cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia de Xapón
Fin de la ocupación
thumb|250px|[[Shigeru Yoshida, Primer Ministru de Xapón, xunto con unviaos del gobiernu roblando'l Tratáu de San Francisco.]] La rápida estabilización de Xapón llevó a un relajamiento per parte de les fuercies d'ocupación tocantes a la censura nos medios, según nes midíes tomaes. Dexóse'l comerciu estranxeru y favorecióse una rápida recuperación na economía. Finalmente, en setiembre de 1951 axuntáronse 51 naciones en San Francisco (California) al envís d'algamar un alcuerdu pacíficu. En dicha reunión Xapón anunció'l so arrenunciu a Corea, Taiwán, les Islles Pescadores, les Islles Kuriles, Karafuto, islles llograes por aciu mandatu de la Lliga de Naciones, islles del sur del Mar de China, según territoriu antárticu. Xapón tamién se comprometió a resolver cualquier disputa pacíficamente y d'alcuerdu a los estatutos de la Carta de les Naciones Xuníes. Amás fíxose de la conocencia de los presentes l'arrenunciu del país a la guerra.
Representantes de China, India y la Xunión Soviética tuvieron presentes, pero nun roblaron el documentu, que ye conocíu como Tratáu de San Francisco o Tratáu de la Paz. Ésti entró a valir al añu siguiente, 1952, y collo dio fin a la ocupación. Xapón convertir de nuevu nuna nación independiente, anque esi mesmu añu roblóse un Pactu de seguridá colos Estaos Xuníos, colo que s'establecieron bases norteamericanes en Okinawa (baxu control norteamericanu hasta 1972) y Iwo Jima (baxu control norteamericanu hasta 1968). El mesmu tratáu foi renegociáu en 1960, y sigue vixente na actualidá.
Periodu posterior a la evacuación aliada
thumb|250px|Bandera de les [[Fuercies de Autodefensa de Xapón, organismu creáu en 1954.]]
Política
Práuticamente en cuanto empezó la ocupación de Xapón empezaron a resurdir diversos partíos políticos. L'antiguu Rikken Seiyūkai según el Rikken Minseitō resurdieron como'l Nihon Jiyūtō y el Nihon Shinpotō respeutivamente. Les primeres eleiciones de la posguerra realizar en 1946 y caracterizáronse por ser la primer vegada que se-yos dio a les muyeres el derechu al votu, amás de que Yoshida Shigeru foi electu primer ministru. Pa les eleiciones del añu siguiente, opositores de Yoshida dexaron el Jiyūtō y xunieron fuercies col Shinpotō, dando nacencia al Minshutō, lo que-y dio fuercia al Nihon Shakai-tō o Partíu Socialista, que formó un gabinete de curtia duración hasta que la so poder decayó nuevamente.
Yoshida tornó como primer ministru en 1948, yá que desempeñó hasta 1954.
Continues divisiones nos partíos políticos según la socesión de gobiernos per parte de minoríes polítiques llevaron a miembros conservadores a formar el Jiyū Minshutō o Partíu Lliberal Democráticu en payares de 1955, que caltuvo'l poder constantemente ente 1955 y 1993.
Dempués de delles reorganizaciones nes fuercies armaes, nel añu de 1954 formáronse les Fuercies de Autodefensa so una direición civil.
La situación mundial pola Guerra Fría según la guerra cercana en Corea fomentó'l desenvolvimientu económicu según la supresión del socialismu so la influencia norteamericana.
Desenvolvimientu económicu
thumb|200px|La [[Bolsa de Valores de Tokiu sufrió un crack bursátil el 20 d'ochobre de 1987.]] A lo llargo de tola posguerra la economía xaponesa empezó con una crecedera más allá de cualquier mira, el llamáu milagru xaponés. El país rápido púnxose al par con Occidente tantu en comerciu esterior, productu nacional brutu, como en calidá de vida; llogros que fueron remarcaos polos Xuegos Olímpicos de Tokiu de 1964 (los primeros Xuegos Olímpicos n'Asia y pa los cualos inauguróse la primer llinia del tren bala shinkansen ), y la Esposición Internacional d'Osaka de 1970.
A partir de la segunda metá del sieglu XX, Xapón sería reconocíu pola so alta teunoloxía. Cola crecedera económica convertir na potencia más importante del mundu a nivel d'exportación, con prevalencia nos campos de la electrónica, informática, robótica, industria automotriz y la banca, colo qu'hubo grandes beneficios económicos.
La crecedera económica y la tranquilidá política de mediaos de la década de 1960 viéronse atayaos pola súbita alza de precios nel petroleu decretada pola OPEP en 1973, lo que provocó la primera recesión en Xapón dende la Segunda Guerra Mundial.
L'añu de 1987 foi tamién unu importante en Xapón: el preciu de los inmuebles tuviera creciendo constantemente, la inflación algamó'l so puntu más altu dende 1975, el desemplegu llegó hasta la cifra histórica del 3,2 per cientu, y esistía un gran descontentu escontra'l gobiernu de Yasuhiro Nakasone. Finalmente, anque dende diba dellos meses la economía paecía repicar, el 20 d'ochobre d'esi añu la Bolsa de Valores de Tokiu sufrió un crack bursátil.
Rellaciones internacionales
La mayor crisis política de la posguerra tuvo llugar en 1960, cuando se revisó'l Pactu d'Asistencia Mutua de Seguridá, ratificáu col nome de «Tratáu de Mutua Cooperación y Seguridá» y que causó manifestaciones masives nes cais como símbolu de refuga, y l'arrenunciu del gabinete un mes dempués de que la Dieta aprobara'l nuevu tratáu. Dempués de dellos años de manifestaciones, la opinión xeneral de los ciudadanos xaponeses al respeutive de los Estaos Xuníos ameyoró en 1972 cuando Okinawa foi puestu so soberanía xaponesa nuevamente.
La rellación cola Xunión Soviética foi problemática por cuenta de que Xapón reclama como sos diverses islles ocupaes por dichu país mientres los últimos díes de la guerra: les islles en disputa son Etorofu y Kunashiri, Shikotan, y les islles Habomai.
Periodu Heisei
thumb|310px|Barriu de [[Shibuya (Tokiu)|Shibuya en Tokiu, zona moderna onde se desenvuelve la vida nocherniega y la moda popular xaponesa.]]
