cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Institutu Español d'Oceanografía
Funciones
L'Institutu empobina les sos investigaciones preferentemente a los problemes relativos a la esplotación de los recursos pesqueros y a la contaminación, siendo otra de les sos funciones l'asesoramientu de les alministraciones públiques tocantes a la xestión racional y la proteición del mediu marín. Como organismu del gobiernu, representa a España nes negociaciones internacionales, incluyíes les billaterales con países como Mauritania, Marruecos, Canadá… en que los sos bancus afaenen los pesqueros españoles; como nes multillaterales, nel senu de les diverses comisiones internacionales.
Medios
Como organismu nacional, cuenta con una rede de centros distribuyida. La sede central atópase en Madrid, y cuenta amás con centros en La Coruña, Cádiz, Fuengirola (Málaga), Xixón (Asturies), Palma de Mallorca, San Pedro del Pinatar (Murcia), Santander, Tenerife y Vigo. Amás tien plantes d'esperimentación en cultivos marinos n'El Bocal (Santander), Mazarrón (Murcia), Tenerife y Vigo.
Amás d'otres embarcaciones menores, l'Institutu tien una flota de dellos buques oceanográficos (B/O) d'ente 14 y 65 metros d'eslora: Lura (14,3 m d'eslora), J.Mª. Navaz (15,8 m), José Rioja (15,8 m), Francisco de P. Navarro (30,5 m), (46,7 m) y  (46,7 m).
Fuerte Tavush
Historia
El fuerte Tavush foi mentáu per primer vegada a principios del sieglu X, cuando reinaba Ashot II “El Hierro” y como residencia de los virréis na so mayoría de la familía Bull Amran. Dende'l sieglu XIV la fortaleza foi abandonada y degradándose hasta'l so estáu en ruines. La fecha de la so fundación ye desconocida, anque ente los sieglos IX y X foi nomada como llugar y dellos príncipes asitiáronse ellí remontándose contra la dinastía Bagratuni.
Institutu Español d'Oceanografía
Medios
En cooperación col Institutu Francés d'Investigación pa la Esplotación del Mar (IFREMER), el IEO contribuyó a financiar la construcción del buque de 75 metros d'eslora Thalassa. Esti buque ta xestionáu por IFREMER, siendo utilizáu dos meses al añu pol IEO.
Historia
El IEO foi fundáu en 1914 por Odón de Bon, partiendo de la integración de la Estación de Bioloxía Marina de Santander, fundada en 1886 y dependiente de la Universidá de Valladolid, el llaboratoriu de Porto Pi (Mallorca), qu'él mesmu creara en 1906, dende la so posición de catedráticu de la Universidá de Barcelona, y l'estación de Málaga. Nesi momentu sumáronse dos nuevos llaboratorios, el de Vigo y el de Santa Cruz de Tenerife.
L'Institutu pasó tiempos difíciles mientres la Guerra Civil, y nes décades siguientes, operando con recursos mínimos pero calteniendo la presencia d'España nos organismos internacionales.
A lo llargo de la so hestoria'l IEO dependió de bien diversos ministerios, tando, en 2016, adscritu a la Secretaría d'Estáu d'Universidaes ya Investigación del Ministeriu d'Economía y Competitividá.
Tratáu de Llibre Comerciu de Canadá y Estaos Xuníos
L'Alcuerdu de Llibre Comerciu (TLC) foi un alcuerdu comercial robláu por Canadá y los Estaos Xuníos el 4 d'ochobre de 1988. L'alcuerdu, concluyíu n'ochobre de 1987, esanició les restricciones al comerciu de delles etapes a lo llargo d'un periodu de diez años, y dio como resultáu un non un gran aumentu.
Según lo dictao pol alcuerdu, los principales oxetivos de la canadiense-Estaos Xuníos Tratáu de Llibre Comerciu son los siguientes:
Historia
A partir de 1855, ente que Canadá atopar so control británicu, el llibre comerciu llevar a cabu ente les colonies de l'América del Norte Británica y los Estaos Xuníos sol Tratáu de Reciprocidá. En 1866, un añu antes de Confederación Canadiense, el Congresu d'Estaos Xuníos votó a favor d'atayar el tratáu.
De llibre comerciu colos EE.XX. foi una tema revesosa en Canadá. Históricamente, los canadienses qu'abogó por una rellación más estrecha colos EE.XX., sobremanera los llazos económicos más estrechos, fueron retrataos polos críticos como'l fomentu anexón política de los estauxunidenses. Sol primer ministru de Canadá Primer, John A. Macdonald, el proteicionismu Política Nacional convertir nuna piedra angular de la nación canadiense.
El Partíu Lliberal de Canadá sofitara tradicionalmente el llibre comerciu. Na 1911 les eleiciones federales de Canadá, el llibre comerciu nos productos naturales convertir na tema central. El Partíu Conservador fixeron campaña con fueu anti-estauxunidense la retórica, y los lliberales perdieron les eleiciones. Amás les disputes polítiques sobre'l llibre comerciu fueron dexaos de llau por munches décades.
Dende 1935-1980, una serie d'alcuerdos comerciales billaterales amenorgáu en gran midida los aranceles en dambes naciones. El más significativu d'estos alcuerdos foi en 1965 Automotive Products Comerciu (tamién conocíu como'l Pactu del Automóvil).
Negociu y venta en Canadá
Na década de 1980 Canadá y los EE.XX. tuvieron bien interesaos nun alcuerdu. Desapegóse rápido. Brian Mulroney's Partíu Conservador Progresista foi escoyíu pa un cargu na [eleición [federal canadiense, 1984 | eleiciones de 1984.]] El llibre comerciu nun yera una cuestión importante, pero Mulroney y el partíu dambos anunciaron la so oposición a tal midida. En 1985, un Comisión Real na economía emitió un informe al Gobiernu de Canadá encamienta llibre comerciu colos EE.XX. Esta comisión foi presidida pol ex ministru lliberal de Facienda Donald S. Macdonald, y fuera encargáu pol gobiernu lliberal de Pierre Trudeau. Mulroney, sicasí abrazó les conclusiones del informe. EE.XX. El presidente Ronald Reagan dio la bienvenida a la iniciativa de Canadá y el Congresu d'Estaos Xuníos dio al Presidente l'autoridá pa roblar un alcuerdu de llibre comerciu con Canadá, ensin perxuiciu de que se presente pa la revisión del Congresu'l 5 d'ochobre de 1987. En mayu de 1986, el negociadores canadienses y estauxunidenses empezaron a llegar a un alcuerdu comercial. L'equipu canadiense tuvo encabezada pol ex diputáu Ministru de Facienda Simon Reisman y la parte estauxunidense por Peter O. Murphy, el diputáu ex representante comercial d'Estaos Xuníos en [[Xinebra] ].
