cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
El Tejado
Xeografía
A los sos pies atópase allugáu'l pueblu d'El Tejado, onde, n'alloñaes dómines, según reza la hestoria, tuvieron enclavaos ya instalaos cuatro o cinco poblaos d'asentamientos prehistóricos.
Guébestroff
Guébestroff ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Virola elongata
Usos
Virola elongata ye activu contra les infeiciones de Enterococcus faecalis y Staphylococcus aureus. La resina desempeña un papel importante na medicina tradicional como fungicida y estiéndese sobre les árees infestaes de la piel pa curar la tiña y otres infeiciones causaes por fungos. Tamién, un fervinchu de la corteza macerada ye usada polos Waorani pa solliviar el dolor d'estómagu.
En rexones colonizaes el fuste ye aprovecháu como madera comercial.
Taxonomía
Virola elongata describióse por (Benth.) Warb. y espublizóse en Berichte der Deutschen Botanischen Gesellschaft 13: (89). 1895[1896].
El Tejado
Xeografía
El Berrueco ye'l más notable d'una serie de montes islles o relieves residuales, que constitúi una de les carauterístiques más sobresalientes de la morfoloxía xeolóxica d'esta zona provincial. El conxuntu del Cuetu ye un relieve graníticu alteriáu sobre cayueles qu'aprucen pola so aguada meridional escontra'l primer terciu de la fastera. En realidá ta constituyíu por trés cuetos:
Esti últimu nome procede, al paecer, d'una ermita dedicada a San Cristóbal, qu'esistió hasta mediaos del sieglu pasáu. En mapes antiguos llamar al cuetu "Berrueco de San Cristóbal". Güei apenes pueden reparase los restos de la ermita nel so allugamientu, con restos de texa arábiga y granítica. La ermita, a xulgar polos sos restos, sería pequeña y senciella, pero tendría nel so interior un verdaderu altar, yá que nel pueblu d'El Tejado pudiéronse ver restos de la puerta de talla del Sagrariu, que'l so estilu nun ye anterior a empiezos del sieglu XIX. D'antiguo dende'l Berrueco baxaben dellos regatos, que, anque'l so llargor y el so tamañu nun yeren bien grandes, yeren abondos pa cubrir les necesidaes humanes.
El Tormes naz na Sierra de Gredos, desagua nel Duero, dixebra los términos de La Horcajada y El Tejado y, coles mesmes, les provincies d'Ávila y Salamanca. Col so agües regaben los llinares de la La Ribera y la Ribera de baxo.
Sobre'l percorríu del Tormes a lo llargo del conceyu podemos falar de delles zones visitaes por turistes y por los mesmos habitantes del pueblu. Una d'elles ye la Presa d'El Caxellu, asitiada a menos de dos quilómetros del barriu d'El Caxellu. Cien metros más arriba de la presa atópase "El Molín", que'l so nome vien de un antiguu molín que s'utilizaba pa llograr enerxía llétrica p'allumar el pueblu. Otra de les zones visitaes ye la Presa de La Vaquilla, asitiada un quilómetru más arriba de la presa d'El Caxellu, que nun atrai enforma a los turistes, yá que ye la zona que más alloñada atopar del centru urbanu. Más embaxo de la presa de La Vaquilla asítiase una de les zones más populares del ríu: "El Fuexu". Esta zona ye frecuentada principalmente pola mayor parte de los mozos que lleguen al pueblu pel branu pa esfrutar de les vacaciones. El nome de la paraxa provién de la mayor fondura qu'algama'l ríu nesta parte del so percorríu.
Proyeutu Berrueco
El Cuetu d'El Berrueco ye unu de los conxuntos arqueolóxicos más importantes de la provincia de Salamanca. La zona arqueolóxica axunta evidencies de los nuesos antecesores, que tomen un periodu de más de 10 000 años. Estes empecípiense col únicu pobláu del Paleolíticu Cimeru conocíu hasta güei na provincia, y lleguen hasta los nuesos díes, destacando pola so escepcionalidá nel conxuntu de los asentamientos de la Edá del Bronce o la Edá del Fierro. Esti xacimientu figura, ensin dulda, ente los de mayor valor arqueolóxicu de Castiella y Lleón; non yá pola importancia de les evidencies, sinón pola irrepetible secuencia cultural que representa. L'equipu del Proyeutu Berrueco ta formáu por un grupu d'especialistes con calter multidisciplinar ya internacional. Trátase d'un proyeutu nuevu, nel que les investigaciones encetar dende los más innovadores planteamientos de l'arqueoloxía actual. Nél participen arqueólogos, xeólogos, botánicos, restauradores y xestores del patrimoniu, tantu españoles como británicos.
Conocencia arqueolóxica
El xacimientu conocer dende antiguu por numberosos afayos esvalixaos en coleiciones particulares y poles noticies esaxeraes sobre la so riqueza. Foi escaváu nos años 20 pol Padre César Morán, y, los materiales recoyíos, estudiaos darréu por José Maluquer, quien tamién llevó a cabo excavación, nos años 50, nel sector de Cancho Namoráu. A mediaos de los años 80 se reemprendieron los llabores de campu so la direición de F. Fabián. Esta estensa y montascosa área arqueolóxica ta constituyida siquier por seis xacimientos principales: La Devesa, La Mariselva, Cancho Namoráu, Les Paredejas o Santa Lucía, Los Tejares y La Fontaniella. D'ellos destaca en primer llugar el pobláu de Cancho Namoráu, nel visu más altu del cuetu, con materiales que van dende'l Bronce Final hasta'l s. VI e.C., restos de seis viviendes de planta irregular escavaes por Maluquer y depósitos metálicos.
