cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Coronación del monarca británicu
Entronización como emperador
Victoria asumió'l títulu d'emperatriz de la India en 1876. El 1 de xineru de 1877 foi proclamada de forma oficial por un Delhi Durbar. Victoria nun allegó personalmente a la ceremonia pero tuvo representada pol so virréi, lord Lytton. El 1 de xineru de 1903 un tribunal similar proclamó l'accesu al tronu d'Eduardu VII, quien tuvo representáu pol so hermanu'l duque de Connaught. El 12 d'avientu de 1911 Jorge V tamién foi coronáu por un Delhi Durbar pero, a diferencia de los sos antecesores, asistió en persona xunto cola so esposa María de Teck. Puesto que se consideraba desaveniente pa una monarquía cristiana que la unción y la coronación tuvieren llugar nun país mayoritariamente non cristianu, Jorge V nun foi coronáu na India. Ello ye que portaba yá la corona al entrar al Durbar. Per otra parte, la llei británica prohibía que les xoyes de la corona abandonaren el suelu orixinariu de la nación, razón pola cual creóse una corona dafechu nueva por que la llevara n'ocasión tan especial, la Corona Imperial de la India. Esa foi la última vegada que se celebró un Durbar pa coronar al emperador. Nin Eduardu VIII nin el so socesor fueron entronizados d'esa manera. El 15 d'agostu de 1947 la India consiguió la so independencia del Reinu Uníu y cuasi un añu dempués, el 22 de xunu de 1948, Jorge VI arrenunció al títulu imperial.
Hiroshima
Hiroshima (広島市) ye una ciudá xaponesa asitiada na provincia del mesmu nome.
Tien una población de nun área total de 741,75 km².
Volvióse conocida pel tol mundiu tres l'ataque atómicu norteamericanu el 6 d'agostu de 1945, que dexó cientos de millares de muertos.
Xeografía
Hiroshima ta dixebrada n'ocho barrios:
Monmouth Beach
Monmouth Beach ye un borough del condáu de Monmouth, nel estáu de Nueva Jersey. Llenda con.
Sakae Takahashi
Sakae Takahashi (高橋 栄, ), foi un futbolista xaponés.
Forma Antiqva
Forma Antiqva ye un conxuntu instrumental español, de calter camerístico y formación variable, especializáu na interpretación de música antigua con criterios históricos y preseos antiguos. Ta integráu polos hermanos Aarón —clave y direición—, Pablo —tiorba— y Daniel Zapico —cuerda pulsiada—. Na actualidá, ye grupu residente del Auditoriu Príncipe Felipe d'Uviéu.
Historia
Foi fundáu en 1999 polos hermanos Zapico na llocalidá asturiana de Llangréu, d'onde yeren orixinarios. En setiembre de 2005 efectuaron la so primer xira internacional, percorriendo parte de Bolivia y Brasil. Dos años dempués, nos meses d'ochobre y payares de 2007, realicen la so primer visita a Asia y Oceanía, actuando en Singapur y, darréu, n'Australia. Esi mesmu añu, Forma Antiqva ye escoyíu pa representar a los ciclos de música antigua d'España nel Réseau Européen de Musique Ancienne(REMA). En payares del añu 2008, Kenneth Weiss convertir en principal direutor convidáu del conxuntu; esi mesmu añu, produzse'l debú escénicu de l'agrupación, presentando la ópera Dido y Eneas de Henry Purcell. Yá en 2010, el conxuntu collabora cola musicóloga María Sanhuesa na recuperación del archivu musical de la Catedral de San Salvador d'Uviéu.
Dende la so creación, el conxuntu actuó en dalgunos de los ciclos más importantes de la xeografía española, como'l Festival Internacional de Música y Danza de Granada, Selmana de Música Relixosa de Cuenca, Festival de Música Renacentista y Barroca de Vélez Blanco, Fundación Juan March, Quincena Musical de San Sebastián, Festival de Música Antigua de Sevilla, Festival Pórticu de Zamora o Festival de Música Antigua de Úbeda y Baeza. Esta actividá llevó-yos a delles de les sales más importantes del panorama nacional, como'l Teatru Real, Auditoriu Nacional de Música, L'Auditori de Barcelona, Teatru Campoamor d'Uviéu, Palau de la Música de València, Auditoriu d'El Escorial o'l Teatru Arriaga de Bilbao. Hai de solliñar, coles mesmes, les collaboraciones realizaes pol conxuntu a partir de 2012 cola Orquesta Sinfónica del Principáu d'Asturies (OSPA).
A lo llargo de la so historia, realizaron convidáu a solistes de la talla de Xavier Sabata, María Espada, Carlos Mena, Mariví Blasco, Olalla Alemán, Amaya Domínguez, Francisco Fernández Rueda, Flavio Ferri-Benedetti, Víctor Sordu, Francisco Javier Jiménez o Juan Sancho. Amás, ufiertaron conciertos en diversos países d'Europa —como Reinu Xuníu, Alemaña, Bélxica, República Checa, Francia, Italia, Suiza, Serbia, Polonia o Grecia—, Asia —como Singapur, China o Xapón—, América —como Perú, Colombia, Bolivia, Panamá, Chile o Brasil— y Oceanía —como Australia—. Esto llevó-yos a participar n'importantes cites internacionales, como'l York Early Music Festival, Summer Festivities of Early Music, Melbourne Spring Early Music Festival, Canberra International Music Festival, Ludwigsburger Schlossfestspiele, Festival van Vlaanderen o Thüringer Bachwochen.
Realizaron una decena de grabaciones discográfiques, toes elles allabaes llargamente pola crítica especializada y gallardoniaes con diversos premios —Prelude Classical Music Awards 2008 y Premiu al meyor discu de música vocal barroca 2008-2009 de CD Compact, según dos nominaciones a los International Classical Music Awards (años 2010 y 2011)— y distinciones de revistes musicales —"Encamentáu" de CD Compact, "Supersonic" de Pizzicato, "Escelente" de Ritmu y "Escepcional" de Scherzo—. Amás, toes elles constituyeron ésitu de ventes n'España y parte del continente européu. En llanzando los sos primeros trés discos col sellu Arsis, en mayu de 2009 convertir n'artistes esclusivos de la casa alemana Winter & Winter. En 2016, averar al mundu de la música contemporánea, estrenando en discu la obra The Volcano Symphony, escrita pol compositor holandés Ernst Reijseger especialmente pal conxuntu asturianu.
