cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teoría de la relatividá
Cuadrivelocidad, aceleración y cuadrimomentum
L'apaición de la Relatividá Especial punxo fin a la secular disputa que calteníen nel senu de la mecánica clásica les escueles de los mecanicistes y los energetistas. Los primeres sosteníen, siguiendo a Descartes y Huygens, que la magnitú caltenida en tou movimientu venía constituyida pol momentum total del sistema, ente que los energetistas -que tomaben por base los estudios de Leibniz- consideraben que la magnitú caltenida venía conformada pola suma de dos cantidaes: La fuercia vivo, equivalente a la metá de la masa multiplicada pola velocidá al cuadráu (mv^2/2) a la que güei denominaríamos "enerxía cinética", y la fuercia muerta, equivalente al altor pola constante g (hg), que correspondería a la "enerxía potencial". Foi'l físicu alemán Hermann von Helmholtz el que primero dio a la fuercies leibnizianas la denominación xenérica de enerxía y el que formuló la Llei de caltenimientu de la enerxía, que nun s'acuta a la mecánica, que s'estiende tamién a otres disciplines físiques como la termodinámica.
La mecánica newtoniana dio la razón a dambos postulaos, afirmando que tanto'l momentum como la enerxía son magnitúes calteníes en tou movimientu sometíu a fuercies conservativas. Sicasí, la Relatividá Especial dio un pasu más allá, por cuanto a partir de los trabayos d'Einstein y Minkowski el momentum y la enerxía dexaron de ser consideraos como entidaes independientes y pasóse-yos a considerar como dos aspeutos, dos facetes d'una única magnitú caltenida: el cuadrimomentum.
El tensor d'enerxía-impulso (Tab)
thumb|300px|Tensor de tensión-enerxía Trés son les ecuaciones fundamentales qu'en física newtoniana describen el fenómenu de la gravitación universal: la primera, afirma que la fuercia gravitatoriu ente dos cuerpos ye proporcional al productu de les sos mases ya inversamente proporcional al cuadráu de la so distancia (1); la segunda, que'l potencial gravitatoriu (\ \Phi) nun determináu puntu ye igual a la masa multiplicada pola constante G y estremada pola distancia r (2); y la tercera, finalmente, ye la llamada ecuación de Poisson (3), qu'indica que'l laplaciano del potencial gravitatoriu ye igual a , onde \ \rho ye la densidá de masa nuna determinada rexón esférica.
Sicasí, estes ecuaciones nun son compatibles cola Relatividá Especial por dos razones:
Por tou ello, resulta necesariu prescindir del términu \ \rho, asitiáu nel llau derechu de la fórmula de Poisson y sustituyilo por un oxetu xeométricu-matemáticu que permaneza invariante ante los tresformamientos de Lorentz: Dichu oxetu foi definíu por Einstein nes sos ecuaciones d'universu y recibe el nome de tensor d'enerxía-momentum (). Los sos coeficientes describen la cantidá de tetramomentum \ p^\alpha que traviesa una hipersuperficie \ \Pi_\beta, normal al vector unitariu. D'esta miente, el tensor d'enerxía momentum puede espresase por aciu la siguiente ecuación:
O lo que ye lo mesmo: El componente \ p^\alpha del tetramomentum ye igual a la integral de hipersuperficie del tensor de tensión-enerxía. Nun fluyíu ideal, del que tán ausentes tantu la mafa como la conducción de calor, los componentes del tetramomentum calcular de la siguiente forma:
onde \ \rho ye la densidá de masa-enerxía (masa per unidá de volume tridimensional), \ P ye la presión hidrostática, ye la cuadrivelocidad del fluyíu, y  ye la matriz inversa del tensor métricu de la variedá.
Amás, si los componentes del tensor midir por un observador en reposu relativu respectu al fluyíu, entós, el tensor métricu vien constituyíu a cencielles pola métrica de Minkowski:
Yá que amás la tetravelocidad del fluyíu respectu al observador en reposu ye:
de resultes d'ello, los coeficientes del tensor de tensión-enerxía son los siguientes:
thumb|250px|Parte de la materia que cai nel discu de acreción d'un furacu negru ye espulsada a gran velocidá en forma de remexos. En supuestos como esti, los efeutos gravitomagnéticos pueden llegar a algamar cierta importancia.
Onde \ \rho ye la densidá de masa, y \ P_i son los componentes tridimensionales de la presión hidrostática. Como vemos, el campu gravitatoriu tien dos fuentes distintos: La masa y el momentum del fluyíu en cuestión. Los efeutos gravitatorius aniciaos pola masa denominar efeutos gravitoeléctricos, ente que aquellos que se deben al momentum reciben el nome de efeutos gravitomagnéticos. Los primeres tienen una intensidá c^2 superior a los segundos, que solo se manifiesten naquellos casos nos que les partícules del fluyíu mover con una velocidá cercana a la de la lluz (fálase entós de fluyíos relativistes): Ye'l casu de los remexos (jets) que emanan del centru de la galaxa y que se propulsan nos dos direiciones marcaes pela exa de rotación d'esti cuerpu cósmicu; de la materia que se bastia escontra un furacu negru; y del fluyíu estelar que se dirixe escontra'l centru de la estrella cuando esta entra en colapsu. Nesti últimu casu, mientres les fases finales del procesu de contraición de la estrella, la presión hidrostática puede aportar a tan fuerte como pa llegar a acelerar el colapsu, en llugar de ralentizalo.
