cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palaciu del Congresu de la Nación Arxentina
El Palaciu del Congresu de la Nación arxentina ye l'edificiu onde desenvuelve les sos actividaes el Congresu de la Nación Arxentina, ye unu de los congresos más grandes del mundu y atópase allugáu na Ciudá de Buenos Aires, nuna mazana de 12 079,6 m² de superficie, llindada pola Avenida Rivadavia, Combate de Los Pozos, Avenida Entre Ríos y Hipólito Yrigoyen.
Historia
thumb|left|upright|Salón de los Pasos Perdíos. thumb|left|Pa 1900, consumiérase casi tol presupuestu inicial y apenes empezaren les fundaciones. thumb|upright|Construcción en [[mampostería, vista hacia 1905.]] thumb|Fachada principal terminada, en 1910. Cola Organización Nacional empezada en 1862 al unificase la República arxentina, el presidente Bartolomé Mitre encargó al arquiteutu Jonás Larguía la obra de la sede del Congresu Nacional. El primer edificiu inaugurar en 1864 y atopábase na esquina suroeste de les cais Victoria (güei Hipólito Yrigoyen) y Defensa, en diagonal a la Casa de Gobiernu. Cola construcción del edificiu del Bancu Hipotecariu Nacional (güei sede de l'AFIP), foi baltáu parcialmente, anque se caltuvo la so sala de sesiones, qu'anguaño ye posible visitar.
Yá en 1882 pensar na construcción d'un nuevu edificiu pal Congresu, del tamañu fayadizu p'agospiar a los representantes. En 1887 destinar pa esi fin la mazana delimitada peles cais Callao, Riobamba, Paraguay y Llamargues (güei Marcelo T. de Alvear). El 1 de xunetu de 1889 el presidente Miguel Juárez Celman presentó al Congresu'l so proyeutu pa llevantar el Palaciu na mazana ente les cais Entre Ríos, Rivadavia, Combate de los Pozos y Victoria, orixinalmente destinada al nuevu Teatru Colón. El valor simbólicu d'esti nuevu allugamientu atópase na esitosa construcción de l'Avenida de Mayu, que tendría nel so otru estremu a la Casa de Gobiernu, formando asina un corredor rematáu polos dos poderes.
Rápido'l terrén na cai Paraguay foi rematáu, y adquirióse el de l'Avenida Rivadavia, conocíu d'antiguo como Buecu de los Olivos, y nesa dómina en manes de los hermanos Spinetto, que teníen ellí un corralón. El 1 d'avientu de 1889, dexaron el so propiedá.
La Llei 3.187, sancionada'l 20 de payares de 1894, autorizó al Poder Executivu a construyir el Palaciu, invirtiendo la cantidá de seis millones de peso moneda nacional (m$n). El 20 de febreru del añu siguiente, decretóse'l llamáu a Concursu Internacional, y afitóse el 12 d'ochobre de 1895 como fecha pa la presentación de los proyeutos.
Fueron presentaos 28 proyeutos, ente los cualos figuraben los de los franceses Lefebre, Tronchet y Rei, Paul Henry Nenot; los italianos Sommaruga, Meano y Calderini; el austriacu M.A. Turner; el uruguayu Vaeza Ocampo xunto con Alfred Massue; los arxentinos Avenatti, Emilio Agrelo, César González Segura (acomuñáu con Emilio Mitre y el francés Gustavo Duparc) y Bernardo Meyer Pellegrini; y el noruegu Alejandro Christophersen.
La obra foi empecipiada n'agostu de 1897, y hasta la so inauguración fueron contrataos mil operarios. Pa mediaos del añu 1900, la revista Caras y Caretas publicaba que la obra yá consumiera “cerca de cuatro millones y mediu de pesos”, consumiéndose casi tol presupuestu orixinal cuando la obra apenes empezara. Dempués d'habese llegáu a un alcuerdu ministerial, Meano se compremetería a concluyir la obra “por aciu la suma de 8.500.000 pesos”; anque esto nun incluyíen “nin les estatues, revestimiento nin decoráu, añedíos los cualos la cifra total xubiría a 11.000.000” pesos.
El 1 de xunetu de 1904 Meano foi asesináu na so residencia, polo que la finalización de la obra quedó a cargu del arquiteutu belga Julio Dormal, quien respetó'l proyeutu orixinal.
El Palaciu foi inauguráu'l 12 de mayu de 1906 pa l'apertura del 45º Periodu Llexislativu, empecipiáu pol entós Presidente José Figueroa Alcorta. Sicasí, les obres faltaben enforma de concluyir, siguiendo nos años siguientes los trabayos d'instalaciones sanitaries, decoración y revestimientos en piedra. El presupuestu pa la so construcción pasó de los casi 6 millones de peso moneda nacional en 1897, a superar los 31,4 millones en 1914, por esta razón foi bautizáu por dellos periodistes como'l Palaciu d'Oru, pola velocidá en que se gastar les partíes presupuestaries.
Esto nun escapó a los partíos opositores al réxime conservador, como los socialistes y los radicales, qu'empecipiaron una comisión pa la investigación de sobreprecios. L'escándalu públicu que xeneró l'alderique y les acusaciones, traxo de resultes la remoción de dos conxuntos d'estatues que decoraben la entrada al Palaciu del Congresu. Diseñaes pola escultora Lola Mora, xeneraben amás el disgustu de les persones más conservadores polos sos desnudos reveladores. Sumáronse operaciones polítiques y cuestiones morales y estétiques, y les estatues fueron removíes hacia 1916, primero guardaes en depósitos municipales y finalmente llevaes a los xardinos de la Casa de Gobiernu de Jujuy, onde se llucen dende 1927.
El llume de la cúpula asitióse recién en 1930. Les obres fueron dafechu remataes recién en 1946, col revestimiento en piedra de la rotonda sobre la cai Combate de los Pozos. Los porteños tomaron por costume dicir, cuando un edificiu taba tomando demasiáu tiempu en construyise, que tardaba como la del Congresu.
Restauraciones
thumb|upright|left|Escultura de la [[Cuadriga de Víctor de Pol]] L'edificiu, bien deterioráu pola falta de caltenimientu mientres décades, foi restauráu por un equipu encabezáu pol arquiteutu Ramón Plaza ente 1994 y 2001. La recuperación de los salones interiores foi entamada en 2008, por aciu un Plan de Caltenimientu y Puesta en Valor de la Cúpula Salón Azul qu'empezó a executase en xineru de 2010 y duró un añu, al cargu de la Direición d'Obres y Servicios Públicos del Senáu.
