cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Idioma celtíberu
Carauterístiques llingüístiques
La esistencia d'otros soníos ye más incierta; un exemplu ye que munches pallabres col grafema z < /s/ intervocálica, o bien < secuencia -dyo, correspuende nes inscripciones llatines a <d>, asina'l nome de la ciudá de Sekaiza en llatín trescríbese como Segeda, polo que deduz que dicha pallabra tenía de sonar daqué como [se'gêdza], con africada, en celtíberu.
Morfolóxicamente, una de les carauterístiques del celtibéricu ye'l raigañu o en caso xenitivu singular en -o, en comparanza cola -i topada n'otres llingües céltiques. Otra carauterística ye la terminación verbal -tuz que presenta'l imperativu proveniente del imperativu IE -tōd (loutuz 'llava'l to' < *low-tōd.
Magar nun ser fáciles d'interpretar nin de traducir en toles ocasiones, a partir de les inscripciones celtibériques y de les terminaciones más abondoses nelles podemos conxeturar dalgunos de les traces morfolóxiques del celtíberu. D'esta miente podemos deducir qu'al respective de les declinaciones, habría 5 o 6 casos, al igual que nel proto-celta. La siguiente tabla avéranos a los casos de flexón pa los nomes masculinos en singular.
Coles mesmes el dativu en plural sería -b-..
El plural del celtíberu ye reflexu del indoeuropéu -*ye o, dacuando siguiendo'l desenvolvimientu posterior de dellos dialeutos europeos del propiu indoeuropéu atopamos plurales procedentes de *-oi. Esto manifiesta una flexón nominal bastante típica pa una llingua indoeuropea. Namái atopamos una estraña terminación de singular en -o que raramente apaez nes llingües indoeuropees.
Al respective de la conxugación, anque solamente identificáronse nes inscripciones celtíberes dos verbos, nellos reparar claramente terminaciones típiques indoeuropees: -t (llatín -t, griegu -ti) pa la tercer persona del singular y -nti (llatín -nt, griegu -nti, sánscritu -nti) pa la tercera del plural.
Testos
Del idioma celtíberu llegar unes 200 inscripciones escrites fundamentalmente en signario celtibéricu, pero tamién n'alfabetu llatín, de les cualos son de destacar les siguientes:
Bronces de Botorrita
Los bronces de Botorrita son cuatro plaques de bronce inscrites, procedentes del xacimientu del Cabezo de les Mines (Botorrita, Zaragoza). La primera, la tercera y la cuarta contienen testos en llingua y escritura celtibérico (variante oriental), ente que la segunda contién un testu en lengua y escritura llatino que contién la sentencia d'un xuiciu celebráu'l quince de mayu del 87 e.C. en Contrebia Belaisca, razón pola que s'identifica'l xacimientu del Cabezo de les Mines con esta ciudá. El conteníu del primer bronce ye menos precisu, pero supónse que tamién tendría de ser un testu llegal. El tercer bronce ye'l testu paleohispánico de mayor llargor, anque'l so conteníu ye básicamente una llarga llista de fórmules onomástiques nes que s'identifica a unes 250 persones. El cuartu bronce ta bien estazáu, pero ta na llinia del primeru. Los cuatro bronces atópense anguaño depositaos nel Muséu de Zaragoza. Un exemplu de la trescripción d'unu d'estos bronces ye la siguiente:
thumb|[[Bronce de Luzaga (Guadalaxara). Signario occidental.]]
Bronce de Luzaga
Trátase d'una pequeña placa de bronce de 16 x 15 cm que contién un testu en llingua y escritura celtibérico na so variante occidental, onde se detecta l'usu del sistema dual que dexa estremar les oclusives dentales y velares sordes de les sonores. El testu ta realizáu cola téunica del puntiáu y distribúyese n'ocho llinies que contienen 123 signos. La placa presenta siete orificios distribuyíos de forma regular y presenta más d'un terciu de la superficie exenta d'escritura.
Inscripción de Peñalba de Villastar
Testu escritu en alfabetu llatín topáu na llocalidá de Villastar (Teruel), y que probablemente se trate d'un testu votivo:
Que la so traducción podría ser:
La traducción de Meid considérase incorreuta desque Xordán Cólera tradució somei eni touzei de Botorrita como 'nesti territoriu' demostrando que eni corresponder cola preposición 'en' (eni < *h₁en-i, cfr. celta común eni, llatín in). Esto demuestra que nin eniorosei nin tiatunei son dativos sinón llocativos. Tigino ye un xenitivu que depende de tiatunei: 'En Orosis y el tiatuno de Tigino. Alternativamente:
Rosa Devés
Rosa Devés Alessandri ye una bioquímica, académica y educadora de Chile. Anguaño desempéñase como vicerrectora d'Asuntos Académicos de la Universidá de Chile.
Familia y estudio
Fíu del inxenieru Raúl Devés Jullian y de Rosa Alessandri Montes, ye sobrina del ex-presidente Jorge Alessandri Rodriguez y nieta del ex-presidente Arturo Alessandri Palma.
Mientres la so mocedá desenvolvió les artes escéniques, participando na compañía de teatru de la so Facultá y estudiando ballet mientres 30 años.
Rosa Devés Alessandri estudió bioquímica na Facultá de Ciencies Químiques y Farmacéutiques de la Universidá de Chile, carrera de la cual titulóse'l 3 de xunu de 1974. En 1978 llogró un Doctoráu en Bioquímica de la Universidá Western Ontario, Canadá. Darréu realizó estudios de posdoctorado nel Departamentu de Bioquímica de la University of Southern California, Los Angeles, Estaos Xuníos.
Apurra n'Educación
Dende 1980 ye profesora de la Facultá de Medicina de la Universidá de Chile, onde enseña biofísica y realiza investigación de fisioloxía celular. Foi académica y Subdireutora del Institutu de Ciencies Biomédicas (ICBM), dende 2002 participa tamién nel equipu directivu del Programa Educación en Ciencies basada na Indagación (ECBI) pa la Enseñanza Básica.
Dende'l 2003 ye Miembru Correspondiente de l'Academia Chilena de Ciencies.
