cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Recesión
Propuestes pa solucionar la crisis
Dellos marxistes opinen tamién que dalgunos de los réximes que güei se proclamen «democracies populares» nun son verdaderes democracies socialistes y que constitúin una deformación de los principios orixinales del marxismu. Nel casu concretu de China, sostienen que desenvolvió una economía empobinada al capitalismu, pero se vale del so títulu de República Democrática Popular” pa poder cuntar con mano d'obra barata, por aciu la esplotación de los trabayadores chinos, hasta niveles de vida calificaos como infrahumanos, tal como pasa en munches democracies capitalistes.
Enllaces esternos
[http://www.elcato.org/node/3690 EE.XX.: ¿Falta de regulaciones? Non, solamente regulaciones pocu efeutives], por Tyler Cowen Dossier sobre la crisis económica 2008-2009 y (Suplementu actualizáu del anterior dossier)
Celia Giménez
Celia Giménez Costeira foi una muyer española, destacada militante de la Seición Femenina de Falanxe.
Biografía
Miembru de la Falanxe, mientres la Guerra civil española sirvió como enfermera. Casada con un pilotu y madre d'una fía, el so home finó mientres la guerra. A empiezos de 1939 treslladar a l'Alemaña nazi, trabayando nel hospital berlinés de Neukölln y exerciendo como xefa de la Seición Femenina n'Alemaña.
Tres el final de la guerra trabayó pa la compañía Aviaco como xefa de «mayordomía». Tres la so muerte, foi soterrada nel campusantu de Santa Lastenia de Santa Cruz de Tenerife, ciudá na que moraría a la fin de la so vida.
Parmentiera aculeata
El cuajilote, huachilote o cacáu de monu (Parmentiera aculeata) ye un árbol propiu de la selva baxa caducifolia que cubre amplies estensiones nel sur y centru de Méxicu. En Venezuela recibe'l nome de camburito, pola forma similar del so frutu con un cambur o banana.
Descripción
Trátase d'un árbol que llega a crecer hasta doce metros d'altor, de tueros gruesos y corteza sedada. Les fueyes son mayormente tri-foliaes y unes poques son simplies, elíptiques, polenques, de color verde intensu. Los nuedos en de les ramines tán armaos con un escayu grusa, pequeña, curva y aguda, que s'alcuentra subxacente a cada fueya. Les flores d'esta especie crecen nel tueru y nos estremos de les cañes. El frutu ye cilíndricu, xeneralmente curváu, con costielles grueses, carnosu y fibrosu; llega a midir hasta 17 cm de llargor y con más de 3 cm de diámetru.
Usos
Puede consumise crudu o cocíu anque nun ye bien apetecedor, el so consumu ta acutáu práuticamente a les zones onde'l cuajilote espolleta, onde tamién s'emplega como alimentu de forraxe.
Propiedaes
Tien usos yerboleros. Tanto'l frutu como la corteza y el raigañu son emplegaos polos mestrones mexicanos nel tratamientu de delles afecciones del reñón. El so frutu ye ricu en vitamina A, pero, como se dixo, nun gocia de gran popularidá nel mercáu d'alimentos en Méxicu.
Taxonomía
Parmentiera aculeata describióse por (Kunth) Seem. y espublizóse en The Botany of the Voyage of H.M.S. ~Herald~ 183. 1854. Parmentiera: nome xenéricu dau n'honor del botánicu francés Antoine Parmentier.
aculeata: epítetu llatín que significa "con escayos o aguiyones"
Parthenium argentatum
Distribución y hábitat
Ye nativu del Desiertu de Chihuahua Méxicu, y del suroeste d'EE. XX..
Usos
Usar como fonte alternativa de látex hipoalergénico, en contra de l'avezada goma de cauchu proveniente de Hevea.
La especie foi intensamente investigada na Segunda Guerra Mundial cuando Xapón cortó'l suministru americanu dende Malasia. Pero'l fin de la guerra nun llogró un cultivu estensu del guayule, y el proyeutu archivóse, pol productu importáu más baratu.
Apocayá, el guayule resurdió na investigación poles sos propiedaes de hipoalergénico. mientres la goma del Hevea tien proteínes causantes de severes reacciones alérxiques en pequeña porción de población, el guayule non. Los productos de guayule nel mercáu son guantes de ciruxía y catéteres, y tase trabayando pa llograr condones.
Taxonomía
Parthenium argentatum describióse por Asa Gray y espublizóse en Journal of Botany, British and Foreign 66: 141. 1928.
Brihuega
Brihuega ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha.
Símbolos
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu oficialmente la col siguiente blasón:
La bandera qu'usa'l conceyu, que nun ta aprobada oficialmente, ye un pañu coloráu de proporciones 2:3 col escudu cargáu nel centru.
Xeografía
—capital del conceyu— ta asitiada a una altitú de 876 msnm y álzase sobre un altiplanu na vega del ríu Tajuña. Ta a 32 km de la capital provincial. La estensión del so términu ye considerable, pos amás del nucleu principal engloba los llugares o entidaes menores d'Archilla, Balconete, Castilmimbre, Cívica, Fuentes de la Alcarria, Hontanares, Malacuera, Olmeda del Extremo, Pajares, Romancos, Tomellosa, Valdesaz, Villaviciosa de Tajuña y Yela. 220px|left|Estensión del términu municipal dientro de la provincia de Guadalaxara
Historia
left|thumb|Puerta de la Cadena, parte de la muralla de Brihuega. El so orixe atopar nun pobláu celtibéricu llamáu Brioca, d'onde derivó al so actual nome. thumb|left|170px|Cai de la llocalidá. El rei Al-Mamún de la taifa de Toledo apreciaba esta zona polos sos ricos cazadorios, al puntu qu'agospió nel so palacete de Brihuega al so amigu Alfonso, rei de Lleón, cuando en 1072 ésti foi ganáu na batalla de Golpejera pol so hermanu Sancho II de Castiella y espulsáu del so reinu. thumb|right|Ilesia de San Felipe. Alfonsu VI nun tardaría en faese, aquel mesmu añu, col Reinu de Castiella y conquistar dempués pa sigo, yá en 1085, tol valle del ríu Tajuña. En 1086 venció Brihuega al arzobispu Raimundo de Toledo, primer constructor de la fortaleza que preside'l valle del Tajuña.
