cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santos Michelena
Carrera posterior
Ganada la revolución pol xeneral Páez, ésti comprometióse a caltener nos sos graos militares a José Tadeo Monagas y los demás xefes y oficiales que participaren en dicha sulevación. Sometíu l'asuntu a discutiniu per parte del Conseyu de Gobiernu y el gabinete, Santos Michelena oponer al indultu a los insurxentes, lo cual sicasí, foi aprobada pola mayoría; lo cual produció'l so arrenunciu a la Secretaría del Estáu, el 19 de payares de 1835, retirándose a la vida privada. Sicasí, a empiezos de 1836, aceptó ser ministru plenipotenciario de Venezuela encargáu n'Estaos Xuníos d'afinar los detalles del Tratáu d'Amistá, Comerciu y Navegación suscritos con esi país. Al tornar a Caraques, a fines del mesmu añu, convieno n'ocupar el cargu d'alcalde segundu de la ciudá, al qu'arrenunció pa retirase a un fundo agrícola de la so propiedá en Maracay.
En 1837, el vicepresidente Andrés Narvarte, encargáu del Poder Executivu, llamar por que desempeñara de nuevu la Secretaría d'Estáu de Facienda y Rellaciones Esteriores, cargu qu'aceptó. En mayu del mesmu añu, arrenunció a la Secretaría d'Estáu p'aceptar el nomamientu d'unviáu especial y ministru plenipotenciario de Venezuela ante la Nueva Granada, misión que cumplió hasta principios de 1840 cuando tornó al país pa presentase como aspirante a la vicepresidencia de la República. En xunu de 1840, foi escoyíu conseyeru d'Estáu, cargu que desempeñó paralelamente a la vicepresidencia de la República. En 1841 apruébase la Llei d'Espera y Quita, qu'establez el plazu opcional, como primer intentu de llimitación de los términos de la Llei de Llibertá de Contratos de 1834. Para 1844 foi postuláu pa la Presidencia de la República, en competencia con Diego Bautista Urbaneja y Carlos Soublette, nel cual resultó electu esti postreru.
Presidencia provisional (xineru de 1843)
El 20 de xineru de 1843, de conformidá col preceptu de la Constitución de 1830, terminó'l periodu presidencial de José Antonio Páez (01-02-1839/20-01-1843) y quedó encargáu del Poder Executivu'l Vicepresidente Santos Michelena.
El 26 de xineru de 1843 axuntóse'l Congresu, y realizó l'escrutiniu de les eleiciones pa Presidente de la República de Venezuela. Carlos Soublette, candidatu «hegemón toupoderosu de José Antonio Páez», llogró más de les dos terceres partes de los votos de los Conseyos eleutorales, frente a Diego Bautista Urbaneja y Santos Michelena, tamién candidatos conservadores.
Últimos años y legáu
En 1845, foi nomáu nuevamente como unviáu especial y ministru plenipotenciario ante les Cortes de Gran Bretaña, Francia y España y encargáu de trocar en Madrid les ratificaciones del Tratáu de Reconocencia, Paz y Amistá ente Venezuela y España. Arrenunció a esta misión antes d'empezar a cumplila, al considerar el calter itinerante del compromisu. Depués d'esto, dedicar de nuevu a los sos intereses privaos hasta 1848, cuando foi escoyíu representante pola provincia de Caraques ante'l Congresu Nacional. Recibió una ferida d'arma blanca nel asaltu perpetáu contra esti órganu'l 24 de xineru de 1848. Finó'l 12 de marzo consecuencia de les mancadures que sufrió.
Nel estáu Aragua fundar nel so honor el Municipio Santos Michelena. Nel estáu Tachira nomar col nome de Michelena en 1850 una poblacion Fundada al Norte de Lobatera. El Conceyu Michelena ye trubiecu del Dictador Perez Jimenez.
Seleición femenina de fútbol de Vanuatu
La seleición femenina de fútbol de Vanuatu ye l'equipu representativu de dichu país. La so organización ta al cargu de la Federación de Fútbol de Vanuatu, miembru de la OFC y la FIFA.
Apostó namái los Xuegos del Pacíficu 2003 y el Campeonatu Femenín de la OFC 2010.
Caligrafía
Una definición contemporánea de la práutica de la caligrafía ye "l'arte d'escribir bellu" (Mediavilla, 1996). La historia de la escritura ye una historia d'evoluciones estétiques enmarcaes poles habilidá téuniques, velocidá y llimitaciones materiales de les distintes persones, dómines y llugares. (Diringer 1968: 441).
La caligrafía ye l'arte onde la espresión astracta puede adquirir más importancia que la legibilidad de les lletres (Mediavilla, 1996). La caligrafía clásica difier de la tipografía y de la escritura manual non clásica, anque un calígrafu puede ser capaz de crear toes elles.
Historia
La tradición afirma que los calteres chinos, la forma más antigua conocida d'escritura de los esistentes anguaño, fueron inventaos por Cang Jie (escontra 2650 e.C.). Otra tradición remonta la so creación a los tiempos de Fuxi, el llexendariu primer emperador de China.
La cultura china concede una gran importancia a la caligrafía. Ésta encóntase na guapura visual de los ideogrames, la téunica de la so realización y los preceptos metafísicos de la cultura tradicional china.
La caligrafía occidental desenvolver de forma totalmente independiente. El so orixe ye l'alfabetu llatín, col que na Edá Media escribíen los monxos copistas sobre pergamín. Aproximao na mesma dómina la cultura islámica desenvuelve la so propia caligrafía, basada nel alfabetu árabe, y por cuenta de la prohibición relixosa de representar seres vivos, convertir nun arte decorativo d'ampliu usu na arquiteutura.
Otros alfabetos desenvolver n'otres cultures, ya inclusive esisten anguaño, la mayoría d'ellos n'Asia, y son utilizaos de forma habitual nos sos respeutivos países, anque globalmente tienen un espardimientu enforma menor.
El bolígrafu primero, y darréu les máquines d'escribir y los ordenadores supunxeron la desapaición de la caligrafía de la nuesa vida cotidiana. Sicasí, ye güei un arte bien vivo, una forma d'espresión artística que xune la escritura con otres artes plástiques como'l dibuxu y la pintura y que da llugar a obres de gran guapura plástica, nes que constantemente busquen inspiración el creadores de nueves tipografíes. La caligrafía ta presente al nuesu alredor na publicidá, los logotipos de compañíes y les etiquetes de munchos productos, sicasí la caligrafía foi escayendo nel so usu al traviés del tiempu inda cuando de manera espresiva déanse delles meyores na busca de nueves formes de caligrafía, les mesmes siguen teniendo la so esencia principal.