Podemos, a partir del tensor de tensión-enerxía, calcular cuánta masa contién un determináu volume del fluyíu: Retomando la definición d'esti tensor espuesta unes llinies más arriba, puede definise al coeficiente \ T^{00} como la cantidá de momentum \ p^{0} (esto ye, la masa) que traviesa la hipersuperficie \ d\Pi_0. Nel espaciu-tiempu de Minkowski, la hipersuperficie \ d\Pi_0 ye aquella rexón que se define poles trés bases vectoriales normales al vector \ dx^{0}: \ \Pi_0 ye, poro, un volume tridimensional, definíu polos vectores base \vec y_{1} (exa x), \vec y_{2} (exa y), y \vec y_3 (exa z). Podemos por tantu escribir:
De la mesma, ye posible deducir matemáticamente a partir del tensor de tensión-enerxía la definición newtoniana de presión, introduciendo na mentada ecuación cualquier par d'índices que sían distintos de cero:
La hipersuperficie \ d\Pi_1 ye aquella rexón del espaciu-tiempu definida polos trés vectores unitarios normales a \ dx_1 (tratar de los dos vectores espaciales, \vec y_{2} y \vec y_{3}, correspondientes a les exes y y z; y del vector temporal \vec y_{0} —o \ dt, como se prefiera—). Esta definición déxanos descomponer la integral de hipersuperficie nuna integral temporal (que'l so integrando vien definíu por \ dt) y otra de superficie (esta vegada bidimensional, \ dS):
Finalmente, derivamos parcialmente dambos miembros de la ecuación respeuto al tiempu, y teniendo en cuenta que la fuercia nun ye más que la tasa de medría temporal del momentum llogramos la resultancia siguiente:
Que contién la definición newtoniana de la presión como fuercia exercida por unidá de superficie.
El tensor electromagnéticu (Fab)
Les ecuaciones deducíes pol físicu escocés James Clerk Maxwell demostraron qu'eletricidá y magnetismu nun son más que dos manifestaciones d'un mesmu fenómenu físicu: el campu electromagnéticu. Agora bien, pa describir les propiedaes d'esti campu los físicos de finales del sieglu XIX teníen d'utilizar dos vectores distintos, los correspondientes los campos llétrico y magnético.
Foi la llegada de la Relatividá Especial la que dexó describir les propiedaes del electromagnetismu con un solu oxetu xeométricu, el vector cuadripotencial, que'l so componente temporal corresponder col potencial llétricu, ente que los sos componentes espaciales yeren los mesmos que los del potencial magnéticu.
D'esta miente, el campu llétrico pue ser entendíu como la suma del gradiente del potencial llétricu más la derivada temporal del potencial magnéticu:
Les propiedaes del campu electromagnéticu pueden tamién espresase utilizando un tensor de segundu orde denomináu tensor de Faraday y que se llogra estremando exteriormente al vector cuadripotencial
La fuercia de Lorentz puede deducise a partir de la siguiente espresión:
Onde q ye la carga y o^{\alpha} la cuadrivelocidad de la partícula.
Lambda Andromedae
Lambda Andromedae (λ And / 16 Andromedae / HD 222107) ye una estrella na constelación d'Andrómeda. Magar nun tien nome propiu, a nivel astronómicu ye una estrella de gran interés por ser una de les variables RS Canum Venaticorum más brilloses. Alcuéntrase a 84,2 años lluz del Sistema Solar.
Les variables RS Canum Venaticorum son un tipu de variables eruptives compuestes por un estrella binaria que les sos componentes tienen intensa actividá cromosférica. Asina, Lambda Andromedae ye una binaria espectroscópica que'l so periodu orbital ye de 20,52 díes. La estrella visible ye una xigante o subxigante mariella de tipu espectral G8III-IV. La so lluminosidá ye unes 22 vegaes mayor que la del Sol, y el so radiu ye 6,5 vegaes más grande que'l radiu solar.
La estrella acompañante nun pudo detectase direutamente, polo que nun se conoz la separación ente dambes. Sicasí, por cuenta de la fuercia de marea la rotación de caúna de les estrelles afecta a la de la otra. La rotación acelérase y ello aumenta l'actividá magnética, provocando l'apaición d'enormes manches na superficie estelar que al entrar y salir del campu de visión faen que'l rellumu varie. El rellumu de Lambda Andromedae varia ente magnitú +3,69 y +3,97 cola so periodu de rotación de 54,2 díes. A diferencia d'otres variables RS Canum venaticorum, les dos estrelles nun tienen entá rotación síncrona, esto ye, nun s'amuesen siempres la mesma cara la una a la otra. Coles mesmes, esiste cierta evidencia d'un ciclu d'actividá de llarga duración —ente 5 y 14 años—, similar al ciclu de 11 años del Sol.
Lambda Andromedae paez tar amestada a un cuartetu de nanes coloraes de baxa masa, concretamente dos estrelles dobles. Siempres y cuando nun se trate a cencielles d'estrelles na mesma llinia de visión, el primer par, visualmente a 48 segundos d'arcu, taría dixebráu de la estrella principal siquier 1300 UA; la separación del segundu par, a 217 segundos d'arcu, sería igual o mayor de 5600 UA.
Alliancelles
Alliancelles ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Lambda Arae
Lambda Arae (λ Ara / HD 160032 / HR 6569) ye una estrella de magnitú aparente +4,77 asitiada na constelación d'Ara, l'altar. Alcuéntrase a 71 años lluz del Sistema Solar.
Enantes catalogada como una subxigante de tipu F3IV, güei Lambda Arae ye considerada una estrella blancu-mariella de tipu espectral F4V que, como'l Sol, funde hidróxenu en heliu. Con una temperatura superficial de 6675 K, ye unos 900 K más caliente que'l Sol y unes 5 vegaes más lluminosa qu'ésti. De carauterístiques asemeyaes a ψ Capricorni o g Lupi, ye llixeramente más lluminosa que cualesquier d'elles. Tien una masa envalorada un 30% mayor que la masa solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 16 km/s. Ye una posible estrella variable del tipu Delta Scuti.
Lambda Arae tien una bayura relativa de fierro inferior a la del Sol, aproximao un 54% de la d'ésti. La so edá ta entendida ente 1850 y 3300 millones d'años. Observaciones llevaes a cabu nel infrarroxu nun revelaron la presencia d'un discu de polvu alredor de Lambda Arae.
Polyboroides typus
El aguilucho caricalvo común (Polyboroides typus) ye una ave rapaz perteneciente a la familia Accipitridae, del orde Accipitriformes. Habita y cría na mayor parte del África subsaḥariana y, xunto col aguilucho caricalvo malgax (Polyboroides radiatus), son los únicos miembros del xéneru Polyboroides.