Educación cimera
Mientres la década de 1980 foi parte del grupu Universitariu Andrés Bello, compuestu por académicos que promovían un cambéu de réxime y la proteición de la Universidá como un espaciu de tresformamientu. Dientro d'esto, foi direutora de la publicación Reforma Universitaria, del Centru d'Estudios pa la Democracia..
Na década de 1990 dedicó gran parte de los sos esfuercios a reforzar l'Institutu de Ciencies Biomédicas (ICBM), de la Facultá de Medicina de la Universidá.
Dende los años 2000 arreyar na xestión institucional, con diversos cargos. Foi direutora del Departamentu de Posgráu y Postítulo de la Vicerrectoría d'Asuntos Académicos de la Universidá de Chile ente 2006-2010 y prorrectora de la mesma casa d'estudios ente los años 2010 y 2014, mientres el rectoráu del profesor Víctor Pérez Vera.
L'añu 2014, al asumir el rector Ennio Vivaldi Véjar convertir en vicerrectora d'Asuntos Académicos. Dientro d'esta última función, destaca'l so llabor como vocera del Conseyu consultivu de la Reforma a la Educación Cimera.
Roma (dixebra)
La pallabra Roma''' puede referise a:
Boulogne-sur-Helpe
Tien una población de y una superficie de  km².
Laterallus albigularis
Laterallus albigularis, tamién llamáu Pituca carrasqueadora o pituca gargantiblanca (Costa Rica), gallineta cuelliblanco (Honduras), pituca gorgiblanca (Nicaragua) o cotarita gargantiblanca (Venezuela), ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae, nativa d'América Central y del noroeste de Suramérica. La especie tipu describióse por George Newbold Lawrence na mariña Atlántica panamiega en 1861.
Comportamientu
Polo xeneral ye bastante cobarde y malu de ver, identifícase principalmente pol so fuerte berru d'alarma, oyible asina deteuta la presencia d'un intrusu. En casu d'amenaza prefier permanecer inmóvil, sofitándose nel so plumaxe que ye afechu pal xuegu de lluces y solombres de la maleza. Ye particularmente activu na mañana y al atapecer, cuando sal a árees abiertes en busca d'alimentu.
Aliméntase principalmente d'inseutos, arañes, granes, xuncos y algues. El 90% de les sustances detectaes en seis estómagos esaminaos consistía en materia vexetal.
Subespecies
Reconócense trés subespecies:
Rugrats
Rugrats foi una serie de televisión animada d'Estaos Xuníos creada por Arlene Klasky, Gábor Csupó, y Paul Germain para Nickelodeon. El programa trata alrodiu de un grupu de ñácaros (Tommy, Chuckie, Phil, Lil, y Angelica), los acontecimientos de la so vida diaria y les sos esperiencies comunes de la vida, que se converten n'aventures na imaxinación d'estos. Los adultos de la serie casi siempres son inconscientes de lo que los neños tán faciendo, sicasí, esto apúrre-y más espaciu a los neños pa esplorar y afayar la so contorna.
La serie estrenó'l 11 d'agostu de 1991 como la segunda caricatura al aire dempués de Doug y enantes de The Ren & Stimpy Show. Nun principiu la producción del programa detener en 1993, dempués de 65 episodios, col postreru siendo tresmitíu'l 22 de mayu de 1994. De 1995 a 1996 los únicos episodios nuevos tresmitíos fueron "A Rugrats Passover" y "A Rugrats Chanukah", dos episodios de fuerte corte xudíu que fueron bien emponderaos pola crítica. Nuevos episodios de Rugrats empezaron a ser tresmitíos de nuevu con regularidá en 1997. En 1997 foi estrenada una película de la serie, titulada The Rugrats Movie onde s'introduz a Dil l'hermanu menor de Tommy. Nel añu 1998, una nueva secuela titulada Rugrats in Paris: The Movie y los personaxes Kimi y la so madre Kira fueron amestaos al repartu de la serie. En 1999, estrenóse una tercer película Rugrats Go Wild, recibiendo crítiques mistes. L'episodiu final de la serie tresmitió'l 8 de xunu de 2004, pa un total de 172 episodios y 9 temporaes.
El 11 d'agostu de 2001, Nickelodeon tresmitió l'especial de televisión "All Growed Up" pa celebrar el décimu aniversariu de la serie. L'especial fungió como episodiu piloto pa la nueva serie Rugrats Crecíos, que trata alrodiu de la vida de los ñácaros yá nuna edá previa a l'adolescencia. Dos especiales más fueron realizaos sol títulu Rugrats Tales from the Crib. La mercancía rellacionada cola serie toma videoxuegos, historietes, xuguetes y demás.
Mientres los sos trelce años nel aire, Rugrats ganó alredor de 20 premios, incluyendo 4 Daytime Emmy Awards, 7 Kids' Choice Awards, y una estrella nel Paséu de la fama de Hollywood. Rugrats apurrió-y a Nickelodeon altos niveles d'audiencia, permaneciendo como'l programa más vistu de Nickelodeon por 5 años consecutivos. Foi la serie de más llarga duración de Nickelodeon hasta l'añu 2012, cuando foi superada por Bob Esponxa col so episodiu 173.
Oríxenes
Rugrats formar pol entós matrimoniu de Gabor Csupo y Arlene Klasky, xunto con Paul Germain en 1989. Klasky-Csupo teníen una empresa d'animación, de les principales nel momentu, que tamién emprestó servicios pa comerciales y videos musicales. Klasky, Csupo, y Germain tamién animaben Los Simpsons nesi momentu, que lo siguiríen faciendo hasta 1992. El tríu decidió crear la so propia serie en reaición a una proclamación per parte de Nickelodeon de crear les sos propies series animaes, más tarde llamáu Nicktoons. Basándose nes travesuras de los fíos de Klasky y Csupó l'episodiu piloto de seis minutos y mediu, "Tommy Pickles y la gran cosa de blancu" (que nunca s'emitió), entró en producción.
Csupo xunto con Germain codiseñó los personaxes y dirixó'l Pilotu de la serie, "Tommy Pickles y la gran cosa de blancu", según la secuencia d'apertura. La producción completar en 1990 y presentóse a Nickelodeon, que lo probó con una audiencia infantil. La retroalimentación pal episodiu piloto foi principalmente positiva. Con eso, la serie entró en producción. Carlitos y Angelica añediérense como personaxes.
