cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jena
La unificación de los estudiantes de 1815
thumb|220px|”Los estudiantes de Jena vienen a la [[Batalla de Leipzig” – pintura pola universidá del pintor suizu Ferdinand Hodler.]] thumb|220px|Monumentu pola Urburschenschaft y los sos ideales democrátiques. thumb|220px|Jena en 1890 dende oeste. thumb|220px|El centru de Jena y la fábrica Zeiss (1910). thumb|220px|Una nueva forma de construcción: el Bau 15, el primer rascacielos d'Alemaña (1915). thumb|220px|Arquiteutura Bauhaus: La Casa Auerbach proyeutada por [[Walter Gropius, el direutor de Bauhaus (1924).]] thumb|220px|El [[Planetariu Carl Zeiss en 1926.]] Nos años siguientes a la derrota de Jena desenvolver na población de distintos países d'Alemaña una oposición contra Napoleón y collo tamién l'ideal de la unificación de los munchos países d'Alemaña (reinos, principaos y ducaos con absolutismu) nun estáu nacional. Na sesta Coalición contra Francia llucha muncha xente en tropes voluntaries (Freikorps) xunto a les oficiales. Una de les tropes voluntaries más importante ye la Lützowsche Freikorps, sol mandu del xeneral Ludwig von Lützow. Tamién munchos académicos y estudiantes de Jena, marcaos pola derrota de 1806, lluchen nes Freikorps. Dempués del final de la guerra (Batalla de Leipzig 1813) la idea de la unificación d'Alemaña ye más popular que nunca y los estudiantes de Jena (ex voluntarios de guerra) desfaen el 12 de xunu de 1815 les corporaciones tradicionales (Landsmannschaften), onde los estudiantes yeren miembros según el país d'orixe, y fundan una nueva corporación pa tolos estudiantes de los países alemanes: la Deutsche Burschenschaft. Igual que los estudiantes, los países pequeños d'Alemaña tienen qu'unificase nun estáu. Pa la bandera los estudiantes de Jena escueyen los colores negru, colloráu y oru de les uniformes de la Freikorps de Lützow (negru con terminaciones en colloráu y botones doraos), onde munchos lluchen mientres la guerra. Dende Jena el movimientu de Burschenschaft y les idees progresives d'unificación, lliberación y democracia espándense bien rápido, y los trés colores convertir nun símbolu d'Alemaña. En 1848, un añu revolucionariu, el primer Parllamentu de Frankfurt escueye estos colores pa la nueva bandera de l'Alemaña demócrata. Güei, 200 años dempués de la fundación, los Burschenschaften entá esisten como munches otres hermandaes conservadores ensin importancia. La Burschenschaft de Jena fundada en 1815 ye conocida anguaño como Urburschenschaft (ur = primer) pa destacar la so importancia na historia d'Alemaña y p'estremase del restu d'hermandaes.
La industrialización y el desenvolvimientu de la industria óptico
Na primer parte del sieglu XIX la universidá, les editoriales y l'agricultura son la principal fuercia económica de la ciudá. A partir de metá de sieglu fundan les primeres fábriques y empieza el procesu d'industrialización. Ente 1874 y 1876 Jena pasa a ser la conexón ente les llinies de ferrocarril norte-sur y oste-oeste. Nel añu 1846 el mecánicu Carl Zeiss funda un pequeñu taller d'óptica. Los sos microscopios fáense famosos y el taller pasa a ser una fábrica. A partir de 1861 llancen al mercáu microscopios en forma modular, que dexaben combinar la óptica como se deseyara. En 1863 comercialicen l'ampliación óptica de 300-aumentos. Por falta d'una teoría científica n'óptica, los microscopios prodúcense probando distintes lentes hasta llograr la calidá necesaria.
En 1866 Carl Zeiss recupera una vieya escurre sobre un oxetivu ópticu senciellu que pueda calculase con ecuaciones de física óptica. Xunto al físicu Ernst Abbe (1840-1905), profesor na Universidá de Jena, investiga pa desenvolver la so teoría. A pesar de delles dificultaes a finales del añu 1872 Abbe remata les sos investigaciones. A partir d'entós, los productos de Zeiss, basaos no cálculos teóricos de Abbe, convertir nos meyores del mundu (microscopios, telescopios, proyeutores de planetarios, oxetivos fotográficos). Otto Schott (1851-1935), espertu en cristales d'alta calidá, Zeiss y Abbe fundan en 1884 la fábrica de cristal Jena Schott (Jenaer Glaswerk Schott & Xen.), onde producen cristales ópticos y cristales con resistencia de calor (JENAer Glas).
Na segunda parte del sieglu XIX fundan munches otres fábriques d'otros sectores, pero la industria óptico y del cristal siguen siendo'l motor económicu de la ciudá. Ernst Abbe, fíu d'una familia probe, tamién ye un teorético de la reforma social, por eso empecipia munchos proyeutos educativos, sociales y culturales. Gracies a les sos iniciatives los trabayadores de les fábriques de Zeiss y Schott trabayen solu ocho hores al día, esfruten de periodos de vacaciones y tienen una seguridá social, unos derechos llaborales pocu conocíos na Nel añu 1891 estableza Abbe forma la Fundación Carl Zeiss (Carl-Zeiss-Stiftung). En 1919 la fundación recibe la propiedá entera de los dos fábriques y asegura les sos esistencies, tamién empecipia y fomenta proyeutos con utilidá pública.
Sieglu XX
Los primeros años del sieglu signifiquen una prosperidá enorme (hasta metá del sieglu la población dóblase casi cada diez años), lo que provoca un boom na construcción. Alredor del centru antiguu desenvuélvense barios nuevos nel Jugendstil (modernismu alemán), l'arquiteutura de la dómina. Jena instala una rede llétrica y un tranvía pal tresporte urbanu. En 1903 la casa del pueblu (Volkshaus), un gran centru cultural, abre les sos puertes, tamién se funda l'Asociación d'Arte de Jena (Jenaer Kunstverein), que nos años siguientes convertir nuna institución importante n'Alemaña polos enclinos vanguardistas artístiques.