Tres él, la siguiente ocupación nel tiempu ye'l pobláu de les Paredejas o Sta. Lucía, a los pies del Berrueco, con importantes afayos exóticos en superficie (aríbalo de vidriu, cerámica griega, cuchiellos afalcatados, braserillos, etc.). Nun se realizaron escavaciones, pero materiales recoyíos en superficie presumen una ocupación dende'l s.VII al s. III e.C., por tantu ensin romanizar. El pobláu de Los Tejares, sobre un pandu al pie del Berroquillo, ta en conexón col abandonu del xacimientu anterior y funciona como nucleu prerromanu afeutáu pola romanización (hasta los ss. II-III d. C.). Na so superficie apaecieron numberosos restos cerámicos (especialmente del tipu "a peñe") y molinos de mano barquiformes, amás d'un tesorillo de monedes republicanes fechaes ente'l 174 y el 43 e.C. Resultaba estrañu a los especialistes que nun pudieren documentarse restos evidentes de muralla nos asentamientos del Cuetu del Berrueco, circunstancia que s'atribuyó, en principiu, a la suficiencia defensiva qu'apurre'l serrapatosu relieve natural. Apocayá, sicasí, verificóse l'amurallamientu de Cancho Namoráu, a partir de restos constructivos bien esfarrapaos. Verdaderamente afamaos son los bronces orientalizantes d'El Berrueco, ente los que destaquen una placa con representación d'una divinidá femenina, una cabecita de carneru, una figura de guerreru, asadores y delles fíbulas antigües. Pol so allugamientu y pol so depósitu material, El Cuetu del Berrueco constitúi un llugar privilexáu pal estudiu de los contactos del pandu norte col mundu meridional en distintos momentos del primer mileniu e.C.
Ilesia parroquial
Ilesia parroquial católica so l'advocación de Santa María Madalena, na Archidiócesis de Mérida-Badayoz, Diócesis de Plasencia, Arciprestalgu de Fontes de Béjar.
Alministración y política
Distribución de votos n'El Tejado nes Eleiciones Xenerales de 2011:
Llingües bódicas orientales
Les llingües bódicas orientales son un subgrupu de llingües bódicas non tibéticas, anque rellacionaes col tibetanu, falaes polos monpa.
Llingües del grupu
Estes llingües inclúin: De toes elles la llingua más diverxente ye'l dakpa y la más conservativa el monpa de Monte Negru.
Clasificación interna
Hyslop (2010) clasigfica les llingües bódicas orientales d'esta manera * Dakpa, Dzala
Lu (2002) estrema la "llingua menba" (门巴语) nes siguientes subdivisiones. El dialeutu meridional ye problablemente idénticu al monpa tawang.
Comparanza léxica
Los numberales en distintes llingües bódicas son: ! GLOSA ! Dakpakha ! Dzalakha ! Monpa tawang ! Kurtokha ! Nyenkha ! PROTO- BÓDICO OR.
De Plantis Esculentis Insularum Oceani Australis Commentatio Botanica
De Plantis Esculentis Insularum Oceani Australis Commentatio Botanica (embrivíu Pl. Esc.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol naturalista, etnólogu, escritor viaxeru, periodista y revolucionariu alemán Johann Georg Adam Forster y espublizáu en Berlín nel añu 1786.
Legorreta
Legorreta ye un conceyu de la provincia vasca de Gipuzkoa (España).
Leintz Gatzaga
Leintz Gatzaga ye un conceyu de la provincia vasca de Gipuzkoa (España).
Guéblange-lès-Dieuze
Guéblange-lès-Dieuze (Güblingen) ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Islla Vansittart
La Islla Vansittart (n'inglés: Vansittart Island ) ye una de les islles deshabitadas del Árticu canadiense na rexón llamada Kivalliq nel territoriu canadiense de Nunavut. Atópase allugada na cuenca Foxe, al norte d'islla de Southampton. Tien 1.010 km² (320ª del mundu, 50ª del país y 34ª de Nunavut).
Valjouze
Valjouze ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Clara Rockmore
Clara Rockmore, rexistrada al nacer como Josefa Reisenberg, foi una virtuosa lituana de la música que destacó como intérprete de theremín. Desenvolvió una téunica pa tocar esti preséu, qu'incluyía un sistema de posicionamento de los piess. Tamién foi una lloca del flauta, qu'ingresó nel La so casa a la edá de 89 años.
Foi una neña maravía. Tenía toles cualidaes necesaries pa pasar a la hestoria como una virtuosa del violín, pero una enfermedá ósea derivada de los sos problemes de desnutrición infantil obligar a alloñar del qu'hasta esi momentu yera'l so preséu favoritu. Foi, nes sos propies pallabres, «una traxedia». Pero esa separación forzosa nun provocó que s'alloñar de la música, más bien tou lo contrario, facer conocer y apoderar el theremin, el preséu que se toca «ensin tocalo», al que «dio la so vida» y col que Clara Rockmore pasó a ser conocida como la precursora de la música electrónica.
Los caminos de Léon Theremin, el creador de tan peculiar preséu, y Clara Rockmore, de tan solo 17 años, cruciar a finales de 1928 na ciudá de Nueva York. El científicu ya inventor rusu presentaba en sociedá'l theremin y la moza quedóse intrigada dende'l primer momentu sobre'l funcionamientu del interesáu aparatu. L'ideólogu del theremin dio-y a Clara Rockmore la oportunidá d'interactuar col preséu y ella empezó a tocalo -según recueyen les cróniques de la dómina- con una sensibilidá y precisión propies de daquién que lo tuviera faciendo toa una vida.
Esi momentu camudó pa siempres la so vida y en parte tamién el de la historia de la música. Los sos estudios musicales previos, xuníos al escuchu privilexáu de Clara Rockmore, ayudaron a Léon Theremin a desenvolver y perfeccionar el so inventu. Ente los cambeos más importantes derivaes de la collaboración de dambos destaquen l'ampliación del rangu d'octaves de 3 a 5, daqué qu'ayudó a la moza a interpretar pieces más rápides y con mayor precisión, y el meyor control del volume y el tonu.
Ensin recibir nenguna noción de cómo interpretar el theremin, Clara Rockmore llogró ellaborar el so propiu métodu d'execución, llegando a algamar un grau de fusión col preséu reserváu solu a pianistes o violinistes hasta esi momentu y centró tolos sos esfuercios en consiguir llevar el theremin al altor de cualquier preséu clásicu. Pa ello nun duldar n'interpretar pieces de pernomaes y reconocíos compositores como Bach, Chopin, Schubert o Saint-Saëns yá que consideraba que'l theremin yera un preséu melódicu y que los compositores de la so dómina taben «más comenenciudos n'escribir obres llenes d'efectos y ruios primero que melodíes».
