cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stieg Larsson
La saga Millennium
Apocayá, una páxina web francesa bien influyente (www.evene.fr) calificó a Larsson de figura llexendaria, que'l so estraordinariu xeniu lliterariu creó una de les obres lliteraries más importantes del sieglu XXI... Los trés noveles constitúin un auténticu frescu de la sociedá moderna que nun puede comparase a lo que nengún escritor de novela criminal fixo nunca antes.». Sicasí, la novelista de misteriu Donna Leon afirmó qu'en Millennium namái hai maldá ya inxusticia y daqué de ciertu zarren les sos pallabres. Suecia apaez nestes noveles, según Mario Vargas Llosa, como «una sucursal del infiernu, onde los xueces prevarican, los psiquiatres torturen, los policías y espíes delinquen, los políticos mienten, los empresarios estafen, y les instituciones polo xeneral paecen presa d'una pandemia de corrupción de proporciones fujimoristas». Hai fallos estructurales y el so estilu nun ye'l meyor, magar lo cual el novelista peruanu afirma qu'esta obra va perdurar porque se trata de ficción de la más amena, con unos personaxes perfectamente definíos, que, según él, ye lo qu'importa.
En 2009 estrenóse una adautación cinematográfica de la primer novela de la saga, una película empobinada por Niels Arden Oplev colos actores suecos Michael Nyqvist y Noomi Rapace nos papeles protagonistes. Män som hatar kvinnor, de más de dos hores de duración, estrenóse'l 27 de febreru de 2009 en Suecia y Dinamarca. La primer película, que collechó un notable ésitu de taquilla, favoreció l'estrenu de les películes, Flickan som lekte med elden y Luftslottet som sprängdes adautaciones empobinaes por Daniel Alfredson, colos actores suecos repitiendo como protagonistes.
The Girl with the Dragon Tattoo, la más recién adautación de la triloxía, basada nel primer llibru, foi estrenada en 2011, dirixida por David Fincher y protagonizada por Daniel Craig, Rooney Mara y Christopher Plummer.La película ganó un Premiu Óscar por Meyor Montaxe, amás de ser nomada na categoríes: Meyor Actriz (Rooney Mara), Meyor Fotografía, Meyor Amiestu de Soníu y Meyor Edición de Soníu.
Cristina Pizarro
Cristina Pizarro Silva ye una escultora y activista ambiental chilena. Ente los años 1993 y 2019 desempéñase como Presidenta y socia fundadora de la Corporación Cultural Artistes Pro Ecoloxía en Santiago.
Biografía
Ingresa a la Universidá de Chile, Facultá d'Artes en 1968, siendo alumna del escultor Felipe Castillo, con quien se casa darréu.
En 1975 treslladar a Amsterdam - Holanda onde realizó los sos estudios col escultor Jan Jacobs,ente los años 1975 y 1977. La so permanencia n'Europa y Estaos Xuníos déxen-y tomar gran conocencia na so calidá d'artista plástica.
En 1983 cura y coordina, xunto al escultores Felipe Castillo y Harold Krusell, la esposición "L'Arte y La Sobrevivencia del Planeta" nel Muséu d'Historia Natural de Santiago a la cual sumir 120 artistes plásticos. La iniciativa acompañar de meses redondes con científicos, estetes y artistes.
En 1986 mover a vivir 2 años a Curitiba – Brasil, ciudá onde nuevamente coordina xunto al escultor Felipe Castillo la esposición "L'Arte pola Paz". 100 artistes solidaricen y arréyense nel mensaxe.
En 1994 y en 1997 ye reconocida pol FONDART del Ministeriu d'Educación y realiza les escultures monumentales n'aceru inoxidable "La Primavera", n'El Quisco V Rexón y "L'Alcuentru II" en Algarrobo - V Rexón
En 1993 crea xunto a Felipe Castillo la Corporación Cultural d'Artistes Pro Ecoloxía de la cual ye presidenta, curando y coordinando numberoses esposiciones. Destaquen ente elles "TIERRA". Muséu d'Artes Decoratives de Lo Matta en Santiago
En 1995 ye curadora y coordinadora de la esposición d'Artistes Pro Ecoloxía nel Muséu d'Arte Contemporáneo en Santiago, esi mesmu añu viaxa a la Pinacoteca de Concepción nuna muestra coleutiva, de pintura, escultura y música.
Nel añu 1996 coordina xunto a Felipe Castillo y ye curadora de la esposición "L'Arte Chileno en Cuba", montaxe en que participen 10 escultores y 10 pintores pal Muséu de La Revolución en L'Habana, Cuba.
L'añu 1998, xunto a otros integrantes de la Corporación d'Artistes Pro Ecoloxía, llogra'l llogru de la declaratoria de ZONA TÍPICA (zona protexida) del sector costeru d'Isla Negra, dau pol Ministeriu d'Educación de Chile.
Nel añu 2002 coordina la esposición "Dende la Tierra de Neruda, Artistes ProEcología" 60 obres d'arte nel Muséu de Les Américas en Madrid - España.
Ente 2007-2010 ye curadora y coordinadora de la Esposición “Escultures, Palaciu de La Moneda” con 8 esposiciones y 48 escultores nuna rotativa de 6 escultores cada 4 meses. Con obres monumentales nos Patios de Los Cañones y de Les Naranxales nel Palaciu de La Moneda en Santiago, Chile.
Dende 1995 a 2015 coordina y preside l'eventu "Premiu N'Aitun" n'Isla Negra, únicu premiu que destaca'l llabor d'ecoloxistes y medioambientalistas. La ceremonia realizar en casar Museo Pablo Neruda n'Isla Negra.
2015: Coordina y cura la esposición nel Patiu de Les Naranxales nel palaciu de Gobiernu. "Escultores en La Moneda" (Marta Colvin, Francisca Cerda, Carlos Fernández, Marcela Romagnoli)
Estratexa Visual
A mediaos de la década del ochenta Cristina Pizarro treslladar a la llocalidá d'Isla Negra na zona costera de San Antonio, Chile. La práutica escultórica xunto al mar llevar a abandonar el fierro y esperimentar con nuevos materiales pa evitar que les sos obres deteriorar pola oxidación. Pionera nel usu del aceru inoxidable, material que sufre menos alteraciones albentestate, l'artista caltuvo'l so interés por crear obres d'esterior qu'harmonicen a cabalidad col paisaxe y l'arquiteutura del llugar en que van ser emplazadas.