Philydor erythropterum
Distribución y hábitat
Esta especie distribuyir en Brasil, Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, y Bolivia. Los sos hábitats naturales son pluviselvas tropicales.
Taxonomía
Esta especie describióse orixinalmente por P. L. Sclater nel añu 1856, sol nome científicu de: Anabates erythropterus. La llocalidá típica ye: «Bogotá, Colombia».
Subespecies
Esta especie subdividir en 2 subespecies:
Dubái
Dubái (doráu n'árabe:دبيّ) ye una ciudá de los Emiratos Árabes Xuníos. La so población puxa a 1.422.000 habitantes.
Dubái ye famosa pol so aeropuertu y l'hotel Burj al-Arab.
Nel emiratu nos caberos años construyéronse grandes rascacielos (ente los que s'atopa'l Burj Khalifa, anguaño en construcción y que seldrá, cuando se fine, la construcción más alta del mundiu), y camudose nuna puerta perimportante pal Occidente. Amás, cellébranse abondes convenciones y conferencies internacionales y una de les sos grandes fontes d'ingresos ye'l turismu, especialmente el de luxu. Dientro de los grandes proyeutos d'urbanización y de turismu, asina como de vivienda de luxu, atópanse les Palm Islands, con tres ambientes dixebraos; en Jumeirah, que ye'l primeru de los proyeutos; en Jevel Ali, que ye'l segundu (50% más grande) y Deira que seldrá tres vegaes mayor que'l primeru. Aasina mesmu The World, compuestu por 300 islles d'area artificial que seldrán ocupaes por residencies, centros comerciales y por hoteles de cinco estrelles.
Amás, en Dubái realízase cada añu la Dubai World Cup, el mítin internacional de carreres de caballos que reparte los mayores premios del mundiu.
Dubái foi gobernáu hasta 2005 por Mohamed Bin Rachid al Maktum, que exercía tamién comu Vicepresidente y Primer Ministru de los EAU.
Aritmética
La pallabra aritmética (del griegu αριθμός = númberu) refiérese comunmente a la rama de les matemátiques que trata de les propiedaes de ciertes operaciones con númberos. El so usu por parte de los matemáticos profesionales ye como sinónimu de teoría de los númberos.
Pergamín
thumb|Pergaminero alemán de sieglu XVI.
Aritmética
Operaciones
Esisten cuatro operaciones aritmétiques tradicionales, tamién denomaes les cuatro operaciones básiques que son:
Pergamín
El pergamín (Del llatín tardíu pergamīnum, y esti del griegu bizantín περγαμηνή pergamēnḗ; lliteralmente "de Pérgamo", porque nesta ciudá preparaben les pieles pa escribir.) ye un material fechu a partir de la piel de res o d'otros animales, especialmente fabricáu pa poder escribir sobre él. La piel sigue un procesu d'eliminación de la epidermis, de la hipodermis, dexando namái la dermis, y d'estiramientu, a la fin del cual consígense les fueyes coles que s'ellabora un llibru, una filacteria o los rollos que se conocíen de l'Antigüedá.
L'orixe del so nome ye la ciudá de Pérgamo, onde se cree qu'esistía una gran productividá de gran calidá, anque realmente la so esistencia remontar a una dómina anterior a la ciudá de Pérgamo. Na actualidá considérase qu'ente los manuscritos mas antiguos en pergamín que se caltienen ye'l Rollu de Isaías o 1Qlsa (tamién llamáu'l Gran Rollu de Isaías), datáu ente l'añu 150 al añu 100 e.C.
Aritmética
Operaciones
Otres operaciones más adelantaes qu'incluyense dientro d'esta rama son: Estes operaciones son derivaciones de les cuatro operaciones básiques.
Númberos
En resume, distínguense los siguientes tipos de númberos:
Pergamín
Historia
Dende l'Antigüedá utilizó esti material pa escribir testos lliterarios, sagraos, etc. Con anterioridá al pergamín, utilizábase'l papiru que yera un material más fráxil ya incómodu tantu pal copista como pal llector. El pergamín acabó sustituyendo al papiru poles sos ventayes materiales, por ser un soporte más fácil de consiguir que'l papiru, muncho más duraderu y de meyor calidá. Pérgamo convertir na ciudá productora por excelencia, dando'l so nome a esti material. Los volumes de la Biblioteca de Pérgamo pasaron a copiase en pergamín, en sustitución del papiru. Una lleenda ensin fundamentu históricu cunta qu'esti cambéu foi por cuenta de que la ciudá d'Alexandría, rival de la ciudá de Pérgamo tocantes a construcción de biblioteques y producción de testos, dexó d'abastecer a Eumenes de material de papiru, material que la so distribución tenía monopolizada, pero lo cierto ye que yá se venía utilizando'l pergamín n'Exiptu dende'l mileniu a.C, amás de que tamién nestes rexones d'Asia cultivábase'l papiru.
Aritmética
Númberos
L'aritmética de los númberos naturales, númberos enteros, númberos racionales o fraccionarios y númberos reales estudiase per aciu d'algoritmos manuales, aun cuando depués úsense ferramientes como calculadores, ordenadores o ábacos.
Pergamín
Antigua Roma
El papiru y el pergamín convivieron mientres bastantes años. En rollos de papiru siguieron copiándose los llibros que fabricaben los talleres romanos, según los documentos d'archivu y les cartes, ente que'l pergamín acutar pa obres de calter subalternu o pequeñes composiciones lliteraries, como rellata Marcial nos sos Epigrames. El pergamín empezó a utilizase pa copiar llibros de bona factura cuando s'espublizó'l nuevu formatu de codex o códiz a partir del sieglu de la nuesa era.
Anque la forma del llibru llamáu códiz foi conocida dende'l sieglu, nun s'espublizó hasta'l sieglu. Los códices taben compuestos de cuadiernos de pergamín plegaos, cosíos y enllibraos asonsañando l'apariencia formal que teníen los políptico de tablillas enceraes sobre les que tamién s'escribía na Antigüedá. El mesmu nome de códiz vien de la manera cola que s'identificaben tales tablillas (codex) y los primeres códices fueron conocíos como codex membranei.
