cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iron Man
Invasión Secreta
Esto últimu resultó ser un engañu y Black Widow (Natasha Romanoff) esplícalu que foi engañáu por cuenta de qu'esisten 5 persones nel mundu que podríen parar la invasión y él yera unu d'ellos, que nun bastaba con sacalo del camín y que yera necesariu toralo.
Depués d'acabada la invasión, faer la cuenta de les baxes (una d'elles ye Janet van Dyne - The Wasp) y el dañu causáu pol ataque, Tony Stark ye culpáu por Hank Pym de la muerte de Janet, nel funeral de The Wasp, yá que si nunca esistiera l'Acta de Rexistru, dexar la engarradiella ente los super héroes y la muerte del Captain America, la invasión nunca asocediera.
Si nun fora tou, les coses complicar pa Stark, yá que S.H.I.E.L.D. ye desactivada por nun ser eficaz ante la invasión, Stark ye destituyíu del cargu de direutor de S.H.I.E.L.D., crear a nueva axencia H.A.M.M.Y.R. al cargu del so direutor Norman Osborn,
Reináu Escuru
Dempués d'esto, Norman Osborn esíxe-y a Iron Man la base de datos del rexistru de superhumanos, solo por que Iron Man ingrese un virus en H.A.M.M.Y.R. y tome la oportunidá d'escapar, pero cola consecuencia de que Norman Osborn convertir nel criminal más buscáu d'USA. Con tou esto, Iron Man, cola ayuda de Maria Hill, Pepper Potts, War Machine y Black Widow, llogra escapar d'USA, pero borrando la so mente, con eso'l rexistru de superhumanos, y cada vez ocupando armadures más antigües y sencielles d'ocupar. Con tou esto termina n'Afganistán, cola so primer armadura, engarrando contra Norman Osborn, alías Iron Patriot, pa terminar siendo vencíu y entrando n'estáu de coma.
L'Asediu de Asgard
Na hestoria "Asediu", Tony Stark ta sol cuidu del Dr. Donald Blake y Maria Hill. Cuando'l segundu ataque a Asgard produzse, Blake diz-y María Hill de fuxir con Stark. Cuando Osborn declara la llei marcial y da rienda suelta a Daken y al Vigía pa dir a Broxton pa erradicar a Thor y Hill, Thor llucha pa defender la ciudá. Hill vuelve al escondite de Tony Stark pa treslladalo a un llugar seguru. Hill arrequexada diba rindise cuando Stark espiértase y detener preguntar pola situación. Mientres Osborn ta lluchando contra los Nuevos Vengadores, Stark apaez nuna variante de la so armadura MK III y da en desactivar l'armadura de Iron Patriot de Osborn. Osborn ordena al Vigía aniquilar Asgard. Los Vengadores faen lo que pueden pa frenar al Vigía, que práuticamente destrúi Asgard ante los güeyos espantaos de Thor. Los Vengadores consiguen neutralizar a Osborn y a los sos vengadores escuros, poniendo fin al Asediu. Dempués de la cayida de Asgard, Stark lliteralmente atópase xunto a los sos compañeros héroes, que ven como un Osborn derrotáu agora ensin armadura esclama que'l Vigía solo podía controlar él y qu'agora tán toos condergaos apuntando escontra riba onde taba un Vigía consumíu pol Vacíu amenaciando con atacalos a toos. Loki da-yos el poder pa lluchar contra'l Vigía al traviés de les Piedres Norn. Cuando'l Vacíu mata Loki, Tony diz-y a Thor que pa caltener a Midgard a salvo del Vacíu yá sabe lo que tien que faer, afirmando que ye l'únicu que puede. Tony depués llánza-y un Helicarrier enriba al Vacíu, sometiendo al Vacíu. Cuando Robert Reynolds (el vigía) ruega ser matáu, Thor niega'l pidimientu, pero vese obligáu a matalo cuando'l Vacíu resurde. Dalgún tiempu dempués, la llei del Rexistru sobrehumanu queda derogada y Tony consigue'l perdón de la comunidá heroica.
Mieu Encarnao
Na hestoria "Stark resiliente" Tony constrúi una nueva armadura xunto cola ayuda de Míster Fantásticu, La Punta de Llanza, tamién conocida como l'Armadura d'Infiltración. Esta nueva armadura utiliza dafechu la batería teunoloxía del repulsor enllastráu nel pechu de Tony coneutada a la mente de Tony dexándo-y asina l'accesu a extremis una vegada más. Per otra parte, la batería funciona como la so "corazón" y ye predominantemente l'únicu que lo caltenía con vida. Más tarde, a Tony anuncia que va formar una nueva compañía, Stark Resiliente. Afirma que va dexar de desenvolver armes, sicasí, qu'entama usar la so teunoloxía repulsor pa dar enerxía llibre y anovable pal mundu. Justine y Sasha Hammer crear el so propiu héroe blindáu, Aceru de Detroit, que tendría'l llugar de Stark como líder nel mercáu de constructores d'armes pal exércitu. El plan de Stark consiste na construcción de dos coches con teunoloxía repulsora. Les Hammer traten d'atayar los sos esfuercios. El primer coche ye destruyíu pol sabotaxe, ente que Detroit Aceru ataca les instalaciones de Stark Resiliente ente que Tony prueba'l segundu coche. Al traviés d'una maniobra llegal, Tony ye capaz de detener los ataques de les Hammer y llograr finalmente un nuevu ésitu empresarial col so nuevu coche.