Descripción
El aguilucho caricalvo común ye una ave de medianu tamañu, con un llargor en redol a los 60-66 cm. El so pechu y parte cimeru son d'un color gris maciu, el banduyu ye blancu con un finu barrado de color escuru. Les ales son anches y tamién de color gris maciu, colos estremos de les sos plumes primariu y secundariu de color negru con una fina llinia blanca nel estremu. El parche facial ye d'un color variable, que va del mariellu al naranxa acoloratáu. El plumaxe del machu y de la fema ye bien asemeyada, ente que los exemplares inmaturos son de color pardu. Una carauterística destacable d'esta especie ye la doble articulación de la so rodía, que-y dexa algamar a preses ocultes en furacos y resquiebros, otra manera inaccesibles. El azor zancón (Geranospiza caerulescens) tien una estructura anatómica similar nes sos pates, lo qu'evidencia un casu d'evolución converxente.
Hábitat
El aguilucho caricalvo común habita nuna amplia diversidá de redolaes, que van dende les árees montiegues de les sábanes a los nucleos urbanos.
Bioloxía
Constrúi'l so nial nuna bifurcación de les cañes de los árboles o nes copes de los árboles de palma. La puesta suel consistir en tres güevos que son guaraos puramente pola fema. El periodu de cría producir ente los meses d'agostu a avientu.
La so alimentación consiste nuna gran variedá de preses, con especial preferencia por otres aves más pequeñes que caza viviegamente o captura en niales construyíos en hoquedades, como los de los Phoeniculidae. Puede alimentase tamién de pequeños vertebraos, carroña ya inclusive de la fruta del árbol de palma
Polyonymus caroli
El colibrí colibronce o colibrí coludo morenura (Polyonymus caroli), ye una especie d'ave de la familia Trochilidae, orde Apodiformes.
Distribución y hábitat
Ye una endémicu de Perú y habita nos montes tropicales de les estribaciones del cordal de los Andes, hasta altitúes de 3 400 m.
Samuel Crompton
Samuel Crompton foi un inventor inglés.
Mientres la so infancia perdió a la so madre, y tuvo que contribuyir a los recursos de la familia col filáu. Los defectos de la Spinning-Jenny imbuyéron-y la idea de concebir daqué meyor, y mientres cinco o seis años l'esfuerzu absorbió tol so tiempu llibre y dineru, incluyendo lo que ganaba por tocar el violín nel teatru Bolton. Sobre 1779 llegó-y l'ésitu cola producción d'una máquina apta pal filáu y usu na manufactura de la muselina, que nun principiu foi conocida como la filadora de muselina o la filadora Hall-i'-th'-Wood (pol mesmu nome de la casa d'onde él y la so familia moraben), y más tarde como la Spinning-mule. thumb|left|450px|Únicu exemplu esistente d'una Spinning-mule.
Yuki Sakai (1985)
Yuki Sakai (酒井 悠基; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Llingües coconucas
Les llingües coconucas o guambianas son un conxuntu de llingües indíxenes del sur de Colombia que engloban al guambiano, el morrebundu totoró y el estinguíu coconuco, que formen un subgrupu de la caña septentrional de la familia llingüística barbacoana.
Xórxiques
Les Geórgicas (publicaes en 29 e.C.) ye un poema de Virgilio, el segundu n'importancia d'ente los qu'escribió, que la so intención ye glosar ya informar alrodiu de los llabores agrícoles, amás de representar una lloa de la vida rural.
El poema ta estremáu en cuatro libros, tien un calter didácticu y consta de 2.188 hexámetros. Ta inspiráu en Los trabayos y los díes de Hesíodo. Virgilio dedicar de manera especial a los sos benefactores, Augustu y Mecenes (al que s'invoca nel entamu de cada llibru). La obra sirve d'ilustración de delles de los llabores desenvueltos nel campu (recueya, llantadera...), d'esplicación del funcionamientu de les estaciones del añu y de les carauterístiques climátiques.
Amás d'estes temes rellacionaes cola vida nel campu, hai otres partes del llibru en qu'apaecen episodios ensin rellación aparente con él, como ye'l rellatu de los acontecimientos estelantes que siguieron al asesinatu de Xuliu César, o faciendo analoxíes que sirven pa emponderar el gobiernu d'Augustu nel casu del apartáu de la vida de les abeyes.
Les Geórgicas van ser una referencia habitual na lliteratura renacentista cuando s'encete la tema del Beatus Ille.
Aubière
Aubière ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ambonnay
Ambonnay ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Hippotraginae
Los hipotraguinos (Hippotraginae) son una subfamilia d'antílopes de la familia Bovidae. El nome del xéneru típicu (Hippotragus, "caballu machu cabrío") alude a la semeyanza ente caballos y cabres que dambos presenten. Son antílopes de gran tamañu, con un pesu d'ente 100 y 250 kg.
Tanto los machos como les femes tán fuertemente armaos con cuernos d'un metru de llargor, en dellos casos les femes más que los machos. Son extraordinariamente fuertes y resistentes, con gran temperamentu y capes de colores fuertemente estremaos.
Base de la Fuercia Aérea Cannon
Tamién ye un llugar designáu pol censu allugáu nel condáu de Curry nel estáu estauxunidense de Nuevu Méxicu. Nel Censu de 2010 tenía una población de 2245 habitantes y una densidá poblacional de 147,77 persones per km².
Xeografía
Cannon AFB atópase allugáu nes coordenaes 34.38389°N, -103.31806°W. Según la Oficina del Censu de los Estaos Xuníos, Cannon AFB tien una superficie total de 15.19 km², de la cual 15.01 km² correspuenden a tierra firme y (1.18%) 0.18 km² ye agua.
Demografía
Según el censu de 2010, había 2245 persones morando en Cannon AFB. La densidá de población yera de 147,77 hab./km². De los 2245 habitantes, Cannon AFB taba compuestu pol 72.12% blancos, el 12.96% yeren afroamericanos, el 1.34% yeren amerindios, el 2.58% yeren asiáticos, el 0.18% yeren isleños del Pacíficu, el 4.14% yeren d'otres races y el 6.68% pertenecíen a dos o más races. Del total de la población el 15.06% yeren hispanos o llatinos de cualquier raza.