Aritmética
Númberos
Utilizada como sinónimu de teoría de númberos incluye les propiedaes de los númberos enteros rellacionaes con númberos primeros y divisibilidá asina como'l resolución d'ecuaciones.
Pergamín
Antigua Roma
Con too y con eso, en Roma nació aína una industria del pergamín que dio llugar a los comercios llamaos tiendes de los membranarii.
Aritmética
Orde de les operaciones
Esiste una xerarquización nuna expresión matemática qu'incluye varies operaciones. Esti ye l'orden con que se tendría qu'operar:
Pergamín
Antigua Roma
Una de les ventayes que'l pergamín tenía sobre'l papiru yera que podía escribise nél poles dos cares de la piel, amás podía rallar o llavar y reutilizar; aun así el so altu costu fizo que nun sustituyeren l'usu de los rollos de papiru mientres bastante tiempu.
thumb|Pergamín ilustráu curiáu na Real Biblioteca de San Llorienzo, [[El Escorial, España.]]
Aritmética
Orde de les operaciones
Esta xerarquía puese romper col usu de paréntesis. Toa operación incluyida dientro d'una parètesis tiense de realizar enantes de que'l restu. Los paréntesis puense incluyir dientro d'otros paréntesis.
Pergamín
Antigua Roma
Ente los romanos, a empiezos del sieglu, el pergamín yera yá d'usu corriente y foi nel periodu del Baxu Imperiu cuando movió definitivamente al papiru qu'entá subsistía, pos yera muncho más baratu y bono de consiguir. En realidá los romanos nun dexaron d'utilizar el papiru dempués de la inclusión del pergamín, sobremanera pa escritures que consideraben menos importantes, como cartes, dellos documentos, etc.
Procesu de fabricación del pergamín
El pergamín destináu a la confección de llibros y documentos fabricar con pieles d'animales nuevos (corderu, xatu o cabritu) porque los individuos adultos apurríen una membrana recio y basto qu'enzancaba'l cosíu de los cuadiernos. De los trés partes que componen una piel, el pergamín fabrícase solo cola dermis, tien d'esaniciar la epi y l'hipu pa q namái q de la dermis mientres el procesu de manufactura. Pa facilitar la so separación, les pieles somorguiar nuna solución de cal que va dexar efectuar el peláu y el descarnáu. De siguío, enterriar nun caballete pal so estiramientu y acabáu, mientres cola ayuda de piedra pómez estrégase la superficie resultante con cuenta de qu'esaniciar les últimes impureces y apolazar la superficie d'escritura. El pergamín de mayor calidá yera la vitela, fabricada con pieles d'animales nonatos o naciellos que s'acutar pa los códices más luxosos. Sicasí, el pergamín más bastu suelse utilizar pa faer tambores, panderetes o similar.
Esiste un falsu pergamín fabricáu na actualidá y llamáu 'papel de pergamín', que s'usa ente otres coses pa faer pantalles de llámpares y manualidades. Fabricar col papel ordinariu, somorguiáu nuna solución de dos partes d'ácidu sulfúrico concentráu per una parte d'agua. Dempués d'unos segundos nesta solución neutralízase l'ácidu. Utilizar en llugares turísticos como restoranes.
Saint-Germain-Nuelles
Saint-Germain-Nuelles ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Mónica Linares
Marta Estrin, conocida artísticamente como Mónica Linares, foi una actriz de repartu de cine y teatru arxentina.
Carrera
Linar foi una destacada actriz que, amás de desenvolver una carrera teatral, tuvo importantes roles de repartu en más de 20 filmes, ente 1949 y 1965. Trabayó al pie de populares figures del ambiente artísticu arxentín como Ilde Pirovano, Rosa Rosen, Lolita Torres, Nelli Lainez, Guillermo Battaglia, Pepe Soriano, Beba Bidart, María Esther Buschiazzo y Rafael Frontaura, ente munchos otros. Depués de la so carrera artística Marta Estrin desempeñóse como xestora cultural y n'especial dedicóse al espardimientu de los artistes plásticos arxentinos. Entamaba na so casa, nel barriu de Villa Devoto na Ciudá de Buenos Aires, xuntes culturales con charres sobre historia del arte, declamación de poemes, etc. Entamó la primer amuesa de pintores arxentinos na sede de la OEA en Washington y nel Consuláu Arxentín de Nueva York con patrociniu del Fondu de les Artes y del Senáu de la Nación. Foi amás rectora d'Inglés na Escuela Cangallo.
Denise Monte Braz
Denise Monte Braz ye una botánica, curadora, y profesora brasilana.
Desenvuelve actividaes académiques y investigativas como Coordinadora del Programa de Llicenciatura en Ciencies Biolóxiques (Llicenciatura y Bachilleratu) y profesora acomuñada del Departamentu de Botánica del Institutu de Bioloxía, de la UFRuralRJ.
Arminiu
thumb|El [[Hermannsdenkmal, monumentu dedicáu a Arminio xunto al monte de Teutoburgu.]] Arminio o Hermann (16 o 17 e.C. a 21 d. C.) foi un caudiellu querusco, xermanu de nacencia pero ciudadanu romanu. En setiembre del añu 9 d. C. aniquiló al exércitu romanu de Publio Quintilio Varo na batalla del monte de Teutoburgu. Dempués de la so victoria, Arminio trató mientres dellos años de xunir permanentemente a les tribus xermanes p'aguantar más efeutivamente los embates de les lexones romanes. Pero nun tuvo ésitu por cuenta de les rivalidaes ente los xefes tribales.
Denise Monte Braz
En 1995, llogró una llicenciatura en Historia natural, pola Universidá Federal Rural de Rio de Janeiro; pa llograr la maestría en Bioloxía Vexetal pola Universidá Federal de Viçosa, defendió la tesis Taxonomia y Morfologia das espécies do gênero Siparuna Aublet ocorrentes no Estado do Rio de Janeiro, en 1999; y, el doctoráu pola Universidá de São Paulo, en 2005, defendiendo la tesis: Revisão taxonômica de Staurogyne Wall. (Acanthaceae) nos neotrópicos.
Arminiu
Tamién s'enfrentó a los romanos n'otres batalles, una y bones éstos buscaben vengase de la masacre de Teutoburgu.
Arminio (Arminius) ye una variante llatinizada del nome xermanu Armin (Armen). Bien darréu, el nome Hermann ('home de guerra' o guerreru) foi consideráu una traducción del llatín Arminius, probablemente pol reformador relixosu Martín Lutero, quien quería usalo como un símbolu de la llucha de los xermanos contra Roma.
