cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Concepción de Buena Esperanza
Llugar Históricu Nacional
Por Decretu 16.482/43, el Poder Executivu Nacional declaró Llugar Históricu Nacional al sitiu onde esistió la ciudá de La nuesa Señora de la Concepción del Bermejo, asitiándola a 26º 41' de llatitú Sud y 59º 56' de longitud Oeste de Greenwich y allugada a unos 150 quilómetros enagües enriba de la desaguada del ríu Bermejo nel Paraguay. Estes coordenaes demarcaban un llugar qu'equivocadamente se creyó correspondía a la ciudá. L'erru foi iguáu por otru Decretu Nacional, el Nº 631/1979. Nel mesmu escláriase que basándose nes conclusiones del llibru Les Ruines del Quilómetru 75 y Concepción del Bermejo editáu pola Facultá d'Humanidaes de la UNNE declárase Llugar Históricu Nacional al allugamientu allugáu al altor del Quilómetru 74,5 de la ruta Nacional Nº 95 partiendo dende Presidencia Roque Sáenz Peña al norte.
Toponimia
La ciudá foi fundada col nome de Concepción de La nuesa Señora, n'obvia alusión a la Inmaculada Concepción de María, la madre de Xesús. Como yera avezáu nesi tiempu los mesmos pobladores alteriaron la denominación orixinal, siendo la forma más común nos documentos que lu denominaben de forma completa'l de Concepción de Buena Esperanza. Yá nesi tiempu fuéronse imponiendo dos variantes curties: Concepción del Bermejo y Concepción, que fueron les más usaes polos gobernadores contemporáneos a ella y son al día de güei les más utilizaes.
L'agregáu Bermejo faía presumir la so situación a veres del ríu homónimu, únicu accidente natural notable en tola llanura del Chaco Austral. Les evidencies en contrariu dexaron interpretar esto de manera distinta, asumiendo que Bermejo yera más bien una referencia a toa esta rexón del Chaco, una suerte de provincia natural.
L'únicu documentu oficial que se conoza emitíu por autoridaes de la ciudá correspuende al añu 1587 y la llapada Concepción de la Buena Esperanza, siendo bien suxestiva l'ausencia del términu Bermejo; d'equí podría interpretase que l'agregáu de Bermejo foi posterior a esta fecha. Francisco de Alfaro nuna carta empobinada al rei en 1613 reconocer como Concepción de Buena Esperanza, que llamen del Río Bermejo; una carta del obispu de Tucumán —quien tenía potestá sobre Concepción— fala de la xurisdicción de Buena Esperanza del Río Bermejo; los dos decretos nacionales que declaren a les ruines Llugar Históricu Nacional denominar La nuesa Señora de la Concepción del Bermejo. Esta postrera ye una muestra de les varies combinaciones de los nomes daos a Concepción, ente los que tamién atopamos Concepción de La nuesa Señora del Bermejo y Concepción de La nuesa Señora del Río Bermejo.
Pasus3
Pasus3 Tríu de comediantes Colombianos, fundáu'l 4 de xunetu de 2001, dedicáu a faer shows de Comedia cola téunica de la Stand-Up comedy. El so estilu únicu de trés comediantes simultános facer destacar dientro del mundu de la comedia. Anguaño ta integráu por Aníbal Baeza, Juan Bonaventura y Julián Beltrán. Siempres se destacaron pola so orixinalidá n'estilu, conteníu y creatividá. El so show más importante hasta la fecha ye Wachendó, el show; un espectáculu nel que nos falen sobre una carauterística del ser humanu: la patanería, guachada, ordinariez o mala educación. A estes persones maleducaes vulgarmente conózse-yos como "guaches" (en Colombia); "tierruos" (En Venezuela); patanes (N'Ecuador); Nacos (en Méxicu). Un show de 100 minutos llenu d'humor nos que Pasus3 esplíquennos cómo, cuándo, onde y porqué dacuando volvemos "Guaches". Pasus3, xunto a Andrés López, crearon la serie animada "Wachendó", basada na idea orixinal de Pasus3 del arte marcial "Wachendó" (Marca rexistrada a nome de Pasus3 Ltda)
Mandarín zhongyuan
El Mandarín Zhongyuan o mandaríen de les llanures centrales ye una variedá dialeutal del chinu mandarín faláu na parte central de Shaanxi, Henan, y partir sur de Shandong.
El dialeutu arcáico de la Ópera de Beixín ye una forma de mandarín zhongyuan.
Ente los chinos musulmanes, emplégase'l alfabetu árabe pa escribir nesti dialeutu.
Riencourt-lès-Bapaume
Riencourt-lès-Bapaume ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
110 Herculis
110 Herculis (110 Her) ye una estrella de magnitú aparente +4,20 encuadrada na constelación d'Hércules. Alcuéntrase a 62 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Carauterístiques físiques
110 Herculis ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F6V, anque tamién foi catalogada como F5.5IV-V, lo qu'indica que podría tar rematando yá la fusión del so hidróxenu nuclear. Tien una temperatura efectivo de 6376 ± 39 K y una lluminosidá igual a 6,3 vegaes la lluminosidá solar. El so radiu equival a pocu más del doble del radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 14,1 km/s.
110 Herculis nun presenta escesu na radiación infrarroxo emitida nin a 24 μm nin a 70 μm, polo que nun paez tar envolubrada nun discu circumestelar de polvu y escombros. Tampoco amuesa signos d'actividá cromosférica. Como'l Sol, el so cinemática correspuende a la d'una estrella del discu finu. Con una masa un 42% mayor que la del Sol, la so edá más probable ye de 2600 ± 100 millones d'años.
Composición elemental
110 Herculis evidencia un conteníu metálico inferior a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,17. Polo xeneral, los niveles d'otros elementos siguen la mesma pauta, sacante lantanu, samariu, europiu y bariu; esti últimu metal ye un 66% más abondosu que nel Sol ([Ba/H] = +0,22).