Siguiendo un procesu amestáu al tratamientu industrial del aceru, realiza pequeñes maquetes en plata, que depués convierte n'obres monumentales. Les sos escultures son astractes y consisten en distintos módulos de llinies curves y formes ondulantes que xune ente sigo, suxuriendo d'esta manera, la sensación de movimientu. La sinuosidad de les formes azorronen la frialdá del aceru pulío y bruñido, que les sos lluces y reflexos arriquecen los volumes.
Cristina Pizarro busca que les formes astractes guarden rellación con idees del cosmos, l'equilibriu ecolóxicu y los ciclos vitales de la naturaleza. Munches de les sos obres remembren elementos de la tierra, plantes escastaes y fósiles. El so compromisu cola guapura urbana y la preservación del medioambiente llevar a trabayar n'innumberables proyeutos de hermoseamiento de distintes llocalidaes cercanes a Isla Negra, como'l Puertu de San Antonio, El Quisco y Algarrobo, asina tamién en Santiago onde realizó una de les escultures n'aceru inoxidable más grande que s'haya emplazado nun espaciu públicu nel país. La so escultura "Orión" (2000) forma parte de la coleición de la Universidá de Cassino, Frosinnone n'Italia. Nel frontis de la embaxada de Chile en Copenḥague la so obra "Rosa de Los Vientos" (2002) Nel Muséu Kastrupgard Salimgen- Dinamarca. "Nubes Cósmiques" nel Parque de Les Escultures (2009)en Santiago. "Astral" Pasio La Pastora (2010) en Santiago, "Fueya II" (2012) Parque Bicentenariu de Vitacura en Santiago. "Alma de Caracola" (2013) Univerdidad del BioBio en Concepción. "6 Llirios d'Agua" (2013) Universidá del BíoBío en Chillán.
Premios y Distinciones
1977 Mención d'Honor, Tercera biañal Internacional de Valparaíso, Chile.
1980 Premiu del Públicu Concursu Escultures de Pequeñu Formatu, Ediciones DIART, Madrid, España.
1994 Concursu FONDART pa execución de Monumentu La Primavera n'El Quisco, V Rexón, Chile.
1997 Concursu FONDART pa execución de Monumento Dualidad, Algarrobo, V Rexón, Chile.
Erethizon dorsatum
El ye una especie de royedor histricomorfo de la familia. Erethizontidae.
Distribución xeográfica
Extiéndese polos montes d'Alaska, Canadá y el noroeste de los Estaos Xuníos.
Ashley B. Morris
Ashley B. Morris ye una botánica d'Estaos Xuníos. Ye profesora de botánica y curadora de plantes vasculares nel Yerbariu de la Universidá de Florida.
Seleición femenina de voleibol de la República Dominicana
{{MedalGold | {{MedalCompetition|Campeonatu Continental NORCECA}} {{MedalBronze| 1997 Caguas | Voleibol}} {{MedalBronze| 2001 Santo Domingo | Voleibol}} {{MedalBronze| 2003 Santo Domingo | Voleibol}} {{MedalBronze| 2005 Puertu España | Voleibol}} {{MedalBronze| 2007 Winnipeg | Voleibol}} {{MedalGold| 2009 Bayamon/Puertu Ricu | Voleibol}} {{MedalGold| 2010 Ponce/Puertu Ricu | Voleibol}} {{MedalCompetition|Copa Panamericana}}
{{MedalSilver| 2002 Mexicali | Voleibol}} {{MedalSilver| 2003 Saltillo | Voleibol}} {{MedalBronze| 2004 Tijuana/Méxicu | Voleibol}} {{MedalSilver| 2005 Santo Domingo | Voleibol}} {{MedalBronze| 2006 San Juan | Voleibol}} {{MedalBronze| 2007 Colima | Voleibol}} {{MedalGold| 2008 Tijuana/Méxicu | Voleibol}} {{MedalSilver| 2009 Miami | Voleibol}} {{MedalGold| 2010 Tijuana/Méxicu | Voleibol}} {{MedalSilver| 2011 Chihuahua/Méxicu | Voleibol}} {{MedalSilver| 2013 Lima/Perú | Voleibol}} {{MedalGold| 2014 Méxicu | Voleibol}} {{MedalSilver| 2015 Lima/Perú | Voleibol}} {{MedalGold| 2016 Santo Domingo | Voleibol}} {{MedalSilver| 2017 Cañete/Perú | Voleibol}} {{MedalBottom}}
La Seleición femenina de voleibol de la República Dominicana, ye la seleición nacional que representa a la República Dominicana en torneos internacionales femeninos de voleibol. L'equipu ye regenteado pola Confederación Dominicana de Voleibol. El ranking de la FIVB actual ye la posición 6.
Equipu actual
La siguiente ye la llista de República Dominicana nel Campeonatu Mundial de Voleibol Femenín de 2014.
Direutor Téunicu: Marcos Kwiek
Pachycephala arctitorquis
'''Pachycephala arctitorquis ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae, endémica d'Indonesia.
Distribución y hábitat
Ocupa les islles del estremu oriental de les islles menores de la Sonda, dende Romang hasta les islles Tanimbar. Los sos hábitats naturales son los montes húmedos de zones baxes y los manglares tropicales.
El Porto (Valdepares)
El Porto ye un llugar de la parroquia de Valdepares, nel conceyu d'El Franco, na zona noroccidental d'Asturies.
El pueblu d'El Porto ye un conxuntu formáu por un escenariu natural protexíu y per espacios ya inmuebles pertenecientes al dominiu públicu marítimu-terrestre, a los que s'acomuñar un acerbo de valores inmateriales formáu por oficios tradicionales, lleendes, y formes d'entender la vida venceyaos cola mar. Trátase del últimu exemplu de puertu tradicional de mampostería qu'esiste nel Cantábricu, representativu d'una forma de vida acomuñada al mar, de les tradiciones constructives de la industria portuaria y símbolu de la identidá de los habitantes de la zona. Esti puertu ye yá únicu nel Cantábricu pola so integridá y la so autenticidá y ta consideráu ente los más reconocíos paisaxes culturales d'Asturies Ye citáu por Fernández Salinas como unu de los paisaxes culturales d'Asturies. (Fernández Salinas, 2013).
