cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Daniel Ortega
Invistidura como presidente
El día 10 de xineru de 2007 a los cinco y media de la tarde, la primer ceremonia de invistidura que se faía a la tarde, Daniel Ortega recibió la Banda Presidencial de manes del presidente de l'Asamblea Nacional, el tamién sandinista, René Núñez. L'actu oficial realizar na plaza de los Ensin Alliniar «Omar Torrijos» coles representaciones de les autoridaes nacionales ya internacionales, darréu, yá como Presidente de la República, dirixir a la Plaza de la Fe, a veres del Llagu de Managua, onde lu esperaben más de 300 000 simpatizantes pa realizar el so primer actu públicu como presidente.
Daniel Ortega rompió col protocolu d'allegar vistíu en traxe y corbata, sicasí recibió la banda presidencial cola so avezada vistimienta, la mesma qu'utilizara mientres la campaña, de camisa blanca y pantalón negru. Una vegada xuráu'l cargu, les primeres aiciones del nuevu mandatariu fueron les de juramentar a la so Gabinete, xefe de les Fuercies Armaes y de la Policía Nacional y crear la la Medaya pola Unidá Llatinoamericana «Nicaragua Llibre». Esta medaya foi apurrida a cada unu de los mandatarios qu'asistieron al actu de invistidura por moces vistíes con traxes típicos nicaragüenses y que baillaben al son de La Mora Llimpia. Por una mala organización les nueves encargaes de condecorar a los presidentes, punxeron les medayes nel pescuezu de dos persones que nun yeren Xefes d'Estáu llatinoamericanos, lo cual dexó ensin medaya al Presidente venezolanu, Hugo Chávez y al Presidente de Méxicu, Felipe Calderón Hinojosa. La embaxadora mexicana, Columba Calvo darréu solicitó una esplicación a la Primer Dama Rosario Murillo. Murillo tuvo d'estender el baille de les nueves y buscar les medayes que faíen falta pa depués imponeles a Calderón y Chávez como correspondía.
Aición de gobiernu
Les primeres aiciones del gobiernu presidíu por Ortega fueron el restablecer la gratuidá de los servicios d'Educación y Salú. N'educación prohibe'l cobru, nes escueles públiques, de matrícules, mensualidaes, material escolar y otros insumos. En Salú esaníciense les consultes privaes nos centros públicos y restablezse la gratuidá de les melecines, les operaciones quirúrxiques y les pruebes clíniques que se realicen nos centros sanitarios dependientes del Estáu.
Incidentes con Colombia
N'avientu de 2007 Ortega, nuna aición con oxetivu de la lliberación per parte del grupu guerrilleru colombianu Fuercies Armaes Revolucionaries de Colombia (FARC), consideráu por munchos organismos como terrorista, de la relevante política colombiana Íngrid Betancourt, dirixir a los integrantes de les FARC como "los sos hermanos". Esti fechu provocó que'l gobiernu de Colombia publicara y unviara una nota de protesta a Nicaragua y la crítica de munchos sectores políticu y social. El 13 d'avientu de 2007 la Corte Internacional de Xusticia de L'Haya dicta sentencia sobre'l conflictu fronterizu nel mar Caribe ente Nicaragua y Colombia qu'afectaba a la soberanía de les islles de San Andrés, Providencia y Santa Catalina reclamaes per esti país. El resolución foi contraría a los intereses nicaragüenses al dar la razón a Colombia tocantes a la soberanía de dichos territorios, pero establez que'l meridianu 82 (que Colombia sostenía qu'establecía la llende ente dambos países) afirmando que foi establecíu en 1930 como'l llende oeste del archipiélagu de San Andrés y non como llende ente dambos estaos. La delimitación ente dambos países foi afitada pol Tratáu Esguerra-Bárcenas de 1928-1930. Esti fechu viose dende sectores colombianos como una derrota d'Ortega al manifestar este, nun actu castrense, pallabres que'l diariu español El Mundo publicó d'esta forma:
Pallabres que fueron tomaes como amenaces pol gobiernu colombianu y sectores de la so sociedá. Ante esti incidente xunto al conflictu colombo ecuatorianu por causa de la baxa de Raúl Reis nun campamentu en tierres ecuatorianes, el presidente Ortega determinó cerrar rellaciones con Colombia por solidaridá con Ecuador. Nel Cume del Grupu de Rio, el presidente de Nicaragua Daniel Ortega xunto al presidente de Colombia Álvaro Uribe, sellaron diches diferencies, dexándolo al Tribunal de L'Haya (Países Baxos), el veredictu de la Soberanía de San Andrés Islles, el reestablecimientu de les rellaciones colombo nicaragüenses y el compromisu de lluchar contra'l terrorismu. El fallu de la Corte de L'Haya en 2012 sobre'l pleitu ente Colombia y Nicaragua ye una sentencia dictada'l 19 de payares de 2012 pola Corte Internacional de Xusticia por aciu la cual dar# en delimitar la frontera marítima ente Colombia y Nicaragua nel mar Caribe sudoccidental, como parte del resolución d'un discutiniu territorial y de delimitación marítima ente Colombia y Nicaragua empecipiada ante la Corte en 2001. Por causa de esti resolución, el mapa de los territorios que Colombia alegaba como propios camudó radicalmente, pos l'anterior esllinde qu'esi país —basándose na so interpretación del Tratáu de 1928—, determinara como allugáu sobre'l meridianu 82º, la sentencia afitar —en dellos sectores— 531 quilómetros más escontra l'este, hasta cerca del meridianu 79º, reconociéndo-y a Nicaragua soberanía y derechos marítimos en felicidaes enagües partiendo dende de les 200 milles náutiques dende les sos mariñes. Como contrapartida, reconoció la soberanía de Colombia sobre les agües qu'arrodien les islles y cayos en disputa conforme a les 12 milles náutiques. El fallu tendría de ser cumplíu peles partes, que, al aceptar la xurisdicción de la Corte, tendríen d'acatalo. Sicasí, esiste la posibilidá de los recursos de revisión o aclaración, que Colombia espresó que va faer usu nel so plenu derechu. Si Colombia acatara'l fallu, Nicaragua pasaría a tener fronteres oceániques nel mar Caribe con Xamaica y Panamá.