Biografía
Arminio nació nel añu 16 o 17 e.C. Yera fíu d'un xefe querusco llamáu Segimer (en llatín Segimerus). Foi entrenáu como un comandante militar romanu y llogró la ciudadanía y nobleza romana. Dende l'añu 4 (con apenes 20 años) comandó un destacamentu de queruscos como fuercia auxiliar romana y lluchó nes guerres panonianas na península balcánica.
Arminio volvió al norte de Germania el 7 o 8 d. C., al llau de Publio Quintilio Varo, que foi designáu gobernador en Germania Inferior. La razón pola cual Augustu unvió con él a Arminio deber a qu'esti conocía a los xermanos y la so manera de lluchar. De primeres entabló una gran amistá con Varo, hasta aportaron a como padre y fíu, pero al ver que los suyos yeren quitaos de los privilexos y la llibertá de la que gociaben volver contra Roma. Darréu empezó a formar una intriga colos líderes d'otres tribus de la zona en contra de los romanos.
Yá nel añu 9 e.C., l'emperador Augustu cuasi consiguiera ampliar l'imperiu hasta'l Elba. Sicasí, l'asimilación nun foi completa, pos los xermanos siguíen aspirando a la llibertá y a les proezas guerreres.
Los xermanos yeren primordialmente pastores nómaes de calter belicosu ya indomable. Tácito, na so obra Germania, fai una brillosa descripción de los sos fieros güeyos azules, melota rubia y corpulencia. Los romanos odiaben esa tierra "aveseda polos montes y fea y enllordiada polos banzaos", pero la influyencia romana foise infiltrando y les excavación amuesen qu'hubo bastante comerciu.
La batalla del monte de Teutoburgu
La batalla del monte de Teutoburgu, tamién llamada batalla de la selva de Teutoburgu o Desastre de Varo, foi un enfrentamientu armáu que tuvo llugar n'esta zona montascosa cerca de la ciudá alemana d'Osnabrück, en Baxa Saxonia, nel seronda del añu 9, ente una alianza de pueblos xermanos encabezada polos queruscos y el so caudiellu Arminio, y un exércitu romanu mandáu por Publio Quintilio Varo, gobernador de la provincia de Germania Inferior, qu'entós s'estendía hasta'l Elba.
Ante les intenciones de Varo de romanizar pola fuercia a los xermanos, Arminio axuntó un exércitu que los sos efeutivos desconócense, y por aciu añagazas fixo dirixise a los romanos al monte de Teutoburgu, asitiáu nuna zona de complicada orografía, ideal pa una emboscada y nel cual permanecíen apostaos los queruscos. Varo, que dirixía unes fuercies compuestes por trés lexones romanes (la Lexón XVII, la XVIII y la XIX), seis cohortes auxiliares y trés nales de caballería, cayó nel engañu y la emboscada saldóse asina con una catastrófica derrota de los romanos y col suicidiu del propiu Varo. Tres esta batalla nenguna lexón del Imperiu romanu volvió llevar los númberos XVII, XVIII y XIX.
Tres esta derrota, el nuevu emperador Tiberio mandu al so sobrín Xermánicu que venció anque nun consiguió prindar o matar a Arminio y recuperó la provincia y l'honor a Roma.
Ataques del xeneral romanu Xermánicu
thumb|170px|Arminio despidir de [[Thusnelda, pintura de Johannes Gehrts, 1884.]] Nel añu 13, Xuliu César Xermánicu invadió la mesma área con 50.000 homes, soterró a los muertos de les lexones de Varo y llevó a cabu escaramuzas en tola zona circundante.
Arminio aguantó con ésitu una serie de batalles y tuvo a puntu d'aniquilar otru exércitu romanu mandáu por Cecina na batalla de les pontes llargues; pero la firme resistencia de les lexones, sumada a la indisciplina del so tíu Inviomerus, quien atacó'l campamentu romanu demasiáu llueu, salvó a Cecina de sufrir el destín de Varo. Cecina reculó coles sos tropes dellos quilómetros, mientres los guerreros de Inviomerus escalaben el campamentu.
Nel añu 15, Xermánicu atacó otra vegada los asentamientos xermanos y prindó a Thusnelda, la esposa de Arminio, que foi apurrida a los romanos pol so propiu padre Segestes como un actu de vengación contra Arminio. Segestes prometer como esposa a otru home, pero Thusnelda escapárase con Arminio y casárase con él dempués de la victoria del monte de Teutoburgu. Segestes y la so cla yeren veceres de los romanos y oponíense a la política llibertadora de Arminio (lo mesmo que fizo Overu, l'hermanu de Arminio).
Arminio foi encamentáu por Overu a que collaborara colos invasores llatinos, pero él negóse. Y se entabló una gran batalla ente Arminio y los romanos n'Idistaviso, probablemente cerca de Minden. Pero nun pudo recuperar a la so esposa.
Thusnelda foi llevada a Roma, exhibida nel desfile de la victoria de Xermánicu en 18, nunca volvió ver la so tierra nin a la familia y sumió de la hestoria. Tumélico, el fíu de Arminio qu'ella tuvo en cautiverio, foi entrenáu como gladiador en Rávena y morrió enantes de los 30 años d'edá nun alcuentru de gladiadores.
La última batalla
La postrera batalla importante ente Xermánicu y Arminio saldar con victoria romana (al terminar la batalla los romanos habíen perdíu 1.000 soldaos ente que los xermanos dexaron sobre'l campu 15.000 cadabres) y tuvo llugar nel añu 16 n'Idistaviso (Angrivarierwall) cerca del ríu Weser. Arminio llogró escapar, al ver que'l so plan nun funcionara y que la caballería fuxía, se embadurnó la cara con sangre d'un soldáu muertu por que los romanos nun lu conocieren y fuxó. Inviomerus foi incapaz otra vegada d'atenese al plan de batalla. Pero seya comoquier, esta batalla marcó'l fin de los onerosos intentos romanos d'apoderar el norte d'Alemaña.
Xermánicu alzar cola victoria y caltúvose un tiempu na rexón hasta que l'emperador decidió sacupar un territoriu consideráu inhóspito y pocu granible. Entós, los xermanos vieron la so tierra llibre d'invasores. Tácito tenía razón al llamar a Arminio “l'home que llibertó Germania”. Les sos táctiques de guerra de guerrilles debilitaron el poder romano na rexón y forzar a replegase hasta'l Rin y el Danubiu, fronteres que llograríen travesar (los xermanos) cuando se produció la decadencia y debilitamientu del imperiu.