Condiciones d'integridá y autenticidá
El pueblu d'El Porto destaca ente'l restu de los pequeños puertos pesqueros pola so autenticidá ya integridá.
Integridá
Trátase d'un puertu natural sobre'l que se construyeron distintes infraestructures cola antigua técnica de mampostería, yá utilizada nes instalaciones portuaries romanes. De los puertos del Cantábricu construyíos con esta técnica, ésti ye l'únicu nel qu'entá se caltienen na so práctica totalidá los murios de mampostería; nel restu dar# en cubrir con cementu la piedra orixinal en socesivos arreglos. Pertenez al tipu d'estructures que se caltuvieron ensin qu'hubiera un abandonu drásticu en nengún periodu históricu dende la Edá Moderna, sinón un relevu sectorial al traviés de distintes actividaes, que nun riquieron cambeos importantes. Esti tipu de tresformamientos tán perbién rexistraes por Antonio Muñoz Carrión, constituyendo lo que describe como un paisaxe industrial de calter evolutivu, y que constitúi un escenariu privilexáu pa la observación de los tresformamientos y los usos que les sociedaes fixeron de los sos recursos”.
Autenticidá
Les distintes estructures portuaries d'El Porto son un testimoniu de la evolución histórica de la una comunidá enraigonada nun pasáu industrial y nuna siguida actividá pesquera. L'altu grau d'integridá, se correlaciona cola autenticidá de les sos estructures. El Porto nun tuvo que reinventase p'afaese a la demanda turística y el caltenimientu de l'actividá pesquera dexó caltener vivos oficios y espresiones de tradición oral.
thumb|250px|vista aérea del puertu de Viavelez, El Franco, Asturies.
Xeografía
El puertu d'El Porto ta asitiáu nel conceyu d'El Franco, nel occidente d'Asturies (coordenaes xeográfiques de la punta d'El Pollín: 43º 33´ 50´´ N y 6º 50´ 21´´ O).
Aportar al pueblu d'El Porto dende A Caridá, cabeza del conceyu, al traviés de la carretera llocal FR-3 o dende la N-634 al traviés de la carretera llocal FR-4.
Dende'l puntu de vista xeomorfolóxicu, El Porto disponer ente'l cantu de la rasa costera cantábrica y el nivel del mar, cayendo con distintes formes y pendientes y xenerando un conxuntu d'espacios compartimentado polos distintos escenarios que'l ríu Vío escavó antes de convertise nuna pequeña ría y desaguar al mar; ámbitu ocupáu pol puertu que se subdivide en trés darsenas interconectaes: redolada al desaguadoriu del ríu Vío, rada entemedia (la de mayor amplitú) y la próxima a la bocana (El Guñín).
La bocana del puertu alliniase cola formación de cantil nun ámbitu onde predominen los pedreros de mal accesu y con importantes condiciones d'avesida por causa de la so orientación. Los materiales xeolóxicos son, como na mayor parte d'Asturies, del Paleozoicu, alteriaos mientres el plegamientu herciniano y perteneciendo los d'esta zona a estrato que se correspuenden colos periodos del Cambrianu y del Ordovícicu.
Periodu balleneru, sieglos XVII y XVIII
En 1609 ta documentada l'actividá ballenera na zona al traviés de cartes de fletamento, poderes p'arrendar puertos, convenios d'armazón, manifestaciones de mercaderías y otros documentos d'armador vascos. Polos datos de captures la mayor actividá foi mientres los años cuarenta del sieglu XVII, dómina na que los puertos asturianos, y especialmente el d'El Porto, tienen un papel predominante moviendo a los puertos gallegos. El primer mapa nel qu'apaez El Porto ye l'Atles del Rei Planeta de Pedro Texeira, de 1634, lo que denota la importancia que debía de tener yá nesi momentu. Nesti testu indícase “y della [Ortiguera] a dos llegües se aze otru portizuelo xunto al qual ta otra aldega que dizen Viavélex” Esti mapa pertenez a la dómina de pujanza del puertu d'El Porto como puertu con “armazones” balleneros. A partir de 1660 empieza un cayente nos rexistros de captures motiváu por varia causes, ente elles les guerres, les espediciones balleneres al Árticu, el descensu del preciu de la grasa y, finalmente, la desapaición de les ballenes na zona, siendo la última captura rexistrada en mariñes asturianes en 1772.
Na zona queden dellos topónimos d'orixe balleneru, como les talayes (puntos p'acolumbrar les ballenes), topónimu y avistadero que tamién apaez n'El Porto. La presencia de vascos n'Asturies y Galicia dexó amás l'establecimientu de sólides redes comerciales de cabotaxe pa tresportes de mineral y otres mercaderías.
La construcción nel estelleru, sieglos XVIII y XIX
Nel Mapa de Tomás López de 1777 apaez el puertu d'El Porto y según el catastro del Marqués de la Ensenada (1753, en llinia; figura 5), el puertu d'El Porto yera un llugar prósperu; de los trés tabiernes del conceyu, dos taben n'El Porto, que cuntaba amás con nueve Carpintería de ribera carpinteros de ribera, dos lancha de pescar, una embarcación que s'arrienda pa viaxes comerciales, dos pinazas y 22 marineros.
Les Memories Históriques del Principáu d'Asturies (Carlos González de Posada, 1794) menten un censu de 40 vecinos. Esta información censal ye bien paecida a la que da Pascual Madoz para mediaos del sieglu XIX: 48 vecinos y 437 almes: “Na mariña [de la parroquia de Valdepares] esiste'l puertu El Porto col so estelleru, que correspuende a esta feligresía y a la de Mohíces...”.