Aubusson-d'Auvergne
Aubusson-d'Auvergne ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Xéneru
El términu xéneru (del llatín genus, -eris, "clase") puede referise:
Bioloxía
.
Pokémon Ruby and Sapphire
Pokémon Box: Ruby and Sapphire (xeneralmente embrivíu en Pokémon Box) ye un discu d'espansión pa Pokémon Rubí, Zafiru y Esmeralda sacáu para Nintendo Game Cube. Nun ye un xuegu en sí mesmu sinón que nél se pueden guardar los pokémon prindaos nos xuegos Pokémon Rubí, Zafiru y Esmeralda a manera d'espansión, anque puede xugase a Pokémon Ruby y Sapphire na televisión coneutando una Game Boy Advance con unu d'estos xuegos, quedándose Pokémon Esmeralda estreme utilizándose namái pa guardar pokémon y non pa xugar na televisión.
Pokémon Box ye un organizador de los tos Pokémon de les ediciones Ruby and Sapphire. Pa xugar a Pokémon Box, va ser obligatoriu l'usu d'un xuegu (Rubí, Zafiru o Esmeralda), una Game Boy Advance, un Game Boy Advance Game Link Cable y de xacíu una Game Cube. Va Ser entós cuando sía posible almacenar hasta 1500 Pokémon nuna tarxeta de memoria especialmente diseñada pa esti xuegu y que s'inclúi dientro del mesmu.
Una vegada que l'entrenador conecte tolos accesorios necesarios, podrá usase Pokémon Box pa ver les habilidaes de les tos Pokémon, la so estatus y entamar les caxes y amosales visualmente en "Pokéfichas" de forma variada. El fin del xuegu ye almacenar los tos Pokémon na tarxeta de memoria que se diseñó especialemente pa Pokémon Box, y utilizar el software pa entamalos y decidir cómo ordenar y qu'estilu visual da-y a cada caxa. Incluyéronse dellos métodos d'organización, llistáu per tipu de Pokémon, llistáu según la numberación antigua o la numberación de Hoenn (la utilizada en Pokémon Rubí/Zafiru).
Cuando enciendas el to Gamecube con tu xuegu de Pokémon Box, vas llograr un pequeñu regalu, que va ser un Güevu Misteriosu que va contener un Pokémon con un movimientu güevu de calter raru que nun va aprender d'otra manera. En total pueden llograse 4 Güevos Misteriosos con 4 pokémon distintos. Los 4 pokémon son:
Finalmente, esti xuegu ufierta la oportunidá de xugar a Pokémon Rubí/Zafiru na nuesa televisión y ensin necesidá de disponer de Game Boy Player para ello. Ye tal que asocedía en Pokémon Stadium y Pokémon Stadium 2, pero non podrá xugase a nenguna de les ediciones Pokémon antigües, namái con Pokémon Rubí/Zafiru.
En Xapón, Nintendo vendió'l xuegu al preciu d'unos 20 € (aproximao a unos 17$ dólares americanos) xunto con una tarxeta de memoria de 59 bloques gratis. N'Europa, la única forma de consiguir Pokémon Box foi por aciu 4000 Puntos Estrella de la web de Nintendo Europa y por aciu un pack formáu pola consola Nintendo GameCube, tarxeta de memoria de 251 bloques, xuegu de Pokémon Colosseum, mandu de GameCube y Pokémon Box. N'Estaos Xuníos sicasí vendióse nel Pokémon Center de Nueva York namái trayendo consigo dellos regalos esclusivos (Cable link, una tarxeta de memoria y 2 tazos Pokémon).
Enllaces esternos
Pokémon Ruby and Sapphire
Polytmus guainumbi
Polytmus guainumbi ye una especie d'ave de la familia Trochilidae que vive en Sudamérica.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, la Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobagu y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son la sabana seca y les rexones baxes húmedes tropicales y subtropicales colos yerbazales o estacionalmente inundables.
Ambrières (Marne)
Ambrières ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Islla Campbell
-52.54°N, 169.145°W/ -52.54°N, 169.145°W﻿/ -52.54°N, 169.145°W/ -52.54°N, 169.145°W.
Les islles Campbell tomen unes superficie de 115 km² y ta arrodiáu por numberosos accidentes xeográficos, aguyes, roques, castros y les islles como Dent, Folly y Jacquemart, siendo esta última islla'l llugar más meridional Nueva Zelanda.
La islla Campbell foi afayada en 1810 pol Capitán Federico Hasselburgh y el so bergantín foquero Perseverance, que yera propiedá de la empresa con base en Sydney llamada Campbell & Co., d'ende'l nome de la islla. Producióse una gran caza de foques y lleones marinos, quedando les poblaciones práuticamente erradicadas.
Mientres la Segunda Guerra Mundial instalóse una base de guardacostes na ensenada de Tucker, en  orellar norte del puertu Perseverance. Tres el final de la guerra, les instalaciones fueron usaes como una estación meteorolóxica hasta 1958, cuando una nueva estación foi construyida na ensenada Beeman, unos cientos de metros al este de la vieya estación. Esta base foi permanente hasta 1995 cuando se convirtió n'automática. Güei la presencia humana ta llindada a les visites periódiques de científicos de caltenimientu ya investigación.
Nel añu 2001, l'aguarón chinu foi erradicáu de la islla dempués de 200 años de la so introducción, foi la mayor operación de erradicación a nivel mundial. Confirmóse que la islla taba llibre d'aguarones nel añu 2003. Dende la restauración de la islla, la vexetación (megahierba) y los invertebraos tuvieron recuperándose, les aves marines volvieron a la islla cerceta de Campbell (Anas nesiotis), l'ave más rara del mundu, reintroducióse. Otra ave natural ye la bisbita de Richard (Anthus novaeseelandiae) y el correlimos de Campbell una especie ensin describir, afayada nel añu 1997, o de la especie correlimos de Nueva Zelanda (Scolopacidae). Especies que sobrevivieren nes islles y castros axacentes qu'empezaron colonizar de nuevu la islla Campbell dempués de que erradicación de les especies alóctonas.
