cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Berenice Abbott
Bibliografía
Llibros de la so autoría Otros llibros de la so autoría o collaboración Antoloxíes sobre Berenice Abbott
Coleiciones
Les fotografíes de Abbott formen parte de la coleición permanente de les siguientes instituciones:
Gobernación de Latakia
Historia
La gobernación foi parte históricamente del Estáu alauita, qu'esistió dende 1920 hasta 1936. La ciudá de Latakia yera la capital del estáu.
Desque empezó la guerra civil siria en 2011 coles mires de derrocar al Presidente Bashar al-Asad, la rexón caltúvose en relativu aselu, amás de una pequeña pero persistente presencia rebalba al nordeste de la provincia, centrada nel pueblu de Salma.
Distritos
La gobernación estremar en 4 distritos (manatiq):
Estos estrémense en subdistritos (nawahi).
Centru izquierda
El centru izquierda en ciencia política ye l'espectru políticu onde s'alluga a formaciones polítiques entendíes ente'l centru y l'izquierda revolucionaria o rupturista. El centru izquierda polo tanto se contrapone non yá a la derecha sinón tamién a dichos allugamientos d'estrema izquierda.
Les ideoloxíes típiques de centru izquierda n'Occidente seríen la socialdemocracia, el socioliberalismo, y el socialismu democráticu. Na mayoría de países occidentales, l'electoráu esencial de centru izquierda componer sectores de la clase trabayadora urbana, miembros de la clase media intelectual académica, ya inclusive, la población rural en determinaos llugares. L'estudiu de los sistemes políticos, amosó un enclín d'amplios sectores sociales a autodefinirse nel centru o centru izquierda, yá que al ser una posición definida según el contestu, la so ideoloxía varia dende posiciones relativamente progresistes a otres neolliberales.
El ecoloxismu ya inclusive el democristianismo podríen tar incluyíos nel centru izquierda dependiendo del país. N'Estaos Xuníos, a diferencia d'otros países, el centru izquierda ye denomada lliberalismu.
Carauterístiques
El términu centru izquierda nació a principios del sieglu XX pa describir les ideoloxíes polítiques cercanes al socialismu, pero qu'aceptaben numberosos aspeutos de la organización social del sistema capitalista, anque a partir de la dómina de la cayida del Muriu de Berlín foi usada más polos promotores del "capitalismu con cara humana" o'l "capitalismu popular"; y reemplazó asina al términu "izquierda moderada".
La mayoría de les fuercies polítiques de la centru izquierda son básicamente socialdemócrates y tán a favor del estáu del bienestar. Munchos partíos de centru izquierda (como'l Partíu Llaborista del Reinu Xuníu), nos sos oríxenes defendíen el llamáu "Socialismu democráticu", que yera la transición pacífico y gradual a una economía socialista dientro del sistema democráticu de los países occidentales capitalistes (n'oposición al cambéu violento y revolucionario acompañáu de la dictadura del proletariáu que suponía'l comunismu).
Na actualidá, les principales carauterístiques de la centru izquierda nos países occidentales (principalmente n'Europa) son les siguientes:
Carlos Villagrán
Carlos Villagrán Eslava, más conocíu a finales de los años 60s como Pirolo, ye un actor y humorista mexicanu, conocíu mundialmente como Quico o Kiko pol so personaxe en El Chavo del 8. Nel añu 2013 foi designáu embaxador en Porto Alegre, una de los dolce sedes del Mundial de Brasil 2014.
El 12 de xineru de 2010 anunció que por cuenta de la so avanzada edá dexaría d'interpretar esti personaxe. El 11 de mayu de 2013 vistió per últimu vegada'l traxe del so personaxe en Brasil. El 8 d'agostu de 2014, anunció'l so regresu a los escenarios en Brasil como Quico en conmemoración a los 30 años en que la serie El Chavo del Ocho que se exhibio nesi país. El 1 de xunu de 2018 anunció que definitivamente dexaría d'interpretar al so personaxe (Quico) pa trabayar n'otros proyeutos.
Los sos entamos
Foi'l segundu de cuatro hermanos, los sos padres, Carlos Villagrán Chávez y Eva Adela Eslava Rivera proveníen d'una familia d'escasos recursos, pero a pesar d'ello, llograron caltener el so llar con cuatro fíos. El so padre trabayó como fotógrafu de les alamees con una cámara 5×7 y Villagrán (fíu) acompañar, combinando los sos estudios col trabayu pa poder sacar alantre a la so familia, por cuenta de esto, Carlos, tuvo hasta segundu grau de secundaria. En 1967 Carlos llogró'l so primer trabayu, como reporteru gráficu del periódicu El Heraldu de Méxicu cubriendo los Xuegos Olímpicos de Méxicu 1968. Sicasí, aprovechando'l so credencial de fotógrafu de prensa, en 1968 empezó a frecuentar les instalaciones de Telesistema Mexicanu (propietaria de les canales 2, 4 y 5).
El so personaxe más célebre
miniatura|Villagrán carauterizáu de Quico.|213x213px
"Quico", depués llamáu "Kiko" por problemes llegales con Roberto Gómez Bolaños (Chespirito), representa un neñu vistíu de marineru de 9 años, mimáu y envidiosu, bocayón colos sos amigos, pero con un gran corazón cuando la ocasión lo amerita.
El so verdaderu nome ye Federico, pero él poníase bien murniu cuando'l so madre llamar por esi nome yá que yera'l nome del so padre fináu y significaba qu'ella taba bien enoxada con él. Como la mayoría de personaxes creaos por Roberto Gómez, carauterizar pola so torpeza ya inxenuidá. Ye'l fíu únicu de Doña Florinda (Florinda Meza) y perdió al so padre Don Federico, un marín, que morrió xunto col restu de la tripulación cuando'l so barcu fundir n'alta mar. Dacuando Quico bromiaba con que'l so padre foi comíu por una ballena, por eso diz que'l so padre fuelga "en pexe" y de un "colapsu" (colazo) qu'un tiburón dio-y.
La parte risible que-y trescaló al so personaxe, ye la cantidá de xestos y espresiones interesaes propies que-y valieron un llugar bien destacáu nel programa.