La razón d'esta prosperidá deber a les actividaes venceyaes col puertu: la navegación de cabotaxe, la pesca y l'estelleru. Nel sieglu XVIII El Porto taba yá consolidáu como puertu del conceyu d'El Franco, según esprender de les informaciones recoyíes nel Diccionariu Xeográficu de Tomás López (c. 1798-1799). Nél indícase que yá entós se construyíen ellí “llanches pa pesca y navíos pa navegar y comerciar munchos d'esta mariña”; apurre datos detallaos sobre'l tonelaxe de los barcos con base nel puertu y méntase el tresporte de madera y cal con destín a El Ferrol, según la llegada de mineral de fierro dende Vizcaya. Esti documentu menta igualmente la necesidá de realizar obres de meyora nel puertu, yá que a ésti “allegaren munches más embarcaciones si tuviera medios pa fabricar un muelle dientro d'él pa la defensa de les embarcaciones, qu'escarez, mayormente habiendo mar alta” (trescripciones recoyíes del Plan Especial d'El Porto, 2005).
Uriarte Ayo (2012), nel so artículu sobre'l mineral vizcaín y el cabotaxe pol Cantábricu referir a los fletes que'l puertu de Mundaka intentó imponer al d'El Porto (nomada Viabélez nos documentos consultaos) pa tresporte de mineral en 1791. Y yá se rexistren en 1840 nueve viaxes a El Porto sumando 4.970 quintales. Nesta dómina, como se va detallar más palantre, l'estelleru del pueblu ta nel so apoxéu. La esistencia d'estelleros ta acreditada dende mediaos del sieglu XVIII. Amás de los nueve carpinteros de ribera del Catastro del Marqués de la Ensenada, les citaes Memories históriques del Principáu d'Asturies de González de Posada (1794) menten espresamente la calidá del estelleru, onde se construyíen “los bergantinos más veleros de tola mariña”
Detalle de les Memories históriques del Principáu d'Asturies referíu a El Porto http://bdh-rd.bne.es/viewer.vm?id=0000052015&page=50
Esta fama enllargar nel sieglu XIX: “El Puertu d'El Porto tuvo importancia na guerra de la Independencia, pos n'el so estelleru construyíen los bergantinos más rápidos de la mariña del N.” (Castañón, Cañada y Mases, 1970, T. XIV, 169). A la perfeición y baratura con que se constrúi nos sos estelleros” tamién se fai referencia nel Plan xeneral pal allumáu marítimu de les mariñes y puertos d'España ya islles axacentes propuestu pola Comisión Especial de Faros (Ministeriu de Comerciu, Instrucción y Obres Públiques, 1847). Detalle del Plan xeneral pal allumáu y abalizamientu de les mariñes d'España ya islles axacentes http://bdh-rd.bne.es/viewer.vm?id=0000174057&page=32
Calders
Calders ye un conceyu de la contorna del Moyanés, na provincia de Barcelona, comunidá autónoma de Cataluña.
Xeografía
El conceyu asítiase nuna sierra y llenda colos términos municipales d'Artés, al norte, Moyá al este, Monistrol de Calders, al sur. Toos de la provincia de Barcelona.
Nucleos de población
Calders ta formáu por dos nucleos o entidaes de población.
En 1787 incorporar al conceyu Monistrol de Calders, que se desagregará en 1936. En 1857 incorpora la llocalidá de Viladecavalls de Calders.
Llista de población por entidaes:
Evolución demográfica
1717-1981: población de fechu; 1990- : población de derechu
Escudu
L'escudu de Calders definir pol siguiente blasón: ''Escudu losanjado: de gules, 3 calderos d'oru puestes 2.1. Por timbre una corona mural de pueblu.''
Foi aprobáu'l 13 d'avientu de 1985. Les calderes son les armes parlantes alusives al nome de la llocalidá y tamién les armes de los Calders, señores del pueblu.
Bandera
La bandera de Calders defínese como: Bandera apaisada de proporciones dos d'altu por trés de llargu, colorada, colos trés calderos marielles del escudu dispuestos simétricamente sobre'l terciu del estil; cada calderu va inscritu nun cuadráu invisible de 1/3 del altu de la bandera, y atópense separaos por 1/6.
Economía
L'actividá del conceyu ye básicamente l'agricultura. Los cultivos principales son los mesmos del secanu: ceberes y viña. Na ganadería destaca'l sector porcín y ovín.
Llugares d'interés
thumb|Ilesia de Sant Vicenç de Calders
El Porto (Valdepares)
La construcción nel estelleru, sieglos XVIII y XIX
A mediaos del XIX los estelleros más importantes d'Asturies taben alcontraos nel estremu occidental: El Porto y La Llinera (Castropol) primero, Navia y El Espín (Cuaña) pocu dempués. El so pujanza esplicar pola disponibilidad na zona de bones maderes, pero sobremanera pol estímulu que supunxo la gran demanda de barcos realizada poles cases de comerciu d'Antonio de Cases y de Francisco Antonio de Bengoechea, dambes de la llocalidá lucense de Ribadeo, les más importantes de tol Cantábricu. Les Cases encargaron 18 buques a los estelleros d'El Porto y 7 a los de La Llinera, que sumaben en xunto más de 3.000 tonelaes de rexistru brutu; y los Bengoechea fixeron lo propio col estelleru de La Llinera, onde construyeron 28 buques, llegando a tener saleando en 1857 una flota de 16 buques.
La importancia de los estelleros d'El Porto ente 1840 y 1880 poner de manifiestu nesta tabla. Fonte: García López (2003).
Según señala García López (2003), El Porto constitúi un casu relevante pola cantidá y tamañu de los buques que se construyeron nel so puertu; según pol fechu de que non yá foi un emporiu de la construcción naval, sinón tamién escuela de formación de la mayoría de los carpinteros de ribera que, a lo llargo de la segunda metá del sieglu XIX, exercieron l'oficiu n'otros puertos asturianos. N'El Espín, Navia, Ḷḷuarca, San Esteban, Avilés y Xixón botaron buques construyíos por carpinteros de ribera d'El Porto; nunos casos asitiaos nesos puertos de manera permanente y n'otros movíos dacuando pa la construcción d'unu o dellos buques. En El Porto botáronse, que tean documentaes, dos fragates, seis corbetes, diez bergantinos, diez bergantín-goleta, seis goletas, dos polacragoleta, dieciséis pataches, ocho pailebotes, dieciséis quechemarines y un diate. D'ellos, 19 pueden ser consideraos buques grandes nel contestu español (García López, 2003).