La Era Heisei empezó'l 8 de xineru del añu 1989, un día dempués de la muerte del emperador Shōwa y el consiguiente ascensu al tronu del príncipe Akihito.
Mientres esta era empezó l'españíu de la burbuya financiera ya inmobiliaria en Xapón: dende finales de 1987 los precios de les aiciones y del suelu encher de forma continua y acelerada, y auníu a tases d'interés baxes, crearon una burbuya especulativa. Dempués de la cayida del dólar mientres el «Llunes negru», inversionistas xaponeses empezaron a adquirir propiedaes y empreses estauxunidenses, lo que llevó a la Reserva Federal a tomar diverses midíes pa compensar la política económica xaponesa. Mientres el mes de mayu de 1989, el Bancu de Xapón alzó finalmente la tasa d'interés hasta cuatro veces, polo que dende principios del añu siguiente la economía de burbuya empezó a colapsar.
Joanne Woodward
Joanne Gignilliat Trimmier Woodward ye una actriz d'Estaos Xuníos ganadora d'un Óscar a la meyor actriz en 1957. Casada con Paul Newman hasta la so muerte, formaron posiblemente una de les pareyes más estables de Hollywood.
Historia de Xapón
Periodu Heisei
Koizumi enllantó una serie de reformes económiques enfocaes na delda gubernamental, que llograron detener la crisis económica y favorecieron un aumentu de la popularidá del gobiernu. Koizumi caltener nel cargu hasta'l so arrenunciu nel 2006, inda cuando nel 2005 el Partíu Lliberal Democráticu llogró una aplastante victoria nes eleiciones llexislatives. Tamién mientres el gobiernu de Koizumi aprobar en 2004 la unviada d'un gran contingente de seiscientos soldaos de les Fuercies de Autodefensa de Xapón a Iraq, ensin l'aval de les Naciones Xuníes, col fin de sofitar la reconstrucción d'Iraq, lo que supunxo la primer actuación d'un contingente militar de gran tamañu fuera del país dende'l fin de la Segunda Guerra Mundial, y anició una polémica sobre la interpretación del Artículu 9 de la Constitución de Xapón, nel que se prohiben los actos de guerra pol Estáu.
Euclides
thumb|Euclides Euclides (en griegu: Ευκλείδης, Eukleides) foi un matemáticu griegu, que vivió alredor del añu 300 e.C., ~(325 e.C.) - (265 e.C.).
Historia de Xapón
Periodu Heisei
L'añu 2004 tuvo marcáu por una serie de desastres naturales: una cifra histórica de diez tifones per añu cutieron en Xapón, y particularmente el del mes d'ochobre dexó noventa y cuatro persones muertes o sumíes. Fuertes agües ya hinchentes, qu'afectaron les prefeutures de Niigata, Fukushima y Fukui cobráronse la vida de venti persones más. Nel mesmu mes d'ochobre, un terremotu cutió la parte central de la prefeutura de Niigata, onde morrieron sesenta y cuatro persones, más de cuatro mil ochocientes resultaron mancaes y cien mil habitantes tuvieron que ser sacupaos. Dichu terremotu causó amás l'escarrilamientu del shinkansen; la primer vegada qu'asocedía en cuarenta años.
Tres l'arrenunciu de Koizumi surdieron una serie de gobiernos débiles y efímeros: Shinzo Abe, socesor de Koizumi, arrenunció en setiembre de 2007 por una serie d'escándalos de corrupción y pol so escasu lideralgu. Foi asocedíu por Yasuo Fukuda, quien tampoco pudo gobernar eficientemente y arrenunció en setiembre de 2008. Asocedió-y Taro Rusto, quien yera consideráu unu de los miembros más carismáticos dientro del Partíu Lliberal Democráticu, pero nun pudo concentrar les diverses faiciones cuando asumió la xefatura de Gobiernu, y el so enfotu por adelantrar les eleiciones llexislatives, antes de resolver la crisis económica derivada del caos financieru d'Estaos Xuníos, causó-y una baxada drástica na so popularidá.
Euclides
La so vida ye poco conocida, sacantes que vivió n'Alexandría, Exiptu. Proclo, l'últimu de los grandes filósofos griegos, que vivió alredor del 450 d.C. ye la so principal fonte. Esisten dellos otros datos poco fiables. Dalgunos autores árabes afirmen qu'Euclides yera fíu de Naucrates y baráxense trés hipótesis:
Joanne Woodward
Carrera
Woodward estudió na Universidá Estatal de Luisiana, onde yá participaría en producciones teatrales. Pa desenvolver les sos moliciones interpretatives, camudar a principios de los años 50 a Nueva York, onde asistió a clases en luxoses academies de la ciudá.
Recibió'l Óscar a la meyor actriz pola so interpretación en Los trés cares d'Eva, de 1957.
Foi la primer persona y la primer muyer en llograr una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood.
Vida privada
Woodward casóse'l 29 de xineru de 1958 col amor de la so vida, Paul Newman, formando asina una de les pareyes más estables de Hollywood, tando casaos 50 años, hasta la muerte de Paul. Tuvieron trés fíos xuntos: Elinor Teresa (1959), Melissa Steward (1961) y Claire Olivia (1965).
Woodward vive en Westport; tuvo ellí xunto a Newman, hasta la muerte d'ésti.
Euclides
La so obra Los elementos, ye una de les obres científiques más conocíes del mundu, y yera una recopilación del conocimientu impartíu nel centru académicu. Nella preséntase de mena formal, partiendo únicamente de cinco postulaos, l'estudiu de les propiedaes de llinies y planos, círculos y esferes, triángulos y conos, etc.; ye dicir, de les formes regulares. Probablemente nengún de los resultaos de "Los elementos" fuera amosáu por primer vegada por Euclides pero la organización del material y la so esposición, ensin dulda débense a él. De fechu hai muncha evidencia de qu'Euclides usó llibros de testu anteriores cuando escribía los elementos yá que presenta un gran númberu de definiciones que nun son usaes, tales como la d'un oblongu, un rombu y un romboide. Los teoremes d'Euclides son los que de vezu se deprenden na escuela moderna. Por citar dellos de los más conocíos:
El llibru
La xeometría d'Euclides, amás de ser un poderosu instrumentu de razonamientu deductivu, foi perútil en munchos campos de la conocencia; por exemplu na física, l'astronomía, la química y delles inxenieríes. Dende llueu ye mui útil nes matemátiques. Inspiraos pola harmonía de la presentación d'Euclides, nel sieglu II formulóse la teoría ptolemaica del Universu, según ella la Tierra ye'l centru del Universu, y los planetes, la Lluna y el Sol dan vueltes al rodiu d'ella en llinies perfeches, o seya círculos y combinaciones de círculos. Por embargu, les idees d'Euclides constitúin una considerable astracción de la realidá. Por exemplu, supón qu'un puntu nun tien tamañu; qu'una llinia ye un conxuntu de puntos que nun tienen nin anchu nin gruesu, namái llonxitú; qu'una superficie nun tien anchu. En vista de que'l puntu, d'alcuerdu con Euclides, nun tien tamañu, asígnase-y una dimensión nula o de cero. Una llinia tien solamente llonxitú, polo qu'adquier una dimensión igual a ún. Una superficie nun tien anchu, polo que tien dimensión dos. A la fin, un cuerpu ríxidu, como un cubu, tien dimensión trés.