Fuelga del tresporte coleutivu
En mayu de 2008 enfrentó una fuelga (la primera que se-y fai al so nuevu gobiernu) del tresporte coleutivu de la Unión Rexonal de Cooperatives de Tresporte Coleutivu (URECOOTRACO) que paralizó parcialmente'l tresporte urbanu coleutivu del país. Los enfrentamientos ente tresportistes y policías na ciudá de León, cabecera del departamentu homónimu y en San Benitu, departamentu de Managua, dexaron 2 muertos, dellos mancaos y deteníos.
Informaciones provenientes dende la embaxada de EE. XX. escontra'l Departamentu d'Estáu
Los llargos mensaxes que dende la embaxada d'EE.XX. mandar al so Departamentu d'Estáu descalifiquen al FSLN y a la Revolución Nicaragüense y les sos aiciones de gobiernu. Lleguen a afirmar rellaciones direutes del Gobiernu Sandinista col narcotraficante colombianu Pablo Escobar llegando a dicir que'l mesmu Tomás Borge participaba nos llabores de carga de los aviones. Nel cable ID 63040 del 5 de mayu de 2006 Paul Trivelli fai un resume de la hestoria recién de Nicaragua onde afirma qu'antes de la revolución "Nicaragua desenvolviera una de les economíes más avanzaes d'América Central " y da una afirmación sobre'l FSLN los sos líderes, cuantimás Ortega, y la so política totalmente coincidente cola llinia marcada mientres l'agresión d'EEXX al Gobiernu de Nicaragua dende'l trunfu revolucionariu hasta la llegada al poder de la UNU.
Eleiciones presidenciales de 2011
Nes eleiciones presidenciales celebraes el 6 de payares de 2011 el FSLN, partíu col cual preséntase Daniel Ortega, llogra'l resultancia que la caltién nel poder por otra llexislatura más. El FSLN llogró más del 62% de los votos emitíos ente que el Partíu Lliberal Independiente, PLI, nun llegó a completar el 31% siguíos yá a muncha distancia pol Partíu Lliberal Constitucionalista, PLC, llogró daqué más del 6%. Los demás partíos nun llegaron a algamar el 1% de los votos.
Previu a les eleición abrió una alderique sobre la posibilidá de que Daniel Ortega se pudiera presentar a la reeleición. Pa dalgunos l'artículu 147 de la Constitución Política de Nicaragua prohibe la reeleición presidencial, lo que faía imposible qu'Ortega pudiera volvese a presentar a les eleiciones, mientres otros opinen, como dellos maxistraos de la Corte Suprema de Xusticia, que candidatura d'Ortega tien fundamentu llegal y por tantu ye constitucional, lo cual ye bien similar a lo llevao a cabu pol ex-presidente costarricense Oscar Arias Sánchez. El lliteral (a) del artículu 147 establez que: "Nun va poder ser candidatu a Presidente nin Vice-Presidente de la República: a) El qu'exerciera o haber exercíu en propiedá la Presidencia de la República en cualquier tiempu del periodu en que s'efectúa la eleición pal periodu siguiente, nin el que la haber exercíu por dos periodos presidenciales." Aparentemente la candidatura d'Ortega yera inconstitucional, pos yera Presidente cuando se dio la eleición y yá fuera 2 vegaes Presidente de Nicaragua; sicasí la Corte Suprema dio'l vistu bonu por qu'Ortega pudiera presentase.
Inclusive enantes del día de les eleiciones, los partíos políticos opositores xunto a organismos non gubernamentales falaron de fraude, esto a pesar qu'en toes la encuestes realizaes enantes de la eleiciones el FSLN siempres marcaba con ganar arrolladoramente. Los rumores de fraude fechos primeramente polos grupos d'oposición amontáronse dempués de saber l'abuitáu sofitu a Daniel Ortega con cuenta de causar cierta inestabilidá y desacreditar el procesu eleutoral, tratando asina de xustificar la contundente derrota. Dellos organismos internacionales, como la OEA y la XE que tuvieron reparando'l procesu criticaron qu'atoparon, en delles ocasiones, dalgún problema pal accesu a dellos colexos, sicasí, fixeron énfasis nel ambiente de paz y tranquilidá nel cual desenvolvióse tal eleición. Tomar de posesión realizó'l 10 de xineru de 2012 en Managua.
John Ingle
John Ingle foi un actor d'Estaos Xuníos conocíu pol so papel del intrigante patriarca Edward Quartermaine nel drama d'ABC, General Hospital.
Ingle nació en Tulsa, Oklahoma. Graduóse en Verdugu Hills High School de Tujunga, Los Angeles, California. Empezó a enseñar inglés y teatru en 1955 en Hollywood High School hasta'l so treslláu en 1964 pa enseñar a actuación en Beverly Hills High School de Beverly Hills, California, onde permaneció hasta la so xubilación en 1985. Los sos alumnos inclúin a Nicolas Cage, Albert Brooks, Richard Dreyfuss, Joanna Gleason, Barbara Hershey, Swoosie Kurtz, Stefanie Powers, David Schwimmer, Jonathan Silverman, y Julie Kavner.
A finales de 2008, Ingle someter a un tratamientu pa una pequeña seición del melanoma nel cueru cabelludo. Viose obligáu a usar un sombreru, ente qu'en pantalla usó un vendaje pa cubrir.
Ingle casóse con Grace-Lynne Martin en 1954. Tuvieron cinco fíos, nueve nietos y trés bisnietos.
Grace-Lynne morrió'l 11 de febreru de 2012. Ingle morrió siete meses dempués, el 16 de setiembre de 2012, a la edá de 84 años.
Kokugaku
Kokugaku (Kyūjitai: 國學 Shinjitai: 国学; lit. Estudiu nacional de xapanoloxía) foi una corriente intelectual que refugaba l'estudiu de los testos budistes y chinos y favorecía la investigación filolófica de los clásicos xaponeses. La pallabra 'Kokugaku' tradúxose como “Estudios nativos” y foi una rempuesta al Neoconfucianismu sinocéntricu. Refuguen l'estoicismu del confucianismu y valora la cultura xaponesa anterior al confucianismu.
Los kokugaku, partiendo de la lliteratura antigua xaponesa y del sintoísmu, aboguen pola torna a una supuesta edá dorada de la cultura y sociedá xaponeses. Recurren a la poesía xaponesa antigua emplegando la puxanza del feudalismu (a mediaos del sieglu XII) y otros llogros culturales p'amosar la “emoción” de Xapón.