Na hestoria "Mieu Encarnao", la Tierra ye atacada por Cul, la Culiebra, l'hermanu de Odín. En París, Iron Man engarra con Gárgola Gris, que se convirtió en Mokk, triturador de la Fe y unu de los guerreros de Cul. Mokk dexa a Iron Man inconsciente.. y tresforma a Aceru de Detroit en piedra. Cuando Iron Man despierta, ve que Mokk convirtió a toles persones en París en piedra y l'esquierda. Pa ganar al exércitu de la Culiebra, Tony bébese una botella de vinu - yá que precisaba un sacrificiu, nesti casu la so sobriedá - pa llograr una audiencia con Odín, que-y dexa a Tony entrar nel reinu de Svartalfheim. Ellí, Tony y los nanos de Svartalfheim constrúin armes encantaes por Odín por que los Vengadores pueden usales contra Cul, Tony moderniza la so armadura con uru (el metal máxico como'l del martiellu de Thor) y apurre les armes terminaes al restu de Vengadores, que les utilicen pa la batalla final contra les fuercies de la culiebra. Iron Man repara mientres Thor matu a la culiebra, pero Thor por una vieya lleenda asgardiana tamién muerre nel procesu. Dempués de que la batalla terminara, Tony derrite les armes que creó por orde de Odín y repara l'escudu del Captain America, que fuera rotu pola culiebra, y diz-y al Captain America que l'escudu ye agora más fuerte. Mientres un discutiniu posterior con Odín pola falta de los dioses na recién crisis, Odín, da-y a Tony una curtia oportunidá de ver la inmensidá del universu como él ver, n'agradecimientu pol papel de Tony na crisis recién, Odín restaura a tola xente que la Gárgola Gris convirtió en piedra.
El regresu del Mandarín
Na serie en cursu que s'estrenó en 2012, Tony Stark tocó techu teunolóxicu. Dempués de la muerte de la Dra. Maya Hansen y la destrucción de tol Extremis 2.0 que se vendíen nel mercáu negru, Tony decide que la Tierra esta segura ensin él y que precisa aprender más de lo que ta fora de la Tierra. Toma'l so traxe nuevu ameyoráu con una intelixencia artificial llamada P.E.P.P.E.R. y xúnese a Peter Quill y El Guardians of the Galaxy dempués d'ayudar a atayar un ataque Badoon na Tierra.
Iron Man Cimeru
La personalidá de Tony Stark inviértese por cuenta de los acontecimientos de AXIS, resaltando los aspeutos más escuros de sigo mesmu como la irresponsabilidá, l'egoísmu y l'alcoholismu; cuando otros héroes y villanos volvieron a la normalidá na conclusión de la crisis, Stark protexer a sigo mesmu pa evitar el cambéu y la vuelta a la normalidá al traviés d'un escudu d'enerxía, que tamién protexó a Alex Summers y a Dientes de Sable del conxuru restaurador. Dempués de camudase a San Francisco, construyóse una nueva, totalmente blanca armadura y apurrió a los ciudadanos l'aplicación Extremis 3.0, una versión del tecno-virus que podría ufiertar la guapura, la salú o inclusive inmortalidá, de forma gratuita. Cuando toles persones na ciudá vieren a Iron Man como un mesíes pa faer los sos suaños realidá, Tony punxo fin a la modalidá de prueba gratuita y empezaron a cargar l'Aplicación d'una tarifa diaria tresmandada de 99.99 €, polo que munchos d'ellos desesperaos ante'l monu de l'aplicación recurríen inclusive a la violencia y la delincuencia pa consiguir el dineru pa l'aplicación, mientres Tony solo quería lucrarse con ella ensin importa-y estes consecuencies. La fiebre Extremis 3,0 llamó l'atención de Daredevil, qu'enfrentó Stark nel so nuevu áticu na islla d'Alcatraz, pero Tony venció-y ensin problema. Iron Man utilizáu más palantre el Extremis 3.0 pa restaurar temporalmente la vista de Daredevil, anque namái seya pa proba-y al home ensin mieu'l so puntu de vista.
Poder
Emanación d'Enerxía: el nodo non yá aprove enerxía pa faer funcionar l'armadura de Iron Man, tamién puede xenerar descargues d'enerxía a voluntá, anque posiblemente más débiles y menos enfocaes qu'aquelles producíes pol Uni-Beam.
Psi-Escudo: por cuenta de los tratamientos nuevu escudu, la mente de Stark ta a salvo d'inclusive los más fuertes telépatas.
Uni-Beam: llanza rayos de proyeutiles dende'l so pechu a muncha potencia.
Misiles d'Antebrazu: puede llanzar misiles esplosivos dende los sos antebrazos p'atacar a los sos enemigos.
Rayos de Manes: llanza rayos de los sos dos manes.
Ye capaz de volar a la so voluntá gracies a un propulsores y equilibradores que tien nes manes, pies y bandes de l'armadura.
Habilidaes
Dizse que'l personaxe ta basáu na vida del magnate americanu de los años trenta Howard Hughes, col cual comparte munches carauterístiques, tales como la so estensa riqueza, el so carisma, la so intelixencia, el so xeniu ingenieril, según el so trestornu obsesivu-compulsivu (T.O.C.); el cual ye unu de los motivos pol cual tien el so xeniu amás del heriedu que comparte del so padre Howard como científicu ya inxenieru brillosu. (Howard Stark - Howard Hughes)
Amás, llogró Extremis, una poderosa sustancia qu'introdució nel mark 42, déxa-y adquirir poderes sobrehumanos y raspiar la omnipotencia. Agora la velocidá de reaición d'él col so traxe ye 100 vegaes más rápida qu'antes. Esta armadura tien enerxía casi perenal Él mesmu inventor (Tony Stark) fai apaecer del so cuerpu'l traxe interior y, por magnetismu, xuntar a él l'armadura. Ye capaz d'actuar como la so armadura, conectándose colos satélites y otros dispositivos a la so disposición
Ultimate Iron Man
Billonario, inxenieru, muyeriegu y un xeniu inventivu. Stark tien un inoperable tumor cerebral, y como resultancia, decide faer daqué importante antes de morrer, polo qu'utiliza la so armadura de Iron Man pa tomar parte y correxir los errores qu'hai nel mundu. Stark ye representáu como un alcohólicu, xusto como lo yera'l so contraparte clásica. Mientres la segunda serie, Stark comprometer en matrimoniu cola Viuda negra, dándo-y a ella una armadura de color negru como un regalu de bodes. Na so propia serie llindada (non canónica) amuésase que Tony ye susceptible al alcohol por cuenta que'l so texíu cerebral estender escontra munches partes del so cuerpu (lo qu'esplica la so avanzada intelixencia).
Bullet Points
Na serie llindada Bullet Points l'armadura de Iron Man llevar Steve Rogers dempués del que Doctor Erskine fuera asesináu un día antes d'inyectar la fórmula super soldáu a Rogers polo que'l gobiernu empieza un nuevu proyeutu llamáu Iron Man a la que Steve tien que ser sometíu a una peligrosa ciruxía que lu va caltener xuníu pa siempres a l'armadura.