El discutiniu salíu de Quico
De tolos actores qu'arrenunciaron, l'arrenunciu de Villagrán foi la más polémica, y nunca esclariada na so totalidá. Les versiones de la salida de Carlos Villagrán del programa son munches ente les que se dicen qu'una pudo ser celos profesionales de parte de Roberto Gómez Bolaños yá que nel so momentu'l personaxe de Quico aportó a más popular que'l mesmu Chavo. Otres versiones indiquen qu'ente Carlos Villagrán y Florinda Meza hubo fregadures profesionales y hasta sentimentales, nel momentu que ella empezaba o caltenía una rellación sentimental con Roberto Gómez Bolaños y arriendes de esta rellación de Florinda Meza con Roberto, ella foi adquiriendo un papel más importante dientro de les xerarquíes del programa al ser ella la pareya del dueñu tomando decisiones sobre los personaxes y quedando demostráu cola salida de Ramón Valdés meses más tarde. Según entrevistes al mesmu Villagrán, Rubén Aguirre y Roberto Gómez Bolaños, revelen que tres l'últimu capítulu onde apaeció Quico n'El Chavo (El viaxe a Acapulco), Carlos recibió una ufierta de trabayu en Venezuela onde lu pagaben 10 vegaes más qu'en Televisa, al consultalo con Chespirito díxo-y que nun había nengún problema pero que nun podría faer usu del personaxe Quico nin encher les mocaes, una y bones el personaxe yera de la so autoría y amás el públicu sentiríase hostigado; esto causó una disputa pol usu de Quico hasta que Emilio Azcárraga Milmo, presidente de Televisa, intervieno llamando a Villagrán al so despachu, y solicitó-y que-y fixera un proyeutu pa otru programa tando él como protagonista principal pero supervisáu por Roberto Gómez Bolaños. Villagrán intentó esplica-y les diferencies qu'esistíen ente él y Chespirito, pero Azcárraga concretar a preguntar si interesába-y o non la propuesta. Villagrán negóse, y tal cosa causó que Azcárraga fadiárase y ordenara de momentu'l vetu del actor a nivel continental, alvirtiendo a les televisoras d'América Llatina y fala hispana que si llegaben a da-y trabayu a Villagrán, él dexaría-yos de surtir emisiones importantes como El Chavo del 8 y les telenoveles que nesi entós producíense.
Permanencia en Venezuela 1981-1987
Villagrán foi protagonista d'un espaciu televisivu infantil en vivu, llamáu El Circu de Monsiueur Cachetón. L'actor interpretaba a Monsieur Cachetón, el dueñu d'un circu. Esti programa yera una especie de reminiscencia del programa de Sopapu, con una gran interacción col auditoriu y llamaes telefóniques de televidentes. Foi emitíu por delles cadenes llatinoamericanes independientes a partir de 1985 y caltener de xira pol continente.
El so tercer y última serie, foi Kiko Botones en 1986, onde compartió l'escenariu con humoristes venezolanos de la talla d'Emilio Lovera, ente otros.
Estos programes fueron recibíos tibiamente pola audiencia. Fueron esportaos a otros países, ente ellos Méxicu, onde foi emitíu pola antigua cadena de TV estatal Imevision -güei llamada TV Azteca- ensin muncha resonancia de rating.
Regresu a Méxicu en 1987
Depués de la so esperiencia en Venezuela tuvo una aventura nel esterior, l'actor tornó col so personaxe a Méxicu en 1987, onde llogró un contratu cola pequeña televisora Tele Rey pa realizar un nuevu proyeutu de comedia, denomináu ¡Ah, qué Kiko! en 1988. Nun principiu cuntó una vegada más cola presencia de Ramón Valdés, siendo sustituyíu darréu pol actor Sergio Ramos «El Comanche». Sicasí, la serie atayóse abruptamente con namái unos meses al aire, posiblemente por cuenta de la escasa audiencia que llogró.
La reconciliación
El 1 d'abril de 2000, mientres un especial d'El Chavo del Ocho que Televisa entamó como un homenaxe a Goméz Bolaños pola so llarga trayeutoria, llogróse una supuesta reconciliación ente Carlos Villagrán y Roberto Gómez Bolaños. Ésta tamién foi la primer ocasión que se volvieron a ver tres 22 años d'alloñamientu. La ocasión foi bien prestosa y entrañable pa tolos presentes nel eventu, ente ellos tolos actores que fueron parte del repartu de Gómez Bolaños a lo llargo de los sos distintos programes (menos Ramón Valdés fináu en 1988, Angelines Fernández y Raúl Padilla finaos en 1994, y Horacio Gómez Bolaños fináu en 1999 a quien tamién se -yos recordó y rindió homenaxe). Sicasí, col tiempu demostróse qu'esa supuesta reconciliación foi básicamente un recursu publicitariu.
Roberto Gómez estableció batalles llegales colos antiguos actores d'El Chavo del Ocho pa evitar qu'usaren los personaxes del programa ensin el so consentimientu. Ésta foi una de les razones poles que Villagrán camudar a Arxentina, onde puede usar llibremente'l personaxe de Kiko yá que Chespirito nun tenía poder de derechos d'autor n'Arxentina y el nome ta rexistráu en Méxicu como "Quico" ente que Carlos Villagrán rexistrar como "Kiko". Nun se tuvo constancia de reconciliación real, nin d'acercamientu ente Gómez Bolaños y Villagrán, nin tampoco con María Antonieta de les Nieves, con quien tamién caltuvo una llucha llegal pol usu del personaxe de la Chilindrina. El contautu d'amistá foi namái con dellos miembros sobrevivientes del repartu, tales como Édgar Vivar y Rubén Aguirre.
En confirmando'l fallecimientu de Gómez Bolaños, asocedíu'l 28 de payares de 2014, Villagrán apurrió un mensaxe na so páxina de Facebook llamentando'l sucesu. Díes dempués, llegó hasta'l velorio de Chespirito en Méxicu, onde pudo abrazar y apurrir el pésame a Florinda Meza, dejándo tras años de disputes. A pesar de qu'aquel día yá se retiró d'interpretar al so personaxe más emblemáticu, como un homenaxe nos eventos luctuosos, Villagrán vistió nuevamente a Quico.
Participaciones en concursos
En 2004 Villagrán ye convidáu al programa de concursos venezolanu La guerra de los sexos, animáu por Viviana Gibelli y Daniel Sarcos, onde concursa como'l so personaxe celebre d'El Chavo del 8 en distintos ginkanas como El Striptease Intelectual, La Cámara de la Tortura, Los Aloyeros y ente otres ginkanas, a la fin del programa terminando ganando l'equipu masculín dándo-y la victoria a Kiko (Carlos Villagrán).Pal 2005 Villagrán vuelve a concursar como Kiko participando nes Ginkanas El Pisu Pantasma, El Sofá Llocu, Los Forzudos y otres más, anque esta vegada termina ganando l'equipu femenín a la fin del programa.