Una vegada que Roma retiróse detrás del Rin, una guerra rompió l'alianza ente Arminio y Marbod, el rei de los marcomanos (marcomanni) na moderna Bohemia (na República Checa), l'otru líder importante de la dómina. Arminio tratara repetidamente de formar una alianza sólida contra los romanos (inclusive-y unvió la cabeza de Varo dempués de la victoria de Teutoburgu), pero Marbod nun quería actuar como un soporte de Arminio.
La guerra terminó cola retirada de Marbod, anque Arminio nun lu escorrió, yá que taba enfrentando series dificultaes cola familia de la so esposa y otros líderes prorromanos. Nel añu 21 d. C., a la edá de 37 años, foi asesináu a traición por miembros de la so familia política.
Legáu
Arminio nun quedó solo na hestoria de la llucha contra los romanos. El sieglu XIX foi testigu de la resurreición de munchos antiguos líderes guerreros que fueron usaos como símbolos polos nacionalistes: los franceses esplotaron a Vercinxétorix, los belgues a Ambiórix, los holandeses a Julio Civilis y los británicos a la reina Boudica.
Mención estreme merecería'l caudiellu lusitanu Viriato; tamién venció a los romanos, pero nunca foi vencíu, al contrariu que'l xermanu, pero a pesar d'eso, nin él nin nengunu de los anteriores pudo evitar que les sos naciones fueren conquistaes por Roma, a esceición del propiu Arminio.
Carlos Souto
Carlos Souto Vidal , ye un xugador de rugbi asturianu. Él empezó a xugar nel Pilier Rugby Club de Grau, tres esto pasó a xugar nel Uviéu Rugby Club, equipu nel que militaba cuando debutó cola seleición española de rugbi. Retirose xugando col Club de Rugby El Salvador de Valladolid na División d'Honor del rugby español. Xugaba de tercer llinia (dosal 6, 7 o 8), anque de normal xugaba de flanker.
El so hermanu ximielgu Sergio Souto Vidal ye tamién xugador internacional y xuega nel mesmu equipu que Carlos.
Biografía
En formándose, xunto col so hermanu, nes categoríes inferiores del Uviéu, equipu col qu'apostó munchos partíos antes de recalar nel Moraleja Alcobendas Rugby Union (M.A.R.O.) equipu col que xugó la European Challenge Cup antes de la so llegada a Valladolid (tres el fracasu de profesionalización en dichu club de Alcobendas). Xugó munches temporaes dende entós n'El Salvador siendo davezu unu de los flankers titulares. Destaca que la so carrera tuvo siempres xunida a la del so hermanu, col que compartió equipos y internacionalidades cola seleición española.
Seleición nacional
El so debú internacional cola seleición nacional de rugbi d'España, foi'l 2 d'avientu de 1998 contra Portugal.
(Hasta'l 10/03/2007)
Crystle Stewart
Crystle Danae Stewart ye una reina de guapura d'Houston que ganó Miss USA 2008.
Stewart ganó'l títulu de Miss Texas USA 2008 nun certame estatal celebráu en Laredo, Texas el 1 de xunetu de 2007, dempués de competir con otres 121 candidates. Ella representó Texas nel certame de Miss USA 2008 fechu n'abril de 2008.
El 11 d'abril de 2008 Stewart representó a Texas nel certame de Miss USA 2008 convirtiéndose na novena texana en llograr la corona de Miss USA.
thumb|left|Tajik, con otres candidates de Miss Universu, nel tour [[USNS Mercy a veres de les mariñes de Vietnam]] Ella foi la soberana en presentar a Estaos Xuníos nel certame de Miss Universu que se celebró'l 14 de xunetu de 2008 en Nha Trang, Vietnam. Crystle quedó nel octavu llugar, pero convertir na segunda miss Estaos Xuníos en cayese en segundu añu consecutivu, cuando en Miss Universu 2007 Rachel Smith, esnidióse y cayó mientres la competencia de traxe de gala. A diferencia de Rachel, Crystle nun avanzó al top cinco.
Mónica Lavín
Mónica Lavín ye una escritora y periodista mexicana autora d'una ventena de llibros de cuentos, noveles y ensayos.
Biografía
Mónica Lavín nació en Distritu Federal, Agora Ciudá de Méxicu, Méxicu. Bióloga de formación (Universidá Autónoma Metropolitana), y nesi periodu asistió a un taller impartíu pol escritor arxentín Mempo Giardinelli. Trabayó n'investigación nel Institutu Nacional d'Ecoloxía, güei Institutu Nacional d'Ecoloxía y Cambéu Climáticu, y en publicaciones de divulgación científica. Depués dedicóse de llenu a la lliteratura. Dende 1985 collabora en diverses publicaciones, foi guionista pa documentales de televisión pública (Canal Once) y Direutora del Departamentu de Publicaciones de la Universidá Autónoma Metropolitana. Dende 2005 ye profesora-investigadora de la Universidá Autónoma de la Ciudá de Méxicu na Academia de Creación Lliteraria.
Publicó'l so primer llibru de cuentos en 1986 (Cuentos de desencuentro y otros, Lletres Nueves). Ente los llibros de cuentos figuren, Nicolasa y los encaxes (1991), Ruby Tuesday nun morrió (Premiu Nacional de Lliteratura Gilberto Owen 1996), Unu nun sabe (2003), La corredora de Cuemanco y l'aficionáu a Schubert (2008), Pasase de la raya (2011), Manual pa namorase (2013), publicáu en Méxicu y n'España. Ente les noveles La más faulera (1997), Café cortao (Premiu Narrativa de Colima, 2001), Espertar los mambises (2005), Hotel Llimbu (2008), Yo, la peor (Premiu Iberoamericanu de Novela Elena Poniatowska 2010), Les rebeldes (2011), La casa chica (2012) y Doble filu (2014); los llibros d'ensayos Leo, después escribo (2001), Apuntes y errancias (2009) y Cunto sobre cunto (2014) y Sor Juana na cocina (en coautoría con Ana Benítez Muro, 2010). En 2013 publicó Una voz pa Jacinta y otros cuentos infantiles (Norma). Cola so fía María, publicó Ye puru cuentu: Cuadiernu d'escritura (Selector, 2016). Los sos cuentos apaecen n'antoloxíes nacionales ya internacionales. Ente les más recién: Flash Fiction International, 2015.