Paul Germain consideró que la serie precisaba un matón. Angelica basar nun matón na infancia de Germain, que yera una neña. Amás d'eso, foi Germain decidió qu'Angelica sería una neña mimada. A Arlene Klasky de primeres nun-y gustaba Angelica. Klasky tamién protestó delles aiciones d'Angelica, como nel episodiu "Hestoria de Barbacoa" (onde llanza la pelota de Tommy enriba de la corrolada).
Dempués del episodiu de "El Xuiciu", quexar de que los Rugrats taben empezando a actuar demasiao vieyos pa la so curtia edá. Csupo de cutiu actuaba como mediador nos discutinios ente Klasky y los escritores, los escritores solíen ganar. Dalgunes de les tensiones fora de la pantalla n'última instancia, atoparon el so camín nes secuencies de comandos y, poques gracies, nel espectáculu. En 1993, poco primero de que Nick estrenara l'últimu capítulu de la serie orixinal, el N° 65, la producción de nuevos episodios cesara, y la mayoría del equipu d'escritura de los Rugrats salió de Klasky-Csupo. Dempués de que los primeros díes d'execución terminaren, Nick tuvo episodios abondos p'amosar tolos díes, y asina lo fixo en 1994, la programación de la tarde, cuando los neños y padres van tar reparando. Dempués de 3 años de repeticiones, l'espectáculu volvió entrar en producción. Sicasí, les tensiones ente Klasky-Csupo y el so escritores antiguos inda esistíen.
Dempués de la película de Rugrats y ver la "nueva" Angelica na película, camudó'l so tonu Klasky: "Creo que ye xenial pal show, encántame Angelica".
Premios y nominaciones
thumb|Estrella de Rugrats nel [[paséu de la fama de Hollywood]]
Godzilla
Godzilla (ゴジラ) (AFI: ) ye un monstruu xaponés ficticiu, más específicamente un daikaijū (大怪獣, monstruu xigante) que protagoniza numberoses películes y convirtióse nún de los personaxes cinematográficos más conocíos del mundu.
Apaeció en pantalla la primer vegada en 1954 na película Godzilla producida polos estudios Tōhō. Godzilla apaeció en 28 películes xaponeses hasta la fecha y en delles versiones norteamericanes, siendo la primera Godzilla (1998) y siendo la homónima de 2014 la primera en tener continuaciones.
Godzilla ye una de les referencies más populares de la cultura xaponesa del sieglu XX, describiéndolu como un enorme dinosauriu mutante que xenera y al empar salva del caos a Xapón y el mundu; polo que munches vegaes considérase un antihéroe. En verdá nació como una representación del mieu de los xaponeses tres del bombardéu atómicu de la Segunda Guerra Mundial, pero esti conteníu foi desapaeciendo pol ésitu que tevo ente los neños. Magar la popularidá foi escayendo a midida que avancen los años, sigue siendo ún de les bisarmes más conocíes en tol mundu. Hasta la fecha, Godzilla continua siendo ún de los íconos más representativos del cine xaponés, y el más importante del soxéneru kaiju, del que deriva'l xéneru tokusatsu.
Nome
El nome "Gojira" vien de la combinación de dos pallabres: gorira (ゴリラ) "gorila" y kujira (鯨, くじら) "ballena", pos nun entamu pensaben en facer el monstruu como un híbridu de dambos dos animales. Por embargu, paez ser que la idea cambió pola mor de la estrena de The Beast from 20,000 Fathoms. Como nun teníen presupuestu pa facer los efeutos especiales con stop motion, decidieron facelo antroxando un actor y con maquetes d'edificios.
Historia
thumb|left|Godzilla engarriándose con King Kong. L'impautu de la primer película de 1954 vien de que, en cuenta de ser una hestoria cenciella, el direutor Ishiro Honda preséntala como una especie de metáfora sobre'l ataque nuclear que'l pueblu xaponés careciera en 1945, a la fin de la Segunda Guerra Mundial. Col correr del tiempu, el personaxe perdería la so imaxe d'iconu de la masacre atómica del añu 45, y travesaría delles etapes, como ser un espectáculu d'efeutos especiales baratos pa neños o volver dacuando a introducir mensaxes antinucleares o ecoloxistes. A finales de la etapa Showa les películes incluyíen elementos pulp típicos del manga, entemeciendo a Godzilla con civilizaciones fantástiques, invasiones alienígenas y, sobre manera, enemigos xigantescos y monstruosos. Curiosamente, en munches de les hestories de Godzilla esti ye l'héroe de la película, defendiendo Xapón de los enemigos que lu quieren destruyir.
La primer película renomáronla Godzilla, King of the Monsters! nos Estaos Xuníos, y quitaron escenes pa camudar la trama a la d'un reporteru que narraba lo asocedío, asina como pa evitar dar mala imaxe al respeutive del usu d'armes nucleares. Fízose lo mesmo cola película de Godzilla de 1985.
En 1998 prodúxose la versión norteamericana, mui criticada en Xapón por considerar que desvirtuaba dafechu'l personaxe.
Cuando la Toho recuperó los drechos y llanzó Godzilla 2000 (l'entamu de la serie Millenium), establecióse una visión más adulta y respetosa pa col personaxe p'asina estremase de la refugada versión estauxunidense.
Historia del personaxe
Godzilla tien un orixe cambiadizu pero siempre venceyáu coles bombes atómiques. Na versión Showa ye una criaturas somarina que sal a la superficie atraída pola radiación, mientres que na Heisei ye un  godzillasaurus  (especie ficticia asemeyada al tiranosauriu) que muta por aciu l'efeutu les bombes. Na película GMK  Godzilla, Mothra and King Ghidorah: Giant Monsters All-Out Attack  suxérese que Godzilla naz de les almes en pena de les víctimes de la Segunda Guerra Mundial.
El ruxíu de Godzilla foi tomáu del chirrido que facía la puerta d'entrada a los estudios.
