cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rescate de la cueva Tham Luang
Contautu
El 4 de xunetu de 2018, otros dos espeleólogos británicos, Jason Mallinson y Chris Jewel, partieron dende Londres Heathrow con d'equipamientu de bucéu. Esperábase que llegaren al sitiu al anochecer del xueves 5 xunetu.
Problemes d'estracción
miniaturadeimagen|Les bombes utilizar pa drenar enagua de la cueva a los llagos. Les operaciones de rescate encararon la medría nos niveles d'agua, y aldericóse si los mozos podríen tener qu'aprender a buciar o esperar mientres meses a que l'hinchente reculara. De normal el sistema de cueves permanez anubiertu mientres la temporada d'agües, que nun termina hasta setiembre o ochobre.
El análidis de la cueva demostró que la mayoría de los pasiellos taben anubiertos a más de 2 km, y que la cueva enfusa demasiáu nel monte. El puntu onde los mozos atopábense allugaos ta a 800–1000 metros sol cume. El trayeutu pa llegar hasta ellos tenía munchos tramos anubiertos con dellos pasaxes desaxeradamente angostos, y seiciones que podíen tener fuertes corrientes y nula visibilidá. El llargu viaxe riquía de delles hores inclusive pa buzos con esperiencia. Los equipos buscaron otres entraes alternatives a la cueva que dexaren una ruta d'escape fácil del sistema de cueves. Utilizáronse furadores como parte de los intentos por drenar l'agua y tamién como un mediu p'abrir una vía facedera d'escape; sicasí, nun s'alcontró un puntu pa llogralo.
Sistemes de bombéu fueron rápido instalaos pa estrayer l'agua fora del sistema de cueves, qu'al pie de les altes temperatures inusuales pa la dómina del añu llograron amenorgar los niveles d'agua na cueva unos 1,5 centímetros per hora'l 5 de xunetu, dando como resultáu que los equipos de rescate pudieren avanzar dientro de la cueva. Sicasí, esperábense fuertes agües pal ocho de xunetu, lo cual podría detener o revertir esti procesu ya inclusive amenaciar con anubrir la posición onde'l grupu de sumíos taba atrapáu.
Según Ben Reymenants, del Blue Label Diving of Thailand, y parte del equipu de rescate internacional, esistíen tres opciones: enseñar a buciar a los mozos, drenar la cueva con bombes xigantes o sentase y esperar. Cuatro axentes del Navy tailandés, dos d'ellos médicos, ufiertáronse como voluntarios pa permanecer xunto al grupu con suficiente comida y suministros p'asitiase ellí por trés o cuatro meses hasta que cesaren les agües.
El coordinador de la Comisión de Rescate Nacional d'Estaos Xuníos, Anmar Mirza, espertu en rescate en cueves con 30 años d'esperiencia, manifestó que la opción de que l'equipu buciara pa salir yera "increíblemente peligrosa" pero que podría ser considerada seriamente si la situación d'hinchente empioraba, y alcontrar otra entrada o esperar nun resultaben opciones vidables.
El 5 de xunetu enseña-yos a buciar foi consideráu'l "Plan A" y empezaron a dase dalgunes de les instrucciones. Esi mesmu día anuncióse que s'esperaba un diluviu en cuestión de díes, que terminaría alzando'l nivel d'agua, amenaciando con anubrir la zona onde los mozos y el so entrenador permanecíen atrapaos.
Muerte d'unu de los rescatistas
El 6 de xunetu de 2018, a la 1:00 AM ICT, un ex Navy SEAL tailandés de 38 años d'edá, Samarn Gunan (เอกสมาน กุนัน), morrió mientres llevaba suministros a la cueva. Gunan yera voluntariu nos esfuercios de rescate y taba allugando tanques d'aire estruyíu na ruta pa futures misiones cuando'l so aire escosóse y perdió la conciencia mientres el viaxe de regresu. El so compañeru traer de vuelta a la superficie, pero los intentos de reanimación fueron inútiles. El so cuerpu foi unviáu a Bangkok, onde se va realizar el so funeral.
Rescate
La tarde del 9 de xunetu (hora d'indochina) fueron rescataos el quintu y sestu neñu y unviaos al hospital llocal de Chiang Rai. Pa la nueche del 9 de xunetu reportóse qu'ocho de los neños fueren rescataos con vida. Los neños d'esti segundu grupu remanecieron de la cueva xunto a les sos rescatistas n'hores de la tarde en Tailandia, dixebraos por ralos relativamente estensos: el primeru d'ellos salió a les 16:45 y el postreru alredor de les 19:00 hora llocal (ente les 09:45 y 12:00 GMT). Nuevamente, pa volver realizar los aseguramientos loxísticos y d'aire, la operación de rescate quedó suspendida pol restu del día llunes. Na cueva permanecen un total de cinco persones (cuatro neños y el so entrenador) que conformen l'últimu grupu acordies cola organización del rescate.
Una serie de noticies informó sobre'l papel que l'entrenador Ekapol desempeñara mientres los esfuercios de rescate. L'entrenador foi un monxu budista enantes y guio a los neños a meditar mientres el tiempu que tuvieron na cueva. Él tamién unvió un mensaxe nel que pidió esculpes a los padres de los neños por llevalos a tal peligru. L'entrenador caltener con vida dientro de la cueva, anque l'estáu de la so salú vio deterioráu por cuenta de la malnutrición.
La tercer xornada de rescate tuvo por oxetivu salvar a los cuatro neños restantes y al so entrenador, amás de traer de regresu al médicu y a los trés marines que los acompañaben, y empecipió na mañana del martes 10 de xunetu. L'equipu internacional, integráu por 18 rescatistas enfusar na cueva so intenses agües, qu'amenaciaben con enzancar entá más la complexa operación, pola posibilidá de que se restituyera al traviés de filtraciones del monte l'agua que se yá se bombiara fora de la cueva mientres estos díes.
