cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dómina Meiji
Rellaciones col estranxeru
Tres la guerra, una debilitada Europa dexó una gran parte de los mercaos internacionales a los Estaos Xuníos y Xapón, quien remanecieron altamente fortalecíos. La competencia xaponesa fixo una gran incursión nel hasta entós apoderáu mercáu européu n'Asia, non solo en China, sinón en casi toles colonies europees como India ya Indonesia, reflexando'l desenvolvimientu de la era Meiji.
Conversión al calendariu gregorianu
<dl><dd>
</dd></dl>
Amanita abrupta
Amanita abrupta ye un fungu que pertenez al xéneru de les cogordes Amanita. Produz un cuerpu de fructificación que'l so pileu ("sombreru") ye blancu y mide hasta 10 cm de diámetru. Tien forma convexa cuando ye nueva, pero depués vuélvese cada vez más esnachada, adquiriendo una depresión central. La so superficie ye verrugosa y les verrugas son más pequeñes y más numberosos próximu a los marxes. El tueru de la cogorda, tamién blancu, algama hasta 12,5 cm; que ye llisu, sólidu, y bastante anchu na base, formando un bulbu con unes ranuras llonxitudinales. Foi en considerancia d'esti aspeutu abruptamente bulbosu de la estipe, en llugar de menguar gradualmente (como n'otros fungos), que la especie recibió'l epítetu abrupta.
Considerada común nel sureste d'Estaos Xuníos, la especie foi descrita científicamente pol norteamericanu Charles Horton Peck en 1897, basándose nun espécime atopáu n'Auburn, Alabama. L'fungu puede ser atopáu na naturaleza dende Quebec, Canadá, hasta Méxicu; ya inda nun hai constancia de la so presencia na República Dominicana. Como la mayoría de los otres Amanita, presumir que A. abrupta forma una rellación simbiótica por aciu micorrices con ciertes especies d'árboles, el tales como'l fagus, l'abeduriu, l'abetu, el tsuga, el carbayu y l'álamu. Les cogordes crecen nel suelu, xeneralmente solitaries, en montes mistos de coníferes y de caducifolies, polo xeneral mientres la seronda. La ingestión nun s'encamienta pos la so comestibilidad ye desconocida.
Taxonomía
A. abrupta foi descrita pol micólogu americanu Charles Horton Peck en 1897, basándose nun espécime atopáu n'Auburn, Alabama. Por cuenta de que los remanecientes de la volva nun tán presentes nel bulbu nos especímenes maduros y secos, Peck clasificar primeramente xunto con Amanita rubescens y Amanita spissa. En 2015, A. abrupta tien dos sinónimos, que son binomios resultantes de tresferencies ente xéneros feches por Jean-Edouard Gilbert pal Lepidella, en 1928, y Aspidella, en 1940. Darréu, dambos xéneros fueron incorporaes al Amanita.
A. abrupta ye la especie tipu de la seición Lepidella del xéneru Amanita, nel subxéneru Lepidella, un grupu de Amanitas carauterizáu polos sos espores amiloides. Otres especies norteamericanes pertenecientes a esti subxéneru son A. atkinsoniana, A. chlorinosma, A. cokeri, A. daucipes, A. mutabilis, A. onusta, A. pelioma, A. polypyramis, A. ravenelii y A. rhopalopus. Les especies européu y asiáticu (tamién na seición Lepidella) que tán filoxenéticamente rellacionaes con A. abrupta nel árbol evolutivu son A. solitaria, A. virgineoides y A. japonica.
El nome específicu "abrupta" fai referencia a la forma de la base, que se conforma d'un bulbu enchío y engrandao abruptamente, en llugar de faelo gradualmente, como asocede de normal na mayoría de los otres cogordes El nome común de la especie n'inglés ye "abrupt-bulbed Lepidella" (que significa lliteralmente "Lepidela de bulbu abrupto").
Descripción
thumb|Espécime nuevu.|200px En Amanita abrupta, como asocede na mayoría de los fungos, la mayor parte del organismu mora so tierra (nun ye visible), nun agregamientu de célules fúngicas denominaes hifes. Si les condiciones ambientales son les apropiaes, desenvuélvese'l basidiocarpu, la estructura visible del fungu. El sombreru tien un diámetru de 4 a 10 cm y una forma convexa cuando ye nueva, pero a midida que va maureciendo, dicha forma va apandándose. La porción central del sombreru va fundiéndose nos especímenes más maduros. La superficie del pileu ye rugosa - cubierta de pequeñes verrugas piramidales o angulares (1-2 cm d'altu por 1-2 cm d'anchu na base). Les verrugas son más pequeñes y numberoses cerca de los cantos del sombreru, pudiendo llegar a quedar pequeños fragmentos de texíu colgando de los cantos. La superficie del sombreru, les verrugas y la carne del fungu son toos blancos. Les verrugas pueden esprendese fácilmente del sombreru, de cuenta que, nos especímenes maduros, suelen sumir total o parcialmente. Les llámines dispónense moderadamente xuntes, algamando'l estipe, pero nun fondiándose direutamente nél.
El delgáu estipe (el "tueru" de la cogorda) mide ente 6,5 y 12,5 cm d'altu y ente 0,5 y 1,5 cm de diámetru. Ye blancu, llisu, sólidu (esto ye, nun ye buecu nel interior) y tien una base bulbosa cola forma d'una esfera esplanada, que puede llegar a sufrir hendiduras llonxitudinales nos llaos del bulbu. La base suel atopase fondiada a un bayurosu miceliu blancu abondosu (una reminiscencia visual de que la mayor parte del organismu atopar so tierra). L'aniellu ye membranosu y persistente, yá que nun se folia nin sume col pasu del tiempu, y puede tar fondiáu al estipe con fibres blanques. L'fungu nun tener un golor distintivo. El so comestibilidad ye desconocida; n'efeutu, polo xeneral, nun s'encamienta consumir cogordes del xéneru Amanita de comestibilidad cuestionable.