Sablera d'Arra
La sablera d'Arra, ye una sablera del llugar de Toriello, na parroquia de Collera, nel conceyu de Ribeseya, Asturies. Enmarcar nes sableres de la Costa Verde Asturiana y ta considerada paisaxe protexíu, dende'l puntu de vista medioambiental. Por esti motivu ta integrada, según información del Ministerios d'Agricultura, Alimentación y Mediu Ambiente, nel Paisaxe Protexíu de la Costa Oriental d'Asturies.
Descripción
La sablera d'Arra constitúi la sablera más oriental, del conceyu de Ribeseya. Atopar nuna paraxa predresa, arrodiada de cantiles, que son fuertemente cutíos tantu pel mar como pol fuerte vientu.
Trátase d'una sablera de les encuadraes na denominada “Costa Xurásica”, pudiéndose apreciar nesta sablera'l fin de la era xeolóxica nun marcáu resquiebru que dixebra los cantiles baxos de los más altos y perpendiculares. Presenta una morfoloxía cárstica.
La sablera presenta forma de concha allargada con un llechu de cantares rodaos y sable de gruesu granu doráu, delimitada por caprichoses crestes de roques y empobinada escontra les verticales muralles de los cantiles del Infiernu.
Nesta sablera produz un fenómenu natural bien curiosu consistente na apaición de dos piscines d'agua salao (por cuenta de la esistencia d'unos murios de pura roca que llinden les zones) cuando tien llugar el baxamar, les conocíes como Pozu del Cura y Pozu del Maestru, esti postreru de mayor caláu, polo que nun ye tan indicáu pal usu de los neños. Al producise la pleamar, les piscines queden ocultes.
Esta sablera nun ufierta nengún tipu de serviciu.
A ella apuértase baxando unes escaleres a les que se llega en caminando per un senderu unos 200 metros más allá de la zona onde aparcar el coche. Lamentablemente na primavera del añu 2007 producióse un desprendimientu de tierra y piedres pela fastera d'unu de los cantiles, lo cual xuníu al deterioru que se produz polos constantes golpes de mar del iviernu y les agües enchentes que n'ocasiones sufre la zona, dieron llugar al derrumbe de la escalinata d'accesu a la sablera, colo que quedó imposibilitáu'l so accesu. Anguaño inda nun se solucionó'l problema de la so accesibilidá, yá que entren en xuegu munchos factores, amás del de la falta de presupuestu pa executar les pertinentes obres, tales como'l tipu d'orografía y materiales de la zona, ente otros.
Perry Mason
thumb|[[Erle Stanley Gardner, creador del personaxe Perry Mason. Fotografía de 1966.]] Perry Mason ye un personaxe de ficción qu'apaeció per primer vegada nes noveles policiaques d'Erle Stanley Gardner. El personaxe yera un abogáu que llegó a apaecer en 80 noveles y histories curties, la mayoría de les cualos trataben sobre la defensa d'un veceru que fuera acusáu d'asesinatu. Polo xeneral, Perry Mason yera capaz de demostrar la inocencia del so veceru por aciu l'averiguación de la culpabilidá del verdaderu asesín, otru personaxe de la historia. El personaxe de Perry Mason tamién ye bien conocíu poles sos apaiciones en películes y na televisión, incluyendo una de les series d'abogaos de mayor ésitu y de mayor duración, ente 1957 y 1966. Tamién foi'l protagonista d'otra serie ente 1973 y 1974, y de más de 25 llargumetraxes realizaos pa la televisión ente 1985 y 1993. L'autor foi unu de los autores con mayor rexistru de ventes de la historia. Consiguió "135 millones de copies de los sos llibros impreses n'Estaos Xuníos namái mientres l'añu de la so muerte" (1969).
Personaxe
El nome "Perry Mason" data de la infancia del so creador: Cuando yera neñu, Gardner yera llector de la revista Youth's Companion, que se publicar en Boston, Massachusetts, pola Perry Mason Company (más tarde renombrada "Perry Mason & Co." tres la muerte del so fundador). Cuando Gardner creó al so abogáu de ficción, tomó emprestáu'l nome de la compañía que publicaba la so revista infantil favorita. thumb|Ilustración de la novela The case of the crying swallow, protagonizada por Perry Mason. Revista The American Magazine, 1947. Gardner apurrió más información sobre'l personaxe de Mason nes sos primeres noveles. Más tarde, en posteriores noveles y nes series y películes, el personaxe dexa de ser descritu profusamente, al dase por sentáu que'l llector o l'espectador yá lu conocen. Na so primer novela (The Case of the Velvet Claws, 1933), Perry Mason describir a sigo mesmu d'esta forma:
Gardner crea a Mason como un abogáu que llucha duramente polos sos veceros, y qu'esfruta los casos inusuales, difíciles o ensin esperanza. Acepta de cutiu a veceros a cencielles pol so interés nel casu, por bien pocu dineru, financiando la investigación del casu él mesmu si ye necesariu.
Tubilla del Agua
Tubilla del Agua ye una llocalidá y un conceyu asitiaos na provincia de Burgos, Castiella la Vieya, na comunidá autónoma de Castiella y Llión (España), contorna de Pandoriales, partíu xudicial de Burgos, cabecera del conceyu del so nome.
Toponimia
El nome del pueblu presenta los siguientes calteres; según la terminoloxía propia d'esti asuntu, tal topónimu consta de dos términos xenéricos que de la mesma son términos descriptivos de dos nomes comunes. Designa dos elementos naturales qu'aluden a les carauterístiques físiques que xeneraron l'área xeográfica onde s'asitia'l pueblu y al pueblu en sí; el primeru ye de calter xeolóxicu: la toba y el segundu alude a una sustancia esencial de la Tierra n'unu de los trés estaos de la materia, l'agua.
Por tanto, Tubilla del Agua describe y refierse a la naturaleza. Ye un geotopónimo.
La toponimia menor ye tan descriptiva como la toponimia mayor. Asina: la Nogalera, Val de Mantillo, Fuente Cerezo, Fuente la Trucha, Hontanares, Sorrivero, las Bárcenas, Laguna, Los Hoyos, Los Cantones, Peña Rubia, Cuevalegartos. peña socastillo, peña sacramente, trespeña...