A lo último, señalar que la so bayura relativa de litiu ye mayor que la del Sol (A(Li) = 1,75 frente al valor solar 0,92).
Ernst Marischka
Conocíu por dirixir les películes sobre la Emperatriz Sabela d'Austria, protagonizaes por Romy Schneider.
Bandera de Madeira
La bandera de Madeira ta regulada pol Decretu rexonal númberu 30/78/M, del 12 de setiembre de 1978.
Consiste nun pañu de forma rectangular xebráu en trés franxes verticales, de color azul les esteriores y mariella la central. Nel centru de la bandera, sobre la franxa mariella, apaez representada la cruz de la Orde de Cristu.
El color azul simboliza la condición insular d'esta Rexón Autónoma, el mariellu representa la sele climatoloxía y les sableres o arenales d'estes islles que constitúin una de les sos fontes cimeres de riqueza.
La cruz de la Orde de Cristu alude al descubrimientu de Madeira por dos caballeros que pertenecieron a esta orde, Juan Gonçalves Zarco y Tristão Vaz Teixeira, y a la so xuntura cola República Portuguesa.
Ernst Marischka
Filmografía
Dende 1915 hasta 1962 dirixó 29 películes, ente les que destaquen:
El Monte Grande
El Monte Grande ye un llugar de la parroquia de Tamón nel conceyu asturianu de Carreño.
Alcuéntrase a 8,50 km de Candás, la capital del conceyu, a un altor mediu de 130 msnm y tien una población de.
Les Quintanes (Llaviana)
Les Quintanes ye una aldea de la parroquia de Villoria, nel conceyu asturianu de Llaviana.
Alcuéntrase a 9,30 km de La Pola Llaviana, la capital del conceyu, y tien una población de.
Riencourt-lès-Cagnicourt
Riencourt-lès-Cagnicourt ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Michael Tucci
Michael Tucci ye un actor d'Estaos Xuníos.
Carrera
Michael Tucci empezó la so carrera como actor na década de los 70. En 1978 actuó na película musical Grease xunto a John Travolta y Olivia Newton-John. Tamién participó en películes como Blow, Mimic 2, ente otres. Michael actuó en papeles importantes en delles series de televisión como It's Garry Shandling's Show., Flying Blind, Diagnosis: Murder, ente otres más. Michael y la so esposa Kathleen tienen dos fíos, Kate y Kelly.
Noise rock
Magar el noise rock considérase un subxéneru del rock alternativu que nació nos empiezos y a mediaos de los 80', tien precedentes dellos años tras como nel álbum White Light/White Heat de The Velvet Underground de 1968.
110 Virginis
110 Virginis (110 Vir / HD 133165 / HR 5601 / HIP 73620) ye una estrella na constelación de Virgu asitiada cuasi na llende con Serpens Caput. Tien magnitú aparente +4,40 y alcuéntrase a 184 años lluz del Sistema Solar.
110 Virginis ye una xigante naranxa de tipu espectral K0.5IIIb con una temperatura superficial de 4700 K. La so lluminosidá ye 79 vegaes mayor que la del Sol y tien un radiu 13 vegaes más grande que'l radiu solar. Ye una estrella de carauterístiques asemeyaes a otres xigantes naranxes más conocíes como Menkent (θ Centauri), Nash (γ2 Sagittarii) o α Monocerotis, toes elles más brilloses por tar más cerca de la Tierra. La velocidá de rotación de 110 Virginis ye de 2,24 km/s. Clasificada como una posible estrella variable (NSV 20230), estudios subsiguientes nun confirmaron dicha variabilidá.
Ferreras de Abajo
Ferreras de Abajo ye un conceyu español de la provincia de Zamora y de la comunidá autónoma de Castiella y Lleón.
Asítiase al noroeste d'España, cerca de la frontera con Portugal, integrada na contorna de la Tierra de Tábara como unidá xeográfica, anque nunca perteneció al poderosu marquesáu tabarés, sinón que foi una de les múltiples posesiones del monesteriu de Moreruela.
Destaca especialmente pola especial caltenimientu de la so naturaleza y fauna, con especial mención de la paraxa de «La Pedrizona», monte qu'algama cotes de 1055 m d'altitú y que dexen unes vistes panorámiques que la converten n'unu de los miradores más espectaculares de la provincia de Zamora. El creciente turismu rural y el so interés pol llobu, dio llugar a la creación d'una ruta de senderismo ascendente per una pista forestal.
L'arquiteutura rural ta presente por cualesquier de los rincones del so términu, toa ella en piedra, adobe y madera, con exemplos nes cases del so nucleu urbanu y nes fontes, manantiales, pontones, molinos, corralaes, palombares y bodegues de la so contorna. Dispón amás d'una área recreativa acondicionada, nel que señalizó les especies autóctones de flora. Tamién cunta con edificaciones más modernes y actuales, ente les que destaca la so ilesia parroquial de San Xuan Bautista —que la so fábrica ye de la década de 1980— y una ermita que tamién ye recién con una talla orixinal d'un Cristu del sieglu XVII.
Ferreras de Abajo ye especialmente renombráu pola so música tradicional y la so folclor, pa los que s'utilicen preseos tradicionales como'l tamboril y la gaita de fole, cola que los músicos de la llocalidá interpretaron ya interpreten la vida rural, les sos celebraciones y festividaes. Mientres el mes de setiembre entámase y celebra nesta llocalidá un festival de folclor que se denomina «Sierra de la Culiebra».
Símbolos
L'escudu heráldicu del conceyu foi aprobáu na sesión plenaria de 26 d'avientu de 2001 del conceyu. Trátase d'un escudu mediu partíu y cortáu en: Remata al timbre una corona real zarrada.