Especies similares
thumb|200px|[[Amanita polypyramis|A. polypyramis ye paecíu a A. abrupta, pero nun tien el bulbu na base del tueru.]] El cuerpos de fructificación de Amanita kotohiraensis, una especie endémica de Xapón, tien una semeyanza superficial con A. abrupta, pero A. kotohiraensis difier en que tien una especie de guedeyes de "pelo" algodonosu, como restu de lo que foi la volva, na superficie del sombreru, y en que les llámines son de color mariellu maciu. El cuerpu fructificante de Amanita polypyramis tamién tien un notable paecíu con A. abrupta; sicasí, esti fungu tiende a tener sombreros más grandes (d'hasta 21 cm de diámetru), un aniellu bien fráxil que sume bien llueu, y espores más grandes que suelen midir en redol a 9-14 por 5-10 µm. El tamañu de les espores, según la posibilidá de ser o non amiloides, son carauterístiques fiables que pueden ayudar a estremar especímenes de A. abrupta con bulbos menos prominentes d'otres especies asemeyaes.
Los micólogos Tsuguo Hongu y Rokuya Imazeki suxurieron na década de 1980 que el fungu xaponés A. sphaerobulbosa yera sinónimu de la especie norteamericana A. abrupta. Sicasí, un estudiu lleváu a cabu en 1999 de diversos especímenes de Amanita nun yerbariu xaponés concluyó que, magar dambes especies yeren bien asemeyaes, teníen de permanecer como especies distintes por cuenta de les diferencies topaes na forma de les espores y nes microestructuras de los restos de la volva. Otra especie similar, Amanita magniverrucata, estremar de A. abrupta por una serie de carauterístiques: el velo universal ta claramente separáu del cuerpu del sombreru; les verrugas que queden como restu de la volva sumen más rápido porque la superficie de la cutícula del sombreru ye xelatinosa; el velo parcial ye más persistente; les espores son más pequeñes y aproximao esfériques; na cara inferior del velu parcial, el estipe tien unes fibrillas ascendentes na so superficie que s'asemeyen a una cortina; A. magniverrucata tien una distribución llindada a la mariña suroeste d'Estaos Xuníos.
Hábitat, distribuición, ecoloxía
Los cuerpos fructificantes de A. abrupta crecen nel suelu, de normal aisllaos, y en montes mistos de coníferes y caducifolios, xeneralmente mientres el seronda. La frecuencia con que los cuerpos fructificantes apaecen depende de dellos factores, tales como la estación, la llocalización, la temperatura y les precipitaciones. A. abrupta foi descritu como fungu común nel sureste d'Estaos Xuníos. En Texas foi descritu como pocu frecuente, y como bien común na reserva de Big Thicket National Caltenga. Al igual que cola mayoría de les otres especies del xéneru Amanita, presumir que A. abrupta establez una rellación simbiótica por aciu micorrices con determinaes especies d'árboles. Trátase d'una rellación mutuamente benéfica, nel cual les hifes del fungu crecen arrodiando los raigaños de los árboles, lo que-y dexa al fungu recibir mugor, proteición y productos nutritivos procedentes del árbol, y pol so contraste, l'árbol llogra un meyor y mayor accesu a los nutrientes del suelu.
Na naturaleza, Amanita abrupta alcuéntrase llargamente distribuyida a lo llargo del este d'América del Norte, onde foi atopáu dende Quebec, Canadá, y al sur ingresa nel territoriu mexicanu. El micólogu d'Estaos Xuníos Orson K. Miller afirmó atopar la cogorda na República Dominicana, onde paecía tar creciendo n'asociación micorrízica con pinos. Michael Kuo também menta una asociación micorrizal con árboles de madera de llei y coníferes, ente que Rodham Y. Tulloss menta otra clase árboles hospedadores como Fagus, betula, Abies, tsuga, Quercus y Populus. Sicasí, foi demostado esperimentalmente que A. abrupta nun forma micorrizas con Pinus virginiana.
Toxicidá
La ingestión del cuerpu fructificante de Amanita abrupta ye bien tóxica pal fégadu. Esperimentos de llaboratoriu demostraron que mures qu'inxeren estractos de A. abrupta desenvuelven síntomes asemeyaos a los d'una infeición por roxura. La ingestión d'una dosis letal mínima d'estractu del fungu (equivalente a 4,5 gramos de cuerpu fructificante por kilogramu de pesu del mure) causa postración nel mure, unes 6 hores dempués de la ingestión; de siguío, el mure sufre foria y finalmente muerre ente 24 y 48 h tres l'alministración del estractu. En Nagano (Xapón), en 1978, dos muyeres finaron por un envelenamientu por fungu, del cual abarrúntase que foi causáu por A. abrupta. Los síntomes carauterizar pola repentina apaición de vultures, foria y deshidratación, dempués d'unes 10-20 h tres la ingestión. Anque nun ye tan tóxicu como A. virosa o A. phalloides, A. abrupta causa una serie de daños nel fégadu asemeyaos a los que producen estes especies. Dichos efeutos inclúin un descensu de los niveles d'azucre en sangre, escosamientu de les reserves de hidratos de carbonu (glucóxenu hepáticu), y un aumentu de los niveles de transaminasas, que son enzimes que destrúin proteínes del músculu.
Compuestos bioactivos
Aislláronse una serie de novedosos aminoácidos non proteicos a partir de especímenes de Amanita abrupta, ente los que cabo destacar l'ácidu (2S,4Z)-2-amino-5-cloru-6-hidroxi-4-hexenoico; l'ácidu D,L -2-amino-4-pentinoico (0,257% v/v) y l'ácidu L -2-amino-4,5-hexadienoico (0,911% v/v). Esti postreru compuestu paez ser el principal responsable de los efeutos tóxicos del fungu. Los dos últimos compuestos tamién fueron atopaos n'en A. solitaria y en A. pseudoporphyria. L'ácidu D,L -2-amino-4-pentinoico (tamién conocíu como propargilglicina) inhibe enzimes implicaes nel metabolismu de ciertos aminoácidos como metionina y cistationina nel fégadu. Esti compuestu tamién demostró ser capaz de tornar llixeramente la ruta metabólica de la glucogenolisis en hepatocitos d'aguarón.
NGC 258
NGC 258 ye una galaxa espiral (Sb) alcontrada na direición de la constelación d'Andrómeda. Tien una declinación de +27° 39' 28" y una ascensión recta de 0 hores, 48 minutos y 12,8 segundos.
La galaxa NGC 258 afayóse en 22 d'avientu de 1848 por William Parsons.