A la fin, dellos autores crearon nueves basándose n'invalidar o sustituyir l'axoma de les paraleles, dando orixe a les "xeometríes non euclidianes". Diches xeometríes tienen como carauterística principal qu'al camudar l'axoma de les paraleles los ángulos d'un triángulu yá nun sumen 180 graos.
Historia de Xapón
Periodu Heisei
Nes eleiciones del 2009, la coalición conformada pol Partíu Democráticu de Xapón, el Partíu Socialdemócrata de Xapón y el Nuevu Partíu del Pueblu ganó les eleiciones, polo que Yukio Hatoyama foi escoyíu primer ministru y socesor de Tarō Asō, lo que punxo fin a más de cincuenta años de dominiu hexemónicu del Partíu Lliberal Democráticu. Sicasí, el gobiernu de Hatoyama foi efímeru, con una duración d'ocho meses, depués de qu'ésti reconfirmara la presencia del exércitu estauxunidense en Okinawa, a pesar de la negativa de la población xaponesa, causando un fraccionamiento na alianza de gobiernu y na posterior dimisión de Hatoyama el 2 de xunu de 2010. Foi sustituyíu por Naoto Kan, tamién del Partíu Democráticu, tomando posesión como primer ministru'l 8 de xunu. Kan sería reemplazáu por Yoshihiko Noda, otru dirixente del Partíu Democráticu, el 2 de setiembre de 2011. La gastadura del gobiernu de Noda y del Partíu Democráticu, condució a la torna al poder del Partíu Lliberal Democráticu nes eleiciones xenerales d'avientu de 2012, siendo Shinzo Abe designáu nuevamente como primer ministru.
Anguaño Xapón ye la tercer potencia económica mundial dende 2009 (por detrás de China, qu'ocupa'l segundu llugar; y los Estaos Xuníos), anque'l so tasa de desemplegu ye de 5,7%; la más alta dende la Segunda Guerra Mundial.
Terremotu y tsunami de 2011 y accidente nuclear en Fukushima
thumb|left|Vista aérea de Minato tres el terremotu El vienres 11 de marzu de 2011 a les 14:46 hora xaponesa tuvo llugar un terremotu de 9,0 na escala de Ritcher que creó foles de maremotu d'hasta 40,5 metros. L'epicentru del terremotu allugar nel mar, frente a la mariña de Honshu, 130 km al este de Sendai, na prefeutura de Miyagi. La magnitú de 9,0 convertir nel terremotu más potente sufiertu nel país, según el Grandes terremotos del mundu cuartu más potente del mundu de tolos terremotos midíos hasta la fecha.
L'Axencia de la Policía Nacional xaponesa confirmó 15 845 muertes, 380 persones sumíes  y 5893 mancaos  a lo llargo de dieciocho prefeutures de Xapón. El Ministeriu d'Asuntos Esteriores xaponés confirmó la muerte de diecinueve estranxeros de nacionalidá estauxunidense, canadiense, china, coreana (del Sur y del Norte), paquistanín, y filipina. L'axencia de policía añedió'l 3 d'abril de 2011 que 45 700 construcciones fueron destruyíes y 144 300 fueron estropiaes pol tsunami y el terremotu. Los daños en construcciones inclúin 29 500 estructures na prefeutura de Miyagi, 12 500 na prefeutura d'Iwate y 2400 na prefeutura de Fukushima. Trescientos hospitales de Tohoku fueron estropiaos pol desastre, once d'ellos siendo dafechu destruyíos.
Declaróse un estáu d'emerxencia na central nuclear de Fukushima 1 de la empresa Tokyo Electric Power por causa de la falla de los sistemes de refrigeración d'unu de los reactores. Atopáronse niveles de radiación ocho vegaes cimeres a los normales esistiendo la posibilidá d'una fusión del nucleu.
Emperadores
thumb|200px|[[Emblema de la flor de crisantemu, sellu imperial de Xapón.]] Dende'l puntu de vista mitolóxicu del sintoísmu, reflexáu nel Kojiki y el Nihonshoki, Xapón tien un orixe divín al ser fundáu pol Emperador Jinmu, ascendiente direutu de la diosa del sol Amaterasu, nel sieglu VII e.C.. Jinmu amás ye consideráu tradicionalmente como'l primer emperador de la historia.
Anque xeneralmente estos mitos nun son consideraos como fontes históriques, polo xeneral ye aceptáu que los emperadores o tennō (天皇) reinaron por más de 1500 años, siendo toos ellos descendientes de la mesma familia imperial.
A pesar de la llarga tradición, el poder real exercíu polos emperadores foi simbólicu o llindáu a lo llargo de casi tola historia, anque los verdaderos gobernantes (como los rexentes Fujiwara y los Hōjō o los distintos shogunes) respetaben la so invistidura y buscaben que legitimaran el so gobiernu.
L'actual emperador ye Akihito, quien va tener como nome «Heisei» al momentu del so fallecimientu, y ye el 125º de la llista tradicional.
Shogunes
thumb|250px|[[Kamon|Mon del cla Tokugawa.]] Mientres el sieglu XII y hasta 1868 el shōgun constituyóse como'l gobernante de facto de tol país, anque teóricamente l'Emperador yera'l lexítimu gobernante y ésti depositaba l'autoridá nel shōgun pa gobernar nel so nome. Mientres esti tiempu, l'Emperador viose obligáu a delegar dafechu cualquier atribución o autoridá civil, militar, diplomática y xudicial a quien tuviera dichu títulu, dedicándose puramente a xeres espirituales, pos actuaba como «sacerdote en xefe» de la relixón oficial del país, el sintoísmu.