Hasta'l mediudía del 10 de xunetu les autoridaes prefirieren nun apurrir información oficial sobre les identidaes de neños yá rescataos que s'atopaben nel hospital de Chiang Rai y de los qu'entá permanecíen na cueva, coles mires de nun amontar la congoxa de les families. Dar a conocer, sicasí, que los rescataos taben, polo xeneral, en bones condiciones de salú. Solo dos d'ellos presentaben entueyos menores: un neñu con dellos problemes respiratorios y otru con una disfunción del ritmu cardiacu (bradicardia), pero dambos taríen ameyorando. Espérase que permanezan n'observación nel hospital siquier per una selmana.
Pela tarde del 10 de xunetu de 2018 informóse que la operación rematara con plenu ésitu y que tolos neños y l'entrenador yá fueren rescataos,  ente que l'equipu médicu que los atendió permanez dientro de la cueva n'espera de ser estrayíos.
Gobiernu
El 29 de xunu de 2018, el primer ministru Prayut Chan-o-cha visitó'l sitiu de busca y dixo a les families de los mozos que nun perdieren les esperances.
Internacional
Voluntarios, equipos y asistencia téunica de distintos países como Reinu Xuníu, China, Myanmar, Laos, Australia, Estaos Xuníos, Rusia, Finlandia, Suecia, Israel,   Xapón Dinamarca, Bélxica, Ucrania, República Checa, Países Baxos y Alemaña participen nes operaciones de rescate. Francia tamién ufiertó unviar un grupu d'especialistes y equipos, pero les autoridaes tailandeses consideraron que yá disponíen de los recursos necesarios.
L'empresariu Elon Musk ufiertó los servicios ya inxenieros de les sos empreses p'ayudar nel rescate, suxuriendo que les bateríes Tesla Powerwall podríen apurrir más enerxía llétrica pa bombes más potentes y el radar de penetración en tierra de The Boring Company podría ayudar a alcontrar pozos esistentes.
Inxenieros de SpaceX y The Boring Company viaxaron a Tailandia p'ayudar nes operaciones de rescate y presentaron delles soluciones incluyendo tubos inflables y cápsules d'escape pa rescatar a los neños.
El presidente de la FIFA, Gianni Infantino, unvió una carta al presidente de l'Asociación de Fútbol de Tailandia convidando a los neños y el so entrenador a la final del mundial si les circunstancies dexar
Provincies Xuníes del Ríu de la Plata
Provincies Xuníes del Río de la Plata ye'l nome utilizáu pol Estáu que, tres el trunfu de la Revolución de Mayu de 1810, suplantó al Virreinatu del Río de la Plata. Tamién ye unu de los nomes alternativos de la República Arxentina. Na declaración d'independencia d'esti estáu utilizóse'l nome Provincies Xuníes en Sud América.
L'estáu surdió'l 25 de mayu de 1810, nel marcu de la Invasión Napoleónica a España, cuando una asamblea del Cabildru de Buenos Aires destituyó definitivamente al virréi Baltasar Hidalgo de Cisneros y lo remplazó por una Xunta de Gobiernu. Los revolucionarios sosteníen que, tando Fernandu VII desaposiáu del so tronu, la cadena burocrática del Imperiu Español dexara ser lexítima, volviendo al pueblu la soberanía popular. Les nueves autoridaes afirmaben gobernar lexítimamente en nome de Fernandu VII. Esto conocióse como la Mázcara de Fernandu VII, que tuvo parcialmente vixente hasta 1816, añu en qu'esti estáu declaróse independiente "del rei Fernandu VII, los sos socesores y metrópolis".
Les provincies qu'entá formaben parte de les Provincies Xuníes camudaron oficialmente'l so nome a Arxentina cola constitución de 1826, cola Provincia Oriental y Tarija entá dientro de la unión. El términu quedó en desusu cola independencia del Uruguái y el final d'una llarga etapa d'anarquía y guerres civiles: los trelce provincies qu'inda integraben esta unión ente 1831 y 1832 arrexuntar no que se denomina Confederación Arxentina. Pa esi entós la denominación de Provincies Xuníes del Río de la Plata yá fuera totalmente abandonada.
Sicasí, a partir de 1853, el nome Provincies Xuníes del Río de la Plata foi formalmente institucionalizáu pola Constitución Nacional Arxentina de 1853 como unu de los trés nomes oficiales de la Nación Arxentina, xunto con República Arxentina y Confederación Arxentina, permaneciendo na constitución vixente nel so artículu 35°.
Oríxenes del nome
En 1810 la Primer Xunta utilizó en dellos documentos la espresión Provincies del Río de la Plata, ente que la Xunta Grande utilizó per primer vegada la espresión Provincies Xuníes nel so reglamentu de separación de poderes del 24 d'ochobre de 1811, que nun foi aceptáu pol Primer Triunviratu que sancionó'l Estatutu Provisional del Gobiernu Cimeru de les Provincies Xuníes del Río de la Plata a nome del Señor Don Fernandu VII que per primer vegada presentó completu'l nome. El Congresu de Tucumán al sancionar la declaración d'independencia en 1816 utilizó'l nome Provincies Xuníes en Suramérica, ente que'l Congresu de 1824 a 1825 usó Provincies Xuníes del Río de la Plata en Suramérica. Sicasí, la designación Provincies Xuníes del Río de la Plata caltuvo la so preferencia hasta que pasu ente pasu sumió depués de la firma del Pactu Federal en 1831. En 1853 la constitución adoptada per Arxentina recuperó la espresión Provincies Xuníes del Río de la Plata como nome co-oficial del país, anque se caltuvo en desusu hasta güei.
Los xentilicios rioplatense y arxentín que mientres la dómina hispánica fueron utilizaos pa denominar a los habitantes criollos que vivíen en redol a los grandes ríos de la cuenca de la Plata xeneralizáronse depués pa referise a los habitantes de les provincies al sur del ríu Pilaya, ente que los xentilicios peruanu y altoperuano caltuvieron la so puxanza nes al norte del ríu Pilaya, que permanecieron mayormente apoderaes polos españoles.