Islla de patoxenicidá
Les Islles de Patoxenicidá (PAIs, del inglés Pathogenicity islands) son una clas distintiva de les islles xenómiques adquiríes por tresferencia horizontal.
Les islles de patoxenicidá son unidaes xenétiques discretes flanqueaes por secuencies repetitives, secuencies d'inserción o xenes codificantes de tRNA, que son sitios de recombinación nel DNA. Los xenes crípticos de movilidá tamién puen presentase, indicando la procedencia de la tresducción.
Propiedaes de les Islles de Patoxenicidá
1. Lleven xenes codificando un o dellos fautores de virulencia: adhesines, toxines, invasines, etc.
2. Atópense nel cromosoma bacterianu o puen ser parte d'un plásmidu
3. El conteníu en G+C nes islles davezu estrémase del del xenoma
4. Tan flanqueaes por repeticiones direutes: les secuencies de bases a dambos finales ye la mesma.
5. Tan asociaes con xenes codificantes de tRNA, que van a sitios d'integración de DNA
6. Poseen xenes funcionales, i.e. integrasa, tresposasa, o parte de secuencies d'inserción.
7. Representen rexones inestables de DNA. Puen dir d'un locus de tRNA a otru, o desaniciase.
8. Los llugares d'integración específica tan mediaos por integrasa recombinasa
Fechos sobre les Islles de Patoxenicidá
Una especie concreta de bacteria pue tener más d'una islla de patoxenicidá (i.e. Salmonella tien al menos 5). Estes islles s'atopen mayoritariamente en célules gram negatives, anque tamién se tienen visto en delles célules gram positives. S'atopen en patóxenos qu'autúen por tresferencia plasmídica, de fagu o un la conxugación d'un tresposón. Tresfiérense per tresferencia horizontal de xenes.
Esperiencia
thumb| La esperiencia ye en parte derivada de la [[observación y de la compañía de los que yá son sabios.]] Esperiencia (del llatín experientĭa, deriváu de experiri, «comprobar») ye una forma de conocencia o habilidá derivaos de la observación, de la participación y de la vivencia d'un eventu proveniente de les coses qu'asoceden na vida, ye una conocencia que s'ellabora colectivamente. Ye aquella persona que tien conocencies más avanzaes.
Llaboral
La esperiencia ye base fundamental de la conocencia y conxuntamente colos estudios garantiza'l ser un escelente profesional. La esperiencia nel campu llaboral ye l'acumuladura de conocencies qu'una persona o empresa llogra nel intre del tiempu. Un abogáu mientres más años tenga nel mercáu mayor va ser la so esperiencia a la de realizar una demanda. La esperiencia ta estrechamente rellacionada cola cantidá d'años qu'una persona tien exerciendo un cargu: Mientres más años tienes exerciendo dichu cargu mayor va ser la so conocencia del mesmu.
Medicina
Cuando un médicu realiza un procedimientu por 100 ocasiones algama una esperiencia que dexa cuantificar los sos errores y correxilos nel futuru. Les árees nes cualos la esperiencia pesa son toes aquelles de tipu quirúrxicu-invasivo. En posgraos de ciruxía cada médicu lleva un récor del númberu de apendicectomías realizaes como exemplu o'l númberu de colecistectomías realizaes dende l'entamu de la so formación. Otru componente de la esperiencia ye'l tiempu, por cuenta de que nun ye lo mesmo realizar 100 procedimientos en 3 años qu'en 10 años. Un tiempu apropiáu formativu d'esperiencia varia d'oficiu a oficiu, pero conozse qu'a lo menos nun añu tendría de tenese 30 procedimientos pa tar "activu en manes" con respectu a la tema. Los centros de formación xeneralmente son centros nacionales que concentren la mayoría de procedimientos y son los encargaos de formar a los médicos p'adquirir una esperiencia en realización de los procedimientos. Esti sistema opónse académicamente a la "medicina basada na evidencia" onde son los estudios clínicos y la conocencia teórica que prima nes decisiones.
Escala de clasificación de la esperiencia
0-99: Ensin esperiencia: N'aprendizaxe.
100-199 Procedimientos: Experiencia grado 1 (Logotipu: Una estrella blanca).
200-299 Procedimientos: Experiencia grado 2 (Logotipu: Una estrella Mariella).
300-399 Procedimientos: Experiencia grado 3 (Logotipu: Una estrella Naranxa).
400-499 Procedimientos: Experiencia grado 4 (Logotipu: Una estrella Azul).
500-599 Procedimientos: Experiencia grado 5 (Logotipu: Una estrella Verde).
600-699 Procedimientos: Experiencia grado 6 (Logotipu: Una estrella Morada).
800-899 Procedimientos: Experiencia grado 8 (Logotipu: Una estrella Negra).
900-999 Procedimientos: Experiencia grado 9 (logotipu: Una estrella Negra + una estrella blanca).
En xuegos de rol
Pol so simulacionismo miméticu de la realidá los xuegos de rol representen tamién la esperiencia ficticia que los personaxes xugadores van atropando a midida que van viviendo les sos vides de ficción: cuantes más partíes xuega un xugador con un personaxe determináu, más esperiencia atropa esi personaxe. El personaxe adquier entós habilidaes nueves o se perfecciona nes que yá tien. Cada sistema de xuegu tien distintes maneres de representar l'aumentu d'esperiencia de los personaxes, anque los dos métodos más habituales son:
En videoxuegos de rol
La esperiencia ye usada en RPG`S (Rol Playing Game) y A-RPG`s (Action Rol Playing Game) y ye una forma de determinar la meyora y evolución d'un personaxe. Ye un términu acoyíu de los xuegos de rol de mesa, xuegos que pueden denominase como "Los padres de los xuegos de rol" yá que d'ende nacen los Rol Playing Games o Rpg`s. Xeneralmente la esperiencia ye usada pa indicar al xugador cuantos XP (Experience points o Puntos d'esperiencia) fálten-y p'algamar el siguiente nivel. Non necesariamente esti sistema utilizar en xuegos de rol. Utilizóse en munches ocasiones en xuegos que nun tienen nada que ver col xéneru Rpg y úsase puramente pa una meyora d'habilidaes del personaxe controláu.
Hernansancho
Hernansancho ye un conceyu d'España, na provincia d'Ávila, comunidá autónoma de Castiella y Lleón. En cuntaba con una población de  habitantes (95 homes y 76 muyeres). El xentiliciu d'esti pueblu ye Hernansanchero.