Dibuxos animaos
Iron Man realizó la so primer apaición en televisión na serie Superhéroes de Marvel, como unu de los cinco superhéroes principales:
De magar, Iron Man fixo apaiciones menores en series animaes como:
Apaez tamién n'otros medios en nueves series actuales:
Películes de live action
Una película sobre'l personaxe tuvo en producción con fecha de estrenu pa payares de 2005, por New Line Cinema. Múltiples vegaes se reprogramó l'estrenu de la película (2006 y 2007). Sicasí, los derechos sobre'l personaxe expiraron pasando nuevamente a manes de Marvel. Esta llevaría a bon puertu dos películes sobre'l personaxe, d'un total de 3 proyeutaes, entendíes de la mesma dientro del megaproyecto coral de The Avengers.
Betoncourt-sur-Mance
Betoncourt-sur-Mance ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Dinastía Abbasí
250px|thumb|Máxima estensión del Califatu Abbasí El Califatu Abasí (nomau tamién abasida, abásida o abbasí), foi la segunda dinastía de califes sunís (750-1258), asocediendo a la de los omeyes. Tamién se conoze como Califatu de Baghdad.
Cardu
Cardu ye'l nome vulgar de delles especies de plantes:
Llista d'asteroides/14301–14400
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Jung Hyo-Jung
Jung Hyo-Jung ye una xugadora d'esgrima coreana especializada n'espada onde aportó a subcampeona olímpica en Londres 2012 nel concursu por equipos.
Carrera deportiva
Nel Campeonatu Mundial d'Esgrima de 2010 de París ganó'l bronce na competición por equipos d'espada; dos años dempués, nos Xuegos Olímpicos de 2012 celebraos en Londres ganó la medaya de plata n'espada concurso por equipos, tres China (oru) y per delantre d'Estaos Xuníos (bronce), siendo les sos compañeres d'equipu: Choi In-Jeong, Shin A-Lam y Choi Eun-Sook.
Colibri delphinae
Colibri delphinae ye una especie de picaflor que vive en montes altos, ente los 400 a 1600 msnm. Puede atopase dende'l sur de Guatemala hasta Bolivia y l'oeste de Brasil, según na Islla Trinidá. Mide 11.5 cm de llargu y pesa de 6.5 a 7 g. Ye de color marrón con daqué de colloráu na cola y plomu cerca del banduyu.
Anque'l so hábitat suel ser los montes altos ente los 400-1600 m cuando ta añerando, espublízase llargamente nes tierres baxes fuera del periodu de anidación. Puede atopase típicamente na foyarasca alta de la selva tropical, crecedera segundaría d'altor mediu y en cafetales, anque s'alimenten tamién a niveles inferiores, nos cantos y escamplaes.
El colibrí pardu aliméntase principalmente del néctar de pequeñes flores de los árboles y epífites. Tamién s'alimenta d'inseutos, de cutiu prindaes nel vuelu, que formen una fonte esencial de proteínes. Anque nun ye bien territorial, esta especie ye bien agresiva, y nos alimentadores paez pasar muncho más tiempu atacando a otros picaflores que efeutivamente a l'alimentación.
Betoncourt-Saint-Pancras
Betoncourt-Saint-Pancras ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Hnaberd (Aragatsotn)
Hnaberd (armeniu: Հնաբերդ, tamién romanizao como Khnaberd; enantes, Kyrkhdagirman y Kirkhdagirman) ye una ciudá na provincia de Aragatsotn d'Armenia. La ciudá tien una ilesia del sieglu V y lo que foi una gran fortaleza de la dómina del reinu de Urartu.
Beulotte-Saint-Laurent
Beulotte-Saint-Laurent ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
8 Lyncis
8 Lyncis (8 Lyn / HD 46480 / HR 2394) ye una estrella na constelación de Llobu cerval. Tien magnitú aparente +5,90 y alcuéntrase a 173 años lluz respectu al Sistema Solar.
8 Lyncis ye una subxigante o estrella de la secuencia principal de tipu espectral G8IV-V. Con una temperatura efectivo de 4917 ± 27 K, ye 12,9 vegaes más lluminosa que'l Sol. Tien cuasi la mesma masa que'l Sol —apenes un 8% cimeru— pero ye una estrella muncho más evolucionada con una edá de 8710 millones d'años, casi'l doble de la edá actual del Sol (4600 millones d'años).
Una carauterística notable de 8 Lyncis ye la so baxa metalicidá, notablemente inferior a la solar ([Fe/H] = -0,55), siendo la so bayura relativa de fierro igual al 28% de la esistente na nuesa estrella. Los niveles d'otros elementos como magnesiu, siliciu, calciu y cinc, entá siendo menores que nel Sol, nun son tan baxos como'l de fierro. Sicasí, el ceriu —elementu lantánidu de númberu atómicu 58— ye'l más escasu ente tolos elementos evaluaos, con una bayura relativa inferior inclusive a la de fierro.
Colius castanotus
Colius castanotus ye una especie d'ave coliforme de la familia Coliidae endémica d'Angola. Nun se conocen subespecies.
Frank Vincent
Frank Vincent yera un actor y músicu d'Estaos Xuníos d'orixe italianu. Unu de los sos papeles más reconocíos foi'l de Phil Leotardo na serie de HBO The Sopranos.
Carrera
Pola so habilidá pa tocar la batería, la trompeta y el pianu, Vincent nos sos empiezos consideró una carrera como músicu, pero en 1975, coprotagonizó una película de gángsters de baxu presupuestu, The Death Collector, xunto a Joe Pesci, onde foi vistu por Martin Scorsese. Scorsese quedó impresionáu y contrató a Vincent pa un papel más importante, como actor de repartu en Raging Bull, na que nuevamente coincidió con Pesci. Dambos siguiríen apaeciendo xuntos en delles películes, de cutiu tamién al pie del so amigu Robert De Niro.