Los estelleros d'El Porto teníen una alta dependencia de los citaos armadores gallegos de Ribadeo Cases y Bengoechea. La llegada del vapor supunxo'l fin d'estes navieres y de la construcción de buques de gran tonelaxe n'El Porto. La construcción va siguir mientres los entamos del sieglu XX anque yá en franca decadencia.
Periodu pesqueru y turísticu, sieglos XX y XXI
La pesca foi una constante nel puertu mientres la so hestoria, pero nel sieglu XX cobra mayor importancia de la que la navegación de cabotaxe va sumiendo y l'actividá del estelleru remata. Tou ello implica la realización d'una serie d'obres d'ampliación y meyora qu'acaben per configurar la imaxe del puertu que llegó hasta los nuesos díes. L'usu turísticu ye tardíu y de marcáu calter llocal. El Porto tien una presencia bien secundaria, o nula, nes guíes que se faen sobre Asturies. Sicasí, cuando lo fai, ye especialmente pola presencia del so puertu. Asina, por casu, José Gutiérrez Mayu, nel so Guía xeneral d'Asturies (1904, 16), afirma: “''Puertu d'El Porto. Malo de reconocer dende dalguna distancia pola so angostura. Amenórgase'l puertu a una quebrada que forma la mariña, que la so boca cuerre NO-SE con 37 m d'anchor en baxamar. El llargor de la boca ye de cerca d'un cable con dalguna tortuosidad, y cuando se llega dientro atópase'l buque nuna olla, con pocu más de 0,5 cable de diámetru. Esta sola circunstancia nun bastaría pa da-y el nome de puertu, si nel ángulu NON nun s'abrir un dique natural que s'interna al SO cerca d'un cable, y que la so entrada apenes tien 16 m. Tanto esta ensenada o dique como parte de la concha de fuera, queden en secu en baxamar; y como fora estropia enforma los buques al baxar l'agua, nun ye puntu d'arribada en nengún conceutu. La importancia d'ésti ye debida al estelleru''”. Hasta los años setenta, los turistes son principalmente persones naturales del pueblu o de la contorna, que pasaben les sos vacaciones nesti llugar. Dende los años ochenta, col despegue turísticu rexonal, tamién s'amontó'l númberu de persones qu'alleguen al pueblu, especialmente mientres el branu, pero ensin qu'ello supunxera en nengún momentu alteriar les sos condiciones nin valores.
Arte y patrimoniu
D'alcuerdu al Plan Xeneral d'Ordenación del conceyu d'El Franco, tán incluyíos nel inventariu del patrimoniu municipal los siguientes elementos asitiaos n'El Porto:
En 2016, incluyir nel Inventariu del Patrimoniu Cultural d'Asturies como parte d'una selección d'artillería histórico asturiana, un noray del puertu, formáu por un antiguu cañón fincáu na roca. miniaturadeimagen
Caldes d'Estrac
Caldes d'Estrac ye un conceyu de la provincia de Barcelona, comarca d'El Maresme, na Comunidá Autónoma de Cataluña. Los sos entamos remontar al sieglu XIII, llevantáu alredor d'un antiguu hospital y de una ilesia. L'allugamientu d'una fonte d'agües termales, dio'l nome al conceyu. Dende 1870 hasta 1920, Caldetes, vivió una primer edá d'oru, al ser centru de veranéu de la burguesía catalana. Importantes poetes y escritores catalanes como Apel·les Mestres, Joan Maragall, Jacinto Verdaguer o Josep Palau i Fabre, vivieron nel conceyu. Anque se considera que'l diminutivu de Caldetes, (aplicáu especialmente al barriu marítimu o vila nova) nació nel sieglu XVIII, el nome yá foi utilizáu l'añu 1600, na Xeografía de Cataluña de Pere Gil. Mientres la Guerra civil española Caldetes foi considerada ciudá abierta por tener delles embaxaes dientro del conceyu, lo que significaba que nun podía ser bombardeada.
Situación
Ta asitiáu ente San Vicente de Montalt y Arenys de Mar. Rir de Caldetes riega les tierres del conceyu.
Economía
La economía del pueblu, basar nes agües termales y el turismu de branu.
Comunicaciones
La carretera N-II comunica'l términu col restu de conceyos de la mariña, y una carretera llocal rellacionar con Sant Vicenç de Montalt. Tien una estación de cercaníes de Renfe.
Llugares d'interés
thumb|left|Situación de Caldetas na contorna d'El Maresme.
Alteración término municipal
Col enfotu de amestar al so términu municipal parte de los términos municipales de los conceyos estremeros d'Arenys de Mar y Sant Vicenç de Montalt, yá que Caldetes ye unu de los conceyos más pequeños de Cataluña.
Nun se consiguió amestar parte de los conceyos pa l'ampliación del pueblu. Anguaño'l so territoriu nun llega a 1 km².
Gevuina ablana
thumb|Gevuina ablana Gevuina ablana ye la única especie del xéneru Gevuina, de la familia Proteaceae. Conocer colos nomes vulgares de ablanar, ablanar chilena o gevuin y ye un árbol siempreverde monoico. Crez nos montes templaos de Chile y d'Arxentina, ente los 35 y los 44º de llatitú Sur. Los colonizadores españoles llamar ablanar pola semeyanza de los sos frutos colos de Corylus ablana, l'ablanar común o européu. thumb|240px|Fueyes y frutos thumb|240px|Inflorescencia
Descripción
Ye un árbol d'ente 3 y 20 m d'altor, con tueru d'unos 5 dm de diámetru, que puede crecer rectu o ramificáu dende'l suelu. Les fueyes son compuestes imparipinnaes con foliolos de testura coriácea y cantu serrucháu. Destacar pola so xamasca verde brillante, según polos sos biltos nuevos con un tomentu ferrugíneo. Les sos flores son hermafrodites, pequeñes, de color blancu cremosu y arrexuntar de dos en dos en recímanos llargos y axilares. El so frutu, l'ablana, ye una nuez negra, con pericarpiu maderizu y cotiledones blancos comestibles. Mientres el so desenvolvimientu presenta cambeos de coloración de verde a colloráu y finalmente pardu escuru nel maduror.
