cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nomes de furacanes retiraos nel Atlánticu
Esto ye una llista de nomes de furacanes retiraos nel Atlánticu. Los nomes de los furacanes son retiraos pola Organización Meteorolóxica Mundial (OMM) nuna xunta en marzu, abril o mayu de cada añu. Estos furacanes que los sos nomes fueron retiraos tienden a ser escepcionalmente destructivos nes rexones qu'afecta. El procesu de retirar los nomes de furacanes nel Atlánticu de forma indefinida empecipióse oficialmente en 1969. Antes de 1969, los nomes de nubes significatives fueron retiraos mientres diez años. Dende 1953, un permediu d'un nome de nube foi retiráu pa cada temporada, anque munches temporaes (la más recién 2014) nun tuvieron nomes retiraos, y otres (como la temporada 2005), cinco nomes fueron retiraos.
Los nomes son retiraos arriendes de un pidimientu formuláu por unu o más de los países afeutaos por un furacán, en marzu, abril o mayu na xunta de la OMM. Magar nenguna solicitú foi refugada. Nubes, como'l furacán Gordon de 1994 y el furacán Hanna de 2008 causaron una gran cantidá de muertes y de destrucción, pero sicasí, nun se retiraron porque'l principal país afeutáu (Haití) nun lo solicitó.
Información Xeneral
Teóricamente, un furacán o una nube tropical de cualquier fuercia pueden tener el so nome retiráu, el retiru básase dafechu nel nivel de daños causaos por una nube. Sicasí, hasta'l 1972, nengún furacán de categoría 1 fuera retiráu, y nenguna nube tropical fuera retirada hasta'l 2001. Esto ye siquier en parte debíu al fechu de que les nubes más débiles tienden a causar menos dañu, y la poques nubes débiles que retiraron los sos nomes causaron la mayor parte de la so destrucción por fuertes agües en llugar de los vientos.
Dende 1953, 73 nubes retiraron el so nome. D'éstes, dos (Carol y Edna) fueron reutilizaos dempués de la nube polos que fueron retiraos, pero más tarde retiróse con efeutu retroactivu, y otros dos (Hilda y Janet) fueron incluyíos nes llistes dempués de les nubes, pero nun se reutilizaron antes de ser retiraos con calter retroactivu. Los rexistros históricos nun son claros sobre la situación de Gracie de la temporada 1959. El sitiu oficial de NHC nun informa de Gracie como un nome retiráu, pero ye llargamente conocíu como retiráu, incluyíu por otres fontes oficiales.
Si tolos nomes na llista normal d'una temporada escósense, les nubes cueyen entós el nome de les lletres del alfabetu griegu (Alpha, Beta, Gamma, etc) A diferencia de los nomes normales, estos nun pueden ser retiraos. Si una nube con un nome griegu llogra llegar a encomalo y tener l'impautu que daría llugar al retiru, la lletra griega numberar con una nota indicando que'l nome taría inda n'usu pa futures nubes.
Llista por intensidá
300px|thumb|left|El [[furacán Gilbert na so máxima intensidá. El furacán Gilbert foi'l segundu más intensu del Atlánticu.]]
Llista de tolos nomes de furacanes retiraos ordenaos pola so máxima intensidá, que ye determinada poles midíes de la cantidá de presión mínima central.
Anque la intensidá de los ciclones tropicales mídese namái pola presión central, les velocidaes del vientu tamién s'envaloren, la escala Saffir-Simpson usar na cuenca del Atlánticu pal rangu de los furacanes acordies con el so vientu sosteníu mientres 1 minutu más fuerte. Anque la mayoría de los furacanes nun va tocar tierra na so máxima intensidá, son definíos pola so máxima categoría y non pola so categoría al tocar tierra.
De les nubes nel Atlánticu, que los sos nomes fueron retiraos, una algamó'l so puntu máximu como una nube tropical, cinco algamaron la categoría 1, cuatro algamaron la categoría 2, dolce algamaron la categoría 3, trenta y ún algamaron la categoría 4 y venti algamaron la categoría 5. Munches nubes d'alta intensidá nun retiraron los sos nomes porque nun tocaron tierra: como Karl; porque que llegaron a tierra nun área na que podíen faer bien pocu dañu: como Bret; porque se debilitaron considerablemente antes de tocar tierra: como Ethel; o porque nun se fixeron nenguna solicitú de retirada: como Emily. Sicasí, dende la introducción de la retirada de los nomes, namái cuatro furacanes de categoría 5 nun retiraron los sos nomes.
De les nubes que se numberen de siguío, unu, el furacán César, algamó'l so picu de fuercia, dempués de cruciar al Océanu Pacíficu y foi rebautizado como'l furacán Douglas. Col nome de César taba nes llistes de nomes del Atlánticu y namái foi retiráu César, ta na llista de la so fuercia máximo como César. La Nube Tropical Allison y Nube tropical Erika son hasta'l momentu los únicu que nun algamar la categoría de furacán y que los sos nome fuera retiráu. Esto básase na devastadora hinchente de marees de torbonada y los daños causaos en Houston en xunu de 2001 por Allison. Les devastaciones y muertes causaes na islla Dominica n'agostu de 2015 por Erika.
Llista por daños totales
300px|thumb|Devastación causada pol [[Furacán Andrew nel sur de Florida. El furacán Andrew foi'l tercer furacán del Atlánticu más perxudicial.]]
Esta llista de tolos furacanes retiraos del Atlánticu ordenada polos sos daños totales (en 2005 USD).
Los nomes polo xeneral son retiraos por dos razones, yá seya porque fueron particularmente perxudiciales o particularmente mortales (un pequeñu númberu de nubes son por dambos). Por cuenta de los crecientes niveles de desarrollu a lo llargo de les costes del Atlánticu, El Caribe y el Golfu de Méxicu, les nubes más recién tienden a ser más perxudiciales que los mayores nubes inclusive cuando la inflación tener en cuenta.
Dellos datos pueden ser incompletos y cuntaos los daños nun solu llugar, ente que la nube afectó a dellos. Esto ye especialmente ciertu pa los mayores furacanes. El cálculu d'importar actualizaos faise usando'l IPC;
{| class="wikitable sortable" align="center" ! Nome || Temporada || Estropio (nel momentu) || Dañu (2008 USD)
Llista per númberu de víctimes mortales
200px|thumb|left|Hinchentes en [[Gonaïves, Haití pol furacán Jeanne. Jeanne mató a más de 3.000 persones n'Haití, polo que ye unu de los furacanes más mortales na hestoria.]]