Nel añu 2001, Vincent emprestó la so voz al xefe de la mafia Salvatore Leone nel controversial videoxuegu Grand Theft Auto III. Más tarde facer nuevamente en Grand Theft Auto: San Andreas (2004) y Grand Theft Auto: Liberty City Stories (2005).
En 2006, llanzó'l so primer llibru, A Guy's Guide to Being a Man's Man, consiguiendo bones crítiques.
Gran Premiu d'Italia de 2007
thumb|right|300px|Circuitu de Monza.
El Gran Premiu d'Italia de 2007 ye la 13ª prueba de la Temporada 2007 de Fórmula 1. Celebróse ente'l 7 y el 9 de setiembre de 2007. Fernando Alonso algamó la Pole nes pruebes del sábadu, col enfotu puestu en ganar la carrera, como asina foi'l domingu, siguíu de Lewis Hamilton y Kimi Räikkönen, que salía dende'l 5ᵘ llugar na parriella darréu d'un accidente nes clasificaciones, nes que salió ilesu. Massa, tuvo de retirase por avería. Alonso acurtia d'esta miente, la so diferencia col líder en 3 puntos.
Jung Jae-Eun
Jung Jae-Eun ye una deportista surcoreana que compitió en taekwondo.
Participó nos Xuegos Olímpicos de Sydney 2000, llogrando una medaya d'oru na categoría de –57 kg. Ganó tres medayes nel Campeonatu Mundial de Taekwondo ente los años 1997 y 2001.
Billón
Un billón ye, na escala numérica llarga, la d'usu habitual n'España y la mayoría de los países d'Europa, un millón de millones, esto ye, 1012.
Nel Sistema Internacional d'Unidaes represéntase col prefixu tera.
1 billón=1012=1.000.000.000.000
El billón (billion) de los países d'fala inglesa
Nel sieglu XVII hebo una corriente de matemáticos qu'adoptó'l nome de billion (o'l so equivalente notres llingües) pa referise a una cantidá de mil millones (10⁹), un númberu que los falantes d'otres llingües nomaben millardu (del francés milliard).
Esti ye, anguaño, el significáu que caltién la pallabra nel inglés faláu nos Estaos Xuníos, el portugués faláu en Brasil, el griegu y el turcu, ente más otres llingües. No que cinca al inglés británicu, tardó bien de tiempu n'aceptar el significáu de billion como equivalente a mil millones. Sicasí, por influyencia del inglés d'Estaos Xuníos, a finales de la Segunda Guerra Mundial yá taba espardíu'l so usu, y el gobiernu británicu declaró oficialmente en 1974 qu'esi yera'l so valor, axeitándose asina a l'acepción norteamericana de la pallabra.
Hai que dicir tamién, no que cinca a esta cuestión, que'l billón de la llingua asturiana ye l'equivalente, n'inglés, al trillion, mentantu que n'asturianu un trillón ye un millón de billones.
Restiellu (parroquia)
Restiellu ye una parroquia del conceyu asturianu de Grau. S'asitia na parte meridional del conceyu, na cabecera d'el regueiru Dolia, qu'atraviesa les aldees de La Veiga y Villizoi. Amás d'elles, hai otru nucleu de población, Restiellu, nel que podemos atopar la ilesia parroquial, construyida en 1837. La parroquia tien una estensión de 10,67 km² y una población (INE, 2009) de 46 habitantes.
Astérix en Corse
Astérix en Corse ("Astérix en Córcega") ye la historieta nᵘ 20 de la serie Astérix el Galu.
Angüés
Angüés ye un conceyu de la provincia d'Uesca (Aragón, España).
Astérix en Corse
Los autores, el guionista René Goscinny y el dibuxante Albert Uderzo, viaxaron a Córcega pa documentase, preparación que tuvieron xuntos namái pa esti álbum; años más tarde, Uderzo fadría lo mesmo pola so cuenta pa La odisea d'Astérix (L'Odyssée d'Astérix, 1981).
Angüés
Nucleos de población
El conceyu de Angüés ta formáu por trés nucleos de población: Angüés, Velillas y Bespén.
Llocalidaes estremeres
Al norte Siétamo, Ibieca y Casbas d'Uesca. Al este Lascellas-Ponzano, Abiego y Barbuñales. Al sur Antillón, y Blecua. Al oeste Alcalá del Obispu.
Astérix en Corse
La historieta Astérix en Corse asoleyóse de manera seriada na revista Pilote dende'l nᵁ 687 (4 de xineru de 1973) hasta'l nᵁ 708 (31 de mayu del mesmu añu). Esi mesmu añu, espublizóla la editorial Dargaud n'álbum encuadernáu en cartoné.
Anguaño, ocúpase de les reediciones d'esti álbum, como del restu, la casa Hachette Livre, que mercó los derechos n'avientu del 2008 a Albert Uderzo y a la fía del guionista: Anna Goscinny.
Océanu Mundial
Nómase Océanu Mundial o océanu global al sistema interconectáu de toles agües oceániques de la Tierra. Cubre'l 72% de la superficie del planeta y tien un volumen total de 1,322 billones de km³ d'agua.
Sodivisión
La xunidá y continuidá del Océanu Mundial, permitida pol intercambiu rellativamente llibre d'agua ente les partes que lu formen, tien una importancia fundamental pa la oceanografía. . Aveza a dividise en delles árees oceániques en función de la posición de los continentes y de diverses consideraciones oceanográfiques: Océanu Pacíficu, Océanu Atlánticu, Océanu Índicu, Océanu Glacial Árticu y Océanu Glacial Antárticu. Sicasí, el Glacial Árticu ye, pa dellos autores, namái un mar dientro'l Océanu Atlánticu, y el Glacial Antárticu (o simplemente Océanu Antárticu) considérase un agrupamientu arbitrariu de les fasteres más meridionales de los trés grandes océanos.