Xeomorfoloxía
El conceyu enmarcar nel Valle del Rudrón. Esta contorna carauterizar polos sos amplios pandoriales caliares cretácicos polos qu'escurren les fondes turries qu'escavaron los ríos Ebro y Rudrón. Tubilla se emplaza a lo llargo del cursu del ríu Hornillo. Esti ríu, que tien el so orixe nuna serie de surgencias so los paredones tobáceos de La Hornaceda, presenta un caudal estable a lo llargo del añu, a pesar del so curtiu percorríu. A lo llargo del so percorríu'l Hornillo traviesa una serie d'estructures tobáceas cuaternaries sobre les que s'asitia la población. Gyps fulvus y nial|thumb|left| Utre común. Nel [[Valle del Rudrón ye bien abondosu.]] Éstos depósitos tobáceos son aniciaos en superficie por agües riques en carbonatu cálcicu disueltu. Les agües d'agua tán pocu mineralizadas y contienen bien baxa cantidá de dióxidu de carbonu (CO2), pero al cruciar el suelu, eses agües cargar del CO2 producíu pola actividá biolóxica de los vexetales y bacteries, y depués enfusa en fondura. Asina, l'agua bien cargada en CO2 va poder eslleir les roques caliares del acuíferu mientres el so trayeutu soterrañu. Llévase entós con ella los iones calciu Ca2+ disueltos.
Al salir del sosuelu en fontes, manantiales, o ríu ye cuando l'agua desgasifica el CO2, los iones calciu pueden bastiase. Pasen de la fase disuelta na agua a la fase cristalina al campu.Los pequeños cristales depositar en forma d'una corteza caliar sobre los vexetales presentes na fonte, manantial o ríu. Son principalmente los mofos, tarmos o cualesquier otru vexetal que sirven de sofitu. La superposición d'eses capes socesives forma la roca llamada toba. Esti procesu hidrolóxicu ver na Fuentona.
Cuando'l sofitu vexetal muerre y sume, dexa sitios vacíos, responsables del aspeutu cavernosu d'estes roques.
Ye'l mapa d'esta roca la que da nome al pueblu y a munchos de les sos paraxes: la Tobaza, el Tobarón, les Tobas, fonte la Toba ente otros.
Flora
Noyer centenaire en automne|thumb|left|300 px|Nozal. Nesti pueblu esiste'l términu “nogalera” aludiendo a la so bayura. thumb|Kägu õunapuul| El pecu. Asina se llama nel [[Valle del Rudrón al Cuculus canorus ]]
Nel paisaxe vexetal actual son manifiestos los efeutos de los aprovechamientos agrícoles, ganaderos y forestales de los pasaos sieglos. La mayor parte del territoriu constituyir tierres de llabor y camperes abandonaes va décades polo que tán sufriendo un procesu de colonización per parte de camefitas como Genista scorpius, Genista hispanica, Erica spp, Juniperus communis...
La cobertoria arbórea acutar a aquellos pagos non aptos pal cultivu que fueron acutaos pal aprovechamientu de lleñes en forma de monte baxu, los sotos a lo llargo del Rudrón y el Hornillo y les repoblaciones de Pinus spp.
Tamién el monte de ribera ye bien carauterísticu tantu sía nel del ríu Rudrón como nel del Hornillo. Chopos, omeros y diverses especies de mofos son destacables.
Fauna
thumb|300px| Llavandera blanca. Nel [[Valle del Rudrón llamada “labradorcilla” al aprovechar los inseutos so la tierra al llabrar los llabradores.]]
Tocantes a la fauna, destaca la diversidá de rapazos. Nos cantiles de Peña Rubia y Valurcia añeren especies amenaciaes como'l águila real, utre leonado, ferre pelegrín y alimoche.
Nestos mesmos cortaos citóse tamién unu de los últimos niales de frangüesos na provincia de Burgos.
Otres especies de rapazos pueden ser vistes fácilmente campeando pel territoriu de Tubilla: águila perdicera, azor, peñerina común, águila culebrera, aguilucho cenizo, gavilán, bilanu negru, uxu real, uxu chicu, cárabo...
La comunidá de mamíferos componer especies como'l xabalín, corzu, foina, llondra, gatu montés, gineta, papalba, melandru, coneyu, llobu, foín, aguarón d'agua, corcuspín, falcatrúa ibérica, esguil, llebre...
Carretera
Tal carretera facer na década de los 30 del sieglu XX. Espropiáronse una serie de terrenes de particulares pa tal construcción. Tamién se construyó una ponte llamada “Ponte Tablada” que ye onde darréu s'edificó l'Abelugu”, peculiar pola so forma cónica, obra del maestru albañil Ángel Redondo(Yá fináu).
Pasáu la Ponte Tablada” tal carretera se superpuso a la milenaria vía de comunicación que yera un camín vecinal pol que podíen andar carros y parexes dende la fundación d'estos pueblos na Alta Edá Media. D'antiguo tal camín siguía al ríu Rudrón hasta la Ponte Santolaya que daba salida al barriu Embaxo en Tubilla.
Autobuses interurbanos
La compañía ALSA coneuta'l conceyu coles llocalidaes de la so redolada y coles ciudaes de Burgos y Santander.
Historia
Les primeres evidencies de poblamientu cercanes a la llocalidá daten del Neolíticu. Nes parameras circundantes alcuéntrense dellos dólmenes que, xunto con tolos demás esistentes na contorna de La Lora, formen parte d'unu de los mayores conxuntos dolménicos d'Europa.
Estos dólmenes constituyíen enterramientos coleutivos que los habitantes de la zona utilizaben mientres décades. L'esquema arquitectónico y funcional d'estos megalitos respuende, básicamente, a la variante conocida como sepulcru de corredor, que consta d'una cámara circular o poligonal y un llargu pasiellu d'accesu. La estructura interna llevantar con grandes llábanos de piedra enhiestas protexíes por un amontonamientu esterior, el túmulu, de tierres y piedres.
Nun ye hasta l'Alta Edá Media que se tien constancia de la esistencia de la Llocalidá. Tubilla apaez citada per primer vegada nel documentu fundacional del cenobiu de San Miguel, en 1052. Nel añu 1160, doña Sancha regala al abá de Ibeas de Juarros dellos llugares y bienes que tien, ente ellos fala de "Tovilla". Nun hai dulda de que se trata de Tubilla del Agua yá que darréu figuren San Felices y Covanera. Según documentación de Les Fuelgues, al añu siguiente'l mesmu Preláu viende a esti monesteriu lo que mercara enantes a la segunda Sancha y espresamente cítase "Toviella" (refiriéndose a Tubilla del Agua).