Mientres enforma tiempu la villa tuvo arrodiada de muralles, que concluyó yá nel sieglu XIII el tamién arzobispu de Toledo, Rodrigo Jiménez de Rada, quien nel añu 1242 concedió fueru a Brihuega.
Dende l'entamu de la Guerra Civil, en Brihuega, los confederaos de la CNT, instauraron el Comunismu Llibertariu. Según escribe'l direutor de la dómina, Armand Guerra (direutor, ente otres, de Carne de fieres), Brihuega ye la envidia de los pueblos d'alredor, onde alleguen llabradores de pueblos vecinos fuxendo de la fame y pa comunarse. Al llegar a Brihuega Armand Guerra solo tien bones pallabres del pueblu y de la so xente. Al pasar pola barbería, Guerra, lleváu pola costume de pagar, da-y una peseta al barberu y este respuéndelu: -¡Equí nun circula esa porquería, compañeru! Los cuartos nun los da más que'l gran reló de la plaza. El trabayu pagar con trabayu. Hai de solliñar la salú y felicidá de los neños de Brihuega en contraposición de los neños de Madrid.(Fonte: Al traviés de la metralla. Armand Guerra. La Malatesta Editorial 2005).
Mientres la Guerra Civil les sos cais y términos fueron escenariu, en marzu de 1937, de la batalla de Guadalaxara, que supunxo una importante victoria del Exércitu Popular Republicanu frente a les tropes sublevaes y los sos aliaos, nesti casu fundamentalmente tropes italianas.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 296,41 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Patrimoniu
thumb|right|Arcos visigodos, na Cueva Árabe, formen parte del patrimoniu de Brihuega
1487
1487 (MCDLXXXVII) foi un añu común entamáu en llunes del calendariu xulianu.
Fayedal de la Viescona
Vexetación
La cubierta vexetal de la Viesca de la Toya, llugar más conocíu como La Viescona, carauterizar pol so grau de naturalidá y les escases evidencies d'intervención humana.
El monte ta asitiáu na falda norte de la Sierra del Sueve (Asturies), y venceyáu a un estrechu valle escaváu nes fasteres del Sueve por Regar de la Toya, que partiendo de les praderíes del Bustacu percuerre tol monte pa terminar nel regueru de la Cueva del Beau.
Ye'l fayedal asitiáu a menor altitú de tola Península Ibérica, y atópase bien próximu al mar: tan solo a unos 800 metros en llinia recta. Otra particularidá ye la so estructura, invertida con respectu al restu de montes, yá que les hayas, árboles sobremanera de monte que n'Asturies s'asitien ente los 800 y los 1.500 m.s.n.m, atopar nesti llugar per debaxo de los carbayos.
Esti monte tamién alluga conxuntos d'especies de liquen que son rares o tán ausentes nos montes que se topen n'estadiu xuvenil o nos que s'efectuaron esplotaciones intensives. Unu d'ellos, Lobaria virens (Lecanoromycetes: Peltigerales: Lobariaceae), ye un escelente indicador de montes vieyos, bien calteníos y estructurados, con continuidá ecolóxica. Esti liquenes ye un taxón subtropical, bien escasu y d'importancia bioxeográfica y bioindicadora, escastáu o en situación crítica en munchos países europeos, y desaxeradamente sensible a cualesquier alteración ambiental.
thumb|Vista dende l'interior del fayedal.
Bustares
Bustares ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien un área de 30,47 km². El so población ye de 80 habitantes (INE 2015) con una densidá de 2,79 hab/km². thumb|left|180px|Ilesia de San Llorienzo.
Patrimoniu y llugares d'interés
Tocantes a patrimoniu, destaca la ilesia románica, dedicada a San Llorienzo. Construyida nel sieglu XIII, inda se caltién la espadaña, la portada románica y la pila bautismal. Nel so interior, les protagonistes son la cruz procesional del sieglu XVI y una talla, la de la Virxe de la Trapa, realizada n'alabastru y con más de 200 años d'historia.
Amás, ta la ermita del Santu Altu Rei que, a 1852 metros d'altor, ye d'orixe templariu.
Otru elementu importante ye la fonte vieya bustareña, na cual podemos ver una inscripción en llatín qu'indica que foi construyida na dómina del rei Carlos IV.
El pueblu inscríbese dientro de la ruta de l'arquiteutura negra, gracies a les sos construcciones populares feches a base de piedra tipo gneis.
Fiestes
Tocantes a les sos fiestes, destaquen les que se realicen n'honor a San Roque (16, 17 y 18 d'agostu), según la romería del Altu Rei que, declarada d'Interés Turísticu Provincial, tien llugar el primer sábadu de setiembre. Esta romería supón l'alcuentru d'habitantes y visitantes de los pueblos d'alredor. Amás, realízase una procesión n'honor al Santu Altu Rei na que figuren un pendón y una cruz de cada pueblu (llevada por daquién rellacionáu con estos); toos lleven dambos elementos menos Bustares qu'apurre solo una cruz a esta procesión.
Jean Harlow
Harlean Harlow Carpenter, conocida artísticamente sol seudónimu de Jean Harlow; foi una actriz de cine d'Estaos Xuníos y considerada como símbolu sexual mientres la década de 1930. Conocida como La roxa platín pol so famosu pelo, la so enorme popularidá y la so imaxe de vampiresa oldearon cola so vida privada, enllena de desilusiones, qu'acabó con una muerte prematura a los 26 años por cuenta de un fallu renal.
Biografía
Fía de Mont Clair Carpenter, un dentista, y la so muyer Jean Poe Harlow. La so madre yera desaxeradamente proteutora con Harlean, lo que creó una rellación bien fuerte ente elles pal restu de les sos vides. Solía llamala 'Baby' en cuenta de Harlean; ello ye que namái cuando ingresó na escuela pa neñes 'Miss Barstow', en Kansas, la neña enterar de que'l so verdaderu nome yera Harlean y non 'Baby'. Poco dempués, los sos padres divorciáronse. Jean consiguió la custodia de Harlean y ésta namái volvió ver al so padre una vegada na vida.