Tres la Primer Guerra Mundial y la Revolución de payares de 1918 el gran ducáu desfaise y Jena entra a formar parte del nuevu estáu de Turinxa. Mientres, la industria sigue creciendo. Col entamu de la Bauhaus en Weimar (1919) l'arquiteutura recibe nueves influencies. Walter Gropius, direutor de la Bauhaus, proyeuta los planes pa les cases Auerbach (1924) y Zuckerkandl (1927), y plania el cambéu del teatru de Jena (1921). Otros edificios de la Bauhaus son el Abbeanum (1928) y la Philosophenwegmensa (1929). Mientres estos años l'Asociación d'Arte de Jena (Jenaer Kunstverein) fomenta la vida cultural na ciudá entamando esposiciones importantes, onde participen ente otros Ernst Ludwig Kirchner, Wasily Kandinsky y Paul Klee.
A partir de 1919 la fábrica Carl Zeiss desenvuelve'l primer proyeutor de planetariu astronómicu. N'agostu de 1923 presenta'l primer planetariu del mundu, asitiáu na cúpula d'un observatoriu nel techu de la mesma fábrica. El Carl-Zeiss-Planetarium Jena, asitiáu al llau del xardín botánicu, abre les sos puertes en 1926. Otra vegada gracies a l'ayuda de Zeiss, Jena inaugura nestos años trés observatorios astronómicos destinaos a la ciencia y l'educación.
La llegada de los nazis al poder supón un cambéu total na sociedá. Tolos altos cargos del funcionariado sustituyir por miembros del partíu y el restu d'asociaciones polítiques prohíbense. En Jena, l'alcalde y el rector de la universidá son sustituyíos por nacionalsocialistes, escorrer a la población xudía, a ciudadanos d'otres opiniones polítiques y d'otres etnies. La ideoloxía nazi inflúi en tolos ámbitos de la vida; la universidá ye un llugar clave nel desenvolvimientu de la teoría de les races”. Tamién van prohibir l'Asociación d'Arte de Jena pola so “arte dexeneráu”. Cola Segunda Guerra Mundial la producción militar de Zeiss tien gran importancia y pel hibiernu de 1945 el centru de la ciudá ye bombardeado. El 13 d'abril de 1945 les tropes americanes ocupen la ciudá ensin qu'esta oponga resistencia.
El 1 de xunu de 1945 el poder trespasar a les tropes de la Xunión Soviética y en 1949 Jena pasa a pertenecer a la República Democrática Alemana (RDA). En 1945 empecípiase la reconstrucción de les fábriques Zeiss y Schott. Mientres la dómina de la Guerra Fría (1945-1990) ábrense dos fábriques na RFA: Zeiss en Oberkochen y Schott en Maguncia. En 1990, tres la cayida del muriu, les fábriques de Jena y la RFA xúnense. En 1950 constrúyese una fábrica farmacéutica, Jenapharm, que cobra gran importancia nel bloque esti. Ente 1967 y 1972 constrúyese la Torre de la Universidá, un rascacielos cilíndricu del arquiteutu estrella de la RDA Herrmann Henselmann.
En 1989, como en munches otres ciudaes de la RDA, la población manifestar en contra del réxime políticu y causa el colapsu del mesmu. La Unificación d'Alemaña provoca bastantes cambeos, les fábriques tradicionales despiden a munchu trabayadores, nueves industries desenvuélvense, la ciencia y l'universidá cobren otra vegada importancia. Gracies a esto últimu Jena esfruta d'una situación meyor que la d'otres ciudaes de l'antigua RDA.
Llocalización xeográfica
thumb|220px|El castiellu Kunitzburg nun monte al norte del distritu de Kunitz thumb|Reserva natural: "Isserstedter Holz" thumb|220px|El Napoleonstein, llugar onde Napoleón mandó les sos tropes en 1806 thumb|220px|La ponte medieval de Burgau y el monte Johannisberg thumb|220px|La ilesia gótica de San Miguel thumb|220px|El Muséu de la Óptica na plaza Carl Zeiss thumb|220px|El Xardín Botánicu de la universidá
thumb|220px|Muséu de la Filoxenia d'estilu arquiteutónicu modernista
thumb|220px|El muriu medieval de la ciudá colos dos torres Johannistor y Pulverturm thumb|220px|La plaza del mercáu y a la derecha el conceyu de sieglu XIV thumb|220px|Plaza Ernst Abbe: una escultura astracta del artista norteamericanu [[Frank Stella]] thumb|220px|Plaza Ernst Abbe: L'antiguu complexu principal de la fábrica Zeiss, güei campus universitariu thumb|220px|Theaterhaus Jena y allugamientu de la Kulturarena thumb|220px|Una presentación astronómica nel Carl-Zeiss-Planetarium
Jena atópase na zona central d'Alemaña, nel valle del ríu Saale (un afluente del ríu Elba). Atopar al este de los montes medios (Mittelgebirgszone) d'Alemaña. Jena ta 200 km al suroeste de Berlín (Autopista A9), 350 km al norte de Múnich (A9), 300 km al este de Frankfurt del Main (A4) y 170 km al oeste de Dresde (A4). A 250 km direición suroeste atópase Praga, la capital de la República Checa. Jena ta arrodiada de montes caliares con cantiles y montes. Aproximao 50 km al sur de Jena ta'l cordal del monte de Turinxa (Thüringer Wald). Les coordenaes xeográfiques de Jena son 50° 55' Norte y 11° 34' Este. L'altitú media de la ciudá ye de 155 metros. El tamañu de Jena ye de 14,7 km de norte a sur y de 12,2 km d'este a oeste.
Tangara parzudakii
Distribución y hábitat
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Colombia, Ecuador, Venezuela y Perú.
Jena
Clima
Jena esta nuna zona de transición ente'l clima oceánicu y el clima continental. El vientu sopla de normal en direición oeste. Les temperatures varien mientres l'añu y suelen camudar rabiones polo xeneral. Les precipitaciones medies añales son de 585 mm, abondo baxes pa ser Alemaña. Les temperatures medies son aproximao pel hibiernu 0 °C y pel branu 20 °C. Gracies a la llocalización nel valle del ríu Saale los iviernos en Jena son abondo más nidios que n'otres ciudaes d'Alemaña.
Tangara parzudakii
Distribución y hábitat
Los sos hábitats naturales son les selves húmedos tropicales.