L'alcuerdu ente los dos países n'última instancia, creada en gran midida la lliberalización del comerciu ente ellos, la eliminación de la mayor parte restante arancelaries s. El TLC nun yera fundamentalmente sobre les tarifes, sicasí. Los aranceles medios sobre les mercancíes que crucien la frontera fueron bien per debaxo de 1% na década de 1980. Sicasí, el Canadá desea un accesu ensin torgues a la economía estauxunidense. Estauxunidenses, de la mesma, desea tener accesu a la enerxía de Canadá y les industries culturales.
Alderique y puesta en práutica
L'alderique en Canadá sobre la posibilidá d'aplicar l'alcuerdu negociáu foi bien polémicu. La oposición Partíu Lliberal de Canadá nel líder de John Turner abiertamente opúnxose a esti alcuerdu, diciendo que "rompela" si fuera'l primer ministru. La oposición Nuevu Partíu Democráticu nel líder d'Ed Broadbent tamién s'opón firmemente al alcuerdu. Dambes partes opúnxose que l'alcuerdu podría erosionar Canadá soberanía, col argumentu de que'l Canadá efeutivamente convertir nel " 51a estáu" de los EE.XX. si l'alcuerdu llevar a cabu. Tamién manifestó la so molición alrodiu de cómo Canadá programa social s y otros alcuerdos comerciales como'l Pactu del Automóvil veríase afeutada. La llexislación pa implementar l'alcuerdu retrasar nel Senáu, que tenía una mayoría del Partíu Lliberal. En parte como respuesta a estos retrasos, Mulroney llamada eleiciones en 1988. Comerciu foi de lloñe la tema más destacada de la campaña, lo que provocó que dalgunos llamen el "Llibre Comerciu de les eleiciones." Foi la primer eleición de Canadá pa ufiertar publicidá a gran campaña de terceros, colos grupos de presión comercial a favor y en contra del llibre compra d'anuncios de televisión. Tamién foi la primer eleición de Canadá nel usu negativa publicidá, un anunciu anti-llibre comerciu amosaron el negociadores "la eliminación d'una llinia" del Tratáu de Llibre Comerciu, qu'a la fin del anunciu revelóse como'l Canadá y Estaos Xuníos frontera. Anque delles encuestes d'opinión amosaron los canadienses un pocu más en contra del Alcuerdu qu'en favor d'ella, Mulroney Conservador Progresista beneficiáu de ser l'únicu partíu en favor del alcuerdu, ente que los lliberales y el NDP estremar la llucha contra'l votu llibre comerciu. Mulroney ganó una mayoría de gobiernu y l'alcuerdu foi aprobáu como llei, a pesar de que la mayoría votara a favor de partíos d'oposición llibre comerciu.
El Tratáu de Llibre Comerciu frente a la oposición y muncho menos nes encuestes d'EE.XX. amosó qu'hasta un 40% de los estauxunidenses nun sabíen que l'alcuerdu fuera firmadovía rápida(comerciu)|aceleráu]]" la ratificación pol Presidente Reagan, lo que significa que namái puede ser aceptáu o refugáu, pero nun modificar. Ye aprobáu pola Cámara y el Senáu'l 9 de setiembre de 1988 per marxes alcontradizos.
Efeutos
Les ramificaciones exactes del alcuerdu son difíciles de midir. Tres la entrada a valir del alcuerdu, el comerciu ente Canadá y los EE.XX. aumentó rápido. Magar mientres tol sieglu XX, les esportaciones crecieron de manera consistente cerca del 25% del PIB canadiense, dende 1990 les esportaciones fueron un 40% del PIB, llegando al 50% pel añu 2000.
Fuerte Tavush
Descripción
Tavush consistía nuna ciudadela con una fortaleza inferior, asitiada nos altos cantiles serrapatosos nuna llomba estrecha -con un anchor máximo de 25 metros-. Un muriu semicilíndrico permanez xuníu a la muralla que tenía hasta 12 metros d'altor, construyida con grandes piedres de andesita, caltuviéronse restos nes zones esti y noroeste y dientro del so área dellos restos d'otros edificios. La entrada principal taba asitiada en #partir sur. So la parte oriental inferior de la ciudadela, caltiénense parés d'otra fortaleza menor con mampostería ciclópea de piedres quebraes, una nave tipu antepar con parés de la ilesia, restos de viviendes y d'edificios. L'agua potable #estrayer pola parte inferior del llau sur de la fortaleza y venía de les fontes llamaes Giglan, al traviés de tuberíes de magre, de les que se caltienen dellos restos. Les ruines de la fortaleza en delles partes son visibles, anque cuasi na so totalidá, #atopar so una gruesa capa de tierra, nesti llugar lleváronse a #cabo #excavación arqueolóxiques.
Katsuwonus pelamis
thumb|240px|[[:ja:鰹のタタキ|"Katsuo non Tataki"]]
El ye una especie de peces de la familia Scombridae nel orde de los Perciformes.
Morfoloxía
Ye un pexe fusiforme y robusto. Tien tres aletes dorsales, con una curtia distancia ente elles. Tres la segunda aleta dorsal y l'aleta añal dispón de 7 a 9 pínulas. Les pectorales son curties, nun devasando la vertical del puntu mediu de la primera dorsal. Nel pedúnculu caudal presenta una quilla a cada llau.
Coloración: Envés azul escuru; lladrales y banduyu plateados, con 4 a 6 llinies llonxitudinales escures.
• Los machos pueden llegar algamar los 110 cm de llargor total y los 34,5 kg de pesu.
Tratáu de Llibre Comerciu de Canadá y Estaos Xuníos
Efeutos
Los economistes conservadores dieron la bienvenida al alcuerdu ente Estaos Xuníos y Canadá, centrándose nos beneficios del comerciu, ente que los economistes lliberales criticaron l'alcuerdu como una causa de fuga de capitales y l'inseguridá llaboral por cuenta de la outsourcing internacional.