Mientres décades, Clara Rockmore trató de dignificar el theremin llevando'l so soníu a lo llargo y anchu d'Estaos Xuníos, actuando coles orquestes filarmóniques de Nueva York, Filadelfia y Toronto, ente otres. Pero nun foi hasta 1977, cuando tenía 66 años, que se decidió a grabar el so primer discu L'arte del theremin. A pesar de la so fidelidá escontra'l preséu, nun consiguió evitar que col pasu del tiempu'l theremin quedara apostráu a pixín productor d'efectos sonoros de películes. El mesmu Alfred Hitchcock pidió-y a Clara Rockmore qu'interpretara parte de la música de la so película Recuerda, pero ella negóse.
Finó en Nueva York el 10 de mayu de 1998, a los 87 años, tres un añu d'enfermedá.
A pesar de tratase d'unu de los preseos más difíciles de tocar, yá que nun tien referencies nes qu'afinalo, Clara Rockmore llogró apoderalo a la perfeición y abrir el camín pa convertilo nel pioneru de la música moderna.
Lezo
Lezo ye un conceyu de la provincia vasca de Gipuzkoa (España).
Demografía
Tien una población de
Marcelle Machluf
Marcelle Machluf (מרסל מחלוף) (Marruecos, 24 de mayu de 1963) ye una bióloga israelina.
Biografía
Machluf nació en Marruecos y fixo l'aliá a Israel cola so madre y güela cuándo tenía un añu d'edá. Creció na ciudá d'Ashdod. La so madre caltenía la familia como cordudera y emplegada de llimpieza.
Carrera
Dempués de completar bachilleratu y el so serviciu militar, Machluf aplicó a escuela médica, pero nun foi aceptada. Entós, decidió estudiar Bioloxía y recibió un B.sc. en bioloxía de la Universidá Hebrea de Xerusalén. Depués, recibió la so Maestría y darréu la so un Ph.D. n'inxeniería de bioteunoloxía de la Universidá Ben-Gurion del Negev. Condució'l so trabayu posdoctoral como research fellow na Escuela Médica de Harvard, nel cual enfocóse na terapia xénica, inxeniería de texíos y el control d'entrega de fármacos en terapia de cáncer.
Anguaño, Machluf ye conferenciante sénior na Facultá de Bioteunoloxía ya Inxeniería Alimentaria del Technion n'Israel, según direutora del Llaboratoriu pa Control d'Entrega de Fármacos contra'l Cáncer y Teunoloxíes Celulares, onde'l nanoghost, una célula madre modificada pa tratar melanoma y mesotelioma, foi desenvueltu conxuntamente col Centru Médicu Langone de la Universidá de Nueva York.
Los sos intereses n'investigación tomen n'especial al desenvolvimientu de nano-partícules pa la entrega de fármacos contra tumores cerebrales y n'otros órganos; el desenvolvimientu de nano-sistemes d'entrega pa vacunación d'ADN ya inxeniería de texíos de corazón y los sos vasos sanguíneos utilizando texíu de corazones de gochu, so los auspicios del Institutu de Nanoteunoloxía Russel Berrie del Technion (RBNI).
Vida personal
Machluf ta casada con Yigal y tien trés neños.
De Plantis Labiatis
De Plantis Labiatis (embrivíu Pl. Labiat.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu, clérigu, evanxélicu, educador, naturalista alemán Johann Friedrich Wilhelm Koch y espublizáu en 1833.
Guébling
Guébling ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Mercuriade
thumb|Dibuxo de la Escuela Salernitana Mercuriade (fl. sieglu XIV) foi una doctora, ciruxana, profesora y autora de testos médicos italiana, una de les poques muyeres de les que se conoz que practicaben la Medicina na Edá Media. Ignórense dafechu los datos de los sos primeros años de vida, sábese qu'asistió a la Escuela de Medicina de Salerno, onde más tarde foi maestra, y formó parte d'una pequeña minoría d'estudiantes muyeres. Foi autora de los trataos De Febre Pestilenti, De Curatio y De Ungentis. El so trabayu foi mentáu na Collectio Salernitana.
Nel estudiu de Salvatore De Renzi sobre la Escuela de Medicina de Salerno realizáu nel sieglu XIX, Mercuriade ye una de los cuatro muyeres mentaes —xunto con Rebecca Guarna, Abella y Costanza Calienda— que se sabe que practicaben medicina, impartíen conferencies sobre medicina y escribíen trataos. ​Ye considerada una de les Mulieres Salernitanae o Muyeres de Salerno, qu'asistieron a la escuela de medicina en Salerno dende los sos empiezos y ayudaron a marcar l'entamu d'una renacencia médica» n'Europa.
Lizartza
Lizartza ye un conceyu de la provincia vasca de Gipuzkoa (España).
Valuéjols
Valuéjols ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Anastasiu I
Anastasiu I foi'l 39ᵘ papa de la Ilesia católica ente 399 y 401.
Pontífiz consagráu como tal aproximao a los sos 70 años d'edá, famosu pola so vida na austeridá y probeza. Reconocíu amigu de san Agustín y san Jerónimo. Condergó a Oríxenes por delles de les desaxeraciones feches nos sos comentarios bíblicos. Tamién escribió delles cartes a les ilesies d'África en contra de la cisma donatista. Asocedió-y nel papáu Inocencio I.
Anastasio morrió'l 19 d'avientu de 401. La so muerte conmemoraba'l 27 d'abril, hasta 1922, cuando foi treslladada a la so fecha correuta.
Pelecanoides urinatrix
thumb|Güevu de  Pelecanoides urinatrix
Pelecanoides urinatrix, Potoyunco común, ye una especie ave procelariforme de la familia Pelecanoides que vive nos océanos del hemisferiu sur. Puede atopase en Sudáfrica y de les islles del océanu Índicu del sur y alredor de Nueva Zelanda.
Subespecies
Esisten siete subespecies del potoyunco malvinero, que son:
Virola surinamensis
Virola surinamensis ye una especie de planta con flor na familia de les Myristicaceae. Alcuéntrase en Brasil, Costa Rica, Ecuador, Colombia, Guyana Francesa, Guyana, Panamá, Perú, Surinam, Venezuela.