Vida personal y actualidá
Carlos Villagrán vivió de forma itinerante en diverses ciudaes del continente (ente elles Méxicu D.F., Caraques, Buenos Aires, Santiago y Miami), motiváu pol so trabayu humorísticu. La so última residencia atopar nel barriu de Palermo Soho de la ciudá de Buenos Aires, Arxentina, país onde Kiko ye popular. Casóse 3 vegaes y ye padre de siete fíos: Paulo, Sylvia, Ángel, Samantha, Edson, Gustavo y Vanessa. Por delles décades (n'especial ente los 80s y 90s) viaxó per Llatinoamérica col so circu llamáu El circu de Kiko.
En mayu de 2013, fixo les sos últimes presentaciones col so típicu personaxe en Brasil, que remataron en Rio de Janeiro el 11 de mayu frente unes mil persones. Según les sos propies pallabres: «Quien-yos fala agora ye Carlos Villagrán. Fai 30 años tamos xuntos, pero llega un momentu nel que tenemos que parar. Despídome d'ustedes equí en Rio de Janeiro. Esta ye la mio última presentación (…)».
Nuna entrevista col diariu brasilanu O Globo, afirmó: «Toi con 69 años y por respetu a los almiradores voi parar de competir contra'l mio peor enemigu: el Kiko más nuevu qu'apaez tolos díes na televisión. Nun puedo apostar con él porque él nun va avieyar y yo non -y simpatizo. Voi sentir falta del públicu y de les rises. Ye daqué bien llindu».
N'abril del 2016, presentar col personaxe Kiko en Bolivia.
En 2017, anúnciase la película brasilana Como se Tornar o Pior Aluno da Escola (en traducción lliteral: ‘cómo convertise nel peor alumnu de la escuela’), que'l so llanzamientu va ser n'ochobre y con Carlos Villagrán nel papel de Ademar, el direutor de la escuela y antagonista de la película. El llargumetraxe basar nel llibru homónimu del humorista y presentador brasilanu Danilo Gentili.
Hewlett-Packard
Hewlett-Packard (nyse: HPQ), más conocida como HP, ye una empresa d'Estaos Xuníos, de les mayores empreses de teunoloxíes de la información del mundu, con sede en Palo Alto, California. Fabricaba y comercializaba hardware y software amás de brindar servicios d'asistencia rellacionaos cola informática. La compañía foi fundada en 1939 por William Hewlett y David Packard, y dedicábase a la fabricación de preseos de midida electrónica y de llaboratoriu.
El 6 d'ochobre de 2014, Hewlett-Packard anuncio la so división en dos robles que cotizaríen de manera separada nel mercáu de valores, colo que'l so negociu d'ordenadores ya imprentadores operaría independiente de la so unidá de servicios y equipos corporativos.
El 1 de payares de 2015 fíxose efectiva la so división en dos empreses: HP Inc., dedicada a los imprentadores y los ordenadores personales, y Hewlett Packard Enterprise, dedicada a los servidores, equipos d'almacenamientu y redes, programes de cómputu y servicios pa terceres empreses. Nel procesu de separación entámase despidir a 5000 emplegaos de la firma.
Historia
Bill Hewlett y David Packard yeren dos compañeros na universidá de Stanford. Nel garaxe de la so casa construyeron un oscilador d'audiu, un preséu de prueba electrónicu utilizáu polos inxenieros de soníu.
Empecipió una carrera n'equipos electrónicos de prueba y ensayu pa llaboratorios. Más tarde, en 1968 entraron nel negociu de los calculadores electróniques con gran ésitu:
La mayoría de les calculadores HP usen la notación polaca inversa, n'inglés, Reverse Polish Notation ó RPN.
HP entró al campu de los ordenadores en 1966 cola 2116A, la primera de la serie HP 1000 diseñada p'axuntar y analizar los datos producíos por preseos de HP. Los ordenadores HP 1000 son utilizaes p'aplicaciones CIM, tales como supervisión y control de procesos, alministración d'alarmes y supervisión de máquines.
En 1972, HP ramificóse, entrando na informática comercial cola serie 3000, un sistema multiusuariu que se fixo bien conocíu pol so desaxeradamente alta fiabilidá, especialmente pa esa dómina. La serie 3000, de gran ésitu, siguió siendo la principal serie d'ordenadores de HP y evolucionó escontra una familia completa d'ordenadores dende micro hasta macrocomputadoras. Tamién en 1972, presentó la primer calculadora de mano científica, la HP-35, reemplazando la regla de cálculu y empecipiando una nueva yera de calculadores de bolsu. En 1982, foi presentada la primer estación de trabayu HP 9000.
La primera ordenador personal de HP foi la Touchscreen 150, un ordenador personal con MS-DOS que llogró solamente una aceptación modesta. En 1985, presentó la VECTRA, una máquina basada nel 286 que foi la primera d'una llinia completa de PC compatibles con IBM.
En 1984, HP revolucionó'l mercáu de los imprentadores cola so imprentadora LaserJet destinada al usu n'oficines, que estableció l'estándar pa la industria.
En 1986, presentó un nuevu diseñu internu pa les sos families 3000 y 9000 que condució a la compañía a los años 90. La nueva HP Precision Architecture apurre un importante aumentu nel rendimientu.
En 1989, HP adquirió Apollo Computer, que combinada cola so propia llinia fixo de HP el líder del mercáu n'estaciones de trabayu. Hewlett-Packard viende percima de 10.000 productos distintos nel campu de la electrónica y la computación y ganó una reputación en tol mundu pola so inxeniería robusta y fiable.
En 2002, Hewlett-Packard adquirió Compaq Computer Corp. por 20 000 millones de dólares. Numberosos grandes accionistas de HP, incluyendo a Walter Hewlett, públicamente opunxéronse al tratu. Michael Capellas, entós direutor executivu de Compaq, dexó la compañía dempués d'un curtiu tiempu como presidente de HP. Carly Fiorina convertir na nueva direutor executivu de HP y foi responsable de la compañía fundida. Fiorina dirixó Compaq per cerca de trés años dempués de que Capellas foise. Mientres esi tiempu, HP despidió a miles d'antiguos emplegaos de Compaq, el so preciu d'aición xeneralmente tornó, les ganancies nun se llevantaron, y siguió perdiendo mercáu frente a Dell. Encarando'l despidu dende una contraria xunta directiva, Fiorina optó por dir se en febreru de 2005 primero que la xunta pudiera despidila. Mark Hurd tomó'l so llugar como direutor executivu de HP. Munchos productos Compaq fueron remarcaos col lletreru de nome de HP, ente que la marca Compaq permaneció n'otres llinies de productos.