Hai compilado cuentos mexicanos pa City Lights: Points of Departure (2001); Un oceano di mezzo, Stampa Alternativa, Italia (2003) y Escenarios y prevocaciones, Foru/Sagitario, Panamá (2014). Escribió crónica gastronómica y de viaxe.
Tuvo casada col músicu Emilio Perujo de la banda Mariachi Charanda.
Premios y reconocencia
En 1996 galardonóse-y col Premiu Nacional de Lliteratura Gilberto Owen pol so llibru Ruby Tuesday nun morrió. Años dempués, llogró'l Premiu Belles Artes de Narrativa Colima pa Obra Publicada pola novela Café cortao y en 2009 fíxose acreedora al Premiu Iberoaméricano de Novela Elena Poniatowska por Yo, la peor, qu'enceta la vida de Sor Juana Inés de la Cruz, el so primera novela de corte históricu La so obra, Unu nun sabe (2004) foi una de les finalistes del gallardón Antonin Artaud. Cabo señalase que delles de les sos obres infantiles (predominantemente cuentos y noveles) formen parte d'antoloxíes de Méxicu y d'otros países.
Foi xuráu de numberosos premios de cuentu y novela, ente ellos del Premiu Rogelio Sinán en Panamá y en Méxicu del Premiu Nacional de Llingüística y Lliteratura en 2013. Recibió'l Premiu Governor General de Canadá pola promoción de la lliteratura canadiense en Méxicu (2010). Tradució La carpa de la escritora y poeta canadiense Margaret Atwood (en prensa) quien lu dedicó a Lavín el so poema Straling the hummingbird cup . Coordinó la selección y traducción de los cuentos de Perros díes d'amor y otros cuentos, de Barry Callaghan (Universidá Autónoma Metropolitana, 2014). Recibió'l Premiu Nacional Malinalli (2011) pola Universidá Autónoma de Ciudad Juárez de Tabasco onde foi la escritora homenaxada.
Foi escritora convidada en Banff Centre for the Arts and Creativity, en Alberta, Canadá (2000), la Colonia de les Artes de Yaddo en Saratoga Springs, Estaos Xuníos (2014) y en The Hermitage Artist Retreat, Englewood, Florida (2015).
Periodismu y escritura de guiones
Como guionista de documentales, recibió'l premiu Pantalla de cristal (2010) por co-autoría de So la rexón más tresparente (sobre Carlos Fuentes). Collabora en radio, televisión ya impresos. Impartió conferencies y fechu llectures en foros y universidaes de Méxicu y del estranxeru. Escribió l'espectáculu de música y gastronomía pal Mariachi Charanda: Cantares a la carta. Pertenez al Sistema Nacional de Creadores.
Albatana
Albatana ye un conceyu español asitiáu al sureste de la península ibérica, na provincia d'Albacete, dientro de la comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. En 2017 cuntaba con 698 habitantes, según datos d'INE. Atopar a 67 km de la capital provincial.
Xeografía
Albatana parte colos conceyos albaceteños d'Ontur, Hellín y Tobarra y col conceyu murcianu de Jumilla.
Prehistoria
Por ser una población pequeña, y asoceder nella fechos y circunstancies qu'escapen güei a la nuesa lóxica, ye bien difícil atopar güei documentación fidedigna de Albatana, si nun ye per mediu de pasaxes históricos que colateralmente atañen a poblaciones de la redolada d'esti pueblu.
Hai un xacimientu ibéricu a un quilómetru de la llocalidá, denomináu El Castellón (agora amenorgáu a una cantera de piedra fósil) que, según l'autora Luisa Soria Combadiera, nel so llibru denomináu L'horizonte ibéricu del Castellón, dataría del sieglu V al sieglu III e.C.
Antigüedá y Edá Media
El Canónigu Juan Lozano Santa, na so Historia antigua y moderna de Jumilla, publicada en 1800, inclinar por afirmar qu'Albatana yera l'antigua Eio, aportada dempués en Elotana, vagamente configurada en ciudá episcopal ente Cartaxena y Toledo. Pero anguaño, esta ciudá visigoda rellacionar con restos topaos nel Tolmo de Minateda.
Este mesmu autor cita na mesma obra cómo'l 8 de xunu de 1289, don Gonzalo García de la Maza, señor de Jumilla, nesta dómina pueblo de la Corona d'Aragón, noma pa evitar discordias colos pueblos vecinos col términu de Jumilla, representantes de dichos pueblos pa establecer les sos llendes, y ente ellos yá se cita a Albatana-Ontur. Sicasí'l territoriu perteneció primeramente, con certidume, a l'antigua Taifa de Murcia que'l so dominiu paso a manes de la Corona de Castiella en virtú del Tratáu d'Alcaraz en 1243.
Como tola contorna, quedó encuadrada dientro del marquesáu de Villena dende la so fundación. El términu de Albatana xunto al d'Ontur, mientres el sieglu XIV yeren una devesa del Común d'Hellín, arrendada pol conceyu a los sos ganaderos.
Edá Moderna
A mediaos del sieglu XVI, Lope de Chinchilla, señor de Albatana y Ontur, foi procesáu pola Inquisición y quitáu de los sos bienes. Según la escritura, don Pedro Zambrana y Fajardo mercó los dos villes en 1562 por cuarenta mil ducaos coles sos fontes d'agua, bebederu, camperes, praos, egidos y con un molín de pan fariñero y coles cases y fortaleza de Ontur y coles cases llanes de la villa de Albatana y viña y cola venta y tierres de Mojón Blanco (Cañada de La Manga). El señoríu sería vendíu en 1592 a don Alonso de Entenza Pacheco.
Edá Contemporánea
En 1751, don Diego Alonso de Entenza Fajardo y Vera, marqués de Espinardo, señor de les Villes de Ontur, Albatana y Mojón Blanco, llogra del rei Fernandu VI el censu enfitéutico pa la colonización de les sos tierres.
L'apellíu Fajardo repitir ente los señores d'estes villes y asina la so heráldica foi tomada pa los escudos de los dos Conceyos.
Los colonos de Ontur y Albatana aspiraben, na segunda metá del sieglu XIX a quedar llibres del Mayoralgu, actu que dieciséis vecinos, en representación de dambos pueblos, consiguieron alcordar con don Eduardo Wal y Vera d'Aragón, marqués del Campillo de Murcia, el 7 de xunu de 1879, pol preciu de trescientes mil pesetes, pagaderes en doce años.