Katsuwonus pelamis
Distribución xeográfica
Ye una especie cosmopolita en mares y océanos tropicales y templaos, sacante'l Mediterraneu oriental y el Mar Negru. Habita n'agües superficiales, mariniegues y oceániques formando cardúmenes; dacuando avérase enforma a la mariña. Especie migratoria qu'apaez en Canaries en primavera-seronda apurriendo'l mayor volume de captures de túnidos dichu archipiélagu. Los métodos de pesca son anzuelu con cebu vivu, pluma, curricán
Tratáu de Llibre Comerciu de Canadá y Estaos Xuníos
Efeutos
Les diferencies ente los analises del tratáu de llibre comerciu va depender de la diferencia de valor ente'l Dólar canadiense y el Dólar d'Estaos Xuníos. En 1990-1991, el dólar canadiense aumentó de forma pronunciada'l so valor frente a la moneda d'EE.XX., faciendo los productos manufacturados canadiense más caros pa los estauxunidenses, y faer d'América los productos manufacturados más baratos pa los canadienses, que yá nun teníen que pagar elevaos derechos sobre ellos. Apaeció asina'l fenómenu de "les compres tresfronterices", onde los canadienses faen escursiones d'un día de compres a ciudaes fronterices d'EE.XX. p'aprovechase de los bienes llibres d'arancel y un dólar canadiense d'alta, provocando un mini-boom d'estos pueblos. Munchos puestos de trabayu canadienses perdiéronsesobremanera nel sector manufacturero d'Ontario mientres la recesión de la década de 1990, lo cual atribuyóse (xustamente o non) al Tratáu de Llibre Comerciu. Na década de 1990 a mediaos y finales, sicasí, el dólar canadiense cayó a mínimos históricos nel valor frente al dólar d'EE.XX. Los precios de los productos básicos como la madera y l'aceite podíen mercase llibre d'aranceles polos estauxunidenses, ente que los estudios de Hollywood unviaron a los sos equipos de grabación a Canadá pol menor costo de rodaxe ellí. La eliminación de los aranceles de proteición significa que les fuercies del mercáu, tales como los valores de moneda, tienen un mayor efeutu nes economíes de dambos países qu'otra manera nun fuera posible.
Katsuwonus pelamis
Gastronomía
Ye un tipu de pexe cola carne firme, colorada y bien prestosa al cielu la boca. Cortáu en filetes frescos, una manera de preparar ye al caricote o, a planchar.
Tratáu de Llibre Comerciu de Canadá y Estaos Xuníos
Efeutos
Les medranes de que l'alcuerdu suponga un perxuiciu pa la soberanía de Canadá nun se fixeron realidá, y les "industries culturales" de Canadá siguen siendo sanos. Sicasí, les polítiques siguen siendo bien pro-estauxunidense, como los recursos naturales de Canadá son bien abondosos en comparanza colos Estaos Xuníos. Cuestiones tales como minerales, agua duce, y el comerciu de madera blando de construcción siguen siendo revesoses.
Katsuwonus pelamis
Gastronomía
Ye un pexe bien apreciáu nel Xapón onde se conoz como katsuo (カツオ o bien 鰹), nome que dio orixe al xéneru Katsuwonus. La so carne cómese cruda, curada o cocinada, tamién s'aprecien les tripes.
Con esti pexe prepara'l "katsuo non shiokara", una pasta (shiokara) que tien un sabor que recuerda a les anchoes salaes de la cocina mediterránea, pero con una testura bien distinta. Otru platu típicu del área de Kochi ye'l llamáu "katsuo non tataki", que se preparar pasando pola llapada'l coroncoro y acompañándolo de cebolleta, gengibre, ayu y Ponzu.
59 Draconis
59 Draconis (59 Dra) ye una estrella de magnitú aparente +5,12 na constelación del Dragón. Asitiada a 89 años lluz del Sistema Solar, dende 2006 conozse la esistencia d'una nana marrón n'órbita alredor d'esta estrella.
59 Draconis ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A7V, enantes catalogada como A9V. Tien una temperatura superficial de 7250 K y la so lluminosidá, calculada a partir del so fluxu bolométrico, ye 5,2 vegaes superior a la del Sol. La midida del so diámetru angular —0,449 ± 0,012 milisegundos d'arcu— dexa envalorar el so diámetru real, siendo ésti un 32% más grande que'l del Sol. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación igual o mayor de 56,1 km/s. La so masa ye aproximao un 70% mayor que la masa solar. La bayura relativa de fierro de 59 Draconis ye similar a la del Sol ([Fe/H] = +0,00) pero los niveles de ciertos elementos como neodimiu, vanadiu o samariu son significativamente más altos. Esti últimu metal ye 3 vegaes más abondosa que nel Sol.
59 Draconis ye una variable pulsante del tipu Gamma Doradus qu'esperimenta una variación de rellumu de 0,11 magnitúes. Fueron detectaos dos periodos, unu de 18,1 hores y otru de 6,6 hores.
Nana marrón
La nana marrón afayada alredor de 59 Draconis tien una masa mínimo 25 vegaes mayor que la masa de Xúpiter, pero la so masa real pue ser significativamente mayor. El so periodu orbital ye de 28,44 díes y la so separación al respective de la estrella ye de 0,22 UA.
Esta compañera subestelar asítiase dientro del llamáu «desiertu de nanes marrones», conxuntu d'órbites teóriques alredor d'una estrella onde nun tendríen d'esistir nanes marrones como oxetos acompañantes.
Wilhelmshaven
Wilhelmshaven ye una ciudá del norte d'Alemaña, asitiada na parte occidental de la badea de Jade (Jadebusen). Foi fundada en 1869 y llamada asina pol so fundador, l'emperador alemán Guillermu I («Wilhelm» n'alemán). Con 83.552 habitantes ye la más grande del centru del Estáu federáu (Bundesland) de Baxa Saxonia (Niedersachsen). La ciudá tien categoría de kreisfreie Stadt na ría y por esto tuvo dende siempres tradición de puertu marín. Nuna parte de la so badea estráise petroleu. Na Segunda Guerra Mundial, foi una base importante de los O-Boot alemanes y se destruyó'l 60% de la ciudá.
Galaxa nana
Una galaxa nana ye una galaxa pequeña compuesta por dellos millones d'estrelles, pudiendo llegar hasta unos pocos miles de millones, en contraposición a una galaxa normal» compuesta per munchos miles de millones, pudiendo llegar hasta los cientos de miles de millones d'estrelles, y a les galaxes xigantes» compuestes hasta por billones d'estrelles.