L'usu popular
Comúnmente, l'aceite utilizar pa faer veles y como combustible pa llámpares de llume, que na quema emite un golor arumoso. Na medicina popular, sobremanera, aplicar con ésitu nel tratamientu del reumatismu, l'artritis, los calambres, el tordu y hemorróidas½ .. ucuuba mantega, que ye dura y de color amarellentáu, pue ser utilizáu en combinación con otros ingredientes pa la producción de veles y xabones verdures, y un sustitutu pal petroleu vexetal deriváu de cera. Los xabones y cremes a base de ucuuba tien antiinflamatoriu, cicatrizante, revitalizante y probada antisépticu.
Composición
thumb|Ucuuba butter El ucuuba grasa tien un valor altu puntu de fusión (53 ° C) y la saponificación (220 mg KOH / g d'aceite), qu'entepasa'l conteníu de sebu de vaca (con valores de 43-45 oC y 200 mg KOH / g, respeutivamente) faen que la grasa ucuuba un material ideal primu pa reemplazar la grasa animal na producción de xabones y otros materiales grasos que riquen altu puntu de fusión na industria alimentaria y farmacéutica. La sustitución de la grasa animal pa productos grasos ucuuba resuelve'l problema de la contaminación por aciu l'usu de grasa animal, y dar a los xabones mayor consistencia y durabilidá, ye perfectamente facedera utilizar inclusive a precios más altos que la grasa animal. Les granes de ucuuba son ricos en grasa (60 - El 70%) que tien Trimeristina 70% d'un triglicérido d'acedu mirístico, que ye un aceite arumoso esencial que ye de gran importancia pa los cosméticos, les industries farmacéutica y alimentaria. Anguaño, esti aceite esencial estrayer de la nuez moscada que tien una concentración d'aproximao 80% d'esti substância.
Usos
L'árbol tien bona madera y úsase industrialmente por cuenta de esto.
Virola surinamensis conozse popularmente como "mucuíba", "ucuuba" o "faer ucuúba igapó" La fruta contién acedu láurico (78,000-115,000 ppm).
Taxonomía
Virola surinamensis describióse por (Rol.) Warb. y espublizóse en Journal of Botany, British and Foreign 66: 141. 1928.
Guénange
Guénange ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Danny Boyle
Danny Boyle ye un direutor y productor de cine británicu, fíu d'emigrantes irlandeses católicos. Dirixó los filmes Shallow Grave (1994), Trainspotting (1996), A Life Less Ordinary (1997), La sablera (2000), 28 díes dempués (2002), Millones (2004), Sunshine (2007), Slumdog Millionaire (2008), y 127 Hours (2010). Slumdog Millionaire valió-y una estauína al meyor direutor na 81ª entrega de los Premiu Óscar.
Biografía
Estudió nel Thornleigh Salesian College y na Universidá de Gales, Bangor. Boyle llogró reconocencia nel Reinu Xuníu por dirixir delles producciones pa la televisión británica, incluyíes el Inspector Morse y Mr. Wroe's Virgins.
Boyle collaboró col autor de The Beach Alex Garland na adautación de 28 Days Later. El so versatilidad demostrar nel filme familiar Millions. Boyle dirixó dos filmes pa televisión pa la BBC en 2001 Vacuuming Completely Nude In Paradise y Strumpet. Tamién dirixó'l curtiu Alien Love Triangle protagonizáu por Kenneth Branagh que se suponía sería parte d'un llargumetraxe con otros dos curtios incluyíos nél, pero'l proyeutu foi atayáu por cuenta de que los curtios fueron convertíos en llargumetraxes. Trátase de Mimic protagonizada por Mira Sorvino y Imposter protagonizada por Gary Sinise.
Los sos últimos trabayos fueron Sunshine un filme de ciencia ficción protagonizáu pola so estrella de 28 Days Later Cillian Murphy, Slumdog Millionaire un gran ésitu de públicu y crítica en tol mundu, y 127 Hours. Slumdog Millionaire foi la gran trunfadora na gala de los premios Óscar 2009 al llevase ocho estatuilles, incluyendo les de meyor película y meyor direutor
Cinco películes qu'inspiraron a Boyle na so carrera de direutor de cine son: Apocalypse Now de Francis Ford Coppola, Lladrón de bicicletes de Vittorio de Sica, Wallace and Grommit -- the Wrong Trousers de Nick Park, Au Revoir les Enfants de Louis Malle, y Eureka de Nick Roeg.
Nel añu 2012 foi l'encargáu de dirixir la ceremonia d'inauguración de los XXX Xuegos Olímpicos que tuvo llugar en Londres.
Premios
Premiu Óscar:
Premios Globos d'Oru:
Premios BAFTA:
Merit Ptah
Merit Ptah (c. 2700 e. C.) foi una médica del Antiguu Exiptu. Ye la primer muyer conocida pol so nome na historia de la medicina y posiblemente, tamién la primer muyer mentada en tola historia de la ciencia. La so imaxe puede trate nuna tumba na necrópolis cercana a la pirámide gradiada de Saqqara. El so fíu, que yera sumu sacerdote, describir como "la médica xefe".
Nel so honor, la Unión Astronómica Internacional bautizó un cráter d'impautu en Venus como Merit Ptah.
Mendaro
Mendaro ye un conceyu de la provincia vasca de Gipuzkoa (España).
Pelecanus conspicillatus
El pelícanu australianu (Pelecanus conspicillatus) ye una especie d'ave pelecaniforme de la familia Pelecanidae. Ye propiu d'Australia, lo mesmo que de delles zones de Nueva Guinea, Fixi y Nueva Zelanda.
De Plantis Labradoricis libri trés
De Plantis Labradoricis libri trés (embrivíu Pl. Llabrador.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu y médicu alemán Ernst Heinrich Friedrich Meyer y espublizáu nel añu 1830.
Operación Wunderland
325px|miniaturadeimagen La Operación Wunderland (n'alemán: Unternehmen Wunderland) foi una operación naval perpetada pola Kriegsmarine de l'Alemaña Nazi contra delles bases navales de l'Armada Soviética nel Mar de Kara y nel Mar de Barents, nel Océanu Árticu. Los alemanes sabíen que dellos buques de guerra soviéticos tuviérense abellugando nel norte mientres l'iviernu, y el 16 d'agostu de 1942 empezó la operación, que coyó despreveníes a les unidaes soviétiques.