Tien esistío un océanu global, nuna forma o otra, na Tierra dende va millones d'años, y la noción de so remóntase a l'Antigüedá clásica. Na mitoloxía griega y romana Oceanus yera una divinidá considerada como la personificación del mar, entendíu como un ríu xigantescu qu'arrodiaba la tierra habitable. El conceptu contemporaneu d'Océanu Mundial débese al oceanógrafu rusu Yuly Shokalsky, que lu definió como l'océanu continuu que cubre la mayor parte de la superficie terrestre
Blondefontaine
Blondefontaine ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Océanu Mundial
Sodivisión
Si los miramos dende'l Polu Sur, los oceanos Pacíficu, Atlánticu ya Índicu pueden vese como lóbulos que s'estienden hacia'l norte a partir del Glacial Antárticu. Nel estremu septentrional del planeta l'océanu Atlánticu conviértese nel Glacial Árticu, que ta conectáu col Pacíficu al traviés del estrechu de Bering, dando asina continuidá a la superficie oceánica del planeta.
Blondefontaine
Tien una población de y una superficie de  km².
Astérix en Corse
Como vezu nesta serie d'aventures, en Astérix en Corse faise recalcu na esposición y la caricatura atentes de los estereotipos raciales y culturales. Por esa mesma razón, nes ediciones griegues, los personaxes corsos falen en dialeutu cretense (Κρητική διάλεκτος o Κρητικά) y, nes serbies, en montenegrín, por entendese que los estereotipos de los habitantes de Córcega, Creta y Montenegro son asemeyaos. La editorial griega Mamouthcomix (Μαμουθ Κόμιξ) espublizó una edición especial del álbum en cretense.
La traducción asturiana ta por facer.
Argumentu
Astérix y Obélix acompañen a un prisioneru de los romanos a la so tierra, Córcega, p'ayudar a torgar que'l pretor de la islla lleve a Roma'l productu del so arrampuñu.
Entamu del álbum
Nel álbum d'esta aventura, ruémpese'l vezu de la presentación de los personaxes de l'aldega gala y del planu de los campamentos romanos de la zona. En llugar de la presentación habitual, Goscinny y Uderzo ufierten esti entamu:
Y en cuenta del planu de los campamentos cercanos a l'aldega gala, los autores ufiértennos un planu de los de Córcega. Ente los nomes inventaos pa ellos por Goscinny, atopamos nel cabu del nordeste'l de Tartopum, que confudió con Babaorum el personaxe de Xuliu César na aventura Astérix n'Hispania; nel noroeste, na marina de Porto, vemos el campamentu de Mariapacum.
Colibri serrirostris
El colibrí orejimorado (Colibri serrirostris) ye una especie de picaflor que pertenez al xéneru colibri na familia Trochilidae. Ye nativu d'América del Sur.
Descripción
Los machos suelen algamar un llargor d'aproximao 12,5 cm y un pesu de 7 gramos. Les femes son un pocu más pequeñes, con un llargor de 11 cm y un pesu de 6 gramos. La parte cimera y les ales de los machos son de color verde escuru con un llixeru rellumu azul. El gargüelu tien un verde brillosu, oldeando col azul verde de la parte inferior. Al altor de les oreyes, tien un llurdiu de color amatista. Les ales son de color púrpura-corita. La cola d'unos 47 mm de llongura tien un color verde azuláu. El picu y les piernes son de color negru. La fema ye similar pero llixeramente más pequeña y con colores menos intensos que'l machu. La parte inferior del abdome ye de color gris. La parte posterior trasera ye travesada de franxes grises.
Distribución xeográfica y hábitat
El so área de distribución inclúi Arxentina, Bolivia, Brasil, y Paraguái. El so hábitat consiste de montes secos tropicales y subtropicales, sabanes, y montes degradaos.
Beveuge
Beveuge ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Paleografía
thumb|right|220px|Imaxe d'una páxina del [[Papiru d'Artemidoru.]] La paleografía (del idioma griegu παλαιός : palaiós, ‘antiguu, vieyu’ y γράφειν: graphein, ‘l'escritu’ o γράφεια: graphía, ‘escritura’) ye l'estudiu de les escritures antigües; ye la ciencia que s'encarga de descifrar les escritures antigües y estudiar la so evolución, según datar, alcontrar y clasificar los distintos testimonios gráficos oxetu d'estudiu.
Oxetu
miniaturadeimagen|Estractu d'una [[Biblia belga en llatín del sieglu XV.]]
La paleografía por estensión estudia toa forma d'escritura en cualquier llingua y en cualquier material escrito, dende'l tiempu en que l'home empezó a afitar per mediu de signos el so propiu pensamientu, sicasí'l términu de paleografía úsase especialmente respectu al estudiu de la escritura alfabético y la so evolución.
Ye oxetu de la paleografía l'exame crítico y sistemático de los elementos gráficos de la escritura, forma alfabética, signos accesorios, abreviaciones, notes musicales, reconocencia de mano, correiciones del copista o de los editores.
miniaturadeimagen|Estractu d'un [[Corán exipciu del sieglu IX-X.]]
La manera d'estudiu de la paleografía puede variar dependiendo de la llingua na que s'anició yá que cada llingua desenvuelvo una escritura alfabético y regles gramaticales que la rixan particularmente. El llugar d'orixe del documentó tamién puede afectar la manera nel que s'estudien los elementos gráficos que lu componen yá que la llingua tiende a variar dientro d'un mesmu país o rexón, especialmente nos documentos más antiguos.
Rellación con otres ciencies
La esixencia d'afondar l'estudiu de los manuscritos, so cada aspeutu que pueda ser útil a la de conocer el so valor como testimonios culturales y históricos, llevó a considerar con mayor atención los calteres esternos, como la cualidá de la materia escritoria, la formación de fascículos, el formatu, la rigatura, la mesma escritura, etc., desenvolviendo nel procesu una gama de ciencies o téuniques rellacionaes ente si y que s'empresten obligatoria ayuda pa la ellaboración del propiu oxetu.
La primera d'elles ye la codicoloxía, a la cual, la paleografía apurre les sos más pervalibles lluces n'orde de la crítica histórica, cuantimás cuando se refier a la datación y orixe de manuscritos como productu d'un ambiente cultural, con al respective de los testos remanaos pol autor. Nun puede escaecese que pa esti estudiu críticu de la paleografía cola codicoloxía, inclúyense abreviatures, los errores de copies, notes marxinales y miniatures. Esti conxuntu d'elementos son de suma importancia por que estes disciplines puedan determinar con exactitú, l'orixe y el sentíu d'un escritu antiguu.