Xeografía
La llocalidá ta asitiada a una altitú de 900 msnm.<ref name=altitú> Hernansancho ta asitiáu nel centru de la Moraña, metanes tierres llanes, de campos abiertos semaos de ceberes, nel encruz de la carretera AV-804, que xune Ávila con Arévalo, y la carretera CL-507, que xune Sanchidrián con San Pedro del Regueru. Los sos habitantes dedíquense preferentemente a l'agricultura y a la ganadería y atópase a 29 km d'Ávila y 117 km de Madrid.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 19.38 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Lippia integrifolia
Lippia integrifolia, tamién conocida como incayuyo o té del inca, ye un arbustu que se desenvuelve nel norte y centru de la República Arxentina, y más especialmente nes rexones próximes a la cordal Andín de Catamarca, La Rioxa, Salta, y norte de San Juan.
Descripción
Arbustu arumosu d'hasta 1 m d'altor con tueru de color abuxáu. Les fueyes, de color verde claro, son simples, opuestes, de forma llinial a llanceolada y 1 cm de llargu. Les flores blanques, d'unos 4 mm, nacen en capítulos axilares de forma globosa. Floria a empiezos de branu.
Propiedaes
En medicina popular y tradicional emplégase como nidia diuréticu, emenagogo, estomacal (dixestiones lentes, flatu) y pal tratamientu d'afecciones broncu-pulmonares.
Ye amás utilizada pa la ellaboración —al pie de otres yerbes— de bébores (d'estractos, particularmente ensin alcohol) que se comercialicen con ampliu nivel de ventes na Arxentina y otros países d'América del Sur.
Manera d'usu
Emplegar en forma de fervinchu, utilizando toles sos partes aérees sacante los tarmos más gruesos; siendo la midida de preparación usualmente aconseyada, la de dos o tres cuyaraes de té per taza d'agua ferviendo. El so ingestión encamentada ye de dos a trés taces diaries.
Taxonomía
Lippia integrifolia describióse por (Griseb.) Hieron. y espublizóse en Boletín de l'Academia Nacional de Ciencies, Córdoba, Arxentina 4: 406. 1881.
Mercy (Yonne)
Mercy ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Masarac
Masarac ye un conceyu de la contorna del Altu Empordà na provincia de Girona, Cataluña.
Asitiáu nun terrén llanu con relieves nidios, el so altor máximu nun supera los 200 metros, ta travesáu pel ríu Anyet. Nos sos campos cultívase mayoritariamente ceberes, viña y olivares, siendo ésta la base económica del conceyu xunto coles granxes porcines. thumb|left|Situación de Masarac na provincia de [[Girona]]
Símbolos
L'escudu de Masarac definir pol siguiente blasón:
Foi aprobáu'l 15 de payares de 1991. La espada y el blagu son los atributos de San Martín, soldáu y obispu, que ye'l patrón del pueblu.
Llugares d'interés
thumb|200px|Ilesia de San Martín Restos del castiellu de Vilarnadal.
Escoba
thumb|220px|Escoba. thumb|Una escoba. La escoba ye una ferramienta que consta d'un palu o vara al que s'afiten nel estremu fibres dures y utilízase pa trapear o llimpiar el suelu.
Historia
Les escobes esperimentaron cambeos significativos na so construcción, desque se desenvolviera a partir d'un manizu de cañes o de distintes fibres naturales o sintétiques ataes a un palu por unu de los sos estremos
Les fibres usaes n'escobes modernes llograr a partir d'una planta asemeyada a la del maíz llamada sorgu escobero (en Chile llámase “curagüilla”). Son llargues, rectes y duraderes.
El cambéu principal más recién ye la escoba plana, inventada polos Shakers a principios del sieglu XIX. Esta escoba tien más anchor pa emburriar meyor la suciedá. Na actualidá, cuasi toles escobes que se constrúin son planes, quedando práuticamente obsoleta la escoba redonda.
Na lliteratura
thumb|250px|Les Bruxes Lancashire, ilustración de [[William Harrison Ainsworth.]] Dende tiempos antiguos, ye tradición acomuñar a les bruxes coles escobes, les que-yos otorgaríen el poder pa volar, y a éstes esta creencia reflexóse llargamente na lliteratura, nel cine y la televisión.
En munchos cuentos infantiles apaecen les escobes como elementos importantes nes trames de les hestories; tal ye por casu el casu de la obra Cenicienta, que'l so personaxe principal inclusive foi llamada “Reinar Escoba”.
Cenicienta, Gretel (la hermanita de Hansel), y Blancanieve, toes elles fueron tradicionalmente acomuñaes cola escoba. Barriendo'l pisu dos d'elles consiguieron home, y la tercera salvó la so vida. Como puede reparase, la escoba y les xeres llariegues tradicionalmente tuvieron acomuñaes a personaxes femeninos.
Provincia de Mantua
Mantua (Provincia di Mantova) ye una provincia de la rexón de Lombardía, n'Italia. La so capital ye la ciudá de Mantua.
Tien una área de 2.339 km² y una población total de 377.887 hab. (2001). Hai 78 conceyos na provincia (fonte: ISTAT, vease esti enllaz).
Llenda al norte y al este cola rexón del Vénetu (provincia de Verona y provincia de Rovigo), al sur cola rexón de la Emilia-Romaña (provincia de Ferrara y provincia de Módena, provincia de Reggio Emilia y provincia de Parma) y a oeste cola provincia de Cremona y la provincia de Brescia.
Conceyos principales
Los principales conceyos por población son:
Barchín del Hoyo
Barchín del Hoyo ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Cuenca, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Asítiase na ribera izquierda del Júcar. En 2015 cuntaba con una población de 90 habitantes.
Pytilia phoenicoptera
El Pytilia phoenicoptera ye una especie d'ave estrildida comúnmente alcuéntrase n'África. Envaloróse que'l so hábitat algama los 370.000 km².