Mientres les décades de 1850 y 1860 el shogunato viose severamente primíu tantu al esterior, poles potencies estranxeres, como al interior. Foi entós cuando diversos grupos enoxaos col shogunato poles concesiones realizaes a los diversos países europeos atoparon na figura del Emperador un aliáu por aciu el cual podíen espulsar al shogunato Tokugawa del poder. El lema de dichu movimientu foi sonnō jōi (尊王攘夷) y finalmente tuvo ésitu en 1868, cuando'l poder imperial foi restablecíu dempués de sieglos de tar na solombra de la vida política del país. Con esto, el shogunato foi abolíu.
Primeros ministros
thumb|200px|Emblema oficial del [[primer ministru de Xapón.]] Nel sistema políticu xaponés, el poder executivu ta investido nel gabinete, que la so cabeza ye'l primer ministru, responsable del nomamientu y remoción de los miembros del gabinete.
Dende la so formación en 1955, el Partíu Lliberal Democráticu de calter conservador, caltuvo casi de cutio el poder, salvu por periodos curtios. A xineru de 2015, el primer ministru ye Shinzō Abe, del Partíu Lliberal Democráticu de Xapón, y ye el 96º primer ministru na historia de Xapón.
Seleición femenina de fútbol sub-17 d'Ecuador
La Seleición Femenina de Fútbol sub-17 d'Ecuador ye una de les categoríes inferiores de la Seleición femenina de fútbol d'Ecuador, ta conformada por xugadores convocaes de nacionalidá ecuatoriana, que sían menores de 17 años d'edá. Esta seleición, representa a la Federación Ecuatoriana de Fútbol na Copa Mundial Femenina de Fútbol Sub-17 y nel Campeonatu Suramericanu Femenín Sub-17. La Seleición Femenina de Fútbol sub-17 d'Ecuador enxamás se clasificó pa un mundial de la categoría.
Phymatapoderus flavimanus
Phymatapoderus flavimanus ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China, Xapón, Corea, Mongolia y Rusia.
Mouflers
Mouflers ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ambientalismu
L'ambientalismu ye una corriente filosófica mui rellacionada cola ecoloxía político anque con munches estremancies. Pa l'ambientalismu ye necesariu facer igües significatives nes polítiques ambientales de tolos estaos del mundu. Suxer l'usu d'aparatos llétricos d'altu rendimientu, asina como emplegar enerxíes renovables y basar el desenrollu nun modelu caltenible. Quiciabes ye nesti aspeutu onde mas difier de la ecoloxía político, pues nésta proponse un cambéu radical nel sistema d'estáu y ñégase la necesidá de más desenrollu, demientres que l'ambientalismu namái propón un cambéu na política ambiental.
Probablemente esta política ñaz nel momentu en que se fai patente'l deterioru del mediu ambiente por mor de los esperimentos o la desconocencia de l'actividá humano. Nel Informe sobro los llímites del desarrollu deriváu del clube de Roma, ñaz la inquietú y surden una bayura de grupos políticos ambientalistes o ecoloxistes.
Ye importante que seya patente la estremancia ente ecoloxía político y ambientalismu. Siendo la diferencia más importante l'ecocentrismu.
Oceanía
Oceanía ye un continente insular de la Tierra qu'inclúi la plataforma continental d'Australia, les islles de Nueva Guinea y Nueva Zelanda y los archipiélagos coralinos y voclánicos de Melanesia, Micronesia y Polinesia. Tien una estensión de tierra de 8.525.989 km², estendíes por dellos millones de km² del océanu Pacíficu, que lu convierten nel más pequeñu de los continentes. La so población ta perriba de los 43 millones de persones. Esta definición correspuende al modelu continental utilizáu davezu n'España. Notros modelos continentales, especialmente nos de los países de llingua inglesa, úsase Australia o pa denomar esti continente, pero nesti casu la so definición nun inclúi les islles del Pacíficu. Nos países de llingua portuguesa considérase que la llende ente Asia y Oceanía ye la llinia de Wallace, polo que Timor Oriental pertenez a Oceanía. Notres definiciones considérase, inclusive, que tol archipiélagu malayu (Insulindia) forma parte d'Oceanía. En sentíu inversu, notros modelos úsase'l términu Oceanía pa denomar el conxuntu de toes les islles del océanu Pacíficu.
N'Oceanía hai gran diversidá de situaciones económiques: nel continente conviven países perdesarrollaos, qu'ocupen puestos altos nel Índiz de Desarrollu Humanu ya otros indicadores de calidá de vida, como Australia, Nueva Caledonia, Nueva Zelanda, la Polinesia Francesa y Ḥawai, con países d'economíes de tamañu mediu, como Palau, Islles Fixi y Tonga, y otros más con un nivel de desarrollu perbaxu, como Papúa Nueva Guinea, Nueva Guinea Occidental, Kiribati, Vanuatu y Tuvalu. El país mayor y más pobláu del continente ye Australia, y la ciudá mayor Sydney. El picu más altu del continente ye'l Puncak Jaya, asitiáu en Papúa, con un altor de 4.884 m sobro'l nivel del mar.
La llegada de colonos europeos tres del descubrimientu de les islles polos navegantes de les potencies coloniales provocó cambeos perimportantes nel paisaxe políticu y social d'Oceanía. Nos caberos años les reivindicaciones de los descendientes de los pobladores nativos de les islles tienen provocao conflictos alredor de les banderes nacionales, y munchos grupos puxen por llograr dar visibilidá a una identidá oceánica propia y estremada de las d'otres partes del mundu. El arte en piedra de los aboríxenes australianos ye la tradición artística practicada de forma continuada más antigua del mundu. Munchos de los países del continente son democracies parllamentaries representatives multipartidistes, y la economía de la mayoría de los estados insulares del Pacíficu tien nel turismu una de les sos principales fontes d'ingresos.
Xeografía política
miniaturadeimagen|443x443px|Rexones d'Oceanía. Los países, dependencies y territorios que compriende esti continente son los que vienen darréu:
Louise du Pierry
Estudió astronomía con Joseph Lalande, direutor del observatoriu de París, quien-y llegó a dedicar el so llibru "Astronomie des dames" (1790) afirmando que: «... elle représente un modèle pour toutes les femmes à cause de ses hautes qualités intellectuelles. » "...ella representa un modelu pa toles muyeres por cuenta de les sos altes cualidaes intelectuales".