Apariencia
L'apariencia de Godzilla foi camudando adulces dende qu'apaeció en 1954 hasta anguaño, variando mayoritariamente nel aspeutu de la cara, pero les sos traces más básiques y carauterístiques permanecen. Nes películes xaponeses, Godzilla ye un dinosauriu xigante con una piel rugosa, gruesa y abuxada, una cola llarga y poderosa, y unes plaques dorsales asemeyaes que rellumen cuando ta a puntu d'echar l'aliendu atómico. El diseñu de Godzilla ta inspiráu en numberosos animales, básicamente dinosaurios: el cuerpu asemeya'l d'un tiranosauriu, anque arrechu (la postura qu'enantes se suponía que tenía), los brazos llargos y gruesos los del iguanodonte, les plaques dorsales les del estegosauriu y tien la cola d'un saurópodu. Na primer película midía unos cincuenta metros d'altor, pero'l tamañu tamién foi aumentando adulces hasta los cuasi cientu venti.
Etapes
Na saga de películes xaponeses reconócense trés etapes:
Les versiones americanes son per una parte l'adautación de 1998 y per otra les películes del llamáu Monsterverse de Legendary.
Poderes y habilidaes
Al traviés de los años, Godzilla tuvo numberosos poderes y habilidaes (masque suelen cambiar de película a película), polo que se-y considera'l kaiju más poderosu.
Aliendu atómicu
L'ataque principal de Godzilla ye l'aliendu atómicu radiactivu. Les plaques dorsales d'esti empiecen a rellumar y darréu llibera un poderosu rayu lluminosu pela boca. De normal, la color del rayu ye de azul anque nun escomienzu víase como vafu o vapor.
Godzilla paez poder controlar la intensidá del ataque, dende una llapadina (década de 1950 y 1960) hasta un poderosu rayu con propiedaes cinétiques (década de 1970 p'arriba).
En Godzilla vs. Megaguirus el rayu tenía increíbles capacidaes incendiaries y poder abondo como pa destruyir un pequeñu furacu negru, y Godzilla: Final Wars, tenía un increíble rangu d'algame y tinu, dándo-y la capacidá dar a un oxetivu n'espaciu esterior y destruyir casi cualesquier kaiju d'un solu tiru. Nuna escena memorable de Godzilla vs. Hedorah, Godzilla utiliza'l rayu pa "volar" de llombu propulsándose como un cohete al apuntar pal suelu.
Rayu Espiral
Una variación del aliendu atómicu na serie Heisei ye'l "Rayu espiral", n'absorbiendo la esencia de Rodan. El rayu foi tan poderosu que-y dexó destruyir por completu, con unos pocos disparos, a Mechagodzilla y a SpaceGodzilla, pero riquió más tiempu pa destruyir a Destoroyah. El rayu espiral tornó en Godzilla: Final Wars, onde foi tan poderosu como pa espulsar a Kaiser Ghidorah pa fuera l'atmósfera.
Pulsu nuclear y poderes magnéticos
Arriendes del mortal aliendu atómicu, Godzilla tamién pue echar pulsaciones atómiques nun rangu bastante estensu, capaz inclusive de paralizar y matar a un enemigu que s'alluga cerca. Esti poder foi vistu la primer vegada na llucha contra Biollante. Godzilla úsalu de nuevesenes batalles contra King Ghidorah en 1991 y contra Mothra en 1992.
Na película, Godzilla vs. Mechagodzilla, Godzilla atopó una forma de xenerar poderosos rayos magnéticos dempués de golpialu delles vegaes rayos llétricos.
Resistencia
Godzilla demostró una increíble resistencia a lo llargo de les películes. Yá na primera demostró completa inmunidá a les armes tradicionales y a cualesquier cosa utilizada pol exércitu contra él. Tamién demostró inclusive una resistencia al magma, y les úniques vegaes que presentó feríes abiertes foi nes batalles contra Gigan, Biollante, Destoroyah, y Mechagodzilla.
Godzilla tien una increíble capacidá de rexeneración. Dichu poder foi l'argumentu principal de les películes Godzilla vs Biollante y Godzilla 2000: Millennium. Nesta postrera esplicóse que'l poder se debe a les sos carauterístiques radioactives.
Habilidaes físiques
Godzilla tien demostrao niveles increyiblesde fuercia física, levantando y aventando monstruos que-y superen enforma en tamañu (como King Ghidorah, Hedorah, Mechagodzilla, etc). Inclusive en Final Wars, foi a arrefundiar a Kumonga acullá'l finxu'l cielu. Tamién sal prauticando artes marciales de manera risible na serie Shōwa, o movese bien rápido magar el tamañu. En toles apaiciones, demuestra que tien caxada, dientes y garres poderosos.
En Final Wars viose que tien resistencia física abonda pa engarriase con tol restu de kaiju qu'esisten na Tierra y ganalos con facilidá mientres viaxa caminando o nadando por tol planeta ensin aparar.
Rau
El rau llargu de Godzilla ye tamién una arma terrible. Demostró ser bien flexible y poderosa, capaz de dar rabotaes rápides, esbarrumbar edificios y valtar otros kaiju. En King Kong vs. Godzilla y en Godzilla vs. Megalon ye a impulsase col rau dende allalantrón pa dar una patada estrozadora (de manera similar a un canguru). En Godzilla vs. Megaguirus muestra que tamién ye prensil. Valtó a Zilla de namás qu'un golp col rau cuando esti se-y echaba enriba en Godzilla: Final Wars.
Sicasí, Godzilla siempre quier más lluchar dende lloñe, col aliendu atómicu o arrefundiando oxetos contundentes.
Daniela Costian
Daniela Costian foi una atleta australiana d'orixe rumanu, especializada na prueba de llanzamientu de discu na que aportó a subcampeona mundial en 1993.
Tsuyoshi Tanikawa
Tsuyoshi Tanikawa (谷川 烈; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Godzilla
Intelixencia
La intelixencia de Godzilla varia a lo llargo la saga, pero suelen mostralu como un animal pensante. Particularmente na serie Showa presenta una intelixencia asemeyada a la humana, capaz de razonar y comunicase con otros monstruos, y mesmamente enseña a Minya cómo llanzar l'aliendu atómicu. Tamién pa paez ser a recordar el pasáu de mui p'atrás.