Mientres la crisis de 2001, les protestes sociales masives fixéronse cotidianes frente al edificiu, y un valláu policial metálicu quedó fixu nel perímetru del Congresu mientres los siguientes años, previendo ataques de les manifestaciones al palaciu. En 2009, el Gobiernu de la Ciudá de Buenos Aires reemplazó esti valláu por una rexa artística qu'inclúi les iniciales de la institución y una placa de bronce col Preámbulu de la Constitución Nacional.
Depués d'esta primer etapa de restauración, avanzó en 2012 un proyeutu de Plan Rector d'Intervenciones Edilicias, impulsáu pol Diputáu Julián Domínguez, un ambiciosu plan xeneral d'obres tantu pal Palaciu del Congresu como pal Edificiu Anexu y les demás sedes del Poder Llexislativu, con mires a l'actualización de les instalaciones, incluyendo'l tendíu d'internet de fibra óptica, y la restauración de les Cámares Llexislatives.
Un abanicu d'empreses destacaes y especialistes privaos tán llevando a términu diches xeres. Destácase les xeres realizaes na puesta en valor de los Grupos escultóricos en bronce nes cubiertes del Congresu Nacional realizaes pol restaurador Sergio Ardohain.
Tamién foi convocada en 2013 l'ayuda de la Universidá de La Plata, al traviés de les sos facultaes d'Inxeniería, de Belles Artes y d'Arquiteutura.
Recuperación d'estatues
Recién en 2012, col nuevu Plan Rector, la iniciativa tomó fuercia nuevamente y empezó a concretase. El gobiernu jujeño reafitó la so propiedá sobre les estatues de Mora, de tala forma que el Congresu Nacional robló un tratáu pa la restauración de los orixinales y la creación de dos copies de cada obra por aciu un mapeo 3D, qu'empezó en xineru de 2013. Los orixinales sufrieren el deterioru causáu per cien años d'esposición al campu, polo cual tendrán de ser calteníos nun espaciu zarrao y fayadizo, mientres unu de los grupos de calcos van ser asitiaos nel so reemplazu na Casa de Gobiernu jujeña, y l'otru conxuntu de calcos va asítiase nos espacios orixinales del Palaciu del Congresu Nacional.
El 1° de marzu del 2014 los retruques de les estatues fueron inauguraes pola presidenta Cristina Fernandez de Kirchner mientres l'apertura de sesiones ordinaries.
Arquiteutura
Los altores de les fachaes son de 27,50 m sobre Hipólito Yrigoyen y 23,60 m sobre Entre Ríos, Rivadavia y Pozos. Les distintes plantes del edificiu tienen les siguientes carauterístiques:
La entrada principal, llamada Entrada d'Honor, ta allugada na Avenida Entre Ríos. Ta allugada nun atriu central, decoráu con seis columnes d'orde corintiu que soporten un frontón triangular, y la puerta ta curiada por dos cariátides de mármol. L'accesu de los Diputaos Nacionales ta allugáu n'Avenida Rivadavia 1850 y l'accesu pa los Senadores atópase en Yrigoyen 1849. Detrás del enrexáu del frente que ta allugáu sobre callar Pozos tán allugaes dos puertes más, a cada llau del cuerpu saliente con forma d'hemiciclu de la fachada. Estes puertes son de ferrería artística, flanqueadas por cariátides de bronce.
Nun principiu a les bandes de la escalinata de la entrada principal atopábense dos grupos d'escultures de l'artista Lola Mora, que simbolizaben la Llibertá, el Progresu, la Paz y la Xusticia, pero les figures desnudes fueron criticaes y retiraes en 1916, metanes la investigación sobre los sobreprecios na obra. El 1 de marzu de 2014, fueron instalaes retruques exactos d'aquelles estatues. Na escalinata amás, hai cuatro león alaos, que sirven de base pa cuatro faroles artísticos con tulipas d'opalina tallaes.
El frontón triangular tien una cubierta a dos enagües, qu'a les bandes na so parte inferior tien escultures de lleones alaos, y na so parte cimera hai una escultura de piedra col escudo nacional.
Detrás del frontón hai una plataforma afatada, d'igual anchu que'l frontón y con un llau de 15 metros. Sobre esta plataforma atopa la Cuadriga, una obra de bronce con 8 metros d'altor y 20 tonelaes de pesu, realizada pol escultor Víctor de Pol. El carru ye tiráu por 4 caballos, simbolizando la República triunfante, y ye conducida pola Victoria alada.
La cúpula tien una cubierta de cobre, pero'l pasu del tiempu y el mugor son los que-y dan el color verdosu. La cúpula termina nuna corona decorada con figures quimériques, a 80 metros d'altor, de les que brota un pararrayos.
thumb|Imaxe del interior de la biblioteca del Congresu de la Nación.
Anexos
L'edificiu Anexu A de la HCDN foi diseñáu a mediaos de la década de 1960 y concluyíu mientres la década de 1980. Tien 55.000 metros cuadraos, en 2011 el Presidente de la HCDN, Julián Domínguez, quien cuntaba con esperiencia en restauración d'edificios públicos, aprobó'l proyeutu de restauración de tol complexu, incluyíu l'Anexu A, qu'inclúi les premises d'edificiu verde pa garantizar la eficiencia enerxética.
Los Molares
thumb|250px|Los Molares. Los Molares ye un conceyu español de la provincia de Sevilla, Andalucía, asitiada na contorna de La Campiña. Nel añu 2016 cuntaba con 3.470 habitantes. La so estensión superficial ye de 42,8 km² y tien una densidá de 71,17 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 09' N, 5º 43' O. Asítiase a una altitú de 75 metros y a 44 quilómetros de la capital de provincia, Sevilla. Pertenez al Partíu Xudicial d'Utrera y dende 1988 forma parte de la Mancomunidá de Conceyos del So Guadalquivir.
Demografía
Número d'habitantes nos últimos diez años.