L'últimu plazu, el marqués nun lu pudo recibir por causa del so fallecimientu. La so heredera, la condesa de Sástago y sobrinos marqueses de Monistrol y Aguilar negar a recibir el plazu axustáu, y por tantu llibrar carta de pagu y rexistru d'escritura.
Dempués de non poques negociaciones, la condesa aportó a almitir los compromisos axustaos y asina, tanto Albatana como Ontur, quedaron llibres del dominiu del Mayoralgu, dos años dempués de lo alcordao, esto ye, el 30 de payares de 1893.
En 1900, Albatana, a pidimientu de los sos vecinos y Conceyu col alcuerdu de Ontur, queda integráu nun únicu conceyu pasando a llamase Ontur-Albatana. El 1 d'agostu de 1912 segregóse de Ontur y tien dende entós vida propia, política y alministrativa.
Alministración
Pertenez al partíu xudicial de Hellín.
Acueductu de Albatana
Los restos del primer acueductu amuesen aquelles dificultaes. Les parés de la canal tuvieron que ser ampliaes y apréciase que tenía munches filtraciones d'agua. La imposibilidá de siguir usándolo llegó a principios del sieglu XIX. Cada vez qu'una seca enllargóse'l nivel freáticu del terrén baxó, y pa recuperar el caudal de la fonte había que rebaxar el suelu de la so galería y tola conducción.
Asina en 1844 proyeutóse un segundu acueductu pa sustituyir dende la fonte la acequia de tierra y la construcción anterior. Entós p'ameyorar la calidá emplegaron sillares de piedra arenisca, que foi bien común n'otres obres públiques cercanes del sieglu XIX, sicasí, esti tipu de construcción nuna canal pa un molín ye un casu escepcional. L'arenisca ye una piedra fácil de tallar porque tamién ye pocu resistente al pasu de l'agua y del tiempu.
Nel sieglu XX fixéronse delles sustituciones del acueductu, pero caltúvose esti últimu tramu de cuasi 400 metros, que ye'l más interesante porque la metá d'esta llargor componer 61 arcos escarzanos, dixebraos cada 3 metros, y qu'al llegar al molín algama l'altor de dos metros y mediu sobre'l nivel del terrén, como la que tenía l'anterior acueductu.
Los molinos de Albatana funcionaron hasta la década de 1970. Y en l'actualidá l'agua pa riego yá nun s'estrayi na fonte sinón dende pozos, asina esti acueductu dexó de tener l'usu pal que foi creáu. Con tou ello esti acueductu ye la construcción más singular de Albatana.
Meriones unguiculatus
El ye una especie de royedor miomorfu de la familia Muridae. Recibe los nomes vulgares de gerbil, gerbillo n'España, merión y, equivocadamente, jerbo. Suel confundise col jerbo (sobremanera col más común d'ellos, Jaculus jaculus) polo similar de los sos nomes, pero son especies totalmente distintes que pertenecen a distintes families.
Ye un royedor herbívoru paecíu a l'aguarón, cubiertu de pelo y con una llarga cola. Vive nes rexones arenosu y secu d'Asia, principalmente Mongolia y China. Ta afechu a la locomoción por aciu saltos. Vive en llurigues bastante fondes, que solo abandona pela nueche pa dir en busca de granes y vexetales de los que s'alimenta.
Meriones unguiculatus como mascota: curiaos
thumb|Grupu de gerbillos nel [[Wilhelma|Zoo Wilhelma de Stuttgart, Alemaña.]] thumb|220px|Gerbillo naciellu. Inda nun abrió los güeyos. thumb|220px|Gerbillo d'apenes 13 díes. Inda nun abrió los güeyos.
Anguaño, Meriones unguiculatus volvióse bien popular ente los royedores usaos como mascota, casi tanto como les distintes variedaes de hámster. Les principales razones de la so creciente popularidá son la facilidá del so cuidu, la so sociabilidá y el fechu de qu'enllordien bien pocu y nun esprenden golores fuertes, amás de la so constante actividá, la que los caltién trabayando tol día y tola nueche.
L'agospiamientu ideal pa los gerbiles como mascota sería un acuariu o terrario de cristal de dimensiones fayadices al so tamañu. Les xaules nun son recomendables por cuenta d'el so costumes escavadores, suelen echar fora de la xaula'l sustratu que se-yos apurre. La superficie pa una pareya de gerbiles ye de cómo mínimu 30x60 cm, con un altor mínimu de 30 cm, y a ser posible con una escelente ventilación. Si quier agospiase a una pareya por que críe, la superficie tendrá de ser cimera, por que los naciellos nun tengan problemes d'espaciu.
La so alimentación ye pa nada complicada, principalmente básase en granes como'l Xirasol, el maíz, trigu, pellets, vexetales frescos como cenahoria, llechuga, aguacate, betarrega y munches frutes como mazana, durazno y un ensin fin de frutes que-yos aproven azucres. La so base d'alimentación principal tien de consistir nun amiestu de granes, apurriendo 2-3 vegaes per selmana frutes y verdures (nunca critricos).Enxamás se-yos debe dar frutes o verdures acabante retirar del refrixerador, tien de dáse-yos siempres a temperatura ambiente. Un entretenimientu que los gerbiles tienen ye picar tou tipu de papeles o cartones qu'unu dexe al so algame, ye bonu pa la so actividá diaria aprovi-yos de cartones y papeles llimpios y ensin tintes nin colorantes que puedan ser tóxicos.
Los gerbiles son territoriales, sobremanera les femes, les que si nun tán na so etapa fértil son capaces d'atacar a un machu que tea cerca, pudiendo inclusive matalo. Los machos sicasí son un pocu más dondos, lo que si llogren una bona afinidá cola fema al momentu de cruciar, pueden convivir xuntos, ya inclusive, curiar de los naciellos xunto a la fema.
Hitites
El Hatti o Imperiu hitita foi un Estáu de l'Antigüedá que s'anició circa del sieglu XVII e.C. y venció circa del sieglu XII e.C. Fueron un poder dominante n'Anatolia, onde s'asitió'l so nucleu políticu central y otros territorios periféricos. Mientres los sieglos XIV y XIII e.C. incorporaron un gran númberu de vasallos anatólicos n'occidente y controlaron estenses zones de Siria septentrional, algamando'l ríu Éufrates. El so organización políticu-militar foi complexa.