Cultivu y usos
Presenta múltiples usos como maderera, melífera y ornamental, destacar la producción de frutos aptos pa la industria cosmético, farmacolóxica y d'alimentos. La madera úsase pocu na calefacción, por cuenta de la so baxa capacidá calórica; sicasí, el contraste ente'l so color claru con vetes castañu escures facer curiosa pa trabayos d'artesanía, ebanistería y revestimiento de parés interiores. La miel producida col néctar de les sos flores ye bastante apreciada llocalmente. Tien una aceptable resistencia a les xelaes; siquier −12 °C en maduror. Esti árbol foi introducíu en Gran Bretaña en 1826. Crez bien n'Irlanda, Escocia, Nueva Zelanda, California y delles partes d'Inglaterra; esisten pocos especímenes cultivaos n'España y la mariña noroeste del Pacíficu d'Estaos Xuníos. L'árbol más altu nes Islles Britániques mide 17 m. En Seattle, Washington, esguiles y aves comen de les sos granes. Crez bien en clima templáu oceánicu con temperatures fresques y onde les xelaes son comunes. La mayor parte de les ablanes que tán a la venta recoyer en montes mientres la seronda (marzu-abril), pero tán desenvolviéndose variedaes de mayor rendimientu en Chile y en Nueva Zelanda. El frutu consúmese crudu, fervíu o turráu y ta empezando a usase en pastelería. Les granes contienen 12% de proteína, 49% d'aceite y 24% de carbohidratos. L'aceite d'ablanes tien usos alimenticios y cosméticos; ye ricu en antioxidantes y ayuda a combatir el colesterol. La nuez ye bona fonte de vitamina E (a-tocotrienol) y beta-caroteno. L'aceite como ingrediente cosméticu pal tratamientu de la piel pola so fonte natural d'Omega 7. L'aceite utilízase como ingrediente pa la ellaboración de proteutores solares.
Taxonomía
Gevuina ablana describióse por Juan Ignacio Molina y espublizóse en Saggio sulla Storia Naturale cel Chili. . . 184. 1782.
La Chapelle-Rambaud
La Chapelle-Rambaud ye una comuña francesa del departamentu d'Alta Saboya, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Cristina Peri Rossi
Cristina Peri Rossi ye una escritora, traductora y activista política uruguaya exiliada n'España dende 1972 y residente en Barcelona, onde desenvolvió la mayor parte de la so carrera lliteraria.
Biblioteca Nacional de la República Checa
La Biblioteca Nacional de la República Checa (en checu: Národní knihovna České republiky) allugada en Praga ye la biblioteca central y más importante de la República Checa. Depende del Ministeriu de Cultura y ye la más antigua de les biblioteques cheques. Con un mancomún d'unos seis millones de documentos y una medría añal d'unos 70 mil nuevos títulos, ye tamién la más grande del país. La biblioteca esta agospiada nel Clementinum, nel nucleu históricu de la ciudá de Praga.
Historia
Al pie de la Universidá Carolina de Praga que caltenía delles biblioteques temátiques o parciales, nel sieglu surdió la escuela Studium generale nel cascu antiguu de la ciudá de Praga, nel monesteriu dominicanu. Esta escuela, en xunto cola so biblioteca, fundir nel sieglu cola Universidá. Nel añu 1556 un grupu de monxos xesuites construyó sobre los restos del monesteriu un internáu, al que llamaron Clementinum. En 1622 l'alministración de la Universidá Carolina pasó a manes de los xesuites y toles biblioteques parciales unificáronse y agospiaron nel Clementinum.
Tres la supresión de la Compañía de Xesús en 1773, la universidá pasó a ser una institución estatal y la so biblioteca foi declarada por María Teresa I d'Austria como „Biblioteca pública universitaria imperial real" ("öffentlichen k. k. Universitätsbibliothek“) lo qu'en 1887 tamién se reflexó nel nome en checu (c.k. Veřejná a univerzitní knihovna). Inclusive dempués de la división en 1882 nuna universidá checa y una alemana, la biblioteca caltúvose como una institución conxunta al serviciu de dambes universidaes.
Dempués de 1918 el control estatal de la biblioteca pasó a manes de la nueva Checoslovaquia. En 1924 fundóse la Slovanská knihovna (Biblioteca eslava), qu'en 1929 tamién s'agospió nel Clementinum y hasta la fecha (2016) sigui siendo una área autónoma de la Biblioteca Nacional.
En 1935 hubo un cambéu de nome y la biblioteca pasó a llamase Národní a univerzitní knihovna (Biblioteca Nacional y Universitaria), simultáneamente se promilgó la llei que la designa biblioteca depositaria d'exemplares de toa publicación que obligatoriamente tienen d'unviase pal so caltenimientu. En 1939, tres la ocupación alemana de Checoslovaquia, cerráronse les universidaes cheques y la biblioteca caltener en funcionamientu hasta 1941 so la denominación Zemská a univerzitní knihovna. En 1958 otres biblioteques de Praga unificar na gran biblioteca Státní knihovna ČSR (Biblioteca Estatal de Checoslovaquia). Finalmente, en 1990 recibió'l so nome actual Národní knihovna (Biblioteca Nacional).
El mancomún de la biblioteca ta nos rexistros del catálogu electrónicu y puede ser consultáu.
En setiembre de 2005 la biblioteca foi la primera en recibir el Premiu Memoria del Mundu de la Unesco/Jikji, creáu en 2004. Dióse-y como una manera de «compensar la so contribución al caltenimientu y accesibilidá del patrimoniu documental».
Plan d'un nuevu edificiu
La guapura del edificiu barrocu qu'agospia la biblioteca oldea de manera cuasi dramática cola so funcionalidad. Per un sitiu, l'espaciu disponible ye llindáu, sobremanera si considérase que de cada obra impresa, independientemente de la so relevancia, dos exemplares tienen de depositase por llei na biblioteca. Per otra parte, les sales que otrora sirvieron de cuartu de los monxos del monesteriu, nun brinden l'espaciu y les condiciones fayadices pa les necesidaes práuticu y funcional d'una sala de llectura y les plantes allugaes nel soterrañu o na planta baxa, son difícilmente aislables del mugor. Toes estes considerancies, pero principalmente les d'espaciu, llevaron a la idea de construyir un edificiu nuevu pa la biblioteca. La construcción foi aprobada pol parllamentu pa empecipiase en 2006, pero diverses discutinios sobre'l llugar escoyíu pal so allugamientu y sobre'l procesu de concursu de proyeutos fixo qu'esta idea nun llegara a concretase.