Barchín del Hoyo
Símbolos
120px|left|Escudu de Barchín del Hoyo. L'escudu heráldicu y la bandera que representen al conceyu fueron aprobaos oficialmente la. L'escudu se blasona de la siguiente manera:
Pytilia phoenicoptera
Pue atopase en Benín, Burkina Fasu, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Etiopía, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Malí, Níxer, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona, Sudán, Togu y Uganda. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Barchín del Hoyo
Símbolos
La descripción testual de la bandera ye la siguiente:
Xeografía
atópase a la fin de La Mancha na rexón conocida como Manchuela, ente los pueblos d'Olmedilla de Alarcón y Buenache de Alarcón. El so allugamientu xeográficu ye 39º 40' latitud norte y 02º 4' longitud oeste. La llocalidá ta asitiada a una altitú de 950 msnm.
Historia
Nel términu municipal atopóse un pobláu que probablemente date de la Edá del Fierro y perduraría hasta ser destruyíu por Aníbal a finales del sieglu III e.C. Tamién esisten unes ruines d'un asentamientu romanu posterior.
Barchín recibió'l títulu de Villa de los Reis Católicos en 1478 ó en 1479 pol sofitu que dio a la reina Isabel na so guerra con Xuana la Beltranexa en contra del so señor natural, el Marqués de Villena (naquel momentu señor d'Alarcón, llugar d'onde dependía Barchín).
Seleición femenina de sóftbol de China
La Seleición femenina de sóftbol de China ye la seleición oficial que representa a República Popular China nos eventos internacionales de sóftbol femenín.
Campeonatu Asiáticu
Datos:
Campeonatu Asiáticu Sub-19
Datos:
Xuegos Olímpicos
El sóftbol empezó a apostase na XXVI edición de los Xuegos Olímpicos, realizaos nel añu 1996, solamente na caña femenina, pos el COI considera al béisbol y al sóftbol como un mesmu deporte. Nes ediciones XXX (añu 2012) y XXXI (añu 2016), nun s'apostó.
Xuegos Mundiales
El sóftbol apostóse en cuatro ediciones de los Xuegos Mundiales.
Tagetes
Tagetes o cempasúchil ye un xéneru de plantes yerbácea añales o perennes na familia de la margarita (Asteraceae). Son natives de Méxicu y distribuyíes a lo llargo d'América.
Esta planta conozse tamién como clavel de moru, clavelón africanu, clavelón de la India, clavelón, claveles de les Indies, rosa de la India, clavel chinu, damasquín, damasquina, clavel de China o clavel turcu. Entiende 151 especies descrites y de estes, solo 47 aceptaes.
Descripción
Son yerbes añales o perennes o arbustos, glabros o pubescentes, xeneralmente con golor fuerte; tarmos delgaos o robustos, frondosos, frecuentemente bien ramificaos. Fueyes opuestes na parte inferior, opuestes o alternes na cimera, simples y enteres a pinnatidivididas o compuestes, marxes enteros a serraos, variadamente puntiáu-glandulares. Capitulescencies cimosas o solitaries, pedúnculos curtios a allargaos, delgaos a marcadamente fistulosos; capítulos radiaos o raramente discoides, pequeños a grandes; involucros cilíndricos, fusiformes o campanulados; filarias en 1 serie, connadas casi hasta los ápices, variadamente puntiaes; receptáculos planos a convexos, desnudos; flósculos del radiu pocos a munchos, fértiles, les lígules pequeñes a grandes, blanques, marielles, dacuando con mancha cafés, el tubu delgáu; flósculos del discu perfectos, fértiles, pocos a munchos, les coroles marielles o anaranxaes, igual o desigualmente 4–5-llobaes; cañes del estilu llargues, delgaes. Aquenios allargaos, delgaos, con dellos ángulos, cortamente pubescentes o glabros; miriguanu de goches y/o escames.
Taxonomía
El xéneru foi descritu por Carlos Linneo y publicáu en Species Plantarum 2: 887. 1753. La especie tipu ye: Tagetes patula L. Tagetes: nome xenéricu que provién de la mitoloxía etrusca Tages.
Especies aceptaes
thumb|Tagetes (llámense "cempazuchitl" en Méxicu) nuna ufrienda pal [[Día de Muertos.]] thumb|Tagetes como parte de la decoración d'una tumba pal Día de Muertos en Méxicu
Kevin Bacon
Kevin Norwood Bacon ye un actor de cine y teatru d'Estaos Xuníos, notable polos sos papeles en National Lampoon's Animal House, Footloose, Diner, The Woodsman, Friday the 13th, Hollow Man, Tremors, X-Men: First Class y Frost/Nixon.
Bacon ganó un Premios Globu d'Oru y Premios del Sindicatu d'Actores, tuvo nomáu pa un Premiu Emmy, y foi nomáu por The Guardian, como unu de los meyores actores que nun recibió una nominación al Premiu Óscar.
En 2003, Bacon recibió una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood.
Biografía
Bacon, primero de seis fíos, nació y foi criáu nuna familia bien xunida, en Filadelfia, Pennsylvania. La so madre, Ruth Hilda (de soltera Holmes; 1916-1991), enseñaba nuna escuela primaria y yera una activista lliberal, y el so padre, Edmund Norwood Bacon (2 de mayu de 1910 - 14 d'ochobre de 2005), foi un arquiteutu bien respetáu y un prominente Filadelfiano que fuera Direutor Executivu de la Comisión de Planificación de la Ciudá de Filadelfia per munchos años. Unu de los sos hermanos ye'l músicu Michael Bacon. A los 16 años, en 1974, Bacon ganó una beca financiada y asistió a la Escuela de Gobernadores d'Arte en Pennsylvania, na Universidá Bucknell.
Carrera
En 1978 fixo'l so debú en cine na película Animal House (1978) de John Landis, y bien llueu consiguió pequeños papeles en títulos conocíos como Friday the 13th (1980) y Hero at Large (1980). Más tarde participó en Diner (1982), un drama de Barry Levinson y protagonizáu por Mickey Rourke, Daniel Stern y Steve Guttenberg.