El Magüetu de les Behetrías de Castiella, del añu 1352, diz d'esti pueblu: "Toviella ye llugar solariego de Fernando Rodríguez, filu de Fernando Rodríguez de Villalobos y de la orde de Santiago y de San Martín d'Esguilada. Pagan al rei servicios y monedes. Dan cada unu de infurción al so señor una fanega de cebada y media de trigu y una cántara de vinu y quatro sueldos".
Na segunda metá del sieglu XV siguen apaeciendo referencies de Tubilla del Agua. Asina'l notariu Juan Fernández Delgado, primero cura en Tablada del Rudrón y dempués canónigu en San Martín d'Esguilada, inclúi nel so protocolu actos realizaos en Tubilla ente 1475 y 1482. Trátase de ventes, nomamientos de procuradores y requerimientu de pagu. En protocolu de 1476 fala del alcaide de Tubilla o xefe de la so fortaleza y mayordomu nel Valle y Honor de Sedano pol Conde de Cifuentes. En 1480 el señor de Cifuentes viende'l Valle y Honor de Sedano al Marqués d'Aguilar. Esti nuevu personaxe trató de llevar la capitalidad del Valle dende Sedano a Tubilla basáu en que yera más céntricu y cuntaba con fortaleza, edificiu más aptu pa cárcel pero un pleitu citáu polo comarcanos contra'l proyeutu acabó con sentencia real el 1487 señalando que Sedano foi cabeza d'alfoz y nun debía de movese la forca y picota, atributos de la so categoría.
Ente los papeles atopaos del Conceyu cabo destacar el censu perpetuu a favor del Marqués d'Aguilar sobre los molinos que "tán xunto al llagu de dichu llugar, baxo la ponte del arcu" contra'l Conceyu y que tien fecha de 1496. Son dellos los papeles que se refieren a pleitos sobre llendes y finsamientos colos pueblos vecinos (Nidáguila, Bañuelos del Rudrón, Sedano).
Per otru llau, nel Archivu Diocesanu guardar delles actes de los visitadores canónicos en nome del Preláu qu'apurren delles noticies. L'apéu episcopal de 1516 asegúranos que l'obispu de Burgos tien sobre Tubilla derechu a cobrar la tercer parte de diezmos y los clérigos paguen el porcentaxe que-yos correspuende de dos procuraciones de sesenta reales de plata a partir ente la clerecía del arciprestalgu y Covanera, al que pertenez Tubilla del Agua.
El Catastru del Marqués de la Ensenada del añu 1752 qu'ordenó realizar Zenón de Somodevilla, Marqués de la Ensenada, reflexa ciertos datos d'interés sobre esta llocalidá. Indica que'l pueblu yera ricu en nozales, pumares, perales, llameres, ceberes etc. En materia de diezmo tres novenos cobraba l'arzobispu de Burgos, otros trés pertenecíen a los cures, unu a les parroquies y los dos restantes nel casu de San Miguel diben al conventu de Santa Fe de Toledo y los de Santa María y San Juan al Marqués de Miravel que'l so derechu adquirió por heriedu del Marqués d'Aguilar quien los mercó a Felipe II adelantrándo-yos dineros pa faer frente a la delda del estáu.
Emigración
La emigración yá se produxera n'otros periodos anteriores como a finales del sieglu XIX y principios del XX escontra América. Descendientes d'equí hai en Arizona y California. Dempués otros fueron a Arxentina, Cuba y Australia.
Pero la emigración tres La Guerra foi una emigración interior sobremanera a provincies del norte. Onde más se fueron foi a Vizcaya, Guipúzcoa, Asturies y Santander.
Nos años 60 a la cabeza provincial aprovechando'l polígonu de promoción industrial.
Nesa mesma década col descubrimientu de petroleu en La Lora otres persones tuvieron trabayando en compañíes como Halliburton, Amospain (subsidiara de Standard Oil y Texaco), Schlumberger o la Compagnie Générale de Géophysique que tenía la so base loxística en Tubilla. Dende equí faíense los preparativos pa les distintes prospecciones tantu en La Lora, L'El Tozu, Pandorial de Masa como en zones más alloñaes como por casu Aguilar de Campoo. Esto paralizó momentáneamente la emigración pero al nun xenerase otres promociones, munchos d'estos emplegos nun duraron munchos años.
Per otra parte les iniciatives locales como les numberoses granxes avícoles o de porcín o inclusive empreses de tresporte fueron consolidándose pero cuando fueron xubilándose los que les rexentaben fueron sumiendo.
Paralelu a lo anterior foi sumiendo adulces la manera de producción que sofitó a estos pueblos mientres más de 1000 años: l'agricultura y la ganadería de pequeños propietarios. Hasta prohibieron la posibilidá de vender y comercializar les pequeñes producciones que se faíen a nivel llocal como por casu el quesu.
Llugares d'interés
Tubilla tien un ampliu patrimoniu, nel que destaca la so arquiteutura relixosa.
Ilesia de Santa María
thumb|200px|Fachada principal de la Ilesia de Santa María.
Asitiada na Plaza.
Arcu
Trátase d'unu de los accesos medievales a la villa que se caltuvo hasta los nuesos díes.
Ilesia de San Juan
Asitiada nel Barriu Embaxo. N'el so redolada caltienen delles construcciones seculares, como la casa de los Bocanegra.
La ilesia ye de la plena Edá Media. D'induldable interés pero n'estáu ruinosu pola desidia de les instituciones públicu y priváu. En redol a ella haise calteníu hasta principios d'esti sieglu la casa amiesta a tal ilesia güei sumida.
Ilesia La Vieya San Miguel
Rellatemos esos espolios.
Falta citar al cura del esfalcu: José Luis Gutiérrez Hurtado. L'arzobispu de l'Archidiócesis de Burgos Segundu García de Sierra y Méndez dio'l plácet.
Conceyu de Tubilla del Agua
Entiende les llocalidaes de:
Demografía
En 1845 fíxose una reorganización municipal. Nel conceyu integráronse los conceyos de Covanera, San Felices del Rudrón y Tubilla. Bañuelos del Rudrón y Tablada del Rudrón caltener hasta 1923 en que Bañuelos xunir a Tablada y dambos a Tubilla en 1926.