La Revolución de Mayu
Al conocese en Buenos Aires la disolución de la Xunta Suprema Central n'España y la so remplazo pol Conseyu de Rexencia d'España ya Indies, el 25 de mayu de 1810 el pueblu de la ciudá desconoció-y autoridá pa gobernar el Virreinatu del Río de la Plata, destituyó al virréi Baltasar Hidalgo de Cisneros, declaró rotos tolos venceyos de gobiernu coles nueves autoridaes d'España y por aciu un cabildru abiertu designó una xunta de gobiernu, conocida históricamente como la Primer Xunta, que'l so nome completu foi Xunta Provisional Gubernativa de les Provincies del Río de la Plata a nome del Señor Don Fernandu VII. Esta xunta asumió tola autoridá sobre'l territoriu del virreinatu a nome del rei cautivo Fernandu VII, al que Napoleón Bonaparte fixera prisioneru asitiando nel so llugar al so hermanu, Xosé I d'España. Sicasí, los historiadores consideren que les proclamaciones de llealtá a Fernandu VII fueron un engañu conocíu como la Mázcara de Fernandu VII, que despintaba les auténtiques motivaciones independentistes de los sos impulsores col fin de facilitar el so cometíu. Los fundamentos doctrinarios complementar cola teoría de la subrogación, pola cual al sustituyir a l'autoridá virreinal asumíense toles sos funciones y dignidaes, polo que la Xunta esixía ser reconocida poles demás autoridaes del virreinatu, y solicitaba la eleición de diputaos nes ciudaes y villes cabeceres de partíu col fin de sumalos a ella. P'acabar cola oposición de parte de dalguna d'eses autoridaes, que nun la reconocieron, la Xunta unvió espediciones militares al interior del territoriu que dieron orixe a la guerra de la Independencia Arxentina. Foi la Primer Xunta quien sostuvo la primitiva denominación Provincies del Río de la Plata en 1810.
La Revolución de Mayu tuvo de resultes l'orixe del primer gobiernu propiu esitosu del Imperiu español n'América, dempués de que fracasaren trés anteriores intentos inmediatos: la Revolución de Chuquisaca, el 25 de mayu de 1809, la Revolución de La Paz o Xunta Tuitiva, el 16 de xunetu de 1809 -dambes producíes nel Virreinatu del Río de la Plata- y la Revolución del 19 d'abril de 1810 na Capitanía Xeneral de Venezuela, que fueron entartallaos polos exércitos realistes.
Magar l'autoridá de la Xunta porteña pretendió controlar tol territoriu del Virreinatu del Río de la Plata, tuvo d'aceptar la temprana separación de la intendencia del Paraguay y el restu del so territoriu efectivu varió según los vaivenes de la guerra de la independencia, que dieron llugar -en bien apertada síntesis- a la independencia del Alto Perú y de la Banda Oriental, que formaron los estaos de Bolivia y Uruguái. En superando periodos d'anarquía y guerres civiles les antigües intendencies del periodu virreinal fuéronse disgregando alredor de les sos ciudaes principales hasta formar los trelce provincies que s'arrexuntaron no que se denominó la Confederación Arxentina, a partir del Pactu Federal de 1831.
La llegada de los diputaos del interior amplió'l númberu inicial de la Primer Xunta a la llamada Xunta Grande qu'empezó a redactar los sos documentos utilizando la frase "los diputaos de les provincies".
La Xunta Conservadora que reemplazó a la Xunta Grande, foi la primer autoridá que, al redactar el Reglamentu Orgánicu del 22 d'ochobre de 1811, nomó nel so artículu 1. a "Los diputaos de les Provincies Xuníes..."
En 1813 foi convocada l'Asamblea del añu XIII, que'l so nome oficial foi "Soberana Asamblea Xeneral Constituyente del Añu XIII", primer congresu o asamblea que manifestó: "Que mora nella la representación, y ejercicicio de la soberanía de les Provincies Xuníes del Río de la Plata..." y magar nun llogró'l so fin de redactar una constitución, estableció atributos de la soberanía del nuevu estáu, al adoptar l'Escudo Nacional pa remplazar a les armes del rei, la escarapela y l'Himnu Nacional.
La cola patriótica de 1813 que derivó nel Himnu Nacional Arxentín utilizó los nomes "arxentín" y "Provincies Xuníes del Sud".
thumb|right|200px|Como parte de la [[Mázcara de Fernandu VII, los gobiernos de les Provincies Xuníes del Río de la Plata caltuvieron la bandera española hasta 1815, llegando, inclusive, a amonestar al xeneral Manuel Belgrano por utilizar la celeste y blanca nel so llugar.]]
Declaración de la Independencia
miniaturadeimagen|La ciudá de Tucumán a principios del sieglu XIX (oleu actual). Mientres la celebración del Congresu de Tucumán producióse la declaración de la independencia, el 9 de xunetu de 1816 y adoptóse el nome de Provincies Xuníes de Sud América anque se caltuvo tamién el de Provincies Xuníes del Río de la Plata.
Los congresales de 1816 dictaron la declaración de la independencia de tola América del Sur apoderada por España, los sos socesores y la metrópolis y de toa otra dominación estranxera.
A esta declaración nun asistieron –sacante Córdoba– nel so momentu les provincies confederaes na Unión de los Pueblos Llibres, que reconocíen a José Gervasio Artigas como proteutor esperando por un congresu xeneral de toles demás Provincies Xuníes.
Tocantes a Tarija, la contraofensiva realista española dende l'Altu Perú igualmente enzancó la so representación nel Congresu de Tucumán anque sí lo fixeron los diputaos por Chichas los cualos tamién representaben a Tarija.
thumb|290px|N'azules, Provincies Xuníes del Río de la Plata en 1823. La provincia Oriental invadida per Brasil, según l'Altu Perú invadíu dende'l Virreinatu de Perú, les Misiones en gran parte ocupaes per Brasil y en parte per Paraguay.
Congresu Nacional Constituyente de 1826
Superada l'Anarquía del Añu XX, en 1824 toles provincies, incluyendo la Provincia Oriental y la Provincia de Tarija con Chichas, axuntar nel Congresu Nacional Constituyente Arxentín, qu'en 1825 dexó en llibertá pa decidir por sigo mesmu'l so futuru a los cuatro provincies del Altu Perú, que s'atopaben so l'alministración provisoria del Exércitu Llibertador al mandu del mariscal Antonio José de Sucre.