Historia
El poblamientu de Los Molares remontar al neolíticu, en redol al 4000-3500 e. C. D'esta dómina esiste una necrópolis megalítica na zona más septentrional del cascu urbanu, con unos dólmenes de planta en L, dos d'ellos escavaos va años: el primeru (Dolmen de Cañada Real) por Juan de Matu Carriazo y Arroquia (1968) y el segundu (Dolmen d'El Palombar) pol Muséu Arqueolóxicu Provincial (1980-81). Restos del pobláu al que pertenez esta necrópolis megalítica pudiéronse escavar en 2006.
Daqué posterior a esti pobláu ye El Amarguillo II, adscritu al periodu calcolíticu. Foi afayáu por Manuel M.ª Ruiz Delgado, y escaváu parcialmente por Rosario Cabrero García ente 1986 y 1987.
El poblamientu medieval cristianu, xerme de la población actual, empecipiar a empiezos del sieglu XIV, cuando'l rei Fernandu IV concede'l llugar a Lope Gutiérrez de Toledo, como premiu a la so actuación nuna campaña de la Reconquista, concretamente nel sitiu d'Alxecires (1309). Ésti constrúi'l castiellu qu'anguaño afata la población, y el so fíu d'igual nome va favorecer el poblamientu del llugar a partir de 1336, añu en que'l rei Alfonso XI concéde-y la correspondiente carta puebla.
En 1430 Los Molares pasa a la familia Ribera, tradicionales Adelantraos Mayores d'Andalucía, más tarde conocíos como Duques de Alcalá, y darréu amestaos la Casa de Medinaceli.
A finales del sieglu XV empieza una dómina próspera pal pueblu, al empecipiase una feria comercial, especializada en tolos xéneros de texíos. Esta feria va ser considerada como la segunda más importante de la península ibérica dempués de la de Medina del Campo, calteniéndose importante documentación al respeutu como dellos documentos de los Reis Católicos. Nesti contestu, ente los años 1569 y 1584 la población tien como gobernador del castiellu y xuez principal de la villa al célebre poeta sevillanu Baltasar del Alcázar (1530-1606), mayormente conocíu pol so Cena Graciosa.
A mediaos del sieglu XVII aparra la feria por cuenta de les epidemies de peste qu'afararon tol territoriu hispánicu, y colla, tamién la entidá del conceyu. En 1837 dexa de ser villa de señoríu, y la propiedá del castiellu y la so tierra pasa por delles manes. En 1876, por cuenta de la imposibilidá de siguir gobernándose por sigo mesmu, el conceyu amestar a la cercana villa d'Utrera; situación na que permanez hasta 1919.
Anguaño Los Molares ye un conceyu en plena crecedera.
Monumentos
Los edificios más destacaos de la población son:
Binnenhof
thumb|400px|El Binnenhof de la Faya, xunto al llagu Hofvijver. El Binnenhof ye un complexu d'edificios asitiáu nel centru de la ciudá de L'Haya (Países Baxos), xunto al llagu Hofvijver, qu'alluga la sede de los Estaos Xenerales de los Países Baxos, el Ministeriu d'Asuntos Xenerales y l'oficina del Primer ministru de los Países Baxos.
Construyóse principalmente nel sieglu XIII, el castiellu góticu orixinalmente sirvió como residencia de los condes d'Holanda y convirtióse nel centru políticu de la República Neerlandesa en 1584. Ta declaráu monumentu nacional (Rijksmonuments). El Binnenhof ye la sede parllamentaria n'usu más antigua del mundu.
Hetty van de Wouw
Hetty van de Wouw ye una deportista neerlandesa que compite en ciclismu na modalidá de pista, especialista na prueba de velocidá por equipos.
Ganó una medaya de plata nel Campeonatu Mundial de Ciclismu en Pista de 2018 y una medaya de bronce nel Campeonatu Européu de Ciclismu en Pista de 2017, dambes na prueba de velocidá por equipos.
Andarríos
Col nome d'andarríos podemos referinos a dellos páxaros:
Vuelta a Aragón
La Vuelta a Aragón ye una una carrera ciclista profesional per etapes pela comunidá autónoma d'Aragón (España).
Palmarés
Nota: La edición de 2018 ganóla Jaime Rosón pero, en siendo sancionáu por dopaxe en febreru de 2019, quitáron-y el títulu.
Creatina
La creatina (tamién denominada α-metil guanido-acético y frecuentemente embrivíu na lliteratura como Cr) ye un ácidu orgánico nitrogenado que s'atopa nos músculos y célules nervioses de dellos organismos vivos. Ye un deriváu de los aminoácidos (molécula orgánica) bien paecíu a ellos tocantes a la so estructura molecular. Sintetizar de forma natural nel fégadu, el páncrees y nos reñones a partir d'aminoácidos como l'arginina, la glicina y la metionina a razón d'un gramu de creatina per día. Constitúi un vector inmediatu y direutu pa tresportar ATP y aprovir d'enerxía a les miofibrillas musculares.
Foi identificada en 1832 cuando'l químicu francés Michel Eugène Chevreul afayó un componente del sistema músculu esqueléticu al qu'identificó col nome griegu kreas que significa carne.
La creatina ye un anabólico que s'emplega anguaño como suplementu dietéticu en dellos deportes d'intensidá, por cuenta de les sos propiedaes ergogénicas y que dexa cargues repetitives y curties periodos de recuperación, coles mires de ganar enerxía anaeróbica. Amosóse eficaz nel tratamientu de la sarcopenia (perda de músculación debíu al avieyamientu).
Historia
thumb|right|200px|Suplementu alimenticiu con creatina La creatina foi afayada en 1832 pol químicu francés Michel Eugène Chevreul. En 1847, Lieberg concluyó que la so acumuladura nel cuerpu ta direutamente arreyada na producción de trabayu muscular; la investigación realizar analizando'l conteníu de creatina en músculos de foinos selvaxes y comparándolos col conteníu de creatina de los foinos domésticos, comprobando qu'había 10 vegaes más nos que vivíen activos que los que yeren pocu activos. Nun se sabe a ciencia cierta, pero quiciabes fueren los atletes de la Xunión Soviética los primeres n'emplegar la creatina como suplementu nel deporte na década de 1960. Los Xuegos Olímpicos de Atlanta 1996 fueron denominaos los "creatine games" ("xuegos de la creatina") por cuenta de la gran cantidá de medayes llograes. A pesar d'ello, la creatina nun figura ente les sustances prohibíes pol Comité Olímpicu Internacional, pero son munches les voces que ponen en dulda'l so emplegu tachándolo de poco éticu.