Xeografía física
60 km de distancia de Zamora, la capital provincial, y a 826 m d'altitú. Esti conceyu de la contorna de Tábara, tamién inclúi como anexu a la llocalidá de Litos. Asítiase nun privilexáu espaciu xeográficu, correspondiente al valle de Valverde y asitiáu al norte de la sierra de la Culiebra. una superficie de 88,15 km² trevesaos peles agües del ríu Castrón y diversos regueros. Nel so términu atópesse paraxes como'l monte La Pedrizona, de notable riqueza forestal, formáu por pinares, carbayos y castañales, gorbizales y carba qu'acovez a les especies cinexétiques de fauna selvaxe, como llobos, venaos, xabalinos y corzos, xunto a una avifauna diversa. El creciente interés pol llobu, dio llugar a la creación d'una ruta de senderismo ascendente per una pista forestal.
Historia
Mientres la Edá Media Ferreras de Abajo quedó integráu nel Reinu de Lleón, que los sos monarques acometeríen la repoblación de la llocalidá dientro del procesu repoblador lleváu a cabu na zona. Asina, dende siquier el sieglu XII, los monxos monxos Cistercienses establecieron en Ferreras de Abajo una de les sos granxes. La so ocupación, como posesión del monesteriu de Moreruela, duró hasta l'añu 1431, añu nel que, xunto a otres poblaciones d'Aliste y La Carballeda, pasó a manes de los condes de Benavente, previu pagu de 15 000 maravedinos y otres compensaciones económiques. Esta casa señorial caltener nel so poder hasta la supresión de los derechos feudales del sieglu XIX.
Na Edá Moderna, Ferreras de Abajo foi una de les llocalidaes que s'integraron na provincia de les Tierres del Conde de Benavente y dientro d'esta na receptoría de Benavente. Sicasí, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá pasó a formar parte de la provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa, quedando integráu en 1834 nel partíu xudicial d'Alcañices, dependencia que s'enllargó hasta 1983, cuando foi suprimíu'l mesmu ya integráu nel Partíu Xudicial de Zamora.
En redol a 1850, l'antiguu conceyu de Litos integrar nel de Ferreras de Abajo, tomando'l términu municipal la so actual estensión.
Demografía
Ferreras de Abajo cunta con una población censada de habitantes, anque en dómina braniza aumenta pol turismu procedente de les grandes ciudaes, na so mayor parte descendientes d'emigrantes del propiu conceyu. La media d'edá ye cimera a los 50 años, lo que manifiesta una población claramente avieyada, sostenida pol emplegu xeneráu en redol al turismu rural y el trabayu nos montes, ente otres actividaes presentes nel conceyu.
Economía
Principalmente como na mayoría de pueblos y ciudaes de la provincia de Zamora, la mayor fonte d'ingresos de Ferreras de Abajo son les pensiones de xubilación anque tamién podemos atopar dellos pequeños negocios familiares y dalgún otru de mayor tamañu. Tocantes a los trabayos del campu, yá apenes unos cuantos vecinos ganen la vida con ello.
Patrimoniu
Nun se caltienen monumentos importantes, pos la ilesia alzóse de nueva planta y l'ermita sufrió delles reconstrucciones. Al paecer, históricamente, la parroquia primitiva topábase bien dixebrada de los demás edificios. Al nun poder oyese les campanes, construyir ente les mesmes cases un campanariu con formes d'espadaña triangular. Na actualidá, nel centru de la llocalidá esiste un templu nuevu, diseñáu pol párrocu Miguel Morán Fernández ya inauguráu en 1981.
La ermita del Cristu atopar nuna pequeña plaza non bien lloñe de la parroquia, consta de tres naves restauraes y una torre moderna. Nel so interior dase cultu, ente otres escultures, a una imaxe del Crucificáu del sieglu XVII.
Fiestes
Les fiestes patronales son el 24 de xunu n'honor a San Xuan. Nel mes de mayu celébrase San Isidro Llabrador, patrón de los llabradores. Nel mes d'agostu, tienen llugar diverses actividaes de convivencia y alcuentru con emigrantes que tornen de vacaciones. En setiembre celébrase un festival de folclor denomináu «Sierra de la Culiebra».
Bores
Bores ye un llugar de la parroquia de Tobes, nel conceyu asturianu d'El Valle Baḥu de Peñamellera.
Alcuéntrase a 6 km de Panes, la capital del conceyu, y tien una población de
Carl Unverricht
Carl Unverricht foi un botánicu alemán, que trabayó nel estudiu de la familia Araceae.
El Monte'l Pando
El Monte'l Pando ye una casería de la parroquia de Tamón nel conceyu asturianu de Carreño.
Alcuéntrase a 8,60 km de Candás, la capital del conceyu, a un altor mediu de 100 msnm y tien una población de.
Lakuntza
Lakuntza (en castellán Lacunza) ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na Merindad de Pamplona, na contorna de Sakana, nel valle de Aranaz y a 36 km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población n' foi de habitantes (INE).
Himnu de Madeira
L'Hino da Região Autónoma da Madeira ("Himnu de la Rexón Autónoma de Madeira") ye l'himnu oficial de Madeira, en Portugal. Foi adoutáu en 1980. La lletra ta compuesta por Ornelas Teixeira y la música por João Víctor Costa.
Joseph Jenkins Roberts
Joseph Jenkins Roberts foi'l primer Presidente de Liberia (1848–1856, 1872–1876).