Esclavitú
Esclavitú ye la situación na qu'un individuu ta baxo'l dominiu d'otru, perdiendo la capacidá de disponer llibremente de sigo mesmu. La pallabra esclavu vien del griegu medieval sklábos que vien d'eslavu, por ser los eslavos los esclavos más frecuentes cuando apaeció'l términu)
Galaxa nana
Si en llugar de la cantidá d'estrelles considérase'l so tamañu, les nanes miden dende unos pocos pársecs hasta los 10 000 aproximao, en contraposición al restu, que pueden llegar ya inclusive superar llargamente los 100 000 parsecs.
Esclavitú
El fenómenu de la esclavitú remóntase a les civilizaciones antigües. Históricamente demostróse que la so razón de ser anicia nel fortalecimientu y sostenimientu de l'actividá económica, darréu que davezu los esclavos emplegábense como mano d'obra, magar qu'hai esceiciones, como los xenízaros, o cierta tribu africana que rapten dalgunos individuos d'otres tribu y dróguenlos con tal escayencia de les sos funciones que namái los usen como preseos sexuales, faciendo tal menospreciu del so físicu (inclusive tando bien alimentaos) qu'acaben morriendo.
Ye de notar que na Natura dase tamién la esclavitú, como exemplu, ciertes formigues que roben ninfes d'otres races de menor tamañu y fáenles trabayar pal so provechu.
Claru ye l'exemplu de la colonización d'América o les práutiques del antiguu Imperiu romanu arriendes de los plantegamientos políticos de la Grecia Antigua au'l mesmu Aristóteles sostién que la esclavitú ye un fenómenu natural. Mintz y Elkins consideren qu'esiste una rellación recíproca ente capitalismu y esclavitú, ellos evidencien que conforme varia el dinamismu del capitalismu, el calter represivu de l'actividá llaboral tamién varia. Otros investigadores como Lester Thurow afirmen que mientres la democracia ye incompatible cola esclavitú, el capitalismu nun lo ye, polo que la esclavitú suel reaparecer na mesma proporción qu'avanzen les formes autoritarias de gobiernu.
Galaxa nana
Formación de les galaxes nanes
Les teoríes actuales espresen que les galaxes, incluyíes les nanes, fórmense acomuñar cola materia escuro, o tamién con gas que contenga metales. Sicasí, la NASA afayó galaxes nanes con poco metal. Estes galaxes atopar nel aniellu de Lleo, una nube interestelar asitiada ente dos galaxia masives en choque.
240pcpx|miniaturadeimagen|derecha|La [[Nana de Sculptor, una de les 20 galaxia satélite de la Vía Láctea]]
Galaxes nanes alcontraes nel Grupu Llocal
Nel nuesu cúmulu de galaxes, el Grupu Llocal, pueden atopase munches galaxes nanes. La mayoría orbiten a otres galaxes más grandes, polo que se llamen galaxia satélite. Ye'l casu de les galaxes satélite de la galaxa d'Andrómeda, Andromeda I, II, III... La Vía Láctea y la galaxa del Triángulu tamién tienen esti tipu de galaxes. Envalórase que la nuesa galaxa tien alredor de 20 galaxia satélite.
Esclavitú
Tamién s'entiende por esclavitú la condición de persones suxetes a los designios d'otres ensin opción a réplica, discrepancia, decisión o protesta.
Vilagomil
Vilagomil ye una casería de la parroquia de San Xuan nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 3,50 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 40 msnm y tien una población de.
Perlá
Perlá ye una casería de la parroquia de San Andrés de Llinares, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
Alcuéntrase a 4,2 km de Samartín del Rei Aurelio, la capital del conceyu, y tien una población de.
Anacardium humile
Anacardium humile, ye una especie del xéneru Anacardium perteneciente a la familia Anacardiaceae, ye conocida pola so propiedaes melecinales ya insecticides. El arbustu atopar nel Pantanal y el Zarráu de Brasil. thumb|Frutu
Descripción
Puede algamar unos 80 cm d'altor. Carauterizar por tener delles cañes argutes sobre la base d'un xilopodio (tarmu soterrañu) desenvueltu. Tien fueyes ovaes-llanceolaes. Les flores pueden ser de color blancu, rosa o mariellu, con vetes de color púrpura na base. El frutu ye una verdadera nuez de color gris y con forma de reñón. Tien, sicasí, un seudo (como anacardo ), colloráu y claviforme, con magaya blanca y jugosa. Tanto la fruta como la seudo son comestibles, anque la fruta presenta alta acidez.
Usos
Nel estáu de Goiás, onde ye ambundante, ye meyor conocíu por cajuzinho de campu y cajuzinho agria. Consúmese frescu cuando ta maduru, usáu pa faer llicores, zusmios y pasteles.
Taxonomía
Anacardium humile describióse por Augustin Saint-Hilaire y espublizóse en Annales des Sciences Naturelles (Paris) 23: 272. 1831. Anacardium: nome xenéricu que deriva de la pallabra procedente del griegu kardia = corazón, pola forma del so frutu.
humile: epítetu llatín que significa "de pequeña crecedera".
Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana
thumb|250px|"[[La Pita" mascota d'esta organización, nuna protesta.]] La Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana ye una organización asturiana que dende 1984 vien trabayando na defensa del asturianu.
Ente les sos iniciatives rescamplen la edición de panfletos y llibros, campañes revindicatives qu'incluyen hasta CD-singles de Músicos pola Oficialidá y la organización tolos años del Conciertu pola Oficialidá.
Forma parte del Conceyu Abiertu pola Oficialidá creáu pa presionar al gobiernu na futura reforma del Estatutu d'Autonomía d'Asturies y conformáu por más de 100 asociaciones y colectivos esmolecíos pol futuru de la llingua asturiana.
Galaxa irregular
Una galaxa irregular ye una galaxa que nun encaxar en nenguna clasificación de galaxes de la secuencia de Hubble. Son galaxes ensin forma espiral, lenticular nin elíptica. Delles galaxes irregulares son pequeñes galaxes espirales aburuyaes pola gravedá d'un vecín mayor.