28 de setiembre de 2006 Hewlett-Packard compra VooDooPc
El 13 de mayu de 2008 Hewlett-Packard adquirió la empresa de servicios informáticos d'Estaos Xuníos EDS por 13 900 millones de dólares, la nueva empresa cuntaría con una plantía de 310 000 trabayadores y presencia nos mercaos de más de 170 países. Nel área de servicios, la nueva empresa cuntaría con 210 000 emplegaos y presencia en más de 80 países. N'España, el nuevu grupu sumaría más de 6000 emplegaos ente los 3000 d'EDS y los 3800 de HP. Dambes empreses tán enllantaes en Sant Cugat del Vallès (Barcelona). En Costa Rica, HP cuenta con 6800 trabayadores.
El 12 de payares de 2009, Hewlett-Packard adquirió la empresa 3Com, fabricante de productos de networking, por 2700 millones de dólares, o lo que ye lo mesmo, 7,9 dólares per aición. Según HP la compra taba dirixida a impulsar la so división de comunicaciones, especialmente en China, onde se centra bona parte de l'actividá de 3Com.
El 28 d'abril de 2010, Palm, Inc. y Hewlett-Packard anunciaron l'adquisición de Palm per parte de HP, lo que representó la incursión na telefonía móvil con dispositivos con gran potencial, pero principalmente l'adquisición del sistema operativu multitarea webOS.
El 18 d'agostu de 2011, HP informó qu'evaluaba un spin off de la so división d'ordenadores tantu d'escritoriu como portátiles, que representaben el 31 % de los sos ingresos totales, según el conxelamientu parcial nel desenvolvimientu de HP webOS. Meses dempués anunció que'l negociu de microinformática siguía siendo una pilastra na so estratexa y caltendría polo tanto la so división d'ordenadores personales.
El 22 de setiembre de 2011, Meg Whitman foi nomada como la nueva presidente y direutor executivu de la compañía, reemplazando d'esta manera a Léo Apotheker.
El 16 d'avientu de 2011, HP informó que lliberaría completu'l códigu de webOS, pasándo este a ser OpenSource
El 1 de payares de 2015 fíxose efectiva la so separación en dos empreses: HP Inc. y Hewlett Packard
N'abril de 2016 llanzó'l portátil personal HP Spectre, el más finu del mundu, que tien non más de 10.4 mm de grosez.
Ritu bizantín
200px|thumb|[[San Basilio Magno celebrando Misa pol ritu bizantín.]]
El ritu bizantín (o 'constantinopolitano', tamién llamáu 'griegu') ye una de los cinco grandes families de ritos llitúrxicos cristianos, que componen l'Oriente cristianu. Ye practicáu por Ilesies orixinaries del antiguu Imperiu romanu d'Oriente (que la so capital foi Constantinopla). Na so mayoría son Ilesies ortodoxes pero tamién les hai que tán en comunión con Roma (les llamaes Ilesies orientales católiques). Amás, utilízase'l ritu bizantín d'una manera modificada na ilesia luterana protestante d'Ucraína, la comunidá luterana del ritu bizantín (Ostkirchlicher Konvent), la comunidá de San Valentín (Síndo del Gran Callón ELCA) y la ilesia evanxélica luterana de Slovenia. La sociedá del anglicanismu del ritu oriental tamién lu emplega nes sos mises.
Historia
La Ilesia de Constantinopla convertir nel centru políticu-relixosu del Imperiu romanu dempués de que l'emperador Constantín refundara nesa ciudá una nueva capital (324-330) nel llugar de l'antigua ciudá de Bizanciu. Constantinopla desenvolvió'l so propiu ritu llitúrxicu de la lliturxa de Santiago, nuna forma d'alcuerdu a la modificada por Basilio el Grande, y nuna más común, según modificada por Juan Crisóstomo. Dempués del cisma d'Oriente de 1054, sacante por curtios periodos de xuntes, la mayoría de los cristianos bizantinos nun hai tao en comunión cola Santa Sede de Roma. Conformen el grupu d'Ilesies ortodoxes del Este, que la so cabeza titular ye'l patriarca de Constantinopla.
Les Ilesies ortodoxes son na so mayoría independientes, xuníes ente sigo pola comunión con Constantinopla, que nun exerz autoridá real sobre elles. Atópense estremaes típicamente n'Ilesies a lo llargo de les fronteres de les naciones. Aquelles que tornaron a la plena comunión con Roma tán representaes poles Ilesies orientales católiques de ritu 'bizantín'. left|thumb|[[Iconostasio d'una Ilesia búlgara.]]
Idioma huichol
El huichostle o huichol ye una llingua de la familia utoazteca falada en Méxicu polos huicholes, que se llamen a sí mesmos Wixarika y habiten nos estaos mexicanos de Nayarit como grupu mayoritariu, Jalisco, Durango y Zacatecas. Ta reconocida pola "Llei de Derechos Llingüísticos" como una "llingua nacional" de Méxicu, xunto con otres 62 llingües indíxenes y l'español. El nome huichol provién de l'adaptación al idioma náhuatl del autónimo wixarika, por cuenta de qu'en idioma huichol la a puede llegar a oirse como o; r y l son alófonos y la pronunciación de x que yera sibilante foi interpretada como africada tz ente los sieglos XVII y XVIII (dómina en que pudo asoceder el préstamu de la pallabra), más la perda de la sílaba -ka, dio como resultáu huitzol en náhuatl y la so castellanización huichol.
Clasificación
El huichol ye una llingua utoazteca, del grupu sonorense o mexicanu, al igual que'l pima, el mayu o'l náhuatl, etc. La llingua más cercana al huichol ye'l cora o nayeri, xunto col cual forma la caña corachol. La rexón huichol asitiar nel espinazu de la Sierra Madre Occidental, nel estáu de Jalisco. Los huicholes habiten nos conceyos de Huejuquilla l'Altu, Mezquitic y Bolaños, al norte del estáu de Jalisco, según en La Yesca y el Nayar, nel estáu de Nayarit, y hai grupos minoritarios nos estaos de Zacatecas y Durango.
Descripción llingüística
El huichol ye una llingua mesoamericana qu'amuesa numberoses traces definitories del área llingüística mesoamericana. El huichol amás ye una llingua tonal qu'estrema dos tonos, "alto" y "so".