Actor bien versátil y dotáu tantu pa la comedia como'l drama, l'ésitu llegó-y na película empobinada por Herbert Ross na que Bacon interpreta a un mozu rebalbu y apasionáu pol baille en Footloose (1984). Tamién destacó nos filmes posteriores, como Quicksilver (1986), White Water Summer (1987), She's Having a Baby (1988), Criminal Law (1988) y The Big Picture (1989). Al añu siguiente compartió cartelu con Julia Roberts y Kiefer Sutherland nel filme Flatliners (1990), dirixíu por Joel Schumacher, na qu'un grupu de mozos residentes xuega cola muerte gracies a les sos avanzaes conocencies médiques y científicos. Tres esta collaboración intervieno nel ciclu televisivu The Saturday Night Live y Oliver Stone convocar pa un pequeñu papel de prostitutu gai nel filme JFK (1991), que sería un gran ésitu de taquilla y bonos comentarios per parte de la crítica, recibiendo ocho nominaciones a los Óscar.
Dempués actuaría en películes como A Few Good Men (1992), con Tom Cruise, Jack Nicholson y Demi Moore collechando de nuevu un gran ésitu en taquilla, amás la cinta recibió cuatro nominaciones a los Óscar, incluyendo Óscar a la meyor película. Recibió la so primer nominación al Globu d'Oru al meyor actor de repartu con The River Wild (1994) con Meryl Streep;participó en Murder in the First (Murder in the First n'inglés) (1995), con Christian Slater y Gary Oldman, llogrando la so primer nominación al Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor actor de repartu y esi mesmu añu collechó un nuevu ésitu con Apollo 13 (1995), xunto a Tom Hanks y Ed Harris y pola que ganó'l Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu y que recaldó 355 millones de dólares en tol planeta. Más tarde llegaríen y Sleepers (1996), con Robert De Niro, Dustin Hoffman, Brad Pitt y Jason Patric. Tamién en 1996 debutó na direición del telefilme Losing Change (1996), protagonizáu por Helen Mirren y Kyra Sedgwick, ésta última tamién ye la so esposa.
thumb|left|Kevin Bacon en 2007.
En 1998 protagonizó y produció (como productor executivu) el thriller eróticu Wild Things (1998) xunto a Matt Dillon, Nieve Campbell y Denise Richards. Al añu siguiente protagonizó'l thriller sobrenatural Stir of Echoes (1999) na qu'interpretaba a un home que tres una sesión d'espiritismu podía ver a los muertos y que recibió bones crítiques per parte de la prensa especializada. En 2000 protagonizó con Elizabeth Shue Hollow Man (2000), na qu'interpretaba a un home que tres un fallíu esperimentu científicu volvíase invisible. El filme foi un ésitu, recaldando 190 millones en tol mundu.
En 2003 participó en Mystic River (2003) de Clint Eastwood, na que compartió cartelu con Sean Penn, Tim Robbins, Laurence Fishburne y Laura Linney, que foi candidata a seis Óscar, incluyendo Óscar a la meyor película y Óscar al meyor direutor, tamién foi candidata a cinco Globos d'Oru, incluyendo Globu d'Oru a la meyor película dramática, recaldando 156 millones de dólares en tol planeta.
Nel añu 2005 dirixó y produció Loverboy (2005) y cuntó con actores como Oliver Platt, Marisa Tomei, Matt Dillon y un pequeñu cameo de Sandra Bullock. La cinta foi un fracasu crítico y comercial. Dempués de participar en producciones menores formó parte del repartu de películes destacaes como The Air I Breathe (2007) con Sarah Michelle Gellar y Forest Whitaker, que se quedó lloñe de lo esperao o Frost/Nixon (2008) con Frank Langella, Sam Rockwell o Matt Dillon y que foi nomada a cinco Óscar, incluyendo Óscar a la meyor película. Nel añu 2009 protagonizó'l telefilme Taking Chance (2009) pola que ganó'l Globu d'Oru al Meyor actor de miniserie o telefilme y del Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor actor de miniserie o telefilme, na qu'interpretaba al teniente coronel d'infantería de marina Mike Strobl. Nel 2011 formó parte del repartu de la película X-Men: First Class, onde interpretó a Sebastian Shaw. La película foi dirixida por Matthew Vaughn. Esi mesmu añu participó na película Crazy, Stupid, Love. Dende l'añu 2012 protagoniza la serie de televisión The Following.
Catherine Mack
Catherine Mack-Hancock ye una actriz australiana, más conocida por haber interpretáu a Jessica en Pigs Breakfast y a Natalie Davison na serie Home and Away.
Biografía
Ye fía de Glenn, y tien una hermana menor llamada Lucy Mack-Hancock. Estudió nel Geelong Society of Dramatic Arts y al Atlantic Theater Company. Asistió a la Universidá onde llogró graos en criminoloxía y filosofía.
Catherine ye bona amiga de los actores Steve Peacocke, Nicholas Westaway y Zoe Cramond.
Dende 2014 Cath sale col actor Rick Donald, la pareya comprometer n'ochobre del mesmu añu dempués de que Rick proponer mientres unes vacaciones en Ko Samui en Tailandia. La pareya finalmente casóse en setiembre de 2016.
Carrera
Catherine apaeció en comerciales pa marques como L'Oreal y Savlon. En 2001 apaeció como convidada na serie australiana Neighbours, onde interpretó a Amanda Wills.
En 2011 interpretó a Tasha Reynolds na serie Winners & Losers. En 2012 apaeció na película Foreign Brother, onde interpretó a la maestra Palmer. El 16 de mayu d'esi mesmu añu, xunir al repartu principal de la esitosa y popular serie australiana Home and Away, onde interpretó a la conseyera estudiantil Natalie Davison  hasta'l 9 de xunetu de 2013. En 2015 apaeció como convidada na serie Wonderland, onde interpretó a Kelly.
Kevin Bacon
Vida personal
Bacon ta casáu cola actriz Kyra Sedgwick dende'l 4 de setiembre de 1988; conocer nel set de Lemon Sky. Bacon y Sedgwick protagonizaron en Pyrates, Murder in the First, The Woodsman y Loverboy. Tienen dos fíos, Travis Bacon Sedgwick (nacíu'l 23 de xunu de 1989 en Los Angeles, California) y Sosie Ruth Bacon (nacida'l 15 de marzu de 1992). La familia vive en Upper West Side de Manhattan.
Bacon y Sedgwick apaecieron nel videu de Will.i.am "It's A New Day". Bacon y Sedgwick perdieron una cantidá ensin revelar de dineru nel Esquema Ponzi del infame fraude del inversor Bernard Madoff. La banda iwrestledabearonce fixo un cantar col so nome nel títulu (tastes like kevin bacon)
Música
En 1995, Bacon formó una banda llamada The Bacon Brothers col so hermanu, Michael. El dúu llanzó seis álbumes.