Llista con tolos nome de furacanes retiraos pol númberu de muertes que causaron.
Los nomes polo xeneral son retiraos por dos razones, yá seya porque fueron particularmente perxudiciales o particularmente mortales. Mientres munches nubes causaron daños, poques causaron perdes de vides, les nubes más mortales tamién causaron graves daños.
Munches nubes causaron víctimes mortales non polos sos fuertes vientos, sinón más bien al traviés de los llenes - marexaes o inundación tierra adientro por cuenta de les agües. La marexada tien el mayor potencial de muertes, pero coles previsiones d'alvertencies modernes, el riesgu puede ser cuasi esaniciáu, pero'l potencial ye entá bien alto pa una catástrofe nos llugares onde los sistemes d'alerta nun tán nel so llugar o son inoraos. Los llenes l'interior, otra manera, son impredicibles porque dependen en gran midida de la interacción d'un furacán col terrén y con otros sistemes de tiempu cercanu.
Entraes en Tierra
Na siguiente llista, los furacanes retiraos numberar n'orde cronolóxicu, colos sos llugares onde fixeron tierra incluyíos na columna de fuercia na escala Saffir-Simpson nel momentu de tocar tierra. Dientro d'una celda, les entraes en tierra numberar n'orde cronolóxicu. Dos furacanes retiraos, Klaus y Fabián, nunca llegaron a tierra. Omitiéronse de la llista. Dellos sistemes retiraos tamién llegaron a tierra como depresión tropical, pero les depresiones nun se siguieron hasta la década de 1990 y polo que s'omiten tamién.
Fabian y Klaus nun tán na llista de riba, porque nun tocaron tierra. Más bien, fixeron impautu direutu na tierra, Fabián nes Bermudes, y Klaus en Barbuda.
Mutya Bona
Rosa Isabel Mutya Bona ye una cantante y compositora británica de soul, pop y R&B. Foi unu de los miembros fundadores de Sugababes, xunto con Keisha Buchanan y Siobhán Donaghy, anque tamién llegó a trabayar con Heidi Range. Con elles consiguió un gran ésitu internacional colos cuatro álbumes que grabó, incluyendo cuatro número 1 na llista británica. En 2005 Mutya dexa'l grupu pa dedica-y más tiempu a la so familia, y en 2007 llanzó al mercáu'l so primer álbum en solitariu, nel qu'inclúi collaboraciones con Amy Winehouse, George Michael y el grupu Groove Armada. Anguaño reformó la formación orixinal de Sugababes, col grupu Mutya Keisha Siobhan.
Biografía
La familia Bona vive anguaño en Kingsbury, nel noroeste de Londres. Mutya nació de madre irlandesa y padre filipín. El so nome Mutya provién del tagalu y significa Una musa. Tien 5 hermanos (Bayani, Charlie, Chris, Danny y Roberto) y dos hermanes pequeñes, Ligaya y Dalisay. Otra hermana, Maya, morrió en 2002, y el cantar Maya, del álbum Three, ta dedicada a ella. El 23 de marzu del 2005 dio a lluz a la so fía Tahlia Maya Bona, la so primer fía col so noviu Jay.
Sugababes
Mutya Bona y la so meyor amiga, Keisha Buchanan, conocieron a Siobhán Donaghy nuna fiesta en 1998, cuando elles teníen trece años. Llueu, decidieron formar un grupu. Mutya grabó cuatro álbumes con Sugababes, toos ellos de gran ésitu comercial en tol mundu: "One Touch", "Angels With Dirty Cares", "Three" y "Taller In More Ways".
Dempués de l'aparente enfermedá que fizo que nun pudiera promocionar a xeitu el single "Ugly", foi anunciáu'l 21 d'avientu del 2005 que Mutya Bona dexaba Sugababes. Según un comunicáu na so páxina web oficial, "La decisión de Mutya ta basada puramente en razones personales, y va siguir teniendo gran amistá coles sos compañeres de grupu Keisha y Heidi". Foi sustituyida nel grupu pola cantante Amelle Berrabah.
Munchos fans reaccionaron negativamente ante la marcha de Mutya, y la sustitución de la cantante pola nueva componente, Amelle Berrabah. Munchos críticos allabaron la banda cuando Mutya taba nel grupu, por cuenta del so "actitú y presencia nel escenariu", daqué que falla en munchos grupos musicales.
Carrera en solista
Dempués de dexar Sugababes n'avientu de 2005, Mutya empezó a trabayar en material pal so primer discu de solista. S páxina de Myspace estrenóse'l 25 d'abril de 2006, y ta siendo usada pa falar con fans, amigos y colegues, y apaecen demos, como son "Love Story", "2 The Limit", "Wonderful", "Darkside", "Suffer 4 Love", "Sunshine", "Addiction", "Paperbag", "Strung Out", "Where You'll Find Me" and "Song 4 Mutya (Out Of Control)" featuring Groove Armada.
Mutya collaboró pal so primer álbum en solitariu con numberosos artistes importantes de la escena musical Inglesa y Norteamericana, como son Tah Mac, MC Viper, George Michael o Groove Armada pa los sos próximos discos y Greatest Hits (George Michael "25 Hits"). "This Is Not Real Love" ye una romántica balada que cantó Mutya xunto con George Michael pal so Greatest Hits 25: Hits, y foi publicáu n'avientu del 2006. Nengún videoclip foi realizáu, y xunto con una pequeña promoción, provocó que'l single namái llegara al #15 nel Reinu Xuníu, anque nel restu del mundu esfrutara de bastante ésitu.
Mutya, pocu dempués, apaeció nel single de Tah Mac "Give Back", qu'inda non se sabe si va salir como single del discu de Tah Mac. La so recién apaición nel cantar de Groove Armada "Soundboy Rock" provocó reacciones positives ente'l públicu inglés. El cantar "Song 4 Mutya (Out Of Control!)", foi bien aclamáu pol periodista musical y creador de Popjustice, Peter Robinson.