Mouflières
Tien una población de y una superficie de  km².
Las Navas de Jadraque
Las Navas de Jadraque ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 9,03 km² con una población de 27 habitantes y una densidá de 2,66 hab/km².
Trátase d'un exemplu d'arquiteutura negro. Tolos edificios de la llocalidá respetaron la so fisionomía tradicional, na que la cayuela ye la protagonista.
Club de Roma
El Clube de Roma ye una organización formada por prominentes personalidaes, que gueta la promoción d'un xorrecimientu estable y sofitáu de la humanidá. El Clube de Roma tien, ente los sos miembros a importantes científicos (dellos Premios Nobel), economistes, políticos, xefes d'estáu, ya inda asociaciones internacionales. L'Asturianu David M. Rivas forma parte del Clube.
=Historia= En 1968 reunióse en Roma un grupu de 35 científicos, políticos ya investigadores, que proveníen de 30 países estremaos, pa falar de los cambios que se taben produciendo nel planeta por consecuencia d'aiciones humanes. Dos años más sero'l clube de Roma taría creáu ya llegalizáu embaxo la llexislación suiza.
=Oxetivos= El clube de Roma asoleyará de contino dellos proyeutos ya informes de temes de tantu interés como:
=Ver tamién=
=Enllaces esternos=
Moyencourt
Moyencourt ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ogam
La escritura Ogam, Ogham o Ogum, foi un sistema de signos alfabéticu utilizáu pa representar gráficamente los llinguaxes irlandés y pictu sobre monumentos pedreses, na so mayoría ente los años 400 y 600 de la Y.C..
Nel so más simple forma, consiste de cuatro grupos de trazus o mozquetes, cada conxuntu inclúi cinco lletres estructuradas a partir d'una hasta cinco marques, creando d'esta miente 20 grafíes. Un quintu grupu de cinco símbolos, llamáu forfeda ("lletres adicionales"), foi posiblemente un desenvolvimientu posterior.
La mayoría de les inscripciones son curties y consten namái de nomes. De los más de 400 epígrafes conocíos, alredor de 330 son d'Irlanda.
Oríxenes y usu
L'orixe del alfabetu Ogam ye atribuyíu, en “El Llibru de Ballymote”, un manuscritu medieval irlandés, a “Ogma, Cara de Sol fíu de Brees unu de los dioses goidelicos (irlandeses) más antiguos. D'alcuerdu a Luciano -nel sieglu II Y.C.- Ogma yera representáu como Hercules, con un mazu y capa de piel de lleón. thumb|550px|Llibru de Ballymote.
Como vamos ver, hai delles versiones del alfabetu. Unu d'eses tien más lletres que los otros. Macalister suxure qu'esa versión, coles lletres extras, ye similar a un alfabetu qu'él considera anterior, con influencia semita en que s'escribe de derecha a esquierda, del alfabetu griegu. Esti alfabetu, conocíu como'l Fornello-Cerveteri, atopar nun par d'exemplos en cerámiques italianes del sieglu V e.C.
La entruga crucial ye entós si los alfabetos Ogam son anteriores o non a esi. Macalister piensa que non, pero Graves nun ta d'alcuerdu. Na so opinión, hai dellos factores que suxuren una antigüedá mayor. Primero: l'orde de les lletres ye distinta ente'l Ogam y el griegu, pero, de xuru, si'l ogam fuera deriváu del griegu, l'orde sería'l mesmu o a lo menos, bien similar. Segundu, les lletres extras tán atropaes a la fin del alfabetu ogam y son representaes con símbolos bien distintos a los del restu del ogam (ver más embaxo). A lo último, los soníos qu'eses lletres paecen representar seríen soníos qu'apaecieron más tarde na evolución del celta. Por casu, hai una lletra pal soníu P, ente que'l restu del alfabetu Ogam paez ser celta-Q, que ye anterior. Con éses más que nada, eses lletres extras dan la impresión de ser amiestes dende otru abecedariu (¿el griegu?) con cuenta de representar dellos soníos nuevos y a cencielles amestaes a un alfabetu yá esistente.
Esto puédese deber a la manera que l'alfabetu usábase. Xuliu César -na so Guerres Gáliques- diz que les druíes usaben al alfabetu llatín o griegu inclusive nos sos escritos sagraos por medrana que (el d'ellos) llegara a vulgarizarse y que la memoria de los sabios (o estudiantes) pudiera aparrar”. D'alcuerdu a Graves, Macalister “demuestra que'l Ogam nunca s'usó n'inscripciones públiques hasta que'l druidismo empezó a aparrar”
Representación gráfica del alfabetu
thumb|350px|center
Esta representación ye estándar pero xeneralmente ye al aviesu: les primeres lletres son: B, L, N, etc (polo que dalgunos lo llamen Bethluisnion en llugar d'abecedariu) Nel so más simple forma, consiste de cuatro grupos de trazus o mozquetes, cada conxuntu inclúi cinco lletres estructuradas a partir d'una hasta cinco marques, creando d'esta miente 20 grafíes. Un quintu grupu de cinco símbolos, llamáu forfeda ("lletres adicionales"), foi posiblemente un desenvolvimientu posterior.
El nome de les sos lletres correspuende polo xeneral a nomes d'árboles. De resultes, ye tamién llamáu "Alfabetu de los Árboles". Esta situación débese, d'alcuerdu a Robert Graves, a que'l sistema d'escritura Ogam taba basáu nuna serie de resonancies y correspondencies que'l so conocencia acutar pa los sabios y que na práutica significaba que'l pixín saber escribir riquía niveles fondos del cuerpu de conocencia (mitoloxía, téunica, ciencia, etc) célticu. Quiciabes sía d'interés notar qu'esi costume sigue hasta'l presente: el nome de les lletres n'Irlandés modernu inda ye'l nome d'árboles (y na so mayoría correspuenden a los nomes tradicionales que se van dar equí).
Lletres, los sos nomes y significaos
Les correspondencies al castellán son como sigue:
Phymatapoderus latipennis
Phymatapoderus latipennis ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China, Xapón, Myanmar y Vietnam.
Las Inviernas
Las Inviernas ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.