Televisión
Direición:
Provincia de Pavía
Pavía (Provincia di Pavia) ye una provincia de la rexón de Lombardía, n'Italia. La so capital ye la ciudá de Pavía.
Tien una área de 2.965 km² y una población total de 493.829 hab. (2001). Hai 190 conceyos na provincia (fonte: ISTAT, vease esti enllaz).
Los conceyos principales por población son:
Rattus novaeguineae
Rattus novaeguineae ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Massanes
Massanes ye un conceyu de la provincia de Girona, Cataluña, asitiáu na comarca de la Selva, al sur de la mesma y a la izquierda del ríu Tordera.
Demografía
thumb|250px|Ilesia parroquial.
Comunicaciones
Una carretera coneuta'l conceyu cola salida 10 de la AP-7. Estación de ferrocarril de la llinia Barcelona-Portbou.
Economía
Agricultura de secanu. Industria. Urbanizaciones de segunda residencia.
NGC 259
NGC 259 ye una galaxa espiral (Sbc) alcontrada na direición de la constelación de Cetus. Tien una declinación de -02° 46' 33" y una ascensión recta de 0 hores, 48 minutos y 03,2 segundos.
La galaxa NGC 259 afayóse'l 13 d'avientu de 1786 por William Herschel.
Malcolm St. Clair
Malcolm St. Clair foi un direutor, guionista, productor y actor cinematográficu d'Estaos Xuníos, acreditáu n'ocasiones como Mal St Clair.
Biografía
Nacíu en Los Angeles, California, foi discípulu de Mack Sennett, trabayando como actor en munchos filmes del xéneru risible. Con cerca de dos metros d'estatura, puede vése-y en cintes de Sennett como Yankee Doodle in Berlin, sobresaliendo percima de los demás actores mientres interpretaba a Príncipe Guillermo de Prusia.
En 1950, tres un curtiu retiru, intentó volver al cine, pero por causa de problemes de salú hubo de dexar definitivamente la gran pantalla.
Malcolm St. Clair finó en Pasadena, California, en 1952, a los 55 años d'edá. Foi soterráu nel Campusantu y Mausoléu Mountain View d'Altadena, California. El so hermanu, Eric St Clair, foi tamién guionista y actor.
Méré (Yonne)
Tien una población de y una superficie de  km².
Merry-la-Vallée
Merry-la-Vallée ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Rattus praetor
Rattus praetor ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Indonesia, Papúa Nueva Guinea y Islles Salomón.
Brassicales
Brassicales ye un orde de plantes eudicotiledóneas introducíu par l'APG. Reemplaza a les Capparales.
Les sos especies presenten flores dialipétales, sincárpicas, de placentación frecuentemente parietal, perianto evidente y célules con mirosinasa (enzima que por hidrólisis de glucosinolatos sintetiza compuestos azufraos llamaos mostaces).
Inclúi les siguientes families:
N'APG II, 2003 solo incluyía:
Sol antiguu Sistema de Cronquist (1981) (1988), les Brassicales yeren llamaes Capparales ya incluyíes ente les Dilleniidae. Les úniques families qu'incluyía yeren les Brassicaceae y Capparaceae (que yá non se consideren por separáu) y les Tovariaceae, Resedaceae y Moringaceae. Les demás families clasificaes equí asitiábense en distintos órdenes.
Pytilia melba
Pytilia melba ye una especie d'ave de la familia Estrildidae llargamente distribuyida n'África. Envaloróse que'l so hábitat algama los 6.000.000 km². Mide ente 12 y 13 cm.
Pue atopase n'Angola, Botsuana, Burkina Fasu, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, Congo, la República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Djibouti, Eritrea, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Malaui, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Níxer, Nixeria, Ruanda, Senegal, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue.
El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Referencies
Estrilda melba - Pytilia Melba, ebird.org/.
Merry-Sec
Merry-Sec ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Loris Karius
Loris Sven Karius ye un futbolista alemán que xuega como porteru y el so actual equipu ye'l Liverpool F.C. de la Premier League d'Inglaterra.
Trayeutoria
Karius empezó na SG Mettenberg a xugar al fútbol y xunióse en 2001 a les categoríes inferiores del SSV Ulm 1846. En xunetu de 2005 treslladar a la cantera del VfB Stuttgart. En xunetu de 2009 salió de la Sub-17 de VfB y treslladóse a Inglaterra pa la Sub-18 del Manchester City Football Club.
Karius xugó'l so primer partíu con reserva del Manchester City, contra la reserva del Wigan Athletic, el 13 d'abril de 2010.
Mainz 05
N'agostu de 2011 Loris foi vencíu pol 1. FSV Mainz 05. 22 de xineru de 2012 Karius foi nomáu per primer vegada nel partíu del xuvenil, contra'l Bayer 04 Leverkusen, pero nun entró al campu de xuegu.
Na temporada 2012/13 foi segundu arqueru dempués de la perda por mancadura de Heinz Müller, detrás de Christian Wetklo. Dempués de la espulsión de Wetklo el 1 d'avientu de 2012, nel partíu contra'l Hannover 96 (2-1) Karius entró dende'l banquín nel minutu 52 y debutó na portería del primer equipu del Mainz. Nos años siguientes foi'l porteru titular.
El contratu de Loris con Mainz 05 estender hasta 2018.
Seleición nacional
El so debú na seleición nacional sub-16 el 16 de setiembre nun partíu amistosu contra Bélxica (5-0). xugó amás otros dos partíos. Cola seleición sub-17 Karius participó nel Tornéu de Cuatro Naciones en 2009, onde xugó contra Serbia (1-0).
De magar, Loris xugó partíos nes Seleiciones sub-18, sub-19 y sub-20.