Biosíntesis
La creatina ye producida naturalmente nel cuerpu humanu a partir d'aminoácidos principalmente nel reñón y el fégadu. Tresportar nel sangre pa usu de los músculos. Aproximao'l 95% de la creatina total del cuerpu humanu atopar nel músculu esqueléticu. La creatina nun ye un nutriente esencial, yá que se biosintetiza nel cuerpu humanu a partir de L-arginina, glicina y L-metionina Nos seres humanu y animal, aproximao la metá de la creatina almacenada consumir de los alimentos (sobremanera a partir de la carne). Puesto que les verdures nun contienen creatina, los vexetarianos presenten menores niveles de creatina muscular, pero amuesen el mesmu nivel dempués d'usar los suplementos. La enzima GATM (L-arginina:glicina amidinotransferasa, (EC 2.1.4.1) ye una enzima mitocondrial responsable de catalizar el primer pasu limitante de la biosíntesis de la creatina, y esprésase sobremanera nel reñón y páncrees La segunda enzima implicada na biosíntesis de la creatina ye la GAMT, (Guanidinoacetato N-metiltransferasa, EC:2.1.1.2 EC:2.1.1.2), primariamente espresada nel fégadu y el páncrees Esisten defectos xenéticos na ruta de biosíntesis de la creatina que dan llugar a distintos defectos neurolóxicos graves.
thumb|center|520px| Ruta de biosíntesis de la creatina Arg - Arginina; GATM - Glicina amidinotransferasa; GAMT - Guanidinoacetato N-metiltransferasa; Gly - [[Glicina; Met - Metionina; SAH - S-adenosil homocisteina; SAM - S-adenosil metionina. El códigu de colores ye'l siguiente: enzimes, <span style="color: rgb(219,155,36);">coenzimes y <span style="color: rgb(219,155,36);">fragmentu de Met , <span style="color: rgb(151,149,45);">sustratos , fragmentu de Gly , fragmentu de Arg  ]]
Función
thumb|right|Aminoácidos que formen la molécula de Creatina Gran parte de la creatina almacenar en tolos músculos del cuerpu (alredor del 90%), sábese qu'un adultu que tenga 70 kg de pesu corporal tien cerca de 120 g de creatina. La finalidá del almacenamientu ye la creación, xunto col fósforu, de la fosfocreatina (PCr), procesu nel que consume ATP. Ta presente nes célules musculares de los vertebráos, lo mesmo que de dalgunos invertebraos, xunto cola enzima creatina quinasa. Los músculos nun son capaces de sintetizar la creatina y ye por esta razón pola que la tomen de la riega sanguínea. La fosfocreatina constitúi la fonte inmediato y direuto pa refaer ATP (Adenosín trifosfato) un constituyente enerxéticu de les célules musculares. Un sistema enerxéticu similar basáu na arginina/fosfoarginina opera en munchos animales invertebraos por semeyanza vía l'acción de l'arginina quinasa, a estos sistemes denominar sistemes fosfagénicos. Una de les funciones de la creatina ye la de regular el pH por aciu disoluciones tampón nes célules.
La presencia d'esti almacén de reserva caltién los niveles del ATP/ADP (necesarios pa desenvolver enerxía muscular rápido) tan altos como p'actuar en casu de demanda d'enerxía muscular anaeróbica urxente. Tales 'almacenes', en forma de fosfatu, d'enerxía metabólica presentar en forma de fosfocreatina o fosfoarginina y conócense como fosfágenos. Amás, esiste la presencia de zones específiques subcompartimentadas na célula nes qu'esiste la creatina quinasa, enzima que provoca'l cambéu de fosfocreatina a creatina lliberando ATP nel ciclu creatina-fosfocreatina, un sistema de tresporte intracelular d'enerxía dende los llugares onde se xenera'l ATP (mitocondria y la glicólisis) a aquellos llugares onde realmente se precisa y consúmese, por casu nos miofibrilos de les contraiciones musculares, nel retículo sarcoplasmático (SR) pa bombiar calciu y nos llugares onde haya una necesidá de consumu anaeróbico de ATP.
Los niveles tantu de fosfocreatina como de ATP na célula atopar n'equilibriu, anque l'entrenamientu d'alta intensidá como l'usu de suplementos dietéticos que contienen creatina faen qu'esista en dellos casos una medría significativa de les concentraciones de creatina intracelular. Una gran parte de la creatina xenerada pol organismu ye tresportada al traviés del sangre escontra los distintos texíos como pueden ser: celebru, fégadu, testículos, reñones y bien especialmente a la masa muscular, que suel absorber y almacenar ente un 95% al 98% del total de la creatina en dos tipos de compuestos: la creatina llibre (compónse aproximao d'un 40% del total de la creatina muscular) y de la creatina fosforilada o fosfocreatina (cerca d'un 60%). Los texíos que más creatina absuerben son: les fibres musculares de contraición rápida (fibres Tipo II), los espermatozoides y les célules fotorreceptoras de la retina. La cantidá de creatina nel cuerpu mengua cola meyora de la edá. Los estudios realizaos alrodiu de la cantidá de creatina nel cuerpu según el xéneru nun amuesen evidencies científiques alrodiu de la diferencia.
Función nel exerciciu anaeróbico
Estudios realizaos sobre atletes anaeróbicos amosaron que l'exerciciu escosa les reserves de creatina y fosfocreatina a los 5-10 segundos, esta llende nun ta claru y esiste discutiniu yá que otros esperimentos realizaos indiquen que puede llegar hasta los 20-30 segundos. Lo que sí ye ciertu que nengún estudiu amuesa llendes cimeres al minutu.
El baxu nivel de fosfocreatina ye causáu pol consumu de les reserves de ATP nos músculos debíu al exerciciu anaeróbico y esto tien como causa final l'aballa muscular y l'imposibilidá de poder realizar l'exerciciu hasta que se reponga'l mesmu. El consumu de suplementos de creatina provoca (según los estudios de los mesmos distribuidores de creatina) que les reserves de fosfocreatina nun s'escosen tan rápido y pueda caltenese'l periodu de trabayu anaeróbico mientres un periodu mayor.