Les Galaxes irregulares nun tienen una forma particular. Elles tán ente les galaxes más pequeñes y tán llenes de gas y polvu. Teniendo una gran cantidá de gas y polvu, significa qu'estes galaxes tienen una gran cantidá de formación d'estrelles llevándose a cabu nel interior d'elles. Esto puede faeles bien brillosos. Les Nubes de Magallanes Grande y Pequeña, son exemplos de galaxes irregulares. Elles son dos galaxia pequeñes que viaxen n'órbita alredor de nuesa mesma galaxa, la Vía Láctea. Alredor del 20% de toles galaxes son irregulares.
Clasificación
Hai dos tipos de galaxes irregulares:
Les galaxes nanes irregulares suelen etiquetase como di (del inglés:Dwarf Irregular Galaxy).
Yergevanits
Yergevanits (n'armeniu: Երգեվանք), ye una fortaleza en ruina de la dómina medieval asitiada a lo cimero d'un monte, na vera esquierda del ríu-afluente Tavush Aghnja al oeste de la población d'Aygedzor de la provincia de Tavush d'Armenia. La fortaleza pertenez a los sieglos X - XIII.
Historia
A finales del sieglu XIX l'obispu Makar Berkhudaryants refirióse a ella nestos términos: Tamién la menciona l'historiador armeniu Kirakos Gandzaketsi.
Día de les Ciencies Asturianes
El Día de les Ciencies Asturianes ye una xornada entamada en 2008 pola Direición Xeneral de Política Llingüística del Principáu d'Asturies col envís d'implicar na promoción del asturianu a un sector que nun taba direutamente comprometíu con esi oxetivu.
I Día de les Ciencies Asturianes
Esta primer xornada del llunes 10 d'ochobre de 2008 coincidió cola celebración que fai la UNESCO del Día Internacional de la Ciencia y, nun principiu, la idea yera que cada añu tuviere dedicáu a un ciéntificu asturianu, siendo'l conocíu matemáticu Agustín Pedrayes el primeru. El llastrín nacíu en 1744 y que participó en París na regularización del sistema de midida y pesu lo que llevaría a la creación del Sistema Métricu Decimal, foi'l protagonista de conferencies, material didáutico, actos en centros escolares y biblioteques, amás d'una esposición n'Uviéu y una publicación científica.
II Día de les Ciencies Asturianes
La segunda xornada fízose'l martes 10 d'ochobre de 2009, na Facultá de Bioloxía de la Universidá d'Uviéu. Entamando a les doce la mañana cola presentación del llibru Homo Sapiens: la epopeya d'un llinaxe, obra cola que Xosé María Fernández ganara en 2008 el Premiu "Máximo Fuertes Acevedo" d'Ensayu en Llingua Asturiana. Xunto al autor, miembru del Institutu Européu de Bioinformática, tuvo Xosé Ánxelu Gutiérrez Morán, del Institutu Español d'Oceanografía.
La segunda de les actividaes celebróse media hora depués, cola llectura de la conferencia ¿Ónde tamos dempués de venti años col xenoma humano?, tamién de Xosé María Fernández, acompañáu de Xosé Antón Suárez Puente, del Departamentu de Bioquímica y Bioloxía Molecular de la Universidá d'Uviéu.
III Día de les Ciencies Asturianes
La Conseyería de Cultura y Turismu y el Centru Oceanográficu de Xixón entamaron xuntes, el miércoles 10 de payares de 2010, la tercera de les xornaes dedicada a la biodiversidá marina, protagonizada poles conferencies de dos especialistes: el doctor Carles Pedrós-Alió, del Institutu de Ciencies de la Mar de Barcelona y la doctora Gritta Veit-Köhler, del Centru Alemán pa la Investigación en Biodiversidá Marina, Institutu d'Investigación Senckenberg, asitiáu en Wilhelnshaven.
L'actu entamó a les doce la mañana nel Salón d'Actos del Acuariu de Xixón, nel Paséu de la La Playa'l Nataoyo y les persones qu'asistieron entregóse-yos un exemplar con testos de los dos investigadores.
IV Día de les Ciencies Asturianes
La cuarta edición volvió a entamase'l 8 de payares del 2013 teatru Teatru de la Llaboral de Xixón cola propuesta de trabayu Les aventures moleculares de la vida, dirixida pol doctor Carlos López Otín al alumnáu de llingua asturiana y de gallegoasturianu de la rede de centros educativos del Principáu d'Asturies, qu'emplegó léxicu propiu del xenoma humanu, de la diversidá biolóxica, del trabayu n'equipu y del sacrificiu na investigación nun alcuentru de mil doscientos escolinos y escolines con una de les figures más representatives de la bioloxía a nivel mundial. Esti trabayu publicóse nun llibru billingüe que recueye les unidaes didáutiques ellaboraes pal trabayu.
V Día de les Ciencies Asturianes
Más d'ochocientos escolinos de 23 centros educativos de Primaria y Secundaria participaron el vienres 10 de payares de 2014 nel V Día de les Ciencies Asturianes cola temática de la rede y los peligros del mundu dixital. L'actu entamó a les 11 hores, nel Teatru de la Llaboral nun alcuentru con miembros de los colexos oficiales d'inxenieros n'informática d'Asturies, que presentaron ''El viaxe de les pallabres pela rede. Los peligros del mundu dixital''. Pa ello preparóse material didáutico específico n'asturianu y gallegoasturianu nel que se plantegaben actividaes y esperiencies pa fomentar una convivencia dixital de calidá y concenciar sobre les consecuencies personales y socioafectives que pue provocar el mal usu de les Teunoloxíes de la Información y la Comunicación. La rede y los peligros del mundu dixital, temática del V Día de les Ciencies Asturianes
VI Día de les Ciencies Asturianes
Nel añu 2015, col lema Meteoroloxía y relieve n'Asturies, hubo una conferencia del xeólogu Pedro Farias y un alcuentru del meteorólogu David Arango col escolináu nel Teatru de la Llaboral. Iguáronse amás unes unidaes didáctiques sobre meteoroloxía que trabayaben dende les competencies llingüístiques y lliteraries hasta les teunolóxiques, pasando peles sociales.
VII Día de les Ciencies Asturianes
El vienres 10 de payares l'escolináu de los centros educativos del C.P. El Vallín y del IES Isla de la Deva, en Piedrasblancas (Castrillón) participaron nuna charra divulgativa al cargu de Víctor Suárez Piñero, maestru d'asturianu y divulgador de Wikipedia n'asturianu. Col títulu Wikipedia: un universu d'oportunidaes, presentóse'l proyeutu col envís de dar a conocer la enciclopedia y ufiertar recursos p'afalar la participación activa na mesma y nel usu y la creación de conteníos baxo llicencia llibre favoreciendo asina'l desarrollu d'una cultura dixital.