En 1923, dambes camudáronse a Hollywood cola esperanza de que Harlean convirtióse nuna gran estrella, pero n'estudiando de volao nuna escuela dramática pa moces ensin llograr enforma ésitu, volvieron a Kansas pasaos dos años. En 1925, el güelu de Harlean mandar a un campamentu de branu en Michigan, onde ésta cayó enferma con fiebre escarlatina. Dempués Harlean estudiaría en Ferry High School en Lake Forest, Illinois, y a los sos dieciséis años conoció al que sería'l so primer home, Charles McGrew, de 20 años y herederu d'una gran fortuna. La pareya camudar a Los Angeles, onde por fin unos executivos de la Fox interesar por Harlean, a la que contrataron sol nome de Jean Harlow.
Empezó trabayando como extra ya interpretando pequeños roles enantes del so primer papel en solitariu, na película Hell's Angels, dirixida por Howard Hughes, cola qu'encandiló al públicu anque non a la crítica, qu'inclusive llegó a xulgar la so actuación como tarrecible. Depués llegaríen películes como The Public Enemy (1931), xunto a James Cagney, y Goldie (1931), con Spencer Tracy.
Anque popular col públicu, los críticos de cine burllar d'ella. Con Platinum Blonde (1931), con Loretta Young y empobináu por Frank Capra, Hughes decidió camudar el títulu, n'inglés, a Platinum Blonde («roxa platín»), precisamente pol color de pelo de Harlow. Munches de les sos fanes femenines se tiñeron el pelo de roxu platín como ella, ya inclusive Hughes entamó un concursu, con un premiu de 10 000 dólares, p'atopar un peluqueru que más conseguiera averase al tonu de roxu de l'actriz.
Poco dempués, a la edá de 21 años, Harlow robló un contratu con Metro Goldwyn Mayer (MGM), dempués de qu'ésta pagara a Hughes 30 000 dólares. Foi entós cuando Harlow convirtióse nuna superestrella, con películes como Red-Headed Woman (1932) o Red Dust (1932). Foi mientres el rodaxe de Red Dust cuando'l so segundu home, Paul Bern, foi topáu muertu na casa de dambos, colos subsiguientes rumores de que la mesma Jean Harlow asesinar. Los executivos de MGM nun tardaron en dar la muerte por resuelta, asegurando que la muerte de Bern habíase por cuenta de suicidiu, alegando como motivu qu'ésti carecía impotencia. Esto nun estropió de nenguna manera la carrera de Harlow, qu'acabó inclusive más popular qu'antes.
Tres otres esplicaciones y teoríes sobre la muerte del so home, Harlow tuvo un romance bastante indiscretu col boxeador Max Baer, que la so muyer amenació con divorciase nomándola a ella como causa principal. MGM nun tardó en casar entós a Harlow col cineasta Harold Rosson. Dambos divorciáronse ensin más escándalo siete meses dempués.
A metá de la década de 1930, Harlow yera una de les mayores estrelles del cine estauxunidense y la principal actriz de MGM. La so última película foi Saratoga (1937), xunto a Clark Gable.
Fallecimientu
Mientres el rodaxe de Saratoga, Harlow empezó a llegar tarde a los estudios por cuenta de problemes de salú, hasta que'l 29 de mayu de 1937 esmorecer nel plató y foi treslladada al hospital y diagnosticada d'uremia, una enfermedá derivada del reñón que Jean sufría por cuenta de carecer na so niñez la escarlatina.
Jean Harlow morrió nel hospital el día 7 de xunu, 9 díes dempués de ser ingresada, a la edá de 26 años.
Erin go Bragh
thumb|Dibuxo de [[Henry Grattan en 1798.]] Erin go Bragh, dacuando denomináu Erin go Braugh, ye la anglicanización d'una frase del idioma irlandés, Éirinn go Brach, y utilízase pa espresar llealtá a Irlanda. Con mayor frecuencia traduzse como «Irlanda pa siempres».
Orixe
Tien el so orixe na frase Éirinn go Brach del idioma irlandés. La ortografía estandarizada n'irlandés ye Éire go Brách, que se pronuncia [ˈyːrʲə ɡə brɑːx]. Sicasí, Éirinn (que sobrevive como la forma dativa de la norma moderna) ye una forma histórica utilizada en llugar de Éire en dos dialeutos; este ye l'orixe del anglicanismu Erin. En tolos demás dialeutos, la distinción ente'l Éire nominativu acusativu y el dativu Éirinn caltiénse distinta. Esti cambéu llingüísticu (forma dativa reemplazando a la nominativa) ye común ente los nomes irlandeses de la segunda y quinta declinaciones.
Usos
thumb|Bandera del [[Batallón de San Patriciu de Méxicu.]]
Nacionalismu na diáspora irlandesa
Col tiempu, la frase se anglicanizó. Escontra 1847 yá taba n'usu como Erin Go Bragh. Esi añu, un grupu de voluntarios irlandeses, incluyendo desertores del Exércitu de los Estaos Xuníos, xunióse al llau mexicanu mientres la Intervención d'Estaos Xuníos en Méxicu. Estos soldaos, conocíos como Los San Patricios o Batallón de San Patriciu, utilizando estándar d'una bandera verde con un arpa nella, col lema Erin Go Bragh debaxo. Variaciones de dicha bandera utilizáronse en diverses ocasiones pa espresar el nacionalismu irlandés.
En 1862, un grupu de 400 irlandeses emigró a Brisbane, Australia nun barcu llamáu Erin Go Bragh.
Deportes
A finales del sieglu XIX, el club de fútbol Hibernian Football Club d'Edimburgu, Escocia, adoptadó el Erin Go Bragh como'l so lema, lluciéndolo nes sos camisetes.
En 1906, trés irlandeses fueron a Atenes, Grecia pa competir nos Xuegos Entrepolaos de 1906 como un equipu irlandés independiente del Reinu Xuníu. Teníen uniformes distintos destinaos a competir per primer vegada en calidá de representantes del so propiu país. Una vegada n'Atenes, el comité británicu decidió que'l irlandeses teníen de competir so la bandera británica. Peter O'Connor ganó la medaya de plata pal saltu de llonxitú. Cuando taba a puntu de recibir la so medaya bastiar escontra l'estil de la bandera y izó una bandera col lema Erin Go Bragh. Los otros atletes irlandeses, según munchos atletes irlandeses-americanos defendieron la so seguridá pa unos curtios minutos. Yera la primer vegada qu'una bandera irlandesa había flameado nun eventu deportivu.