Mar de Kara
El 19 d'agostu, la flota alemana bordió'l Cabu Zhelániya y entró nel mar de Kara, que taba llibre de xelu mientres el curtiu branu. A otru día, l'hidroavión Llabráu Ar 196 inspeccionó'l mar en busca de buques soviéticos nes Islles de Mohn, acolumbrando a los ruempexelos Lenin y Krassin. La borrina y los témpanos de xelu torgaron que los buques de guerra alemanes averárense. Cuando llegaron a les islles de Mohn, los barcos rusos habíense alloriáu. Entós, el Admiral Scheer volvió al nordeste y avanzó escontra l'archipiélagu Nordenskiöld.
A pesar d'esti contratiempu inicial, l'U-601 fundió'l barcu soviéticu Kuybyshev (2332 BRT) el 24 d'agostu. A otru día, el Admiral Scheer atacó'l ruempexelos rusu A. Sibiryakov xustu en frente de la ilsla Russki nel estremu norte del archipiélagu Nordenskiöld. Dempués del fundimientu del Sibiryakov, el Admiral Scheer dirixiose al Estrechu de Vilkitsky cola esperanza d'interceptar dellos convóis rusos provenientes de Siberia. Darréu, el Admiral Scheer decidió dirixise escontra'l sureste de la islla de Dikson col fin d'atacar les instalaciones militares establecíes na islla. l'ataque causó la destrucción de les naves Dezhnev y Revolutsioner que taben fondiaes nel puertu. Finalmente, el 30 d'agostu de 1942, el Admiral Scheer tornó a Narvik (Noruega).
Vebret
Vebret ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Operación Wunderland
Mar de Kara
El 8 d'ochobre, l'U-251 y el Friedrich Eckoldt atacaron la Islla de la Soledá, onde había una estación ártica operada por soviéticos, antes de tornar a Narvik.
Mar de Barents
Ente los buques de la Kriegsmarine qu'operaron nel Mar de Barents mientres la operación Wunderland destaca l'U-boot U-209 que fundió'l 17 d'agostu un convói de tresporte del serviciu secretu soviéticu (NKVD), integráu polos buques de carga Nord y Komsomolets al oeste del Estrechu de Yugor. Al paecer, había 328 presos políticos de la NKVD a bordu, de los cualos 305 homes morrieron por fueu d'artillería alemano o por afogamientu. El 20 d'agostu, l'U-456 trató de fundir el ruempexelos soviéticu Feodor Litke aparcáu en Belushya Guba (Nueva Zembla), ensin ésitu. L'U-255 y l'U-209 bombardearon oxetivos soviéticos nel Cabu Zhelániya y Khodovarikha el 25 y 28 d'agostu, respeutivamente.
Gypaetus barbatus
El, tamién conocíu como lammergeier (utre de les oveyes) ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae. Ye un utre notablemente distintu d'otres aves de presa asemeyaes. Recibe'l so nome pola so costume de remontar güesus y cascos hasta grandes altores pa soltalos, partilos contra les roques y poder inxerilos p'alimentase. Trátase d'una especie amenazada n'amplies zones de la so distribución, y nel continente européu ye un animal en grave peligru d'estinción que sumió de delles rexones onde enantes yera abondosu. Na actualidá puede reparáse-y na cordal Cantábricu (Onde foi reintroducíu gracies a exemplares oscenses), los Pirineos, los Alpes (onde foi reintroducíu), norte d'África, el Gran Valle del Rift, Sudáfrica, Grecia y dende Anatolia hasta los montes Tian Shan y el Himalaya.
Descripción
La valumbu alar d'esta especie varia ente los 2,75 y los 3,00 m. El so pesu puede variar ente 4,5 y 7 kg. Son carauterístiques d'esta especie les nales llargu y estrechu, la cola llarga en forma de rombu y el fechu de tener la cabeza recubierta de plumes, al contrariu que'l restu d'utres. Esto debe a que'l frangüesos nun introduz la cabeza y pescuezu nos cuerpos d'animales muertos, sinón que ye una especie osteófaga (ello ye que ye la única ave que s'alimenta casi puramente de güesos): cuando los mamíferos carnívoros, cuervos y otres especies d'utres fixeron sumir les partes blandes, los frangüesos alleguen p'alimentase de los güesos. Cuando estos son demasiáu grandes pa poder tragalos garrar coles sos pates y dexar cayer en zones predreses pa partilos en fragmentos más pequeños que pueda inxerir. Esta práutica nun ye pa comer el cañamina, como muncha xente cree, el frangüesos inxer el güesu enteru, pudiendo tragar cachos d'hasta 20 cm de llargor. Envalórase qu'un 75% de la so dieta componer de lo que llogren de los güesos d'ungulaos domésticos y selvaxes. El restu componer pelleyos y restos de carne, y dalguna qu'otra tortúa muerta, previu espeñamientu del so cascu. Aliméntase de güesos y otros restos d'animales muertos. Tamién come mures y pequeños llagartos.
El color del plumaxe varia descomanadamente cola edá, estremándose hasta 4 coloraciones distintes a lo llargo de la vida del animal:
Amás, la subespecie presente en Eurasia y el Magreb (G. b. barbatus) presenta n'estáu adultu unes llixeres llinies negres na zona de los oyíos, carauterística de la qu'escarez la subespecie del sur y este d'África (G. b. meridionalis). Esta especie nun presenta dimorfismu sexual. Les formes más septentrionales presenten les pates emplumaes hasta los deos; otra manera, n'África alcuéntrase una subespecie de pates espenaes.
La descripción de la coloración vese enrarecida por cuenta de la presencia de factores esternos. Afayóse qu'estes aves adquieren la coloración acoloratao y amarellentao tan carauterística al bañase en folla rico n'óxido de fierro, siendo la so verdadera coloración blanca.
Nun ye habitual que'l frangüesos emita dalgún tipu de soníu; si vese bien amenaciáu, puede emitir un pequeñu xiblíu, pero davezu ésta especie comunicar colos güeyos y el plumaxe de la so cabeza. La descripción del so güeyu ye: Iris mariellu y esclerótica colorada. Cuanto más escitáu ta (yá puede ser por estrés, enfadu, o deséu de cópula) más s'engafar esta esclerótica al empar que eriza tol plumaxe de la so cabeza.