El Día de les Ciencies Asturianes coincide cola celebración nesti mes de payares del Día Mundial de la Ciencia pa la Paz y el Desarrollu. Esta cita mundial ufierta la posibilidá d'amosar la importancia de la ciencia na nuestra vida diaria y alimentar el debate sobre les cuestiones científiques, averándose a la sociedá. Col lema de 2017, Una ciencia pal entendimientu mundial, búscase amosar la so importancia pa la paz y el desarrollu sostenible, porque promueve'l compromisu de los individuos y les comunidaes llocales pa compartir el conocimientu col que llograr un cambéu nos comportamientos.
Idioma chuvasiu
L'idioma chuvasio (autoglotónimu: Чӑваш чӗлхи, tamién conocíu como chuvash, chuvasiano, chuwash, chovash, chavash o çuaş) ye una llingua túrquica falada al este de les Urales, nel centru de Rusia. Ye la llingua nativa de los chuvasios y ye idioma oficial en Chuvasia. Daqué más d'un millón de falantes —1 077 420 persones según datos de 2010— usen esta llingua.
Distribución xeográfica
En Rusia hai 1 043 000 falantes de chuvasio y constitúi el segundu idioma pa unes 200 000 persones.
Historia
El chuvasio ye la más distintiva de toles llingües túrquiques y nun puede ser entendida por falantes d'otres llingües túrquiques. Dellos autores atribúin esta diverxencia a una rotura temprana ente'l chuvasio y el turcu común, ente qu'otros achacar a una fuerte influencia mongólica. La llingua cola que ta emparentada —el búlgaru del Volga faláu en Bulgaria del Volga na Edá Media— difier de tolos idiomes túrquicos modernos d'una forma tan considerable que dacuando ye clasificada como una llingua hermana del prototúrquico.
Lo que sí ye seguro ye l'orixe volga-búlgaru del chuvasio. Esisten pruebes de que la llingua de los búlgaros del Volga, ensin dulda túrquica, tien la so continuación nel chuvasio modernu, como asina lo atestigüen los testimonios más antiguos (sieglos XI-XIV) en alfabetu árabe. La conquista mongola terminó col reináu de los búlgaros del Volga en 1236.
Dialeutos
Esisten dos tipos de dialeutos del chuvasio: el virial o alto chuvasio, y el anatri o so chuvasio. Les diferencies ente dambos dialeutos son mínimes. El llinguaxe lliterariu ta basáu en dambes formes dialeutales.
Escritura
El so alfabetu más antiguu, conocíu como inscripciones Orkhon, sumió dempués de que los búlgaros del Volga convertir al islam. Más tarde, l'alfabetu árabe foi adoptáu. L'alfabetu chuvasio modernu foi adptado en 1873 por I. Yá. Yakovlev. En 1938, l'alfabetu sufrió significatives correiciones pa ser usáu d'una forma más cómoda.
Alfabetu
А Ӑ Б В Г Д Е Ё Ӗ Ж З И Й К Л М Н О П Р С Ҫ Т У Ӳ Ф Х Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я а ӑ б в г д е ё ӗ ж з и й к л м н о п р с ҫ т у ӳ ф х ц ч ш щ ъ ы ь э ю я а е ы и/і у ӳ ă ĕ й в к л љ м н њ п р р́ с ç т т ̌ ђ х ш
Clasificación
El chuvasio ye la única llingua que pervive del grupu oghúrico o hunu-bolgar. Constitúi la llingua túrquica más diverxente tantu nel so vocabulariu, como nos cambeos fonéticos qu'esperimentó. Por esa razón, l'estudiu del chuvasio ye importante pa la reconstrucción del proto-túrquico, una y bones el restu de llingües pertenecen a la mesma caña (z-túrquico), siendo'l chuvasio la única llingua túrquica de la so caña (r-túrquico). Supónse qu'otres llingües túrquiques estinguíes como'l jázaro (khazar), el ávaro túrquico, el búlgaru túrquico y posiblemente el idioma hunu seríen llingües túrquiques de la mesma caña que'l chuvasio.
Enantes, el chuvasio fuera considerada una llingua ugrofinesa turquizada, pero dicha propuesta foi refugada dada la evidencia disponible.
Gramática
Na llingua chuvasia, l'acentu tónicu va a la fin, nun siendo qu'haya una vocal amenorgada, moviéndose a la penúltima; si toles vocales de la pallabra son amenorgaes, entós ponse na primera.
El chuvasio ye una llingua aglutinante con una gran bayura de sufixos, pero non prefixos (sacantes que la pallabra seya estranxera). Los sufixos son usaos pa crear nueves pallabres, o pa indicar la forma gramatical de la mesma. La notación pal plural ye -sem/-sen, como por casu xula «ciudá», y xulasem (ensin harmonía vocálica) «ciudaes». El verbu tien cuatro voces (activa, reflexiva-pasiva, causativa y recíproca) y cinco modos (indicativu, imperativu, optativu, suxuntivu y concesivu). Estrémase presente/futuru, futuru y pasáu. L'orde de la frase ye suxetu-oxeto-verbu.
Ushiberd
Ushiberd (n'armeniu: Ուշիբերդ) son los restos d'una antigua fortaleza de la Edá del Fierro asitiada sobre una llomba pela rodiada del pueblu de Ushi na provincia de Aragatsotn d'Armenia.
Descripción
Atópase'l so mayor parte en ruines sacante dellos murios qu'arrodiaben la fortaleza, que s'atopen alredor del cantu de la llomba. Dientro de la zona que foi una vegada l'interior de la fortaleza hai grandes montones de piedres de gran tamañu, qu'enantes formaren parte de les parés y estructures interiores.
Xustu al empiezu de la llomba y nun llugar un pocu alloñáu de lo qu'una vegada foi un llugar d'asentamientu d'ente los sieglos III ya I aC, alcuéntrase'l monesteriu de San Sargis edificáu ente los sieglos VII y XIII. Cerca d'ellí pela carretera principal que conduz de Ushi al monesteriu y la fortaleza hai una pequeña capiya del sieglu X.