N'esfuercios anaeróbicos d'alta intensidá y repitíos que suelan durar más de 5 segundos, pudiendo llegar hasta 20 s o inclusive 30 s, los niveles de ATP caltiénense relativamente altos (nun baxen más del 40% o 60% al respective de los sos valores iniciales), sicasí la fosfocreatina baxa notablemente pudiendo quedar cuasi escosa. La creatina tresportar nel sistema nel sangre gracies a una proteína tresportador dependiente del sodiu (Na+) y del cloru (Cl-) denomináu: Crea T (bien similar a la dopamina).
Función nel exerciciu aeróbico
Los estudios científicos realizaos sobre la ingesta de creatina nos deportistes aeróbicos amuesen qu'esisten pocos efeutos ergogénicos nel desenvolvimientu y prestaciones d'estos deportes. La razón d'esto ye que la demanda y consumu d'enerxía metabólica yá nun depende de la creatina, sinón d'otres fontes: lípidos o consumu de glucóxenu. Ye por esta razón pola que s'activen otros mecanismos que nun precisen de la creatina: glucólisis aeróbica. Los estudios nun amuesen evidencies na meyora del VO2 máx, anque esisten esperiencies alrodiu de la posible rellación ente les reserves de glucóxenu y l'alministración de creatina en deportistes de maratón.
Usos dietéticos
250px|thumb|Una dieta basada en [[carne puede apurrir creatina.]] 250px|thumb|El [[Salmu (xéneru)|salmón ye una fonte abondosa de creatina natural (na imaxe una marinada de salmón).]] La creatina tamién s'atopa presente de forma natural n'alimentos como la carne (fundamentalmente nel pexe: exemplos son el sardina y el salmón), los productos lácteos y el güevu. Puede atopase en delles verdures pero en cantidaes bien pequeñes. Tamién se comercializa en forma de suplementu dietario, sobremanera en dietes que busquen un aumentu del músculu. Poles sos funciones rellacionaes cola resíntesis d'ATP nel músculu ante esfuerzo d'orixe anaeróbico d'elevada intensidá y curtia duración, la suplementación con creatina ye bien utilizada por deportistes. Comprobóse qu'un nivel apropiáu de creatina llibre na masa muscular del organismu facilita la reposición y caltenimientu de la fosfocreatina. Una persona metaboliza aproximao un 1.2% de la creatina qu'almacena, ye dicir qu'un deportista de 70 kg que ronda una cantidá de 120 a 140 g de creatina nel so cuerpu, llibera aproximao dos gramos de creatina, les perdes compensar con una dieta fayadiza.
El tresporte de ATP a les célules puede potenciase por aciu la ingesta simultánea d'aminoácidos (la taurina, por casu) o bien d'hidratos de carbonu, qu'alcen el índiz glucémico y aguiyen positivamente la secreción d'insulina que de la mesma aguiya la captación de creatina polos texíos. Realizáronse investigaciones sobre la captación de la creatina por aciu la insulina qu'amuesen gran efeutividá mientres les 24 hores tres l'exerciciu. Esa efeutividá va menguando a midida que pasen les 24 hores.
Demostróse que la vitamina E meyora d'igual forma la capacidá de tresporte de la creatina a los músculos. La única forma d'encher la concentración de creatina en sangre (nuna concentración que puede bazcuyar ente 50 a 100 micromoles/L) ye por aciu la ingesta d'un suplementu nutricional que contenga una elevada concentración de creatina pura, de tala forma que mientres un periodu pueda realizar una 'carga' nos músculos.
Una bona estratexa de dosificación nes ingestas de suplementos puede dexar una medría de los almacenes de creatina ente un 10% y un 30%. La creatina entendida como suplementu culturista pue ser consumida en cualquier momentu del día, namái la cafeína n'altes dosis puede afectar la so absorción polo que s'encamienta nun tomala nin con café nin con bébores que contengan la cafeína, a pesar d'ello les investigaciones realizaes sobre esti aspeutu nun fueron contundentes. Sicasí púdose comprobar en distintos esperimentos que non toles persones tienen la mesma capacidá d'absorber por igual la creatina, llegando a esistir inclusive suxetos insensibles a la mesma (los suxetos más sensibles pudieron llegar a llograr aproximao una medría de masa muscular de dos kg). Sicasí demostróse que l'absorción de creatina ye bien cimera nos suxetos con pocos niveles de creatina antes de la suplementación, como pue ser los vexetarianos.
Usos deportivos
Una de les razones más importantes de la puxanza d'esti suplementu ente los deportistes ye qu'aumenta la so capacidá pa realizar exerciciu d'alta intensidá y de recuperase en ralos curtios y con exercicios de potencia. D'esta manera llogren meyores entrenamientos, y por tanto, mayor rendimientu. Tou esto depende de l'actividá deportiva que practique. La creatina ye afecha pa velocistes o culturistas, que'l so entrenamientu implica periodos de fuercia curtiu ya intensos. Tamién favorez a los baloncestistes y futbolistes, quien precisen recuperase d'esfuercios intensos y recuperase rápido de la fatiga. La creatina dexa entrenar con mayor intensidá, ameyorar la recuperación muscular, ameyorar la capacidá anaeróbica, ameyorar la voluminizacion muscular ya inclusive ameyorar a función cerebral. Non tolos deportistes precisen creatina, pos esti suplementu ufierta meyor ayuda a los deportes anaeróbicos que riquen periodos de fuercia curtiu ya intensos (llevantamientu de peses), y a los que producen alta gastadura física y riquen puesta recuperación (fútbol, baloncestu,rugby).En deportes aeróbicos como les carreres de fondu, créese que la creatina podría ser beneficiosa p'aumentar la llende de lactato y facilitar la recuperación rápida, pero non necesariamente ye asina.