Hábitat
thumb|250px|Adultu en plenu vuelu Los frangüesos habiten en zones montascoses y serrapatoses, dotaes de grandes ribayos o cantiles dende onde poder refundiar les sos captures p'alimentase d'elles. Amás, prefier buscar tamién zones de cueves, onde pueda nidificar ensin ser fadiáu. Los frangüesos suelen compartir hábitat con robecos y cabres monteses. Na actualidá namái caltuviéronse ensin escastase nel Pirinéu aragonés, onde habiten más de 80 pareyes reproductores, estendiéndose al navarru y al catalán.
La zona de nidificación y alimentación puede ser abandonada si nun hai cadabres nella, anque depués retornen coles sos captures. Estudios realizaos en Sudáfrica demostraron que los frangüesos meridionales pueden percorrer entamando zones d'hasta 30 km² buscando daqué con qu'alimentase. Los mozos que s'independicen de los sos padres tamién percuerren llargues distancies, pero vuelven a les sos árees d'orixe cuando lleguen al maduror p'atopar pareya y formar un nial, polo que la velocidá a la que s'espande la so área de distribución ye bien lenta. Los pitucos criaos en semilibertad nos Picos d'Europa y los Alpes, onde esta especie escastárase, instaláronse ellí ensin problemes. Les cites de la zona norte de Burgos y La Rioxa, indica que tamién criaba hasta mediaos de los años 60 del sieglu XX nel escobiu de Pancorbo y cerca d'ellí en Bujedo (montes Obarenes) y más al sur en Urrez (Sierra de la Demanda). Tamién hai referencies de cría na contorna burgalesa de La Lora (valle del Rudrón) y en montes rioxanos cerca de Calahorra.
Espérase reintroducir tamién la especie na sierra de Cazorla y la de Segura.
Reproducción
Les pareyes de frangüesos formar al empiezu del maduror y caltiénense mientres el restu de la vida. Son sedentaries y reprodúcense cada añu nun únicu nial que constrúin a la entrada d'una cueva o en dalguna repisa protexida contra los vientos. La dómina de celu empecipiar en setiembre o ochobre, realizándose les puestes (de normal de dos güevos) ente avientu y marzu. Dambos padres se turnan pa guarar los güevos mientres dos meses y depués siguen faciéndose cargu de los pitucos de forma conxunta, pero nun eviten que'l pitucu más fuerte acabe matando al débil, como asocede tamién nes águiles.
Tres 4 meses nel nial, el pollu sobreviviente maurez lo suficiente como pa entamar el so primer vuelu, pero sigue siendo alimentáu polos sos padres, a los qu'agora acompaña y apriende d'ellos a alimentase por sigo mesmu. Esti periodu d'aprendizaxe dura ente 95 y 247 díes, al cabu de los cualos produzse la emancipación.
Estatus poblacional de la especie
Anque'l frangüesos ta amenaciáu n'Europa, la especie ta llargamente estendida n'Asia y África, y ye relativamente común por toa esa zona. Por ello hasta 2013 l'estáu de caltenimientu de la especie foi de "esmolición menor", pero en 2014 pasó a tar calificáu como "casi amenaciáu" pola IUCN y Birdlife International por cuenta de les evidencies de cayente poblacional.
Amenaces
thumb|250px|Los machos nuevos tienen la cabeza de color negru thumb|250px|Cabeza d'un frangüesos adultu (blanca) A pesar de que dalgunes de les causes que provocaron la estinción del frangüesos y el so cayente poblacional práuticamente sumieron, son numberoses l'amenaces qu'anguaño ponen en peligru la so sobrevivencia.
Na actualidá, la monitorización de la población española de frangüesos dexó conocer les causes de mortalidá qu'actúen sobre la especie. Téuniques como'l marcaje y radioseguimiento faen posible siguir y alcontrar exemplares mientres periodos d'hasta 4 años a lo llargo de considerables distancies. Analizando 28 exemplares topaos muertos mientres los postreros 20 años nos Pirineos, 17 (60,7%) morrieron por ingesta de tóxicos, 3 (10,7%) fueron ablayaos por disparu, 2 (17,1%) sufrieron electrocución en sofitos de tendíos llétricos y 1 (3,5%) morrió al topetar con llinies llétriques, desconociendo la causa de muerte del restu.
La principal causa de mortalidá nel frangüesos ta acomuñada al usu illegal de cebos envelenaos, comprometiendo gravemente la crecedera de la población española y el so procesu de colonización de nueves árees. El venenu afecta especialmente a les aves adultes pol so mayor esperiencia na llocalización de pequeños restos mientres el ciclu reproductor. Afecta, por tanto, al segmentu más pervalible de la población dada la esperiencia que disponen na conocencia precisa de la so redolada, según la so capacidá pa la reproducción.
La segunda causa de mortalidá non natural n'España son los incidentes rellacionaos coles llinies llétriques alcontraes en zones de monte, próximes a collaes o fasteres de mediana y alta altitú por ser llugares de camín frecuente. La muerte producir por choque o electrocución. La xestión moderna de les empreses llétriques, acorde cola llexislación europea, ta dexando l'aplicación de midíes correutores qu'amenorguen l'impautu sobre la fauna. Considérase esencial la collaboración d'esti sector pa llograr con ésitu la recuperación d'especies tan amenaciaes como'l frangüesos.
La caza illegal ye considerada unu de los factores que más influyeron nos procesos d'estinción del frangüesos a lo llargo del so área de distribución. Estes agresiones son cada vegada menos frecuentes gracies a la proteición de les especies y a una mayor concienciación y sensibilidá per parte del coleutivu de cazadores, quien en munchos casos denuncien estes aiciones anacróniques ya illegales qu'estropien la so imaxe frente a la sociedá. El respetu de la naturaleza ta acomuñáu direutamente al horizonte cultural de la sociedá que la esfruta y xestiona.