La Meca
thumb|right|250px|La Meca
Ciudá natal de Mahoma, ye la más importante de toles ciudaes santes del islam, visitada cada añu por millones de pelegrinos. Primero que Mahoma predicara l'Islam, ésta yera yá pa los paganos una ciudá santa, con dellos llugares d'importancia relixosa, ente ellos el más importante de toos: la Kaaba.
Pa los musulmanes, el pelegrinaxe a La Meca forma parte d'ún de los aspeutos fundamentales de la so fe, los denominaos pilastres del islam. Cada añu, cerca de trés millones de pelegrinos empobinen haza la ciudá santa pa facer el pelegrinaxe mayor o Hajj mientres el mes musulmán de du l-hiyya. Munchos más faen la pelegrinación menor o Umrah, que puede realizase durante tol añu. Bien pocos non musulmanes pudieron ver los ritos y rituales del Hajj, darréu que ta dafechu prohibida la entrada de non creyentes en La Meca y en Medina.
Szeged
Szeged (pronunciáu ; en serbiu: Segedin o Сегедин, n'alemán: Szegedin o Segedin, en rumanu: Seghedin, n'eslovacu: Segedín) ye la tercer ciudá más grande de Hungría, la más importante del sureste del país y la capital del condáu de Csongrád. Los famosos Xuegos d'Aire llibre de Szeged (tuvieron llugar per primer vegada en 1931) son una de les atraiciones principales, celebrándose cada primavera nel famosu Día de la ciudá, el 21 de mayu.
Etimoloxía
El nome Szeged podría venir d'una vieya pallabra húngara pa denominar la esquina (szeg), indicando la vuelta del ríu Tisza que flúi pela ciudá. Delles teoríes dicen esto provién de la pallabra húngara sziget que quier dicir 'la isla'. Otros inda afirmen que szeg quier dicir ' el roxu escuru ' (la s ö tétszokés) - una referencia al color de l'agua onde los ríos Tisza y Maros combínense. [1] la ciudá tien el so propiu nome nun númberu d'idiomes estranxeros, polo xeneral añediendo un sufixu - n'a'l croata de nome húngaru, Segedin; rumanu, Seghedin; en búlgaru, bielorrusu, rusu y ucranianu (Seged); alemán, Szegedin / Segedin; italianu, Seghedino; llatín, Partiscum; Segeda letón; Segedas lituanu; Apolazadura, Segedyn; Segedin serbiu; Segedín eslovacu; turcu, Segedin.
Situación xeográfica
thumb|left|200px|Szeged y el ríu Tisza. Szeged ta asitiada próxima a la frontera meridonal de Hungría, xusto al sur de la desaguada del ríu Maros, a dambes veres del ríu Tisza (Theiss, Tiscia). Debíu al altu númberu d'hores de solazu añalmente, Szeged ye con frecuencia llamada ciudá del sol.
Historia
Szeged foi habitada dende tiempos antiguos. Ptolomeo menta a la ciudá col nome de Partiscum, y ye posible que Atila, rei de los hunos, asitiar en dalgún llugar de la so xeografía.
La primer vegada que se menta la ciudá foi en 1183, nun documentu redactáu nel reináu de Bela III d'Hungría. Nel mesmu la ciudá ye llamada en llatín Ciggedin, y rellacionar direutamente col tresporte fluvial de sal pel ríu Maros.
En 1246 foi alzada al rangu de ciudá pol rei Bela IV d'Hungría, pocos años dempués de la invasión tártara de 1241. A partir d'esti momentu Szeged llogró los mesmos privilexos que la ciudá de Buda y la d'Alba Regia (Székesfehévár). El castiellu principal de Szeged construyir ente 1260 y 1280 sol reináu de Bela IV, el so fíu Esteban V d'Hungría y el so nietu Ladislao IV d'Hungría.
Mientres el reináu de Lluis I d'Hungría, nel Sieglu XIV, Szeged desenvolver hasta convertise na ciudá más importante del Sur del reinu húngaru, y ante el peligru de los exércitos turcos otomanos invasores, pasó a ser nun gran puntu estratéxicu. Décades más tarde, mientres el reináu de Segismundo d'Hungría, la ciudá foi protexida con enormes muralles.
Mientres el Sieglu XX
Dempués de la Primer Guerra Mundial Hungría perdió los sos territorios del sur a Rumanía y Serbia, poro, Szeged convertir nuna ciudá fronteriza, ensin "hinterland" y poro, la so importancia menguó. Sicasí, asumió papeles qu'enantes pertenecíen a ciudaes perdíes per Hungría, daqué qu'ayudó a la so recuperación. Por casu la Universidá de Kolozsvár (anguaño Cluj-Napoca, Rumanía) foi treslladada a Szeged en 1921 (vease: University of Szeged en). En 1923 Szeged asumió'l papel de la sede episcopal de Temesvár (anguaño Timisoara, Rumanía). Mientres la Guerra húngaru-rumana de 1919 la ciudá foi de volao ocupada pol exércitu rumanu. Na década de 1920 la población xudía de Szeged espolletó algamó'l cenit de la so prosperidá. La población de Szeged careció grandemente mientres la segunda Guerra Mundial. 6 000 de los sos habitantes fueron asesinaos, y los ciudadanos xudíos fueron confinaos en gueto y dempués llevaos a los campo d'estermín. Escontra finales de 1944 l'exércitu soviéticu ocupó la ciudá. Mientres la era comunista, Szeged tresformar nun centru d'industria llixero ya industria d'alimentos. En 1965 foi atopáu petroleu nes cercaníes de la ciudá (la producción de petroleu de la zona cubre'l 67 % de la demanda de petroleu del país). En 1962, Szeged convertir na ciudá principal de la provincia de Csongrád. Creáronse nuevos distritos y munchos pueblos cercanos (p.ej. Tápé, Szoreg, Kiskundorozsma, Szentmihálytelek, Gyálarét) fueron anexonaos a la ciudá en 1973, según l'enclín vixente mientres la era comunista. Szeged de güei ye una ciudá d'universitaria importante y una popular destín turísticu. La Orquesta de Sinfónica de Szeged (Szegedi Szimfonikus Zenekar) da conciertos regulares en Szegedi Nemzeti Színház.