Protocolu
Ye de fundamental importancia que les dosis consumíes de creatina sían correutes una y bones los efeutos de la creatina dependen direutamente de la medría de creatina total intramuscular, polo tanto tienen de buscase estratexes pa espandir los depósitos musculares de creatina lo más rápido posible. Nun ye cuestión de consumir escesives cantidaes yá que l'organismu nun puede utilizales y escretar pola orina, siendo amás perxudicial les dosis. Los escesos de creatina nun s'absuerben pol organismu y sobrecargan en devanéu la función renal. La forma tradicional d'alministración de la suplementación de creatina implica dos fases: una inicial de 'carga' (que puede rondar los cinco o seis díes) siguida d'una fase de 'caltenimientu' (non mayor de dos meses), siguida d'una fase de 'descansu' similar a la de caltenimientu. Emplegar métriques de dosificación en función de la masa corporal, nes que menten 0,25 g/kg/día (ye dicir un cuartu de gramu per kilogramu de pesu corporal en dosis diaries) son cantidaes qu'amuesen una mayor eficiencia de captación de creatina mientres la fase de carga, ente que na fase de caltenimientu tuviera d'aplicase una sola dosis que seya la cuarta parte de la emplegada na fase de carga. Sicasí, nun hai puesta de mancomún de les cifres yá que otru autores menten 0,1 g/kg/día na fase de caltenimientu ente que nel periodu de carga utilizáronse dosis cimeres al cuartu de gramu/kg llegando a 0,35 g/kg/día. Depende del oxetivu del deportista, cuando ésti deseye una medría de pesu corporal rápido débese faer una fase de carga siguida por una de caltenimientu, ente que cuando se tien como oxetivu ameyorar la eficiencia metabólica encamiéntase emplegar una dosis única siquier mientres un mes. Cuando s'alministra la creatina a un ritmu de 20 g/d mientres dellos díes puede dicise cuasi un 30% de la creatina alministrada absorber mientres los dos díes iniciales, pero esti porcentaxe mengua hasta un 15% dende'l segundu al cuartu día. Tres el cese de la ingesta de creatina precísase aproximao de trenta díes pa volver retornar los valores en sangre previu a la suplementación.
La creatina nun se comercializa n'estáu puru por cuenta de la inestabilidá qu'ufierta y por esta razón ye habitual atopala como un monohidrato: monohidrato de creatina (la molécula d'agua apurre estabilidá), en forma de polvu. Esiste creatina p'alministrar per vía intravenosa, pero namái s'emplega nes operaciones cardiaques. Sicasí ye posible ver nel mercáu otres formes de creatina como pue ser la creatina citrato y la fosfocreatina. La diferencia ente estes presentaciones de la creatina centrar na concentración del compuestu una y bones la cantidá de creatina que tien la molécula contién un 88% de creatina, la creatina citrato un 40 % y la fosfocreatina un 62,3 %. La creatina que s'alministra de forma pura tien d'eslleise dafechu en líquidos tales como agua, zusmiu de frutes o té y ye recomendable daqué azucarado pa l'absorción del productu, una y bones la glucosa contenida nel azucre ayuda a una meyor asimilación nos músculos (influencia de la insulina). Tien De ser consumida darréu dempués de ser preparada, dada la so baxa estabilidá na agua. Les ingestas pueden faese mientres les comíes principales una y bones los niveles d'insulina tán en niveles altos y favorezse l'absorción de la mesma. Encamiéntase asegurar un eleváu consumu d'agua. L'alministración oral de dosis de creatina d'ente 1 a 10 g dio un tiempu máximu d'hasta 2 h p'algamar la so máxima concentración en sangre, ente que con dosis cimeres el tiempu p'algamar el picu de máxima concentración plasmática apuerta a de más de 3 hores. Delles compañíes vienden los productos de creatina con cantidaes de dextrosa, según vitamina E y taurina pa facilitar la so absorción.
Aconséyase realizar cargar si nun se vien tomando davezu y depués siguir la fase de caltenimientu hasta 3 a 4 meses a lo más. Depués débese cortar el consumu y folgar 1 mes a lo menos. Polo xeneral nesi mes se suplementa con glutamina pa refaer los músculos o se suspende la suplementación, y nunca se debe suspender l'exerciciu, yá que ye ésti'l complementu de la creatina acompañáu d'altes dosis d'agua por cuenta de que la creatina ye un altu receptor de líquidos. La suplementación de creatina mientres 8 selmanes nun s'acomuñó con problemes de salú, pero nun esisten estudios del so efeutu en dosificiaciones realizaes mientres llargos periodos. Na fase de caltenimientu puede suxurise que se peracaba la creatina darréu a l'actividá física.
Candelaria
Candelaria pue referise a:
Iryna Yanovych
Iryna Viktorivna Yanovych –n'ucraín, Ірина Вікторівна Янович – (Leninsky, 14 de xunetu de 1976) ye una deportista ucraína que compitió en ciclismu na modalidá de pista, especialista na prueba de velocidá individual.
Participó nos Xuegos Olímpicos de Sydney 2000, llogrando una medaya de bronce na prueba de velocidá individual. Ganó una medaya de bronce nel Campeonatu Européu de Ómnium de 2003.
Atlántico
Xeografía
El departamentu d'Atlántico tien una superficie de km².
Demografía
El departamentu d'Atlántico tien una población de.
Egon Bahr
Egon Karl-Heinz Bahr foi un políticu del Partíu Socialdemócrata d'Alemaña.
L'ex periodista foi'l creador de la Ostpolitik promovíu pol canciller d'Alemaña Occidental Willy Brandt, pa quien se desempeñó como Secretariu de la Oficina del Canciller dende 1969 hasta 1972. Ente 1972 y 1990 foi un miembru del parllamentu de Bundestag de la República Federal d'Alemaña y dende 1972 hasta 1976 tamién foi ministru del Gobiernu Federal.
Bahr foi figura clave en delles sesiones de negociación ente l'este y oeste d'Alemaña. Amás del so papel fundamental na Ostpolitik, Bahr foi tamién una voz influyente na negociación del Tratáu de Moscú, el Tratáu de Varsovia, el Tratáu de tránsitu de 1971 y el Tratáu fundamental de 1972.
