cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Porfirio Díaz
Crisis política anterior a la Revolución y derrocamientu de Díaz
Una vegada que concluyeron les fiestes del Centenariu, volvió sentise un clima d'incertidume política nel país. William Howard Taft, Presidente d'Estaos Xuníos, decidió entrevistar con Díaz con cuenta de llegar a alcuerdos que dexaren protexer los intereses de los empresarios norteamericanos aniciaos en Méxicu. El 16 d'ochobre entrevistar col presidente mexicanu en Ciudad Juárez, y la primer visita oficial d'un presidente norteamericanu a suelu de Méxicu foi interpretáu polos maderistes como una señal d'alianza ente Estaos Xuníos y Díaz, polo que la impopularidá presidencial creció entá más. Mentanto, nel estáu de Morelos los trabayadores de faciendes productores de caña d'azucre llevantar n'armes esixendo les mesmes demandes que los obreros, y d'igual forma fueron encaloraos violentamente. Ente'l so líderes atopaba un llabrador qu'años más tarde se convertiría nel principal dirixente agrariu de la Revolución, Emiliano Zapata.
El Plan de San Luis foi'l documentu inspirador de la revolución maderista, nel que desconocía los resultaos de les xornaes eleutorales del 26 de xunu y del 10 de xunetu, proclamaba la Revolución pa los seis de la tarde del 20 de payares, señaló a Madero como encargáu provisional del poder executivu y quien s'encargaría de convocar a eleiciones. Amás, someter a revisión toles lleis realizaes mientres el gobiernu de Díaz. El lema qu'adoptó'l movimientu foi "Sufraxu efectivu, non reeleición", mesmu usáu por Díaz contra Juárez y Lerdo. A diferencia d'otros planes na historia de Méxicu, el Plan de San Luis nun contenía nenguna reforma de calter económicu o social, más bien yera un manifiestu políticu.
Gracies a les maniobres del Secretariu de Gobernación, Manuel González Cosío fueron descubiertes célules maderistes en tol país, que pretendíen atacar la población de Cases Grandes, Chihuahua, ya inclusive les ciudaes de Toluca y Ciudad Juárez. En Puebla, l'activista lliberal Aquiles Serdán y la so familia fueron afayaos con propaganda maderista, la so casa foi atacada y destruyida la mañana del 18 de payares, y Aquiles foi asesináu. A la familia Serdán considérase-y los primeres mártires de la Revolución Mexicana, yá que'l so asesinatu foi l'incidente que desamarró la rebelión contra Díaz.
Los primeros actos de la revolución maderista viéronse marcaos pola incertidume causada pola muerte de los Serdán, y pola aparente superioridá militar del exércitu porfirista. Madero entá s'atopaba morando en Nueva Orleáns, Florida, dende onde recibió noticies de que la sulevaciones revolucionaries contra Díaz asocedieren con ésitu, y dende esa mesma ciudá unviaba cartes a los xefes rebalbos pa dirixir la llucha. Ente los principales cabezaleros atopábense Abraham González, Pascual Orozco y Francisco Villa. El día 20 de payares presentáronse llevantamientos nos estaos de Chihuahua, San Luis Potosí, Veracruz y Durango. A fines de mes estender a tres entidaes federatives más, teniendo Chihuahua la mayor cantidá d'actividá militar realizada. A entamos de marzu de 1911, Emiliano Zapata llevantó tropes polos estaos de Morelos, Guerrero, Puebla y Michoacán, lo qu'avivó entá más la insurrección xeneral. Los xenerales González Cosío y Victoriano Huerta fueron rápido derrotaos, los sos refuerzos asesinaos y munchos de los sos soldaos, la mayoría reclutados por lleva, desertaben del exércitu. N'abril la mayor parte del país —18 estaos— yá tenía grupos revolucionarios llevantaos nel so territoriu. El 10 de mayu, los revolucionarios de Pascual Orozco tomaron la plaza militar de Ciudad Juárez, lo que supunxo'l golpe final al gobiernu, y nesi mesmu mes, los revolucionarios entraron en delles partes del país, ente que l'exércitu optó por retirar se a la capital y zones aledañas.
Na Ciudá de Méxicu, Porfirio Díaz atopábase convaleciendo d'una enfermedá nes melles, carecía sordera y escosamientu físicu —tenía más d'ochenta años d'edá a fecha de mayu de 1911—, y ante la derrota de les sos fuercies en Ciudad Juárez empezó a pensar nel arrenunciu, como lo espresó al arzobispu de Méxicu, a la so esposa y al so fíu Porfirio na nueche del 17 de mayu. El día 22, el gabinete, sacante Limantour, arrenunció y el presidente tuvo de nomar a nuevos ministros d'ideoloxía revolucionaria. Tres la firma de los trataos de paz en Ciudad Juárez, alcordóse que Díaz tendría d'arrenunciar a la presidencia y nel so llugar quedaría'l Ministru de Rellaciones Esteriores, Francisco León de la Barra. La nueche del 23 de mayu, Díaz empezó a redactar el so arrenunciu, que foi supervisada pol so secretariu, Rafael Chousal. Finalmente, a los once de la mañana del 25 de mayu, la Cámara de Diputaos, metanes una manifestación de más de mil persones qu'esixía l'arrenunciu de Díaz, aprobó en dictame l'arrenunciu del presidente Porfirio Díaz por unanimidá, al empar que se señalaba a León de la Barra como nuevu encargáu del Poder Executivu. Asina remató'l Porfiriato, dómina en que Díaz gobernó'l país mientres más de 30 años.
Exiliu
thumb|300px| Militar natural de [[Jalisco, engarró del llau lliberal xunto a Ramón Corona na guerra contra Francia, Victoriano Huerta convirtiérase n'unu de los militares d'enfotu de Díaz, y como tal correspondió-y escoltar a la familia del ex presidente camín de Veracruz. Entamó un golpe d'estáu contra l'entós Presidente Madero, y quedóse cola presidencia mientres 17 meses. Derrotáu pola Revolución Constitucionalista de Venustiano Carranza, fuxó a Estaos Xuníos, onde morrió en 1916. ]]
N'arrenunciando, Díaz y la so familia empezaron a empacar les sos coses pa retirase al exiliu, en París, Francia. En despidiendo a los sos antiguos sirvientes pagándo-yos en monedes d'oru, la familia Díaz colar a la estación de trenes de Santa Clara, al sur de la capital. El xeneral de división Victoriano Huerta foi l'encargáu d'escoltar la caravana escontra Veracruz, d'onde tomaríen un barcu de vapor a La Coruña. El 26 de mayu, Porfirio y Carmen Romero Rubio, acompañaos de los fíos del xeneral —sacante Amada— y de les hermanes de Carmen, salieron aldu al Puertu de Veracruz. Nel trayeutu, la mañana del 27 de mayu, poco primero de llegar a la ciudá d'Orizaba, el tren foi atacáu por bandoleros, que sicasí fueron repelidos poles fuercies federales de Huerta, y llograron prindar a más de la metá de los asaltantes. Al llegar a Veracruz, la nueche d'esi mesmu día, y contrariu a asoceder n'otres partes del país, los Díaz fueron recibíos con llacuaes, cenes, bailles y fiestes nel so honor. Finalmente, la mañana del 31 de mayu, a bordu del buque alemán "Ypiranga", Porfirio Díaz y la so familia abandonaron el país.