Esta llocalidá tópase asitiada na Cañada Real Soriana Oriental como parte del itinerariu de la Ruta de la Llana, ente Moranchel y Mirabueno.
Etimoloxía
La llocalidá llamóse Les Hibiernas nos tiempos nos que José Cornide percorrió La Alcarria ente 1793 y 1795. Muncho primero, a finales del sieglu XII, la llocalidá llamóse Ivierna.
Xeografía
La villa de Las Inviernas ta asitiada nun recuesto de la marxe derecha del regueru San Roque, afluente del ríu Tajuña.
Frente a Las Inviernas, y nel so contautu colos materiales del terrén secundariu, reparar grueses capes de marga acoloratada. Esisten capes delgaes de caliar y de conglomeráu tamién frente al pueblu.
Tien un clima mediterraneu continentalizado.
Economía
Agricultura de secanu de ceberes, horticultura y hostelería.
Monumentos
thumb|Portada de la ilesia de La nuesa Señora de la Inmaculada en Las Inviernas
Historia
Ente 1532 y 1533, sieglu XVI, el viaxeru Claude de Bronseval, monxu cisterciense, pasó pol pueblu.
En 1591, Hernando Alonso y los sos hermanos Rodrigo y Miguel Alonso, vecinos de Ibiernas, empecipiaron pleitu de fidalguía.
Dende 1619 a 1672, los conceyos, xusticies y reximientos de Alaminos, Las Inviernas, Masegoso de Tajuña y Algora pleitiaron ante la Chancillería de Valladolid sobre'l derechu al aprovechamientu de los montes y términos de Alaminos, Las Inviernas, Masegoso y Algora, pa curtia de lleña y recoyida d'abiyota.
En 1690, empecipióse otru pleitu ente'l Conceyu, xusticia y reximientu d'Alaminos contra'l Conceyu, xusticia y reximientu de Las Inviernas, sobre derechu al aprovechamientu comunal de los términos y montes de Las Inviernas y barriu d'Algora. Esti pleitu enllargar hasta 1692.
A mediaos del sieglu XIX, la parroquia de Las Inviernas formaba parte del arciprestalgu de Cifuentes.
Papa Evaristu
Nos catálogos pontificios del sieglu segundu utilizaos por San Irenéu y Hipólitu, Evaristu apaez como'l quintu obispu de Roma que gobierna la Ilesia romana, socesor de Clemente I. El Catálogu liberianu nómalu como Aristus. Les dates esautes del so pontificáu nun se conocen (ente'l 97/99 y el 107).
Nun se sabe nada tampoco de la so vida yá que les fontes históriques más antigües nun dicen d'elli daqué auténtico: yera orixinariu d'Antioquía y tuviere pá xudíu. Atribúise-y la división de la diócesis de Roma en parroquies, pero esta reorganización de la Ilesia de Roma ye ciento cincuenta años posterior.
A diferencia de los sos predecesores, el so nome nun apaez nel antiguu Canon Romanu, lo qu'indica que l'ausencia d'información sobre él remóntase a los primeros sieglos de la historia de la Ilesia.
Fore martirizáu baxo Traxanu, pero esti fechu nun ta probáu históricamente. Ye mentáu nel Martyrologium Hieronymianum na llista de los papas con fecha del 23 d'avientu. Pero nel calendariu romanu fechu en 1969 foi retiráu de la llista de los mártires yá que se desconoz a ciencia cierta la fecha exacta de la so muerte y el so martiriu.
Enllaces esternos
Festividá: 26 d'ochobre.
Partido Socialista Galego
El Partido Socialista Galego (PSG), n'asturianu Partíu Socialista Gallegu, foi un partíu políticu gallegu d'ideoloxía socialista y nacionalista.
Fundáu'l 23 d'agostu de 1963 col enfotu de formar un partíu socialdemócrata ynacionalista en Galicia (España), darréu radicalizó les sos posiciones, averándose a la Unión do Povo Galego (UPG).
El so secretariu xeneral ente 1971 y 1977 foi Xosé Manuel Beiras. El PSG presentóse a les eleiciones xenerales del 15 de xunu de 1977, llogrando 27.197 votos (2,41%) en Galicia.
Nos años 80 produzse una rotura nel so senu: una parte s'integró nel Bloque Nacionalista Galego (BNG) y otra xúnese a Esquerda Galega, formando la coalición PSG-EG. Más tarde el PSG-EG acabaría integrándose nel BNG.
Fundación
Ente los sos fundadores destaquen Mario Orxajes Pita, Salvador Rei, Salvador García Bodaño, Xosé Luís Rodríguez Pardo, Cesáreo Sacu, Manuel Caamaño y Ramón Piñeiro, que crearon el PSG nuna xunta clandestina.
El nuevu partíu atraxo a antiguos miembros del Partíu Galeguista históricu como Francisco Fernández del Riego, que foi escoyíu presidente del partíu, Luis Viñes Cortegoso, Amado Losada, Domingo Pombo, y a mozos influyíos pol piñerismo como Beiras o Ramón Lugrís.
Historia
En 1965 empieza a editar en Perpiñán la publicación Adiante (Alantre, n'español), que dende 1969 editar en Galicia col nome de Galicia Socialista.
En 1972 el PSG escueye como secretariu xeneral a Xosé Manuel Beiras y asume como propia la teoría del colonialismu interior. En 1974 el PSG participa na Conferencia Socialista Ibérica, col PSOE, el Moviment Socialista de Catalunya (MSC), Partit Socialista del País Valencià (PSPV) y la Unión Sindical Obrera (USU), qu'en 1976 dixebrar del PSOE tresformándose na Federación de Partíos Socialistes.
En 1975 integrar nel senu del PSG el Movimientu Socialista Galego d'Álvarez Gándara y González Amadiós. Les males resultancies de les eleiciones xenerales de 1977 y les presiones del PSOE provocaron la descomposición de la FPS, y el PSG entró en crisis. Beiras abandonó la direición del partíu y los partidarios d'averase al PSOE entamar nel Coleutivu Socialista-PSG lideráu por José Luis Rodríguez Pardo, Ceferino Díaz y Fernando González Laxe, y qu'arrexuntaba en redol a 100 militantes. La direición del PSG optó por espulsar a esti coleutivu, que s'integró nel PSOE.
El PSG participó na coalición Unidade Galega pa participar nes eleiciones xenerales y municipales de 1979, pero a diferencia del restu de partíos integrantes de UG, negar a entrar na Comisión de los 16, que tenía qu'ellaborar el proyeutu d'Estatutu de Galicia.