Base de la Fuercia Aérea Edwards
La Base de la Fuercia Aérea Edwards (n'inglés: Edwards Air Force Base ), ye una base de la Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos asitiada na frontera de los condaos de Kern y Los Angeles (California). Designada como Air Force Flight Test Center (AFFTC), Edwards alluga la escuela de pilotos de pruebes de la fuercia aérea y el Centru d'Investigación de vuelu Dryden. La mayor parte d'aviones militares desenvueltos n'Estaos Xuníos dende los años 50 fueron siquier parcialmente puestos a prueba en Edwards siendo esta base un llugar famosu polos sos importantes desarrollos n'aviación. Foi nomada asina en memoria del pilotu de pruebes de la Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos Glen Edwards, que finó na base mientres probaba'l prototipu Northrop YB-49.
La base Edwards foi utilizada en delles ocasiones como llugar d'aterrizaxe polos tresbordadores espaciales. De los 111 vuelos de tresbordadores qu'aterrizaron dende 1981, 40 d'ellos llegaron a Edwards, 61 nel centru espacial Kennedy en Florida y unu en Nuevu Méxicu. La NASA prefier aterrizar nel Kennedy con cuenta d'evitar un gastu d'un millón de dólares por posible daños que podría causa-y al tresbordador nel so treslláu de regresu a Florida a lo cimero d'un avión Boeing 747 construyíu pa eses xeres.
Augerolles
Augerolles ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Rissaga
right|300px|thumb|Puertu de Ciudadela. Nuna rissaga esta zona puede pasar de quedase ensin agua a anubrir les ceres. Una rissaga o meteotsunami ye un fenómenu meteorolóxicu costeru que provoca una variación bien fuerte de la pleamar.
Nes rissagas prodúcense oscilaciones del nivel del mar en puertos, cales o badees, motivaes por causes meteorolóxiques como los fuertes vientos na troposfera, aire templáu en niveles baxos de l'atmósfera y débil o moderáu na superficie, y qu'en condiciones de resonancia, esto ye, xubida y baxada sópita del nivel del mar en bien pocu tiempu (minutos o inclusive segundos) que, cuando son bien intenses, suelen producir estroces nos barcos que tán amarraos ya hinchentes nes infraestructures portuaries.
La postrera gran rissaga en Ciudadela, la más importante en 20 años, producióse'l 15 de xunu de 2006, con oscilaciones d'hasta 4 metros que provocaron desperfectos en numberoses embarcaciones. Por que se produza una rissaga d'estes carauterístiques, como yá asocedió tamién nesta mesma localidá'l 21 de xunu de 1984, ye necesariu qu'a les condiciones nes qu'éstes asoceden de normal, sumir una nube con fuertes vientos y cambeos sópitos de la presión atmosférica. Nes rissagas más comunes, les oscilaciones del nivel del mar son de 60 a 120 cm. El 8 d'agostu 2015 tamién asocedió un meteotsunami en Chile central frente a Valparaíso.
Suélense dar unos 50 partes d'avisos meteorolóxicos al añu.
Llocalización y nome
En Canaries son conocíes como "Marees del Pinu" yá que asoceden tolos años coincidiendo cola festividá alredor del 8 de setiembre. N'Italia, especialmente nel Golfu de Trieste, conocer col nome de marrubiu y nel Golfu de Gabés, afecta a los países riberanos de Tunicia y Malta.
Anayo
Anayo ye una parroquia del conceyu asturianu de Piloña.
Tien una superficie de 8,80 km² y una población de.
Base de la Fuercia Aérea Eielson
Eielson AFB ye un llugar designáu pol censu allugáu nel borough de Fairbanks North Star nel estáu estauxunidense d'Alaska.
Demografía
Según la Oficina del Censu en 2000 los ingresos medios por llar nel llugar designáu pol censu yeren de $35.938, y los ingresos medios por familia yeren $35.688. Los homes teníen unos ingresos medios de $24.961 frente a los $21.432 pa les muyeres. La renta per cápita pal llugar designáu pol censu yera de $11.512. Alredor del 6,0% de la población taben per debaxo del estragal de probeza.
Exoticorum Libri Decem
thumb| Carolus Clusius at 49 years Exoticorum libri decem ("Diez llibros de formes de vida exótiques") ye un compendiu ilustráu zoolóxicu y botánicu d'América, foi espublizáu en Leiden en 1605 por Charles de l'Écluse.
Clusius non yá foi un biólogu orixinal, sinón tamién un notable llingüista. Él ye bien conocíu como traductor y editor de les obres de los demás. Exoticorum libri decem consiste en parte de los sos propios descubrimientos, en parte, de traducir versiones editaes de les publicaciones anteriores, siempres describió correutamente, y con munches ilustraciones nueves. Per otra parte identificable dientro d'esti compendiu pueden atopase traducciones al llatín, coles sos propies notes, de:
Tamién hai material de Prospero Alpini (Prosper Alpinus) con notes de Clusius. Como un apéndiz separáu y pagináu de la traducción al llatín (primero espublizáu en 1589) de:
Los aliaos
Representa seis caballeros aliaos, cabalgando al traviés d'una plaza soleyera y decorada con flores. La imaxe ta arrodiada de les banderes de caún de los países aliados de la Primer Guerra Mundial: Xapón, Reinu Xuníu, Bélxica, Imperiu Ruso, Serbia y Francia.
Polytmus milleri
Polytmus milleri ye una especie ave de la familia Trochilidae que vive en Suramérica.
Distribución y hábitat
El so área de distribución estendese por Brasil, Guyana y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son les rexones montanas tropicales y subtropicales y les zones baxes con yerbazales húmedos o estacionalmente inundables.
Milford Sound
Milford Sound, tamién conocíu como Piopiotahi en maorí, ye un fiordu asitiáu nel suroeste de la Isla Sur de Nueva Zelanda. Milford Sound ye'l sitiu más famosu de Nueva Zelanda pa los turistes,[cita  amás de ser llamáu la «octava maravía del mundu» por Rudyard Kipling, y ta asitiada dientro del Parque nacional de Fiordland, que ta dientro de la Te Wahipounamu, declaráu Patrimoniu de la Humanidá.