La paleografía acompaña a la diplomática nel auxiliu de la crítica histórica, necesaria pal estudiu de los documentos acusaos de falsos. Puede dicise que dambes disciplinaos nacieron nel mesmu contestu. Al pie de esta atópense tamién otres ciencies rellacionaes cola paleografía, como la epigrafía, la biblioloxía, y la numismática, que nun se llinden al estudiu de los calteres gráficos de los sos oxetos materiales sinón qu'esaminen l'autenticidá, l'estilu, el formulismo y otres particularidaes de los documentos sobre los que traten.
Otres ciencies como la Heráldica, la Sigilografía y la Llingüística tamién aiden a la paleografía, dexando identificar el contestu onde se produció'l documentó y l'utilidá que tuviera.
Desenvolvimientu históricu
thumb|right|220px|Páxina del [[Códiz Mendoza, que recueye escritos azteques.]] La escritures antigües empezaron a ser oxetu d'estudiu a partir del sieglu XVII, especialmente nel ambiente de disputa sobre l'autenticidá de los documentos, que precisó d'una mayor clasificación sistemática. Anque si'l tratu científicu empezó nesi sieglu, nun puede refugase que la interpretación y la descifración de les escritures antigües fueron de gran interés pa los estudiosos de tolos tiempos.
Edá Antigua
Los historiadores grecorromanos fueron los primeres n'utilizar los escritos antiguos como referencies nos sos rellatos, ente ellos atópense Tucídides, Titu Liviu, Polibio y Flavio Josefo, que tienen en cuenta documento, contratos y edictos imperiales pa esti cometíu. Del sieglu data una obra sobre los problemes paleográficos, de Valerio Probo y la so especialidá foi la escoyeta d'abreviatures. Esti interés poles abreviatures siguió siendo oxetu d'estudiu na Edá Media. Sicasí nun puede falase puramente d'un estudiu sistemáticu de los documentos antiguos, sinón más bien del usu o práutica de llectura de los mesmos.
Edá Media
Na edá media tamién s'atopen les primeres clasificaciones de les distintes escritures, ensin nengún valor científicu, solo estéticu. Los escritores medievales utilizaron enforma una obra llamada El Maior de Donato (sieglu ) y una nueva redaición de la mesma atopar nel sieglu. Tanto la paleografía como la diplomática recibieron grandes aportaciones nel periodu medieval, poles organizaciones cancillerescas, pola persecución y creación de preceptos llegales contra la falsificación, l'usu de los diplomes pa la confección d'obres históriques y l'estudiu de los documentos nel so aspeutu xurídicu.
Edá Moderna
Na edá Moderna, col humanismu, por caracterizase l'eruditu como escrutador y críticu, espérase qu'aumente o s'oficialice'l calter científicu d'estos dos disciplines, pero surden demasiaos discutinios ente los eruditos de la dómina na so desesperada busca de manuscritos y la so interpretación. Metanes esti discutiniu surde la primer condición pal calter científicu que se-yos va dar dempués a estes disciplines. Considerar a Petrarca como precursor científicu de la paleografía poles sos conocencies sobre códices y documentos.
Cola creación de la imprenta llogró un gran meyora na diplomática y la paleografía, ampliando les sos árees de conocencia; depués col surdimientu d'un enfotu historicista, nesta dómina, inclusive col discutiniu históricu-relixosa con al respective de la reforma protestante aumentaron les investigaciones y la crítica sobre les fontes paleográfica-diplomática.
Delia Pezzat indica que "La etapa decisiva pal desenvolvimientu de dambes ciencies surde mientres los sieglos XVI, XVII y XVIII por cuenta de dos llargues discutinios que se conocen col nome de Guerres Diplomátiques y Movimientu Bolandista." La primera trata sobre la tema de l'autenticidá, usu y llectura ya interpretación de documentos que refieren derechos y títulos nobiliarios, apegáu a los sos entamos mientres la Edá Media; la segunda foi una continuación de les Guerres Diplomátiques, tomando un calter científicu encabezadura polos benedictinos quien tomaron gran interés na estracción de datos históricos y xenerales del estudiu de los documentos, plantegando les bases por que la paleografía formárase como ciencia.
Anque la paleografía desenvolvióse llargamente por toa Europa por diversu académicos, hubo trés principales figures dientro del desenvolvimientu de la paleografía como ciencia:
Jean Mabillon
thumb|right|220px|Jean Mabillon considérase'l primer escritor d'un tratáu de paleografía, anque si'l nome de la disciplina deber a [[Bernard de Montfaucon.]] La paleografía y la diplomática nacen como ciencia en Francia, frutu de los estudios científicos qu'a fines del sieglu conformen la cultura europea. Fueron los monxos benedictinos de San Mauro quien fixeron de l'abadía de Saint-Germain des Près un centru de gran erudición. Nél, Jean Mabillon dedicó seis años de fondu estudiu nos archivos monacales de Francia, Italia y Alemaña. El problema surde cuando se declaren falsos documentos calteníos nos monesterios franceses y ente ellos, diplomes merovinxos del de Saint-Denis. Por investigar si hai o non falsedá nestos documentos, Mabillon empieza cola observación d'un gran númberu de documentos, que la so autoridá crítica analiza la estructura libraria ya introduz la distinción sistemática de los diversos estilos escriturísticos y el tiempu en que fueron utilizaos. Estrema entós dos clases d'escritura, una libraria, en códices, y otra diplomática, en documentos. La libraria estremar en: romana, antigua, gótica, salónica, francogálica y lombarda y na romana estrema mayúscula, minúscula y uncial. Pon énfasis nos sos puntos de vista sobre abreviatura, ortografía y signu de puntuación.
Tou esto ye compilado dientro de la so obra De re Diplomatica libri VI terminada en 1681, que pon fin a los discutinios y fai surdir a la paleografía y la diplomática como ciencies nueves.
La obra de Mabillon ye eminentemente diplomática como podemos reparar nos datos mentaos, sobremanera na intención del autor (comprobar l'autenticidá d'un documentu). Sicasí atopamos grandes apurras paleográficos en dellos capítulos de la obra de cuenta que puedan ser consideraos como'l primer tratáu de paleografía.