Mientres el viaxe namái se presentó un incidente de refuga escontra Díaz, en La Coruña, España, cuando un grupu de manifestantes comunistes -y increparon faciendo usu de berros y cobertores acusándo-y d'asesinatu y xenocidiu. Por cuenta de la infeición bucal que-y aquexaba desque yera presidente de Méxicu, Porfirio Díaz decidió internase nuna clínica d'Interlaken, Suiza, d'onde salió curáu los últimos díes de xunu de 1911. En xunetu, Díaz y la so familia visitaron París. Al llegar a Los Inválidos, el 20 de xunetu, l'ex presidente platigó con soldaos xubilaos franceses qu'engarraren na guerra d'intervención cincuenta años tras. El xeneral Gustave Léon Niox, encargáu del edificiu, escoltó a Díaz hasta la tumba de Napoleón Bonaparte, a quien el xeneral mexicanu almiraba. Niox, de secute, sacó la espada que Bonaparte usó en 1805 mientres la Batalla d'Austerlitz, y asitiar en manes de Díaz, quien fixo pública la so emoción por tener la espada y que ésti nun merecía tenela nes sos manes, a lo que Niox contestó, "Nunca tuvo en meyores manes".
Díaz se avecindó nun departamentu nel númberu 26 de l'Avenida Foch, cercanu al Monte de Boulogne y al Arcu del Trunfu. Depués del viaxe a Francia, Porfirio Díaz empezó a percorrer Europa y los sos principales capitales acompañáu de la so esposa. N'abril de 1912, foi recibíu nel Palaciu de la Zarzuela, Madrid, pol rei Alfonsu XIII d'España, quien lo convidó a morar na Península Ibérica y fíxo-y entrega d'una espada como agasayo. Más tarde percorrieron San Sebastián y Zaragoza. El káiser Guillermu II d'Alemaña unviólu a Zaragoza boletos pa guardar les maniobres militares del so exércitu en Múnich, a onde llegaron en víspores de la Primer Guerra Mundial. N'afitando la so residencia en París, los Díaz solíen colase a Biarritz y Saint-Jean-de-Luz, na mariña francesa, mientres el iviernu. A entamos de 1913, empezaron un viaxe pol norte d'África y la so travesía llevar a conocer El Cairu, Keneth, la Esfinxe y la Gran Pirámide de Guiza. Nesta postrera, Díaz foi retratáu nuna fotografia propiedá del Archivu Xeneral de la Nación. Mientres el so regresu a Europa, tuvieron en Nápoles y Roma.
Mentanto, en Méxicu, la situación política nun se remedió col arrenunciu de Díaz. Madero foi electu presidente y tomó posesión del cargu'l 6 de payares, y el 25 de payares Emiliano Zapata proclamó'l Plan de Ayala esixendo la restauración de los derechos agrarios y desconociendo a Madero como presidente. En marzu de 1912, Pascual Orozco signó el Plan de la Empacadora, coles mesmes pretensiones que Madero. Félix Díaz, sobrín de Porfirio, llevantar n'armes pero foi prindáu en Veracruz y tuvo a puntu de ser executáu, pero Madero, desoyendo a los sos collaboradores qu'aconseyaben fusila-y, indultólu. Orozco foi ganáu por Huerta y viose obligáu a fuxir a Estaos Xuníos. En febreru de 1913, una intriga encabezada por Manuel Mondragón y Félix Díaz, lliberó a Bernardo Reis de la Prisión de Tlatelolco, proclamar líder del so movimientu ya inclusive llegaron a atacar el Palaciu Nacional, pero les tropes del encargáu de la plaza, Lauro Villar llograron detener a los invasores y asesinar a Reis. Mondragón y Díaz abellugar nuna fábrica d'artillería conocida como La Ciudadela. Madero salió esi mesmu día —9 de febreru— a arengar al pueblu a caltenese lleal al gobiernu, y ante la ferida de Villar, Madero nomó a Huerta nuevu xefe militar. Henry Lane Wilson, embaxador norteamericanu en Méxicu, esmolecíu polos intereses de les compañía del so país en Méxicu y pola política de Madero, decidió realizar un pactu con Díaz y Mondragón, colo qu'empezó la Decena Tráxica. El 17 de febreru, Huerta suscribió un armisticiu con Díaz, Lane Wilson y Mondragón, pol que se comprometíen a asitiar a Huerta na presidencia en cuenta de qu'ésti se la apurriera más tarde a Díaz. El 18 de febreru, un grupu d'empresarios capitalinos —ente ellos Ignacio de la Torre, xenru de Díaz— declararon la so fidelidá a Huerta. Esi mesmu día, Gustavo A. Madero, hermanu y asesor del presidente, foi arrestáu y torturáu hasta la muerte. El 19 de febreru, Madero y José María Pino Suárez, vicepresidente, arrenunciaron a los sos cargos. Pedro Lascuráin fíxose cargu del poder executivu 45 minutos y el so únicu actu de gobiernu foi nomar a Huerta como secretariu de Rellaciones Esteriores. Darréu arrenunció y Victoriano Huerta entró a la presidencia. Madero y Pino Suárez fueron conducíos a la cárcel Palaciu de Lecumberri onde nun fueron ingresaos; sinón que, tres la simulación d'un ataque mientres el trayeutu, morrieron asesinaos el 22 de febreru.