Nel II Congresu del PSG celebráu en xunu de 1980 refugóse la posibilidá de confluyir col Partíu Obreiro Galego, pero sofitó la creación de les Mesa de Fuercies Polítiques Gallegues col Bloque Nacional Popular Galego, con programa nes bases constitucionales de 1976. Esta decisión d'averase al BNPG provocó un fuerte descontentu nel senu de PSG que provoca la salida de numberosos militantes.
Pa les eleiciones autonómiques de 1981 el PSG allegó en coalición eleutoral col BNPG. De los trés diputaos escoyíos, Claudio González Garrido yera militante del PSG. Cuando se forma'l BNG el PSG integrar nél, pero en 1983 decidió abandonalo. Esta determinación provocó la desintegración del partíu: una parte ingresó nel BNG como Coleutivu Socialista y el restu, lideráu por Domingo Merín, fundir con Esquerda Galega en 1984 formando'l PSG-EG.
Militantes
El PSG foi un partíu de cuadros. Hasta 1975 nun superó los 100 afiliaos, y llegó hasta los 650 en 1980.
Tomás Herrera
Tomás José Ramón del Carmen d'Herrera y Pérez Dávila foi un militar y políticu neogranadino, presidente de la República de Nueva Granada y xefe d'Estáu del Estáu Llibre del Ismu mientres 1840 y 1841.
Regresu
En 1845, Tomás Herrera tornó a la vida polìtica nacional como gobernador de Panamá y más tarde ministru de Guerra y Marina del gobiernu de José Hilario López. En 1850, foi nomáu gobernador de la provincia de Cartaxena y esi mesmu añu recibió'l grau de xeneral. En 1851 españó una revolución de provincies conservadores en contra del gobiernu del presidente José Hilario López, ante lo cual el gobiernu designó comandantes militares pa encalorar la sulevación, correspondiéndo-y a Herrera enfrentar al gobernador d'Antioquia, coronel Eusebio Borrero, quien resultó derrotáu y terminó con alzar el nome del xeneral Herrera como xeniu militar.
Ascensu al poder
Tomás Herrera foi escoyíu designáu a la presidencia de Colombia en 1854 cuando yera miembru del Congresu Nacional. Al ser derrocáu'l presidente José María Obando el 17 d'abril d'esi añu, el vicepresidente José de Obaldía axuntar con Herrera y otros personaxes na Llegación d'Estaos Xuníos pa tratar d'asumir el poder, ufiertándo-y a Herrera la secretaría de guerra, nominación que'l xeneral refugó por detentar la so calidá de congresista. Díes dempués llogró Herrera burllar la custodia militar que'l dictador Melo estableció a les salíes de Bogotá y salió con aldu al norte del país. El 21 d'abril llegó a Chocontá, onde se declaró n'exerciciu del poder executivu de resultes de la manifestación que por escritu -y fixo Obaldía de nun llograr les condiciones pa exercer el gobiernu.
Xeres de gobiernu
thumb|250px|Plaza Ferrera en [[Panamá.]] Herrera designó al coronel Anselmo Pineda como secretariu de gobiernu encargáu por fuercia de les carteres de facienda, guerra y rellaciones esteriores. Herrera siguió la so marcha y entró el 23 d'abril a Tunja gracies a que'l coronel Reyes Patria venció a la guardia nacional apostada na ciudá, y ellí nomó al xeneral Manuel Marías Franco como comandante del exércitu y a Reyes Patria comandante de les provincies de Tunja y Tundama.
Franco llogró conformar un exércitu de 2.557 homes, del cual foi segundu comandante'l xeneral Marcelo Buitrago y xefe d'estáu mayor el coronel José María Rojas Pinzón. Herrera salió col so exércitu de Tunja a Nemocón, población a la que llegó'l 19 de mayu, y na que tenía de tomar una de dos decisiones: atacar la columna del coronel Manuel Jiménez apostada en Zipaquirá, o siguir la marcha hasta Fonda pa xunise a les fuercies comandandas pol xeneral Joaquín París.
El 15 de xunetu, Herrera recompunxo'l so gabinete, dexando a Pastor Ospina nel gobiernu, a José María Plata Soto en Facienda, Ramón Matéus en rellaciones esteriores y Pedro Alcántara Herrán en Guerra. El 20 de xunetu atopábense 23 congresistes en Ibagué, lo cual nun dexó sesionar al Congresu por falta de cuórum, pero sí la espedición d'un manifiestu de los diputaos en favor del poder executivu.
Regresu a les files y muerte
El 5 d'agostu llegó'l vicepresidente José de Obaldía a Ibagué depués d'escapase de la Llegación Norteamericana y asumió'l poder executivo, designando a Herrera segundu comandante del exércitu del Norte. El 28 de setiembre topar en Piedecuesta al mandu de la so tropa cuando recibió la visita del xeneral Mosquera, comandante en xefe d'esi exércitu. El 25 de setiembre llogró Herrera cruciar el ríu Chicamocha en Xube. Col so ballatón, llamáu constante, bater na batalla de Petaquero en Concepción. El 2 d'avientu llegó a les goteres de Bogotá acompañáu de la columna comandada pol xeneral Camilo Mendoza, división qu'algamaba los 3.751 efectivos. El día 4, depués del ataque esplegáu pol exércitu sobre'l costáu sur de la ciudá de Bogotá, entró Herrera n'aición al mandu de los batallones 1º y 6º de llinia, líbres y Tundama, resultando gravemente mancáu na esquina de les carreres Pamplona y Bárbula, y finando pocu dempués de vencíu Melo nesa toma de Bogotá.
Anguix
Anguix ye una llocalidá y un conceyu asitiaos na provincia de Burgos, comunidá autónoma de Castiella y Lleón (España), contorna de La Ribera, partíu xudicial d'Aranda, conceyu del mesmu nome.
Historia
La comunidá de Villa y Tierra ye anterior a esta fecha, siendo Anguix yá una villa. Cuando nel añu 1143 Alfonsu VII concede'l fueru de Sepúlveda, surde la Comunidá de Villa y Tierra de Roa, siendo una de les sos 33 aldegues.
Villa perteneciente a la Tierra de Roa con xurisdicción de señoríu exercida pol Duque de Siruela quien nomaba'l so alcalde ordinariu.