La sobrevivencia del frangüesos vese igualmente amenazada por factores como'l tresformamientu y perda d'hábitat debida a la construcción de grandes infraestructures n'árees de monte, les molesties direutes producíes pola actividá humana en zones sensibles como ribayos o grandes cortaos predresos y de manera bien especial pol abandonu de les práutiques ganaderes tradicionales y los cambeos de los métodos d'esplotación al ser sustituyida la ganadería estensiva pola práutica intensiva de la estabulación. El frangüesos cuntaba con una población abondosa en toa Andalucía a finales del sieglu XIX. Pero por cuenta de la caza y al espoliu de güevos, en 1987 dexaron de trate estos animales na comunidá d'Andalucía: escastárense. Por aciu el programa del reintroducción del frangüesos consiguióse la so cría en cautividá pal so posterior suelta.
Subespecies
Conócense dos subespecies de Gypaetus barbatus:
Na cultura popular
Una ave d'esta especie foi la que mató, al llanzar una tortúa dende un gran altor, al dramaturgu griegu Tosquilo nel añu 456 e.C. Depués de que, irónicamente, un oráculu predixéra-y que morrería estrapáu por una "casa"; motivu pol cual, decidiera camudase fora de la ciudá, ensin llograr asina, escapar del so tráxicu destín.
Islla Bonaventure
350px|miniaturadeimagen Islla Bonaventura (Île Bonaventure ) ye una islla canadiana nel golfu de San Llorienzo que s'atopa a 3,5 km de la mariña sur de la península de Gaspe, na provincia de Québec, al sureste y a 5 km del pueblu de Percé. De forma casi circular, tien una superficie de 4,16 km².
Historia
La Islla Bonaventura, xunto con Percé, foi unu de los puertos pesqueros a principios de dómina de la Nueva Francia, y acomuñóse col llinaxe de Denys Nicolás. La islla conviértese nun santuariu d'aves migratories en 1919 por cuenta de la Convención sobre Aves Migratories de 1916 ente Canadá y los Estaos Xuníos. La provincia de Québec adquirió la propiedá de tola islla en 1971 y más tarde arrexuntóse xunto cola Roca Percé nel Parque Nacional de la Islla Bonaventura y la roca Percé (Parc national de l'Île-Bonaventure-et-du-Rocher-Percé) en 1985. Ye unu de los santuarios d'aves más grande y más accesibles del mundu, con más de 280.000 aves, la islla Bonaventure ye amás un importante destín turísticu con escursiones en barcu y pola islla de mayu a ochobre.
El portaviones HMCS Bonaventura (HMCS Bonaventure) foi'l que dio nome a la islla.
Guenviller
Guenviller ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Larus cachinnans
La ye una especie d'ave Charadriiforme de la familia Laridae próxima de la gavilueta patiamarilla (Larus michahellis).
Distribución
Esta ave tien el so orixe nes veres del mar Negru y del Mar Caspiu; estendiéndose escontra Asia Central hasta'l noroeste de China. N'Europa espandióse tamién escontra'l norte y l'oeste, viviendo anguaño'l Polonia y l'este d'Alemaña. Dellos páxaros migraron hasta'l mar Roxu y el golfu Pérsicu, ente qu'otros hanse estendíu escontra países como Noruega y Dinamarca. Un pequeñu númberu d'ellos vense tamién regularmente en Gran Bretaña, sobremanera nel sud-este d'Inglaterra, Anglia Oriental y los Midlands. Ye bien abondosu na mariña del mar Cantábricu.
Hábitat
La gavilueta del Caspio añera nes dunes, islles, llagos de les estepes y nel cantu de los cursos d'agua.
Mutiloa
Mutiloa ye un conceyu de la provincia vasca de Gipuzkoa (España).
Guermange
Guermange ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ken Burns
Kenneth Lauren Burns ye un cineasta norteamericanu de documentales.
Perlla (heráldica)
Pa dellos autores la perlla simboliza la "Santísima Trinidá" y p'otros representa los trés devociones de la caballería, "Dios, el Rei y la Dama".
Ken Burns
Burns ye conocíu por el so estilu en documentales, faciendo usu d'orixinales impresiones y fotografíes y produció dellos aclamaos documentales tantu biográficos como históricos. Ente los sos más notables producciones tán miniseries en "American Civil War" (The Civil War, 1990), "baseball" (Baseball, 1994) y "jazz" (JAZZ, 2001).
Perlla (heráldica)
Como atributu heráldicu, la pila recibe distintes calificaciones: invertida, ondeada, cargada, mallada o afilada. La última versión ye'l símbolu del clan escocesa Cunningham, y ye llamada n'inglés un shakefork.
Ken Burns
Los documentales de Burns fueron nomaos pa dos premios de l'Academia y seis de los sos documentales fueron nomaos pa unu o más Premios Emmy. Ganó tres premios Emmy por The Civil War, Baseball y por Unforgivable Blackness
Biografía
L'hermanu de Burns, Ric Burns, ye tamién un cineasta de documentales conocíu, que los sos trabayos apaecieron en televisión abierta por más de dos décades y ganada reconocencia. Ric Burns ye conocíu, al meyor, pola so serie pa la PBS llamada New York: A Documentary Film.
L'efeutu Ken Burns
Nos sos documentales, Burns en delles ocasiones da-yos vida a les fotografíes al averala amodo y dándo-y un movimientu lentu ente un puntu y otru. Por casu, nuna fotografía d'un equipu de baseball, él podría movese amodo al traviés de les cares de los xugadores y frenase un pocu nel xugador que'l narrador tuviera falando. Esto foi llamáu'l efeutu Ken Burns.
L'efeutu tamién puede ser usáu como una transición ente tomes. Por casu, pa pasar d'una persona nuna hestoria a otra, el podría abrir tomar con un acercamientu a una persona nuna semeya, ende alloñar y apaez la otra persona n'otra semeya. Esto úsase especialmente cuando se cubrir temes bien vieyes de los cualos nun hai películes. L'acercamientu, alloñamientu y movimientu dan-y la sensación de movimientu y caltién al espectador visualmente entreteníu.
Esta téunica fíxose conocida como L'Efeutu Ken Burns (Ken Burns Effect n'inglés), y anque él nun foi quién anició la téunica, foi daqué básicu pa casi tolos documentales, presentaciones y hasta salvapantalles. N'edición de películes y sistemes d'edición non lliniales, como iMovie y iPhoto (d'Apple Inc., que tamién usa esti efeutu nos sos cubrepantallas) xeneralmente inclúyese un efeutu o transición llamáu Efeutu Ken Burns, col cual una imaxe puede ser incorporada a una película o animación col estilu d'averar, alloñar y movese.