Educación
thumb|200px|left|Universidá de Szeged La ciudá de Szeged tien 62 jardín d'infancia, 32 escueles primaries, 18 institutos y una universidá, que foi establecida pola unificación de los centros d'enseñanza cimera esistentes pasaos. Los dos institutos más prominentes (Ságvári Endre Gyakorló Gimnázium y Radnóti Miklós Kísérleti Gimnázium) tán ente los quince meyor nel país. Szeged ye'l centru d'enseñanza cimera d'Hungría del sur y construyó una reputación verdaderu pa sigo. Los miles d'estudiantes estudien equí, enforma de quien ye estudiantes estranxeros d'en tol mundu. El Centru d'Investigación Biolóxicu de l'Academia húngara de Ciencies, que foi construyida cola ayuda d'UNESCO financia, tamién foi una fonte considerable d'investigación avanzada. Los científicos nesti llaboratoriu yeren primeros nel mundu en producir el material d'heriedu artificial nel añu 2000. L'edificiu sirvió como una casa a munches conferencies conocíes y sigue faciendo contribuciones al mundu de ciencia. La Universidá de Szeged foi alliniada como la meyor universidá del país sobre la Clasificación d'Académicu d'Universidaes Mundiales - 2005, y unu de los meyores 100 n'Europa.
Economía
Szeged ye unu de los centros de la industria d'alimentos n'Hungría, sobremanera sabida pal so pimentón duce, Szekelygulyas, Szegedi Halászlé y el salami de Pick
Villersexel
Villersexel ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Escaflowne
La Visión d'Escaflowne (天空のエスカフローネ|Tenkū no Esukafurōne) ye una serie de TV anime de 26 episodios de Sunrise Studio, orixinalmente emitida en Xapón ente'l 2 d'abril y el 24 de setiembre de 1996. Remaneció nuna serie manga shonen y otra shojo, y una película de cine. (La serie manga shonen en realidá anició enantes de la serie animada, por mor del llargu procesu de pre-producción d'ésta cabera).
Tien elementos de los xéneros shojo, shonen, romance, y mecha. La historia ye un mestu perbono de lliteratura d'estremaes cultures, arreyádose incluso al pasáu mitolóxicu de la humanidá. La música, compuesta por Yoko Kanno y Hajime Mizoguchi, ye d'un tastu nidiamente oriental, anque incorpora elementos como la coral occidental y el lletro-pop. Esta serie siñó'l debú anime (nun papel principal) de Maaya Sakamoto na voz de la protagonista Hitomi Kanzaki y cantante del cantar d'entamu Yakusoku wa Iranai.
La serie de 26 partes non editada foi espublizada dende entoncenes en paquetes de DVDs d'Estaos Xuníos y Reinu Xuníu ufriendo una opción de versiones doblaes y sotitulaes, les que s'emplegaron pa espublizar n'otros países, como ye nel casu d'España.
Delias belladonna
Delias belladonna, ye una especie de caparina, de la familia Pieridae (subfamilia Pierinae, tribu Pierini). Ye una especie bien estendida, con un gran númberu de subespecies, el so valumbu varia ente los 55 a 82 mm.
Distribución
Esta especie de caparina y les sos subespecies  distribúise per Himalaya, Assam sur de Myanmar, Yunnan, (China) Vietnam, noroeste India, Nepal, Sikkim, Bután, norte de Tailandia, Laos, Malasia, Sumatra, Sulawesi (Indonesia), oeste de China.
Morfoloxía
Morfoloxía pue significar:
Matawan
Demografía
Tien una población de y una superficie de  km².
Vilory
Vilory ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Armenia
Armenia (n'armeniu: Հայաստան, Hayastán), oficialmente República d'Armenia, ye un país del Cáucasu Sur y ensin salida al mar. Llenda al oeste con Turquía, al norte con Xeorxa, al este con Azerbaixán y al sur con Irán y la República Autónoma de Najicheván d'Azerbaixán.
Armenia ye una antigua república soviética, un Estáu unitariu, multipartidista y nun procesu de democratización que tien los sos raigaños nuna de les más antigües civilizaciones del mundu. Dotada d'un ricu patrimoniu cultural, destacóse como la primer nación n'adoptar el cristianismu como relixón oficial nos primeros años del sieglu IV (la fecha tradicional ye 301). Anque Armenia ye un estáu constitucional secular, la fe cristiana desempeña un papel importante na so historia y na identidá del pueblu armeniu.
Armenia ye anguaño miembru de más de 35 organizaciones internacionales, incluyendo les Naciones Xuníes, el Conseyu d'Europa, el Bancu Asiáticu de Desarrollu, la Comunidá d'Estaos Independientes, la Organización Mundial del Comerciu y la Organización de Cooperación Económica del Mar Negru. Ye unu de los integrantes de l'Asociación pa la Paz de la Organización del Tratáu del Atlánticu Norte, lo mesmo que de l'alianza militar Organización del Tratáu de la Seguridá Coleutiva (OTSC). Ye tamién miembru observador de la Comunidá Económica Eurasiática, de la Francofonía y del Movimientu de Países Ensin Alliniar.
Etimoloxía d'Armenia
El nome nativu del país n'armeniu ye Hayk‘. Esti nome tresfórmase na Edá Media n'Hayastan, col sufixu persa “- stan”, que significa país. L'orixe de l'autodenominación armenia "hay" ye inciertu. Foi tradicionalmente derivada d'Hayk (Հայկ), el llexendariu patriarca de los armenios, que según la tradición yera fíu de Torgom o Togarma, de la mesma fíu de Gomer (identificáu colos cimerios), de la mesma fíu de Jafet y nietu de Noé. Según l'historiador Moses de Corena (sieglu V), Hayk ganó y mató al xigante babiloniu Belo nuna batalla cerca de los montes del llagu de Van, nel suroeste de l'Armenia histórica (Turquía oriental actual), tradicionalmente fechada nel 2492 e.C. Según dellos historiadores contemporáneos, "hay" provién del país d'Hayasa, mentáu nes escritures cuneiformes hitites de los sieglos XIV-XIII e.C.
Dellos exéxetes bíblicos identificaron a Armenia como'l sitiu del xardín del Edén, y interpretóse que'l monte Ararat ye'l monte sobre'l que se posó l'Arca de Noé dempués del Diluviu universal (Xénesis 8:4).
Prehistoria y Antigüedá
miniaturadeimagen|El reinu d'[[Urartu na dómina de Sarduris II nel añu 743 e.C.]] Armenia poblóse dende dómines prehistóriques. Los arqueólogos siguen revelando nicios de qu'Armenia y los sos montes tuvieron ente los primeros llugares onde s'asitió la civilización humana. De magar el 4000 hasta'l 1000 e.C., les ferramientes y los instrumentos de cobre, de bronce y de fierro fueron producíos n'Armenia y axustaos comúnmente en tierres vecines onde esos metales yeren menos abondosos. El territoriu d'Armenia ye tamién una de les posibles llocalizaciones del llexendariu país d'Aratta, mentáu nes fontes sumeries.