En París, Díaz empezó a tener conocencia de les rebeliones que se dieren en Méxicu, gracies a que dellos de los sos vieyos amigos solíen dir visitalo. A fines de 1913, Porfirio recibió la visita de les sos fíes Amada y Lluz, quien permanecieron col so padre unos cuantos meses y xuntos percorrieron Suiza y los Alpes. Mientres los últimos meses de 1914 y los primeres de 1915, la so salú empezó a deteriorase seriamente y más tarde, en xunu de 1915, el so médicu ordenólu absolutu reposu, polo que tuvo que dexar les sos diaries caminaes mañaneres pol monte de Bolonia. Según los rellatos de Carmen Romero Rubio, el so maríu carecía d'allucinaciones. Dizse que nos sos últimos díes de vida, el yá vieyu home Porfirio Díaz pronunciaba repetidamente'l nome de la so hermana Nicolasa. El 2 de xunetu, finalmente, yá perdiera la pallabra y la noción del tiempu. El so médicu de cabecera foi llamáu al mediudía, y a los seis de la tarde con trenta y dos minutos —hora de Francia—, José de la Cruz Porfirio Díaz Mori finó a la edá d'ochenta y cuatro años. Foi soterráu na ilesia de Saint Honoré l'Eylau, y el 27 d'avientu de 1921 los sos restos fueron treslladaos al campusantu de Montparnasse en París. Cuando Carmen Romero Rubio volvió al país en 1931 dexó los sos restos en Francia. Dende l'añu de 1989 espresáronse intenciones de tornar a Méxicu los restos de Díaz, ensin qu'hayan consiguíu resultancies.
Medayes y condecoraciones
A lo llargo de la so vida, Porfirio Díaz recibió numberoses condecoraciones, tantu nacionales como estranxeres, siendo consideráu hasta la fecha como l'home más condecoráu de Méxicu.
Estranxeres
Ostentó tamién dende 1888 el cargu honoríficu de Gran Oficial de l'Academia francesa.
São José do Norte
São José do Norte ye un conceyu brasilanu del estáu de Rio Grande do Sul.
Viefvillers
Viefvillers ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Marie-Anne Pierrette Paulze
Marie Anne Pierrette Paulze, conocida como Marie Lavoisier ta considerada como "la madre de la química moderna". Marie Lavoisier foi frecuentemente mentada nel so papel d'esposa del científicu Antoine Lavoisier, magaar que son menos espublizaos los sos llogros científicos na química.
Biografía
A la edá de trés años, quedóse güérfana de madre, Claudine Thoynet Paulze. El so padre, Jacques Villee, abogáu parllamentariu y financieru, unvióla a un conventu au recibió la so educación.
Con casi catorce años foi pidida en matrimoniu pol Conde d'Amerval, que la triplicaba n'edá. El so padre intentó oponese, pero foi amenaciáu con perder el so emplegu si refugaba, por cuenta de lo que consultó con unu de los sos colegues, si nun taría dispuestu a casase cola so fía. Antoine Lavoisier, tenía 28 años, y yera noble, abogáu, economista y químicu. Casáronse'l 16 d'avientu de 1771.
Trayeutoria
thumb|200px|left|Dibuxu de Madame Lavoisier. El dibuxu amuesa al so maríu y a ella mesma, nel llaboratoriu, faciendo esperimentos sobre respiración humana.
En 1775 la pareya treslladóse a París, onde florió l'interés de Marie Lavoisier pola química. Llueu Marie empezó a arreyase nes investigaciones científiques del so maríu y a participar viviegamente nel trabayu del llaboratoriu. Pierre siguía trabayando pa Ferme-Générale pero fuera designáu como alministrador de la pólvora, nel Arsenal de París. Cola seguridá económica qu'algamó tuvo en condiciones de construyir un llaboratoriu.
A midida que l'interés de Marie avanzaba, recibió instrucción formal nel campu de parte de Jean-Baptiste Bucquet y Philippe Gingembre, dambos colegues de Lavoisier. Los Lavoisiers pasaben la mayor parte del so tiempu xuntos nel llaboratoriu, trabayando n'equipu, en delles direiciones.
En mayu de 1793, mientres la Revolución francesa, yá na etapa del Reináu del Terror, Antoine Lavoisier foi acusáu de traición, por cuenta de la so posición prominente na Ferme Générale. Cola mesma acusación, foi arrestáu primero'l padre de Marie-Anne y depués, el 28 de payares, el mesmu Lavoisier, siendo recluyíu en Port-Libre. Mientres la prisión del so maríu, Marie-Anne visitólu regularmente y lluchó por llograr la so llibertá. Ella mesma defendiólu énte Antoine Dupin, quien lu denunciara, y quien tenía tamién el poder de salvalu. Marie-Anne apeló a les investigaciones científiques que facíen y la importancia qu'elles teníen pa Francia. Les sos apelaciones foron inútiles y Lavoisier foi finalmente enxuiciáu y executáu el 8 de mayu de 1794 en París, cuando tenía 50 años. El mesmu día foi executáu tamién el so padre.
Dempués d'esto, Marie-Anne volvióse retraída. Confiscáronse-y tolos bienes pol gobiernu revolucionariu, incluyendo los cuadernos de notes y el llaboratoriu. A pesar d'ello, llogró axuntar muncha documentación qu'entamó y espublizó como les Memories de Química de Lavoisier, sentando les bases de la química moderna.
El primer volume contién los trabayos sobre'l calor y la formación de los líquidos, ente que'l segundu ta dedicáu a les idees sobre combustión, aire, calcinación de metales, aición de los ácidos, y la composición de l'agua. Na copia orixinal Marie-Anne escribió'l prefaciu y atacó a los revolucionarios y contemporáneos de Lavoisier, a los que-yos atribuyía la responsabilidá pola so muerte. Esti prefaciu nun foi finalmente incluyíu na publicación, pero'l llibru dexó caltener les contribuciones del so home y les de so mesmes nel campu de la química.
Dellos años dempués, Marie-Anne volvió casase, esta vegada con Benjamin Thompson, Conde de Rumford. Rumford yera unu de los médicos más conocíos del so tiempu, pero la pareya nun llogró asitiase y terminaron dixebrándose. Marie-Anne caltuvo a lo llargo de tola so vida l'apellíu del so primer maríu, Lavoisier, amosando la devoción que-y guardó. Morrió'l 10 de febreru de 1836 na so casa en París, a los 78 años d'edá.
Les sos contribuciones a la química
Marie-Anne asistía a Lavoisier nel llaboratoriu mientres el día, anotando observaciones nel llibru de notes y dibuxando diagrames de los sos diseños esperimentales. Los estudios que fizo col pintor Jacques-Louis David dexáron-y dibuxar con precisión los aparatos del llaboratoriu, daqué que finalmente resultó de gran utilidá cuando se buscó entender los métodos y resultancies de Lavoisier. Madame Lavoisier foi tamién la organizadora y editora de los informes.