Otros
Un cantar tradicional escocesa del sieglu XIX, tituláu Erin-go-Bragh cunta la hestoria d'un escocés de les Terras Altes que ye confundíu con un irlandés. Los dos primeros versos inclúin la frase irlandesa.
La espresión foi parafrasiada por un xuegu de pallabres nun titular del New York Times («Erin go broke», traducíu como «Erin va a la quiebra»), escritu pol economista Paul Krugman, en referencia a la crisis financiera n'Irlanda de 2008-2013.
Librilla
Librilla ye un conceyu español perteneciente a la Rexón de Murcia. Tien una población de 5.107 habitantes (INE 2016) y una superficie de 56 km². Asítiase a entrambos llaos de la rambla del ríu Orón.
Xeografía
left|thumb|El ríu [[Ríu Orón |Orón o Ribayu de los Espectros qu'estrema Librilla.]] El pueblu ta asitiáu nes proximidaes de la rambla d'Alxecires y ye travesáu pol ríu Orón. Atopar so la solombra de la sierra de Carrascoy y a les faldes de El Castellar, en plenu valle del Guadalentín.
Llenda al norte y al este cola capital de la Rexón y colos conceyos de Mula, al norte y Alhama de Murcia, al sur y al oeste.
Historia
La hestoria de Librilla remontar hasta los tiempos de los Íberos, que dexaron los restos arqueolóxicos d'un asentamientu en El Castellar.
El nome d'esti conceyu foi dau pol xeógrafu árabe al-Idrisi quien, nel sieglu XII, bautizar col nome de Lymbraya, que n'árabe significa Ribayu de los Espectro, n'alusión a la rambla que crucia la población.
En 1243, tres la dominación musulmana, Librilla xunto col restu del Reino de Murcia ye apurrida como protectoráu al futuru Alfonsu X de Castiella, entós infante, por cuenta de les capitulaciones d'Alcaraz. En tiempos d'Alfonsu XI, Don Juan Manuel, adelantado del Reinu de Murcia, heredó Librilla como parte de los señoríos que pertenecíen al so padre.
Más palantre la Casa de Fajardo fundó en Librilla la so mayoralgu, llevantando'l so casa solariega que tuvo habitada polos sos señores hasta'l primer terciu del sieglu XVIII.
Conceyu
El Conceyu de Librilla foi oxetu d'una intervención xudicial anti-corrupción pola que'l so entós alcalde, José Martínez García, foi deteníu nel marcu de la Operación Biblioteca, según el Primer Teniente d'Alcalde y Conceyal d'Urbanismu, Pedro Martínez. Tres dellos meses acabó siendo espulsáu del PP anque dicha formación política nun lu obligó a abandonar l'Alcaldía, na que se caltuvo mientres tola llexislatura.
Llugares d'interés
thumb|right|Vista de Librilla cola [[Sierra de Carrascoy nevada al fondu.]] Los principales llugares d'interés de Librilla son:
Economía
La principal actividá económica de Librilla ye l'agricultura, con plantíos de frutales de riego, destacando la producción de limón. La producción industrial de Librilla ye bien recién, a partir de la construcción del polígonu industrial Cabecicos Blancos, allugáu xunto a l'autovía del Mediterraneu, a 20 km de Murcia. El polígonu cunta con una superficie de 750.000 m² de suelu industrial y 512.000 m² de suelu edificable y cuenta con bonos accesos.
Tresportes
Librilla atópase na exa de comunicación que describe l'autovía del Mediterraneu (A-7), que forma parte de la ruta europea E-15, y que traviesa'l términu municipal.
Tamién dispón d'una Estación de Ferrocarril, integrada na rede de cercanía Murcia/Alicante, Llinia C-2. Tien servicios diarios a Alhama-Totana-Lorca-Puerto Lumbreras-Pulpí-Aguilas y a Alcantarilla-Murcia.
Gastronomía
thumb|Coneyu al ajillo con pataques Los principales platos de la gastronomía local son el arroz con coneyu, el potaxe, l'estofado, les migues, los michirones (fabones seques cocinaes con xamón y chorizu), les farrapes migues, el coneyu al ajillo, y l'olla de gochu o cocíu murcianu.
Esiste un tipu de pan tradicional llamáu pitanza, que pesa unos 200 gramos y ye llanzáu a mamplén dende los balcones del conceyu cada 22 d'agostu. Trátase d'un actu únicu tantu a nivel rexonal como nacional aniciáu en tiempos medievales. Con ello conmemora una gran seca que solmenó a tol valle del Guadalentín.
Deportes
El fútbol sala foi unu de los deportes más populares ente los mozos de Librilla, llegando a llograr grandes victories a nivel nacional.
Leptapoderus affinis
Leptapoderus affinis ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China.
Congresu Européu de Matemátiques de 2020
El Congresu Européu de Matemáticos de 2020 (embrivíu como 8ECM) foi l'octavu congresu celebráu na ciudá de Portorož del 20 de xunu al 26 de xunu de 2020.
Bayonvillers
Tien una población de y una superficie de  km².
Preseos de vuelu
thumb|400px|[[Cabina de vuelo|Cabina d'un Douglas DC-3 onde pueden vese los preseos de vuelu.]] Denominar preseos de vuelu al conxuntu de mecanismo que fornen una aeronave y que dexen al piloto una operación de vuelu en condiciones segures. Dependiendo del so tamañu o grau de sofisticación, una aeronave puede cuntar con un númberu variable de preseos. Pueden clasificase en tres grupos básicos: de pilotaje, de control de motor y de navegación.
Preseos de pilotaje
Son los preseos más básicos y que'l so control hai de ser más frecuente per parte del pilotu. Pol so orde de relevancia pal vuelu seguro los más importantes son:
Anemómetru
thumb|Indicador de velocidá aerodinámica. En verde velocidaes normales d'operación, en mariellu velocidaes altes y en coloráu máxima velocidá. N'aeronáutica'l anemómetru ye utilizáu como velocímetru. Ye l'indicador de la velocidá relativa con respectu al aire. Como quiera que cada tipu d'aeronave de nala fixa tien una serie de velocidaes carauterístiques fundamentales pa una operación segura de la mesma, toes elles incluyíes dientro de la envolvente de vuelu. Destaquen ente estes velocidaes: la velocidá aerodinámica mínima velocidá d'entrada en perda, Vs; la velocidá V1 de decisión de despegue; la velocidá máxima a nun entepasar, Vne; y la velocidá óptima o de máximu rendimientu, ye dicir la velocidá de cruceru, Vcx. Viendo la necesidá de conocer en tou momentu la velocidá d'una forma precisa pa poder trabayar con elles entiende la importancia d'esti preséu. El so funcionamientu basar na comparanza de dos primas: la presión estática y la presión dinámica, captaes en puntos apropiaos del aparatu, por aciu un sistema llamáu pitot-estática.