Mientres la Edá del Bronce, dellos estaos espolletaron, incluyendo l'Imperiu Hitita (na so máxima rellumanza), Mitani (Armenia histórica del suroeste) y d'Hayasa-Azzi (sieglu XV e.C.) y na Edá del Fierro, los indoeuropeos frixos y mushkis llegaron y destruyeron el reinu de Mitanni; tamién florió la xente de Nairi (sieglu XII al IX e.C.) y el reinu d'Urartu (sieglu IX al VI e.C.), pero l'aportación de cada pueblu na etnoxénesis de la xente armenio ye incierta. Dalgunos aldericaríen sobre una mayor influyencia de los hurrites na Armenia temprana, pero basáu en patrones drásticos diversos de la llingua, la mayoría acepta que los armenios pertenecen al grupu de pueblos indoeuropeos ente qu'Urartu pertenez a la familia hurro-urartiana. Yereván, la capital moderna d'Armenia, foi fundada nel 782 e.C. pol rei Argishti I d'Urartu.
miniaturadeimagen|left|El [[reinu d'Armenia baxu Tigranes el Grande.]]
Alredor del 600 e.C., establecióse'l reinu d'Armenia baxo la Dinastía Oróntida y esistió baxo delles dinastíes llocales hasta l'añu 428 e.C.
Tres la derrota del Imperiu seléucida, unu de los estaos socesores del imperiu d'Alexandru Magnu, na batalla de Magnesia a manes de Roma (190 e.C.), el gobernador d'Armenia, Artashes, restableció la independencia d'Armenia —conocida como Armenia Mayor— y fundó la dinastía Artáxida, (190 e.C.), que perduró hasta'l 1 d. C. Coles mesmes, el reinu de Sofene, al suroeste de la meseta d'Armenia, restableció la so independencia baxo Zariadres. La zona d'Armenia Menor, al noroeste de la península, permaneció baxo'l control de los reinos de Capadocia y de Ponto, y darréu foi anexonada al imperiu romanu.
Nel añu 301, Armenia convertir nel primer país del mundu n'adoptar el cristianismu como relixón oficial del Estáu, por influyencia de Gregorio I l'Iluminador consideráu anguaño santu patrón de la Ilesia apostólica armenia. Tiridates III (238-314) foi'l primer gobernante qu'oficialmente se propunxo cristianizar a la so xente, y la so conversión asocedió dolce años primero que l'imperiu romanu concediera al cristianismu la tolerancia oficial baxu Constantín I (emperador) y cuasi ocho décades primero que Teodosio I el Grande adoptara'l cristianismu como relixón oficial del imperiu (380). Nel añu 405, Mesrop Mashtots creó'l alfabetu armeniu.
Armenia persa
Dempués de la cayida del reinu d'Armenia en 428, la mayor parte del país foi incorporada al Imperiu sasánida, gobernáu por un marzpan. Dempués d'una rebelión en 451, los armenios caltuvieron la so llibertá relixosa, ente qu'Armenia ganó autonomía y el derechu a ser gobernada por un marzpan nativu, ente qu'otros territorios imperiales fueron gobernaos puramente por perses. El marzpanato d'Armenia duró hasta 640, cuando la Persia Sasánida foi destruyida pol Califatu árabe.
Tres la conquista árabe d'Armenia, Armenia foi primeramente arrexuntada nuna unidá alministrativa col nome d'Arminiyya, que tamién incluyó partes de Xeorxa y d'Albania caucásica y tenía el so centru na ciudá armenia de Dvin, so un gobernador árabe, llamáu vostikan. A mediaos del sieglu IX l'alministración foi delegada nel príncipe d'Armenia, reconocíu pol califa y l'emperador bizantín. El principáu d'Armenia duró hasta l'añu 884, cuando'l país recuperó la independencia del debilitáu imperiu árabe.
Dómina medieval
miniaturadeimagen|left|[[Catedral de Echmiadzin.]] El reinu armeniu foi gobernáu pola dinastía Bagrátida hasta 1045, con capital na ciudá d'Ani. Coles mesmes, delles árees de l'Armenia bagrátida dixebráronse formando reinos y principaos feudales, como'l reinu de Vaspurakan, gobernáu pola casa d'Artzruni, pero qu'al empar reconocíen la supremacía de los reis bagratides.
En 1045, l'Imperiu bizantín conquistó Ani y acabó col reinu de l'Armenia bagrátida. Llueu, los otros estaos armenios cayeron tamién baxo'l control bizantín. La dominación bizantina foi curtia, una y bones los turcos selyúcides ganaron nel 1071 a los bizantinos y conquistaron Armenia na batalla de Manzikert, estableciendo'l Imperiu Selyúcida. Pa escapar de la muerte o servidume a manes de los qu'asesinaren al so pariente Gagik II, rei d'Ani, un armeniu de nome Rupen enfusar nos escobios de los montes Tauros con dellos compatriotes. Llegó depués a Tarsos, en Cilicia, onde'l gobernador bizantín dio-y proteición, y onde sería finalmente establecíu'l Reinu armeniu de Cilicia. miniaturadeimagen|El [[Reinu armeniu de Cilicia, 1078-1375.]]
Torremolinos
Torremolinos ye un conceyu de la provincia de Málaga (España). Allúgase a 75 km de Málaga. Tien una población de y ocupa una superficie de 16,53 km², lo que fai una densidá de población de  hab/km².
Armenia
Dómina medieval
L'Imperiu Selyúcida llueu empezó a derrumbar. A principios del 1100, los príncipes armenios de la familia noble Zakarida establecieron un principáu armeniu semi-independiente n'Armenia nortiza y del este, conocida como Armenia zakarida. La familia noble d'Orbeliano compartió'l control col Zakarida en delles partes del país, especialmente en Vayots Dzor y Syunik. Siguía habiendo les partes meridionales d'Armenia baxu control de dinastíes curdes de Shaddadids y de Ayyubids.
Torremolinos
Toponimia
La primer apaición del términu Torremolinos ye nel mapa del Marqués de la Ensenada de 1748. El so nome vien de les palabres torre y molinos. D'antiguo esistía una gran cantidá de molinos d'agua nesta zona, anque anguaño namás se caltién el Molín d'Inca. Torre fai referencia a la torre de los molinos o Torre de Pimentel, una antigua torre de vixilancia.