Xuntos, los maríos Lavoisier reficieron el campu de la química que, teniendo los sos raigaños na alquimia convirtiérase nun saber apoderáu pola noción de floxistu espublizada por Georg Stahl. Nel sieglu XVIII la idea del floxistu (un elementu asemeyáu al fueu que se llibera mientres la combustión) foi usada pa describir les propiedaes aparentes de los cambeos que la materia esperimentaba cuando s'amburaba. Por cuenta del so dominiu del inglés, llatín y francés, Marie-Anne, fizo traducciones de dellos trabayos sobre'l floxistu por que'l so maríu pudiese lleelos. Dablemente la so traducción más importante fuera'l Ensayu sobre Floxistu de Richard Kirwan, traducíu y al empar criticáu por Madame Lavoisier, con notes al pie nes que puntualizaba los errores químicos del trabayu. Tamién traduxo obres de Joseph Priestley, Henry Cavendish y otros investigadores, que resultaron un aporte invalorable pa Lavoisier. Nel casu del floxistu, foi la traducción de Marie-Anne la que lu llevó al convencimientu de que la hipótesis yera incorreuta, lo que de la mesma empobinólu nos sos estudios sobre la combustión y el so descubrimientu del gas osíxenu.
Estudios
Rosana Sanchis (2002), Xéneru y ciencia: Anne Marie Paulze, Madame Lavoisier (1758-1836), una muyer na revolución química, Alambique, IX (31), páxs. 112-118. <!--- Marie-Anne was also instrumental in the 1789 publishing of Lavoisier’s Elementary Treatise on Chemistry, which presented a unified view of chemistry as a field. This work proved pivotal in the progression of chemistry, as it presented the idea of conservation of mass, as well as a list of elements and a new system for chemical nomenclature. Marie-Anne contributed thirteen drawings which showed all the laboratory instrumentation and equipment used by the Lavoisiers in their experiments. She also kept strict records of the procedures followed, lending validity to the findings which Lavoisier published.
Seduliu Escotu
Seduliu Escotu ( - † 858) poeta, teólogu, filósofu, gramáticu y escritor irlandés, a quien nun hai que confundir col poeta Seduliu.
Marie-Anne Pierrette Paulze
Accomplishments as a historien
Before her death Marie-Anne was able to recover nearly all of Lavoisier’s notebooks and chemical apparati, most of which survive in a collection at Cornell University, the largest of its kind outside of Europe. It is thought that without her efforts these relics of the past wouldn't have survived today.
Seduliu Escotu
Biografía
Casi nada se sabe de los sos primeros y últimos años. Llogró na so natal Irlanda una escelente formación, qu'incluyía'l dominiu del versu llatín clásicu; compunxo más d'ochenta poemes d'estilu bien personal y nos más variaos metros onde se dexen sentir reminiscencies de los paganos Virxiliu, Cicerón, Horaciu, Ovidiu al pie de alcordances de la Biblia, Lactanciu, Xuvencu y Venanciu Fortunatu. Quiciabes les frecuentes incursiones viquinges (de qu'hai ecos na so oda De strage Normannorum) lleváronlu ente 840 y 850 a treslladase al continente pola mesma dómina que Xuan Escotu, anque tamién ye posible que fuera llamáu pol intentu de renovación cultural auspiciáu por Carlomagnu, el conocíu como Renacimientu Carolinxu. Afitóse en Liexa. L'obispu Hartgaire o Hatgar (840 - 855) y el so socesor Francón acoyéronlu y quiciabes retuviéronlu ellí como profesor na escuela de San Lambertu o Saint Lambert, magar que lo más probable ye que fora a la corte, au destacó como poeta áulicu emponderando a los emperadores Lotariu I, Carlos el Calvu y Lluis el Xermánicu y a dignatarios eclesiásticos como Advenciu, obispu de Metz, y a nobles como'l conde Everardu de Friuli.
Tenía conocimientu del griegu, anque non nel grau que Xuan Escotu Eriúxena, y como ésti'l so saber yera enciclopédicu. Comentó a los gramáticos Donatu (non yá el so Ars maior, sinón el minor), Priscianu y el discípulu de Priscianu Eutixu (Ars de verbu); esplicó la Isagogé de Porfiriu y, como exexeta, escribió un Collectaneum in epistolas Pauli. Tamién nos mandó dos copies autógrafes nel Salteriu griegu (Bibl. del Arsenal de París, n° 8.047) y les Epístoles de San Pablu en griegu (Biblioteca Real de Dresde, codex boernerianus: A,145,b). Compunxo como escritor políticu un speculum principis o espeyu de príncipes pa Lotariu II de Lotarinxa, el De rectoribus christianis, en prosimetra (amiestu de prosa y versu). Otres obres sos son les Explanatiumculae o pequeños comentarios exexéticos al Nuevu Testamentu y la Expositio in epistola Hieronimi ad Damasum.
Marie-Anne Pierrette Paulze
Referencies
-->
Mary Bowerman
'''Dra. Mary Leolin "Leo" Bowerman' foi una botánica d'Estaos Xuníos y autora de The Flowering Plants and Ferns of Mount Diablu, California; Their Distribution and Association into Plant Communities, y cofundadora del "Salven Monte Diablu"'' qu'ayuda a caltener decenes de miles d'hectárees de Monte Diablu al este de la Badea de San Francisco, antes de morrer a la edá de 97. En 1936 foi la última persona que rexistró a Eriogonum truncatum (alforfón del monte Diablu) hasta que foi redescubierta casi setenta años dempués, el 10 de mayu de 2005. En 1978 la manzanita Arctostaphylos bowermaniae foi nomada nel so honor.
Biografía
En 1971, la Dra. Mary Leolin Bowerman foi cofundadora de Save Mount Diablu, y sirvió nel so Conseyu d'Alministración hasta la so muerte. Yera aborixe de Toronto, Canadá, y foi educada n'Inglaterra, y depués foi residente yá adolescente, en Pasadena, y dende 1928 nel área de la badea, y dende 1954 Lafayette, California.
Dende 1930, les sos investigaciones botániques prepararon la creación del Parque Estatal Mt. Diañu y foi base pa la preservación del área. Espandió en 1936 el so doctoráu escontra The Flowering Plants and Ferns of Mount Diablu, California; Their Distribution and Association into Plant Communities, The Gillick Press, 1944. En 2002 esi llibru foi actualizáu y republicado por Bowerman y Barbara Ertter, curador de la Flora del Noroeste d'EE.XX. nel yerbariu Jepson O.C. Berkeley. La so otra especialización foi la flora del sur de Columbia Británica.