Jena
Fauna y flora
Na naturaleza (bosque/montaña) alredor de Jena hai diverses especies d'animales. Especies típiques de mamíferos son por casu el foín, el xabalín, la llebre y el corzu. Nos montes atopen especies d'árboles como la pícea, el pinu, el carbayu y la faya, típiques pa les zones naturales d'Alemaña. Les fasteres del valle de Saale son cubiertos de arbustos y yerbes, la tierra seco y caliar nun dexa muncha vexetación. Gracies a la repoblación forestal del sieglu pasáu crez el pinu salgareño (Pinus nigra) en munchos d'estos sitios, un árbol mediterraneu bien afechu a les condiciones. Un fenómenu singular ye la esistencia de distintes especies rares d'orquídees alredor de la ciudá, especialmente nel valle de Leutra (Leutratal, que pertenez a una reserva natural. Nel alredor de Jena esisten delles reserves naturales más, como la reserva "Isserstedter Holz" cerca de la piedra de Napoleón ("Napoleonstein"). Ellí atópense dellos tipos de yerbes como'l tomillu, arbustos como una especie d'artuganciu y la ciruela montesina (Prunus spinosa). D'animales esisten munchos tipos de saltapraos, abeyes monteses, culiebres y aves de presa.
Movimientos demográficos
La población de Jena aumentó abondo desque se tresformó nuna ciudá industrial nel sieglu XIX, y tamién mientres los dos guerres mundiales. Dempués de la segunda guerra mundial la población mengua por cuenta de la emigración al oeste d'Alemaña. Esti movimientu migratoriu termina cola construcción del muro na frontera de la RDA cola RFA. En 1975 la población ye de 100.000 habitantes. En 1989 la población escai otra vegada por emigración al oeste y a partir de los primeros años de los noventas el númberu oficial d'habitantes estabilízase alredor de los 100.000. Nesta estadística falten miles d'estudiantes que se treslladen a Jena pa estudiar na universidá. La densidá media de la población ye de 897 habitantes/km² (2006).
Relixones
Les comunidad relixoses más grandes son la comunidá cristiana luterana y en segundu llugar la Ilesia católica. Tamién hai comunidaes pequeñes de xudíos, de metodismu, de bautismu, d'Islam y de cristianismu ortodoxu. La mayoría de la población de Jena considérase non creyente (ateísmu o agnosticismu), por cuenta de la secularización na República Democrática Alemana (RDA).
Política
El Oberbürgermeister (Primer Alcalde) dirixe'l conceyu y representa a la ciudá. Ye escoyíu por un periodu de seis años. El parllamentu de la ciudá ye'l Stadtrat, qu'escueye a trés Dezernenten (ministros de la ciudá) con tres ámbitos de funciones (social-cultural, financies-orde y economía-desenvuelvo urbanu). Anguaño los 46 escaños del parllamentu partir de la siguiente manera: 11 el Partíu del Socialismu Democrático (PDS), 10 la Unión Demócrata Cristiana d'Alemaña (CDU), 8 el Partíu Socialdemócrata d'Alemaña (SPD), 6 Los Verdes (Die Grünen), 6 Ciudadanos por Jena (Bürger für Jena, BfJ), 4 el Partíu Democráticu Llibre (FDP) y un parllamentariu ensin partíu o fracción. El Oberbürgermeister (primer alcalde) actual ye Thomas Nitzsche (FDP), qu'empecipió'l so llexislatura en 2018.
Museos
El Muséu de la Ciudá – “Göhre”  tien una esposición permanente que presenta oxetos de la historia de Jena. Por casu presenten la bandera de la Urburschenschaft de 1815, l'orixe de la bandera alemana moderna. Na Göhre tamién puede vese la coleición d'arte de la ciudá y esposiciones temporales.
El Muséu del Romanticismu – Romantikerhaus rinde homenaxe a les etapes culturales del Romanticismu Universal (Frühromantik o Universalromantik) y del Idealismu Alemán (Deutscher Idealismus) en Jena. El muséu ye na casa histórica de Fichte. Equí tuvieron llugar les sos llectures universitaries y tamién foi un puntu importante d'alcuentru pa los filósofos, poetes y científicos de Jena y Weimar alredor de 1800.
El Muséu de Schiller - Schillers Gartenhaus foi la casa de Friedrich Schiller mientres la so estancia en Jena. Alluga una esposición sobre la vida del poeta y les sos obres históriques, filosófiques y lliteraries. Schiller escribió equí munches de les sos balaes y grandes partes de los sos drames “Wallenstein”, “Maria Stuardo” y “La doncella d'Orleans”.
El Muséu de Goethe – Goethe Gedenkstätte yera la casa de Goethe en Jena, onde pasó enforma tiempu de la so vida, pa los sos trabayos gubernamentales, contactos colos personaxes de Jena, actividaes científiques y tamién pa escribir alloñáu de los deberes de Weimar. La esposición presenta informaciones sobre la so vida en Jena y los sos trabayos científicu y lliterariu.
El Muséu de la Filoxenia - Phyletisches Museum fundar por una iniciativa del biólogu Ernst Haeckel. La esposiciones permanentes amuesen con oxetos zoolóxicos la evolución biolóxica y reconstrúin la historia de la diversificación (filoxénesis) de les especies dende l'orixe de la vida na Tierra hasta l'actualidá.
El Muséu Ernst Haeckel - Villa Aguamala - Ernst Haeckel Haus. El muséu pertenez al Institutu d'Historia de la Medicina, les Ciencies Naturales y la Téunica. Centru de la esposición ye la vida y obra de Ernst Häckel y les sos actividaes científiques sobre la evolución y bioloxía marítima, la so divulgación de la teoría de la evolución de Darwin, la filosofía de monismu y les obres d'arte. El Xardín Botánicu – Botanischer Garten, fundar en 1586 como un xardín melecinal (Hortus Medicus) pola universidá, pocu dempués pasu a ser xardín botánicu (Hortus Botanicus). Güei ye unu de más vieyos (xunto col xardín botánicu de Leipzig (1580)) d'Alemaña. Por iniciativa de Goethe en 1794 amplíase enforma. Nes árees llibres y nos ivernaderos hai miles d'especies botániques y tamién delles especies d'animales (como anuros tropicales y pirañes).
El Muséu de la Óptica – Optisches Museum La esposiciones permanentes presenten la historia de preseos ópticos y el procesu de producción. Hai una gran coleición de microscopios, telescopios astronómicos, proyeutores de planetariu, cámares, oxetivos estereoscópicos, hologrames y munchos otros sistemes ópticos. Un taller d'óptica esplica la producción de microscopios na dómina de Carl Zeiss. La Fundación d'Arte de Jena (Jenaer Kunstverein) tien el so centru nel muséu y presenta distintes esposiciones temporales d'arte internacional.
El Muséu de Ciencia – Imaginata La Imaginata esplica fenómenos de la perceición y esperimentos de física pa tocar esperimentar. El muséu ta nuna histórica central llétrica al norte del centru de la ciudá.