Biografía
Roberts nació como un home llibre, d'ascendencia mista africana y europea, y creció en Norfolk (Virginia), nos Estaos Xuníos. Estudió na Norfolk Academy y na Maury High School. Treslladóse a Petersburg, Virginia, onde trabayó nel negociu de barcos de la so familia. En 1829, la so familia treslladóse a Liberia y punxo una tienda comercial en Monrovia. En 1839, Roberts convirtióse nel teniente gobernador de Liberia y más tarde, nel so gobernador (1841–1848). Conózse-y como'l padre de Liberia y ayudó a que Liberia consiguiera la so independencia en 1847, y convirtióse nel primer presidente de Liberia.
Roberts primeramente dexó'l cargu en 1856. Sicasí en 1871, el Presidente Edward J. Roye foi depuestu nun golpe d'Estáu per partes lleales al Partíu Republicanu basándose en que taba entamando atayar les cercanes eleiciones. Roberts, unu de los líderes del Partíu Republicanu, ganó les siguientes eleiciones presidenciales y asina volvió al cargu. Sirvió hasta 1876, anque tuvo incapacitáu por enfermedá dende 1875 hasta la so muerte al añu siguiente.
Parque nacional de Sibiloi
El parque nacional de Sibiloi estender a lo llargo d'orellar nordés del Llagu Turkana, allugáu nel norte de Kenia. Foi establecíu en 1973 y estiéndese a lo llargo de 1570 quilómetros cuadraos.
En 1997, foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Organización de les Naciones Xuníes pa la Educación, la Ciencia y la Cultura como parte de los parques nacionales del Llagu Turkana.
Recibe'l nome de Sibiloi pel monte volcánicu del mesmu nome y ye conocíu pol xacimientu arqueolóxicu de Koobi Fora. Nesi sitiu atopáronse más de 10 000 fósiles de vertebraos, incluyendo 350 d'australopitecinos. Per otra parte, el parque alluga animales como la cebra de Grévy, otídidos, el kudú menor o'l órice beisa.
Tom Tryon
Carrera interpretativa
El so nome completu yera Thomas Tryon, y nació en Hartford, Connecticut.
Melitaea didyma
La Doncella tímida (Melitaea didyma) ye una especie d'inseutu lepidópteru de la familia Nymphalidae. (Esper, 1777). Ta llargamente estendida, atopándose nel noroeste d'África, la mayor parte del sur y centru d'Europa, Oriente Mediu, Asia Central, China y Mongolia.
Distribucióɲ
Norte d'África, Marruecos, Gran Atlas, Atlas mediu, Arxelia y Tunicia, Sur y  centro Europa hasta Letonia y delles islles mediterránees, Sicilia y tamién delles islles Griegues. Ausente nes islles britániques, Holanda, Norte de Polonia, Estonia y restu d'escandinavia.
Hábitat
Gústa-y d'un hábitat diversu, zones grebes con flores, maleza, praos y escamplaes de monte, ribayos y árees de cultivu abandonaes.
Periodu de vuelu
Ye Bivoltina o trivoltina, n'Europa va dende mediaos d'abril a setiembre
Tom Tryon
Carrera interpretativa
A Tom Tryon consideróse-y de cutiu de manera errónea como fíu del actor de cine mudu Glenn Tryon. Sicasí, yera fíu de Arthur Lane Tryon, un comerciante de ropa propietario de Stackpole, Moore & Tryon. Antes de trabayar como actor, Tryon sirvió na Armada de los Estaos Xuníos nel Pacíficu ente 1943 y 1946.
Tom Tryon intervieno en 1952 na producción exhibida en Broadway del musical Wish You Were Here, nel cual tamién participaben Jack Cassidy, Patricia Marand y Sheila Bond.
En 1955 encarnó a Antoine De More nel episodiu emitíu en dos partes "King of the Dakotas", de la serie de la NBC de xéneru western Frontier. Ente los sos otros papeles televisivos destaca'l que fizo a finales de la década de 1950 en Texas John Slaughter, como parte de la producción d'ABC Walt Disney Presents (El papel basar na figura histórica real de John Horton Slaughter). Tryon tamién actuó como artista convidáu en The Virginian (NBC) y en The Big Valley (ABC), y tomó parte nuna versión televisiva en direutu de The Fall of the House of Usher.
Tryon tamién compunxo en collaboración el cantar "I Wish I Was," qu'apaecía nuna grabación de Dick Kallman, estrella de la sitcom de 1965 Hank. Otru de los sos papeles televisivos ye'l que fizo en 1967 nel episodiu "Charade of Justice" de la serie western de la NBC The Road West, protagonizada por Barry Sullivan.
Ente los papeles cinematográficos de Tryon inclúyense actuaciones en películes d'horror y humor y de ciencia ficción, destacando I Married a Monster from Outer Space (1958) y la comedia romántica de Walt Disney Pictures Moon Pilot (1962). Tamién trabayó nel xéneru western, como foi'l casu de los filmes Three Violent People (1956, con Charlton Heston), The Glory Guys y la versión televisiva de Winchester '73 (1967).
En 1962 Tom Tryon foi escoyíu pa faer el papel de Stephen Burkett ("Adam") na comedia inacabada de Marilyn Monroe y Dean Martin Something's Got to Give, dirixida por George Cukor, pero perdió'l papel tres el fallecimientu de Monroe. Tamién se pensó nél pa encarnar al amigu de Janet Leigh nel clásicu Psicosis, anque finalmente'l papel foi para John Gavin.
Otru papel d'importancia foi'l que llevó a cabu en 1963 en El cardenal, y que la valió una nominación al Globu d'Oru. Sicasí, la rellación llaboral col direutor, Otto Preminger, foi bien tirante, siendo despidíu y vueltu a contratar mientres el rodaxe.
Según distintes fontes, el so meyor papel sería'l que fizo nel filme de 1965 In Harm's Way, unu de los más destacaos títulos sobre la Segunda Guerra Mundial. Otru títulu bélicu nel que trabayu, xunto a otres munches estrelles, foi The Longest Day.