Al traviés del "Salven wl Montw Diablu", trabayó escontra'l so suañu "...que tol Monte Diablu, con toes los sos estribaciones, sían espaciu abiertu... y l'integridá visual y natural sían calteníes." Bowerman arreyar na espansión de les tierres públiques del Mt. Diañu de 2.747 ha (27 km²) en 1971 a más de 35.209 hai (352 km²) en 2005, triplicando en tamañu'l Parque Estatal Mt. Diañu a 8.000 hai (80 km²). Nel Mt. Diañu direutamente operó na preservación de Blackhawk Ridge, les Blackhills; y los cañones Sycamore, Mitchell, Back, Donner; y el North Peak.
Honores
En 1982, el "Mt. Diablu State Park's summit Fire Interpretive Trail"" foi-y dedicáu nel so honor, y renombráu nella en 2007. Y en 2001, tamién foi honrada pol "East Bay Rexonal Park District", cuando la cresta del Highland Ridge, na "Reserva Rexonal Morgan Territory", renombrándose Founders Ridge n'honor de los fundadores del "Save Mount Diablu". En 1978, James B. Roof, direutor of the East Bay Rexonal Park District's Botanic Garden nomó nel so honor la manzanita Arctostaphylos bowermaniae, una variante topada na Reserva Rexonal Mines Diamante Negru cerca d'Antioch, California.
Recibió munchos gallardones polos sos esfuerciu escontra la preservación del Diañu, como dende:
Foi suxetu d'entrevistes, nuevos artículos, editoriales, incluyida pol fotógrafu Galen Rowell nel so llibru Bay Area Wild, de 1997. Foi reconocida'l 9 de setiembre de 1998 nel Rexistru del Congresu.
Mordellistena emeryi
Mordellistena emeryi ye una especie de coleópteru de la familia Mordellidae.
Chepina Peralta
Lucía Josefina Sánchez Quintana conocida como Chepina Peralta ye una cocinera mexicana, pionera en cocinar en televisión, en diversos programes La Cocina de Chepina, Cocinando con Chepina, Chepina na to cocina, El so menú diariu, Sal y Pimienta, Chepina y el so menú Pando.
Biografía
Empecipió la so carrera en 1967, ensin estudios de cocina o de conducción, menta que sabía cocinar "como munches ames de casa de la década de los 60: 'por obligación'" un segmentu de 15 minutos diarios en televisión abierta. En 1972, p'aprender de platillos y recetes, tomó clases con distintos chefs, viaxó per Méxicu y asisitió a lleiciones de nutrición nel Hospital de La Raza.
Realizó 7,300 programes de televisión, por Imevisión, Canal 13, Perútil; 9000 de radiu XEW, Radio rede, Radio Fórmula; amás d'editar y ser autora de revistes de cocina y 13 llibros, dende 1997. Participó en conferencies sobre gastronomía y nutrición.
En 1990 foi Asesora Académica de la Universidá Popular Autónoma del Estáu de Puebla. En 1998 foi Vicepresidenta de Comunicación de la Cámara Nacional de la Industria de Restoranes y Alimentos Condimentados (Canirac).
En mayu de 2017 realizóse un homenaxe nel so honor nel Festival Internacional de Gastronomía y Vinu de Méxicu.
Reconocencies
Actividá Profesional al Serviciu de la Gastronomía. II Congresu Mundial de Gastronomía. 1996
Llibros
Cocina pa l'acabante casar
María Natividá Venegas de la Torre
Santa María de Jesús Sacramentado (nacida como María Natividá Venegas de la Torre; Zapotlanejo, Méxicu, 8 de setiembre de 1868-Guadalaxara, Méxicu, 1959) foi una monxa mexicana de la Ilesia Católica, fundadora de les Fíes del Sagráu Corazón de Jesús Sacramentado, conocida pol so espíritu de caridá nel tratu a los enfermos. Foi canonizada pol papa Xuan Pablo II el 21 de mayu del 2000. La Ilesia Católica Mexicana celebra la so fiesta'l 30 de xunetu.
Reseña biográfica
María Natividá Venegas de la Torre nació'l 8 de setiembre de 1868 nuna llocalidá del conceyu de Zapotlanejo, Jalisco. Foi la más pequeña de 12 hermanos. La so madre morrió cuando ella tenía 16 años, y la so familia careció dificultaes ecónomicas dende entós. El so padre morrió 3 años dempués, y lo que provocó que Venegas fora vivise con una tía paterna. Foi una neña de gran devoción, y solía pasar el so tiempu compartiendo la so fe colos sos vecinos y curiando de los probes.
El 8 d'avientu de 1905, depués de terminar unos Exercicios Espirituales, Venegas fundó la comunidá Fíes del Sagráu Corazón de Jesús na ciudá de Guadalaxara, y foi escoyida Superiora Xeneral de la nueva orde'l 25 de xineru de 1921. Venegas y la so comunidá dedicáronse principlamente al cuidu de los enfermos nel Hospital del Sagráu Corazón. La constitución de la orde foi aprobada en 1930. Trabayu arduamente na recaldación de fondos pa construyir la residencia de la so comunidá, lo cual tuvo llugar mientres la Guerra Cristera, un periodu de fuerte persecución relixosa en Méxicu. Lloñe de causar intimidación, la guerra fortaleció a Venegas y la so congregación, quien siguieron cola so atención a los probes mientres esi periodu. Venegas trabayó tamién poles necesidaes de los sacerdotes y seminaristes. Morrió'l 30 de xunetu de 1959.
El procesu
El procesu de canonización empezó en Guadalaxara el 19 de xunu de 1980 como un procesu llocal nel que se recaldó documentación de la vida de venegas y testimonios de quien fueron cercanos a ella. Al poco tiempu foi-y otorgáu'l títulu de Siervu de Dios Sierva de Dios. El procesu foi ratificáu formalmente'l 9 d'abril de 1984, y en 1987 el Positio foi unviáu a la Congregación pa les Causes de los Santos en Roma para mayor estudiu.
El papa Xuan Pablo II proclamar Venerable el 13 de Mayu de 1989 depués de reconocer que viviera una vida Cristiana exemplar de virtú heroica.