Dempués d'abandonar Sugababes, Mutya consiguió un contratu con Island Records UK (Universal Records UK), la mesma discográfica que la de Sugababes. El so primer álbum titúlase "Real Girl", y va publicase el 4 de xunu en tol mundu, y se rumorea que va incluyir collaboraciones con Johnny Douglas, Justin Timberlake y Pharrell, ente otros.
Los cantares que tán confirmaes pal discu son: "Real Girl", "Not Your Baby", "Strung Out", "Paperbag" y "Hollow". El discu va incluyir tamién el single "B-Boy Baby!", dueto con Amy Winehouse, y les temes producíes por Groove Armada tamién van tar nel discu. Según el so Myspace, el cantar "Call Back, Or Drop Dead" [cantar refugáu pola cantante norteamericana Ciara], va apaecer nel álbum, que va ser un amiestu de soníos que va ser paecida a la tema "Gotta B O", cantar del discu "Taller In More Ways" de Sugababes, pero con soníos más potentes y con música Pop/Dance.
Mutya Bona puede trate na campaña de la cadena Británica Channel 4 "New Music Month", xunto con dos de les cantantes más importantes y de más ésitu internacional del Reinu Xuníu que son Sophie Ellis-Bextor, Corinne Bailey Rae, y Natasha Bedingfield, y les cantantes de Rap/Dance Lady Sovereign y Tracey Thorn, dambes con menos ésitu internacional.
Real Girl
"Real Girl" ye'l títulu del so álbum debú, que salió a la venta'l 4 de xunu de 2007 nel Reinu Xuníu ya Irlanda, y el 2 de xunetu n'Europa, Australia y Asia.
L'álbum inclúi collaboraciones bien importantes, colos que Mutya tuvo trabayando apocayá. Unu de los nomes ye'l dúu-dance Groove Armada, George Michael y la ganadora d'un Brit Amy Winehouse, quién canta a dúu con Mutya la tema de The Tonettes "Be My Baby".
Una entrevista con Cosmopolitan reveló que'l primer single que va salir a la venta ye "Real Girl" (que contién la música de la tema de Lenny Kravitz "It Ain't Over 'Til It's Over"), que foi publicáu de manera dixital el 14 de mayu de 2007, y físicamente el 28 de mayu en tol mundu. El single foi producíu por Full Phatt, una productora de música establecida en Londres. El single consiguió llegar al #2 nes Llistes de Ventes de Singles del Reinu Xuníu, y consiguió ser un Top 40 Mundial.
El segundu single del discu foi "Song 4 Mutya (Out Of Control)", una tema a dúu col grupu Groove Armada. El single debutó nel #8 del UK Top 75 Singles, y tuvo un ésitu moderáu nel restu d'Europa y Australia. El tercer senciellu publicáu foi "Just a little Bit", y por cuenta de la poca promoción recibida per parte de los medios de comunicación, el single foi tou un fracasu nes llistes, debutando fuera del Top 50 Singles nel Reinu Xuníu.
El cuartu y últimu single, "B Boy Baby", xunto cola collaboración de l'artista de R&B/Soul Amy Winehouse, va ser publicáu'l 31 d'avientu de 2007 nel Reinu Xuníu. Nel videoclip de la tema, Amy nun apaez, namái la so voz.
Discografía
Álbumes ===
Aino Henssen
Aino Henssen foi una botánica, micóloga, y liquenesóloga alemana. Desempeñóse académicamente na Philipps-Universidá de Marburgu, onde llograra la so doctoráu en 1953 con una tesis sobre la fisioloxía de la familia Lemnaceae.
Honores
En 1992 honrar cola "Medaya Acharius".
María Teresa
María Teresa puede referise a:
Rousseau
Rosseau (Wozeau en criollu antillanu; pronunciáu "Ro-zó") ye la capital de Dominica y la so ciudá más antigua ya importante. Según el censu de 2007 tien una población de 16.582 habitantes.
Historia
En 1768 la capital de Dominica foi treslladada de Porstmouth a Roseau. L'inxenieru británicu encargáu de llevar a cabu'l treslláu y de convertir a Roseau na nueva capital, Nathaniel Minshall, diseñó la nueva ciudá tomando como centru de la mesma la cai High Street y la ilesia anglicana no qu'entós se llamaba Church Savannah, anguaño Newtown Savannah. La ciudá taba defendida pol cuerpu de los Old Roseau Boys School cola so base na sablera. Como última midida pa romper col pasáu francés camudóse'l nome de la ciudá pol de Charlotteville n'honor de la reina Carlota. Sicasí'l nome de Roseau llogró sobrevivir al camudó y acabó imponiéndose frente al nuevu, anque la ciudá tamién se llamaba n'ocasiones Newtown (Ciudá Nueva). Nel sieglu XVIII, Roseau tan solo tomaba lo que ye agora'l barriu del so cascu antiguu, y a principios del sieglu XXI, aproximao tan solo una séptima parte de la población de la ciudá vive nél. Newtown y Potter's Ville, los antiguos suburbios, fueron creaos ente finales del sieglu XVIII y principios del sieglu XIX. Otru suburbiu, Goodwill, foi establecíu nos años 1950. Foi a partir d'esa década cuando la ciudá esperimento una mayor crecedera urbanística y demográficu cola llegada d'habitantes de les zones rurales en busca de trabayu.
Dientro del contestu de les lluches francu-britániques por faese col control del Caribe, y poro, tamién de Dominica, la ciudá foi destruyida por una quema en 1781. y tomada y amburada de nuevu polos franceses en 1805.
La ciudá foi afarada en 1979 pol furacán David, polo que tuvo que ser reconstruyida práuticamente na so totalidá. El barriu de Bath Ta foi creáu a principios de los años 1980. De magar, diverses nueves barriaes - como Stock Farm, Castle Comfort y Wall House - fueron construyíos alredor de los yá esistentes. Dellos barrios más antiguos como Fond Cole y Canefield pertenecen anguaño al área semiurbana que ta alredor de Roseau.