Xunto la intelixencia paez tener tamién emociones bien cercanes a les humanes. Xeneralmente, si nun ta combatiendo un monstruu tien un odiu y rensíes bien marcaes contra la humanidá, masque, paradóxicamente suel salvar Xapón d'otres amenaces, amosando esmolición y apreciu pola islla.
Debilidaes
Hasta la fecha, la única arma que ye a matar a Godzilla foi'l "destructor d'osíxenu", arma capaz de desintegralu hasta nun quedar más que la cámara. SIcasí, esa teunoloxía perdióse xunto colcreador, el Dr. Serizawa, quien se sacrificó pa matalu.
Les series animaes
thumb|Estrella de Godzilla nel [[Paséu de la Fama de Hollywood.]]
Godzilla tuvo la primer serie animada en 1977, gracies a Hanna-Barbera, y nomáronla The Godzilla Power Hour. Tevo n'antena hasta 1981, y nella Godzilla ye'l proteutor d'un grupu de científicos que regularmente se meten en problemes al tropezar otros monstruos. Nella destaca'l monstruín Godzooky, con un aldéu a Minya ("el fíu de Godzilla") y que daba'l puntu de comedia. El ruxíu de Godzilla nun yera l'oficial de Toho.
Una segunda serie, estrenada 1998, foi la continuación oficial de la versión norteamericana, Godzilla: The series y por ello protagonizada pol fíu de Zilla. Aseméyase a la primera nel papel de proteutor que Zilla Junior tien pa col grupu de científicos anque nesti casu ta adomáu.
En 2021 estrenaron l'anime Godzilla Singular Point, que magar les munches referencies que fai a les hestories clásiques da un orixe dafechu distintu al monstruu, nun teniendo que ver pa nada coles armes nucleares.
Cómics
Los más de los cómics son, llamaderamente, norteamericanos. Godzilla foi protagonista d'una serie d'hestorietes de Marvel, Godzilla, King of the Monsters, ente 1977 y 1979, enfrentándose a otros personaxes de la compañía como Nick Fury y los sos axentes de SHIELD o mesmamente The Avengers. Magar que perdieron los drechos y nun pudieron siguir espublizando más hestories del personaxe, cambiáron-y el nome a Leviathan, y tamién l'aspeutu, pa que siguiera apaeciendo dacuando hasta Archangel matalu en 2009. En 1988 escomienza a asoleyar cómics del personaxe la editorial Dark Horse Comics y sigue faciéndolo hasta 2005. Anguaño los drechos los tien IDW publishing, qu'espubliza hestories dende 2011.
Hai manga de Godzilla, sicasí, cuasi dende que lu crearon (el primeru ye de 1955) pero la so esistencia ye cuasi una curiosidá.
La Bouza
La Bouza ye un conceyu de la provincia de Salamanca. Tien un área 14,53 km² con una población de 68 habitantes (2004) y una densidá de población de 4,68 hab/km². Alcuéntrase a 142 km de Salamanca, la capital de la provincia, a unos 600 metros sobre'l nivel del mar.
El so códigu postal ye 37487.
Eta Orionis
Eta Orionis  (η Ori), ye un sistema binariu d'estrelles asitiáu na constelación d'Orión que ta formáu por dos estrelles azules que xiren en redol a un centru común de gravedá y nun planu orbital empobináu escontra la Tierra, polo que, cada ciertu tiempu (nesti casu 7,9892 díes) clísense (pasen una per delantre de la otra), amenorgándose'l rellumu del componente mayor (A) en 0.29 magnitúes (de 3.31 a 3.60). Por esti motivu Eta Orionis ta catalogada entós, como una variable eclipsante, de tipu Algol (Beta Persei), la estella tipu d'esta clase de variables, de les cuálos conocemos, aproximao, unes 2.000. Paralelamente, detectóse qu'Eta orionis sufre una variación de rellumu accesoria, del tipu de Beta Cepheii (Pulsante) qu'asocede solo n'estrelles de clase O y B en periodos de tiempu bien curtios (0.1-0.6 díes) y con amplitúes de 0.01 a 0.3 magnitúes.
Douvres (Ain)
Douvres ye una comuña francesa del departamentu d'Ain, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Bourghelles
Bourghelles ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Entestáu de Bose-Einstein
thumb|Distribución de momentos que confirma la esistencia d'un nuevu [[estáu d'agregamientu de la materia, l'entestáu de Bose-Einstein. Datos llograos nun gas d'átomos de rubidiu, la coloración indica la cantidá d'átomos a cada velocidá, col colloráu indicando la menor y el blancu indicando (la mayor). Les árees blanques y celestes indiquen les menores velocidaes. A la izquierda reparar la diagrama inmediatu anterior al entestáu de Bose-Einstein y al centru l'inmediatu posterior. A la derecha reparar la diagrama depués de cierta evaporación, cola sustancia cercano a un entestáu de Bose-Einstein puru. El picu nun ye infinitamente angostu debíu al rellación d'indetermín de Heisenberg: yá que los átomos tán confinaos nuna rexón del espaciu, la so distribución de velocidaes tien necesariamente un ciertu anchu mínimu. La distribución de la izquierda ye pa T > Tc (sobre 400 nanokelvins (nK)), la central pa T < Tc (sobre 200 nK) y la de la derecha pa T << Tc (sobre 50 nK) ]]
En física, el entestáu de Bose-Einstein ye'l estáu d'agregamientu de la materia que se da en ciertos materiales a temperatures cercanes al cero absolutu. La propiedá que la caracteriza ye qu'una cantidá macroscópica de les partícules del material pasen al nivel de mínima enerxía, denomináu estáu fundamental. L'entestáu ye una propiedá cuántica que nun tien análogu clásicu. Debíu al principiu d'esclusión de Pauli, namái les partícules bosónicas pueden tener esti estáu d'agregamientu: si les partícules que s'esfrecieron son fermiones, lo que s'atopa ye un líquidu de Fermi.