Fonoloxía
Tocantes a les vocales tiense un inventariu de diez elemento, cuatro vocales curtios // y los sos contrapartidas llargues //, que se distribúin el tracto bucal más o menos de la siguiente forma: ! !! Anterior !! Central !! Posterior ! Zarrada ! Non-zarrada
Gramática
El huichol ye al igual qu'otres llingües utoazteques como'l náhuatl una llingua incorporante. el huicho tipológicamente presenta un enclín polisintéticu con un grau de polisíntesis mayor que llingües cercanamente emparentaes como'l náhuatl, yá que tien medios morfolóxicos más numberosos y complexos que dexen marcar gramaticalmente nel predicáu (forma verbal) un númberu mayor de carauterístiques de los argumentos verbales. Tómense por casu estes oraciones: ! !! OD singular !! OD plural ! OI singular /xapa ne-p i -ʔir-ʔo-ta-ʔo-t i i-ri/ carta 1SG.SUJ-PRI-SG.OBJ-SG -tinta- TR/APL-APL 'Escribí-y una carta' /xapa ne-p i -ʔi-ti-ʔo-t i i-ri/ carta 1SG.SUJ-PRI-PL.OBJ-SG -tinta- TR/APL-APL 'Escribí-y cartes' ! OI plural /xapa ne-p i -war-ʔo-ta-ʔo-t i i-ri/ carta 1SG.SUJ-PRI-EXP-SG.OBJ-PL -tinta- TR/APL-APL 'Escribí-yos una carta' /xapa ne-p i -wa-ti-ʔo-t i i-ri/ carta 1SG.SUJ]]-PRI-PL.OBJ-PL -tinta- TR/APL-APL 'Escribí-yos cartes' Reparar la forma complexa del verbu qu'inclúi marques pal suxetu, el oxetu direutu (singular ta- / plural ti-) y el oxetu indireutu (sg. ʔi- / pl. wa-). L'oxetu esplícitu xapa 'carta(s)' inclusive puede "incorporase" pa formar una forma holofrástica: Tamién ye posible espresar l'acción d'escribi-y coses a daquién polo xeneral (ti-): El huichol tien un enclín fuertemente polisintética polo que munches de les sos oraciones tienden a ser holofrases, el siguiente exemplu ye una pallabra formada por 28 morfos segmentales (la mayor parte monosilábicos): El lexema principal de l'anterior forma ye ku 'lluchar' (marcáu en negrina) y na pallabra apaez incorporáu la forma léxica tsɨɨk í  'perru', el restu de morfos son morfemes gramaticales (gramemes).
Los pronomes personal y demostrativu independientes, esto ye, aquellos que pueden apareer como pallabres independientes non amestaes al verbu son los siguientes: ! rowspan=2| !! colspan=2| Personales !! rowspan=2| Demostrativos ! singular !! plural ! 1ª persona | ne || ta-me || ʔikɨ ! 2ª persona | ʔekɨ || xe-me || ʔiyá ! 3ª persona | mɨkɨ || mɨ-me || mɨkɨ Nestes formes -me ye una marca de plural qu'apaez tamién n'otros contestos. Les marques de persona nel verbu so prefixos relacioandos na so mayoría coles formes anteriores: ! rowspan=2| !! colspan=2| marques de suxetu !colspan=2| marques de oxetu !! colspan=2| marques reflexives ! singular !! plural ! singular !! plural ! singular !! plural ! 1ª persona | ne- || te- || ne- || ta-/te- || ne-/yu- || ta-/yu- ! 2ª persona | pe- || xe- || ʔa-/ma- || xe- || ʔa-/yu- || yu- ! 3ª persona | Ø || me- || i-/Ø || wa- || yu- || yu-
Sintaxis
El huichol ye una llingua polisintética polo que gran parte munchos aspeutos qu'otres llingües resuelven por aciu construcciones sintáctiques en huichol son trataos por aciu la morfoloxía segmental. Un aspeutu importante ye la distinción ente'l nucleu de la oración principal y les oraciones secundaries o subordinaes, esta distinción siempres va acompañada de marques morfolóxiques distintes. Esto ye, el verbu o nucleu de la oración principal lleva una marca específica /pi-/ que marca como elementu non dependiente, ente que les oraciones subordinaes nun pueden llevar esa marca y lleven otres marques.
La incorporación nominal ye bien frecuente, polo que munches oraciones tienden a ser una holofrase.
L'idioma wixárika y la teunoloxía
L'idioma wixárika foi estudiáu pol Procesamientu de llinguaxes naturales colo cual inténtase ensertar a esta llingua nel mundu dixital. Los esfuercios centráronse en faer posible la traducción automática que dexen la traducción de testos n'español al wixárika y viceversa. A pesar de les meyores reportaes, la calidá de traducción sigue siendo bien baxa, comparaos con traducciones ente llingües como l'inglés, español o alemán. Atribuyóse la difucultad de traducir esta llingua a l'alta complexidá morfolóxica qu'implica la so fuerte tipoloxía de Llingua polisintética y los escasos recursos colos que se cunta pa entrenar los modelos computacionales. Sicasí, foi una de les llingües indíxenes más estudiaes na tema y anguaño esisten segmentadores morfolóxicos, traductores automáticos y un corpus paralelu disponibles y en desenvolvimientu.
Bibliografía
Paula Gómez López, 1999: Huichol de San Andrés Cohamiata, Jalisco, Archivu de llingües indíxenes de Méxicu, Colexu de Méxicu, ISBN 968-12-0851-X.
Ilesia católica armenia
thumb|200px|Emblema de la Ilesia católica armenia. La Ilesia católica armenia (en llatín: Ecclesiae Armenorum, n'armeniu: Հայ Կաթողիկե Եկեղեցի y nel Anuariu Pontificiu: Chiesa Armena) ye una de les 24 Ilesies sui iuris integrantes de la Ilesia católica. Ye una Ilesia oriental católica que sigue'l ritu armeniu na qu'emplega como llinguaxe llitúrxicu l'idioma armeniu clásicu. Ta entamada como Ilesia patriarcal acordies cola forma prescripta pol títulu 4 del Códigu de los cánones de les Ilesies orientales, baxo supervisión de la Congregación pa les Ilesies Orientales. Ta presidida pol patriarca catolicós de Cilicia de los armenios católicos (en llatín: Patriarcha Ciliciae Armenorum), que tien la sede en Bzommar, cerca de Beirut n'El Líbanu.