Xeografía y llocalización
thumb|200px|Llocalización de Rosseau na islla de Dominica. Roseau atópase na Parroquia de Saint George (Saint George), la más poblada del país, y de la que tamién ye la capital. Alcontrada a 15.3°N, -61.38333°W, atópase na mariña suroeste del país. La ciudá ta bañada pol mar Caribe, lo que-y dexa disponer d'un importante puertu, tantu pa les transaiciones comerciales como pa la llegada de cruceros turísticos. Ta arrodiada del mar Caribe y l'elevación del Morne Bruce, dende deonde puede vese una vista panorámica de la ciudá, siendo una de les poques zones llanes de la zona. Roseau ta asitiada na desaguada del ríu Roseau o ríu de la Reina (Queen's), que crucia la ciudá, siendo unu de los ríos más llargos que crucien les capitales de los estaos caribeños.
Suburbios
La ciudá de Roseau cunta con 13 suburbios o barrios:
Demografía
Evolución demográfica:
Economía
Roseau esporta productos tropicales como llimes, zusmiu de llima, aceites esenciales, frutes y verdures tropicales, naranxes, cacáu, copra y especies. La ciudá ye'l principal centru comercial y turísticu del país. Nella atópense allugaes la mayoría de les principales empreses y axencies del país, siendo la sede de numberoses empreses de turismu, y del sector terciariu polo xeneral. Tamién sirve de base pal rodaxe de películes nos numberosos escenarios naturales colos que cunta la islla.
La mayoría de les entidaes bancaries presentes en Dominica tienen la so sede o oficina en Roseau. Asina, en Roseau alcuéntrase la sede del Bancu Nacional de Dominica o NBD,National Bank of Dominica -primer bancu de Dominica-. Na ciudá tamién se encuantran presentes el The Bank of Nova Scotia, el First Caribbean International Bank, el Royal Bank of Canada, el AID Bank (Dominica Agricultural Industrial Development Bank) y el Eastern Caribbean Central Bank Agency.
Arquiteutura
thumb|255px|right|Cai de Roseau. El distritu central o cascu antiguu (Central district) ta apináu de numberoses cases de pequeñes dimensiones, y namái unos pocos espacios verdes abrir ente les edificaciones. Amuesa un estilu arquiteutónicu amiestu de construcciones modernes, sobremanera na zona del Bayfront, frente al puertu, xunto con edificios de poco altor d'estilu colonial francés y británicu, y d'estilu criollu, feches de madera y colos sos típicos balcones y celosías.
Patrimoniu
Roseau ye'l principal centru de turismu del país. La ciudá cunta con sableres de sable negru d'orixe volcánicu como unu de los sos mayores curiosos turísticos.
Los edificios relixosos más representativos son el templu de la ilesia anglicana de St. George's.
Tocantes a zones verdes o axardinaes destaquen los Xardinos Botánicos y los xardinos de la State House, siendo Roseau un casu escepcional nesti sentíu, yá que nun ye habitual qu'haya espacios verdes d'esti tamañu en zones tan céntriques nes otres capitales del Caribe.
A 8,9 km al noroeste de la ciudá, nel valle del ríu Roseau, nel pueblu de Trafalgar, alcuéntrase la paraxa de les cascaes conocíes como Trafalgar Falls. Tratar del mayor curiosu natural de la islla. Cuenta con dos cascaes, la mayor d'ella d'unos 38 metros d'altor, y la segunda, d'unos 23 metros.
Otru de los curiosos naturales, el Titou Gorge, tamién nel valle del Roseau, atopar a unos 9 quilómetros al nordeste de Roseau, en Laudat. Trátase una piscina natural na base d'unes cascaes y cubierta por vexetación.
Otra cascada, la Emerald pool, atopar a unos 13 quilómetros al nordeste de Roseau. Tratar d'una cascada de 12 metros y una piscina natural con un fácil accesu.
Numberosos turistes alleguen a Roseau en busca d'un bon llugar pa pescar o onde contemplar cachalotes.
Xardinos Botánicos
Los Xardinos Botánicos, conocíos popularmente como the Gardens, fueron creaos en 1891 pol gobiernu de la Corona británica cuando Dominica entá yera parte del Imperiu Británicu coles mires d'apurrir granes a los llabradores de la islla. Esti espaciu semiabierto, ye l'únicu espaciu d'esti tipu abiertu a los ciudadanos y visitantes de la ciudá, ta asitiáu nel Morne Bruce y axunta unes condiciones climátiques favorables pa la crecedera de plantes tropicales. En 1889 mercar a William Davies 40 acres d'unos terrenes de plantíos de caña d'azucre en Bath Ta, nel Morne Bruce. El conservador de los xardinos, Henri Green empezó'l plantíu de los xardinos un añu más tarde, en 1890. En 1982 fíxose cargu de los xardinos Joseph Jones. Nos xardinos pueden estremase dos zones. La primera d'elles cunta con plantes ornamentales y la segunda sirve pa desenvolver plantes pa l'agricultura local. Les distintes plantes de los xardinos yeren traíes de toes partes del mundu, una y bones ésti dependía del Xardín Botánicu Real de Kew. Pueden vese exemplares del loru imperial, loru que namái s'atopa na islla. Una de les atraiciones de los xardinos son los restos d'un autobús que cochó con un enorme baobab, que resta d'esa forma dende'l pasu del furacán David, furacán que nel intre d'ocho hores destruyó la mayor parte de los xardinos y de los árboles más antiguos y de mayor tamañu.
Ente 1960 y 1970, los xardinos teníen unu de los campos de cricket con meyor reputación de tol Caribe. Los xardinos fueron visitaos pola reina Sabela II d'Inglaterra y el duque Felipe d'Edimburgu en 1966 y 1985. Los xardinos son usaos tamién pa celebraciones relixoses, cabalgates y desfiles y otros eventos culturales y de recréu.
Infraestructures
La ciudá cunta colos servicios del aeropuertu de Canefield, asitiáu na llocalidá del mesmu nome, a 5,8 km de Roseau, que dexa vuelos rexonales. Pa los vuelos de mayor duración, Roseau sirvir del Aeropuertu Douglas-Charles, enantes conocíu como Aeropuertu Melville Hall, asitiáu al norte de Marigot, nel nordeste de la islla, que dexa vuelos internacionales vía Antigua, Barbados, San Martín, Guadalupe y Martinica.
L'Hospital de Roseau, el Princess Margaret, ye unu de los trés colos que cunta'l país, y cuenta con una cámara hiperbárica de descompresión pa posibles accidentes na práutica de submarinismu, deporte bien practicáu polos turistes.