L'indicador de velocidá aeródinamica contién arcos coloriaos nos estremos xunto con númberos qu'indiquen lo siguiente:
Un error d'esti indicador puede resultar fatal. Como muestra basten dos exemplos:
Altímetru
thumb|Altímetru d'un avión. El de la imaxe amuesa una [[altitú de 3700 pies, unos 1125 metros.]] El altímetru indica, en pies (ft, del inglés feet) o en metros, la llectura de l'altitú relativa a un nivel de referencia dau al cual ta volando l'avión. Nel altímetru hai dos aguyereties, dambes indicando: La pequeña los millares y la llarga les centenes. Teniendo esto en cuenta, cuando l'aguya pequeña atópese, por casu, nos mil pies (1000 ft) y la llarga nos 300 ft, volar a 1300 ft. Dellos aviones tienen una aguya más qu'indica les décimes, pero la mayoría d'aviones llixeros tienen los dos aguyereties con forma de punta. Dende la introducción de la electrónica esisten indicadores dixitales, con númeración dixital o asemeyando analóxicu con aguyes.
La indicación del altímetru depende de que fuera afechu a la presión barométrica esistente na zona de vuelu, o bien con referencia a la elevación del aeródromu del que partió o al que se dirixe. Básicamente, ye un barómetru aneroide.
Si por dalguna causa, el sistema estáticu pitot estropiase o sufre dalgún desperfecto, en casu d'emerxencia, puede rompese el cristal del preséu pa tener una toma de presión estática direuta.
Esiste amás, nos aviones de más tamañu y complexidá, un radiu altímetru. Este ye un aparatu que s'usa pa determinar l'altor sobre'l terrén con una exactitú de centímetros, y el so funcionamientu ta basáu nuna onda de radar que s'emite escontra baxo y vuelve reflexada al preséu, que'l so procesador mide'l tiempu trescurríu y, poro, la distancia percorrida pola onda de radio. Ye tal la so precisión que nos aviones grandes la so indicación establez el puntu en que'l pilotu manualmente, o los sistemes automáticos, empecipien la recoyida, flare n'inglés, darréu previa al contautu col suelu. Dando asina l'altor real del avión al respective de la superficie terrestre nesi momentu.
Indicador de velocidá vertical o variómetro (VSI)
thumb|left|[[Varioaltímetro|Variómetro monstrando la indicación d'un vuelu ensin variaciones d'altor o reposu en tierra.]] L'indicador de velocidá vertical o varioaltímetro, embrivíu VSI, indica si l'avión ta xubiendo, baxando o va niveláu y la velocidá vertical a la que xube o baxa xeneralmente en pies per minutu (ft/min), o bien metro per segundu (m/s). Si la manecilla indica cero, el vuelu ta niveláu, si ta percima del cero entós ta xubiendo y si ta pembaxo de cero, ye que l'avión baxa. A partir d'esta información, contrólense los valores de la velocidá d'ascensu y descensu. Exemplu: UP 7 = ascensu a 700 ft/min, 0 = vuelu niveláu, 7 DOWN = descensu a 700 ft/min.
Inclinómetro y coordinador de xiru
thumb|Indicador de viraje, conocíu por turn and bank. thumb|Coordinador de xiru. El coordinador de xiru y, el so antecesor, el inclinómetro (tamién llamáu turn and bank, bola y cayáu o indicador de xiru y bancada) son dos preseos de vuelu integraos nun mesmu cuadrante.
El inclinómetro presenta una aguya que s'esvia de la vertical al ritmu en que la exa llonxitudinal del avión va variando la so orientación o aldu. El so funcionamientu basar nun xiroscopiu, y cuanto más inclináu tea más rápidu ye'l xiru. Lleva unes marques de referencia, de normal si l'aguya ta enriba d'una d'elles el xiru ye de 2 minutos por cada 360°. Adicionalmente hai una bola qu'esmuz nuna canal curva tresparente, que se mueve por inercia. Si la bola ta nel centru mientres el viraje, ésti ye llamáu «coordináu». Si pela cueta la bola ta a unu o otru llau, dizse, por casu, que'l viraje faise «derrapando», ye dicir el morru del avión apunta escontra dientro del viraje, cuando la bola ta escontra l'esterior del mesmu; y de la mesma manera si la bola apunta escontra dientro del viraje, el viraje ye «esnidiáu» ye dicir el morru del avión apunta pa escontra fora del viraje. Otru usu nos motores d'héliz ye la correición del efeutu del par motor de la héliz. La regla práutica mientres el viraje ye correxir col mandu de direición (pedales) en sentíu de «triar la bola» hasta que vuelva al centru del conductu curvu.
Nel coordinador de xiru vemos en llugar del cayáu una figura d'un avión que nos indica'l grau d'enclín de les ales. Debaxo ta'l conductu curvu cola bola, formáu por trés bloques, cola bola que s'esmuz pel so interior en función del desplazamientu de la exa llonxitudinal del avión. Si la bola asitiar nel bloque del centru, l'avión va xirando «coordináu». Si la bola poner n'unu de los bloques 1 o 3, entós l'avión ta en posición de «derrape», o bien con «deslizamiento».
Horizonte artificial
L'horizonte artificial amuesa la orientación llonxitudinal de l'aeronave (la rellación de la exa llonxitudinal del avión con respectu al planu del suelu), esto ye: si ta xiráu, inclináu, col morru llevantáu, baxáu o tou al empar. Sirve de gran ayuda en condiciones en que la visibilidá ye poco o nula. L'horizonte artificial tien dos partes: l'horizonte puramente dichu, y l'indicador d'aldu. El primeru ta compuestu por una rexón azul que representa'l cielu, otra de normal marrón que representa la superficie terrestre, una mira que representa'l morru del avión, y delles marques a la so alredor. Les marques horizontales a entrambos llaos representen les nales, el planu de l'aeronave, y el so ángulu cola llende ente les rexones de cielu y superficie (l'horizonte artificial), l'ángulu de alabeo. Dispuestes verticalmente a intervalos regulares, hai marques horizontales más pequeñes que representen ángulos concretos nel planu vertical, a intervalos de 5º, 10º, etc. Amuesen l'ángulu actual de la exa llonxitudinal col planu del suelu.