Beatificación y Canonización
El milagru pa la beatificación foi investigáu llocalmente en 1987 y foi ratificáu en 1990. Xuan Pablo II aprovó el milagru en 1991 y beatificó a Venegas na so visita a la Ciudá de Méxicu el 22 de payares de 1992.
El segundu milagru, riquíu pa la canonización, foi investigáu pocu dempués y ratificáu en 1995. Xuan Pablo II aprovó el milagru'l 26 de marzu de 1999 y canonizar el 21 de mayu del 2000. Foi la primer santa mexicana.
El milagru pa la so canonización asocedió cuando Anastasio Ledezma Mora foi lleváu al hospital pa un procedimientu quirúrxicu. El ritmu cardiacu de Ledezma tornó amodo hasta que'l so corazón detener por completu. Depués de dellos intentos de resucitación, Ledezma permaneció aparentemente muertu, ensin ritmu cardiacu. Foi entós que doctores, enfermeres, según parientes de Ledezma allegaron a Venegas pola so intercesión. El ritmu cardiacu tornó al so nivel normal al cabu de 10 minutos, y Ledezma recuperar ensin sufrir dañu dalgunu.
Acebeo
Acebeo ye una casería de la parroquia de Soto nel conceyu asturianu d'Ayer.
Alcuéntrase a 4,6 km de Cabanaquinta, la capital del conceyu, a un altor mediu de 540 msnm y tien una población de.
Plaza Roja
La Plaza Roja (en rusu Красная площадь, Krásnaya plóshchad’) ye la plaza más famosa de Moscú nel barriu comercial conocíu como Kitay-górod. Tien 330 metros de llargor y 70 metros d'anchu, sumando una superficie de 23.100 m². Dende 1990 la Plaza Roja foi incluyida, xunto col conxuntu del Kremlin, na llista de Patrimoniu de la Humanidá d'Unesco.
Delles xeneralidaes
Dixebra'l Kremlin, la fortaleza real onde anguaño mora'l presidente de Rusia, del barriu históricu comercial de Kitay-górod. D'ella parten les principales cais de Moscú en toes direiciones, enllargaes n'autopistes hasta fora de la ciudá. Por ello ye considerada la plaza como'l centru de la ciudá y de toa Rusia.
La zona onde ta asitiada la plaza taba originariamente poblada por edificios de madera, pero foi llimpiada por Iván III de Rusia, yá que yeren susceptibles d'amburar con facilidá. La nueva plaza sirvió como llugar pa los mercaos, más tarde pa ceremonies públiques y proclamaciones, inclusive pa coronar a los zares.
El nome de Plaza Roja nun provién del color de los lladriyos que la arrodien, nin tampoco ye referencia al color coloráu del comunismu. Más bien deriva de la pallabra rusa Красная  (Krásnaya), que significa "colorada", pero nel antiguu rusu significaba "guapa", esto ye, la plaza guapa. La pallabra nun principiu usábase pa nomar la Catedral de San Basilio (del sieglu XVI), col sentíu de bonitu, y más tarde el nome recaló na plaza cercana. Créese que la plaza adquirió'l so actual nome, reemplazando l'antiguu, Пожар (Pozhar), nel sieglu XVII.
Historia recién
El 28 de mayu de 1987, l'entós nuevu xermanu-occidental Mathias Rust aterrizó'l so pequeñu avión Cessna en plena plaza. Tuvo que cumplir más de 400 díes de cárcel y esi fechu tamién derivó nel forzáu arrenunciu del mariscal Serguéi Sokolov, l'entós ministru de defensa soviéticu.
N'años recién na Plaza Roja celebráronse numberosos conciertos. Realizaron actuaciones grupo internacionales como Pink Floyd, la banda alemana Scorpions que celebró un recital cola orquesta presidencial de la Federación Rusa nel aniversariu de la capital rusa. O l'antiguu beatle Paul McCartney (nel so casu, incluyendo'l clásicu Back in the U.S.S.R. nel so repertoriu, que fai referencia esplícita a la sumida URSS).
Enllaces esternos
Wikcionario en rusu
Turdoides caudata
Turdoides caudata, ye una especie ave de la familia Timaliidae. Atópase nes carbes seques y abiertes de los países nel sur d'Asia y tamién n'Irán. Nun s'atopa amenaciáu.
Economía de Chad
thumb|left|250px|Comerciu d'artículos de cueru en [[Abeché.]] La economía del Chad entá depende de l'agricultura de subsistencia, pero hai perspectives cola esplotación del petroleu. Les primeres reserves empezaron a ser esploraes n'ochobre de 2003. El país tien abondosos xacimientos, principalmente na cuenca de Doba. Unu oleoductu tresporta'l petroleu hasta a les marxes de l'Océanu Atlánticu, en Camerún.
Mary Cannon
Mary Cannon ye una siquiatra irlandesa y investigadora científica. Recibió  el premiu de doctores de psiquiatría de la Real Academia de Medicina d'Irlanda, y ta ente los científicos más citaos del mundu. Ye conocida sobremanera pol so estudiu de los factores de riesgu de enfermedá mental en moces.
Economía de Chad
Les esportaciones d'algodón, ganáu y goma arábiga son les más importantes fontes d'ingresos esternos dempués del petroleu. Tamién el dineru unviáu por trabayadores nel esterior ye una importante fonte d'ingresos. Amás el país ye dependiente d'ayuda estranxera y capital esternu pa les inversiones públicu y priváu. El país tamién tien uraniu, anque nun ye esplotáu.
Mary Cannon
Educación
Estudió medicina nel University College de Dublín y fixo la residencia con Eadbhard O'Callaghan nel hospital San Juan de Dios en Dublín. Llogró una beca de formación avanzada del Wellcome Trust pa estudiar con Robin Murray nel Institutu de Psiquiatría de Londres.
Economía de Chad
Apocayá la economía foi afeutada pol altu costo de repatriar chadianos que fuxeron de la violencia en Sudán del Sur y na República Centroafricana. Les principales torgues a les inversiones son les infraestructures llindaes, pocos trabayadores cualificaos, escesiva burocracia y corrupción.
Mary Cannon
Carrera
Cannon ye profesora acomuñada de psiquiatría nel Royal College de ciruxanos de Irlanda, y trabaya como siquiatra nel Beaumont Hospital, Dublín.