Tresporte
La ciudá cunta con numberoses empreses d'arriendu de vehículos y taxis, y con un serviciu d'autobuses y microbuses que conecten la ciudá col restu de la islla.
Celebraciones y acontecimientos
En Roseau celébrense dellos festivales y festividaes, dalgunos d'ellos compartíos col restu del país, otros esclusivos de la ciudá. Ente ellos destaquen el Festival mundial de mísica criolla de Dominica (Dominica's World Creole Music Festival), celebráu añalmente nel país.
En 2004 celebrar en Roseau la xunta del Grupu de Trabayu pa la Organización Panamericana de la Salú y l'alcuentru celebráu pola Unesco pa la Educación Cimera n'América Llatina y el Caribe (IESALC).
Museos
El Muséu de la Dominica (Dominica Museum), asitiáu na antigua oficina de correos y xunto al Old Market, l'antiguu mercáu d'esclavos, onde s'amuesa hestoria y la vida na islla dende'l periodu colonial hasta l'actualidá, según la historia xeolóxica de la islla, y el Victoria Memorial Museum, son les principales ufiertes culturales de la ciudá.
Deportes
En Roseau celébrense los acontecimientos deportivos más importantes del país. Asina, la seleición de fútbol de Dominica apuesta los sos partíos como llocal nel estadiu de Windsor Park, con capacidá pa 6.000 espectadores. Unu de los principales deportes, el cricket, cuenta con un terrén de xuegu nos mesmos Xardinos Botánicos, siendo esti unu de los principales del país.
Educación
La Universidá de les Indies Occidentales (The University of the West Indies) tien un centru en Roseau, el The Dominica University Centre.
Relixón
La población de Roseau ye mayoritariamente cristiana y na ciudá conviven tantu católicos, como anglicanu y metodistes. Roseau ye la sede episcopal de la diócesis católica de Roseau, que engloba a toa Dominica amás de les islles cercanes de Montserrat, Antigua, Saint Kitts, Saint Croix y Saint Thomas. Ye parte de l'Archidiócesis de Castries en Santa Lucía, siendo declarada diócesis separada del entós [Vicariato Apostólicu]] de Trinidá (Archidiócesis de Puertu España) 1850 pol papa Pío IX.
Medios de comunicación
En Roseau atópense la mayor parte de medios de comunicación del país. La ciudá cunta con delles publicaciones periódiques y diarios, dalgunos en formatu electrónicu, como The Chronicle, The Dominican.net, Dominica News, News-Dominica.com, The Times (edición de Dominica), Washington Post: Dominica, D-Ecu Magacín, Domnitjen Magacín y The Sun Newspaper. En Roseau atópense los emisores de radio Kairi FM, Q95FM o DBS Radio.
Ciudadanos destacaos
Na ciudá de Roseau nacieron ente otros:
Enllaces esternos
(n'inglés)
Bañu central de Viena
thumb|Baño central de Viena (Weihburggasse) thumb|Bassin Souterrain (1889) thumb|Bassin Souterrain (1894)
El Bañu central de Viena (inauguráu en 1889 como Centru-Bad Wien, y conocíu tamién como Kaiserbruendl) ye unu de los balnearios más elegantes de Viena, Austria.
L'edificiu
L'edificiu actual foi construyíu ente los años 1887-1889 polos famosos arquiteutos vieneses Honus Anton, Anton Lang (padre de Fritz Lang), Albert Constantin Swoboda y los hermanos Edmund y Czada Franz; l'interior recibió'l so aspeutu actual en 1894.
A finales del sieglu XIX, el Centralbad (entós daquella l'únicu bañu público nel centru de la ciudá) foi adquiriendo un notable prestíu ente la sociedá vienesa. Simon Baruch, famosu pioneru de la hidroterapia y fundador del sistema de baños públicos de Nueva York, definir como "[el] bañu más alcontradizo, elegante y d'accesu a tol mundu."
Hemos de tener en cuenta que, nesa dómina, la mayoría de llares escarecíen d'agua corriente, y la mala hixene yera causante de too tipu d'enfermedaes. Por tanto, establecimientos como los baños públicos, suponíen una meyora notable na calidá de vida de les ciudaes. Sicasí, como estos llugares facilitaben un contautu ente persones del mesmu sexu nun ambiente íntimo, llueu munchos d'ellos acomuñáronse a la homosexualidá, especialmente masculina. Ente los sos veceros habituales atopábase l'archiduque Luis Víctor d'Habsburgu-Lorena, hermanu del emperador Francisco José I d'Austria, que yera famosu pol so amor a la guapura masculina.
Galería
.
Saint-Pierre-du-Val
Saint-Pierre-du-Val ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Fernando Grande-Marlaska
Fernando Grande-Marlaska Gómez ye un maxistráu español, actual ministru del Interior del Gobiernu d'España.
Biografía
Nacíu en Bilbao, ye fíu d'Avelino Grande, un policía municipal, tal como'l mesmu maxistráu Fernando Grande-Marlaska manifestó pa desmentir les capciosas informaciones que señalen al so padre como miembru de la Policía Armada franquista.
Ingresó na carrera xudicial en 1987 y hasta 1989 emprestó serviciu nel Xulgáu de primera instancia de Santoña, en Cantabria, dende'l qu'instruyó la causa contra Rafael Escobedo pol crime de los marqueses de Urquijo. En 1990 pasa al Xulgáu d'Instrucción nᵘ2 de Bilbao, nel que permanez mientres nueve años. Promociona nesi momentu a presidente de la Seición Sesta de lo Penal de l'Audiencia Provincial de Vizcaya.
En 2003 instalar en Madrid, como titular del Xulgáu d'Instrucción nᵘ36.
En 2004 pasa yá a l'Audiencia Nacional en calidá de maxistráu sustitutu del xuez Baltasar Garzón nel Xulgáu Central d'Instrucción nᵘ5, onde se dio a conocer a nivel nacional, yá siendo conocíu como instructor na ciudá de la que ye natural, y de la que decidió partir a la capital primíu poles amenaces de la banda terrorista ETA.