Preseos de control del motor
thumb|Cuentavueltas o [[tacómetru.]] thumb|Mididor de presión de colector o MAP.
Indicadores de potencia
Les aeronaves (aviones o helicópteros) pueden dir forníos con distintos tipos de motores según el so tamañu y usu. Los principales tipos de motor comercial que s'utilicen son:
Dependiendo del tipu de motor escueyen los preseos de potencia que s'utilicen, por casu n'aeronaves de pequeñu tamañu qu'utilicen motores de combustión interna'l preséu indicador de potencia por excelencia ye'l tacómetru, o cuentavueltas, combináu col indicador de presión d'almisión, que indícanos la carga motor. thumb|left|Mididor de temperatura de gases d'escape (EGT). Na mayoría de los tipos de motores de combustión interna puede afaese la riqueza d'amiestu, en función del altor y el réxime de vuelu (engatada, cruceru, descensu) para lo cual se monitoriza la temperatura de los gases d'escape (EGT o Exhaust Gas Temperature).
Indicadores d'estáu de funcionamientu de motor
Los más importantes son:
Preseos de navegación
thumb|120px|Brúxula aeronáutica. Son los preseos esenciales pa poder empobinase y siguir la ruta deseyada per parte del pilotu.
Brúxula
La brúxula o compás dexa al pilotu conocer el aldu de l'aeronave. En munches ocasiones, la brúxula complementar con un xiroscopiu, que'l so movimientu ye más estable y precisu.
Indicador d'aldos o HI (heading indicator)
thumb|left|180px|Indicador d'aldos d'una avioneta [[Cessna 172.]] L'indicador d'aldu, o xiroscopiu direccional, apurre al pilotu la direición del avión en graos magnéticos. D'antiguo tamién s'usaba la brúxula, pero por cuenta de que ésta vese afeutada poles variaciones magnétiques y si el vientu ye aturbolináu vuélvese entá menos precisa, polo que quedó como un elementu obligatoriu pero d'usu en casu de fallu d'otros preseos o como complementu a otros. L'indicador d'aldu ye bien precisu (anque se ve afeutáu pola precesion) y da al pilotu una indicación muncho más fácil d'interpretar, anque como tolos aviones disponen tamién de la brúxula, con ella cual tómase referencia p'afaer el xiru direccional.
Esti preséu, al funcionar sobre la base d'un xiroscopiu, dexa esaniciar los defectos de la brúxula magnética, ente otros la inexactitud en viraje. Suel remanase con vacíu en motores d'émbolu, o bien eléctricamente. Ye ajustable per parte del pilotu pa compensar cola brúxula magnética. Constituyó la base del primer pilotu automáticu, el Sperry. Equivocadamente suélse-y llamar xiru-compás, anque ésti ye un dispositivu de navegación marítima.
ADF (Automatic Direution Finder)
thumb|Indicador del ADF, na parte inferior la frecuencia activa d'una [[Baliza non direccional|NDB y la frecuencia n'espera, o standby.]]
Ye'l primeru de los preseos de radionavegación que se montó dende los años 1930 nos aviones, basar en captar la máxima intensidá d'una señal de baxa frecuencia y de gran algame d'una emisora NDB (Non-Direutional Beacon) en tierra, la so aguya va indicar la direición a dicha estación. Al captar la siguiente frecuencia (ver imaxe) va señalar la direición d'esta otra. Por triangulación sobre un mapa nel que figuren les emisores NDB puede conocese la posición nesi intre.
DME (Distance measuring equipment)
thumb|left|Receptor DME (cimeru) xunto con un receptor ADF (inferior). El equipu mididor de distancia, basáu nel fundamentu del tiempu de respuesta de la señal de radar, apurrió la gran ventaya de qu'apurría la distancia a la emisora que la so frecuencia escoyer, por aciu el cálculu de la diferencia de les señales pulsatorias d'alta frecuencia.
CDI (Course Deviation Indicator)
thumb|Pantalla del CDI, amosando un allugamientu del avión a la derecha (triángulu mariellu) y escontra l'aldu 360°, coincidente cola siguiente estación (indicación sobre'l triángulu de «TO», ye'l códigu de la siguiente estación [[Radiofaru omnidireccional VHF|VOR).]]
Esti dispositivu, basáu en señales de bien alta fecuencia (VHF), y por tantu d'algame menor, sofitar pal so funcionamientu nes antenes VOR (VHF Omnidirectional Range). Apurre sobre los anteriores la particularidá de que dexa saber al piloto si s'atopa a la derecha, a la izquierda o centráu sobre'l radial (camín d'o dende la emisora VOR).
ILS (Presea Landing System)
thumb|left|Funcionamientu del [[sistema d'aterrizaxe instrumental|ILS: na imaxe esquierda l'aeronave tien una sienda d'aproximamientu con altor escasu y esviada a la derecha de la exa de la pista; na derecha amuésase una sienda centrada y col altor fayadizu.]] El sistema d'aterrizaxe instrumental (n'inglés Presea Landing System) ye un sistema fundamental pa les fases d'aproximamientu y aterrizaxe en condiciones de vuelu instrumental (IFR), especialmente de baxa visibilidá (borrina, nueche, problemes de visibilidá en cabina, etc.), yá que a diferencia de los anteriores dispositivos, que solo indiquen aldos, ésti indícanos l'ángulu de descensu correutu amás de l'alliniación cola exa de la pista.
Pilotu automáticu (AUTOPILOT o Automatic pilot)
thumb|[[Pilotu automáticu simple d'una Piper Comanche, colos axustes d'alabeo (roll), cabecio (pitch) y altitú.]] El sistema de pilotu automáticu foi desenvueltu na década de 1930 por Elmer Sperry. Ye una de les claves que dexaron el gran desenvolvimientu de la navegación a llarga distancia, yá que fai posible automatizar el pilotaje calteniendo l'aldu, l'altitú y la velocidá mientres llargos periodos de tiempu, descargando al pilotu d'esta xera, pa poder concentrase na navegación y la supervisión de los sistemes, especialmente del motor, lo mesmo que de les comunicaciones.