Sicasí, la necesidaes espaciales fixéronse tan urxentes nel Clementinum qu'en 2009 optar por construyir un edificiu nuevu, non pa treslladar la biblioteca completa, sinón por que funcionara como repositorio de coleiciones y como llugar de trabayu pa bibliotecarios catalogadores, digitalizadores y indexadores del material nuevo que día ente día amonta'l mancomún. L'edificiu tuvo termináu en 2012, con una capacidá pa 10 millones de llibros. Coles mires de faer más claru al públicu la dimensión de la mudanza, el direutor subrogante de la biblioteca esplicaba a la prensa en 2014 que los llibros treslladaos mientres l'añu 2013 dende'l Clementinum al edificiu allugáu na cai Sodomkova del barriu praguense de Hostivař, si fueren puestos unu tres otru, ocuparíen 35 quilómetros. L'oxetivu que se cumplió foi resolver los problemes d'espaciu pa guardar los llibros, pero orixinalmente la idea nun yera esa, sinón construyir una biblioteca nueva. Ante'l fracasu d'estos planes en 2008, les autoridaes al cargu de la biblioteca decidir por esti depósitu central.
Cristina Peri Rossi
Según el críticu Seymour Menton, foi una de les cuentistes contemporánees más destacaes d'Uruguái a partir de la década de 1950, ente que los editores de la revista Confluencia dicen que «ye considerada una de les escritores más importantes de fala castellana, traducida a más de venti llingües, incluyíes el yidis y coreanu». Sicasí, foi censurada mientres la dictadura militar que gobernó Uruguái de 1973 a 1985. La so obra foi prohibida nel país, según la mención del so nome nos medios de comunicación. A pesar del so exiliu n'España, sol réxime de Franco, y tamién dempués en París, l'autora siguió publicando obres d'altu conteníu político y nun dexó d'arreyase en llabores d'activismu fuera d'Uruguái.
Biblioteca Nacional de la República Checa
Plan d'un nuevu edificiu
Dempués d'esta gran mudanza, xeneráronse meyores condiciones pa delles seiciones de la biblioteca nel Clementinun, onde pueden ufiertar agora un meyor serviciu al llector. Treslladáronse
Cristina Peri Rossi
Peri Rossi foi una autora pionera y ye la única escritora femenina venceyada al boom llatinoamericanu, un movimientu que xeneralmente ye acomuñáu con autores como Gabriel García Márquez, Mario Vargas Llosa y Carlos Fuentes. Tradució al español obres de Clarice Lispector y Monique Wittig, y collaboráu en medios de comunicación españoles como Diario 16, El Periódicu y Axencia EFE.
Primeros años y educación
Peri Rossi nació'l 12 de payares de 1941, en Montevideo, Uruguái, la primera de dos fíos nuna familia d'inmigrantes italianos, anque en casa namái falaben español. El so padre, Ambrosio Peri, un trabayador testil, morrió cuando ella yera nuevu, anque esti fallecimientu nun paez influyir na vida de la so fía. La so madre, Julieta Rossi, que yera maestra, reconoció bien llueu'l talentu que la so fía tenía pa la escritura y foi una inspiración na carrera d'esta. Peri Rossi tamién tenía una estrecha rellación col so tíu, solteru, comunista y dueñu d'una biblioteca. Ello ye que dependía en gran midida de les biblioteques pa la llectura, por cuenta de la situación económica de la so familia. Nuna entrevista revela que solía lleer nes biblioteques, porque nun podía mercar los llibros nes llibreríes. Cuando tenía dieciséis años foi a la Biblioteca Nacional, onde lleó El segundu sexu, de Simone de Beauvoir.
Biblioteca Nacional de la República Checa
Bibliografía
thumb|L'antigua sala de la biblioteca nel [[Clementinum.]]
Cristina Peri Rossi
Primeros años y educación
Asistió a una escuela primaria pública y dempués al llicéu públicu Rodó, onde tamién completó estudios preuniversitarios ente 1958 y 1960. Nesti mesmu añu foi aceptada nel Institutu de Profesores Artigas, una institución terciaria d'educación na que se formen profesores pa la enseñanza. Ellí dedicóse a la lliteratura comparada, amás d'enseñar nel preuniversitario. Ganó la cátedra en 1964 y de siguío dio cursos en delles instituciones mientres los siguientes once años, hasta'l so exiliu.
thumb|El [[Institutu de Profesores Artigas, onde Peri Rossi realizó los sos estudios na docencia.]]
De forma paralela a la so carrera na docencia, desenvolvíase como escritora. Publicó la so primer obra en 1963, Viviendo, una escoyeta de cuentos. La segunda d'este mesmu xéneru, Los museos abandonaos, publicar en 1969. La salida de la so primer novela, El llibru de los mios primos, foi nesi mesmu añu. Tres estes publicaciones empezó a ser reconocida como una de les más importantes escritores de la so xeneración, con gallardones tales como'l Premiu de los Mozos d'Arca (1968) pa Los museos abandonaos y el Premiu Cola pa El Llibru de los mios primos (1969). Estes obres, y otres que se publicar hasta'l so exiliu en 1972, fueron incorporando progresivamente una carga más ideolóxica, rellacionada cola gravedá de la situación política en víspores del golpe militar.
La Chapelle-Rambaud
Tien una población de y una superficie de  km².
Patricia Ceci
Reseña biográfica
Recibir de Museóloga na Escuela Nacional de Museoloxía Histórica, col títulu de Téunica Nacional Superior en Museoloxía Histórica, con permediu 9.89, lo que-y val la distinción al meyor permediu dada pol Muséu Bartolomé Mitre de Buenos Aires, y la distinción al desempeñu académicu que da'l Diariu La Nacion.
Dedicar a la creación de Museos, y Centru d'interpretación y a la renovación periódica de les sos exhibiciones, según al desenvolvimientu d'exhibiciones itinerantes.