Primeros desarrollos
Na década de 1920, Satyendra Nath Bose y Albert Einstein publiquen conxuntamente un artículu científicu alrodiu de los fotones de lluz y les sos propiedaes. Bose describe ciertes regles pa determinar si dos fotones tendríen de considerase idénticos o distintos. Esta llámase la entestáu' de Bose - Einstein.
Einstein aplica estes regles a los átomos preguntar cómo se portaríen los átomos d'un gas si aplicárense-yos estes regles. Asina afaya los efeutos que vienen del fechu de qu'a bien baxes temperatures la mayoría de los átomos tán al mesmu estáu cuánticu, que sería'l menos enerxéticu posible.
Imaxínese una taza de té caliente, les partícules que contién circulen por tola taza. Sicasí cuando s'esfrez y queda en reposu, les partícules tienden a dir en reposu escontra'l fondu. Análogamente, les partícules a temperatura ambiente atopar a munchos niveles distintos d'enerxía. Sicasí, a bien baxes temperatures, una gran proporción d'éstes algama al empar el nivel más baxu d'enerxía, l'estáu fundamental.
L'agrupación de partícules nesi nivel inferior llámase-y Entestáu de Bose-Einstein (BEC), porque la demostración ta fecha acordies coles ecuaciones d'Einstein. Lo que de xuru nun pudo imaxinar ye lo estraño que se vería una masa de materia con tolos sos átomos nun solu nivel. Esto significa que tolos átomos son absolutamente iguales. Nun hai midida que pueda estremar unu d'otru. Trátase d'un estáu de coherencia cuántica microscópicu.
Desarrollu teóricu de la condensación de Bose-Einstein
Sía un gas de metanu dexeneráu (esto ye, alloñáu del aproximamientu clásicu de la estadística de Maxwell-Boltzmann y, por tanto, onde tien relevancia la distinción ente fermiones y bosones). Considérese que los únicos graos de llibertá son traslacionales.
El númberu mediu de partícules nun estáu cuánticu r (o númberu d'ocupación) vien dau por:
onde siendo k_B la constante de Boltzmann.
Esta función val infinitu cuando l'argumentu de la esponencial val cero y cai rápido. Esto ye por cuenta de que los bosones nun cumplen el principiu d'esclusión de Pauli y por tantu pue haber infinidá d'ellos nel mesmu estáu cuánticu individual.
Si'l sistema tien N partícules, entós tien de cumplise que la suma de toles partícules que s'atopen en cada estáu cuánticu r tien de dar el total.
Si'l sistema ye zarráu, la rellación [2] sírvenos pa definir el potencial químicu \mu.
Supóngase amás que'l mínimu nivel d'enerxía accesible a una partícula ye. Esto ye almitible yá que coincide col menor valor de la enerxía que puede tener un gas de partícules con graos traslacionales de llibertá.
Esta imposición obliga a que. De nun ser asina, entós habría estaos que la so enerxía sería menor que'l potencial químicu y resultaría que los númberos medios d'ocupación seríen una cantidá negativa lo cual nun ye posible.
Supóngase que la diferencia ente dos niveles consecutivos d'enerxía ye tan pequeña que puede camudase el sumatorio por una integral.
Convien dixebrar el cálculu del númberu total de partícules en dos partes, una que de cuenta d'aquelles que'l so valor de la enerxía ye'l mesmu del estáu fundamental, y otru distinta de cero, estaos escitaos. De nun faelo llegar a una contradicción, como se vera.
El númberu de partícules que la so enerxía ye distinta de cero vien dada pola siguiente espresión, onde \rho(Y) ye la distribución de probabilidá que nos diz cuantes partícules tienen la so enerxía entendida ente Y y Y + de.
Puede demostrase que la distribución de probabilidaes vien dada por:
siendo g_s el grau de dexeneración, V el volume del sistema, h la constante de Planck, m la masa de los bosones y Y la enerxía.
De tal manera que,
Faciendo'l cambéu de variable z = \beta Y, y considerando l'estáu de temperatura critica T_c , onde \mu=0 tiense:
Utilizando que:
onde:
Llegar a que:
Ye'l númberu máximu de partícules que'l sistema puede tener a una temperatura dao nos estaos escitaos, llamáu N'_{max}.
Esto dexa definir la llamada temperatura de Bose, o temperatura crítico, na cual:. La función de Riemman ta acutada:, asina:
siendo una rellación d'igualdá'l casu llende o críticu. Esi casu llende dar a la temperatura crítico T_0:
Lo cual fadría qu'en T = 0 nun pudiera esistir un gas de bosones, lo cual contradiz la esperiencia. Por eso haise estremáu'l cálculu en dos partes.
Si estrema la ecuación [3] pola densidá total del sistema llógrase que:
A temperatures enforma mayores que T_0, esti cociente ye mayor que la unidá. Eso significa que'l nuesu sistema almite más bosones nos estaos escitaos de los que se tienen anguaño.
A temperatures menores que T_0 el cociente ye menor que la unidá. Eso significa que munches de les partícules constituyentes del nuesu sistema fuéronse al estáu fundamental al nun poder haber tantes nos estaos escitaos.
Ye l'otru sumando, el númberu de partícules nel estáu fundamental. En T < T_0 verifícase que de cuenta que:
Equí vese como cuando,. Esto ye, los bosones arrexuntar nel estáu fundamental.
Esti fenómenu conozse como condensación de Bose-Einstein. La denominación puede inducir a error pos nun se trata d'una condensación como un gas normal. Cuando un gas ideal clásicu camuda d'estáu gaseosu a líquidu dizse que s'entiesta, nesi casu mengua'l so volume (o aumenta la so densidá). Nel entestáu de Bose nun hai amenorgamientu de volume, les partícules quédense quietes.
Si dibuxar nel espaciu fásico (q, p) de posiciones y momentos conxugaos, l'entestáu d'un gas corriente taría arrexuntáu cerca de q = 0 (exa horizontal) ente que nel entestáu de Bose esta agrupación produzse en redol a p = 0 (exa vertical).