Andrew Lloyd Webber
Andrew Lloyd Webber, Barón Lloyd-Webber  ye unu de los compositores teatrales más nomaos de finales del sieglu XX con obres que se caltuvieron con gran ésitu tantu en Broadway como nel West End londinense. Compositor, escritor, autor, productor, direutor y realizador de numberoses obres de teatru mas famoses y con gran ésitu, ye un iconu de Broadway.
Produció 16 musicales, dos bandes sonores y una misa de Réquiem en llatín. Atropó gran cantidá de premios, ente los que destaquen trés Premios Tony, trés Premios Grammy, un Óscar, un Emmy, seis Premios Olivier y un Globu d'Oru. La so compañía, Really Useful Group, ye una de les más importantes de Londres. Dalgunos de los cantares de les sos obres del teatru, como Don't Cry For Me, Argentina (d'Evita) y Pie Jesu (del so Requiem Mass) tuvieron ésitu n'Europa y América fuera de les representaciones teatrales y fueron cantaes por munchos artistes.
Historia personal
Nacíu en South Kensington (Londres), ye fíu del compositor William Lloyd Webber y d'una maestra de música, Jean Hermione Johnstone Lloyd Webber. El so hermanu Julian Lloyd Webber ye intérprete de cello.
La so primera esposa foi Sarah Hugill, cola que casó en 1972 y de la que se divorció en 1981. La pareya tuvo dos fíos: Imogen y Nicholas. En 1982 casó cola cantante y baillarina Sarah Brightman. El matrimoniu concluyó en 1990. Andrew Lloyd Webber casóse de nuevo en 1991 cola que ye n'actualidá (2010) la so muyer, Madeleine Gurdon, cola que tuvo trés fíos: Alastair, William y Isabella.
En 1992, Andrew Lloyd Webber foi nomáu caballeru del Imperiu Británicu y en 1997 recibió'l títulu de Barón de Lloyd-Webber de Sydmonton nel condáu de Hampshire. Participó viviegamente'n política como miembru del Partíu Conservador y llegó a componer música pa dellos alcuentros políticos, anque apocayá alloñóse del Conservadorismu. Ye, amás, un reconocíu coleicionista de pintura victoriana; adquirió amás un importante retratu de Picasso qu'en fecha recién volvió vender.
Carrera profesional
right|thumb|Receición el 3 d'avientu de 2006 na [[Casa Blanca. D'izquierda a derecha: William "Smokey" Robinson, Andrew Lloyd Webber, Dolly Parton, George W. Bush, Laura Bush, Steven Spielberg y Zubin Mehta.]] Lloyd Webber tuvo una serie d'ésitos consecutivos mientres los años 70 y 80 collaborando col lletrista Tim Rice. Los dos recibieron l'encargu d'escribir Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat (Xosé'l suañador) pal institutu d'Edimburgu. El musical foi un ésitu; delles partes de la obra reescribiéronse y presentáronse nel Festival d'Edimburgu. Lloyd Webber y Rice siguieron collaborando y producieron Xesucristu Superstar y Evita. Dambes editáronse primero n'álbumes antes de llevales al escenariu. Tres l'estrenu d'Evita, la collaboración ente dambos rompióse.
Pal llibretu de la obra Cats, Lloyd Webber basóse nuna obra de T.S. Eliot, Old Possum’s Book of Practical Cats, obra que foi una de les favorites de la infancia de Lloyd Webber. Cats convirtióse na obra musical que más tiempu tuvo en cartel: más de 20 años. Dempués escribió Starlight Express y una adautación del rellatu de La pantasma de la ópera qu'escribió Gastón Leroux.
Dalgunos de los sos musicales lleváronse a la gran pantalla. Xesucristu Superstar en 1973 dirixíu por Norman Jewison; Evita en 1996, dirixida por Alan Parker con Madonna como protagonista, y La pantasma de la ópera 2004, dirixida por Joel Schumacher.
En 2009 creó'l cantar que representó al Reinu Xuníu nel Festival de la Canción d'Eurovisión de 2009 en Moscú, «My Time», interpretáu por Jade Ewen. Lloyd Webber propúnxose como reto devolver al Reinu Xuníu les bones posiciones qu'algamaron anteriormente nesti concursu y consiguiólo, llevando'l cantar al quintu puestu na final. Acompañó a Jade al pianu na so actuación.
Obres
Ente paréntesis indícase'l nome de los autores de les lletres de los cantares.
Führer
Führer ye una pallabra alemana que significa "cabezaleru" o "guía". Como títulu políticu asóciase xeneralmente al dictador nazi Adolf Hitler, la única persona qu'usó esti títulu oficialmente.
Usu clásicu del términu Führer
El términu Führer tien usaose como un títulu militar n'Alemaña polo menos dende'l sieglu XVIII. Esi nome aplicábase, nel contestu d'una subunidá militar del tamaño d'una compañía del exércitu alemán, a un comandante provisional que nun tenía la cualificación necesaria pa facese col cargu de manera permanente. Asina, l'oficial al mandu d'una compañía yera (y ye) el Kompaniechef, pero cuando nun tien los requisitos de rangu o esperiencia necesarios, o cuando la so asignación al mandu ye temporal, el so títulu oficial ye'l de Kompanieführer. El términu usábase tamién en niveles inferiores del escalafón, con independencia nesti casu de la esperiencia o'l rangu; asina, un Gruppenführer ye'l cabezaleru d'un pelotón d'infantería.
Na Alemaña nazi el términu usóse tamién nel escalafón de les fuercies paramilitares, los Freikorps. Cuasi toles organizacioones paramilitares, especialmente les SS y les SA, teníen nel so organigrama cargos nos que s'incorporaba'l títulu de Führer.
Orixe del títulu y usu del mesmu intrapartíu
El de Führer foi'l títulu qu'Adolf Hitler, na so condición de presidente (Vorsitzender) del partíu nazi. Nesta dómina yera vezu que los dirixentes de los partidos políticos alemanes recibieran el nome de Führer, al que se-y añedía'l nome del partíu del que se tratara. L'adopción por Hitler d'esti términu aislladamente tuvo parcialmente inspirada nel so usu anterior pol políticu austriacu Georg von Schönerer, ún de los más destacaos panxermanistes y dirixente del nacionalismu alemán n'Austria. Los siguidores de so avezaben a llamalu Führer, ensin más apellíos, y usaben al dirixise a elli lo que dempués sería'l saludu nazi, qu'ellos nomaben "saludu alemán".