El Muséu de la Batalla de Jena 1806 – Museum 1806 informa de los sucesos históricos de seronda de 1806, cuando llucharon 150000 soldaos de Francia y Prusia. Esplíquense les circunstancies históriques que resultaron na derrota de Prusia frente a les tropes de Napoleón y les distintes estratexes militares. El muséu tien una gran coleición d'uniformes y armes orixinales de la Batalla de Jena.
El Muséu d'Anatomía – Anatomische Sammlung ye la coleición de preparaos anatómicos humanos del Institutu d'Anatomía de la universidá de Jena. Tamién s'atopen los preparaos orixinales de Goethe. El 27 de marzu de 1784 Goethe y el profesor de medicina Justus Christian Loder afayen nel torre d'anatomía de Jena el vos incisivum del home en fase embrión, unu de los primeros exemplos d'investigación científica racional. Antes del descubrimientu la falta d'esti güesu fuera un argumentu en contra del parentescu ente home y animal. Como dellos otros científicos racionales de la dómina, Goethe y Loder taben convencíos de que les especies compartíen el mesmu orixe. Sicasí, pa desenvolver esta teoría con una base científica sólida faltaben 100 años más, hasta que Charles Darwin consiguir.
El Muséu de Mineraloxía – Mineralogische Sammlung. En 1779 el duque Carlos-Augusto funda por iniciativa de Goethe esta coleición de mineraloxía, que s'amplió enforma a lo llargo de los sieglos. L'atracción del muséu ye una gran coleición de distintes meteoritos.
El Muséu de la Prehistoria – Ur- und frühgeschichtliche Sammlung der Universität Jena presenta afayos arqueolóxicos dende'l Paleolíticu hasta la Primer Edá Moderna. La coleición (por casu cerámiques, armes, arte) ta a cargu del Institutu de Prehistoria de la universidá.
El Muséu de la coleición Hilprecht d'artefautos d'Oriente Mediu - Hilprecht-Sammlung Vorderasiatischer Altertümer  Esta coleición del Institutu d'Orientalismu de la universidá ye una de los más grandes d'orientalismu antiguu (Sumeria, Asiria, Babilonia) d'Alemaña. Amás de munchos testos d'escritura cuneiforme y otros artefautos arqueolóxicos, el mapa de Nippur (centru relixosu de Sumeria) ye l'artefautu más popular y sobremanera el más vieyu d'una ciudá nel mundu (3.500 años).
Arquiteutura, monumentos y arte urbano
L'edificiu más destacable de la ciudá ye'l rascacielos cilíndricu del arquiteutu estrella de la RDA Herrmann Henselmann. Construyir ente 1967 y 1972 como Torre de la Ciencia (Forschungshochhaus) pa la fábrica Carl Zeiss, pero a la fin acaba como Torre de la Universidá (Universitätshochhaus o Uniturm). Güei llámase oficialmente JenTower pero conocer popularmente como Uniturm o Keksrolle (rollu de galletes).
Al sur de la JenTower atópense dellos edificios de la universidá: l'antigua see, el Colegium Jenense, l'institutu modernu y les ruines de la Torre de l'Anatomía (Anatomieturm), asitiada nel antiguu muriu de la ciudá medieval. Ente 1750 al 1858 allugó'l Teatru Anatómicu (Anatomisches Theater) de la universidá.
Otros restos del muriu de la ciudá medieval son la Johannistor y la Pulverturm na esquina noroeste de la ciudá histórica. Al sureste atopa la Torre Colorada (Roter Turm). Na esquina nordeste de la Jena medieval ta'l nuevu edificiu principal de la universidá (Universitätshauptgebäude (UHG)), construyíu mientres el Jugendstil (un estilu arquiteutónicu paecencia al modernismu) ente 1905 y 1908.
Siguiendo la cai Fürstengraben, dende l'edificiu principal de la universidá hasta la Pulverturm, hai munches cases históriques (como la casa de Goethe), escultures de personaxes famosos de Jena y la biblioteca del estáu de Turinxa y de la universidá (ThULB).
Al norte del centru ta'l Damenviertel, unu de los barrios más grandes y completos de l'arquiteutura Jugendstil n'Alemaña. Al oeste del Damenviertel ta'l xardín botánicu y el planetariu.
Al sur del centru históricu atópase xardín de Schiller, col teatru y los observatorios astronómicos al llau. Tamién nesto zona ta'l Muséu de la Filoxenia y daqué más al sur el parque más popular de Jena, el Paradies (Paraísu).
Los castiellos de Jena son el Lobdeburg (el castiellu de los fundadores de Jena) y el Lobedaer Schloss na histórica ciudá de Lobeda (güei un barriu de Jena); el Fuchsturm y les ruines del castiellu de Kirchberg (una de les residencies (Königspfalz) de la dinastía d'Otónes, los emperadores del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu) y el castiellu Kunitzburg cerca del bariu de Kunitz.
Dalgunes ilesies destacables son la ilesia San Miguel (Stadtkriche St. Michael), la ilesia católica San Xuan el Bautista y la Friedenskirche (Ilesia de la Paz) nel centru de Jena. La ilesia más vieya ye la ilesia San Pedro en Lobeda.
Parques y xardinos
En Jena hai númberos parques, el más grande ye'l Oberaue (Volkspark Oberaue) a los dos llaos del ríu Saale. Una parte, Paradies (paradiso), ye la zona verde más popular de ciudá. Otros parques son el xardín botánicu, el xardín Griessbach, el Friedensberg (monte de la paz), el xardín de Schiller y el parque Goethe (Goethepark) nel barriu de Drackendorf. Una carauterística de Jena son los montes y montes alredor de tola ciudá, algamables rápido dende cualquier puntu, gracies a l'allugamientu nel valle del ríu Saale. thumb|220px|L'edificiu principal de la universidá. thumb|220px|El patiu del edificiu principal de la universidá. thumb|220px|La universidá Fachhochschule Jena. thumb|220px|L'edificiu principal de la biblioteca universitaria (ThULB). thumb|220px|Max-Planck-Institut für Biogeochemie. thumb|220px|Los dos Observatorios astronómicos nel centru de la ciudá, Universitätssternwarte y Volkssternwarte (al llau de xardín de Schiller).