Llogru en llaboratoriu
Eric Cornell y Carl Wieman llograron en 1995 per primer vegada, esfrecer átomos al más baxu nivel d'enerxía, menos d'una millonésima de Kelvin percima del cero absolutu, una temperatura bien inferior a media seña temperatura atopao nel espaciu esterior. Utilizaron el métodu d'enfriamientu por láser, faciendo que la lluz rebote nos átomos con más enerxía que'l so impautu sobre los mesmos. Cuando los fotones rebotan nel átomu, l'electrón nel átomu qu'absuerbe'l fotón salta a un nivel cimeru d'enerxía y rápido salta de regresu al so nivel orixinal, espulsando'l fotón de nuevu, llogrando'l descensu de la so temperatura.
Por que ello asoceda precísase'l color (o frecuencia) exacta de láser pa la clase d'átomu a esfrecer. Finalmente, la sustancia esfrezse entá más cola evaporación magnética de los átomos con más enerxía. Consiste en dexar escapar del confinamientu magnéticu a los átomos más enerxéticos, que al faelo llévense consigo más enerxía de la que-y correspuende, llogrando asina dexar dientro los de más baxa temperatura.
Superfluidez y superconductividá
La superconductividá ye un exemplu d'entestáu. Nésta son los pares de Cooper (asociaciones d'una pareya d'electrones) los que se porten como un bosón y aparren al nivel fundamental. La superconductividá ta carauterizada pola ausencia de resistencia llétrica.
La superfluidez ye otru exemplu d'entestáu. L'heliu cuando s'esfrez se licúa, si sigue esfreciéndose los átomos d'heliu (que son bosones) baxen al nivel de mínima enerxía, el 0 Kelvin. Esto fai que los átomos nun adquieran enerxía per resfregón, lo que fai que nun s'estene enerxía por movimientu. La resultancia ye un planu horizontal infinitamente estrechu; como lo que pasa nel interior de les supernoves cuando'l so periodu vital escósase y tresfórmense en furacos negros.
Atribúyese-y un efeutu cuánticu macroscópico ópticu al entestáu Bose-Einstein d'átomos de sodiu que, al induci-y electromagnéticamente l'estáu de translucidez, tien la propiedá d'amenorgar la velocidá de la lluz en forma estelante. Hasta 20 millones de vegaes la so velocidá nel vacíu, equivalente a 17 metros per segundu (m/s), y nel 2013 llogróse detener la lluz nuna nube d'átomos de Rubidiu-87 ultraenfriado a unos 100 nK controlando les ondes de espines en dicha nube.
Boursies
Tien una población de y una superficie de  km².
Luke Wilson
Biografía
Luke Cunningham Wilson ye fíu del executivu de publicidad Robert Andrew Wilson y de la fotógrafa Laura Cunningham Wilson. Los sos hermanos Owen y Andrew tamién se dediquen al mundu del cine, al igual que'l so primu Jack Black.
En cursando estudios universitarios, nel añu 1993 Luke collaboró como actor en “Bottle Rocket”, un curtiu escritu pol so hermanu Owen y pol direutor Wes Anderson. Esti trabayu independiente sería premiáu nel Festival de Sundance, fechu que llamó l'atención de James L. Brooks, quien produciría la mesma historia pero como llargumetraxe col mesmu títulu “Bottle Rocket (Lladrón que roba a otru lladrón)” (1996).
Coincidió en delles películes cola actriz Drew Barrymore: “Best Men” (1997) de Tamra Davis, “Toa queda en casa” (1998) de Dean Parisot, “Charlie's Angels” (2000) de McG y la so secuela, “Charlie's Angels: Full Throttle” (2003).
Tamién apaeció en dos películes de Wes Anderson: “The Royal Tenenbaums” (2001), una sátira, y “Rushmore” (1998), co-escritu ente Anderson y Owen Wilson.
Lucien van Impe
Lucien Van Impe foi ciclista profesional belxicanu ente los años 1969 y 1987, mientres los cualos llogró 65 victories.
Escelente escalador, el meyor de la so dómina y unu de los meyores de la historia, prefería les carreres llargues per etapes. Participó 15 vegaes nel Tour de Francia, terminando la carrera en toles sos participaciones, incluyendo la so victoria nel Tour de Francia 1976. Hasta la irrupción de Richard Virenque, Van Impe compartía con Federico Martín Bahamontes l'honor de ser el corredor que más vegaes ganara'l Gran Premiu del Monte del Tour de Francia, nun total de seis ediciones.
Amás de los sos ésitos na ronda francesa, tamién ganó tres veces la clasificación del monte nel Giro d'Italia (1982-1984) y, en 1983, el Campeonatu Nacional de Bélxica.
Anguaño actúa como direutor deportivu del equipu profesional Veranda´s Willems-Accent.
Estadiu Internacional d'El Cairu
L'Estadiu Internacional d'El Cairu (n'árabe: "ستاد القاهرة الدولي" ó Stad El-Qahira El-Dawly) ye un estadiu multipropósito allugáu en Ciudá Nasr, un suburbiu de la ciudá d'El Cairu, capital d'Exiptu. Ye l'estadiu d'estándares olímpicos más grande d'África y Oriente Mediu. La so construcción foi completada en 1960, y foi inauguráu pol presidente Gamal Abdel Nasser mientres les celebraciones nacionales del 23 de xunetu d'aquel añu.
Anfitrión de los Xuegos Panafricanos de 1991, en 2005 foi oxetu d'una remodelación, como parte de los preparativos de cara a la Copa Africana de Naciones de 2006.
John von Neumann
John von Neumann (János Lajos Margittai Neumann) foi un matemáticu, nacíu n'Hungría, que fizo delles importantes contribuciones en física cuántica, análisis funcional, teoría de conxuntos, informática, economía y otres munches estayes.
El so nome orixinal yera János Lajos Margittai Neumann, y nació en Budapest (el mayor de tres hermanos). El so pá yera abogáu. Ya de nuéu víase que tenía capacidades estraordinaries de memoria y de cálculu. So pá mercó un títulu nobiliariu en 1913, y d'ehí la marca de nobleza d'Austria nel so apellidu, "von". Camudóse'l nome por "John" cuando foi a vivir a los Estaos Xuníos, nos años 1930.
Doctoróse en matemátiques na Universidá de Budapest a los 23 años. Estudió química en Suiza, y ente 1926 y 1930 foi profesor priváu en Berlín.