Trixi Worrack
Beatrix Worrack, más conocida como Trixi Worrack, ye una ciclista profesional alemana. Debutó como profesional nel 2000. Destacó especialmente nel Tour de l'Aude Femenín (una de les Grandes Vueltes femenines) acabando nel podiu en toles ediciones dende'l 2004 hasta'l 2009 (en 2004 ganadora) con 5 victories parciales amás d'otres victories en clasificacioens secundaries. Ente les sos otres resultancies destaquen la victoria de la última edición de la Primavera Rosa en 2005 (prueba puntuable pa la Copa del Mundu), la victoria de dellos campeonatos nacionales y el segundu puestu nel Campeonatu en Ruta 2006. 200px|right|thumb|Worrack, na [[Ciclismo contrarreloj femenín nos Xuegos Olímpicos de Londres 2012|Contrarreló de los Xuegos Olímpicos de Londres 2012 onde foi 9ª. ]]
Resultaos en Grandes Vueltes y Campeonatos del Mundu
Mientres la so carrera deportiva consiguió los siguientes puestos nes Grandes Vueltes femenines y nos Campeonatu del Mundu en carretera: -: nun participa
X: ediciones ensin celebrar
Galina Yeniujina
Galina Yúrievna Yeniujina –en rusu, Галина Юрьевна Енюхина– (Krasnoyarsk, 1 d'ochobre de 1959) ye una deportista rusa que compitió pa la XRSS en ciclismu na modalidá de pista, especialista nes pruebes de velocidá individual y contrarreló.
Ganó tres medayes nel Campeonatu Mundial de Ciclismu en Pista ente los años 1989 y 1995.
Participó nos Xuegos Olímpicos de Barcelona 1992, ocupando'l 5º llugar na prueba de velocidá individual.
Alþingishúsið
L'Alþingishúsið (n'islandés, 'la casa del Parllamentu') ye un edificiu del sieglu XIX, asitiáu nel centru de Reikiavik, la capital d'Islandia. Ye la sede del Althing, esto ye el Parllamentu d'esi país.
Historia
thumb|L'Alþingishúsið en 1949. Ye obra del arquiteutu danés Ferdinand Meldahl, quien realizó un diseñu nel que predomina la piedra dolerita. Foi construyíu ente 1880 y 1881, en plena puxanza del movimientu d'independencia d'Islandia. Pa la so construcción escoyó un llugar emlblemático, na plaza Austurvöllur del distritu d'El mioðborg, que correspuende al centru históricu de Reikiavik anque güei atópese nel occidente de la ciudá.
Los relieves de los tímpanos de les ventanes del primer pisu son los espíritos d'un dragón, una utre, un xigante y un toru que según la lleenda foi aseláu por Ingólfur Arnarson, el primer colonu nórdicu que s'instaló na isla, nel añu 874. Trátase amás de los cuatro figures mítiques proteutores de la isla, qu'apaecen nel escudo del país.
L'Alþingishúsið tamién foi la sede de la Biblioteca Nacional, hasta 1908, y de la Galería Nacional d'Islandia, hasta 1950. La Universidá d'Islandia funcionó nel primer pisu del edificiu ente 1911 y 1940, y el presidente d'Islandia tuvo ellí les sos oficines hasta 1973.
Jerónimo Granda
Juan Jerónimo Granda Menéndez, más conocíu como Jerónimo Granda, ye un cantautor asturianu
Harmónica
L'harmónica o armónica (del llatín harmonĭcus, y esti del griegu ἁρμονικός) ye un instrumentu de vientu, del grupu d'instrumentos de vientu madera y del subgrupu d'instrumentos de llingüetes llibres. Tócase soplando o aspirando l'aire sobre unu de los sos furacos individuales o sobre múltiples furacos d'una vegada. La presión causada por soplar o aspirar nes cámares de les llingüetes causa que la llingüeta o llingüetes cimblen enriba y embaxo creando soníu. Cada cámara tien múltiples llingüetes de tonu variable, de latón o bronce, que tán suxetes aseguraes por unu de los sos llaos y sueltu nel otru estremu, siendo l'estremu sueltu'l que cimbla y crea el soníu.
Cada llingüeta tien un tonu individual: Cada tonu ta determináu pol tamañu de la llingüeta. Les llingüetes más llargues producen un soníu fondo y baxo y les más curties producen unu más agudu. En ciertos tipos d'harmóniques, los tonos de les llingüetes pueden variase a otra nota por soplar o aspirar l'aire d'una manera especial (por aciu la téunica del bending o'l overbend/overdraw). Hai munchos tipos d'harmóniques: diatóniques, cromátiques, trémolo, orquestales, baxu, etc. Caúna d'elles estrémase pola so timbre y disponibilidad d'escales pa ciertos estilos de música.
L'harmónica diatónica usar nel blues, jazz, música folk, música clásica, country, rock and roll y pop. N'inglés, l'harmónica tien dellos llamatos, especialmente nel blues: harp, blues harp (harmónica de blues), mouth organ (órganu de boca) y blues mouth organ.
Ye unu de los instrumentos más vendíos mientres el sieglu XX. Compositores como Darius Milhaud y Vaughan Williams compunxeron obres especialmente para Larry Adler, unu de los sos más notables virtuosos de mediaos del sieglu XX.
Esiste un instrumentu estregáu llamáu harmónica de cristal, pero nun tien nenguna rellación cola harmónica.
Historia
L'harmónica foi inventada en 3000 e.C. aproximao. La emperatriz Nyn-Kwa tenía un instrumentu de llingüeta conocíu como sheng (que significa «voz sublime»).
En 1822, Christian Buschmann amestó-y a la so harmónica un fuelle de cueru vertical, pa tener les manes llibres pal so trabayu. Un constructor de instrumentos musicales, el vienés Cyrillus Demian (1772-1847), robó-y esta idea primitiva, desenvolver y en 1829 construyó'l primera acordión. Buschmann perfeccionó la so harmónica como instrumentu musical nel añu 1827.
En 1830, un inventor de Bohemia, Richter, inventó'l instrumentu tal como lo conoz na actualidá: diez furacos, venti lengüeta, alternanza de soplida y aspiración. La so escala diatónica volvióse famosa como «afinación de Richter».
Trenta años más tarde, dempués de dellos rodios, la «harmónica de boca vienesa» llegó otra vegada a Alemaña y el reloxeru de 24 años Matthias Hohner mercó una de les creaciones de Buschmann y copiar comercialmente nel so taller dende l'añu 1857. El so pueblu, Trossingen, volvióse'l centru mundial de producción d'harmóniques. Nos tiempos de l'Alemaña nazi, los sos fíos abrieron el Colexu de Música del Estáu (1935), que produció más de 3.000 maestros d'harmónica.
thumb|250px|Conxuntu d'harmóniques. La Guerra de Secesión aumentó la popularidá de l'harmónica. Hohner yá unviara delles a los sos parientes n'EE. XX., y los soldaos atopar fáciles de llevar y de tocar.