Sistema de xestión de vuelu (Flight Management System)
thumb|left|[[Sistema de xestión de vuelu d'un Airbus A320 na posición del copilotu.]] El sistema de xestión de vuelu (tamién conocíu por FMS, acrónimu de la denominación n'inglés Flight Management System), en realidá un potente ordenador, dexa programar la ruta y volar manualmente o por aciu el pilotu automáticu, amás de calcular una gran cantidá de variables de l'aeronave, ente les cualos les relatives a la operación de los motores, la xestión del combustible, y tolos cálculos imaxinables con al respective de la navegación y el vuelu de l'aeronave. El FMC (Flight Management Computer), o FMS, nome esti postreru más fayadizu por referise a tol complexu na so totalidá, recibe información de práuticamente tolos preseos del avión. Los datos cartográficos ya información referente a procedimientos de navegación, ensertar electrónicamente nel ordenador central, de la mesma forma en que s'anueven les cartes de navegación, aproximamientu, despegue ya información aeroportuaria, camudando les fueyes de papel usaes y sustituyéndoles poles nueves.
Sicasí, esti sistema, por razones de redundancia, sigue utilizándose escrupulosamente. La seguridá aérea nun puede depender de sistemes electrónicos que puedan fallar.
Bazentin
Bazentin ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Norte
El norte ye ún de los cuatro puntos cardinales, ye'l llugar au la meridiana taya al horizonte pero en sen haza'l Polu Norte xeográficu. Nel hemisferiu norte, correspuéndese col puntu del horizonte del que la perpendicular pasa pela Estrella Polar. A l'allugamientu o a la direición norte nómase-y septentrional.
Cástor y Pólux
thumb|250px|Tetradracma de plata del rei grecobactriano [[Eucrátides I (171-145 e.C. ) colos Dioscuros. Anverso: bustu de Eucrátides (cascu decoráu con un cuernu y oreya de toru). Aviesu: Representación de los Dioscuros con una palma na manzorga y una llanza na derecha. Lleenda: BASILEOS MEGALOI EUKRATIDOI, ‘Gran rei Eucrátides'.]]
Congresu Européu de Matemátiques de 2008
El Congresu Européu de Matemáticos de 2008 foi'l quintu congresu celebráu en Amsterdam, del 14 de xunetu al 18 de xunetu de 2008.
Norte
Etimoloxía de norte
Norte provién del vocablu norð del inglés antiguu y ésti deriva del proto-indoeuropéu ner que significa manzorga, dau que'l norte ta a la manzorga cuando ún alcuentra enfrente al sol pela mañana (Orto heliacu). undefined
Cástor y Pólux
Na mitoloxía griega los Dioscuros (en griegu antiguu Διόσκουροι Dióskouroi, ‘fíos de Zeus') yeren dos famosos héroes mellizos fíos de Leda y hermanos de Helena de Troya y Clitemnestra, llamaos Cástor y Pólux (o Polideuces o Polideuco). En llatín yeren conocíos como Gemini, ‘ximielgos' y dacuando como Castores. Según el Lexicon de Liddell y Scott, Κάστωρ Kástôr significaba ‘castor' en griegu antiguu y Πολυδεύκης Polydeúkês, ‘bien duce'.
A pesar del so nome, la historia de la so paternidá ye confusa. La versión más conocida ye que Zeus metamorfosiar en cisne y sedució asina a Leda. Por esto dizse con frecuencia que los fíos de Leda salieron de dos güevos qu'ésta punxo. Sicasí, otres munches fontes afirmen que l'home mortal de Leda, el rei Tíndaro de Lacedemonia, foi en realidá'l padre de dalgunos de los fíos, polo que de cutiu yeren llamaos col patronímicu Tindáridas. La cuestión de qué fíos yeren mortales o mediu inmortales y cuálos nacieron d'un güevu o otru depende de la fonte: dacuando dizse que Cástor y Pólux yeren dambos mortales, y dacuando qu'inmortales. Lo que sí coincide ye que si namái unu d'ellos ye consideráu inmortal, ésti yera Pólux.
Pa complicar entá más la cuestión, la historia de Zeus convertíu en cisne acomúñase dacuando cola diosa Némesis. Nesta tradición, yera la diosa la que foi seducida y punxo el güevu, pero ésti foi entós topáu, o llegó a manes de Leda. Sicasí, esta historia suel acomuñar más con Helena que con Cástor y Pólux.
Cástor yera famosu pola so habilidá pa domar caballos y acaballalos y Pólux pola so maña en lluchar cuerpu a cuerpu (paecíu a lo qu'agora se llama boxéu).
thumb|250px|Los Dioscuros nel aviesu d'una moneda del [[emperador romanu|emperador Majencio.]] thumb|250px|Los Dioscuros, estatua na embaxada Alemana de San Petersburgu 1913
Cuando Teseo y Pirítoo secuestraron a los so hermana Helena y llevar a Afidna, los Dioscuros rescatar y raptaron en vengación a la madre de Teseo, Etra. Tamién acompañaron a Jasón nel Argo. Mientres el viaxe, Pólux mató al rei Ámico nun combate a mano llimpia.
Cuando Astidamía, reina de Yolco, ofendió a Engarro, los Dioscuros ayudar a afarar el so país.
Cástor y Pólux raptaron a les fíes de Leucipo, Hilaira y Febe, y casáronse con elles. Por esto, Ides y Linceo, sobrinos de Leucipo (o pretendientes rivales), mataron a Cástor. Pólux, que recibiera'l don de la inmortalidá de Zeus, convenció a los sos padres por que lu concediera tamién a Cástor. Asina, dambos alternábense como dioses nel Olimpu y como mortales finaos nel Hades.
El so fiesta celebraba'l 15 de xunetu. Anque na mitoloxía griega Cástor yera muncho más veneráu que Pólux, dambos teníen el so propiu templu nel Foru Romanu (vease Templu de Cástor y Pólux).
Compárese-yos con Anfión y Zeto de Tebas, con Rómulo y Remu de Roma, con San Cosme y San Damián de la relixón católica y colos Asvins de la mitoloxía védica. Dellos autores supunxeron un orixe común indoeuropéu pal mitu de los dioses ximielgos.