El Congresu, nes sos sesiones de 1824 y 1825 utilizó la espresión "Provincies Xuníes del Río de la Plata en Suramérica".
El 6 de febreru de 1826, el Congresu Constituyente determinó la urxente instalación del poder executivu nacional, nomamientu que recayería en quien fora nomáu por aciu el votu mayoritariu de los diputaos. A otru día realizóse la votación mentada y el cargu foi ocupáu por Bernardino Rivadavia, primer presidente de la República de les Provincies Xuníes del Río de la Plata y de la Nación Arxentina.
La Constitución de 1826 utilizó la denominación "República Arxentina".
Creación de nuevos estaos
La Provincia Oriental, qu'en tando por un tiempu baxu dominiu portugués y brasilanu como Provincia Cisplatina y volver integrase a les Provincies Xuníes tres la declaración del 25 d'agostu de 1825, acabó constituyéndose nel llamáu Estáu Oriental del Uruguái en 1828 tres la firma de la Convención Preliminar de Paz que punxo fin a la guerra del Brasil.
La xunta de Buenos Aires respondió favorablemente el 28 d'agostu de 1811, comunicándo-y que Si ye la voluntá decidida d'esa provincia gobernase por sigo y con independencia del gobiernu provisional, nun nos vamos oponer a ello. Depués d'eso dambos gobiernos roblaron un tratáu el 12 d'ochobre de 1811 pa xunir dambes Provincies nuna federación y alianza indisoluble. Sicasí Paraguay axuntó un congresu que'l 12 d'ochobre de 1813 qu'adoptó'l consuláu como forma de gobiernu, el nome República del Paraguay y símbolos nacionales. Depués aisllóse del restu del mundu y portóse como un estáu independiente, pero nun habiendo realizada proclamación formal d'independencia, y negándo-y la otros países, el 25 de payares de 1842 un congresu aconceyáu al efeuto proclamar solemnemente ratificando que la so independencia yera un fechu incontestable dende faía más de trenta años. La proclamación foi refugada pola Confederación Arxentina, que nun la aceptó hasta'l 17 de xunetu de 1852.
La Lliga Federal, la República d'Entre Ríos, la República de Tucumán y otros estaos provinciales pseudo independientes constituyíos nesti periodu, víense como namái transitoriamente separaos hasta la xunta d'un congresu xeneral de les Provincies Xuníes, de la que se consideraben partes indisolubles.
Interregno
La firma del Pactu Federal ente les provincies de Buenos Aires, Entre Ríos y Santa Fe, el 4 de xineru de 1831, al que xuntaron les otres diez provincies ente 1831 y 1832, foi'l puntu d'arranque del periodu de transición, rematáu col regresu de Juan Manuel de Rosas al gobiernu de Buenos Aires en 1835, ente los periodos históricos de les Provincies Xuníes del Río de la Plata y Confederación Arxentina.
Economía
La economía de les Provincies Xuníes basábase principalmente nel comerciu col Reinu Xuníu. Depués de la independencia les provincies llucharon pol control económicu. Buenos Aires quería la supremacía económica, ente que les provincies del interior queríen llibertá económica, una y bones la única aduana nel país yera la de Buenos Aires. Les estancies bonaerenses producíen ganáu vacuno, nel norte producíen caña d'azucre y muebles; en mesopotamia producíase yerba mate; y viñes en Cuyo. Los ingresos fiscales de Buenos Aires en 1824 yeren de $2.596.000, lo que la convertía na provincia más rica del país.
Territoriu
thumb|250px|right|Provincies Xuníes en [[1816; en color violeta provincies biforcaes tres 1826: 3) Provincia Oriental, 7) Potosí, 8) Republiqueta de Santa Cruz, 9) Provincia de Tarija, 10) Atacama y Antofagasta 11) Misiones Orientales non mesopotámiques; los círculos azulcelestes señalen les poblaciones y bases arxentines nesi tiempu na Patagonia incluyendo a les islles Malvines.]] Les Provincies Xuníes de Suramérica taben integraes por:
Les Provincies Xuníes de Sud América atopar en guerra col Imperiu español pola mor del desplazamientu del virréi y la eleición d'una xunta de gobiernu autónoma'l 25 de mayu de 1810, conocida como Primer Xunta. En territoriu de les Provincies Xuníes de Sud América, la Guerra d'Independencia desenvolvióse principalmente nel norte, nes rexones del Tucumán y del Altu Perú, y nel este, na Confederación Unión de Pueblos Llibres n'especial la Banda Oriental. Nesti postreru caso la guerra incluyó tamién al Reinu Xuníu de Portugal, Brasil y Algarve y depués al Imperiu del Brasil.
Hai qu'esclariar tamién que Paraguái independizar d'España en 1811 constituyendo una tao que se caltuvo autónomu de les Provincies Xuníes de Sud América, anque primeramente la Primer Xunta de Buenos Aires intentó establecer una confederación con dichu Estáu que se llogró dende 1811 - 1814 y depués d'un fuerte aislamientu, independizóse definitivamente dende'l 25 de payares de 1842 nun congresu que declaró formalmente la independencia del Paraguay respeuto de la Confederación Arxentina, comunicándo-ylo a Juan Manuel de Rosas, quien la refugó y nun foi reconocida por dicha nación hasta'l 17 de xunetu de 1852.
Les Provincies Xuníes de Sud América llindaben al sur colos territorios indíxenes so control de les diverses etnies de pueblos orixinarios. Los mapuches o araucanos empezaron a invadir el territoriu a partir de 1830, y los pueblos orixinarios apoderaos chonks, ranqueles y het o querandíes que tomaben la mayor parte de la rexón pampeana y la Patagonia fuéronse entemeciendo o escastando. Al norte, na rexón chaqueña, colos territorios indíxenes baxu control de les etnies a les que los guaraníes llamaben col derogativo insultante guaycurúes (abipones, mokoit, qom, pilagáes y wichis, ente otres) que nominalmente formaben parte del so territoriu y que según el uti possidetis iure de 1810, perteneceríen-y na post-independencia, considerándose a dicha población como arxentinos independientes del Reinu d'España.