Cannon investiga factores de riesgu de psicosis y otres enfermedaes mentales en moces. Al pie de el so  equipu d'investigación  fixo descubrimientos importantes sobre la rellación ente los eventos traumáticos  na primer infancia, incluyendo les infeiciones prenatales y l'acoso escolar,  y los desordes psiquiátricos como la esquizofrenia n'adultos. Cannon estudia tamién la salú mental de la mocedá irlandesa. El so grupu afayó que mas d'un quintu de los irlandeses ente 11 y 13 años esperimentaron allucinaciones auditives lo que tuvo gran repercusión  mediática. Espresó'l deséu de que los sos descubrimientos amenorguen l'estigma de les allucinaciones auditives, y ayuden a cerrar la fienda ente los servicios ya investigaciones psiquiatricas  xuveniles y los d'adultos.
Reconocencia
En 2014 foi la única muyer citada d'ente once investigadores irlandeses como les mentes científiques más influyentes del mundu por Thomson Reuters. Nesti informe atopen los 3000 científicos mas citaos del mundu.
Vieux-Moulin (Oise)
Vieux-Moulin ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Retama sphaerocarpa
La retama mariella (Retama sphaerocarpa L. ) ye un arbustu perteneciente a la familia de les fabacees. Ye orixinaria del Norte d'África y de la Península ibérica.
Descripción
Ye un arbustu que puede algamar 3 m d'altor xeneralmente desprovistu de fueyes, buxu y bien ramificáu. Tien (o non) les fueyes alternes, linear llanceolaes, tempranamente caedizas. Les flores son papaleonacees marielles, bien pequeñes de 5-8 mm de llargor, arrexuntaes en recímanos. Mota de 2 a 3,5 mm, bilabiado; el llabiu cimeru fondamente bífidu, y l'inferior estremáu en 3 dientecitos agudos. Llegume más o menos ovoidea, col mucrón bien pocu marcáu, de color payizu.
Hábitat
Crez en carbes seriales producíos pola degradación de los encinares y en pinares.
Distribución
Nativa del noroeste d'África y de la Península ibérica. Ye una especie común en casi tola Penísula, a esceición del norte y bona parte de Portugal. Ye xerófila, tolerante a los fríos ivernizos y a los calores branizos; puede vegetar tantu en suelos caliares como en xilizos dende 0 a 400 msnm. Puede formar carbes bien estenses, especialmente por Aragón, La Mancha, sur d'Estremadura y Andalucía, onde pastia xeneralmente'l ganáu ovín, polo xeneral en encinares degradaos.
Usos
Medicinalmente ye utilizada nes afecciones agudes del aparatu respiratoriu y nel casu de fiebres eruptives. Diurética. Nel pasáu foi utilizada pa calecer los fornos de les maseres, pa faer escobes o vares.
Principios activos
Na corteza y les cañes topamos un alcaloide llamáu retamina y otru denomináu d-esparteina, estructuralmente allegáu al anterior alcaloide. La supuesta aición de la esparteina sobre'l corazón ye bien aldericada. Sí ye interesante la capacidá diurética de les flores.
Usu tradicional
Los pelegrinos del camín de Santiago d'orixe francés, belga y alemán recoyíen esta planta p'afecciones del aparatu respiratoriu en fase aguda y nes fiebres eruptives. En Galicia tradicionalmente emplegóse pa faer escobes destinaes a barrer.
Taxonomía
Retama sphaerocarpa describióse por (L.) Boiss. y espublizóse en Voyage botanique dans le midi de l'Espagne 2: 144. 1840. Retama: nome xenéricu que deriva de Retáma, -ae f. – del árabe andalusí ratama (ár. cultu ratam); castellán: retama f. = nome de non poques genísteas, como les retamas puramente diches –Retama monosperma (L.) Boiss., R. sphaerocarpa (L.) Boiss. y R. raetam (Forssk.) Webb– y especies varies de los xéneros Cytisus L., Genista L. y Spartium L.
sphaerocarpa: epítetu llatín que significa "con granes esfériques". Númberos cromosomáticos de Retama sphaerocarpa (Fam. Leguminosae) y táxones infraespecificos: n=24; 2n=48
Bibliografía
Ozenda, P. (1977) Flore du Sahara, Ed. 2. Edns. CNRS, Paris.
Los Cargaeros
Los Cargaeros ye una casería de la parroquia de Soto nel conceyu asturianu d'Ayer.
Alcuéntrase a 2 km de Cabanaquinta, la capital del conceyu, a un altor mediu de 399 msnm y tien una población de.
Economía de Letonia
250px|left|thumb|Subestación d'electridá en [[ Daugavpils.]] La economía de Letonia básase principalmente na agricultura y nes industries testil y siderometalúrxica. Anguaño, el turismu perfílase como una importante fonte de ingresos gracies al patrimoniu históricu del país. La so transición a una economía de mercáu ta provocando ciertes perturbaciones (10% de paru y déficit presupuestariu) y sacrificios nes polítiques sociales.
Dende'l 1 de xineru de 2014 la moneda nacional ye l'Euru. Antes yera'l Lats.
La economía letona foi una de les más dinámiques de los nuevos socios de la Xunión Europea, con una medría del 6,7% (datu revisáu) nel 2005 y una crecedera del 7% nel 2006.
De la crisis económica de 2008 a l'actualidá
Dempués, el país beneficióse d'una ayuda conxunta del Fondu Monetariu Internacional (FMI) y de la XE de 7.500 millones d'euros y llevó a cabu una política de retayos del gastu públicu, los salarios y les xubilaciones, pa evitar la devaluación. Esta cura d'austeridá -la más severa de la XE- dio los sos frutos y llogró estabilizar relativamente la situación. Dempués de qu'en 2009 el PIB cayera un 17,5 por 100, en febreru de 2010 les axencies de calificación revaluaron la situación del creitu en Letonia y pasaron de considerala negativa a estable.
La situación siguía siendo comprometida pal gobiernu de Valdis Dombrovskis. L'índiz de desemplegu yera'l más altu de la XE (22,8 por 100 en febreru de 2010) y l'emigración yera bien fuerte. Cuestionabase a la clase política y un partíu sofitáu mayoritariamente polos habitantes rusófonos (el Centru de la Concordia) llogró l'alcaldía de Riga en xunu de 2009, per primer vegada dende la independencia en 1991. Per otra parte, el gobiernu del primer ministru quedó en minoría'l 22 de marzu de 2010, cuando'l Partíu del Pueblu abandonó la coalición.
A partir de 2010, la situación ameyoró y en 2012, la economía letona creció'l 5,6%, anque nun se recuperaron los valores previos a la crisis. El Fondu Monetariu Internacional destacó a Letonia como exemplu del ésitu de les polítiques económiques anticrisis basaes nel retayu de gastos.