Armenia
Ocupación estranxera
En 1230 el ilkanato mongol conquistó'l principáu de Zakaryan, según el restu d'Armenia. Les invasiones mongoles llueu fueron siguíes poles d'otres tribus asiátiques centrales, que siguieron dende 1200 hasta 1400. Dempués d'incesantes invasiones, Armenia debilitóse. Nel añu 1500, l'Imperiu otomanu y l'Imperiu safávida partiéronse'l territoriu d'Armenia. L'imperiu rusu incorporó más palantre Armenia del este (consistiendo nos kanatos de Erivan y de Karabaj dientro de Persia) en 1813 y 1828.
Armenia otomana
miniaturadeimagen|Toma de la fortaleza de [[Yereván por tropes ruses en 1827. Cuadru de Franz Roubaud (1893).]] Armenia convertir en parte integrante del Imperiu otomanu col reináu de Selim II (1524-1574). Sicasí, l'anexón inicial empieza yá con Mehmed II (sieglu XV), qu'ufiertó'l respaldu otomanu pa empecipiar el Patriarcáu Armeniu de Constantinopla. Esta situación duró 300 años, hasta la Guerra Ruso-Turca de 1828-1829, cuando la parte oriental d'esti territoriu foi vencida al Imperiu rusu. La parte restante, tamién conocida como Armenia otomana o Armenia occidental, siguió hasta la finalización de la Primer Guerra Mundial y la partición del Imperiu otomanu. Nos años 1860 surdió'l Movimientu de Lliberación Nacional d'Armenia.
I Guerra Mundial y xenocidiu armeniu
Mientres l'imperiu empezaba a derrumbar, los Mozos Turcos derrocaron al gobiernu del sultán Hamid. Los armenios que vivíen nel imperiu esperaben que la revolución de los Mozos Turcos camudara'l so estáu de segunda clase. Sicasí, col impautu de la Primer Guerra Mundial y l'asaltu del Imperiu otomanu sobro l'imperiu rusu, el nuevu gobiernu empezó a mirar a los armenios con rocea y suspicacia. Esto yera debíu al fechu de que l'exércitu rusu caltuvo un contingente de tropes armenies, integráu por unidaes irregulares armenies. El 24 d'abril de 1915 les autoridaes otomanes arrestaron a los intelectuales armenios. miniaturadeimagen|left|Víctimes del Xenocidiu Armeniu en 1915.
Cola llei de Tehcir, una gran proporción d'armenios que vivíen n'Anatolia finó como resultancia del xenocidiu armeniu. Había resistencia armenia llocal na rexón, desenvuelta contra les actividaes del Imperiu otomanu. Los acontecimientos de 1915 a 1917 consideraos polos armenios y la inmensa mayoría d'historiadores occidentales como matances totales patrocinaes pol estáu.
A pesar de la evidencia apolmonante del intentu xenocida, les autoridaes turques caltienen anguaño que les muertes fueron resultáu d'una guerra civil, xunto cola fame y les enfermedaes, incluyendo muertes en dambos bandos. La gran mayoría d'estimaciones avera del númberu d'armenios muertos empiecen a partir de los 650 000 hasta'l millón y mediu de persones. Armenia y el so diáspora tuvieron faciendo campaña dende va años en busca de la reconocencia oficial d'esos acontecimientos como un xenocidiu. El 24 d'abril conmemórase como día del xenocidiu armeniu.
Anque l'exércitu rusu tuvo ésitu n'ocupar la mayor parte d'Armenia mientres la Primer Guerra Mundial, les sos ganancies fueron perdíes cola revolución rusa de 1917. Nesi momentu, Armenia, Xeorxa y la parte d'Azerbaixán controlada polos rusos, trataron de xuntase formando la república federativa democrática trescaucásica. Esta federación, sicasí, duró solamente de febreru a mayu de 1918, cuando les trés partes decidieron eslleila. Consecuentemente, Armenia del este aportó a independiente como República Democrática d'Armenia (DRA) el 28 de mayu.
Proyeutu de Wilson pa una Nueva Armenia
miniaturadeimagen|Armenia Wilsoniana como foi prometida mientres la división del Imperiu otomanu nel Tratáu de Sèvres. Cola partición del Imperiu otomanu, dempués de ser ganáu na Primer Guerra Mundial, creóse un proyeutu d'estáu armeniu poco dempués de la so independencia nel Tratáu de Sèvres robláu por Turquía y dalgunos de los aliaos de la Primer Guerra Mundial, el 10 d'agostu de 1920, que dexó la delimitación de la frontera en manes del Presidente de los Estaos Xuníos Woodrow Wilson. El tratáu final, sicasí, nun foi robláu polos Estaos Xuníos, y anque aceptáu pol Imperiu otomanu, foi refugáu polos turcos, dando llugar a una nueva guerra.
El proyeutu d'estáu, incorporaba les provincies d'Erzurum, Bitlis y Van, que yeren partes de la rexón denominada Armenia otomana (conocida tamién como la Armenia occidental). Esta rexón ampliar escontra'l norte, hasta la zona oeste de la Provincia de Trabzon p'apurrir a la República Democrática d'Armenia una salida al Mar Negru nel puertu de Trabzon.
La Guerra d'Independencia Turca, na que los turcos vencieron a los armenios y a los griegos, obligó a los aliaos a volver a la mesa de negociaciones antes de la ratificación del Tratáu. Les partes roblaron y ratificaron el Tratáu de Lausana en 1923, qu'estableció les actuales fronteres de Turquía. Les fronteres orientales llograr por mediu del Tratáu de Alexandropol el 2 d'avientu de 1920, y por aciu el Tratáu de Kars, robláu'l 23 d'ochobre de 1921 y ratificáu en Yereván el 11 de setiembre de 1922, con Armenia y la Xunión Soviética, confirmando'l Tratáu de Lausana. El Tratáu de Lausana y artículos rellacionaos nun son reconocíos pol actual gobiernu de la República d'Armenia.
Henry B. Walthall
Henry B. Walthall foi un actor cinematográficu d'Estaos Xuníos.
Armenia
República Democrática d'Armenia
derecha|miniaturadeimagen|Civiles armenios fuxendo de [[Kars tres la so captura poles fuercies del xeneral turcu Kâzım Karabekir (c. 1920-21).]]
Henry B. Walthall
Biografía
El so nome completu yera Henry Brazeale Walthall, y nació nel Condáu de Shelby (Alabama), Estaos Xuníos.