Maxistráu de l'Audiencia Nacional
Hasta'l 30 de xunu de 2006 exerció nel Xulgáu Central d'Instrucción número 5 de l'Audiencia Nacional, sustituyendo provisionalmente al so titular, el xuez Baltasar Garzón. Destacó pola instrucción de causes contra la banda terrorista ETA, paralizando manifestaciones de la izquierda 'abertzale', convocaes por Arnaldo Otegi y pola intervención policial de la organización Fórum Filatélicu. Al reincorporase Garzón a la so plaza (el 1 de xunetu de 2006) quedó adscritu a la Sala de lo Penal de l'Audiencia Nacional. Presentóse como candidatu independiente al Conseyu Xeneral del Poder Xudicial (2006), pero nun foi escoyíu.
El 30 d'agostu de 2007 decretó l'apertura de xuiciu oral por inxuries a la Corona a dellos artistes gráficos. En xunu de 2007 decidió archivar la causa abierta contra cuatro directivos d'Air Madrid por presunta estafa cometida mientres la crisis qu'afectó a l'aereollinia n'avientu de 2006 y, en setiembre de 2007, refugó los recursos d'apelación presentaos pola Asociación Xeneral de Consumidores y Usuarios y la Organización de Consumidores y Usuarios (OCU) contra l'archivu del autu.
El 29 de payares del añu siguiente foi designáu vocal del Conseyu Xeneral del Poder Xudicial, a propuesta del Partíu Popular, pol Senáu.
Ministru d'Interior
En 2018 ye escoyíu pol presidente del Gobiernu Pedro Sánchez pa exercer de ministru d'Interior. El 7 de Xunu de 2018 Grande-Marlaska promete'l so cargu de ministru del Interior ante'l Rei.
Vida privada
Solo concedió una entrevista íntima. Foi a Rosa Montero y publicóse n'EPS El País Semanal el 11 de xunetu de 2006.
Tamién apaeció nun programa de la televisión dixital privada Movistar+, llamáu DIACERO, onde xunto a otros dos entrevistaos rellató les sos vivencies dende la niñez.
Foi cara visible de numberosos actos, unu de los más sonaos el d'una campaña pal usu del preservativu ente'l coleutivu LGBT. Na campaña tamién apaecíen el presentador de TV Jesús Vázquez y l'escritor y showman Boris Izaguirre.
La revista Zero, empobinada mayoritariamente a un públicu homosexual, nel so númberu 84, informó que'l xurista contraxera matrimoniu cola so pareya.
Amenaces
El descubrimientu d'un comandu operativu de la banda terrorista ETA y la so posterior investigación por orde del xuez Baltasar Garzón fixeron saltar les alarmes en 2008 yá que llevaba siendo xixiláu dellos meses y pretendíase un inminente atentáu contra la so vida na so residencia de vacaciones nun pueblu de La Rioxa.
Trabayos publicaos
.
Muñequita Sally
Sara Haydee Barreto Retuerto, más conocida como Muñequita Sally, foi una cantante folclórica de huayno y huaylasrh reconocida nel Perú. Finó nun accidente automovilísticu cuando tornaba d'una pequeña xira pel interior del país.
Biografía
Sara Barreto nació'l 28 de mayu de 1969 nel Distritu de Sumbilca, na provincia de Huaral en Lima. Fía de Hilda Retuerto Neri, el so padre biolóxicu abandonó'l llar dexando a Sara y el so hermanu mayor Víctor al cuidu de la so madre. Foi'l so padre llegal (quien-y dio'l so apellíu) Hilario Barreto Campos quien -y inculcó l'amor pola música y l'arte, ayudar a formar el so primera banda musical y bautizándola col so primer nome artísticu: "La Natachita del Folclor". A los diez años de edad Sara yá compartía (dacuando namái por cinco minutos) l'escenariu colos sos ídolos d'esi entós: Princesina de Yungay, Pastorita Huaracina, Xilgueru del Huascarán, o Amanda Portales.
Años más tarde dixébrase del grupu pa retomar la so carrera como cantante de huayno, ye ende qu'adopta'l nome de la "Muñequita Sally" y empieza a rellumar con lluz propio. En 1991 casóse col policía Demetrio Deciderio Valenzuela Cutti y tienen una fía llamada Daisy, pero'l destín xugaría-y una mala pasada. El so maríu foi víctima d'una emboscada terrorista morriendo nel enfrentamientu.
Alloñada de los escenarios y dedicada a la crianza de la so fía, conoz a Genaro Luis Cerna con quien se casó y tuvo dos fíos: Kevin y Cielu. Con una nueva vida Sally torna a los escenarios y funda del Colexu Preuniversitario Dios ye Amor de Rancón. La so torna nun foi fácil, tuvo que tocar munches puertes y desvelóse munches vegaes cantando gratis pa consiguir un sitial respetable nel circuitu vernacular.
Col llanzamientu de la so tema "Pisao" Sally consiguió l'allampada fama y les sos presentaciones yeren interminables.
Muerte
Finó trágicamente el 28 de mayu de 2007 nun accidente automovilísticu, asocedíu nel km. 29 de la Carretera Panamericana Norte, mui cerca del cementerio Jardín del Bon Retiru, onde sería soterrada, morrió a los 38 años d'edá, dexando güérfanos a los sos fíos.
Ésitos
Sally grabó doce producciones musicales. Estos fueron los sos ésitos más sonaos, siempres cantándo-y al amor, la traición y la cerveza.
Vaour
Vaour ye una comuña francesa del departamentu de Tarn, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Paula Abdul
Paula Abdul ye una coreógrafa de la industria del espectáculu d'Estaos Xuníos, de relixón xudía. A finales de los ochenta y empiezos de los noventa desenvolvió una esitosa carrera como cantante. Conformó'l xuráu fundador del cotizáu programa de talentos American Idol.
Entamos como coreógrafa
thumb|right|Paula Abdul en [[1990.]] Empezó baillando ente los animadores de Los Angeles Lakers, pa pasar depués a faese un nome nel mundu de la coreografía y encargase de los bailles de los Jackson o Mick Jagger. Llegó asina a trabayar con Janet Jackson nel so primeres y celebraos videoclips, lo que lu llevaría a consiguir el so allampáu contratu discográficu como cantante.