Carrera lliteraria
Desilusionáu cola interpretación, Tryon retirar en 1969 y empezó a escribir noveles d'horror y de misteriu. Tuvo ésitu, a pesar de les duldes provocaes por un actor reconvertíu n'escritor. El so trabayu más conocíu foi The Other (1971), novela ambientada nuna pequeña comunidá rural na década de 1930. La obra afacer al cine al añu siguiente, siendo interpretada por Diana Muldaur, Uta Hagen, y John Ritter. Harvest Home, sobre unos ritos paganos practicaos nuna pequeña llocalidá de Nueva Inglaterra, foi afecha col títulu de The Dark Secret of Harvest Home, una mini-serie televisiva de 1978 protagonizada por Bette Davis.
Ente les sos otres obres inclúyese Crowned Heads, una coleición de rellatos curtios inspiraos nes lleendes de Hollywood. El primeru d'ellos, Fedora, foi lleváu al cine por Billy Wilder. Otru de los rellatos basar nel asesinatu de l'antigua estrella del cine mudu Ramón Novarro. Lady, escritu en 1975, alrodiu de la rellación d'un neñu d'ocho años con una vilba na Nueva Inglaterra de los años trenta, ye consideráu por munchos como la meyor obra de Tryon.
Otres noveles fueron Night of the Moonbow (1989) y Night Magic (1991), publicada a títulu póstumu en 1995.
Vida personal
Na década de 1970 Tryon tuvo una rellación sentimental con Clive Clerk, unu de los miembros del repartu orixinal de A Chorus Line y decorador d'interiores. Tryon tamién tuvo una rellación con Calvin Culver, un actor de porno gai conocíu como Casey Donovan.
Tryon siguió escribiendo mientres les décades de 1980 y 1990, enantes de finar a los 65 años d'edá en 1991 en Los Angeles, California, por causa de un cáncer d'estómagu. Los sos restos fueron encenraos, y les sos cenices tremaes nel mar.
Seleición de les sos obres
{| width=100%
Rimboval
Rimboval ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Felguera (Riosa)
Felguera ye un llugar de la parroquia de Riosa, nel conceyu asturianu de Riosa.
Alcuéntrase a 1,5 km de La Vega, la capital del conceyu, y tien una población de.
La Vera'l Ríu
La Vera'l Ríu ye una casería de la parroquia de Tamón nel conceyu asturianu de Carreño.
Alcuéntrase a 8,00 km de Candás, la capital del conceyu, a un altor mediu de 55 msnm y tien una población de.
Rinxent
Rinxent ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Temporada 2012 de Fórmula 1
La temporada 2012 de Fórmula 1 foi'l 63º campeonatu mundial de Fórmula 1 de la historia. Mientres la mesma, sigue vixente'l Alcuerdu de la Concordia. La temporada empezó n'Australia el 18 de marzu de 2012 y remató en Brasil el 25 de payares del mesmu añu. El campeón foi Sebastian Vettel, que consiguía asina'l so tercer mundial.
Por primer y única vegada, hubo na parrilla 6 campeones del mundu: Sebastian Vettel (2 campeonatos naquel momentu), Fernando Alonso (2 campeonatos), Kimi Räikkönen, Lewis Hamilton y Jenson Button (1 campeonatu cada unu), y Michael Schumacher (7 campeonatos). Pal Káiser foi la so última temporada n'activu.
Escuderíes y pilotos
La siguiente tabla amuesa los pilotos confirmaos oficialmente poles sos escuderíes pal Mundial 2012 de F1.
Calendariu de presentaciones
De siguío amuésase'l calendariu de les presentaciones de los distintes monoplaces per parte de les escuderíes, ordenaes cronológicamente:
Cambeos reglamentarios y téunicos
Los principales cambeos reglamentarios son los siguientes:
Pretemporada
thumb|derecha|200px|El pilotu de [[Sauber F1 Team|Sauber Kamui Kobayashi mientres los test de pretemporada nel circuitu andaluz de Xerez de la Frontera.]]
Neumáticos
* Pirelli designa 2 tipos de neumáticos secos pa cada Gran Premiu según el circuitu. El más blandu llámase option y el más duru prime.
Jaurrieta
Jaurrieta (tamién n'euskera estándar, n'euskera bajonavarro del Salazar Eaurta) ye una villa y un conceyu español de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na Merindad de Sangüesa, na contorna de Roncal-Salazar, nel valle de Salazar y a 72 km. de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población en foi de  habitantes (INE).
Topónimu
Jaurrieta ye un topónimu que provién de la llingua vasca. Esiste un documentu del sieglu XI nel que'l pueblu mentar sol nome de Eiaurrieta. D'esti nome antiguu del pueblu estrayer el significáu etimolóxicu de Jaurrieta, yá que s'interpretó eiaurrieta como llugar de corripes escases, de eia (corripa), urri (escasu) y -eta (sufixu locativu).
Esti nome evolucionaría perdiendo la y inicial y en castellán variando amás el soníu ia por ja. Al falar n'euskera utilizáronse de forma tradicional ya informal delles formes sincopadas de Jaurrieta pa referise al nome del pueblu: Iaurta,Igaurta, I(g)orta o Eaurta. Cuando la Real Academia de la Llingua Vasca foi a decidir una forma oficial de trescribir el nome del pueblu en llingua vasca optó en primer llugar pol nome antiguu de Eiaurrieta, pa darréu decidise por una versión más moderna del nome. En cuenta de decidise por dalguna de les formes sincopadas utilizaes davezu y entendiendo que teníen de considerase formes informales del nome optó finalmente por oficializar Jaurrieta, qu'anque se trescribe igual qu'en castellán, pronúnciase como Yaurrieta.