Johannes Kepler
Johannes Kepler, figura clave na revolución científica, astrónomu y matemáticu alemán; fundamentalmente conocíu poles sos lleis. Foi collaborador de Tycho Brahe.
Los trés lleis de Kepler
Mientres la so estancia con Tycho foi-y imposible aportar a los datos de los movimientos aparentes de los planetes yá que Tycho negar a dar esa información. Yá nel llechu de muerte de Tycho y dempués al traviés de la so familia, Kepler aportó a los datos de les órbites de los planetes que mientres años s'habíen alloriáu recoyendo. Gracies a esos datos, los más precisos y abondosos de la dómina, Kepler pudo dir deduciendo les órbites reales planetaries. Afortunadamente, Tycho centrar en Marte, con una órbita elíptica bien acusada. D'otra manera fuéra-y imposible a Kepler dase cuenta de que les órbites de los planetes yeren elíptiques. Primeramente, Kepler intentó la circunferencia por ser la más perfecta de les trayectories, pero los datos reparaos torgaben un axuste correutu, lo qu'atristayó a Kepler, yá que nun podía saltase un aportunante error d'ocho minutos d'arcu. Kepler entendió que tenía d'abandonar la circunferencia, lo qu'implicaba abandonar la idea d'un mundu perfectu". De fondes creencies relixoses, costó-y llegar a la conclusión de que la tierra yera un planeta imperfectu, afaráu poles guerres. Nesa mesma misiva incluyó citar clave: "Si los planetes son llugares imperfectos, ¿por qué nun han de selo les órbites de les mesmes?". Finalmente utilizó la fórmula de la elipse, una rara figura descrita por Apolonio de Pérgamo nuna de les obres salvaes de la destrucción de la biblioteca d'Alexandría. Afayó qu'encaxaba perfectamente nes midíes de Tycho.
Afayara la so primer llei, la primer llei de Kepler:
Los planetes tienen movimientos elípticos alredor del Sol, tando ésti asitiáu n'unu de los 2 focos que contién la elipse. Dempués d'esi importante saltu, onde per primer vegada los fechos anteponer a los deseos y los prexuicios sobre la naturaleza del mundu. Kepler dedicóse a cencielles a reparar los datos y sacar conclusiones yá ensin nenguna idea preconcebida. Pasó a comprobar la velocidá del planeta al traviés de les órbites llegando a la segunda llei:
Les árees barríes pelos radios de los planetes son proporcionales al tiempu emplegáu por estos en percorrer el perímetru de diches árees. Mientres enforma tiempu, Kepler namái pudo confirmar estos dos lleis nel restu de planetes. Aun así foi un llogru espectacular, pero faltaba rellacionar les trayectories de los planetes ente sigo. Tres dellos años, afayó la tercera y perimportante llei del movimientu planetariu:
Llingua materna
La llingua materna, tamién nomada llingua natural, llingua popular, idioma maternu, llingua ñativa y primera llingua, ye'l primer idioma que depriende una persona.
Johannes Kepler
Los trés lleis de Kepler
El cuadráu de los periodos de la órbita de los planetes ye proporcional al cubu de alloñar permediu al Sol. Esta llei, llamada tamién llei harmónica, xunto coles otres lleis, dexaba yá unificar, predicir y entender tolos movimientos de los astros.
Llingua materna
Deprendimientu
Tolos fonemes non asimilaos nesta primera etapa de la vida producen una sordera llingüística a los términos en llingües estrañes. Xeneralmente, un neñu depriende lo fundamental de la so llingua materna al traviés de la so familia.
L'habilidá nel idioma maternu ye perimportante pal deprendizax d'otros idiomes, pues se creye que la llingua materna ye la base del pensamientu. D'esti mou, una habilidá incompleta nel idioma maternu cásique siempres fai más difícil el deprendizax de segundes llingües. Poro, la llingua materna tien un papel perimportante na educación.
Billingüismu
Cuando daquién tien dos o más llingües como llingües maternes, dizse que ye billingüe. L'orde nel que se deprendieron estes llingües nun ye ñecesariamente l'orde nel que se manexen. Por exemplu, una pareya catalófona pue tener un fíu que deprendió enantes el catalán qu'otros idiomes, pero si esti fíu creció nuna comunidá autónoma española de fala castellana, ye perprobable que fine por tener un meyor dominiu del castellanu.
El billingüismu ye daqué común en zones de países que tienen más d'una llingua, como por exemplu Asturies.
Curiosidaes
Según la teoría más reciente y aceptada, una llingua materna pue deprendese hasta los 12 años d'edá (Noam Chomsky), depués les habilidaes llingüístiques del falante son estremaes y toa llingua deprendida pasará a ser considerada como una segunda llingua.
Frexulfe
Frexulfe ye una casería de la parroquia de Piñeira, nel conceyu asturianu de Navia.
Alcuéntrase a 4,5 km de Navia, la capital del conceyu, y tien una población de.
Na so contorna alcuéntrase la sablera de Frexulfe, declarada Monumentu Natural.
Lachapelle-sous-Rougemont
Lachapelle-sous-Rougemont ye una comuña francesa del departamentu de Territoriu de Belfort, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Espinosa
Espinosa pue referise a dellos artículos:
Vilarrasa
Vilarrasa ye una aldea de la parroquia de San Xuan nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 1,60 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 60 msnm y tien una población de.
Armando Fernández Prieto
Armando Fernández Prieto, más conocíu como Mandi, foi un futbolista asturianu de la década de 1950 que xugó en dellos equipos de la Primer División d'España.
Trayeutoria
Empezó la so carrera profesional nel Real Uviéu xugando a gran nivel ente 1951 y 1954. Debuta colos azules cuando éstos xueguen na Segunda División el 15 d'abril de 1951 nel antiguu estadiu Carlos Tartiere nun alcuentru que los carbayones pierden por 2-4 frente al Unión Deportiva Ourensana. Na temporada siguiente llogra l'ascensu a la máxima categoría, permaneciendo nella mientres dos temporaes más col equipu de la capital asturiana. El so debú na Primer División foi'l 14 de setiembre de 1952 nel Estadiu Metropolitanu de Madrid nel alcuentru qu'enfrentó al Real Uviéu col Atlético de Madrid (5-1) siendo Urquiri l'entrenador que lu fixo debutar. En total xuega 72 partíos oficiales col Real Uviéu, consiguiendo un total de 14 goles (en Primer División, 51 partíos y 9 goles). En 1954 ficha pol FC Barcelona, con quien xuega mientres tres temporaes xugando 27 alcuentros coles blaugranes y consiguiendo 3 goles. Una mancadura na rodía tórga-y xugar más partíos ya inclusive nun debutar cola Seleición Española. El 26 de xineru de 1955 apuesta un partíu cola Seleición de fútbol de Cataluña enfrentándose al Bolonia FC. En 1957 ficha pol Real Jaén CF que nesa temporada xuega na Primer División (14 partíos y 2 goles) anque a la fin de la mesma, l'equipu andaluz baxa a la categoría de plata. Años más tarde va defender los colores d'equipos asturianos de categoríes inferiores como'l Caudal Deportivo de Mieres o la Unión Popular de Langreo.