20 millones de discos vendíos
thumb|right|La so estrella nel Paséu de la Fama de [[Hollywood.]] Los sos dos primeros senciellos, Knocked out y The way that you love me, apenes tuvieron repercusión, y tampoco el so álbum, Forever your girl. Toos debutaron en modestes posiciones na llista Billboard. Entós publicó'l tercer senciellu del discu: Straight up. Convertir nun ésitu masivu que fizo que'l discu xubiera hasta'l númberu unu de les llistes dempués de sesenta y cuatro selmanes de la so publicación. Los siguientes singles que se publicar caltuvieron la bona racha y Paula goció d'otros trés númberos unu y dos top #5. L'álbum Forever your girl acabó vendiendo venti millones de copies.
Los sos videos yeren igual de célebres que los sos cantares, una y bones Paula aprovechaba la so condición de coreógrafa pa crear unos bailles innovadores y esixía los meyores profesionales pa dirixilos. Asina, trabayó más d'una vegada con David Fincher, que darréu dirixiría a Madonna y convertiríase n'unu de los direutores de cine más famosos de los noventa. Paula llegó a incluyir animación n'imáxenes reales al baillar con un gatu nel clip de Opposites attract.
Segundu álbum y problemes personales
El so segundu álbum, Spellbound, foi publicáu en 1991 con un espíritu más dance que'l primeru. Debutó nel númberu unu de les llistes d'álbumes precedíu pol so single de más ésitu, Rush rush, una balada que permaneció cinco selmanes nel númberu unu de la llista de singles norteamericana. Del discu saldría otru númberu unu (The promise of a new day), pero'l siguiente single publicáu quedar nel númberu #6, la posición más baxa d'un senciellu de Paula hasta entós, entá siendo un trunfu.
Spellbound, a pesar de vender doce millones de discos, nun confirmó les mires puestes nuna estrella tan célebre como Paula Abdul. Dempués llegaríen problemes na so vida personal: bulimia, un divorciu, y una demanda per parte d'una cantante de segunda que la acusó d'usar la so voz nunes cuantos cantares. Estos problemes supunxeron un paréntesis de cuatro años primero que Paula publicara'l so tercer y últimu álbum, Head over heels (1995).
Remanecimientu fallíu
L'álbum Head over heels nun consiguió vender más de 3 millones de copies, y los singles publicaos nun consiguieron nin de lloñe algamar la popularidá de los de cuatro años enantes. Delles opiniones apuntaben a que la discográfica de Paula Abdul apenes s'esmoleció por promocionala porque la daba por muerta artísticamente. Otres atribúin el fracasu a que la dómina de les dives pop pasara y una nueva xeneración más roquera (liderada pol grupu Nirvana) tomara'l poder nes llistes d'ésitos, sicasí esto nun ye ciertu yá que mientres la mesma dómina les cantantes Mariah Carey y Janet Jackson apoderaben les llistes.
Seya que non, Paula Abdul nun volvió publicar nada, y los años socesivos llogró caltenese d'actualidá por cuenta de los sos divorcios y a les sos apaiciones en series de televisión (Spin city, Cybill) o como protagonista d'un telefilme onde interpreta a una muyer violada (Touched by evil). Un discu de grandes ésitos publicóse, tres munchos retrasos, en 2000 (Greatest hits) vendiendo dos millones de copies. Contenía los sos singles en rigorosu orde cronolóxicu y presentaba como única novedá un perllargu megamix con tolos sos ésitos.
En xunetu de 2008 recibió un premiu pola so carrera como baillarina y coreógrafa "the Lifetime Achievement award from the prestigious Tremaine Dance company: the "Tremaine Entertainer of the Year 2008."
Remanecimientu como xuráu de American Idol
thumb|left|Paula Abdul en [[2009.]] Nel añu 2002 tornaría Paula Abdul como xuráu nel programa d'Estaos Xuníos de televisión American Idol. Abdul va siguir como xuráu del concursu en socesives ediciones hasta'l 2009. Confirmó'l so arrenunciu a participar nuna nueva temporada tres ochos años de faelo.
El so segundu álbum de grandes ésitos (Greatest Hits: Straight Up!) publicóse'l 8 de mayu del 2007, vendiendo 1 millón de copies.
Paula Abdul volvió con material nuevo al mercáu discográficu dempués de trece años, en xineru del 2008. Decidió volver a la música cuando Randy Jackson, tamién xuráu de American Idol, pidió-y ser una de les artistes participantes nel discu Randy Jackson's Musical Club, Vol. 1. col single tituláu Dance like there's non tomorrow.
Paula Abdul empezó a trabayar nel so nuevu álbum, que se va llamar Abdulmatic y que taría llistu pa mediaos d'anguaño. En mayu de 2009 publicóse'l primer senciellu tituláu "I'm Just Here for the Music".
Xuráu en The X factor O.S (Factor X)
En mayu de 2011 anuncióse que Paula Abdul sería xuez de la versión d'Estaos Xuníos del Factor X xunto a Simon Cowell, L.A. Reid, y Nicole Scherzinger (sustituyendo a la primeramente prevista Cheryl Cole).
Myioborus pictus
Myioborus pictus, tamién denomada chipe rei o aliblanco y pavito pintáu o aliblanco''', ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive en Centroamérica y el sur d'América del Norte.
Descripción
La candelita aliblanca ye la especie de mayor tamañu del so xéneru, mide una media de 15 cm de llargu y pesa ente 5,9 – 9,6 g. Dambos sexos tienen el plumaxe de los mesmos colores, anque los machos son llixeramente más grandes que les femes. Los adultos son principalmente negros cola parte inferior del pechu y el banduyu de color coloráu intensu. Tienen les plumes llaterales de la cola y un gran llurdiu nes nales de color blancu, al igual qu'una pequeña media lluna so los güeyos. El so picu y pates son coritos.
Los xuveniles de candelita aliblanca escarecen de la coloración colorada del banduyu y el negru brillosu de los adultos. Son de color parduzu nes partes cimeres, el banduyu más claru y les partes blanques de los adultos son de color crema.
A diferencia de la mayoría de los páxaros les femes de candelita aliblanca son capaces de cantar tan bien como los machos, y mientres la dómina de cortexu ambos miembros de la pareya de cutiu canten xuntos.
Distribución y hábitat
Les candelitas aliblancas suelen atopase ente los 1500 y 2500 m d'altitú. Añeren nos montes de pinos y carbayos y ribayos d'América Central, Méxicu y el sur d'Estaos Xuníos, llegando escontra'l norte hasta Arizona, Nuevu Méxicu y California, y pel sur hasta Nicaragua.