Armenia
República Democrática d'Armenia
A la fin de la guerra, decidió estremase l'Imperiu otomanu. Robláu ente les potencies aliaes y l'Imperiu otomanu en Sèvres el 10 d'agostu de 1920, el Tratáu de Sèvres prometió caltener la esistencia de la DRA y xunir los territorios del Imperiu Otomanu parcialmente poblaos por armenios otomanos. Por cuenta de que les nueves fronteres d'Armenia teníen de ser dibuxaes pol presidente norteamericanu Woodrow Wilson, l'Armenia otomana tamién ye conocida como “Armenia Wilsoniana.” Consideróse inclusive la posibilidá de convertir Armenia nun protectoráu baxu tutela de los Estaos Xuníos. El tratáu, sicasí, foi refugáu pol movimientu nacional turcu, y nunca entró n'efeutu. El movimientu comandado por Mustafa Kemal (Atatürk), utilizó'l tratáu como la ocasión pa declarase'l gobiernu lexítimu de Turquía y sustituyó la monarquía con capital n'Istambul por una república cola suya n'Ankara.
Henry B. Walthall
Biografía
Walthall empezó la so carrera como actor teatral, actuando en Broadway nun papel de repartu na pieza de William Vaughn Moody The Great Divide en 1906–1908.
Armenia
República Democrática d'Armenia
Nel 1920, Armenia y Turquía entraron en guerra, un violentu conflictu que terminó col Tratáu de Alexandropol (2 d'avientu de 1920). El tratáu d'Alexandropol obligó a Armenia a desarmar a la mayoría de les sos fuercies militares, vencer más del 50% del so territoriu antes de la guerra, y arrenunciar a tolos territorios conferíos al so favor nel tratáu de Sèvres. Coles mesmes, l'Oncenu Exércitu soviéticu baxo'l mandu de Grigori Ordzhonikidze, invadió Armenia en Karavansarái (actual Ijevan) del 29 de payares. Al 4 d'avientu les fuercies de Ordzhonikidze entraron en Yereván y l'efímera República d'Armenia derrumbóse.
Henry B. Walthall
Biografía
La so carrera nel cine empecipiar en 1908, col filme Rescued from an Eagle's Nest, nel cual actuaba un mozu actor llamáu D.W. Griffith. Según evolucionaba y crecía la popularidá de la industria cinematográfico, Griffith remaneció como direutor y Walthall pasó a ser una pilastra principal de la compañía del primeru, trabayando con frecuencia xunto a asiduos de Griffith como Owen Moore, Kate Bruce y Jack and Mary Pickford. Por ello, acompañó a Griffith cuando ésti dexó l'American Mutoscope and Biograph Company en Nueva York pa pasar a los Estudios Reliance-Majestic en California en 1913.
Armenia
Armenia soviética
miniaturadeimagen|Escudu de la [[República Socialista Soviética d'Armenia|RSS d'Armenia.]]
Henry B. Walthall
Biografía
Dada la relativa curtia duración de los filmes de los primeros años de la industria, Walthall frecuentemente trabayó en docenes de títulos nun mesmu añu. De toos esos títulos, consiguió fama en 1915 pol so papel de Coronel Ben Cameron na película de Griffith The Birth of a Nation. A partir d'esta actuación, Walthall remaneció como un intérprete de primeros papeles, independizándose de Griffith.
Armenia
Armenia soviética
Nel 1922 el país foi incorporáu a la Xunión Soviética como parte de la República Socialista Soviética de Trescaucasia, de curtia duración, xunto con Xeorxa y Azerbaixán. El tratáu de Alexandropol foi reemplazáu pol tratáu de Kars, ente Turquía y la Xunión Soviética. Nél, Turquía dexó la provincia de Foliara a la Xunión Soviética en cuenta de la soberanía sobro los territorios de Kars, Ardahan ya Iğdır. A fecha de güei Armenia nun reconoz esti tratáu como lexítimu, una y bones los armenios nun participaron nél. Pel momento Armenia nun fixo reclamaciones territoriales sobro les provincies qu'entós pasaron a Turquía.
Henry B. Walthall
Biografía
Siguió trabayando na década de 1920, actuando en The Plastic Age, con Gilbert Roland y Clara Bow, y na adautación de 1926 de The Scarlet Letter, xunto a Lillian Gish.
Agora con más de cuarenta años d'edá, les sos actuaciones reconvertíen-y cada vegada más n'actor de calter, siguiendo cola interpretación hasta'l momentu del so fallecimientu, asocedíu en 1936 por causa d'una gripe en Monrovia, California. Foi soterráu nel Campusantu Hollywood Forever de Hollywood, California.
Armenia
Armenia soviética
La República Socialista Soviética de Trescaucasia esistió dende 1922 hasta 1936, cuando foi estremada en trés repúbliques separaes (RSS d'Armenia, RSS d'Azerbaixán incluyida la rexón autónoma armenia de Nagorno Karabaj, y RSS de Xeorxa). Los armenios gociaron d'un periodu d'estabilidá relativa so la dominación soviética. Recibieron medicines, alimentos y otres provisiones dende Moscú, y la dominación comunista demostró ser un bálsamu calmante en contraste colos años finales aturbolinaos del Imperiu otomanu. La situación foi difícil pa la ilesia, que lluchó so la dominación soviética. Dempués de la muerte de Lenin, Stalin tomó les riendes de la XRSS y empezó una yera de prosperidá y industrialización pa la rexón. Cuando Stalin morrió en 1953 Nikita Khrushchov remaneció como'l nuevu líder.
Henry B. Walthall
Biografía
Pola so contribución a la industria cinematográfico, concedióse-y una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood, nel 6201 de Hollywood Boulevard.
Armenia
Independencia
El periodu de Gorbachov nos años 80, carauterizar pola tensión desenvuelta ente Armenia y Azerbaixán con al respective de la rexón d'Altu Karabaj o Nagorno Karabaj.
Henry B. Walthall
Biografía
Walthall casóse en dos causes. La primera, cola actriz Isabel Fenton, acabó en divorciu en 1917, tres 10 años de matrimoniu. La so segunda boda tuvo llugar en 1918, cola actriz Mary Charleson. La pareya permaneció xunida hasta'l fallecimientu del actor.
Armenia
Independencia
En febreru de 1988, una escaramuza na rexón de Agdam (Azerbaixán) cobróse la vida de dos azeríes. Paradóxicamente, l'homicida tratar d'un policía azerí, pero les confesiones y la desinformación de R. Kátusev (perteneciente a la política soviética azerí) encamentó frente a les cámares de televisión a tomar vengación, culpando a los armenios del fechu. Les autoridaes de Moscú, reprimieron a Kátusev por afalar al odiu, pa beneficiase políticamente. A pocos díes del fechu, daquién treslladó a vándalos y persones de mal vivir, como ferramienta asesino, a los tugurios atestaos de persones de nivel económicu baxu na ciudá de Sumgaít, una ciudá industrial asitiada cerca de Bakú, ciudá famosa pola so alta contaminación que daba fama al campusantu ocupáu xeneralmente por neños finaos por malformaciones.