Pedro Astorga
Pedro Astorga ye un publicista y deportista estremu, conocíu por ser el ganador de los realitys Pareya perfecta y Amor a prueba.
Biografía
Ye fíu del reconocíu documentalista Ricardo Astorga. La so madre Inés Leiva finó n'ochobre de 2013 productu de la enfermedá Esclerosis llateral amiotrófica (ELA).
Dende 2008 integra xunto a los sos primos el Equipu Cascada, equipu de rafting que representó a Chile en trés mundiales.
En 2015, al pie del so hermanu Benjamín Astorga y el so primu Amael Orrego, crearon la cerveza artesanal "Jauría".
Tratáu de Reciprocidá
El Tratáu de Reciprocidá, tamién conocíu como'l Tratáu d'Elgin - Marcy, foi un tratáu sobre'l comerciu ente les colonies de l'América británica y Estaos Xuníos. Cubrió les materies primes y tuvo a valir dende 1854 hasta 1866. representó un movimientu escontra'l llibre comerciu, y opónse por elementos proteicionistes nos Estaos Xuníos, que se xunió a los estauxunidenses enoxáu con aparente sofitu británicu pa la Confederación, terminó en 1866. La solución pa la mayoría de los líderes de la Norteamérica británica convertir en confederación nel Dominiu de Canadá (1867), que supuestamente abriría munches nueves oportunidaes económiques dientro de Canadá. Los intentos del Partíu Lliberal de Canadá pa reactivar el comerciu llibre en 1911 condució a una victoria política de los Conservadores, quien alvirtió que Canadá sería absorbíu pol so vecín xigante. Falar de la reciprocidá dexar en suspensu dende va décades.
Oríxenes
Frente a la terminación de la preferencia imperial británica, cuando les Corn Laws britániques (los aranceles sobre la importación d'alimentos en Gran Bretaña) fueron derogaes en 1846, la comunidá empresarial de Canadá, con sede en Montreal, miraron escontra'l sur. Los comerciantes amenaciaron con primir pa l'anexón a los EE.XX. nun siendo que Londres, axustó un tratáu de llibre comerciu con Washington. En 1854, llograron lo que queríen nel Tratáu de Elgin-Marcy. Que figuren la mayoría de canadienses materies primes y productos agrícoles - especialmente la madera y el trigu - que les mercancíes almitíes con franquicia al mercáu d'EE.XX.. El tratáu punxo fin a la tarifa d'América'l 21% sobre les importaciones de recursos naturales. A cambéu, los estauxunidenses dióse-yos los derechos de pesca na mariña este. El tratáu tamién concedió un derechu de navegación a cada pocos llagos y otros ríos.
El tratáu representa un intentu per parte de los fabricantes estauxunidenses, per un sitiu, p'ampliar el so mercáu d'esportación y pa llograr materies primes más barates, y un intentu de los partidarios del llibre comerciu, los reformadores arancelaries, y la so hestoria aliaos del Partíu Demócrata, pol otru, p'amenorgar l'arancel. Los intereses protexíos, la movilización na Partíu Republicanu, defendióse
Efeutos
Los historiadores alcordaron l'impautu foi pequeñu pa los EE.XX., pero aldericaron sobre los sos efeutos en Canadá. Dempués de que'l tratáu entró a valir producióse un gran aumentu de les esportaciones de Canadá a los Estaos Xuníos, y una rápida crecedera de la economía canadiense, especialmente nel sur d'Ontario. Les esportaciones canadienses a Estaos Xuníos creció nun 33% dempués del tratáu, ente que les esportaciones estauxunidenses namái creció un 7%. Dientro de los diez años, el comerciu doblóse ente los dos países. Mientres casi un sieglu los economistes canadienses vieron la era de la reciprocidá como un periodu felices pa la economía canadiense.
En 1968 esta visión optimista foi cuestionada polos historiadores económicos. (Oficial y Smith, 1968). Argumentaron que la crecedera del comerciu deber a la introducción de los ferrocarriles de Canadá y pola Guerra de Secesión que conduz a una gran demanda nos Estaos Xuníos. Tamién argumenten que les estadístiques son cuestionables. Antes de les tarifes, enforma contrabandu llevar a cabu. El llibre comerciu traxo esti comerciu a la lluz público, pero esti aumentu nel comerciu rexistráu en realidá nun reflexen la crecedera de la economía. En 1855, hubo males colleches de trigu nos Estaos Xuníos y Gran Bretaña. Tamién vio los suministros rusos de trigu cortáu pol Guerra de Crimea. Esto condució a un gran añu pal trigu de Canadá, independientemente de la introducción de la tarifa. Tamién s'argumentó que'l comerciu de dañu de fabricación canadiense. Por casu, la esportación de lleche y la cebada mancáu'l quesu de Canadá y el comerciu de cerveza. Agora los estudiosos polo xeneral sostienen que la prosperidá económica que siguió'l tratáu yera en gran parte la resultancia d'estos otros factores.
El tratáu aguiyó la industria minero del carbón nel Nueva Escocia. Esa colonia yá se taba moviendo escontra'l llibre comerciu antes de 1854 el tratáu entró a valir, pero que'l tratáu sigue siendo modesta resultancia en beneficios direutos. La estructura de la economía camudó porque los mercaos de dellos productos básicos, como'l carbón aumentó en gran midida, la demanda d'otros bienes caltener ensin cambeos. El Tratáu de Reciprocidá complementa'l movimientu anterior escontra'l llibre comerciu y aguiyó la esportación de productos vendíos principalmente a los Estaos Xuníos Gerriets.