Xeografía
Milford Sound estiéndese 15  quilómetros tierra adientro dende'l mar de Tasmania y ta arrodiáu de roques serrapatoses qu'algamen más de 1200 d'altor en  cada llau. Ente los picos alcuéntrase The Elephant (L'Elefante) a 1517 msnm, que asemeya la cabeza d'un elefante, y Lion Mountain ( Montaña Llión) a 1302 msnm, cola forma d'un lleón agacháu. 1000px|miniaturadeimagen
Al respective de la flora, predomina'l monte húmedu que s'enraigona hasta lo más alto de los serrapatosos, mientres foques, delfines y pingüinos frecuenten estes agües.
Clima
Con una media de precipitaciones añal de 6813 mm a lo llargo de 182 díes, un nivel altu hasta para la mariña oeste, Milford Sound ye conocíu como'l llugar más húmedu de Nueva Zelanda y unu de los más húmedos del mundu. Les precipitaciones pueden algamar los 250 mm nun ralu de 24 hores, que crean docenes de cascaes temporales (según tamién un númberu mayor de permanentes) percorriendo ríu abajo les cares serrapatoses de les roques, dalgunes algamen los 1000 metros de cayida.
L'agua d'agua acumulao puede dacuando causar que porciones del monte húmedu pierdan agarre nes cares serrapatoses de les roques, lo cual causa ábanos d'árboles que terminen no fondero del cañón. La nacencia de nuevos árboles depués d'estos ábanos puede apreciase en distintes partes al traviés del llugar.
Descripción
La guapura d'esti paisaxe atrai a miles de visitantes acaldía, con casi 550 000 en total per añu.[cita riquida] Esto fai del Milford Sound unu de los sitios turísticos de Nueva Zelanda más visitaos,[cita  y podría dicise que'l más famosu destín turísticu, magar la so alloñada locación y el llargu viaxe dende los más cercanos pueblos.[cita  La mayoría de los turistes que van a Milford Sound prefieren dir nos barcos turísticos que de normal realicen trayectos que duren ente 1 y 2 hores.[cita  Son ufiertaos por delles compañíes, y parten dende'l Centru de Visitantes de Milford Sound, tamién esiste la opción de cruceros nocherniegos.undefinedundefinedundefined
El senderismo y el canotaje son habituales en Milford Sound. Per otru llau, hai una capacidá llindada d'agospéu, solo un pequeñu porcentaxe de turistes quédense más d'un día,[cita  el restu suel quedase nos pueblos cercanos como Te Anau o Queenstown.undefined
Un observatoriu acuáticu turísticu que s'atopa alcontráu nuna de les mariñes del llagu sirve a los visitantes pa poder reparar al coral negru, que usualmente solo alcuéntrase n'agües fondes. Más una superficie d'agua fresco llena de tanín procedente de los montes, ayuden a los corales a crecer n'agües cerca a la superficie.
Tresporte
Per carretera, Milford Sound ta a 295 km de Queenstown y a 279 km de Invercargill (unes 4 hores de viaxe), la mayoría de los autobuses turísticos parten de Queenstown o Te Anau, un pequeñu centru turísticu a 121 km al sur. Hai amás vuelos n'aviones pequeños y helicópteros turísticos dende y escontra l'aeropuertu de Milford. El camín escontra Milford Sound traviesa dellos paisaxes montascosos antes de llegar a los 1,2 km del Homer Tunnel, que remanez dende los montes húmedos hasta llegar al valle. Nel camín pel monte hai delles corrientes de vientu lo que fai que pel hibiernu hayan ábanos y zarros de la carretera.
La llarga distancia escontra Milford Sound dende Queenstone, fai que los operadores turísticos salgan dende bien ceo pela mañana y vuelvan bien tarde pela nueche, dexando que los turistes tengan delles hores al mediudía pa visitar Milford Sound, de resultes, hai una gran conxestión de tráficu nes hores punta del día, na temporada turística. Una alternativa pera evitar un día tan llargu y esfrutar la carretera Milford más en tientes ye agospiase nel pueblu de Te Anau la nueche antes de dir a Milford Sound per carretera y salir ceo de Te Anau.
Al traviés de los años, aldericáronse munches formes d'encurtiar la distancia ente Queenstone y Milford Sound, ente elles la góndola, un túnel más rápidu o un monorail, toos estos tendríen que pasar por Te Anau, lo qu'apurriría enforma al turismu d'esti pequeñu pueblu.
Milford Sound puede algamar a cuerpu traviés de la famosa travesía Milford track, daqué paecíu al camín de Santiago n'España.
Otros aspeutos
El 8 de febreru de 2004 arramáronse 13 000 llitros de diésel, teniendo de resultes un llurdiu de más de 2 km de llargu, lo que fizo cerrar el Milford Sound por 2 díes mientres delles actividaes de limpieza que llevaron a cabu. Aparentemente un mangón foi utilizada pa esviar el crudu dende unu de los tanques de los barcos turísticos, según delles declaraciones podría ser ecoterrorismo, pola gran influencia de turistes que vienen nos últimos años. El derrame foi llimpiáu por completu y al paecer los daños causaos fueron mínimos.
Cerca de Milford Sound rodáronse delles escenes de Argonath n'El Señor de los Aniellos: La Comunidá del Aniellu
Anglure
Anglure ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
L'Antártida Arxentina
L'Antártida Arxentina o Sector Antárticu Arxentín, son denominaciones que n'Arxentina aplicar al sector de L'Antártida entendíu ente los meridianos 74°O y 25°O, el paralelu 60°S y el polu sur. Esta zona atópase dientro del cuadrante americanu y ye reivindicada pola República Arxentina, que la considera como una de les sos rexones xeográfiques y como parte integral del so territoriu.
L'Antártida Arxentina atópase superpuesta parcialmente, ente'l Polu Sur y la península Antártica (Tierra de San Martín na cartografía oficial arxentina), cola área oriental del sector reclamáu por Chile (Territoriu Chilenu Antárticu) y totalmente col sector reclamáu por Reinu Xuníu (Territoriu Antárticu Británicu).