Invitáronlu na Universidá de Princeton en 1930, y foi ún de los cuatro primeros miembros del Institute for Advanced Study (Institutu d'Estudios Avanzaos). Ehí trabayó dende 1933 hasta que morrió.
En 1937 nacionalizóse ciudadanu de los Estaos Xuníos, y en 1938 diéron-y el Böcher Memorial Prize pol so trabayu n'análisis.
Von Neumann foi entamador en teoría de xuegos, trabayó nel Proyeutu Manhattan, y fizo trabayos perimportantes en mecánica cuántica, pero ye conocíu de manera especial pol so trabayu n'informática. L'arquiteutura von Neumann ye la de práuticamente tolos ordenadores non paralelos de anguaño, y ta venceyada al funcionamientu de los llinguaxes imperativos.
Daniela Correa da Maia
Daniela Correa da Maia (1981) ye una botánica, y profesora brasilana, que desenvuelve actividaes científiques nel Colexu Dynamico, Curitiba.
Biografía
En 2003, llogró la llicenciatura en bioloxía, pola Universidá de Ponta Grossa, UFRJ, Brasil, siendo becaria de la Coordinación de Capacitación del Personal de Nivel Cimeru. Y en 2006, la maestría en botánica, pola Universidá Federal de Paraná.
Anguaño ye profesora de bioloxía del Colexu Dynamico, y profesora de bioloxía - na escuela media del Colexu Oxetivu. Tien esperiencia nel área de botánica, actuando sobre Commelina, Commelinaceae, Dichorisandra, Paraná, taxonomía.
Notes
--
2013
Ye tamién el númberu 2013 del anno Domini o la designación de dómina cristiana, amás del decimoterceru del tercer mileniu y el cuartu de la década de los 2010.
thumb|200px|Celebración del ganador de la [[Copa del Rei de Ḥoquei sobre patinos.]] thumb|200px|[[Papa Franciscu.]]
Fechos
thumb|200px|[[Xurde, Príncipe de Cambridge recién nacíu.]]
Nacencies
thumb|200px|[[Hugo Chávez enantes de carecer la enfermedá que-y quitaría la vida.]] thumb|200px|[[Nelson Mandela en 2008.]]
J. P. Manoux
Carrera
Manoux empezó trabayando como mimu. Unu de los sos primeros papeles frente a les cámares foi na serie de variedaes de curtia duración The Wayne Brady Show, onde faía de stripper gai. Otros trabayos en cine, televisión y anuncios publicitarios inclúin campañes recién pa Got Milk? y les tiendes de ropa Fruit on the Loom. Tuvo papeles como convidáu en televisión, ente los que se destacar Angel, Smallville, Scrubs, Charmed, Crossing Jordan y Community. Emprestó la so voz pa la serie animada Les nueves llocures del emperador, nel papel de Kuzco (reemplazando a David Spade).
Interpretó a S.T.A.N., l'androide de la serie orixinal de Disney XD Aaron Stone. Trabayó na serie ER mientres dos temporaes como'l ciruxanu Dustin Crenshaw. Amás, tuvo los papeles de Curtis el cavernícola y el Vice direutor Hackett na serie de Disney Channel Phil del futuru.
Dirixó episodios d'Aaron Stone y Phil del futuru y tuvo pequeñes apaiciones a manera de cameo en dos películes de Michael Bay: Transformers, como un home entrevistáu na televisión y en The Island, onde retrata a un clon mentalmente subdesendolcáu.
Como escritor
Manoux y George Brant escribieron la obra Tights on a Wire (1997).
Arresto
El 27 de xineru de 2015 Manoux foi arrestáu pola policía de Toronto, onde taba morando, por un cargu de voyeurismo. Él mesmu declaró culpable d'instalar cámares de video nun departamentu qu'arrendaba a dos muyeres. Salió en llibertá a les poques hores cola condición de volver presentase nel xulgáu.
Atractylodes macrocephala
Atractylodes macrocephala ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia de les asteracees. Ye orixinaria de China.
Descripción
Son yerbes qu'algamen un tamañu de 20-60 cm d'altor. Rizoma gruesu. Tarmu ramificáu dende la base, glabro. Fueyes asemeyaes al papel, glabres. Les fueyes caulinarias medies peciolaes, pecíolude 3-6 cm; llimbu estremáu cuasi a la base en 3-5 segmentos, segmentos llaterales enteros o bipartitu, oblanceolaes a ± estrechamente elíptiques, de 4,5-7 x 1,5-2 cm, segmentu terminal más grande. Les fueyes altes caulinarias similares pero más pequeñes. Bráctees esteriores sésiles, elíptiques a estrechamente elíptiques, de marxe enteru; les bráctees interiores pinnatisectas. Capítulos 6-10. Arreyo llargamente campanuláu, de 3-4 cm de diámetru. Brácteas numberoses, inxeríes, el marxe blancu llena de telarañes, ápiz obtusu; bráctees esteriores ovaes a triangular, 6-8 × 3-4 mm, bráctees llanceolaes. Corola coloráu púrpura, de 1,7 cm. Aqueniu obconico, de 7,5 mm, pelos de color blancu. Miriguanu blancu puercu, de 1,7 cm. Fl. y fr. Agostu-ochobre. Tien un númberu de cromosomes de 2 n = 24 *.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase nos pacionales, montes, a una altitú de 600-2800 metros, en Anhui, Chongqing, Fujian, Guizhou, Hubei, Hunan, Jiangxi y Zhejiang en China.
Usos
Atractylodes macrocephala cultivar en toa China. Los rizomes utilizar con fines melecinales.
Propiedaes
Previen la insuficiencia sexual, al llargu plazu prúi l'actividá sexual en casu del home puede llograr cantidaes dobles d'espelmes una y bones el Actractylodes macrocephala conózse-y como una planta qu'usaben los antiguos chinos pa llograr les sos fantasíes sexuales, na muyer esisten efeutos secundarios como, edema mamariu, fluxu vaxinal constante, velea, orgasmos multiples y dolor nel brazu esquierdu con cierta frecuencia. Nun usar en casos de muncha sede por secañu o calor. Ente 3 y 12 g diarios.