Henry B. Walthall
Filmografía escoyida
thumb|The False Cares (1919) thumb|Modern Husbands (1919)
Armenia
Independencia
La población azerí tenía amás, la renta económica más baxa. La comunidá armenia conformaba l'estratu económicu más eleváu de la ciudá, y tenía el control del comerciu y de parte de la industria llocal. Mientres tardar del 27 de febreru, cientos y depués miles de persones concentrar nel Cuadráu de Lenin de la ciudá, asegurando ser persones que fuxeren de la persecución bárbara de los armenios en Kapan y otres ciudaes de la RSS d'Armenia. Sicasí toles autoridaes soviétiques negaron baltes fechos yá que los azeríes que moraben na RSS d'Armenia nun manifestaren nengún ataque contra la so integridá. Partióse opiu y vodca ente los vándalos, qu'atacaron primero la estación de buses de la ciudá, ente qu'otru grupu empobináu pola secretaria comunista de la ciudá R. Muslimzadé, empezó a atacar los bloques de departamentos del distritu armeniu.
Llueu la ciudá amburaba nun pogromo, les llinies telefóniques fueron cortaes, los hospitales recibieron órdenes de nun atender a nengún paciente, los policías taben ausentes, los bomberos tampoco se presentaron y el suministru llétricu foi suspendíu, dexando clara la artimaña del gobiernu azerí. Munchos ciudadanos armenios armar nos sos llares con armes caseres o fueron agospiaos polos sos vecinos rusos y azeríes que nun participaron na revuelta. Los asaltantes ingresaben a cada departamentu en grupos d'ente 50 y 80 persones provistos de cuchiellos, sierres, y armes de metal primeramente feches nes fábriques. A esti grupu d'asaltantes xunióse-yos otru gran ensame de mozos azeríes ente 12 y 17 años, que participaron viviegamente nel saquéu y l'estroza de los departamentos y locales armenios.
Dellos automóviles fueron amburaos colos sos ocupantes dientro d'ellos y munchos cutieron y tullieron a decenes de persones, robaron tolo que teníen a la so disposición, ya inclusive violaron a munches muyeres, depués refundiándoles al fueu. La policía especial soviética de Bakú, llegó al siguiente día, pero fueron inclusive atacaos con cócteles molotov y munchos quedaron seriamente mancaos, el caos apoderar de la ciudá.
Llegáu'l tercer día, tropes especiales provenientes de la Óblast de Riazán y Daguestán, ingresaron na ciudá, y sacuparon a los pobladores armenios a un club local, darréu los armenios y depués rusos y otres nacionalidaes abandonaron la ciudá, rescatando lo poco o nada que-yos dexaron los saquiadores.
Tres los acontecimientos publicóse una llista de 32 víctimes, ente elles 26 armenios y seis azeríes, pero estes cifres son bien pequeñes pa la realidá, inclusive nos depósitos de cadabres en 3 ciudaes, cuntar hasta 100 cadabres armenios.
Tres los acontecimientos de Sumgaít, empezar con un plan d'investigación de los fechos, condergándose a delles persones. La población azerí del área polo xeneral tenía un eleváu nivel d'insensibilidá poles muertes armenies, sofitando en ciertu mou la masacre como una respuesta merecida frente al pidimientu d'autonomía de Nagorni Karabaj ya inclusive un grupu bastiar en crear un lema "Llibertá a los héroes de Sumgaít", estos fechos, fixeron que miles de persones armenies y d'otres nacionalidaes abandonaren la RSS d'Azerbaixán, miles d'armenios instalar n'Armenia, y miles de azeríes, tarreciendo represalies, salieron d'Armenia escontra Azerbaixán, xenerando un poderosu intercambiu de poblaciones, sicasí la mayor parte de azeríes nun salió d'Armenia hasta 1993, cola única diferencia que los refuxaos armenios fueron escalaos y los sos bienes espropiaos, mientres los azeríes pudieron vender les sos viviendes y treslladar gran parte de los sos bienes a Azerbaixán.
Ensin dala dulda les masacres de Sumgaít, deber al deséu de la población d'apoderase de la gran cantidá de bienes materiales de los armenios, eventos similares repitir en Kirovabad (l'actual Ganja) en 1989 (onde asesinaron a 16 vieyos, dalgunos d'ellos discapacitaos), nel pogromo de Bakú en 1990, y que depués s'estendió per tol país, siendo los más tráxicos, l'Aniellu de la Operación realizáu na rexón de Shahumyán, deportando a miles d'armenios, mancando, matando, y violando los derechos d'aquelles persones, el caos estender a les árees de Shamkur, Shushi, y Dashkesán. miniaturadeimagen|300px|Imáxenes de la [[Guerra de Nagorno Karabaj (1988-1994).]]
Asocedíu a les 11:41, cuando fábriques, y escueles atopábense apinaes de persones, y en dómina cuando'l Cáucasu ta apoderáu por temperatures inclusive inferiores a -25 °C, l'área de mayor dañu concentrar na Rexón de Shirak, y gran parte de Lori, siendo les ciudaes más afeutaes Spitak, Leninakán (Gyumri), Stepanaván, y Kirovakán (Vanadzor), según les autoridaes soviétiques les víctimes sumaron 25 000, pero según datos del esterior llegaron a los 50 000, amás cuasi 500 000 quedaron ensin llar, y la industria y el potencial económicu d'un gran área d'Armenia quedó enllancada. Les autoridaes soviétiques enfrentar a otru tarrecible desastre dempués del de Chernóbil na RSS d'Ucraína en 1986.
Más de 80 países collaboraron direutamente nel sofitu solidariu a la Xunión Soviética, pero la RSS d'Azerbaixán nun tardó n'unviar telegrames y notes formales a la sede de gobiernu del Kremlin y a la de Yereván, cola vergonzosa nota "Felicidaes pol to terremotu", y inclusive les celebraciones nun se fixeron esperar na RSS d'Azerbaixán, munchos crearon lemas, como'l de "Allah castigar" o les espresiones "Tener merecíu", ensin considerancia non solo de los millares de víctimes armenies, yá que nel área habitaba una considerable comunidá de griegos, rusos, xeorxanos, ya inclusive azeríes.