Versión grabada
thumb|center|Versión del 14:54 8 may 2010 n'audiu
Notes
<references group="n."/>
Hideyuki Nozawa
Hideyuki Nozawa (野澤 英之; ) ye un futbolista xaponés.
Saint-Jean-de-Nay
Saint-Jean-de-Nay ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Loira, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
WD 1202-232
WD 1202-232 (LP 852-7) ye una nana blanca de magnitú aparente +12,79 asitiada na constelación del Cuervu. Midíes precises de la so paralax asítienla a una distancia de 35,4 años lluz del Sistema Solar.
WD 1202-232 ye una nana blanca con una temperatura efectivo de 8590 ± 170 K, unos 600 K mayor que la de Gliese 440, una de les nanes blanques solitaries más cercanes. A diferencia del restu de les estrelles, les nanes blanques nun xeneren enerxía por fusión nuclear, sinón que radien al esterior l'escesu de calor a un ritmu constante y, col tiempu, la so temperatura superficial va baxando. La edá de WD 1202-232, como nana blanca, envalórase nunos 780 millones d'años.
WD 1202-232 relluma con una lluminosidá equivalente al 0,09% de la lluminosidá solar. A pesar de lo baxu que puede paecer esti valor, WD 1202-232 ye cinco veces más lluminosa que la Estrella de Van Maanen. Tien una masa envalorada ente'l 52% y el 66% de la masa solar. De tipu espectral DAZ5.7, la so atmósfera ye rica en hidróxenu y metales.
Félines-Termenès
Félines-Termenès ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Saint-Jean-Lachalm
Saint-Jean-Lachalm ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Loira, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Condáu d'Aragón
thumb|320px|Situación del condáu d'Aragón en 1037, xunto colos condaos de Sobrarbe y Ribagorza. El Condáu d'Aragón foi un estáu que s'anició a principios del SIEGLU|IX|d|s|1}} nuna franxa montascosa nel Pirinéu central qu'entendía los valles d'Ansó, Fechu y Aragón. Crear pol interés manifiestu de la dinastía carolinxa de protexer la so frontera meridional de los posibles ataques musulmanes.
Al atayase la llinia socesoria masculina de los condes d'Aragón y casar a la heredera del condáu, Andregoto Galíndez, col rei de Pamplona García Sánchez I, fai que'l fíu de dambos, Sancho Garcés II lleve los títulos de rei de Pamplona y conde d'Aragón dende'l 925.
Política
A pesar de la conquista de la península ibérica pol islam, los valles pirenaicos del territoriu qu'anguaño conforma Aragón, nun fueron apoderaos efeutivamente pola alministración andalusí. Yá a mediaos del SIEGLU|VIII|d|s|1}}, tres la victoria de Poitiers, el condáu d'Aragón naz como una de les demarcaciones carolinxes que fueron establecíes polos francos como parapetu contra les agresiones musulmanes, yá que la civilización mahometana apoderaba nesta zona les cercanes ciudaes de Huesca y Boltaña. Al norte, nun territoriu delimitado pol calce del río Aragón y Aragón Subordán, y nos valles de fechu, Ansó y Canfranc, surde a principios del SIEGLU|IX|d|s|1}} un territoriu rexíu por Aureolo, un conde natural de la rexón que finó en 809. A los so muerte produció un vacíu de poder que foi aprovecháu polos musulmanes pa reponer places fuertes a la Marca Hispánica. 300px|right|thumb|Río [[Aragón Subordán nel valle de fechu.]] Oriol foi asocedíu por Aznar Galíndez I so la proteición de Carlomagno, para, en 828 llograr el magnate autóctonu la independencia, al titulase esi añu «conde d'Aragón», empecipiando una dinastía que, nesta primer metá del SIEGLU|IX|d|s|1}}, estendió'l so dominiu polos valles de Tena y Aurín, y la cuenca alta del Gállego.
Sicasí, el gobiernu d'Aznar Galíndez I nun tuvo continuidá, yá que'l so xenru, García los Malu, fíu de Galindo Belascotenes y casáu con Matrona, remontar contra Aznar (posiblemente debíu al enfotu expansionista del conde d'Aragón sobre l'altu Sobrarbe, rexíu por García los Malu) y quitar, hasta que'l fíu del espulso conde aragonés, Galindo Aznárez I, apaeza de nuevu al frente del Condáu d'Aragón cola ayuda de García Íñiguez de Pamplona.
Nel SIEGLU|X|d|s|1}} Andregoto Galíndez, fía de Galindo II Aznárez, casó col rei de Pamplona García Sánchez I. El so fíu Sancho Garcés II, heredó en 970 el reinu de Pamplona y el condáu d'Aragón de la so madre, lo qu'indica que yá'l derechu aragonés dexaba la tresmisión per vía femenina de la Casa.
Pamplona y Aragón taríen xuníos hasta l'añu 1035, añu en que, a la muerte de Sancho III el Mayor, este dio'l condáu d'Aragón al so fíu Ramiro, quien acabaría consiguiendo independizase del vasallaxe de iure que tenía d'emprestar al so hermanu García Sánchez III de Pamplona y estableciendo, al asocede-y el so fíu Sancho Ramírez, el reinu d'Aragón.
Relixón y cultura
El primer obispáu del condáu d'Aragón se documenta nel SIEGLU|X|d|s|0}}, en que l'obispu de Pamplona consagra a Ferriolo na sede de San Adrián de Sásave. Hasta esi momentu'l aragoneses dependeríen del obispu mozárabe de Huesca o del de Pamplona.
Muncho más relevantes fueron, sicasí, los monesterios, qu'articularon non solo los aspeutos eclesiásticos, sinón que supunxeron una parte importante de l'articulación política, social y cultural del territoriu. thumb|300px|[[San Pedro de Siresa, focu cultural del condáu aragonés.]] Ello ye que el condáu aragonés constitúyese en redol al monesteriu de San Pedro de Siresa fundáu escontra 820 y rexíu pol abá Zacarías, que foi un importante centru cultural y cuntaba con más d'un centenar de monxos. Nuna visita realizada en 852, Eulogio de Córdoba tresmite noticies a Guilesindo de Pamplona sobre la rellumanza del monesteriu y de la so biblioteca.