Nos años 50 Joaquim Fusté Alcalà promovió l'harmónica n'España, dando clases, reparándoles, y tamién yera representante de les meyores marques d'harmóniques. Fundó, foi direutor y participe del conjuto d'harmóniques les Akord's y consiguió col conxuntu Les Akord's el títulu de campeón mundial ente los armonicistas en Winterthur, Suiza (1955), Luxemburgu (1957) y en Pavía, Italia (1960).
Partes
Les partes básiques d'una harmónica son el peñe, los xuegos de llingüetes y les chapes proteutores.
Peñe
thumb|Peñe y los dos xuegos de llingüetes. Peñe ye'l términu col que se define'l cuerpu principal del instrumentu, que contién les celdes que cubren les llingüetes. El términu peñe tien el so orixe na semeyanza ente esta pieza de l'harmónica y los peñes pa pelo. Los peñes de les harmóniques tán fabricaos tradicionalmente con madera. Na actualidá tamién s'usa plásticu (ABS) o metal (incluyendo'l titaniu pa instrumentos de gran calidá ). Dellos peñes modernu y esperimental tienen complexos diseños pal direccionado del aire nel so interior.
Un problema inclusive más grave colos peñes de madera, sobremanera n'harmóniques cromátiques (colos sos delgaos divisores ente les cámares) ye que los peñes encoyer col tiempu. L'encoyimientu del peñe puede dar llugar a que se produzan resquiebros nel peñe, por cuenta de que ta afitáu con clavos o torniellos, dando llugar a fugues d'aire. Hai armonicistas que se tuvieron qu'esforciar enforma pa restaurar los peñes de madera y sellar les fugues d'una harmónica estropiada. Dellos armonicistas acostumen a papar n'agua les harmóniques con peñe de madera (diatóniques, ensin válvules) pa causar una llixera espansión, col enfotu de que l'espaciu ente'l peñe, los xuegos de llingüetes y les chapes proteutores seya más herméticu. Les actuales harmóniques de peñe de madera son menos propenses a enchese y contraer.
Xuegos de llingüetes
thumb|Xuego de llingüetes. thumb|Xuego de llingüetes montáu nel peñe d'una harmónica diatónica. Xuegu de llingüetes ye'l términu que designa una agrupación de delles llingüetes nun soporte. Les llingüetes suelen tar feches de latón, pero acero, aluminiu y plásticu son utilizaos de xemes en cuando. Les llingüetes individuales suelen ser remachaes al soporte col que van formar el xuegu de llingüetes, pero tamién pueden ser soldaes o atornellaes na so posición. Los furacos tán cerraos na parte trasera, polo que l'aire namái puede terminar escapando o entrando pola estrecha abertura de la llingüeta (la cimeru si soplamos y l'inferior si aspiramos). El soníu producir al pasar l'aire pola abertura de la llingüeta faciéndola cimblar y produciendo esta'l movimientu del aire. Nun ye la mesma vibración de la llingüeta la que produz el soníu, sinón el pasu del aire al traviés d'ella.
La mayoría d'harmóniques fabricar colos xuegos de llingüetes atornellaos al peñe o ente sigo. Unes poques marques siguen utilizando'l métodu tradicional de clavar los xuegos de llingüetes al peñe. Delles harmóniques, esperimentales y rares, tamién tuvieron los xuegos de llingüetes calteníos na so posición por aciu tensión; esi métodu usaben toles harmóniques americanes mientres la Segunda Guerra Mundial. Si les llingüetes tán atornellaes al peñe, pueden ser sustituyíes individualmente. Esto ye útil porque les llingüetes acaben perdiendo la so tonalidá col usu, y delles notes de la escala pueden fallar con mayor rapidez qu'otres.
Una esceición notable al diseñu tradicional del xuegu de llingüetes son les harmóniques dafechu de plásticu diseñaes por Finn Magnus na década de 1950, onde la llingüeta y el xuegu de llingüetes fueron moldiaos d'una sola pieza de plásticu. El diseñu de Magnus tenía les llingüetes, el xuegu de llingüetes y el peñe fechos de plásticu y moldiaos o pegaos xuntos.
Chapes proteutores
Les chapes proteutores cubren los xuegos de llingüetes y xeneralmente tán feches de metal, anque la madera y el plásticu tamién s'utilizaron. La eleición d'esto ye personal, porque proyeuten el soníu y determinen la calidá tonal de l'harmónica. Hai dos tipos de chapes proteutores: les tradicionales de diseñu abiertu estampaes de metal o plasticosa, que son a cencielles pa protexer, y les de diseñu zarráu (como la Meisterklasse y la Super 64 de Hohner o la Promaster y la SCX de Suzuki), qu'ufierten una calidá tonal más alta. A partir d'estos dos tipos básicos, creáronse dellos diseños más modernos, como la CBH-2016 cromática de Hohner y la Overdrive diatónica de Suzuki, que les sos chapes proteutores tienen un complexu diseñu que dexa funciones específiques non disponibles nos diseños tradicionales. Nun yera raru a finales del sieglu XIX y principios del XX ver harmóniques con carauterístiques especiales nes chapes proteutores, como unu o dos timbres, que se faíen sonar pulsiando un botón.
Embocadura
La embocadura ta asitiada ente les celdes del instrumentu y la boca del armonicista. Puede tar integrada col peñe (nes harmóniques diatóniques, o na Hohner Chrometta), ser parte de la chapa proteutora (como na Hohner CX-12), o puede ser una pieza totalmente independiente, asegurada con torniellos, lo cual ye típicu nes cromátiques. En munches harmóniques, la embocadura ye puramente una ayuda ergonómica, diseñada pa faer más cómodu tocales. Sicasí, nes cromátiques tradicionales ye esencial pal instrumentu, yá que ufierta una ranura pal correutu funcionamientu del botón deslizador.
Tipos d'harmónica
Antes de describir los distintos tipos d'harmónica, tien d'indicase que la nomenclatura de les afinaciones de les harmóniques faise tradicionalmente usando'l sistema de notación musical inglés. De normal inscríbese nel llateral esquierdu del peñe. Dellos fabricantes indiquen tamién la tonalidá de la segunda posición (ver más embaxo), indicándola nel llateral derechu del peñe.
Harmónica cromática
thumb|Hohner Super Chromonica, la clásica cromática de 12 furacos.