Situación
La llocalidá de Jurrieta ta asitiada en partir Nordeste de la Comunidá Foral de Navarra y centru-occidental del Valle de Salazar a una altitú de 913 msnm. El so términu municipal tien una superficie de 43,41 km² y llinda al norte col conceyu de Ochagavía, al este con esti mesmu y col d'Escároz, al sur col d'Esparza de Salazar y el monte Remendía y al oeste colos conceyos d'Abaurrea Alta, Abaurrea Baja y Villanueva de Aézcoa.
Campethera nivosa
Campethera nivosa ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae que vive n'África.
Distribución y hábitat
Estiéndese por África Central y Occidental. Alcuéntrase n'Angola, Camerún, República Centroafricana, Costa de Marfil, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea-Bisáu, Guinea, Guinea Ecuatorial, Kenia, Liberia, Malí, Mauritania, Nixeria, El Congu, República Democrática d'El Congu, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Sudán, Tanzania, Togu y Uganda.
Campethera nubica
Campethera nubica ye una especie d'ave piciforme perteneciente a la familia Picidae que vive nel este d'África. thumb|left|Hembre en [[Tanzania.]]
Subespecies
Reconócense dos subespecies:
Distribución
Esta especie alcuéntrase nel este d'África, alcontrándose en Sudán, Sudán del Sur, Eritrea, Etiopía, Somalia, Uganda, Tanzania, Kenia, Ruanda y estremu oriental de la República Democrática d'El Congu.
Börshuset
thumb|Edificiu de la Bolsa, dende partir sur.
El edificiu de la Bolsa, o Börshuset, en suecu, asitiáu na ciudá vieya de Estocolmu Suecia ye un edificiu que orixinalmente foi edificáu, y entá ye propiedá, de l'Academia Sueca. L'Academia utiliza l'edificiu nes sos xuntes, tal como la que tien llugar con ocasión de la seleición y anunciu del nome de los ganadores del Premiu Nobel de Lliteratura. Sicasí, identifícase popularmente col nome de quien de normal fai usu del edificiu: «la Bolsa d'Estocolmu».
Muséu Nobel
El museo Nobel (en suecu: nobelmuseet) ye un muséu asitiáu na ciudá vieya d'Estocolmu en Suecia, na plaza Stortorget nel mesmu edificiu (Börshuset) que l'Academia Sueca y la Biblioteca Nobel. Abrió les sos puertes en 2001, conmemorando los 100 años de Premiu Nobel. Presenta los gallardoniaos del Premiu Nobel, dende 1901, según los sos trabayos, y la vida d'Alfred Nobel (1833-1896), describiendo asina la evolución de la ciencia mientres más d'un sieglu. El muséu tamién dispón d'una galería onde s'esiben oxetos donaos polos gallardoniaos del premiu.
Historia
El muséu Nobel abrió les sos puertes na primavera de 2001 coincidiendo colos 100 años de celebración del Premiu Nobel. De magar, hubo una gran demanda d'escolares que queríen visitar el muséu nun espaciu bien amenorgáu. Orixinalmente intentóse treslladar el muséu a un edificiu más ampliu en Skeppsholmen (más específicamente na ilesia de Skeppsholmskyrkan), una isleta al este del centru d'Estocolmu, que yá cuntaba con otros museos ya instituciones. Anguaño tase construyendo un nuevu edificiu nel barriu de Blasieholmen, xunto al Muséu Nacional d'Estocolmu, que'l so arquiteutu ye David Chipperfield.
Según el manifiestu del muséu, los sos oxetivos son "reflexar y homenaxar la memoria de los gallardoniaos del Premiu Nobel y los sos llogros, según el premiu en sí y la figura de Alfred Nobel". P'algamar esti cometíu, el muséu ufierta una exhibición, películes, obres teatrales y alderiques en redol a la ciencia; amás de tienda de llibros y souvenirs y una cafetería. Na exhibición destaquen les figures de Marie Curie, Nelson Mandela y Winston Churchill, ente otros.
El muséu suel amosar esposiciones creatives como "Bocetos de la ciencia", una esposición de fotografíes de 42 gallardoniaos del premiu col so propiu bocetu del so descubrimientu o llogru. Esta esposición tamién s'amosó n'otres partes del mundu, como Dubái y Singapur.
Pa los visitantes que quieran llevase un pedacito del muséu a casa, pueden atopar na tienda de souvenirs oxetos sobre Alfred Nobel y el muséu.
Escudu de Madeira
L'escudu de la Rexón Autónoma de Madeira apaez descritu nel Decretu Llexislativu Rexonal númberu 11/91/M, de 24 d'abril.
Nesti escudu figura la cruz de la Orde de Cristu nun campo d'azur terciáu en palu d'oru (fondu de color azul xebráu por una barra vertical de color mariellu o doráu).
Baxo los tenantes o soportes, nuna cinta, pue lleese'l lema d'esta rexón autónoma portuguesa: «DAS ILHAS, AS MAIS BELAS E LIVRES» (De les islles, les más guapes y llibres)
El Redal (Tamón)
El Redal ye una casería de la parroquia de Tamón nel conceyu asturianu de Carreño.
Alcuéntrase a 6,00 km de Candás, la capital del conceyu, a un altor mediu de 65 msnm y tien una población de.
Universidá CEU Cardenal Herrera
L' Universidá CEU Cardenal Herrera ye una universidá privada española allugada n'Alfara del Patriarca y Montcada]] (provincia de Valencia). Tien otros dos campus en Castellón de la Plana y Elche.
So creación foi aprobada pola Generalitat Valenciana en 1999 y inauguróse nel añu académicu 2000-2001.
Ye una de les 3 universidaes españoles pertenecientes a la Fundación Universitaria San Pablo CEU, una institución fundada en 1933 pola Asociación Católica de Propagandistes, organismu fechu a so vez en 1908 pol xesuita Padre Ayala.