El 21 de setiembre de 1991, la República Socialista Soviética d'Armenia declara formalmente la so independencia. En 1992 Armenia en sofitu a Karabaj, declara guerra abierta contra Azerbaixán, que recibe sofitu de Turquía. Na guerra participaron combatientes chechenos y muhadiyes afganistanos, a pesar d'aquello, Armenia llogró lliberar Artsaj nuevamente y ocupar parte d'árees qu'históricamente-y correspondíen, como un gordón de seguridá. Un cese de fueu con mediación rusa foi puestu en práutica nel 1994. De magar, Armenia y el so vecín llevaron a cabu les negociaciones de paz con mediación de la Organización pa la Seguridá y la Cooperación n'Europa (OSCE). L'estáu de Karabaj debe inda ser determináu y les economíes de dambos países fueron perxudicaes pola ausencia d'una solución total. Sicasí, a pesar del altu desemplegu, Armenia pudo llevar a cabu dalgunos cambeos económicos y en 2006, yera clasificada como la 27a. nación "económicamente más llibre" nel mundu. Les sos rellaciones con Europa, l'Oriente Mediu, y los estaos de la Comunidá d'Estaos Independientes, dexaron qu'Armenia aumente'l comerciu. El gas, el petroleu, y otres fontes d'enerxía vienen al traviés de dos rutes vitales: Irán y Xeorxa, con quien Armenia tuvo calteniendo rellaciones cordiales.
Xeografía
miniaturadeimagen|Mapa detalláu d'Armenia.
Armenia ta asitiada na Trescaucasia, la zona al suroeste de Rusia, ente'l mar Negru y el mar Caspiu. L'Armenia moderna ocupa parte de l'Armenia histórica, que'l so centru taba nel valle del ríu Araks y la rexón alredor del llagu Van en Turquía. Armenia llenda al Norte con Xeorxa, al este con Azerbaixán, al suroeste cola República autónoma de Najicheván, al sur con Irán y al oeste con Turquía. La xeografía de l'actual Armenia ye la d'un país ensin salida al mar asitiáu n'Asia menor.
El terrén armeniu ye principalmente montascosu, con ríos rápidos y pocos montes. El clima ye continental: branos calorosos ya iviernos fríos. Nengún puntu del país ta per debaxo de los 400 metros percima del nivel del mar. El monte Ararat, un símbolu armeniu, ye'l monte más altu de la rexón y atópase en territoriu de Turquía, polo que la máxima altitú d'Armenia ye l'Aragats.
La contaminación producida por productos químicos tóxicos, como'l DDT, nun contribúin al arriquecimientu del suelu armeniu, que yá de por sí ye de mala calidá. Un bloquéu de les comunicaciones, lleváu a cabu per Turquía debíu al conflictu con Azerbaixán, resultó nun procesu de deforestación.
Armenia ta intentando resolver los sos problemes ecolóxicos. Creóse un Ministeriu de Proteición de la Naturaleza'', al empar que se castigó con impuestos la contaminación del aire y de l'agua, según la xeneración de borrafes tóxiques sólidos, que les sos recaldaciones usar pa llevar a cabo proyeuto de proteición y recuperación ambiental. El gobiernu armeniu entama cerrar la única planta d'enerxía nuclear, Metzamor, que data de la dómina soviética, asina consíganse esplotar fontes d'enerxía alternatives.
miniaturadeimagen|Imaxe satelital d'Armenia llograda pola [[NASA (mayu de 2003) na que se destaca'l llagu Sevan.]]
Topografía
miniaturadeimagen|La topografía d'Armenia ye montascosa y volcánica.
Va venticinco millones d'años, una baturiciu xeolóxicu emburrió la corteza terrestre pa formar la meseta armenia, creando asina la complexa topografía d'Armenia. La cadena montascosa del Cáucasu Sur estiéndese dende'l norte del país, siguiendo escontra'l sureste ente'l llagu Seván y Azerbaixán, pasando depués pela frontera armeniu-azerí hasta Irán. Asina asitiada, los montes faen que'l viaxe norte-sur y sur-norte seya bien dificultosu. El procesu xeolóxicu sigue güei día, y los sos más grandes manifestaciones son en dellos casos terremotos y seísmos d'escala menor. N'avientu de 1988, la segunda ciudá más grande del país Gyumri; enantes conocida como Leninakán, sufrió serios daños por causa de un terremotu que mató a más de 25 000 persones.
Clima
Les temperatures n'Armenia dependen, xeneralmente, de la elevación. Les formaciones montascoses bloquien influyir moderadores del clima que'l Mar Mediterraneu y del Mar Negru xeneren, lo que crea una gran diferencia climática ente les estaciones del añu. Na meseta armenia, la temperatura media n'iviernu ye de cero graos centígrados, ente que la media pel branu entepasa los 25 °C. Les precipitaciones medies van dende 250 milímetros al añu nel valle del ríu Araks hasta 800 mm nos puntos más altos del país. A pesar de la durez del iviernu na mayoría del país, la fertilidá del suelu volcánicu de la meseta fixo d'Armenia unu de los primeros sitios del mundu con agricultura.
Flora y fauna
En Sangesur, nel sur del país, la llende del monte llega cerca de 2.400 msnm. El mundu de la planta asemeyar al de los montes. Hai munchos reptiles, ente ellos el llagartu armeniu de roca y dellos venenosos como, por casu, les víbores. Tamién arácnidos, baltes como los escorpiones. Nos valles húmedos viven gochos selvaxes, chacales, venaos, visones y águiles; nes estepes sobremanera rucadores de los montes; y nos montes osos pardu sirios, gatos selvaxes y llobos. Nel área protexida Chosrow inda pueden atopase llobos cervales y dalgunos lleopardos del cáucasu.
El nome llatín del damascu o albaricoque derivar d'Armenia. L'albaricoque tien gran fama y ye tou un símbolu nacional armeniu, representáu pol color de la banda inferior na bandera d'Armenia.
Gobiernu
miniaturadeimagen|derecha|[[Serzh Sargsyan, ex presidente d'Armenia.]] En 1990 celebráronse les primeres eleiciones llexislatives democrátiques y en 1991 s'escoyó el primer presidente de la República. Armenia ye miembru de la Comunidá d'Estaos Independientes (CEI). El presidente de la República d'Armenia ye'l xefe d'Estáu, escoyíu por sufraxu universal direutu. El presidente noma al primer ministru, quien de la mesma escueye a los ministros de gobiernu. Ente 2008 y 2018, Serzh Sargsyan, del Partíu Republicanu, foi'l presidente d'Armenia, hasta que se vio forzáu a arrenunciar al so cargu en 2018, depués d'una serie de manifestaciones que converxeron na Revolución de Terciopelu.