Alministrativamente p'Arxentina l'área forma parte de la provincia de Tierra del Fueu, L'Antártida ya Islles del Atlánticu Sur, integrando'l departamentu L'Antártida Arxentina de dicha provincia. Dende'l 27 d'ochobre de 2017 les islles Orcadas del Sur integren el departamentu, siendo antes parte del departamento Islles del Atlánticu Sur. El departamentu L'Antártida Arxentina nun tien asignada nenguna cabecera departamental.
Les reclamaciones antártiques arxentines tán basaes en considerancies históriques, xeolóxiques, de presencia humana arxentina siguida dende 1904, y de proximidá a l'Arxentina continental americana. L'exerciciu de la soberanía arxentina sobre L'Antártida Arxentina se efectiviza en tolos aspeutos que nun s'atopen llindaos pola firma del Tratáu Antárticu en 1959. Dichu tratáu destinó les actividaes antártiques puramente a fines pacíficos de los países firmantes y adherentes, conxelando los pleitos territoriales y torgando la realización de nueves reclamaciones o l'ampliación de les esistentes mientres dure la so vixencia. Cabo destacar que la Secretaría del Tratáu Antárticu tien la so sede en Buenos Aires.
Augnat
Augnat ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
L'Antártida Arxentina
La superficie envalorada de L'Antártida Arxentina ye de 1 461 597 km², de la cual 965 314 km² correspuenden a tierra firme. La capa de xelu na calota glaciar tien una espesura de 2 km en permediu. Les temperatures bazcuyen ente 0 ºC en branu y -60 °C en iviernu anque en ciertos puntos puede baxar a aproximao los -82 °C.
Utilízase l'horariu UTC-3 al igual que nel continente Sudamericanu.
Arxentina cunta con 6 bases antártiques permanentes y 7 Bases de branu con un total de 13.
Nomes
left|thumb|[[Base Esperanza nel añu 2008, anguaño ye amontada, como polo xeneral en toa L'Antártida Arxentina; les edificaciones, vehículos importantes, navíos oficiales etc. suelen tar pintaos de color coloráu-anaranxáu pa face-yos por contraste más visibles mientres nevaes o nel enllargáu (6 meses) iviernu polar.]]
Terra Australis Incognita
thumb|250px|[[Mapamundi d'Abraham Ortelius (1570), onde apaez la Terra Australis Incognita, esti mapa como nel de Martin Waldseemüller ye unu de los primeres que representa al "Nuevu Mundu" (América) separáu de la Terra Incognita pol estrechu de Magallanes anque'l marín al serviciu d'España llamáu Fernando de Magallanes en realidá lo qu'había descubiertu yera l'estrechu interoceánico que güei lleva'l so apellíu, tocantes a la real separación ente América y L'Antártida, la mesma foi afayada en 1526 pol español Francisco de Hoces y por esti motivu los espertos en xeografía denominen al área oceánica en cuestión: Mar de Hoces.]] El navegante español Gabriel de Castiella zarpó de Valparaíso en marzu de 1603 al mandu de tres naves nuna espedición encamentada pol so primu hermanu, el virréi de Perú Luis de Velasco y Castiella, pa reprimir les incursiones de corsarios neerlandeses nos mares al sur. Al paecer esa espedición algamó los 64° de latitud sur. Nun se toparon entá n'archivos españoles documentos que confirmen la llatitú alcanzada y si realizaron avistamientos de tierres, sicasí, el rellatu del marineru holandés Laurenz Claesz (nun testimoniu ensin fecha, pero probablemente posterior a 1607), documenta la llatitú y la dómina. Claesz declara qu'él:
Otru documentu neerlandés publicáu n'Ámsterdam en tres idiomes en 1622 afirma qu'a los 64ºS hai tierra "bien alta y montascosa, cubierta de nieve, como'l país de Noruega, toa blanca, que paecía estendese hasta les islles Salomón", lo que podría confirmar un avistamiento previu a la publicación. Les tierres avistaes seríen les islles llamaes dende'l sieglu XIX col nome de Shetland del Sur. El documentu neerlandés, talo como puede notase, anque yá estremaba la separación ente Tierra del Fueu y L'Antártida entá caltenía la creencia de que'l continente güei llamáu L'Antártida incluyía a Australia y zones próximes a les ecuatoriales islles Salomón nes que se suponíen grandes mines d'oru.
Otru historiadores atribúin el primer avistaje de tierres antártiques al marín neerlandés Dirk Gerritsz, que columbraría les islles Shetland del Sur. Según el so rellatu, la so nave foi esviada de cursu por una nube dempués de trasponer l'estrechu de Magallanes nel viaxe d'ida d'una espedición neerlandesa a les Indies orientales en 1599. Esisten duldes sobre la veracidá del rellatu de Gerritsz.
Nos mapes de la dómina, L'Antártida y Australia formaben parte d'un inmensu continente conjetural llamáu  Terra Australis Incognita, el primeru n'afayar la esistencia d'un mar que dixebraba a América de la posible Terra Australis Incognita foi l'español Francisco de Hoces motivu pol cual el mar por él percorríu ye llamáu mar de Hoces (anque ye más frecuente na cartografía la denominación pasaxe de Drake pa referise al mesmu).
El 30 d'abril de 1606 Pedro Fernández de Quirós tomó posesión de toles tierres del sur hasta'l Polu pa la corona d'España na islla Espíritu Santu en Vanuatu, a la que llamó Austrialia del Espíritu Santu pensando que yera parte de la Terra Australis Incognita.
James Buchanan Duke
thumb|La casa de [[James B. Duke na Quinta Avenida de Nueva York]] James Buchanan Duke foi un empresariu d'Estaos Xuníos del sector del tabacu y de la enerxía llétrica conocíu por ser el introductor del pitu modernu y creador de la moderna industria de la manufactura del tabacu y pola so vinculación cola Universidá Duke.