Llingües totozoquianes
Les llingües totozoqueanas constitúin una propuesta recién de familia llingüística qu'auniría les subfamilies totonaco-tepehua y mixe-zoque bien establecíes dende va tiempu, y ente les cualos abarruntóse dende va tiempu que podría esistir un parentescu demostrable.
Ilesia católica armenia
Históricamente los armenios católicos surdieron del senu de la Ilesia apostólica armenia.
Llingües totozoquianes
Darréu, a la propuesta del totozoqueano como familia, publicóse qu'esistíen ciertes evidencies rellacionándolo col chitimacha una llingua estinguida del sur d'Estaos Xuníos, que tradicionalmente fuera considerada una llingua aisllada. Amás conxeturóse que'l totozoqueano pudiera tar emparentáu coles llingües huaves.
Ilesia católica armenia
Patriarca
Como parte de la Ilesia católica, la so autoridá cimera ye'l papa o obispu de Roma. La so propia xerarquía ta encabezada pol patriarca catolicós de Cilicia de los armenios católicos (dende'l 24 de xunetu de 2015 ye Gregoriu Pedru XX Ghabroyan), quien tien les oficines del so patriarcáu en Bzommar n'El Líbanu, anque la catedral de la so eparquía mesma (catedral de San Elíes y San Gregoriu l'Illuminador) alcuéntrase en Beirut. No que fai al orde de precedencia d'honor de los patriarques de les Ilesies católiques orientales el patriarca de Cilicia ocupa'l cuartu llugar, detrás de los patriarques d'Alexandría, Antioquía y Babilonia en virtú del canon CCEO 58, 59.2 del Códigu de los cánones de les Ilesies orientales. Acordies cola autonomía que gocia'l patriarcáu, el patriarca católicu armeniu ye escoyíu pol Santu Sínodu integráu por tolos obispos católicos armenios y dempués ha de riquir la comunión eclesiástica del papa, quien retién total xurisdicción sobre la Ilesia.
Llingües totozoquianes
Descripción llingüística
Les llingües totonaco-tepehuas y les llingües mixe-zoque tienen un ciertu númberu de similaridades léxiques, reconocíes dende va tiempu, anque dellos autores consideraben que se deberíen posiblemente a préstamos léxicos. Sicasí, apocayá sobre la base d'una llista de casi 200 cognaos putativos pudieron establecese correspondencies fonétiques regulares y sistemátiques, lo cual ye indicativu d'un parentescu xenuinu. Les estimaciones numbériques procedentes del proyeutu comparanza sistemática ASJP, amuesen que la similaridad léxica ente totonaco y mixezoque ye similar a la esistente ente llingües indoueropeas pertenecientes a distintes cañes, polo que l'antigüedá de la familia podría ser similar a la de les llingües indoeuropees, unos 70 sieglos.
Fonoloxía
Pal proto-totozoqueano reconstruyóse provisionalmente el sistema de consonantes simples y les vocales. Les consonantes asemeyar al sistema reconstruyíu pal proto-totonaco ente que'l sistema vocálicu nun difier grandemente del proto-mixezoque, col que la principal diferencia son les vocales glotalizadas del totonaco. Amás propúnxose un a serie paralela de vocales laringalizadas que nun paecen haber dexáu traces en proto-mixezoqueano. L'inventariu de vocales reconstruyíu pal proto-totozoqueano (pTZ) inclúi siete timbres distintos, que pueden apaecer com vocales llargues, laringalizadas y llargues laringalizadas:
Ilesia católica armenia
Sínodu patriarcal
El sínodu patriarcal (Synodus Ecclesiae Armenae Catholicae) ta compuestu polos obispos, inclusive los auxiliares, y ye encabezáu y convocáu pol patriarca, quien tien de tomar toles decisiones importantes acordies con él. Axúntase davezu una vegada al añu. Como les demás Ilesies orientales católiques autónomes, el patriarca puede alzar, modificar y desaniciar eparquíes, y nomar a los sos obispos, acordies col sínodu patriarcal y dempués de consultar a la Santa Sede. Dientro del territoriu propiu de la Ilesia'l patriarca puede crear exarcaos, y nomar a los exarques, acordies col sínodu patriarcal. Los obispos son designaos pol patriarca y el sínodu patriarcal d'una llista aprobada pol papa, iguada primeramente pol sínodu patriarcal. Fuera del territoriu propiu del patriarcáu, el patriarca y el sínodu armeniu tienen xurisdicción en materia llitúrxico namái correspondiendo al papa la creación de diócesis y el nomamientu d'obispos.
Llingües totozoquianes
Fonoloxía
! rowspan="2"| ! colspan="2" | Anteriores ! colspan="2" | Centrales ! colspan="2" | Posteriores ! laring. || normal || laring. ! normal || laring. || normal ! Zarraes ! Medies ! Abiertes Estes vocales amenorgar a un sistema de tres timbres en proto-totonaco (calteniéndose la cantidá vocálica y la glotalización), ente que pal proto-mixezoqueano (pMZ) la evolución sería distinta y perderíase la glotalización y neutralizaríense les oposiciones **ɨ~**ə y **ɔ~**o. !pTZ!!pT!!pMZ
L'inventariu consonánticu del proto-totozoqueano nun ye idénticu nin al proto-totonaco nin al proto-zoqueano, anque'l primeru paez daqué más conservador: ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" | Llabial ! colspan="2" | Alveolar ! rowspan="2" | Palatal ! rowspan="2" | Velar ! rowspan="2" | Uvular ! rowspan="2" | Glotal ! central ! llateral ! rowspan="2"| Oclusives ! simple ! palat. ! colspan="2" | Africaes ! colspan="2" | Fricatives ! colspan="2" | Aproximante ! rowspan="2"| Nasales ! simple ! palat. Los signos procenden del alfabetu fonéticu americanista y son los equivalentes del AFI. Les correspondencies atopaes son:
Ilesia católica armenia
Creación de la Ilesia armenia
miniatura|Atopo d'obispos católicos armenios en [[Xerusalén, celebráu alredor del 1880.]]
El rei Tiridates III d'Armenia fixo del cristianismu la relixón del Estáu armeniu ente l'añu 301 y el 314, anque esistieron cristianos armenios dende tiempos apostólicos. Tiridates III designó a Gregoriu I l'Illuminador como primer catolicós d'Armenia, quien fundó la Ilesia armenia ya instaló la so sede n'Etchmiadzin nel 303.