La eleición por Hitler d'esti nome foi, sicasí, un fechu ensin precedentes na política alemana. Como muncho del simbolismu inicial de l'Alemaña nazi, el modelu vieno d'Italia, del partíu fascista de Benito Mussolini. Esti nomábase a sigo mesmo Duce (cabezaleru), una pallabra derivada de la llatina Dux, magar que nunca, como fadría Hitler, oficializó esti títulu. Pesie a ello la pallabra Duce yá nun ye utilizada como vocablu xenéricu pa denomar a un cabezaleru, y ta estrechamente venceyada a la figura de Mussolini.
Hitler víase a sigo mesmo como la única fuente del poder n'Alemaña, de forma asemeyada a la de los emperadores romanos o los del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu na Edá Media. Tres de la muerte de Paul Hindenburg, presidente del país, en 1934, Hitler adoptó una serie de símbolos qu'evocaben el so calter de cabezaleru absolutu y personificación del estáu alemán: el so títulu de Führer, como la marcha militar Badonviller Marsch o el so estandarte personal son dalgunos d'ellos.
Usu públicu del términu
Tres de la designación d'Adolf Hitler como Canciller del Reich (xefe del gobiernu) el parllamentu alemán aprobó una llei que-y permitió promulgar lleis por decretu. Nesti contestu, un día anantes de la muerte del presidente de la República de Weimar Paul Hindenburg Hitler y el so gabinete ficieron públicu un decretu qu'axuntaba la oficina del presidente cola del canciller, lo que permitió a Hitler asumir los poderes presidenciales ensin tener qu'asumir el cargu.
Hitler entamó a usar el títulu de Führer und Reichskanzler (cabezaleru y canciller), axuntando nelli el puestu qu'ocupaba nel partíu y nel gobiernu. Sicasí, na perceición popular el términu Führer foi siendo entendíu non namái en referencia al partíu nazi, sinon al pueblu y l'estáu alemán. Los soldaos teníen que xurar llealtá a Hitler como "Führer des deutschen Reiches und Volkes" (cabezaleru del Reich alemán y el so pueblu), un títulu que foi camudáu, el 28 de xunetu de 1942, pol de "Führer des Großdeutschen Reiches" (cabezaleru del Gran Reich alemán). Nel so testamentu políticu Hitler falaba de sigo tamién como Führer der Nation (cabezaleru de la Nación).
Los nazis cultivaron activamente'l nomáu Führerprinzip (principiu del liderazgu), y referíense davezu a Hitler como der Führer.
Ein Volk, ein Reich, ein Führer
Ún de los eslóganes políticos más repetíos polos nazis yera Ein Volk, ein Reich, ein Führer (Un pueblu, un imperiu, un cabezaleru). Bendersky afirma que l'eslógan "dexó una marca imborrable nes mentes de la mayoría los alemanes que vivieron los años del nazismu. Apaecía n'innumberables pósteres y publicaciones, y sentíase continuamente nas emisiones de radio y nos discursos". L'eslógan dexaba claru l'absolutu control del partíu nazi sobre práuticamente tolos sectores de la sociedá y la cultura alemanas, cola esceición destacada de les diferentes ilesies cristianes. La pallabra de Hitler tenía un valor absolutu, magar que, como los sos discursos centrábense xeneralmente en temes mui concretos (diplomáticos, militares), esto dába-yos campu a los sos subordinaos pa interpretar la so voluntá acordies colos sos intereses.
Usu militar del términu
Acordies cola Constitución de Weimar, el presidente del país yera'l Comandante Supremu de les Fuercies Armaes. Hitler, magar que nun yera realmente'l presidente, tomó esti títulu (Oberbefehlshaber) pa sigo. Cuando'l serviciu militar obligatoriu for reintroducíu en 1935 Hitler creó un nuevu cargu, Comandante en Xefe de les Fuercies Armaes, que recayó na persona del ministru de la guerra. Asina, el mariscal de campu Werner von Blomberg, ministru naquel momentu y ún de los creadores del xuramentu al Führer, el xuramentu personal de llealtá que los militares facíen a Hitler, convirtióse en Comandante en Xefe, mentantu que Hitler siguió siendo Comandante Supremu. Tres del escándalu Blomberg–Fritsch de 1938 Hitler asumió dambos cargos, faciéndose cargu personalmente de la direición direuta de les fuercies armaes. Por embargu, siguió usando'l antiguu títulu, formalmente de rangu superior, de Comandante Supremu, magar que dándo-y un nuevu significáu. Combinolu col de Führer pa convertise en Führer und Oberster Befehlshaber der Wehrmacht (Cabezaleru y Comandante Supremu de la Wehrmacht), y simplemente en Führer dende mayu de 1942.
Rosemary Theby
thumb|The Lemon in Their Grove (1916) thumb|The Connecting Bath (1916) Rosemary Theby foi una actriz cinematográfica d'Estaos Xuníos, activa principalmente na dómina del cine mudu.
Biografía
Nacida en Saint Louis, Missouri, el so verdaderu nome yera Rose Masing. Formada na Sargent's School de Nueva York, el so debú cinematográficu llegó con una producción de Vitagraph, The Wager, y en 1915 yera una estrella de la compañía Universal Studios.
Unu de los sos papeles destacaos foi'l de la espía alemana Miss Corintee en The Great Love (1918), qu'interpretó con maña. El filme foi escritu y empobináu por D.W. Griffith. Ésti foi unu de los habituales papeles de muyer fatal qu'empezó a interpretar dempués de trabayar en comedies de xéneru slapstick. Theby foi tamién una vampiresa china en Clung, una producción de Fox Film dirixida por Emmett Flynn. A partir d'entós empezó a interpretar personaxes femeninos de mayor seriedá.
Theby solamente actuó nel cine. Tornó una ufierta p'acompañar a Chauncey Olcott nel teatru con un sueldu de 85 dólares selmanales, pos nesa dómina ganaba 125 a la selmana por actuar nel cine. Más palantre penóse del so decision, pos la esperiencia sería enriquecedora como actriz. En total, a lo llargo de la so carrera actuó nunos 250 filmes, estrenaos ente 1911 y 1940.