Balones
Balones ye un conceyu de la Comunidá Valenciana, España. Atópase na comarca del Condáu de Cocentaina na provincia d'Alicante y na aguada meridional de la Sierra de Almudaina, frente a Els Frares de la Serrella.
L'Antártida Arxentina
Terra Australis Incognita
Otru camientu ye que nel sieglu XVIII la península Antártica y los archipiélagos de les Antilles del Sur fueron frecuentemente visitaos por cazadores de foces españoles ya hispanoamericanos, quien despintaríen los territorios en cuestión pa evitar la competencia (n'especial de los británicos). La presencia d'esti cazadores taría atestiguada pol alcuentru de posibles restos de los sos abellugos nes costes orientales de la península Antártica.
James Buchanan Duke
James Buchanan Duke, nació'l 23 d'avientu de 1856, cerca de Durham, North Carolina, fíu del empresariu y filántropu Washington Duke (1820-1905) y de la so segunda esposa, Artelia Roney Duke.
Balones
Xeografía
Los antiguos difíciles accesos per carretera, la so economía agraria y el pequeñu númberu d'habitantes de la llocalidá fai que Balones sía, hasta apocayá, un pueblu pocu conocíu y visitáu, lo cual repercutió magníficamente nel caltenimientu de los sos encantos naturales.
James Buchanan Duke
Na década de 1880, James Buchanan y el so hermanu Benjamin Newton (1855-1929) fixéronse cargu de la empresa de fabricación de tabacu del so padre en Durham.
Balones
Xeografía
Pertenez al abargane del río Cogorda. Atopar a 18 km d'Alcói, na carretera que lleva dende Gorga hasta Castell de Castells.
James Buchanan Duke
En 1885, James Buchanan Duke adquirió una llicencia d'usu de la primer máquina de faer pitos de forma automatizada (inventada por James Albert Bonsack), y en 1890, la empresa de Duke convirtiérase na primer fabricante d'Estaos Xuníos, suministrando'l 40% del mercáu de pitos del país. Nesi añu, Duke consolidó'l control de los sos cuatro principales competidores so una entidá corporativa, l'American Tobacco Company, que venía exercer un monopoliu nel mercáu de pitos estauxunidense.
Balones
Llocalidaes estremeres
El so términu municipal llenda colos d'Almudaina, Benimasot, Cuatretondeta, Gorga, Millena y Planes.
James Buchanan Duke
En 1911, el Tribunal Supremu d'Estaos Xuníos, n'aplicación de la Llei Sherman, obligó a descomponer el trust creáu por Duke en cuatro empreses.
Balones
Alministración
.
Monumentos y llugares d'interés
No referente a ruines arqueolóxiques atopamos, saliendo de Balones escontra Benimasot, el semiderruido Castiellu de Cogorda, del que queda tan solo la llinia esterior de muralles según la torre mayor y dos torres circulares más pequeñes. Nel pueblu esiste la Ilesia de San Francisco y restos de muralles árabes. Tamién s'atopen les cueves, a les que se diz, qu'hubo un terremotu y San Franciscu d'Asís parar. Tamién ta la "creueta", que ye una cruz que foi destruyida por un rayu y foi reparada, más tarde, nel 2009, foi destruyida pol vientu, y más tarde, foi reconstruyida.
L'Antártida Arxentina
Primeres espediciones a la península Antártica y mares australes
thumb|180px|Mapa d'escales proporcionalmente idéntiques onde se repara a L'Antártida Arxentina y otros territorios reivindicaos pola Arxentina. En 1815 el comodoro de marina irlandés, y súbditu británicu al serviciu de les Provincies Xuníes del Ríu de la Plata, Guillermo Brown, entamó una campaña pa hostigar a la flota española nel océanu Pacíficu y al transponer el cabu de Fornos colos navíos Hércules y Trinidá los vientos llevar hasta'l paralelu 65º S. Na memoria naval institucional llamada Aiciones navales de la República Arxentina, 1813-1828 escrita por Brown, escribió:
Delles fontes arxentines menten que Brown columbraría tierres antártiques nesa espedición, afirmando que ye la razón pola cual na cartografía arxentina suel llamase Tierra de la Trinidá a la parte más septentrional de la península Antártica (pol navío Trinidá), pero Brown tampoco fixo mención dalguna d'esi supuestu avistaje nos sos Memories escrites cuando yá se conocía la esistencia de L'Antártida, nes que se refier al fechu de la siguiente manera:
En 1819 la polacra arxentina San Juan Nepomuceno al mandu del capitán Carlos Tidblon (o Timdblon) viaxó a les islles Shetland del Sur pa cazar foques y llobos, tornando a Buenos Aires el 22 de febreru de 1820 con 14 600 cueros de foques. Ye'l primer barcu del que se tien rexistru que se dirixó de cacería a eses islles. El foquero arxentín Spiritu Santu al mandu del capitán Francisco de Paula Fernández y que'l so propietariu yera Martín Elordi, foi siguíu en setiembre de 1819 dende les islles Malvines pol brig estauxunidense Hercilia (que'l so segundu al mandu yera Nathaniel Palmer) algamar na islla Decepción nes Shetland del Sur. Palmer enteróse que'l barcu diba con destín a un llugar onde s'atopaben millares de foques. El fechu de qu'estos foqueros dirixir a les islles con aldu fixu sueli ser consideráu como prueba de que les conocíen enantes.
Ente 1819 y 1821 los buques Vostok y Mirny al mandu del marín rusu, Fabian Gottlieb von Bellingshausen, navegaron pelos mares antárticos. En xineru de 1820, acordies con places posteriores, columbró territoriu continental. En 1821 columbraron una islla a la que denominaron Tierra d'Alejandro I (69º 53'S) n'honor al zar de Rusia d'aquel entós. La cuestión alrodiu de quién ente Palmer, Von Bellingshausen o'l teniente británicu Edward Bransfield, qu'acompañó a Smith nel branu de 1819-20, foi'l primeru en columbrar territoriu continental antárticu, sigue siendo revesosa.
En 1823 l'inglés James Weddell afayó'l mar abiertu que güei lleva'l so nome, llegando hasta los 74º 15'S y 34º 17'O.