Taxonomía
La especie describióse científicamente pol naturalista inglés William John Swainson en 1829, como Setophaga pictus — allugada nel mesmu xéneru que la candelita nortiza — onde permaneció mientres casi un sieglu y mediu, anque un naturalista propunxo asitiala nel xéneru Muscicapa mientres esi periodu. A mediaos de los años 1960, encamentóse'l so treslláu al so actual xéneru, Myioborus, por cuenta de les semeyances colos miembros perteneciente a esti xéneru atopaes polos investigadores.
Reconócense dos subespecies de candelita aliblanca, que difieren solo llixeramente nel so aspeutu:
Reproducción
Añeren nel suelu, asitiando los sos niales escondíos ente les roques, cañes y fierva en terrenes inclinaos y serrapatosos. Constrúin los sos grandes niales en forma de concu pocu fondu con tires de corteza, fierva, fibres vexetales y fueyes. Les femes ponen de trés a cuatro güevos de color crema con pequeños llixos pardos y acolorataes. La incubación dura 14 díes. Los pollos de candelita aliblanca tienen l'interior de la boca d'un color naranxa amarellentáu vivu. Los pollos abandonen el nial ente los nueve a trece díes tres la eclosión.
Yamusukru
Yamusukru (en francés: Yamoussoukro) ye la capital de Costa de Marfil, asitiada xunto al llagu de Kossou, un banzáu artificial construyíu sobre'l ríu Bandama. Ye dende 1983 la capital alministrativa del estáu en sustitución d'Abidjan, asitiada a 240 km al sur, que sigue siendo sicasí la ciudá principal y la que concentra l'actividá económica del país. Ta estremada en 169 barrios.
La ciudá tenía 155.803 habitantes según el censu de 1998 y una población envalorada de 200.103 habitantes en 2006, polo que ye la cuarta ciudá más poblada de Costa de Marfil tres Abidjan, Bouaké y Daloa y per delantre de Korhogo; orixinalmente la etnia predominante yera la baoulé, magar anguaño convive na ciudá xente de procedencia bien diversa, yá que s'atopa nuna encruciada de caminos.
Destaca nella la Basílica de La nuesa Señora de la Paz de Yamusukro.
El so gobernador ye N´Dri Koffi Apollinaire.
Toponimia
D'antiguo nel llugar nel que se llevanta la ciudá esistía una pequeña aldega agrícola denomada N'Gokro. La reina baoulé d'esti asentamientu llamábase Yamoussou y cuando se refundó la ciudá decidió honrase la memoria d'esta reina denominando a la ciudá Yamoussoukro, de forma que s'añedir al nome de la reina'l sufixu «kro», qu'en idioma baoulé quier dicir «ciudá».
Llocalización
Yamusukro atopar nel centru del país, na rexón de Lacs, a 248 quilómetros d'Abidjan. Ta asitiada nuna llanura, arrodiada d'una sabana arbórea y trevesada por cursos d'agua, ente los que s'atopen el Marahoué y el N'Zi, dos afluentes del Bandama.
El distritu de Yamusukro ta asitiáu ente los 6° 15' y 7° 35' de latitud norte, y los 4° 40' y 5° 40' de longitud oeste.
Clima
Yamusukro ta suxetu a un clima ecuatorial con c estaciones. En temporada d'agües puede llover de forma continua mientres dellos díes consecutivos, cuando l'agua ye intensa mientres una hora, un periodu que ye siguíu por calor bien fuerte. La precipitación media bazcuya ente 900 a 1100 mm per añu, con una distribución bien variable. La temperatura permediu na rexón ye d'aproximao 26 °C. El mugor relativo varia ente'l 75 y cai un 85% a 40% nel periodu de harmattan y ente'l 80 y el 85% na temporada d'agües.
El clima de la rexón de Yamusukro ye del tipu AW na clasificación de Köppen.
Historia
thumb|right|Piedra pulida de la dómina prehistórica atopada en Costa de Marfil.
Prehistoria
Les numberoses ferramientes de piedra atopaes que daten de fai dellos centenares de miles d'años, del Paleolíticu, sobremanera nel norte y centru del país, atestigüen que Costa de Marfil foi ocupada dende tiempos remotos pol home. Yá en tiempos más recién, nel Neolíticu, la zona empezó a desertificarse; la desecación progresiva de les tierres cultivables y los pacionales obligó a los nativos a emigrar escontra'l sur con cuenta d'atopar meyores condiciones climátiques, especialmente un nivel de mugor más alto que-yos dexara siguir cultivando y abasteciendo los fataos. Esta migración escontra'l sur tresformó la xeografía humana de los países subsaḥarianos, onde pueblos bien antiguos de la zona tuvieron que replegase pa dexar el llugar a los nuevos llegaos. Ente estos pueblos atopaben los pigmeos; na actualidá ocupando les zones d'África central y que la so implantación nos tiempos prehistóricos yera señalada yá polos exipciu y l'historiador griegu Herodoto hasta la parte cimera del valle del Nilu.
Periodu precolonial
Hasta'l sieglu XV, nun hai fontes escrites sobre la población de Costa de Marfil, al contrariu que lo qu'asocede colos reinos asitiaos más al Norte. Los especialistes envaloren sicasí que la población de la rexón de Yamusukro per parte de los baoulé, como la de la rexón de Bouaké asitiada más al norte, foi la resultancia de la epopeya que nel sieglu XVIII siguió la reina Pokou y la so hermana Akwa Boni mientres la so migración al traviés de la sabana, partiendo de Ghana. Esta epopeya foi cuntada esencialmente de xeneración en xeneración polos griots hasta llegar a anguaño.
Periodu colonial
Yamusukro debe'l so nome a la reina Yamousso, soberana en tiempos de la colonización francesa. Naquella dómina yera una pequeña aldega (en 1901 namái tenía 475 habitantes) llamada N'Gokro y dedicada a l'agricultura. En 1939 la máxima autoridá del pueblu pasó a ser Félix Houphouët-Boigny, líder de la independencia de Costa de Marfil, que creó equí'l Sindicatu Agrícola Africanu. Una vegada nomáu presidente del nuevu estáu, Houphouët-Boigny destinó a Yamoussoukro importantes inversiones económiques.