Catherine Malabou
Catherine Malabou ye una filósofa francesa que centra los sos estudios na filosofía continental y les neurociencies, según el feminismu y la política. Ye una estudiosa de la filosofía alemana contemporánea, con Hegel y Heidegger como principales esponentes, a los que dedica la so tesis doctoral (L’Avenir de Hegel, plasticité, temporalité, dialectique) —empobinada y prologada por Jacques Derrida—, lo mesmo que de la filosofía francesa. Contribuyó a la filosofía col conceutu d'ontoloxía plástica, asitiada na llinia del deconstructivismo de Derrida, con quien escribió Voyager avec Jacques Derrida - La Contre-allée (1999), onde cunten la rellación ente viaxe y destín, fechu y verdá, nel contestu de que tou lo qu'asocede deriva. A Que faire de notre cervau? (2004) Malabou somorguiar nel campu neurocientíficu cola máxima: "Los homes faen el so propiu celebru pero nun lu saben". Esplora la plasticidad neuronal, la personalidá, la llibertá, conceutos clave d'esta obra que Malabou rellaciona poderosamente cola sociopolítica. Fundamental pa entender el pensamientu deconstruccionista ye La Plasticité au soir de l'écriture : Dialectique, destruction, déconstruction (2005) a Derrida, Hegel y Heidegger. La so última publicación, Sois mon corps (2010), escrita con Judit Butler, ufierta una llectura contemporánea sobre la dialéutica de la dominación y la servitud hegeliana en rellación col cuerpu y la so delegación o negación. Catherine Malabou estudió na École normal supériure de Fontenay-Saint-Cloud de Lyon y na Sorbonne. Foi profesora de La universidá Nanterre, según Berkeley, Buffalo y la New School for Social Research de Nueva York. Anguaño ye profesora nel Centre for Modern European Philosophy de Kingston, nel Reinu Xuníu, y na European Graduate School.
NGC 260
NGC 260 ye una galaxa espiral (Sc/P) alcontrada na direición de la constelación d'Andrómeda. Tien una declinación de +27° 41' 31" y una ascensión reuta de 0 hores, 48 minutos y 34,9 segundos.
La galaxa NGC 260 afayóse'l 27 d'agostu de 1865 por Heinrich Louis d'Arrest.
Nebulosa d'Orión
La nebulosa d'Orión, tamién conocida como Messier 42, M42, o NGC 1976, ye una nebulosa difusa asitiada al sur del Petrina d'Orión. Ye una de les nebuloses más brilloses qu'esisten, y puede ser reparada a simple vista sobre'l cielu nocherniegu. Ta asitiada a 1.270±76 años lluz de la Tierra, y tien un diámetru averáu de 24 años lluz. Dellos documentos referir a ella como la Gran Nebulosa d'Orión, y los testos más antiguos denominar Ensis, pallabra llatina que significa "espada", nome que tamién recibe la estrella Eta Orionis, que dende la Tierra reparar bien próxima a la nebulosa.
La nebulosa d'Orión ye unu de los oxetos astronómicos más fotografiaos, esaminaos, ya investigaos. D'ella haise llográu información determinante alrodiu de la formación d'estrelles y planetes a partir de nubes de polvu y gas en choque. Los astrónomos repararon nes sos coraes discos protoplanetarios, nanes marrones, fuertes turbulencias nel movimientu de partícules de gas y efeutos fotoionizantes cerca d'estrelles bien masives próximes a la nebulosa.
Información xeneral
La nebulosa d'Orión forma parte d'una inmensa nube de gas y polvu llamada Nube d'Orión, que s'estiende pel centru de la constelación d'Orión y que contién tamién el aniellu de Barnard, la nebulosa cabeza de caballu, la nebulosa de De Mairan, la nebulosa M78, y la nebulosa de la Flama. Fórmense estrelles a lo llargo de tola nebulosa, esprendiendo gran cantidá d'enerxía térmica, y pollo l'espectru que predomina ye'l infrarroxu.
La nebulosa d'Orión ye una de les poques nebuloses que pueden reparase a simple vista, inclusive en llugares con cierta contaminación llumínica. Trátase del puntu lluminosu asitiáu nel centru de la rexón de la Espada (los trés estrelles asitiaes al sur del petrina d'Orión). A güeyu la nebulosa apaez borrosa, pero con telescopios senciellos, o a cencielles con prismáticos, la nebulosa reparar con bastante nitidez.
La nebulosa d'Orión contién un cúmulu abiertu de recién formación denomináu cúmulu del Trapeciu, debíu al asterismu de los sos cuatro estrelles principales. Dos d'elles pueden reparase como estrelles binaries en nueches con poca perturbación atmosférica, efeutu denomináu seeing, lo que fai un total de seis estrelles. Les estrelles del cúmulu del Trapeciu acaben de formase, son bien nueves, y formen parte d'un masivu cúmulu estelar con una masa calculada en 4.500 mases solares dientro d'un radiu de 2 parsecs llamáu Cúmulu de la Nebulosa d'Orión, una agrupación d'aproximao 2.000 estrelles y con un diámetru de 20 años lluz. Esti cúmulu podría contener hai 2 millones d'años a delles estrelles fuxitives, ente elles AE Aurigae, 53 Arietis, o Mu Columbae, que muévense na actualidá a velocidaes cercanes a los 100 km/s.
Rattus pyctoris
Rattus pyctoris ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Afganistán, China, India, Irán, Kirguistán, Nepal y Paquistán.
Nebulosa d'Orión
Historia
thumb|250px|left|Dibuxu de la nebulosa d'Orión realizáu por Messier en 1771, publicáu nel so trabayu Mémoires de l'Académie Royale. Nun cuentu popular de la cultura maya fálase sobre una parte del cielu de la constelación d'Orión, conocida como Xibalbá. Nel centru de los sos fogones tradicionales topábase un llurdiu bien aborronáu xenerada pol fueu, que representaba la nebulosa d'Orión. Trátase d'una clara evidencia de que, enantes de la invención del telescopiu, los mayes yá detectaron sobre'l cielu una superficie difusa que nun se trataba a cencielles de puntos lluminosos como les estrelles. Esto ye un fechu sorprendente, pos hasta bien entráu'l sieglu XVII nun se fai la primer referencia astronómica a la so nebulosidad, pos nin Ptolomeo nel Almagesto, nin Al Sufi nel Llibru de les Estrelles Fixes decatar d'ella, a pesar de que sí menten otres nebuloses. Curiosamente, Galileo tampoco menta absolutamente nada alrodiu de esta nebulosa, inclusive realizando observaciones telescópiques na posición onde s'atopa la nebulosa ente 1610 y 1617. Por causa de tou esto, especulóse que'l rellumu de la nebulosa amontóse al aniciase estrelles bien lluminoses dende entós.