Llingües totozoquianes
Fonoloxía
Dos de los fonemes del proto-totozoqueanos son más dudosos, yá que apaecen namái nun puñáu de cogandos tratar de los fonemes anque la velar palatalizada  ta sólidamente atestiguada (anque'l so valor fonéticu podría diferir llixeramente del reconstruyíu). El proto-mixezoqueano carauterizar por una périda de les consonantes llaterales y de les guturales (dosales posteriores), y amás una neutralización de la distinción ente alveolares y palato-alveolares. El proto-totonaco per otra parte presenta delles elisiones como les qu'afecten a
Comparanza léxica
La siguiente llista reproduz dalgunos de los cognaos propuestos ente'l proto-mixezoque y el proto-totonaco: ! GLOSA !! PROTO- TOTONACO !! PROTO- MIXEZOQUE !! PROTO- TOTOZOQUE 'caricotes' || *huʔy(i) 'carbón' || **Haiʔl~ 'grande, más' || *ye:ʔk 'crecer' || **ƛahʔnk~ 'bambú' || *məhy 'campera alta' || **məƛ 'ganar' || *yoh 'deber, pagar' || **ƛɔx 'folla' || *poʔyo 'arena' || **po:ʔƛ La comparanza léxica de los numberales del proto-totonaco-tepehua y el proto-mixezoqueano amuesa delles similaridades adiconales: ! GLOSA ! proto- mixe- zoque ! proto- totonaco- tepehua
Ilesia católica armenia
Creación de la Ilesia armenia
Tres el Conciliu de Calcedonia, (el cuartu conciliu ecuménicu) nel 451, la Ilesia armenia, xunto col patriarcáu d'Alexandría y la Ilesia xacobita, consideraron que se rompía colo alcordao nel Conciliu d'Éfeso (425) y producíase una recayida nel nestorianismu. Poro, nel 1ᵉʳ conciliu de Dvin en 506 armenios, xeorxanos y albaneses refugaron los cánones del Conciliu de Calcedonia. Nel 2ᵘ conciliu de Dvin nel 554 rompieron formalmente la comunión colos patriarques del Oriente, siendo los biforcaos consideraos monofisites. miniatura|150px|[[Narsés de Lambron, firmante de l'acta d'unión de 1198 nuna miniatura de 1643.]]
Intentos d'unión de la Ilesia armenia cola sede de Roma
Acordies coles condiciones polítiques variables, hubo delles uniones y rotures ente les Ilesies d'Armenia y de Constantinopla, inda en comunión col papa de Roma. Los xeorxanos y íberos aceptaron el Conciliu de Calcedonia nel 608 rompiendo la comunión colos armenios. Los catolicós Vahan I consagráu n'Ani nel 967, foi depuestu por un sínodu en 970 dempués de qu'aceptara'l Conciliu de Calcedonia. Los católicos Gregoriu III Pahlavouni asistió al conciliu llatín d'Antioquía en 1139, nel que fizo una oficiu de fe énte'l legáu papal Alberico, recibiendo dempués del papa Inocenciu III el paliu.
Mientres la Tercer cruzada los armenios de Cilicia emprestaron collaboración a los cruzaos y el caudiellu armeniu Lleón (o Levon) pidió al emperador Enrique VI y al papa Celestín III el títulu de rei d'Armenia. El papa unvió a Tarsu como legáu al cardenal y arzobispu de Maguncia, Conrado de Wittelsbach, portando una corona que-y sería apurrida a Lleón si'l catolicado armeniu alcordaba la unión cola Ilesia de Roma. El papa punxo 3 condiciones respeuto de les celebraciones de les fiestes en determinaos díes, la realización de servicios relixosos n'ilesies y l'observación del ayunu pascual y amás riquió l'aprobación de la unión por siquier 12 obispos armenios. A fines de 1198 los requerimientos fueron aceptaos y roblóse un acta d'unión ente'l legáu papal y 12 obispos, ente los cualos taben l'arzobispu de Tarsu, Narsés de Lambron y l'arzobispu Xuan VI de Sis. El legáu papal y el catolicós Gregoriu VI Pahlavuni consagraron a Lleón el 6 de xineru de 1199 como Lleón I d'Armenia col títulu de rei d'Armenia, dando orixe al Reinu armeniu de Cilicia.
La unión nun foi aceptada pol cleru y el pueblu armeniu y foi refugada especialmente polos antipatriarcas cismáticos de l'Armenia histórica. Delles reformes llatines fueron adoptaes polos catolicós siguientes hasta que nel 1361 el catolicós Mesrop Artazetsi I convocó al 8° conciliu de Sis y ordenó retirar de los ritos de la Ilesia armenia toles innovaciones que fueren la resultancia de les polítiques prollatines de los reis de Cilicia, ente elles l'amiestu d'agua y vinu na mota. El reinu foi conquistáu polos mamelucos en 1375. Invitáu al Conciliu de Florencia, el catolicós Constantín VI unvió una delegación con plenos poderes encabezada pol obispu d'Alepo, qu'aceptó les doctrines y disciplines llatines -igual que lo fixeren los griegos- el 22 de payares de 1439, lo que foi promulgáu pol papa Euxeniu IV per aciu del decretu Exultate Deo. La oposición a la unión producióse ente los monxos d'Armenia oriental y nel 1441 un sínodu de 17 obispos opuestos al catolicós Gregoriu IX creó'l catolicosáu d'Etchmiadzin y recibió l'adhesión d'otros 12. La Ilesia armenia tenía entós 5 xurisdicciones eclesiástiques distintes y con frecuencia conflictives: 3 católicosaos en Sis (dende'l 1447), Aghthamar (dende'l 1113) y n'Etchmiadzin (dende'l 1441); y 2 patriarcaos en Constantinopla (dende'l 1461) y Xerusalén (dende'l 1311). Los catolicós de Sis caltuvieron les sos rellaciones col papa y la xunión tuvo efeutu en llugares como la colonia armenia de Kaffa en Crimea, baxo control de la República de Xénova hasta la so toma polos otomanos en 1475.
Les rellaciones ente la Ilesia d'Etchmiadzin y la de Roma volvió a entamar en tiempos del catolicós Esteban V, quien unvió un actu de sumisión al papa Paulo III, y el so socesor Miguel I unvió delegaos al papa Píu IV que prometieron enmendar los sos dogmes y disciplines pa ponelos d'alcuerdu a los llatinos. Nel 1563 el papa Píu V entregó a los armenios de Roma la Ilesia de Santa María Egiziana, que caltuvieron hasta'l 1921.