Bernardo de Montfaucon
Otru benedictín, Bernard de Montfaucon, foi'l primeru que dio a la disciplina que s'encarga d'estudiar la escritura'l nome de paleografía, nuna obra publicada en 1708, Paleographia graeca sirve di ortu et progressu litterarum. Perfecciona la obra de Mabillon y establez los manuscritos carauterísticos, la fecha de los mesmos y clasifica la escritura dende'l puntu de vista históricu.
Francesco Scipione Maffei
miniaturadeimagen|Estatua de Maffei en Verona.
Un pasu decisivu fora de Francia dar Scipione Maffei, estudiosu italianu, que publica un trabayu sobre la Biblioteca Capitular de Verona, que los sos códices identificó en 1713. En 1726 publicó'l so Storia diplomática che serve d´introduzione all`arte critica, onde s'ocupa de los documentos con fuertes observaciones sobre la escritura. Pa Maffei esiste namái una clase d'escritura, la romana y manifiéstase en trés formes distintes: mayúscula, minúscula y cursiva. Esti autor prepara'l camín de la paleografía moderna faciendo derivar de la escritura romano la escritura medieval.
En 1765 ábrese una cátedra de paleografía na Universidá de Boloña y en 1777 ábrese la cátedra na Universidá de Nápoles, que estendióse hasta'l Gran Archivu Napolitanu.
Edá contemporánea
thumb|right|220px|Páxina del [[Códiz Brixianus, que contién l'evanxeliu de Lucas.]] Empieza entós el procesu d'integrar les nueses disciplines nel pensum academicum universitariu, primeramente na facultá de derechu. Johann Christoph Gotterer, docente en Göttingen, axuntó un ricu material y creó el primer seminariu de paleografía, xuníu a la cátedra de diplomática.
En 1801 Karl T. C. Schönemann publicó Versuch eines Vollständigen Systemes der allgemeinem, besonders älteren Diplomatik, na qu'estudia con claridá'l desenvolvimientu de la escritura llatino, estremando la Mayúscula de la Minúscula estremándola en capital y uncial y la segunda en recta y cursiva. Y empieza tamién el procesu de separación del oxetu d'estudiu de la paleografía y la diplomática.
En 1821 abre en Francia la École des Chartes onde se siguen los estudios paleográficos y diplomáticos de Mabillon.
División de la paleografía
miniaturadeimagen|La paleografía epigráfica encargar de descifrar inscripciones en cualquier soporte duraderu que nun sía papel.
La paleografía puede estremase nes siguientes disciplines:
miniaturadeimagen|La paleografía numismática encargar de descifrar trescripciones en medayes y monedes.
El paleógrafu
El paleógrafu tien d'apoderar bien la llingua de los testos y les sos particularidaes gráfiques, esto ye, los estilos, les abreviatures y los anagrames, ligogrames y nexogrames, ente otres. Dichos conocencies son esenciales por que'l paleógrafu pueda descifrar el testu antiguu, según asigna-y una fecha y un llugar d'orixe.
El paleógrafu ye como un detective de lo antiguo, un arqueólogu de les lletres y los testos, que col so trabayu ayuda a descifrar munches incógnites del pasáu históricu de la humanidá, anque siempres so la llimitación de lo puramente escrito, esto ye, que puede descifrar lo qu'un testu antiguu diz, pero nunca —solo pol simple actu del desciframientu— acreitar como verídicu o real lo que se diz nel mesmu, xera esta que finalmente va quedar apostrada a la disciplina arqueolóxica, quien finalmente s'encargará de confirmar, o refutar, los datos revelaos pol trabayu del paleógrafu.
Día d'América n'Asturies
El Día d'América n'Asturies ye una fiesta d'interés turísticu nacional que se fai na ciudá asturiana d'Uviéu tolos 19 de setiembre durante les fiestes de San Mateo.
Trátase d'un desfile de persones y carroces de diferentes países d'América, faciendo referencia a la migración asturiana a esti continente.
81 Ceti
81 Ceti (81 Cet / HD 16400 / HR 771) ye una estrella asitiada na constelación de Cetus. La so magnitú aparente ye +5,66 y alcuéntrase a 318 años lluz del Sistema Solar. En 2008 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar orbitando alredor d'esta estrella.
Sistema planetariu
En 2008 afayóse un planeta estrasolar masivu, denomináu 81 Ceti b, orbitando en redol a 81 Ceti. El planeta, con una masa mínimo 5,3 vegaes mayor que la masa de Xúpiter, mover a una distancia media de 2,5 UA al respective de la estrella. El so periodu orbital ye de 952 díes (2,61 años).
Radiación de fondu de microondes
La radiación de fondu de microondes (cosmic microwave background o CMB) ye una forma de radiación electromagnético afayada en 1965 qu'enllena'l universu por completu. Tamién se denomina radiación cósmico de microondes, radiación cósmico de fondu o radiación del fondu cósmicu.
Tien carauterístiques de radiación de cuerpu negru a una temperatura de 2,725 K y la so frecuencia pertenez al rangu de les microondes con una frecuencia de 160,2 GHz, correspondiéndose con un llonxitú d'onda de 1,9 mm. Munchos cosmólogos consideren esta radiación como la prueba principal del modelu cosmolóxicu del Big Bang.
Magar que comúnmente afírmase que ye'l "ecu" del Big Bang esto nun ye ciertu, yá que el Big Bang asocedió 400.000 años primero que los eventos rexistraos.
Carauterístiques
thumb|300px|L'espectru de la radiación de fondu de microondes midíu pol preséu FIRAS nel [[COBE|satélite COBE ye l'espectru de cuerpu negru midíu con más precisión na naturaleza. Les variables y l'erru estándar tán despintaos pola curva teórica.]]
La radiación de fondu de microondes ye isótropa hasta una parte ente 10⁵: les variaciones del valor eficaz son namái 18 µK. L'espectrofotómetro FIRAS (n'inglés The Far-Infrared Absolute Spectrophotometer) nel satélite COBE de la NASA midió curioso l'espectru de la radiación de fondu del microondes. El FIRAS comparó'l CMB con un cuerpu negru de referencia y non pudo vese nenguna diferencia nos sos espectros. Cualquier esviación del cuerpu negru que pudiera siguir tando ensin detectar nel espectru del CMB sobre'l rangu de llonxitúes d'onda dende 0,5 a 5 mm tendría que tener un valor d'unes 50 partes per millón del picu de rellumu del CMB. Esto fixo del espectru del CMB el cuerpu negru midíu de manera más precisa na naturaleza.