Festivales, música y teatru
La Kulturarena, nos meses xunetu y agostu, ye l'eventu cultural más importante del añu en Jena, y el festival musical más importante en Turinxa. Cada añu hai mientres ocho selmanes nel centru de la ciudá conciertos, (jazz, pop, rock, reggae y música del mundu) teatru y cine. Otros festivales son por casu los Díes d'Irlanda (Irische Tage) en payares, el festival de curtiumetraxes Cellu l'Art n'abril, los Wilhelm-Furtwängler-Tage, un festival de música clásica, la selmana de JG-Werkstatt, un festival de cultura alternativa (música, teatru, arte y política) y los trés festivales de Jazz (Dixieland Meeting, Jazzmeile y Jazzfrühling). Tamién hai distintes fiestes de la ciudá, de los barrios y de les universidaes. Amás de festivales musicales, teatrales y cinematográficos, y siguiendo la tradición que caracteriza a la ciudá, hai munchos eventos dedicaos a les ciencies.
La Jenaer Philharmonie ye la orquesta más importante de Turinxa, bien activa n'escenarios internacionales. Na ciudá hai dos orquestes sinfóniques más, la Akademische Orchestervereinigung y la Sinfonieorchester Carl Zeiss. Amás de la música clásica hai nes distintes sales, clubes y discoteques una gran variedá d'eventos musicales.
L'ensamble teatrito principal de la ciudá trabaya al Theaterhaus Jena, al llau de xardín de Schiller. Les escenificaciones son modernes y los actores y el públicu son relativamente nuevos. La idea del teatru inconvencional ye una bona separación del teatru clásico y tradicional de Weimar.
Planetariu
El Carl-Zeiss-Planetarium Jena del añu 1926 ye'l más vieyu del mundu. La historia de los planetarios modernos ta amestada cola historia de Jena nel sieglu XX. En 1919 un constructor de la fábrica Zeiss, Walther Bauersfeld, empieza a investigar na idea de proyeutar un cielu estrellado nel techu d'una cúpula. Cinco años dempués, en 1923 realizar na cúpula de la fábrica (en Ernst-Abbe-Platz) el primer espectáculu planetariu del mundu – “El milagru de Jena”, y sigue proyeutando estos espectáculos públicos hasta 1926, añu en que s'inaugura un nuevu planetariu na ciudá, el Carl-Zeiss-Planetarium Jena. Nos ochenta la fábrica Zeiss constrúi un tercer planetariu pa desenvolver nueves téuniques, qu'abre al públicu en díes concretos. En 2006 Zeiss presenta nel planetariu'l proyeutor ADLIP, una nueva xeneración de proyector láser, qu'exhiben les imáxenes sobre tola superficie de la cúpula (ADLIP - All Dome Laser Image Projection). A parte de presentaciones astronómiques el planetariu ufierta tamién espectáculos de láser, películes, llectures y música en direutu.
Escueles, colexos ya institutos
En Jena hai una llarga tradición teórica y práutica sobre nuevos conceutos de pedagoxía. Alredor de 1920 el profesor de pedagogía Peter Petersen desenvuelve'l Jena-Plan na universidá, teoría que s'aplicó hasta la dómina nazi. En 1991 fúndanse una nueva Jenaplan-Schule (institutu de Jena-Plan). Otres escueles especiales son Freie Waldorfschule (escuela de pedagoxía Waldorf), Europaschule (institutu de pedagoxía intercultural), Spezialgymnasium „Carl-Zeiss“ (institutu con especialidá en ciencies naturales), J. C. F. GutsMuths Gymnasium (institutu con especialidá en deportes) y Christliches Gymnasium (institutu con educación cristianu-humanística).
Universidaes
La Friedrich-Schiller-Universität Jena (FSU; Alma Mater Jenensis) ye la universidá más grande ya importante nel estáu llibre de Turinxa con diez facultaes y cerca de 120 carreres. La facultá de medicina xestiona'l Klinikum der Friedrich- Schiller-Universität, un gran sistema de hospitales especializaos (22 clíniques y 27 institutos). Les otres facultaes entamar en diversos institutos. En 2006 la universidá tenía unos 21000 estudiantes.
La Fachhochschule Jena (FH Jena) ye la universidá pa ciencies aplicaes (n'inglés University of Applied Sciences Jena), formada a finales de la RDA a partir de la universidá d'inxeniería de Carl Zeiss. La inauguración oficial foi en 1991. En 2006 tuvo unos 5000 estudiantes en 22 carreres universitaries (téuniques y sociales).
Biblioteques y archivos
La Thüringer Universitäts- und Landesbibliothek (ThULB) ye la biblioteca de la universidá y tamién del estáu de Turinxa. La base de la biblioteca ye la "Bibliotheca Electoralis" del sieglu VI, fundada pol príncipe-eleutor Federico III el Prudente de Saxonia en Wittenberg. Güei l'inventariu tien aproximao cuatro millones d'exemplares de distintos medios (llibros, periódicos, medios electrónicos, manuscritos) partíos en cuatro edificios y delles biblioteques especializaes.
Otres biblioteques importantes son la Fachhochschulbibliothek (Fachhochschule Jena) y la biblioteca de la ciudá, la Ernst-Abbe-Bücherei. Los archivos de Jena son l'archivu de la ciudá (Stadtarchiv), l'archivu de la fábrica Zeiss (Unternehmensarchiv Carl Zeiss Jena), l'archivu de la fábrica Schott (Unternehmensarchiv SCHOTT JENAer GLAS GMBH), l'archivu de la universidá (Archiv der Friedrich-Schiller-Universität Jena) y l'archivu d'historia contemporánea de Turinxa (Thüringer Archiv für Zeitgeschichte „Matthias Domaschk“).
Observatorios astronómicos
En 1813 fúndase'l primer Universitätssternwarte (observatoriu astronómicu de la universidá), destináu al estudiu y enseñanza de ciencies astronómiques. A finales del sieglu XIX funda l'asociación Volkssternwarte Urania (observatoriu astronómicu del pueblu). A lo llargo del sieglu XX, gracies al sofitu téunicu de Zeiss, Jena inaugura cinco observatorios astronómicos: dos nel centru de la ciudá, Universitätssternwarte y Volkssternwarte, (al llau de xardín de Schiller) y trés pela redolada de Jena, Forststernwarte, Observatorium Großschwabhausen y Thüringer Landessternwarte (observatoriu astronómicu del estáu Turinxa). L'observatoriu Volkssternwarte Urania n'abre regularmente al públicu. El Thüringer Landessternwarte (Karl-Schwarzschild-Observatorium) tien el telescopiu más grande d'Alemaña, un 2m-Schmidt de Carl Zeiss (el más grande de construcción Schmidt nel mundu). Equí afayóse nel añu 2005 el planeta estrasolar HD 13189.