Atopó San Eulogio nesti cenobiu obres de tradición grecollatina que nun fueren calteníes na Córdoba del Califatu. Ente la poesía llatina atopó obres de la importancia de la Eneida —obra cume de la lliteratura épica llatina—, sátires de Flacu y Juvenal, opúsculos de Porfirio, epigrames d'Adhelelmo, odes de Horacio y fábules d'Aviano, qu'a partir d'esi momentu formaron parte de la cultura hispánica andalusí. Tamién menta monumentos de la patrística, como La ciudá de Dios d'Agustín d'Hipona, himnos católicos y otres obres didáctiques.
Otros monesterios importantes fueron el de San Martín de Celleros (primer metá del SIEGLU|IX|d|s|0}}), asitiáu al empiezu del valle de Ansó a poca distancia de la foz de Biniés; el de Santuyano de Navasal, na cabecera del valle de fechu; San Martín de Cercito (valle d'Acumuer, al oeste del condáu aragonés) y el citáu San Adrián de Sásave, fundáu a fines del SIEGLU|IX|d|s|0}} y sito nel valle de Borau, qu'a empiezos del siguiente sieglu convertir na primer diócesis d'Aragón.
Economía y sociedá
thumb|360px|[[Adoración de los Reis Magos nel foliu 206r del Códiz de Roda (escontra 990), qu'inclúi les llamaes «Xenealoxíes de Roda», añales qu'apurren información histórica de los SIEGLU|VIII|d|s|1}} a sobre reis de Pamplona y condes d'Aragón dende Íñigo Aresta hasta Sancho Toma.]] La economía del condáu d'Aragón foi nos sos entamos de gran austeridá, basada nel cultivu del trigu, cebada y avena nes poques estensiones de cultivu qu'apurríen los angostos valles de la xeografía pirenaica, y na actividá pecuaria, principal recursu d'esta economía de subsistencia. Tamién hubo cultivos de vide, anque escasos debíu al inconveniente clima de monte, una y bones la relixón cristiana tien el vinu como un productu básicu na so tradición cultural.
L'actividá industrial taba amenorgada a les necesidaes indispensables de la población, con una producción artesana y familiar dedicada sobremanera a preseos de trabayu y enseres personales.
La población vivía en pequeñes aldegues ya inclusive en viviendes aisllaes, según al abellugu de fortaleces y monesterios. Solo a fines del SIEGLU|IX|d|s|0}} empiecen a acolumbrase ciertos cambeos, por cuenta de la evolución de la economía de guerra na zona fronteriza. Conforme la pujanza bélica amóntase, surden señores qu'apoderen castiellos y poblaciones cercaes, dando orixe a una xerarquía social de calter típicamente feudal. Estos magnates atroparon tierres y homes y dotaron d'un impulsu económicu a los territorios que defendíen y esplotaben; similar actividá desenvolvieron los monesterios, que los sos monxos nun repararon, en munches ocasiones, en caltener y promover l'actividá bélica.
Comoquier, nel Condáu d'Aragón predominaron los pequeños propietarios, y una sociedá na que, quitando a unes decenes de magnates, nun había escesiva diferencia socioeconómica ente los homes. Foi más notable'l desenvolvimientu del feudalismu nos condaos orientales de Ribagorza y Pallás, bien influyíos pol condáu de Tolosa y la monarquía franca. Sía que non, la evolución del SIEGLU|X|d|s|0}} escontra'l XI ta na llinia d'una mayor importancia de l'actividá guerrera, col consiguiente aumentu de señores y caballeros, que cola creación del Reinu d'Aragón constituyiríen una base de barones y ricoshombres qu'apoderaríen mientres tola Edá Media la política aragonesa.
Nun puede falase d'establecimientos urbanos nos sieglos y. Jaca, que sería la primer ciudá del reinu, nun esperimentó la so notable crecedera hasta'l SIEGLU|XI|d|s|1}}, cola creación de la catedral, el so papel como encruciyada nel camín de Santiago, y la receición del Fueru de Jaca que dexó atraer a un importante númberu d'homes llibres burgueses, mercaderes y artesanos, yá col decidíu sofitu de los primeres reis d'Aragón.
Ver tamién
thumb|320px|[[San Adrián de Sásave, primer sede episcopal d'Aragón.]]
Triollo
Triollo ye una llocalidá, una pedanía y tamién un conceyu español, na contorna d'el Monte de la provincia de Palencia, na Comunidá Autónoma de Castiella y Llión.
Datos básicos
El términu municipal entiende les pedaníes de La Lastra, Vidreros y Triollo. Tien una estensión de 63,29 km², una población de 70 habitantes (INE 2007) y una densidá de 1,12 hab/km².
Festividaes
La fiesta tradicional del pueblu de Triollo ye'l día 29 de xunu, día de San Pedro, celebrada con matanza y bailles dende tiempos remotos.
Charles Drake
Charles Drake foi un actor d'Estaos Xuníos.
Biografía
En 1949 robló con Universal Studios y en 1954 actuó en Música y llárimes. En 1955, Drake dedicar a la televisión, participando en Robert Montgomery Presents, y tres años dempués convirtióse nel presentador del programa Rendezvous. En 1959 protagonizó'l western No Name on the Bullet, onde interpretó a un doctor que tien de salvar un pueblu d'un asesín. En 1967, participó nun capítulu de la serie The Fugitive, llamáu The One That Go Away nel papel de Oliver Greer.
Participó en 83 cintes ente 1939 y 1975, incluyendo Scream, Pretty Peggy. Más de 50 fueron drames, pero tamién actuó en comedies, ciencia ficción, terror y cine negru.
Luis Alberto Lacalle
Luis Alberto Lacalle de Herrera ye un abogáu y políticu uruguayu, presidente de la República Oriental del Uruguái ente  y.