A la cayida del Antiguu Réxime queda constiuido en conceyu constitucional nel partíu de Roa y denomináu entós Anguis, perteneciente a la rexón de Castiella la Vieya, que nel Censu de la matrícula catastral cuntaba con 82 llares y 324 vecinos.
Nes Respuestes Xenerales del Catastru del Marqués de la Ensenada (daes en xunu de 1752) yá se fai constar el nome de Anguix y non Anguis.
Phymatapoderus monstrosus
Phymatapoderus monstrosus ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Anguix
Parroquia
thumb|La ilesia de Anguix. Ilesia católica de la Asunción de La nuesa Señora, dependiente de la parroquia de Tórtoles nel Arciprestalgu de Roa, diócesis de Burgos. Decorada nel so interior con altares d'estilu barrocu. Data del sieglu XVIII. La ilesia supo dotar a los edificios parroquiales d'una carga emblemática, al convertilos na imaxe que meyor identificaba a un nucleu. Por ello, los fieles collaboraben devocionalmente en toles empreses y sentíense identificaos coles actuaciones llevaes a cabu. Ello fainos entender como se realizaron nagües empreses que superaben les posibilidaes económiques de la villa, como asocedió na construcción de los templos de Anguix y de la Horra. La edificación del templu parroquial supunxo alzaes sumas que'l so pagu hipotecó los sos bienes y obligó a contribuyir a los vecinos col so trabayu y arrogantes donativos. La collaboración nos proyeutos constructivos de les parroquies solíen ser compensaos poles autoridaes eclesiástiques con un determináu númberu de díes d'indulxencia.
Phymatapoderus monstrosus
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China.
Anguix
Parroquia
Interiormente La ilesia parroquial de La nuesa Señora de l'Asunción foi concebida como la suma de dos módulos: nave y cabecera. Ésta reálzase por aciu una bóveda semiesférica, realizada nel primer terciu de sieglu XVIII por Pedro de Arecha, especialista en bóvedes d'albañilería y realiza tamién la de Olmedillo de Roa y de Pedrosa de Duero. Cola incorporación de la bóveda xenera un ampliu espaciu centralizáu, que la so directriz vertical encurtia la exa en fondura. Tal factor, xuníu a la situación del coru a los pies, dexa proyeutar la nave mayor escontra la cabecera onde'l fiel concentra la so atención. Polo que respecta a la bóveda de cañón (carauterística de los edificios d'una única nave, como la de Anguix) presenta lunetos y arcos fajones de refuerzu que marquen, de manera plástica, l'articulación del espaciu en rítmicos tramos. El so cascu queda articuláu al traviés de faxes de yelsu, en tres seiciones abrir nos llaterales los lunetos. Los artífices vascos fueron nesta contorna, los principales representantes del barrocu aponderáu que van enllargar hasta feches bien avanzaes de la centuria decorada con una exuberante ornamentación en yelsu. Nestos momentos la énfasis recái en manifestar la presencia de la divinidá potenciándose, a niveles arquiteutónicos, la importancia del presbiteriu. Nel presbiteriu y nos sos llaterales podemos apreciar bonos exemplos de retablos doraos barrocos (el doráu de los altares yera la parte que más presupuestu llevábase). Nel interior, se superpone l'espíritu dinámico y abierto dominante nel universu barrocu que potencia los recursos sensitivu y emocional, sicasí la configuración del esterior definir pola so cencellez, más acorde col gustu clasicista.
Exteriormente: La fachada de la ilesia que va caracterizase pola so calidá plástica distribuyir de la siguiente manera: la portada presenta un arcu de mediu puntu flanqueado por pilastres cajeadas y un segundu cuerpu constituyir una senciella fornica na qu'apaez representada la imaxe de l'Ascensión que se remonta a los cielos sobre'l pedestal de les nubes, sostenida por ánxeles, mientres otros dos entainar a salir al alcuentru de la Virxe, la fornica ta enmarcada por un frontón partíu onde s'asitia una cruz. La unión ente'l primer cuerpu y la del segundu facer por aciu aletones que resuelven el tránsitu de manera unitaria. Tou ello configúrase so un ampliu arcu de mediu puntu, bien carauterísticu nes obres del primer terciu del Setecientos. La torre estremada en distintos cuerpos por aciu llinies de impostas asítiase en Anguix na cabecera. Gerónimo Ruíz (maestru que dexó en Roa tamién testimonios na so actuación profesional) intervieno na Ilesia que los sos traces afacer al barrocu aponderáu de los primeros años del sieglu XVIII.
Ermita
La Ermita de San Juan edificada en 1737 asítiase a lo cimero del cuetu onde abonden les bodegues, denomináu "Torrejón" y foi restaurada en 1995 pola "Asociación d'Amigos de San Juan", los mesmos vecinos. Alluga'l llamáu Tríu Santu n'el mesmu pueblu: San Roque, la Virxe del Carmen y al titular: San Juan Bautista.
Santianes d'Ola
Santianes d'Ola ye una aldea de la parroquia de Zardón nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís. Alcuéntrase a unos 16 quilómetros de la capital municipal de Cangues d'Onís y ta asitiada a unos 300 metros sobro'l nivel del mar.
La llocalidá celebra la fiesta mayor el día 24 de xunu, festividá de San Xuan Bautista.
Ignacio Amigó Barranco espublizó en 2016 el llibru ''Santianes de Ola. Los habitantes de mis recuerdos'' que recueye venti relatos de venti persones qu'habitaron na llocalidá mientres los años 80 del sieglu XX y trés lleendes populares que-y esplicara la so güela, orixinaria de la localidá.
Guerra psicolóxica
Na so definición téunica, guerra psicolóxica, o guerra ensin fusiles, ye l'empléu planiáu de la propaganda y de l'acción psicolóxica empobinaes a direccionar conductes, na busca d'oxetivos de control social, políticu o militar, ensin recurrir al usu de l'armes, o en forma complementaria al so usu.
Como na guerra militar, un plan de guerra psicolóxica ta destináu a aniquilar, controlar o asimilar al enemigu.
El fin de la guerra psicolóxica ye destruyir la moral del enemigu pa llograr la victoria militar y pallo empleguen dos métodos distintos, unu'l militar y otru el políticu. El métodu militar prauticar nos campu de batalla, direutamente contra'l combatiente, ente que'l métodu políticu dirixir escontra la retaguardia, básicamente contra la población civil.