Deportes
Col colexu de deportes (J. C. F. GutsMuths Gymnasium) y el Institutu de Ciencies del Deporte de la universidá Jena dispón d'una bona educación deportiva. Amás hai numberoses asociaciones deportives y diverses instalaciones deportives.
Los equipos más importantes de la ciudá son el FC Carl Zeiss Jena, que xuega na cuarta división de la Lliga Nacional de Fútbol (4. Fussball Bundesliga) y el Science City Jena Baskets que xuega na primer división nacional de baloncestu (Basketball-Bundesliga, BBL).
Industria
Jena constitúi unu de los meyores exemplos de ciudá de la ex RDA que supo afaese a la economía capitalista. Nos últimos años consolidóse como focu teunolóxicu y atrai la inversión d'empreses alemanes y estranxeres. Les principales empreses son: Jenoptik AG, teunoloxía óptica y láser Tamién hai numberoses empreses nueves y tradicionales na ciudá.
Medios de comunicación
En Jena publicar dos diarios (TLZ y OTZ) y dellos periódicos especializaos. Tamién esisten editoriales con distintes alliniaciones. Jena-TV y OKJ son les estaciones de televisión y de radio de la ciudá.
Tresporte públicu
L'órganu públicu encargáu d'alministrar el sistema de tresportes públicos de Jena ye la JeNah (Jenaer Nahverkehrsgesellschaft mbH). La rede de llinies de tranvía y d'autobús coneuta los 41 distritos de la ciudá. Les llinies principales de tranvía funcionen venticuatro hores al día.
Rede viaria
Jena dispón d'una bona comunicación per carretera, con dos autopistes nacionales que conecten con otres ciudaes alemanes: l'autopista nacional A4 (esti oeste) y l'autopista nacional A9 (norte-sur). Delles carreteres nacionales o de menor prioridá conecten Jena coles ciudaes y pueblos d'alredor.
Víes ferriales
Jena tien bones conexones ferriales, tantu nacionales como rexonales. Los trenes d'alta velocidá d'Alemaña (InterCityExpress, ICE) conecten vía direuta la ciudá con Berlín y Múnich (ruta norte-sur).
Aeropuertos
Los aeropuertos más cercanos, coneutaos per autopista y tren, son Aeropuertu de Erfurt (ERF/EDDE; 50 km), Aeropuertu de Leipzig-Altenburgu (AOC/EDAC; 80 km), Aeropuertu de Leipzig/Halle (LEJ/EDDP; 90 km) y Verkehrslandeplatz Jena-Schöngleina (15 km).
Casa África
Casa África ye un consorciu públicu español que'l so oxetivu principal ye'l fomentu de les rellaciones ente África, Europa y España. Tien la so sede na ciudá de Les Palmes de Gran Canaria, en Gran Canaria (Islles Canaries) y ta integrada pol Ministeriu d'Asuntos Esteriores y de Cooperación, el Gobiernu de Canaries y el Conceyu de Les Palmes de Gran Canaria. Casa África forma parte de la Rede de Cases de diplomacia pública del Estáu español xunto con Casa d'América, Casa Árabe, Casa Asia, Casa Mediterraneu y el Centru Sefarad-Israel.
Historia
Esta institución foi constituyida en Les Palmes de Gran Canaria'l 26 de xunu de 2006 nel marcu del Plan África del Gobiernu d'España, que sentaba les bases d'una política d'Estáu pa reforzar la presencia española na rexón. Na so xestación intervinieron el Ministeriu d'Asuntos Esteriores y de Cooperación, el Gobiernu de Canaries, l'Axencia Española de Cooperación Internacional pal Desarrollu, los Cabildros Insulares de Fuerteventura, Gran Canaria, Lanzarote, Tenerife y el Conceyu de Les Palmes de Gran Canaria.
La inauguración oficial tuvo llugar el 12 de xunu de 2007 cola presencia de los Reis d'España, xefes d'Estáu africanos como'l senegalés Abdoulaye Wade y diverses autoridaes nacionales y locales.
Oxetivos
L'actividá de Casa África forma parte de l'acción esterior del Estáu como ferramienta de diplomacia pública y económica. Nel campu de la diplomacia pública, trabaya coles mires de fomentar el bon entendimientu y l'enfotu ente España y África, y de fortalecer les rellaciones hispanu-africanes al traviés d'actividaes divulgatives, educatives y culturales. Nel área de la diplomacia económica, Casa África actúa nel marcu de la estratexa de la Marca España dando a conocer les oportunidaes qu'ufierta'l continente africanu a profesionales, empreses ya inversores españoles. Pa cumplir esta misión, Casa África sofita la internacionalización, principalmente nel ámbitu políticu-estratéxicu, de les empreses españoles que yá actúen o tienen interés n'actuar n'África, y potencia la collaboración ente actores públicos y privaos.
Con sede en Les Palmes de Gran Canaria, Casa África fortalez, amás, el papel de Canaries como plataforma política, económica y loxística escontra África, ufiertando un llugar d'alcuentru, pensamientu y reflexón sobre temes africanes. Promueve, amás, la creación de nueves polítiques y l'afitamientu de les rellaciones hispanu-africanes na axenda internacional, en centros d'estudiu ya investigación y nos medios de comunicación. Dende la so fundación, unu de los oxetivos principales de Casa África foi impulsar l'acercamientu d'España y África por aciu la sensibilización, la creación d'aliances estratéxiques y el fomentu de les rellaciones billateral y multillateral al llargu plazu.
El Consorciu Casa África rexir polos siguientes órganos de gobiernu:
La Comisión Delegada: formada por dos de los representantes del Ministeriu d'Asuntos Esteriores y de Cooperación, dos de los representantes del Gobiernu de Canaries, el designáu pol Conceyu de Les Palmes de Gran Canaria y el Direutor Xeneral, que coordina les xuntes
Premios
Concursu Fotográficu Objetivo África: con una temática distinta en cada edición, Casa África busca con esti concursu les fotografíes que meyor retraten los aspeutos positivos actuales d'África y de los africanos, la cara atenta d'África, esi gran llau que usualmente nun apaez nos medios de comunicación. Fotografíes sobre cultura, grupos sociales, arquiteutura, mediu ambiente, xéneru, artes plástiques, sociedá, etc.
Mediateca Casa África
La Mediateca de Casa África ye un centru documental y multimedia especializáu en temática africana que cunta con más de 8.000 rexistros nel so fondu bibliográficu y ufierta servicios de préstamu local y interbibliotecario y atención personalizada mientres tol añu y de manera gratuita. El so fondu ta integráu por documentación sobre África xenerada dende'l mesmu continente y dende fora ya inclúi, amás de lliteratura, ensayos ya informes de diverses materies de la conocencia, una videoteca que supera les 650 obres y una biblioteca musical con más de 800 CD.