Theby tuvo casada col actor y direutor Harry Myers. Dempués de la muerte de Meyers en 1938, ella casóse con Truitt Hughes, permaneciendo dambos xuntos hasta la muerte d'ella. Vivió munchos años na Wilcox Avenue, en Los Angeles.
Nel ámbitu políticu, Theby dio sofitu a Calvin Coolidge nes eleiciones presidenciales de 1924.
Rosemary Theby finó nel Virgil Convalescent Center de Los Angeles, California, por causa de un choque circulatoriu, en 1973, a los 81 años d'edá.
1920
thumb|Theby en Photoplay (febreru de 1921)
Aeropuertu Internacional de Kansai
miniaturadeimagen|Semeya satelital de la badea d'[[Osaka onde puede apreciase la islla artificial en que s'atopa'l Aeropuertu internacional de Kansai.]] miniaturadeimagen|Acercamientu de la semeya satelital sobre l'aeropuertu y la so ponte. L'Aeropuertu internacional de Kansai (関西国際空港) ye un aeropuertu internacional allugáu nuna islla artificial na badea d'Osaka, Xapón. Foi diseñáu pol arquiteutu Renzo Piano ya inauguráu el 4 de setiembre de 1994.
Nel dialeutu Kansai del xaponés, l'aeropuertu ye comúnmente llamáu Kankū (関空).
La islla artificial
Construyida pol ser humanu, tien 4 km de llongura por 1 d'anchu, los inxenieros diseñar considerando los posibles terremotos y tifones frecuentes na rexón. La so construcción empecipiar en 1987, siendo terminada la muralla proteutora a finales de 1989. Aproximao 21 millones de metros cúbicos de bloques de formigón fueron utilizaos de rellenu, escavaos de tres montes. La obra emplegó una mano d'obra d'aproximao 10.000 trabayadores, y 10 millones d'hores de trabayu a lo llargo de 3 años, l'usu de 80 barcos pa completar la capa de 30 m de grosez allugada na plataforma submarina.
En 1990, completóse la ponte de 3 km de llargu, que coneuta la islla artificial cola Prefeutura d'Osaka, con un costu de 1000 millones de dólares.
Pa esi momentu, la islla fundiérase 8 m, más de lo previsto, y el proyeutu tresformar nel trabayu d'inxeniería civil más caru de la historia moderna, dempués de 20 años de planificación, 3 años de construcción y miles de millones de dólares invertíos.
En 1991 empezar cola construcción de la terminal y pa compensar el fundimientu de la islla, diseñáronse columnes ajustables pa soportala, siendo inauguráu l'aeropuertu en 1994.
En 1995 l'Aeropuertu internacional de Kansai sufrió'l Terremotu de Kobe, que'l so epicentru tuvo a tan solo 20 km y cobróse la vida de 6433 persones. Sicasí, l'aeropuertu soportó'l terremotu ensin inconvenientes, principalmente pol usu d'empalmes esnidiosos na so construcción. Nin siquier les ventanes del aeropuertu sufrieron daños. En 1998, l'aeropuertu nun tuvo problemes con un tifón con vientos d'hasta 200 km/h.
En 2001, l'aeropuertu foi premiáu como unu de los diez "Monumentos de la inxeniería civil del mileniu" pola Sociedá d'Inxenieros Civiles d'Estaos Xuníos (inglés).
Terminal
miniaturadeimagen|Interior de la terminal. La terminal ye un edificiu de cuatro piso diseñáu por Renzo Piano. Ye la terminal más llarga del mundu, con un llargor de 1,7 km de punta a punta. Un sofisticáu sistema de tresporte piatonal tresllada a los pasaxeros d'un estremu al otru.
El techu de la terminal foi diseñáu cola forma del perfil d'una nala d'avión, forma que ye aprovechada pol so sistema de ventilación. L'aire ye impulsáu dende un llau de la terminal, y la combadura del techu conduz l'aire al otru llau, nel sentíu tresversal, nel que ye recoyíu.
Anguaño cunta con una segunda terminal acutada pa les aereollinies de baxu costu, cuantimás pa Peach que tien l'aeropuertu de Kansai como'l principal nes sos operaciones.
Aereollinies y destinos
miniaturadeimagen|Terminal 1 del Aeropuertu Internacional de Kansai en 2015 La segunda planta del edificiu terminal de pasaxeros ye usáu pa salíes y llegaes doméstiques. Tolos billetes, embarques, y recoyíes d'equipaxes tán xestionaos dende la segunda planta. Les llegaes internacionales van a la recoyida d'equipaxes y control de pasaportes na primer planta. Les salíes internacionales son xestionaes na cuarta planta y l'embarque tien llugar na tercer planta.
Tresporte nel aeropuertu
Japan Railways
Nankai
Limousine Bus
Aegolius funereus
La ye una especie d'ave de la familia Strigidae qu'habita nel norte d'Europa, los Alpes, árees de los Balcanes y pelos Pirineos. Trátase del uxu de monte por escelencia, y mora en montes trupos de coníferes. Nunca s'alloña de les zones de cría.
Ye un uxu pequeñu y namái ta activu de nueche. Ye bien abegosu de ver pol so comportamientu.
Pue tracamundiase col curuxín o col miagón pol so tamañu y figura, pero nenguna d'eses dos especies habita en monte trupo.
Ye de tiesta grande, ensin guedeyes a los llaos, y con dos llinies negres que-y percuerren los llaos de la cara y van del cazu a la parte cimera de los güeyos, que son d'iris mariellu. La parte del banduyu ye pálida con llixos pardu claru; la parte dorsal ye más escura y con llurdios blancos.
El vuelu ye rápidu, curtiu y direutu, con aleteos rápidos y dalgún qu'otru entamu.
La so voz ye un aspru Quip o un cantar de 5 a 8 xiblíos, n'ascensu y aceleraos: pu-pu-po-po-po-po-po-po. Pue sentise a 3 km nes nueches silencioses.
Reproducción
Esta ave cría en montes trupos de coníferes d'América del Norte y Eurasia, según en cotes altes de zones montascoses como los Alpes y los Montes Rocosos. Apocayá afayóse una pequeña población na parte oriental de Pirineos.
El nial ye un furacu nun árbol ensin tapizar o un nial abandonáu de picatueru. Tamién pue usar caxes ñeru asitiaes pa esta y otres especies d'aves nocherniegues. Pon de 1 a 10 güevos nuna niarada de febreru a xunu.