Marcu Anneo Séneca
Marcu Anneo Séneca (en llatín Marcus Annaeus Seneca), tamién conocíu como Séneca padre (el so fíu Séneca superó-y en fama), Séneca l'Orador, Séneca el Retóricu o Seneca el Viejo foi un orador romanu y escritor, nacíu nuna familia influyente del orde ecuestre en Corduba.
Biografía
El so praenomen ye desconocíu, anque s'acepta la conxetura de Rafael de Volterra de llamalo Marcu. Mientres una llarga estancia en Roma, Séneca allegó a les llectures d'oradores y retóricos famosos, mientres se preparar pa una carrera como abogáu. El so orador ideal foi Cicerón, desaprobando el costume de la so dómina poles florituras oratories.
Mientres la guerra civil romana, permaneció en Córdoba, lo que-y quitó d'escuchar los discursos de Cicerón, siendo probable que les sos simpatíes, al igual qu'asocedió con otros munchu cordobeses, tuvieren con Pompeyu.
Tuvo tres fíos cola so esposa Helvia de Córdoba: L. Annaeo Novatu, adoptáu pol amigu del so padre, l'orador Xunu Galio, y darréu llamáu Lucio Xunu Galio; Lucio Anneo Séneca, el filósofu y Marcu Anneo Mela, padre del poeta Marcu Anneo Lucano.
Yá que yá finara cuando'l so fíu fora exiliáu por Claudio nel añu 41, y siendo les últimes referencies nos sos escritos darréu posteriores a la muerte de Tiberio, envalórase que morrió nel añu 39.
Obres
A una edá avanzada, a pidimientu de los sos fíos, preparó, de memoria, una coleición de distintes temes escolares y el so tratamientu por oradores griegos y romanos. Éstos presentáronse en diez llibros de discutinios (casos llegales imaxinarios), nos que s'alderiquen setenta y cuatro casos, dándose la opiniones de los retóricos sobre cada casu dende distintos puntos de vista, la so división en distintes entrugues simples (divisio) y, finalmente, los mecanismos pa faer apaecer lo negro como blancu y les circunstancies atenuantes (colores).
Les Controversiae taben complementaes poles Suasoriae (exercicios d'oratoria), nes que s'aldericaba sobre les coses que s'habría de faer o non. La totalidá de la obra forma l'estudiu más importante sobre la hestoria de la oratoria moderna.
Séneca tamién foi l'autor d'un trabayu históricu sobre la historia de Roma, dende l'entamu de la guerra civil hasta casi la so propia muerte, que foi publicáu pol so fíu. Del mesmu conoz parte pola obra de Lucio Anneo Séneca De vita patris, que'l so entamu foi afayáu por Barthold Georg Niebuhr. L'autoría de los trabayos del padre foi dada al fíu mientres la Edá Media, hasta que foi vindicado por Rafael de Volterra y Xusto Lipsio.
Mordellistena engelharti
Mordellistena engelharti ye una especie de coleópteru de la familia Mordellidae.
Distribución xeográfica
Habita en Dinamarca, Alemaña, Francia y Córcega.
Cebuanu
El cebuanu (sugbuanon) ye una llingua perteneciente al filu austronesiu, dientro de la caña occidental malayu-polinesia y del grupu bisayu (cebuanu: Binisaya; inglés: Visayan). Falada nes Filipines per cerca de 21 000 000 persones. El nome remanez del nome de la islla filipina de Cebú. Dáse-y el códigu de tres lletres ISO 639-2 'ceb', pero nun tien códigu de dos lletres ISO 639-1.
El cebuano ye la llingua nativa de los habitantes de Cebú, Bohol (onde dacuando se denoma boholano o bul·anon), Negros Oriental, Siquijor, la mayoría de Mindanao y la parte occidental de Leyte. Tamién se fala en delles ciudaes ya islles en Sámar. Hasta los años 1980, el cebuanu devasaba al tagalu en términos de falantes.
Númberos
1. usa
2. duhá
3. tulo
4. upát
5. limá
7. pito
9. siyám
10. napúlo
11. napúlog usá, onse (de cutiu emplégase l'español pa númberos cimeros a 10)
20. kaluhaan, beynte
40. kaapatan/kap·arreyen, kuwarenta
60. kaunuman/kan·uman, sesenta
70. kapituan, setenta
80. kawaluan, otsenta
90. kasiyaman, nobenta
100 usá ka gatos 1,000 usá ka libo, mil
100,000 usá ka gatos ka libo
1,000,000 usa ka libo ka libo
Kremlin de Moscú
El Kremlin de Moscú (Моско́вский Кремль, treslliteráu: Moskovskiy Kreml') ye un conxuntu d'edificios civiles y relixosos asitiáu nel corazón de Moscú, frente al ríu Moscova nel sur, la Plaza Roja nel este y el Xardín d'Alejandro nel oeste.
Historia
Nos sieglos XI y XII yera una población eslava, con una pequeña ciudadela, la morada fortificada del boyardo de la llocalidá Kuchka. Na antigüedá la pallabra "kreml" usar pa denominar la parte cercada nel centru d'una ciudá. En 1147 fíxose mención de Moscú per primer vegada en 1156 escavóse un foso y alzóse una muralla de tierra. Pa finales del sieglu XII construyó un fuerte cercáu alredor de la colonia de mercaderes y artesanos que se rexuntaben en Moscú como nun abellugu. Nesi entós, toa Moscú ocupaba una tercer parte del área del actual Kremlin. En 1238 la ciudá oponer a les hordas mongoles y nel sieglu XIII, mientres el país recuperar de la devastación fecha polos tártaros y los mongoles, Moscú ganaba prominencia.
A principios del sieglu XIV Moscú apuerta a capital del principáu. Nel Kremlin constrúyese una fortaleza de piedra blanca y pasa por un periodu de reconstrucciones radicales:
Nel sieglu XVII los vieyos edificios del Kremlin son modificaos y sometíos a un arreglu xeneral. Mientres les varies invasiones a Rusia (1605-1618), debilitada pol Tiempu de problemes, les tropes de la Mancomunidá de Polonia-Lituania tomaron Moscú y Kremlin del 27 de setiembre de 1610 al 4 de payares de 1612, hasta que fueron espulsaos pol alzamientu patrióticu de Rusia. De 1635 a 1656 son construyíes les Cámares del Patriarca y la pequeña Ilesia de los Dolce Apóstoles. La quema de 1710 destruyó tolos edificios de madera de la parte del noroeste del Kremlin.