría ser:
Claudiu II
Marcu Aureliu Claudiu Góticu (en llatín, Marcus Aurelius Valerius Claudius Augustus) gobernó l'Imperiu romanu ente los años 268 y 270. La so figura divinizóse poco dempués de morrer.
Oríxenes familiares
Los sos oríxenes son poco claros. Alderícase si provenía de la rexón de Sirmio (en Panonia Inferior) o de Dardania (Mesia Cimera).
Xubida al tronu (268)
Llegó al tronu tres la muerte del emperador Galienu como resultáu d'una combalechadura, en setiembre o n'ochobre de 268, mientres l'asediu de Mediolanum, onde s'abellugara l'usurpador Aureolu. Les tropes aclamaron a Claudiu a pesar de dellos rumores sobre la so participación na combalechadura qu'acabó cola vida del so predecesor. De siguío dirixóse a Roma pa llograr la confirmación del Senáu y amosa-y el so respetu, yá que nun quería cometer el mesmu fallu que l'emperador Maximinu, qu'enxamás trió Roma dempués de la so aclamación como emperador y, arriendes d'ello, dio amueses d'una evidente desconsideranza escontra'l Senáu.
Campaña contra los alamanes (268)
La estancia del nuevu emperador en Roma supunxo un debilitamientu del «limes» danubiano. Ello permitió a la tribu xermánica de los alamanes cruciar los los Alpes y afarar el norte d'Italia. Claudiu respondió aína, ganándolos na batalla del llagu Benaco (güei llagu de Garda). Por esta victoria concedióse-y el títulu de Gemánicu Máximu.
Campañes escontra los godos (268-269)
A finales del añu 268 o principios del 269 Claudiu tuvo que faer frente al enorme exércitu de los godos qu'invadiera Ilírico y Panonia. Claudiu dexó al so hermanu Quintilu al mandu de los exércitos de la rexón occidental del imperiu y empobinó escontra los Balcanes. Na batalla de Naissus, les lexones romanes empobinaes por Claudiu, xunto col so xeneral de caballería, el futuru emperador Aurelianu, llograron una histórica victoria sobre los godos. Los romanos tomaron milenta prisioneros y destruyeron la caballería goda. Refugaron a les fuercies godes al otru llau del Danubiu y dexaron de ser una amenaza pal Imperiu romanu mientres aproximao un sieglu. Esta victoria, una de les más importantes de les lexones romanes, fíxo-y ganar el nomatu de "Góticu", que ye como se-y conoz hasta los nuesos díes.
Campañes escontra l'Imperiu Galu
Dempués d'estabilizar la situación nes provincies de los Balcanes ,Claudiu dirixóse escontra l'Imperiu Galu, que taba gobernáu dende faía 15 años pol usurpador Póstumu y los sos socesores, ya incluyía Britania, Galia y Hispania. Claudiu II llogró delles victories, y recuperó'l control de Hispania y el valle del Ródano, na Galia. Esto sentó les bases pa la destrucción final del Imperiu galu mientres el reináu d'Aurelianu. Con too y con eso, Claudiu nun vivió lo bastante pa consiguir el so oxetivu de reunificar los territorios que se dixebraren del Imperiu: l'Imperiu Galu, n'occidente, y el Reinu de Palmira, n'oriente.
Muerte (270)
A principios de 270 Claudiu taba nel Baxu Danubiu faciendo frente a una nueva invasión de los vándalos, cuando hebo una invasión de les provincies de Retia y Nórico polos jutungos. Claudiu dexó a Aurelianu al mandu de les operaciones nos Balcanes y dirixóse rápido a Sirmium (Sremska Mitrovica en Voivodina), afitando'l so cuartel xeneral (branu de 270), yá que dende ellí podía coordinar meyor la defensa escontra los bárbaros. Sicasí, poco dempués amalucó mientres una andancia (posiblemente de peste o de viruela) qu'afaró les provincies del Imperiu y morrió en xunetu o agostu de 270. Dizse qu'antes de la so muerte nomó a Aurelianu como'l so socesor, magar que'l so hermanu Quintilu usurpó'l poder poco dempués de morrer Claudiu.
El Senáu divinizólu darréu como Divus Claudius Gothicus, siendo ún de los pocos emperadores romanos tan homenaxaos pol pueblu.
Claudiu II foi'l primeru de los emperadores de la segunda dinastía Flavia (casa de Constantín), siendo Constanciu Cloru'l so ñetu (o según otru sobrín).
Louis Braille
Louis Braille  foi un pedagogu francés que diseñó un sistema de llectura y escritura pa persones con discapacidá visual. El so sistema ye conocíu internacionalmente como sistema Braille y ye usáu tantu na escritura como na llectura y la notación musical.
Magar la so prematura discapacidá, Louis Braille destacó nos sos estudios y recibió una beca pal Institut National des Jeunes Aveugles. Inda siendo un estudiante ellí ya inspiráu pola criptografía militar de Charles Barbier, ellaboró un códigu táctil específicamente diseñáu pa facilitar la llectura y l'escritura de los alumnos con discapacidá visual d'una forma muncho más rápida y eficaz en comparanza colos métodos esistentes naquel momentu.
Antecedentes
A finales del sieglu XVIII Francia vivió fondos cambeos políticos, sociales y culturales. Mientres la Revolución Francesa de 1789 empezaron a producise una serie de tresformamientos que de la mesma diben ser decisives pa les persones con discapacidá. El réxime antiguu empezó a respigase y a sedase de tal manera que s'asocedieron nuevos cambeos y apaecieron unes nueves condiciones que resultaron favorables por que grupos qu'hasta entós habíen estáu marxinaos de la sociedá, tuvieren accesu a la educación y a los derechos básicos de tolos ciudadanos. Hasta esi momentu, la única atención que se diera a les persones con discapacidá visual yeren hospicios creaos especialmente pa ellos. A pesar de qu'a lo llargo de la historia hubieren casos de persones con esta discapacidá que destacaren nel campu artístico, científicu o inclusive políticu, la mayoría fueron casos aisllaos de los que poco se conoz na actualidá.
left|thumb|Métodu d'escritura en relieve de Haüy Haüy dedicó gran parte de la so vida a la educación d'estes persones. L'alcuentru en 1784 cola compositora y pianista Maria Theresia von Paradis, ciega dende los dos años d'edá y qu'aprendiera por sigo mesma a lleer testos y música apalpando unes anfileres clavaes en almohadones, reforzó en gran parte esti gran llabor.
Haüy fundó en 1786 l'Institutu de los Neños Ciegos, una de les primeres escueles dedicaes a la educación de persones ciegues. Coles mesmes, empezó a diseñar un métodu d'escritura en relieve que facilitaba l'accesu a la llectura y escritura por aciu la perceición táctil. Mientres la Revolución Francesa, Haüy foi destituyíu como direutor del so Institutu y ésti pasó a manes del estáu y llamóse Institutu de los Trabayadores Ciegos hasta que finalmente pasó a ser la sede del Institutu Nacional de Mozos Ciegos.