Kuwamba ye la mediateca en llinia de Casa África, el portal de conocencia especializada nel continente con más de 1.800 recursos d'información en llibre accesu qu'inclúi llibros, fotografíes, películes y una canal de radio qu'emite música africana les 24 hores del día. Inclúi, amás, l'archivu dixital de les actividaes de Casa África. Kuwamba ye, primero de too, una puerta abierta al conteníu africano pa cualquier persona comenenciuda n'África, y en conocer direutamente la opinión y la visión de los africanos, en cualquier ámbitu o cualquier disciplina artística.
Francières (Oise)
Francières ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Cameron Deane Stewart
Cameron Deane Stewart ye un actor d'Estaos Xuníos de cine y televisión. Ye más conocíu pola so participación en Geography Club, Pitch Perfect, y Dirty Teacher, y pol so papel como Steven na serie de televisión adolescente iCarly.
Carrera
Unu de los primeros papeles reconocíos de Deane Stewart foi'l personaxe de Steven nel episodiu especial iParty with Victorious de la serie televisiva iCarly en 2011. Apocayá, ganó más atención pol so rol principal como Russell na película Geography Club y tamién como Tom en Pitch Perfect. Anguaño, tien un papel regular como Jace na serie de televisión de Disney Austin & Ally, y tamién tien papeles n'otres series de televisión.
Fréniches
Fréniches ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Chlaenius nigricornis
Chlaenius nigricornis ye una especie d'escarabayu de la familia Carabidae.
Busmayor (Ponticella)
Busmayor ye un llugar de la parroquia de Ponticella nel conceyu de Villayón.
Situación
Allúgase a 14 km de Villayón (la capital del conceyu) y a 141 km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 400 m sobre'l nivel de la mar.
Población
Tien una población de.
Chlaenius nigricornis
Distribución xeográfica
Distribúise pel paleárticu: Europa y la metá occidental d'Asia.
Hiro Ohashi
Hiro Ohashi foi un botánicu xaponés. Foi destacáu miembru de la Facultá Imperial de Ciencies de Kioto. Foi decanu de la Universidá de Muyeres de Xapón, que foi fundada en 1906, la universidá más antigua de les muyeres en Xapón
Charlotte Vale Allen
Charlotte Vale Allen foi una novelista de ficción contemporánea canadiana. Vivió nel Reinu Xuníu ente 1961 y 1964, onde trabayó como cantante y actriz. En 1966 emigró a los Estaos Xuníos dempués de tornar a Canadá. En contrayendo matrimoniu con Walter Bateman Allen Jr. en 1970 treslladóse a Connecticut y escribió la so primer novela. Usó n'ocasiones el pseudónimu de Katharine Marlowe.
Hiro Ohashi
Honores
Nel so honor nomen les siguientes especies:
Barandón
Barandón ye una casería de la parroquia de Ponticella nel conceyu de Villayón.
Situación
Allúgase a 18 km de Villayón (la capital del conceyu) y a 145 km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 572 m sobre'l nivel de la mar.
Población
Tien una población de.
Acnodon
thumb|right|250px|Acnodon Acnodon ye un xéneru de pexes de la familia Characidae nativos d'agües continentales d'América del Sur. Anguaño inclúi a trés especies.
Eleiciones xenerales d'España de 2011
El domingu 20 de payares de 2011 celebráronse eleiciones xenerales n'España. Foron les oncenes dende la Transición y sirvieron p'anovar los 350 escaños del Congresu de los Diputaos y 208 de los 266 escaños del Senáu. Dieron pasu a la X Llexislatura del actual periodu democráticu n'España. Les eleiciones se celebraron cuatro meses enantes de lo previsto por cuenta de la decisión per parte del presidente del Gobiernu, José Luis Rodríguez Zapatero, d'efectuar un adelantu eleutoral, anque la fecha orixinalmente prevista yera'l 8 d'abril de 2012. La decisión foi anunciada con cuasi cuatro meses d'antelación, el 28 de xunetu. La convocatoria oficial tuvo llugar el 26 de setiembre. Por decisión del presidente de la Xunta d'Andalucía, José Antonio Griñán, que decidió nun adelantrar les eleiciones, les del 20 de payares foron les primeres xenerales dende 1996 que nun coincidieron coles eleiciones al Parllamentu d'Andalucía.
Adelantu eleutoral
El final de la llexislatura de José Luis Rodríguez Zapatero taba previstu pal mes de marzu de 2012, pero'l 28 de xunetu de 2011 declaró la so intención de convocar eleiciones antemanaes pal día 20 de payares de 2011. Esta decisión convirtió estes eleiciones nel séptimu adelantu eleutoral (por 4 meses apenes nesti casu) dende la transición.
Investidura
El martes 20 d'avientu de 2011 Mariano Rajoy foi investíu Presidente del Gobiernu d'España en primer votación gracies a la mayoría absoluta del so partíu. Tamién sofitaron a Rajoy Foru Asturies y Unión del Pueblu Navarro.
Casba d'Arxel
La Casba (قصبة, qaṣba, que significa ciudadela o fortaleza), ye la ciudadela d'Arxel n'Arxelia y el barriu históricu que lu arrodia. Ye un tipu únicu de medina, una ciudá islámica, allugada na mariña del mar Mediterraneu.
La casba foi fundada sobre les ruines de l'antigua Icosium. Ye una pequeña ciudá que, construyida sobre una llomba, enfusar al mar estremada en dos: la ciudá alta y la baxa. Pueden atopase mezquites y edificaciones del sieglu XVII y, especialmente los trés grandes mezquites de la ciudá d'Arxel: la mezquita de Ketchaoua (que la so edificación data de 1794) flanqueada por dos minaretes, la mezquita nueva (Djemmá el Djedid) (llevantada en 1660 mientres la rexencia otomana) y la Gran Mezquita d'Arxel (Djemmá el Kebir), la más antigua d'Arxel yá que foi construyida a finales del sieglu XI. Na casba arxelina tamién esisten les típiques calles-llaberintu.
La Casba xugó un rol central mientres les lluches d'independencia d'Arxelia (1954–1962). La Casba foi l'epicentru de la insurxencia entamada pol Frente de Lliberación Nacional (FLN) que-yos dio un llugar seguru pa entamar y executar ataques contra autoridaes opresoras franceses y axentes del orde públicu n'Arxelia del momentu. Col fin de compensar los ataques, los franceses tuvieron que centrase específicamente na Casba.