El términu tamién foi usáu d'una formes menos formal pa referise a una persona qu'aumentó la so popularidá dempués d'apaecer nun documental de Burns. Dalgunes d'éstes persona son Shelby Foote y Buck O'Neil
Documentales
Los documentales de Burn inclúin:
Na actualidá, Ken Burns ta trabayando en trés documentales más:
Larus canus
La ye una especie d'ave Charadriiforme de la familia Laridae. Comparada con otres gaviluetes, tien un picu bastante delgáu, que-y da a la cabeza un aspeutu pulcru y arrondáu. Suel enfusase nel interior, alimentándose nel suelu de viermes, inseutos, mures, bayes y granos cayíos de ceberes. Busca alimentu n'agües pocu fondes. Añera en colonies, na mariña o nel interior, y delles vegaes en pandoriales o praos lloñe de l'agua.
Ken Burns
Documentales
Les películes de Ken Burns inclúin:
Larus canus
Subespecies
Conócense cuatro subespecies de gavilueta cana:
Ken Burns
Bibliografía
Bibliografía de Ken Burns (inglés)
Védrines-Saint-Loup
Védrines-Saint-Loup ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Himantopus himantopus
La ye una especie d'ave caradriforme de la familia Recurvirostridae. Ye una ave zancuda de mediu tamañu, bastante común en zones de banzaos.
Descripción
Los adultos miden ente 33 y 36 cm. Tien pates llargues de color rosa, el picu fino y llargo y les nales son curties de forma triangular. Ye de color blancu pol banduyu y negru pol envés.
Historia natural
thumb|H. h. himantopus. Son migratorios y muévense al océanu cerca de la mariña pel hibiernu. Recueyen el so alimentu del sable, la folla o l'agua, comiendo viermes y pequeños crustáceos vadeando por llamuergues o zones anubiertes.
Reproducción
thumb|Güevu de Himantopus himantopus Cría en banzaos y llagunes pocos fondes, o estanques. El nial ye una taza desnuda na tierra cerca de l'agua. Estes aves añeren de cutiu pequeños grupos. Un interés que tamién se da n'otres especies d'aves ye la estratexa que siguen pa protexer la niarada (los niales constrúyense nel suelu): cuando un depredador averar a los güevos, asemeyen tener una nala rota pa distrayer l'atención d'atacante y alloñar del nial.
Subespecies
Conócense cuatro subespecies de Himantopus himantopus, anque la taxonomía del xéneru Himantopus ye revesosa:
Carapa guianensis
Carapa guianensis Aubl., ye una especie d'árboles pertenecientes a la familia de les Meliaceae. thumb|Árbol nuevu miniaturadeimagen|Grana de Andiroba.
Hábitat
Alcuéntrase en Costa Rica, Panamá y la cuenca del Amazones en Suramérica, principalmente en Bolivia y Brasil.
Descripción
Algamen un tamañu d'hasta 40 m d'altor na cuenca del Amazones; produz una nuez de cuatro láu paecida a la castaña, de la cual estrayer un aceite, con delles propiedaes melecinales. La so producción tienen fines comerciales.
Ed Sheeran
Edward Christopher Sheeran, más conocíu pol so nome artísticu Ed Sheeran, ye un cantante y compositor británicu. A curtia edá, empezó a cantar na ilesia a la qu'asistía y tamién aprendió a tocar la guitarra. A los dieciséis años abandonó la escuela secundaria, y treslladóse a Londres pa escorrer una carrera artística. Dempués de publicar un EP de forma independiente a principios de 2011, captó l'atención d'Elton John quien lo punxo en contautu col sellu Asylum Records y robló un alcuerdu de grabación. En setiembre de 2011 llanzó'l so álbum debú +, que tuvo un ésitu comercial y na llista musical de discos de Reinu Xuníu. L'álbum consta del senciellu «The A Team» que tuvo nomada a un grammy por cantar del añu. En 2012 Sheeran ganó los gallardones artista revelación británicu y solista británicu masculín nos Brit Awards. Actuó como telonero de Taylor Swift na so xira Rede Tour mientres dellos meses de 2013 y en 2014 optó al gallardón meyor artista nuevu de los Premios Grammy.
El so segundu álbum ×, de 2014, tuvo entá mayor ésitu en ventes que'l so discu debú; asítiase na posición 1 del Billboard 200 d'Estaos Xuníos y tamién na llista d'álbumes británica, y pa febreru de 2016 vendiera diez millones de copies mundialmente. El senciellu «Thinking Out Loud» valió-y los premiu canción del añu y meyor interpretación vocal pop solista na edición 58 de los Premios Grammy.
Carapa guianensis
Propiedaes
Indicaciones: ye astrinxente, antidiarreico, vermífugo, tónicu, febrífugo, insectífugo, enfermedaes de la piel y reumatismu. Antisépticu, antiinflamatoriu, emoliente, cicatrizante. Úsase l'aceite de les granes, la corteza y les fueyes.
Otros usos: L'aceite úsase industrialmente en llume y fabricación de xabón. Tamién s'usa como insecticida, en momificación.
Taxonomía
Carapa guianensis describióse por Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet y espublizóse en Histoire des Plantes de la Guiane Françoise 2(Suppl.): 32, t. 387. 1775.
Ed Sheeran
2005-2011: entamos de la so carrera artística
160px|miniaturadeimagen|left|Ed Sheeran actuando en 2010.
Carapa guianensis
Aceite de Andiroba
L'aceite conteníu na andiroba almendra ye de color mariellu claru y desaxeradamente amargosu. Cuando se somete a una temperatura inferior a 25 ° C, se solidifica, dexando consistencia como la de vaselina. Contién sustances como la oleína, palmitine y la glicerina. Cuenta con antisépticu, antiinflamatoriu, cicatrizante y los insecticides. El xabón producíu a partir d'aceite de andiroba enfermedá de la piel de combate y tamién ye un bon empuste de mosquitos. Per otra parte, l'aceite tien un efeutu tónicu sobre'l pelo y tamién puede ser utilizáu como un aceite de masaxe.