La so capital foi Hattusa. Falaben una llingua indoeuropea, escrita con xeroglíficos o calteres cuneiformes tomaos d'Asiria. El so reinu axuntó a numberoses ciudaes-estáu de cultures bien distintes ente elles y llegó a crear un influyente imperiu gracies a la so superioridá militar y a la so gran habilidá diplomática, polo que foi la «tercer» potencia n'Oriente Próximu, xunto con Babilonia y Exiptu. Perfeccionaron el carru de combate llixeru y emplegar con gran ésitu. Atribúyese-yos una de los primeros usos del fierro n'Oriente Próximu pa ellaborar armes y oxetos de luxu. Tres el so cayente, cayeron nel olvidu hasta'l sieglu XIX.
Arqueoloxía de los hitites
thumb|Un [[rhyton hitita del Muséu Metropolitanu d'Arte.]] Gracies a numberoses escavaciones, dalgunes tan importantes como'l descubrimientu de lo que sería similar a un "archivu nacional" en Hattusa, y munches referencies en testos d'orixe asiriu y exipciu, púdose reconstruyir la so historia y llegar a descifrar la so escritura.
El nome de Hatti
Nun se sabe a ciencia cierta cómo se llamaben a sigo mesmos. El nome de Hatti provién de les cróniques asiries que lo identificaben como Khati (el país de Hatti), y per otra parte los exipcios denomináben-yos "Heta", que ye la trescripción más común del xeroglíficu "Ht" (la escritura exipcio escarecía de vocales).
Saint-Jean-des-Vignes
Saint-Jean-des-Vignes ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Hitites
El nome de Hatti
N'idioma asiriu o acadiu URUHai-at-ti
Per otra parte, los "hatti" yeren un pueblu non indoeuropéu que vivía na mesma rexón que los hitites, antes del primer imperiu hitita, y que la so conquista per parte de los segundos provocó que los asirios y demás Estaos vecinos siguieren usando'l nome de "hatti" pa denominar a los nuevos ocupantes, pasando a significar "La tierra de la ciudá de Hattusa". La llingua hática de los hatti siguió siendo usada dacuando y pa ciertos propósitos dientro de les inscripciones n'hitita.
El términu provién de les referencies bíbliques. Ésti yera llamáu "Hittim", que Lutero traduciría al alemán como "Hethiter", los ingleses convertir en "Hittites", ente que los franceses denominar primero "Héthéens" p'acabar llamándo-yos de la mesma que los ingleses, "Hittites". "Hitites" ye'l términu xeneral que s'emplega n'español (tamién s'utilizó'l de "heteos", pero ye pocu frecuente y ta en desusu). Les referencies na Biblia sobre los hitites atópase en Xosué (3,10), Xénesis (15,19-21), (23,3) Númberos (13,29) y Llibru II de los Reis (7,6).
Nel llibru 2 de Samuel (11, 1-21), faise referencia a Urías l'hitita, combatiente de los exércitos del rei David y maríu de Betsabé. En tomándola como concubina mientres Urías engarraba colos amonites, David, dempués d'embarazar a Betsabé, provocó la so muerte.
El descubrimientu de los hitites
A diferencia de los reinos contemporáneos de Babilonia, Asiria o Exiptu, que la so memoria tuvo presente nes socesives civilizaciones, el reinu hitita forma parte de los escaecíos pola historia antigua d'Oriente Próximu. Al igual que sumerios, elamitas o urartianos, nun dexaron apenes rastru na memoria de los pueblos que darréu ocuparon les sos tierres. Los baxorrelieves de los hitites y de los sos vasallos, como'l del pasu de Karabel en Kemalpaşa, son bien conocíos dende la dómina antigua y medieval, pero la so atribución foi problemática hasta finales del s. XIX.
En 1834 Charles Texier afaya les ruines d'una antigua ciudá cerca de l'aldega turca de Bogazköy (dempués identificada como la so antigua capital, Hattusa). En 1839, nel so llibru Description de l'Asie Mineure afirma qu'eses ruines pertenecíen a una civilización desconocida.
Ente 1870-80 investíguense diversos restos pol misioneru irlandés Willian Wright, que tresllada delles piedres a Istambul, y H. Skeene y George Smith, qu'afayen Karkemish y atopen restos de la "escritura desconocío", la mesma escritura qu'atoparía en 1879 Henry Sayce en Esmirna.
En 1880, Sayce afirma nuna conferencia ante la Society for Biblical Archaeology que toos esos restos pertenecen a los hitites que menta la Biblia. Cuatro años más tarde, William Wright apurre nueves pruebes a la tesis de Sayce y publica un polémicu y atrevíu tratáu: El gran Imperiu de los Hitites, col desciframientu de les inscripciones hitites pol profesor A. H. Sayce.
Pero'l mayor descubrimientu facer Hugo Winckler ente 1905 y 1909 nuna espedición a Bogazköy, onde atopa más de 10 000 tablillas de lo que paecía ser un "archivu nacional", ente les cualos había testos billingües, lo que dexa descifrar numberosos documentos. Winckler afirma qu'eses ruines pertenecen a la capital, que acaba denominando Hattusa. A partir d'entós, la investigación ente los años 1911 y 1952 centrar en descifrar la llingua hitita, que les sos mayores aportaciones facer Johannes Friedrich que, en 1946, publica un Manual hitita y ente 1952 y 1954 un Diccionariu de llingua hitita.
El puntu culminante del descubrimientu de los hitites producir mientres les escavaciones empobinaes por Kurt Bittel en Bogazköy y les de Helmut Bossert en Karatepe, onde s'atopen nuevos testos billingües qu'ayudaron a descifrar definitivamente la escritura hitita y la fixación de feches.
Historia
La historia hitita abarca aproximao quinientos años, dende'l reináu de Labarna a empiezos del hasta'l colapsu del reinu a finales del  o empiezos del  La historia del reinu estremar en dos grandes periodos: Reinu Antiguu (empezando col reináu de Labarna) y Reinu Nuevu (empezando col reináu de ). Otres divisiones afaen la historia de los hitites al esquema de la historiografía de los reinos del Antiguu Oriente Próximu y establez tres periodos: antiguu, mediu y nuevu. Sicasí, nesti casu, nun hai unidá pa definir cuándo termina unu y empieza el siguiente.