Dos de los grandes ésitos de la teoría del Big Bang son les sos predicciones d'esti espectru de cuerpu negru casi perfectu y la so predicción detallada de les anisotropíes no fondero cósmicu de microondes. El recién WMAP midió precisamente estes anisotropías sobre'l cielu por completu a escales angulares de 0,2°. Estes puédense utilizar pa envalorar los parámetros del Modelu Lambda-CDM estándar del Big Bang. Dalguna información, como la forma del Universu, puede llograse direutamente del CMB, mientres otros, como la constante de Hubble, nun tán acutaos y tienen que ser inferíos d'otres midíes.
Historia
Esta radiación foi predicha por George Gamow, Ralph Alpher y Robert Hermann en 1948. Ye más, Alpher y Herman pudieron envalorar que la temperatura del fondu de radiación de microondes yera 5 K, anque dos años dempués, la reestimaron en 2.8 K. Anque había delles estimaciones previes de la temperatura del espaciu (ver cronoloxía), éstes sufrieron dos defectos. De primeres, fueron midíes de la temperatura efeutiva del espaciu y nun suxuren que l'espaciu foi rellenáu con un espectru de Planck térmicu. Y de segundes, son dependientes del nuesu llugar especial nel estremu de la Vía Láctea y nun suxuren que la radiación ye isótropa. Amás, produciría predicciones bien distintes si la Tierra tuviera alcontrada en cualquier llugar del Universu.
Les resultancies de 1948 de Gamow y Alpher nun fueron llargamente aldericaos. Sicasí, fueron redescubiertos por Robert Dicke y Yakov Zel'dovich a principios de los Años 1960. La primer apreciación de la radiación del CMB como un fenómenu detectable apaeció nun curtiu artículu de los astrofísicos soviéticos A. G. Doroshkevich y Igor Dmitriyevich Novikov, na primavera de 1964. En 1964, David Todd Wilkinson y Peter Roll, y los colegues de Dicke na Universidá de Princeton, empezaron a construyir un radiómetru de Dicke pa midir el fondu de radiación de microondes. En 1965, Arno Penzias y Robert Woodrow Wilson nos Llaboratorios Bell de Crawford Hill cerca de Holmdel Township (Nueva Jersey) construyeren un radiómetru Dicke qu'intentaron utilizar pa radioastronomía y esperimentos de comunicaciones per satélite. La so presea tenía un escesu de temperatura de ruiu de 3,5 K col qu'ellos nun cuntaben. Dempués de recibir una llamada telefónica de Crawford Hill, Dicke dixo la gracia: «Mozos, robáronnos». Un alcuentru ente los grupos de Princeton y Crawford Hill determinó que la temperatura de l'antena foi inducida debíu al fondu de radiación de microondes. Penzias y Wilson recibieron el Premiu Nobel de Física de 1978 pol so descubrimientu.
La interpretación de la radiación de fondu de microondes foi una tema revesosa nos años 1960 ente los defensores de la Teoría del Estáu Estacionariu argumentando que'l fondu de microondes yera la resultancia de la lluz tremao de les estrelles procedente de les galaxes distantes. Utilizando esti modelu y basáu nel estudiu de l'absorción amenorgada de llinies que caracteriza l'espectru de les estrelles, l'astrónomu Andrew McKellar escribió en 1941: "Puede calculase que'l rotacional de temperatura del espaciu interestelar ye 2 K". Sicasí, mientres los años 1970 el consensu foi que la radiación de fondu de microondes ye un remanente del Big Bang. Esto foi en gran parte porque les nueves midíes nun rangu de frecuencies demostraron que l'espectru yera un térmicu, cuerpu negru, un resultáu que'l modelu del estáu estacionariu nun podía reproducir.
Harrison, Peebles y Yu, y per otra parte Zel'dovich diéronse cuenta que l'Universu primixeniu tendría que tener inhomogeneidades nun nivel de 10-4 o 10−5. Rashid Siunyáiev dempués calculó la buelga observable qu'estes inhomogeneidades tendríen no fondero de radiación de microondes. Incrementalmente les llendes estrictes de la anisotropía del fondu de radiación de microondes fueron establecíos por esperimentos basaos na tierra, pero la anisotropía detectar por primer vegada pol Radiómetru de Microondes Diferencial nel satélite COBE.
Inspiráu poles resultancies del COBE, una serie d'esperimentos en tierra o basaos en globos midieron les anisotropías del fondu de radiación de microondes en pequeñes escales angulares mientres la década siguiente. L'oxetivu primariu d'estos esperimentos foi midir la escala del primer picu acústicu, pal que'l COBE nun tenía abondu resolución pa resolvelo. El primer picu na anisotropía foi detectáu tentativamente pol esperimentu Toco y la resultancia foi confirmáu polos esperimentos BUMERÁN y MAXIMA. Estes midíes demostraron que l'Universu yera aproximao planu y podía refugar les cuerdes cósmiques como un gran componente na formación d'estructures cósmiques y suxure que la inflación cósmica yera la teoría correuta pa la formación d'estructures.
El segundu picu foi detectáu con indecisión por dellos espertos antes de ser detectáu definitivamente pol WMAP, que tamién detectó vacilantemente el tercer picu. Dellos esperimentos p'ameyorar les midíes de la polarización y el fondu de microondes en pequeñes escales angulares tán en cursu. Estes son el DASI, WMAP, BUMERÁN y el Cosmic Background Imager. Los esperimentos vinientes nesti campu son el satélite Planck, el Telescopiu Cosmolóxicu de Atacama y el Telescopiu del Polu Sur.
thumb|300px|Imaxe del [[WMAP de la anisotropía de la temperatura del CMB.]]
Temperatura
thumb|300px|L'espectru de potencia de la anisotropía de la temperatura del fondu de radiación de microondes en función de esguilar angular (o [[momentu multipolar). Los datos amosaos son del WMAP (2006), Acbar (2004) Bumerán (2005), CBI (2004) y VSA (2004).]]