Formación de comunidaes armenies católiques
A lo llargo de la so historia los armenios estendiérense per Oriente Próximu y Europa Oriental. De magar el sieglu XI empezaron a establecese los primeros grupos mercaderes armenios no que güei ye Ucraína, lo cual acentuóse na segunda metá d'esi sieglu por cuenta de los ataques que'l territoriu armeniu recibió de los turcos selyúcides. Una nueva folada inmigratoria armenia asocedió nel 1243 cuando los mongoles apoderar d'Armenia oriental y otra cola cayida del estáu armeniu de Cilicia nel 1375. Había comunidaes armenies nel Imperiu rusu, nel Imperiu austrohúngaru, nel Imperiu otomanu y en Persia.
Dientro de la comunidá cristiana armenia, especialmente dende'l sieglu XVII y gracies al trabayu de los misioneros llatinos, formáronse grupos de cristianos católicos armenios. Estos yeren grupos pequeños, o comunidaes llocales enteres arrastraes a la xunión pol so obispu, o monesterios qu'entraron en comunión cola Santa Sede. Asina, por casu, en Lviv na República de les Dos Naciones el 24 d'ochobre de 1630 l'obispu Mikołaj Torosowicz fizo un oficiu de fe católica xunto con dellos sacerdotes del so archieparquía, que foi confirmada'l 8 de payares de 1630 pol papa Urbanu VIII y alzóse l'archieparquía de Lviv de los armenios. El 22 de mayu de 1635 el papa designa archieparca metropolitanu de los armenios católicos de Polonia, Moldavia y Valaquia, designando como los sos sufragáneos a los eparques armenios de Kamianets-Podilskyi y de Maguilov. N'Estambul en 1701 fundóse la Orde mequitarista, qu'en 1717 treslladóse a la islla San Llázaro de los armenios en Venecia, y n'El Líbanu a empiezos del sieglu XVII fundóse la orde armenia antoniana, dambes xuníes a Roma dende la so fundación. Les comunidaes armenio-católiques alcuéntrense n'Estambul, Alepo, Mardin, Isfahan en Persia, en Crimea y en Transilvania. Estes comunidaes nun teníen un únicu responsable y de cutiu dependíen d'un vicariu apostólicu, taben subordinaes al obispu llatín más cercanu o dependíen de los delegaos apostólicos. Ello ye que'l catolicismu armeniu esistió ensin una Ilesia armenia católica establecida. La mayoría de los católicos armenios taben dientro de les llendes del Imperiu otomanu, dientro del cual nun teníen reconocencia civil per parte de les autoridaes turques. En 1461 establecióse'l patriarcáu armeniu de Constantinopla, que'l so patriarca foi reconocíu pol Gobiernu turcu como'l xefe civil de tolos armenios del Imperiu (millet). Los católicos armenios, poro, non solo nun teníen una Ilesia autónoma y formalmente constituyida, sinón que dende'l puntu de vista civil dependíen de los armenios ortodoxos de los que se xebraren, non siempres de manera amistosa. En 1713 el papa Clemente XI recibió al arzobispu Krikor d'Edessa, que fuxó a Roma, y nomólu obispu auxiliar armeniu en Roma. Otros 5 obispos fueron nomaos como ordinarios pa los armenios en Roma dende'l 1881 hasta'l 1967.
Dende l'establecimientu del patriarcáu católicu
Nel 1737 el patriarca de Sis, Ghougas, morrió y los armenios católicos trataron d'ocupar el patriarcáu con un patriarca católicu. Nun tuvieron ésitu porque foi escoyíu Miguel I, pero'l 26 de payares de 1740 trés obispos, cleru y fieles escoyeron como'l so propiu patriarca a Abraham Ardzivian, quien tornó a la so sede d'Alepo dempués de siete años de prisión y venti años d'exiliu voluntariu nel monesteriu de Kreim, lloñe de la so diócesis, que gobernó al traviés del so vicariu Hagop Hovsepian. La eleición del patriarca católicu esta vegada nun pudo ser atrabancada pol Gobiernu otomanu, comprometíu nesos años pola revuelta del baxá d'Exiptu, que tamién arreyó a El Líbanu onde Abraham Ardzivian asitió la so residencia nel monesteriu de Kreim. Nel 1742 el nuevu patriarca recibió del papa Benedictu XIV la reconocencia de la so eleición como catolicós-patriarca de Cilicia de los armenios y el paliu, cola xera de xunir baxo la so autoridá patriarcal a tolos católicos armenios. Ardzivian tomó'l nome d'Abraham Pedru I Ardzivian y a partir d'entós tolos patriarques católicos armenios lleven el nome Pedru. Nel 1750 la sede foi treslladada dende'l monesteriu de Kreim al monesteriu de Bzommar cerca de Beirut.
Dende un puntu de vista eclesiásticu los patriarques armenios católicos fueron los únicos responsables de los armenios xuníos que vivíen nes provincies meridionales del Imperiu otomanu: Cilicia, Palestina, Mesopotamia y Exiptu, ente que los que vivíen nel restu d'Anatolia y nos territorios europeos del Imperiu turcu taben subordinaos dende'l 1759, al vicariu apostólicu llatín de Constantinopla, de la mesma delegáu apostólicu. La sede del patriarcáu, anque caltuviera'l nome de Cilicia, foi establecida en Bzommar.
Col españíu de la guerra d'independencia de Grecia, nel 1827 los católicos armenios d'Estambul fueron denunciaos como partidarios de la causa griega. El Gobiernu turcu reaicionó con vehemencia escontra los armenios con arrestos, deportaciones y espulsiones. El papa Lleón XII llogró al traviés de los Gobiernos de Francia y d'Austria'l roblen del sultán del 6 de xineru de 1830 que punxo fin a les midíes represives y la reconocencia llegal de la Ilesia católica armenia pol Gobiernu otomanu. Noventa y seis notables escoyeron darréu al líder relixosu Antoine Nouridjan titular de la millet de tolos católicos armenios del Imperiu, a quien el papa nomó archieparca primáu de Constantinopla. El 3 de xunu de 1831 un decretu del sultán reconoció al archieparca como xefe relixosu y civil dientro del Imperiu. Quedó asina establecíu un poder dual, el relixosu en Bzommar n'El Líbanu (onde asitiaren los patriarques la so sede), y el civil nel archieparca primáu de Constantinopla. Nel 1850 el papa concedió al archieparca Antonio Hassun la creación de 6 eparquíes sufragánees: Ancyra, Cesarea en Capadocia, Garin, Prusa, Trapezus y Artvin.