Foi tamién diputáu nacional y senador. Foi Presidente del Direutoriu del Partíu Nacional en dos causes, la primera d'elles ente 1999 y 2004 y la segunda dende agostu de 2009 a xunu de 2011.
Biografía
thumb|200px| Luis Alberto Lacalle y la so esposa, [[Julia Pou .]] Luis Alberto Lacalle nació'l 13 de xunetu de 1941. Ye fíu del matrimoniu de Carlos Lacalle y Hortensia de Herrera y Uriarte, y ye nietu per vía materna del célebre políticu y caudiellu nacionalista Luis Alberto de Herrera. Tien amás una hermana, Inés.
En 1961 empezó a trabayar como periodista nel diariu Clarín y en 1964 terminó los sos estudios na Universidá de la República al graduase como Doctor en Derechu y Ciencies Sociales.
En 1973, dempués del Golpe d'Estáu, Luis Alberto foi arrestáu y permaneció na cárcel mientres unes selmanes.Participó entós, dende la clandestinidá, como opositor al réxime dictatorial. En 1978 tuvo llugar un atentáu contra la so vida (ver al respeutu "Carrera política - Mientres la dictadura cívicu-militar")
En 1981 desempeñóse como columnista nos selmanarios Corréu de los Vienres y Opinar, hasta 1984 cuando pasó a exercer como direutor del programa de radio Patria y Partíu, programa qu'espublizaba les idees del Herrerismo tres les eleiciones que s'averaben.
Ta casáu con María Julia Pou, cola cual tuvo cuatro fíos: Pilar, Luis Alberto, Juan José y Manuel ; tien cuatro nietos.
Vale destacar tamién que'l Doctor Luis Alberto Lacalle, ye güei miembru honorariu del Club de Roma, tamién miembru del Club de Madrid y del Xerusalem Summit.
Entamos
Luis Alberto empezó la so militancia política a los diecisiete años, en 1958, nes files herreristas del Partíu Nacional; acompañó al so güelu Luis Alberto de Herrera na campaña poles eleiciones de 1958, que-y dieron un históricu trunfu al Partíu Nacional tres 93 años na oposición.
Dende entós vieno desempeñándose en dellos cargos públicos: como diputáu, como senador y como Presidente. Foi unu de los presidentes d'Uruguái más nuevos nel momentu d'asumir. Foi presidente del Direutoriu del so partíu en dos causes.
Lacalle ye, como'l so güelu, Luis Alberto de Herrera, el líder del sector herrerista del Partíu Nacional. En 1971 foi electu diputáu por esti partíu. Ocupó esi cargu hasta'l golpe d'Estáu que dio l'hasta entós presidente constitucional en funciones Juan María Bordaberry el 27 de xunu de 1973.
Mientres la dictadura cívicu-militar
A finales del añu 1973 foi deteníu y sufrió dos selmanes de reclusión. Dende entós formó parte de la oposición semiclandestina que'l Partíu Nacional ufiertó a la dictadura militar. N'agostu de 1978, Lacalle recibió botelles de vinu unviaes por un desconocíu que roblaba namái "M.D.N.", y que convidaba a "brindar pola Patria na so nueva etapa". Botelles iguales fueron unviaes tamién a los llexisladores nacionalistes Carlos Julio Pereyra y Mario Heber. Los agasayaos rellacionaron esto colos rumores de que nos próximos díes diba producise un golpe militar aperturista dientro del propiu réxime. Sicasí, la realidá yera otra, porque'l vinu taba entemecíu con un venenu bien potente. Lacalle nun probó'l vinu sollertáu pola so esposa, Julia Pou, que lo atopó sospechosu. Sicasí, la esposa d'Heber, Cecilia Fontana, morrió namás probalo.
Por cuenta de la celebración del plebiscitu de 1980, Lacalle oponer a la reforma constitucional propuesta polos militares, contra la que militó viviegamente.
Fundó'l Conseyu Nacional Herrerista en 1981 de cara a les eleiciones internes de 1982, nes que llogró una respetable votación. Desempeñóse como secretariu xeneral del mesmu. Dempués de les eleiciones de 1982 convertir en miembru del Direutoriu del partíu y en 1984 empezó a dirixir el programa de radio nacionalista "Patria y Partíu", qu'espublizaba los ideales herreristas.
Restauración democrática d'equí p'arriba
Ante la inminente restauración de la democracia, en 1984 pensó en presentar la so candidatura a la presidencia, pero ante l'evidente favoritismu eleutoral del wilsonismo, decidió sofitar la candidatura presidencial d'Alberto Zumarán, con una llista propia al Senáu. Asina, nes eleiciones de 1984 resultó escoyíu senador, y más tarde vicepresidente del Senáu en 1987. De la so imaxe pública na década de 1980, dizse que "tenía un perfil kennediano".
Candidatures presidenciales
En 1989 postulóse como candidatu presidencial pol Herrerismo, resultando electu presidente. En 1999, en venciendo nes eleiciones internes del Partíu Nacional a Juan Andrés Ramírez, repitió la so candidatura a la presidencia, pero resultó ganáu por Jorge Batlle.
Escultura
La escultura en piedra aguanta'l pasu del tiempu muncho meyor qu'otres obres artístiques feches en materiales más perecederos, lo que fai que, aparte de la cerámica, la mayoría los restos artísticos de les cultures antigües seyan escultures. Sicasí, ye imposible de saber si había o non una tradición nelles d'escultura en madera, que taría perdida por completu casu que la hubiera, y tamién perdiéronse les pintures que cubríen la mayoría de les escultures antigües, qu'aportaron a nós ensin adornos pictóricos.
Luis Alberto Lacalle
Candidatures presidenciales
Nes eleiciones internes de 2004 resultó ganáu por Jorge Larrañaga, quien se presentó según candidatu únicu del partíu. Pensó postulase al Senáu, pero pola aición d'otros connotados dirixentes Lacalle permaneció nes solombres, llindándose a asumir un sillón nel Direutoriu del Partíu.
Escultura
La escultura xugó un papel fundamental na devoción relixosa de munches cultures, y hasta tiempos recientes les grandes escultures, imposibles de pagar por individuos a títulu personal, foron un símbolu de prestixu habitual de los rexímenes políticos y de les grandes organizaciones relixoses.