Mandarín lanyin
El Mandarín Lan–Yin (Lanyin) ye un  dialeutu del chinu mandarín tradicionalmente faláu en tou Gansu y en partir norte de Ningxia. Nes últimes décades espandióse escontra'l norte de Xinjiang. Xunto col mandarín zhongyuan (中原官话) conformen el Mandaríen Central (中部官话). El nome ye un compuestu de les capitales de los dos antigües provincies onde s'apodera, Lanzhou y Yinchuan, que son tamién dos de los sos principales subdialeutos.
Ente los chinos musulmanes, úsase'l alfabetu árabe pa escribir esti dialeutu.
Bandera de Melilla
La Bandera de Melilla apaez regulada nel artículu terceru del Estatutu d'Autonomía de Melilla, Llei Orgánica 2/1995, de 13 de marzu, y descríbela como "la tradicional de color azul celeste col escudu de la Ciudá nel centru".
El Caleyu
Col nome d'El Caleyu podemos referinos a:
Universidá San Pablo CEU
La Universidá CEU San Pablo (CEU-USP) ye una universidá española asitiada nel centru de la ciudá de Madrid y nel campus de l'urbanización de Montepríncipe, nel términu municipal d'Alcorcón.
Fasta l'añu 1993, tuvo adscrita a l'Universidá Complutense de Madrid, teniendo n'actualidá un rexime totalmente privau, a l'amparu de la Llei 8/1993. So titular ye la Fundación Universitaria San Pablo CEU, dependiente de l'Asociación Católica de Propagandistes.
Tres solicitar so reconocimientu ante'l Ministeriu d'Educación y Ciencia y tres l'informe del Conseyu d'Universidaes, foi aprobada por llei publicada el 20 d'abril de 1993.
Foi inaugurada oficialmente polos Reis d'España el 22 de febreru de 1994.
Sos valores se rixen pol ideariu de la Ilesia Católica y el nomau humanismu cristianu.
Tien convenios con munches Universidaes extranxeres, comu la Universidá de Boston, que dexa a los alumnos completar sos estudios nestes Universidaes a travies d'acuerdos billaterales, o beques Erasmus.
Historia
La Fundación Universitaria San Pablo CEU, promotora de l'Universidá CEU San Pablo (CEU-USP), tien so orixe nel Centru d'Estudios Universitarios (CEU), una institución académica d'enseñanza superior fundada en 1933 pola Asociación Católica de Propagandistes.
Lindau Nobel Laureate Meetings
Los Lindau Nobel Laureate Meetings son una serie d'alcuentros añales de científicos gallardoniaos pol premiu Nobel, con mozos investigadores, que “escuerren l'intercambiu de distintes xeneraciones, cultures y disciplines”. Desenvolver en Lindau (Alemaña) dende'l so entamu en 1951.
Historia
La seerie d'alcuentros foi creada por iniciativa de los médicos d'esa ciudá Franz Karl Hein y Gustav Wilhelm Parade, col sofitu del Conde Lennart Bernadotte af Wisborg. Anguaño son entamaos por dos instituciones: el conseyu, y la fundación.
Mariamna (fía d'Herodes Agripa I)
Mariamna (nacida ente los años 34-35 y finada dempués del añu 65) foi la segunda fía del rei Herodes Agripa I de judea y la so esposa Cipros.
El Rioncéu
El Rioncéu ye una casería de la parroquia de Tamón nel conceyu asturianu de Carreño.
Alcuéntrase a 8,50 km de Candás, la capital del conceyu, a un altor mediu de 70 msnm y tien una población de.
Rivière (Pas-de-Calais)
Rivière ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Idioma croata
El croata (hrvatski jezik) ye un idioma faláu en Croacia. Amás ye usáu por minoríes n'Australia, Hungría, Rumanía y los EE. XX. thumb|200px| Croatian Vatican Prayer Book 1380-1400.
Códigu ISO 191 / HRV / HR
Lockheed Have Blue
300px|thumb|right| El Lockheed Have Blue foi'l nome en clave pa un prototipu del programa stealth de la Lockheed que precedió a la producción del proyeutu del avión furtivu F-117 Nighthawk. Diseñáu polos Programes de Desenvolvimientu Avanzáu de la Lockheed, agora Programes de Desenvolvimientu Avanzáu de la Lockheed Martin, más conocida como Skunk Works, Have Blue foi desenvueltu na secreta base Área 51, cerca de Rachel (Nevada). Have Blue foi la primer aeronave de nala fixa diseñada dende una perspeutiva d'inxeniería llétrica (en llugar d'una aerodinámica). Les formes y los ángulos con matices de l'aeronave fueron diseñaes pa esviar les ondes electromagnétiques, amenorgando asina en gran midida la so identificación nel radar.
111 Herculis
111 Herculis (111 Her / HD 173880 / HR 7069) ye una estrella de magnitú aparente +4,35 na constelación d'Hércules. Alcuéntrase a 93 años lluz del Sistema Solar.
111 Herculis figura catalogada nes bases de datos como xigante blanca de tipu espectral A5III. Con una temperatura efectivo de 8567 K, el so diámetru angular de 0,52 ± 0,02 milisegundos d'arcu dexa evaluar el so diámetru real, siendo ésti un 60% más grande que'l diámetru solar. La so velocidá de rotación ye de siquier 72 km/s.
111 Herculis ye una estrella que'l so conteníu en metales —entendiendo como tales aquellos elementos más pesaos que l'heliu— ye cimeru al del Sol. A esceición del cobre, tolos elementos evaluaos presenten niveles más altos que na nuesa estrella; el itriu ye 25 vegaes más abondosa que nel Sol, ente que bariu y estronciu son, respeutivamente, 17 y 10 vegaes más abondoses. Anque en menor midida, el fierro ye tamién sobreabundante ([Fe/H] = +0,33).