Foi incorporada a la llista de Patrimoniu de la Humanidá d'Unesco en 1992.
Como informó Reuters n'agostu de 2008, la Casba atopar n'estáu d'abandonu y delles árees cuerren peligru de derrumbe.
Tenis
El tenis ye un deporte de raqueta practicáu sobre una pista rectangular (compuesta por distintes superficies les cuales pueden ser cementu, tierra, o yerba), delimitada per llinies y dixebrada en dos partes por una rede. Xuégase ente ente dos xugadores (individuales) o ente dos pareyes (dobles). L'oxetivu del xuegu ye llanzar una pelota cutiéndola cola raqueta de cuenta que rebote dientro del campu del rival, procurando qu'esti nun pueda devolvela.
Etimoloxía
La pallabra asturiana «tenis» provién del inglés  «tennis» que de la mesma tien el so orixe nel francés  «tenez». Cuando'l xugador de tenis (llamáu «tenista»), ponía la pelota en xuegu esclamaba  «¡tenez!» (‘¡ahí va!', en francés).
Historia
thumb|Pista de verde nos EE.XX., 1887.
Les primeres referencies del tenis tienen llugar en Francia, nomáu  «jeu de paume» (‘xuegu de palmes') yá que de primeres cutíase la pelota cola mano. Más tarde empezáronse a utilizar raquetes.
El tenis orixinal xugábase en pistes de yerba natural.
Aniciar n'Europa a finales del sieglu XVIII y espandióse nun principiu pelos países anglofalantes, especialmente ente los sos clases altes. Na actualidá'l tenis haise universalizado, y ye xugáu en casi tolos países del mundu. Dende 1926, cola creación del primer tour, ye un deporte profesional. Ye amás un deporte olímpico dende los Xuegos Olímpicos d'Atenes 1896.
Midíes de la cancha
El tenis xugar nuna cancha (llamada «pista» n'España) de forma rectangular, de 23,77 metros (78 pies) de llargor por 8,23 m (27 pies) d'anchor. Pa los partíos de dobles la cancha va ser de 10,97 m (36 pies) d'anchor.
Les llinies que llinden los estremos de la pista denominar llinia de fondu y les llinies que llinden les bandes de la pista denominar llinia llaterales. A cada llau de la rede y paralela a ella, trácense dos llinies ente les llinies llaterales a una distancia de 6,40 m a partir de la rede.
Estes llinia llámense llinia de saque o de serviciu. A cada llau de la rede, l'área ente la llinia de serviciu y la rede queda estremada per una llinia central de serviciu en dos partes iguales llamaes cuadros de serviciu. La llinia central de serviciu trázase paralelamente a les llinies llaterales d'individuales y equidistante a elles.
Cada llinia de fondu estremar en dos por una marca central de 10 cm de llargor, que se traza dientro de la pista y ye paralela a les llinies llaterales d'individuales. La llinia central de serviciu y la marca central son de 5 cm d'anchor. Les otres llinies de la pista son d'ente 2,5 y 5 cm d'anchor, sacante les llinies de fondu que pueden ser d'hasta 10 cm d'anchor. Toles midíes de la pista tomar pola parte esterior de les llinies. Toles llinies de la pista tienen que ser del mesmu color por qu'oldeen claramente con el color de la superficie.
La rede
La pista ta estremada na so metá por una rede suspendida d'una cuerda o un cable metálicu que los sos estremos tán afitaos a la parte cimera de dos postes o pasen sobre la parte cimera de dos postes a un altor de 1,07 metros. La rede ta totalmente estendida de manera qu'enllena dafechu l'espaciu ente los dos postes de la rede y la malla ye d'un treme lo suficientemente pequeñu por que non pase la pelota de tenis. L'altor nel centru de la rede ye de 0,914 m, onde ta sostenida por aciu una faxa. Hai una banda cubriendo la cuerda o'l cable metálicu y la parte cimera de la rede. La faxa y la banda son blanques perdayures. El diámetru máximu de la cuerda o cable metálicu ye de 8 mm. L'anchor máximo de la faxa ye de 5 cm. La banda ye d'ente 5 y 6,35 cm d'anchor a cada llau.
Pa los partíos de dobles, los centros de los postes de la rede tán asitiaos a 0,914 metros fuera de cada llau de la llinia de dobles. Pa los partíos d'individuales, si usa una rede d'individuales, los centros de los postes de la rede tán a 0,914 m fora de cada llau de la llinia d'individuales. Si usa una rede de dobles, entós la rede sostener a un altor de 1,07 m por aciu soportes denominaos palos d'individuales, que los sos centros tán a 0,914 m fuera de cada llau de la llinia d'individuales.
Los postes de la rede nun pueden ser de más de 15 centímetros de diámetru. Los palos d'individuales nun pueden ser mayores qu'un cuadráu de 7,5 cm per llau o 7,5 cm de diámetru. Los postes de la rede y los palos d'individuales nun pueden sobresalir más de 2,5 cm percima de la cuerda de la rede.
Puntuación
Un partíu de tenis ta compuestu por parciales (sets n'inglés). El primeru en ganar un númberu determináu de parciales ye'l ganador. Cada parcial ta integráu por xuegos. En cada xuegu hai un xugador que saca, que vase alternando. De la mesma, los xuegos tán compuestos de puntos, que son 15,30,40.
El primeru en ganar 6 xuegos con una diferencia mínima de 2 con al respeutive del so rival ye'l ganador del set; en casu de que nengún de los dos xugadores o equipos tenga una ventaya de dos xuegos al llegar a seis, gana'l set el primeru que llogre una diferencia de 2 xuegos o más. La cuenta de los puntos ye abondo particular: cuando un xugador gana'l so primer puntu, el so tanteador ye 15, cuando gana 2 puntos, 30, y cuando gana 3 puntos, 40. Por casu, si'l sacador d'esi xuegu lleva ganaos 3 puntos y el receptor 1 puntu, el marcador ye de 40-15. Siempres se noma en primer llugar la puntuación del sacador. Cuando dambos xugadores empaten a 40 dizse qu'hai deuce o «iguales». El primer xugador o equipu que gane un puntu dempués del deuce llogra una ventaya», y, en casu de ganar el siguiente puntu, llévase'l xuegu, de lo contrario vuélvese a tar en deuce hasta que se llogre la diferencia de dos puntos.