Luis Alberto Lacalle
Candidatures presidenciales
A la llarga, esta estratexa probaría los sos frutos: en 2008, Lacalle volvió ser un "presidenciable" con figuración bultable nes encuestes.
Escultura
La escultura occidental nació na Antigua Grecia, que produció bien d'obres maestres de la escultura nel so periodu clásicu. Demientres la Edá Media, la escultura gótica centrose na representación de la pasión y l'agonía de Xesucristu, mentantu que la recuperación de los modelos clásicos nel Renacimientu produció escultures perfamoses como'l David de Michelangelo. La escultura modernista afuxó de los procesos tradicionales de creación d'escultura, y tamién del énfasis d'esta na representación del cuerpu humanu, abriendo la puerta a la escultura fabricada por adición d'oxetos sobre una base y inclusive a la presentación d'oxetos atopaos casualmente, na so forma orixinal, como obres d'arte.
Luis Alberto Lacalle
Candidatures presidenciales
El 12 d'abril de 2008 un congresu estraordinariu del Herrerismo escoyer como precandidato pa les eleiciones internes de 2009. Tamién se promovió una moción p'habilitar alcuerdos con otros grupos políticos pa conformar un nuevu espaciu más ampliu qu'incluyera persones provenientes de distintos sectores y partíos. Concretamente recibió'l sofitu de Francisco Gallinal. En xunetu llanzaron conxuntamente el movimientu Unidá Nacional.
Candidatura en 2009
A lo llargo de 2009, les encuestes fueron amosando a Lacalle como favoritu pa ganar les internes, y presentar como un seriu griespu de cara a los comicios d'ochobre. Una tema recurrente nel so discursu políticu, constituyir la inseguridá pública la cual atópase dientro de les principales esmoliciones de los uruguayos, y les declaraciones de la entós ministra del Interior Daisy Tourné alrodiu de la "sensación térmica" al respeutu, según la instauración del impuestu IRPF per parte del ex ministru Danilo Astori, que Lacalle cuestionó fuertemente.
Escultura
Tipos d'escultura
La principal distinción ye la qu'estrema la escultura de bultu redondu, modelada en toa la so circunferencia y non xunida a denguna otra superficie (sacante, delles veces, una base o pedestal), y los relieves, xunidos polo menos en parte a otra superficie de fondu. El relieve aveza a soclasificarse, en función del so gráu de proyeición dende'l muru nel que se sofita, en baxurrelieve, alturrelieve y, delles veces, en mediurrelieve. El relieve ye la forma avezada de representación escultórica de grupos con delles figures o con una estructura narrativa, difíciles de conseguir na escultura exenta, y ye la téunica habitual de representación tanto de la escultura arquitectónica, la que se presenta como adornu n'edificios, como de la escultura decorativa de pequeñu tamañu (cerámica, xoyería, adornos de metal...). La escultura en relieve puede decorar tamién esteles, llábanes verticales xeneralmente de piedra que tamién inclúin munches veces inscripciones.
Otra distinción básica ye la qu'estrema les escultures feches con téuniques de talla, qu'estraen material del bloque de sustancia (madera, piedra) usáu como base, y les feches con téuniques de modeláu, que formen o constrúin la obra a partir del material de base. Delles téuniques como'l fundíu o la estampación usen una matriz intermedia que contién el diseñu col que se producirá la obra; munches d'eses téuniques permiten la producción de delles copies de la mesma obra.
Luis Alberto Lacalle
Candidatura en 2009
El domingu 28 de xunu de 2009 la mayoría de los votantes blancos consagraron a Luis Alberto Lacalle candidatu únicu del Partíu Nacional pa les eleiciones presidenciales d'ochobre. Esa mesma nueche, Lacalle saludó a los demás precandidatos y ufiertó-y a Jorge Larrañaga completar la fórmula presidencial.
Según el politólogu Luis Eduardo González, estes eleiciones internes marcaron un terrible cambéu na valorización del políticu Luis Alberto Lacalle per parte de la ciudadanía, comparable en ciertu mou a lo asocedío diez años tras con Jorge Batlle Ibáñez.
Ente los sos principales asesores cabo destacar a Mario Sampedro (seguridá pública), Fanny Trilesinsky (economía), Sergio Abreu (rellaciones esteriores), Fernando Motta (salú) y José Carlos Cardoso (educación).
El 25 d'ochobre, Lacalle llogró una votación del 29,07%. Como'l Frente Ampliu nun llogró esta vegada la mayoría absoluta, pasó a una segunda vuelta'l domingu 29 de payares. Lacalle emponer a tender pontes de cara a la segunda vuelta eleutoral. Apela al "equilibriu".
Aportunóse enforma cola posibilidá d'un alderique televisivu, que nun terminó de concretase. Na segunda vuelta de les eleiciones, celebrada'l 29 de payares de 2009, la fórmula qu'integraba xunto a Jorge Larrañaga llogró'l 43,33% de los votos, perdiendo frente a la fórmula oficialista encabezada por José Mujica.
El 15 de febreru de 2010, Lacalle asume como senador titular por Unidá Nacional. thumb|left|Lacalle na [[Feria Internacional del Llibru de Miami 2011]]
Eleiciones Presidenciales de 1989
Resultáu de les eleiciones de 1989 pa la presidencia de la República.
Eleiciones Presidenciales de 1999
Resultáu de la primer vuelta de les eleiciones de 1999 pa la presidencia de la República.
Eleiciones Presidenciales de 2009
Resultáu de la segunda vuelta de les eleiciones de 2009 pa la presidencia de la República.
Presidencia (1990-1995)
Lacalle foi escoyíu presidente d'Uruguái'l 26 de payares de 1989, cargu qu'asumió'l día xueves 1°. de marzu de 1990 pal quinqueniu 1990-1995. El so programa de gobiernu titulóse "Respuesta Nacional", yera bien curtiu, compuestu por 16 midíes; fuera ellaboráu por téunicos del Instituto Manuel Oribe.