La constelación Xéminis representa a estos ximielgos, y les sos estrelles más brilloses (α y β Geminorum) llámense Cástor y Pólux nel so honor. Hai tamién fontes antigües que los identifica coles estrelles de la mañana y la nueche. Otres fontes asignen a los Dioscuros el cometíu de patrones de los marineros; con esa advocación dedicóse-yos un templu nel puertu de Naucratis, Exiptu.Nesti sentíu, dambos yeren identificaos col fenómenu conocíu como Fueu de San Telmo, una especie de rellumada de color blancu azuláu, dacuando d'aspeutu asemeyáu al del fueu, que se produz mientres les nubes llétriques n'estructures elevaes, nesti casu, a lo cimero de les arboladures de los navíos, acolumbraos con muncha frecuencia polos marineros.
Una lleenda romana consideraba que los Dioscuros llucharen na Batalla del Llagu Regilo comandando la caballería de los romanos que ganó a los llatinos. Dempués del fin de la batalla, mientres abebentaben a los sos caballos nun manantial qu'había nel foru de Roma anunciaron a los romanos la victoria. Nel mesmu llugar onde fueron vistos, alzóse-yos un templu y la fonte qu'había al llau foi considerada sagrada. Amás, cada añu celebraben sacrificios y festividaes nel so honor conmemorando la victoria.
Erromintxela
Descripción llingüística
L'estudiu d'esti dialeutu del romanín empezó l'añu 1885. Y en 1921 foi estudiáu por Berraondo y Oyarbide. Na actualidá realizáronse distintos estudios llingüísticos sobre'l erromintxela, ente ellos el de l'asociación merchera-vasca "Kale dor Kayiko".
Berninches
Berninches ye un conceyu español de la provincia de Guadalaxara, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien un área de 35,20 km² con una población de 65 habitantes (INE 2015) y una densidá de 1,85 hab/km².
Xeografía
Pertenez al partíu xudicial de Guadalaxara y ta asitiáu a 930 msnm, a la cabecera del valle que forma'l ríu Arles na so nacencia, engaramáu nuna fastera llamada "Los Matos". La so situación en pendiente obligó a una construcción "aterrazada", desanivelando les sos cais.
La zona propia de la vega, ta ocupada poles arbolees y los güertos de regadíu (llegumes, frutes, hortolices, etc). Les sos zones acuíferes son aprovechaes pa esti tipu de cultivu, mientres los secanos (trigu, cebada y xirasol, principalmente) tienden a semase nel pandorial, muncho más llanu y secu. D'antiguo, caltenía una sólida producción tantu de vinu como d'aceite, trabayáu nel so molín, colo cual el paisaxe tendía a pintase d'olivares y viñeos, anque dambes cayeron en desusu.
Los baldíos poblar d'encina y carbayu, al traviés principalmente de los cuatro grandes mases forestales del términu: Los Dureos, Les Ferreres, El Gimeno y los Rodeiros. Asina mesmu crez xavaz la planta del espliegu (antaño cotizada y bien trabayada), el tomillu, l'ajedrea, la manzanilla, el té, el zumaque, espinos y zarzamores, ente otres. Y ente estes fisionomías vexetales verbena l'abeya que produz la miel de la Alcarria.
Ente la fauna qu'hai nel conceyu atopen la llebre, el coneyu, la foina, el xabalín y el corzu, amás d'aves como la perdiz, la torcaz, la tórtola, el alcotán, el águila ratonera y el utre leonado. thumb|center|700px|Vista de Berninches y valle del [[ríu Arles.]]
Descripción
thumb|right|240px|Cai de la llocalidá. La plaza Mayor articula'l pueblu alredor, col so ilesia parroquial de Ntra. Sra. de l'Asunción, del sieglu XVI, que'l so retablu barrocu acaba de restaurase; el so conceyu de nueva construcción; la so novicia olma (la centenaria que la precedió cayó víctima de la imparable grafiosis); el so frontón, y el so fonte de dos caños empotraos. Pol restu de la villa se esparcen otros cuatro fontes más: la Estefanía (nes cróniques llamada "Estebanía", y la más vieya del llugar sita na xubida de la entrada al pueblu); la fonte del Mediu o Mediu la villa, que dixeren los antepasaos; la fonte Caxón, muncho más moderna y asitiada na salida del pueblu escontra la ermita de la Soledá, y otra más nueva qu'escarez de denominación, un pocu más embaxo entá.
L'accesu a Berninches llega al traviés de la N-320, bien pol so pasu más natural trazando la esviadura na finca del Berral pola CM-2013 y entrando pol empalme cola GU-997 hasta la ponte de la Esperanza que da pasu a la cuesta d'entrada. O bien pol nuevu pasu direutu qu'ufierta la remocicada N-320, esviándose en La Collada y coyendo la carretera d'Auñón, tamién nomada GU-997.
Edá Media
La primer mención escrita de Berninches data del 4 de payares de 1187, anque esisten otres referencies que faen suponer tratárase yá d'una alquería árabe, y nella el papa Gregorio VIII promulga la segunda Bulda de confirmación de la Orde de Calatrava, incluyendo ente les sos nueves posesiones Zorita de los Canes, Almoguera, Vállaga, Almonacid de Zorita, Pangía, Auñón, Hueva, la metá de Moratilla de los Meleros, Cogolludo, La Mierla, la heredá en Molina de Aragón y La Collada de Berninches. Darréu, en 1189, Raimundo, abá del monesteriu de Monsalud de Córcoles, viende por "onze moros" los derechos sobre La Collada y Berninches a la Orde de Calatrava, que'l so maestre yera daquella Nuño Pérez de Quiñones, cuartu maestre dende la fundación de la Orde. Juan Catalina, al traviés de los sos "Aumentos" relativos a Córcoles, yá señala la disputa ente la Orde y el conventu cisterciense pola posesión de la "grangia de Barninches", a la que se da fin por cuenta de una concordia que l'historiador reflexa en llatín, confesando tener l'anotación pero desconociendo'l llugar de la que foi estrayida:
A 27 de payares de 1218, vuelve apaecer citáu La Collada como "enfermería", otorgando'l rei Fernandu III de Castiella el derechu a la Orde d'estrayer de les salines de Medinaceli 12 cahíces de sal con calter añal p'abastecela; concesión que refrenda a 9 d'ochobre de 1255 Alfonsu X de Castiella a favor de la Orde.