Dictó y dicta numberosos talleres de capacitación pa la proteición y preservación del patrimoniu a lo llargo y anchu de tola República Arxentina, coles mires de formar al personal de museos nes conocencies necesaries pa optimizar el so llabor en pos de la proteición de la identidá de la nación.
Desempeñóse como docente de la Universidá del Muséu Social Arxentín UMSA, na cátedra de Caltenimientu d'Oxetos n'Exhibición
Anguaño ye docente del ILAM Institutu Llatinoamericanu de Museos de Costa Rica onde dicta talleres de Comunicación en Museos, Xestión de Coleiciones y Patrimoniu Industrial.
Escribió pal Ministeriu d'Educación de la Nación Arxentina convocada pola Fundación Félix de Azara, dos llibros en collaboración col Lic, Carlos Fernánde Balboa "Cases de Coses" onde recrea la hestoria y tipoloxía de los museos Arxentinos y "Anque nun la veamos la cultura siempres ta, patrimoniu intanxible de l'Arxentina".
El so llabor basar nel respetu y proteición del patrimoniu cultural, natural ya intanxible y de les comunidaes en que s'atopa enserto, espublizando permanentemente por aciu talleres y cursos de capacitación, publicación d'artículos en publicaciones académiques y numberosos sitios web venceyaos al patrimoniu, siendo les sos opiniones rescataes por diversu entidaes y publicaciones.
Entrevistada pola revista "Tela de Rayón del diariu Xornada de Chubut, espón un polémicu conceutu de les competencies direutes del muséu na actualidá.
Especialista en Cibermuseografía y evolución de los museos escontra la versión 4.0 de comunicación del patrimoniu participó de la redaición del llibru "El patrimoniu industrial como buelga del trabayador petroleru", editáu pola Universidá de la Patagonia San Xuan Bosco.
Escribe numberosos artículos pa revistes y publicaciones nacionales ya internacionales, pa la divulgación de la preservación del patrimoniu y l'identidá de la nación
Integró l'equipu que llevó alantre'l proyeutu de creación del Centru d'Interpretación del barriu de La Boca, pal Gobiernu de la ciudá de Buenos Aires, según l a creación del Muséu de la especialidá d'Intendencia, del Exércitu Arxentín, na Direición d'Asuntos Históricos del exércitu na llocalidá de Ciudadela, Provincia de Buenos Aires.
Formó parte del equipu de Renovación y diseñu del Muséu Nacional del Petroleu na ciudá de Comodoro Rivadavia, Provincia de Chubut, Arxentina, asi como l'equipu de renovación del Parque Criollu y Muséu Gauchesco "Ricardo Güiraldes", de la llocalidá de San Antonio de Areco, provincia de Buenos Aires. Tuvo a cargu tamién del proyeutu pal Centru d'Interpretación del Faru San Jorge, na provincia de Chubut.
Ponts-et-Marais
Ponts-et-Marais ye una comuña francesa del departamentu de Sena Marítimu, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Patricia Ceci
Reseña biográfica
Realizó'l diseñu museográficu y plan luminotecnico del Muséu del Shincal de Quimivil, pa la Fundación Félix de Azara.
Ente les sos actividaes figuró la realización del Guión Museolóxico y museográfico del Centru d'Interpretación de los Saltos del Moconá en Misiones Pa la Universidá de Misiones
Cristina Peri Rossi
Primeros años y educación
Mentanto, Peri Rossi xuntar a la coalición izquierdista Frente Ampliu como miembru independiente. Esta rellación xunto cola so participación na revista lliberal Cola, cerrada polos militares en 1970, y nel entós diariu comunista El Popular resultaron n'amenaces a la so vida. A los trenta y un años, el so activismu político afaló-y a fuxir a España, onde s'afitó residencia.
Exiliu
El 4 d'ochobre de 1972 se exilió n'España, onde mora dende entós. Sicasí, fuxó a París cola ayuda del so amigu Julio Cortázar cuando, en 1974, el Gobiernu español collaboró col d'Uruguái pa negase a autorizar de nuevu'l so pasaporte español; ellí permanecería un par d'años. Al tornar a España llogró la nacionalidá española, en 1975, anque-y concedieron ciudadanía uruguaya otra vegada en 1985. Nesti momentu caltién dambes nacionalidaes. Cola llegada de la democracia n'Uruguái, consideró tornar al so país pero escoyó quedase n'España, a pesar de que nunca se sentía cómoda ellí. Sicasí aportuna en qu'una escritora tien de sentise incómoda pa escribir bien. L'exiliu influyó non yá na so escritura, sinón tamién nes sos rellaciones con otru escritores. En Barcelona conoció a escritores como Ana María Moix, Montserrat Roig y Esther Tusquets.
L'exiliu ye una esperiencia personal pa ella, yá que tuvo qu'abandonar el país por causa de la situación política. Nuna entrevista realizada en 2005, dixo que nun tenía de qué vivir n'Uruguái:
Sicasí, espereció por causa d'esti exiliu y delles vegaes contempló suicidase. Anguaño la escritora paez habese avezáu a una vida fora de la so patria —pasó por Francia, España y Alemaña—; sicasí considérase a sigo mesma una ciudadana del mundu. Según Peri Rossi, los países con que siente afinidá son aquellos nos qu'hai xusticia y deféndense los derechos humanu y animal. Na so opinión esa ye la verdadera patria.
Carrera lliteraria
La so carrera lliteraria empecipió n'Uruguái nos años 60. Una escritora de la izquierda más radical, Peri Rossi publicaba los sos primeros llibros so esti motivu. Nuna entrevista dixo: "yo yera una escritora bien comprometida y la voz pública de la izquierda." Dempués de dalgún tiempu, empezó a escribir llibros que los sos protagonistes yeren principalmente neños. Ella siguió escribiendo tando nel exiliu, onde darréu encetó temes como l'erotismu y l'homosexualidá. Anque la tema del lesbianismu ye más popular na so escritura posterior, hai inda una distinción ente la so escritura lesbiano y non lesbiana. La so escritura anterior, por casu Viviendo, «consiste n'hestories trescalaes d'un lesbianismu somorguiáu», ente que la mayor parte de les sos ficciones posteriores tienen protagonistes femenines qu'esquicen les sos atraiciones sexuales escontra otres muyeres.