Piénsase que 111 Herculis ye una estrella binaria, magar nada se sabe sobre la so compañera estelar. Tamién figura como miembru del grupu de les Híades, acomuñáu col cúmulu del mesmu nome na constelación de Tauru.
Universidá Abad Oliva CEU
L' Universidá Abad Oliva CEU ye una universidá privada allugada en Barcelona, Cataluña. El so nome rinde homenaxe a la memoria de l'Abá Oliva.
So creación foi aprobada pol Parllamentu de Cataluña en 2003.
Ye una de les 3 universidaes españoles pertenecientes a la Fundación Universitaria San Pablo CEU, una institución fundada en 1933 pola Asociación Católica de Propagandistes, organismu creáu en 1908 pol Padre xesuita Ángel Ayala.
Estáu Independiente de Montenegru
L'Estáu independiente de Montenegro, oficialmente denomináu Reinu de Montenegro (en serbocroata: Краљевина Црна Гора, treslliteráu Kraljevina Crna Gora), foi un pequeñu Estáu qu'esistió mientres la Segunda Guerra Mundial como un protectoráu» de les fuercies de la Exa: del Reinu d'Italia (1941-1943) y más tarde de l'Alemaña nazi (1943-1944).
Historia
Tres la invasión de Yugoslavia pola Alemaña nazi y l'Italia fascista'l 6 d'abril 1941 y la posterior rindición del Exércitu Real Yugoslavu'l 17 d'abril de 1941, Sekula Drljević, líder de los Federalistes Montenegrinos nel Reinu de Yugoslavia, estableció'l Comité Alministrativu Provisional de Montenegro, que funcionó como órganu collaboracionista de la Italia fascista. El Comité eslleióse'l 5 de mayu de 1941 y un Conseyu Montenegrín formar pa supervisar la ocupación italiana y crear el semi-independiente protectoráu de Montenegro.
El rei Víctor Manuel III d'Italia (influyíu pola so esposa, la reina Elena, fía del antiguu Rei de Montenegro) impunxo a Mussolini la creación d'un Montenegro independiente, en contra de los deseos de los fascistes croates d'Ante Pavelić y el albaneses (que queríen estremar a Montenegro ente ellos).
El Estáu independiente de Montenegro (llamáu «protectoráu») crear so control fascista cuando Krsto Zrnov Popović tornó del so exiliu en Roma en 1941 pa liderar la Zelenaši (Partíu "Verde"), y sofitar el reestablecimientu de la monarquía independiente de Montenegro. La so milicia denominóse Brigada Lovcen. Montenegro constituyóse nominalmente en reinu, pero'l príncipe Miguel de Montenegro nunca aceptó la corona.
El 12 de xunetu de 1941 empezó'l gobiernu de Sekula Drljević, pero'l país viose somorguiáu na guerra civil ente partisanos y chetniks per un sitiu, y separatistes montenegrinos y fuercies de la Exa por otru. A midida que avanzó la Segunda Guerra Mundial, el conflictu de Montenegro foise faciendo desaxeradamente caóticu y despiadáu, mientres cuasi toles combinaciones d'aliances fixéronse y desfixeron ente les partes batalloses y les facciones.
No que se refier a les fronteres de la nación, la mayor parte del Sandžak incluyir nel Estáu Independiente de Montenegro, que n'esencia namái esistía sobre'l papel, yá que bona parte del so proclamáu territoriu, sobremanera tres la primavera de 1942, nunca foi realmente controláu pol so Gobiernu. L'área de la badea de Kotor (la veneciana Cattaro) foi anexonada a la gobernación de Dalmacia del Reinu d'Italia hasta setiembre de 1943.
Julie Kavner
Julie Deborah Kavner ye una actriz d'Estaos Xuníos ganadora de dos Premios Emmy, principalmente reconocida por ser la voz de Marge Simpson na serie animada de televisión The Simpson. Amás, actuó en delles películes empobinaes por Woody Allen, ya interpretó a Brenda Morgenstern en Rhoda nos 1970s.
Estáu Independiente de Montenegru
Historia
N'ochobre de 1943, Drljević se exilió de Montenegro. Finalmente formó'l Conseyu d'Estáu de Montenegro, nel Estáu Independiente de Croacia en 1944, que trató d'actuar como un Gobiernu nel exiliu. Mentanto, a finales de setiembre de 1943, la Croacia fascista d'Ante Pavelić se anexonó oficialmente la provincia italiana de Kotor. Montenegro caltener sol control direutu de les tropes alemanes, con una tarrecible y sangrienta guerra de guerrilles qu'afaraba la zona. L'Exércitu Popular de Montenegro foi formáu por Ante Pavelić y Drljević a partir de derrotaes fuercies chetniks encabezaes por Pavle Đurišić.
Julie Kavner
Carrera
En 1975, recibió una nominación pol so papel protagonista nel especial The Girl Who Couldn’t Lose. Kavner ye una de les actrices que frecuentemente apaez nes películes de Woody Allen. Ye vista frecuentemente como actriz de repartu. Kavner tuvo'l papel de Brenda Morgenstern nel programa televisivu Rhoda. Una vegada que terminó Rhoda, Kavner empezó a trabayar en películes. Apaeció en delles películes de Woody Allen, incluyendo Radio Days (xunto con Michael Tucker, Mia Farrow, y Diane Wiest); New York Stories (con Allen); Alice (nuevamente con Farrow); Shadows and Fog (otra vegada con Allen); Hannah and Her Sisters (con Allen) y Deconstructing Harry (xunto con Richard Benjamin y Julia Louis-Dreyfus). Tamién apaeció en Awakenings (xunto con Robin Williams y Robert De Niro), Revenge of the Stepford Wives (1980), y la comedia de 1992 de Nora Ephron This Is My Life. Esti papel en particular foi'l que la diba a llanzar a la fama, pero tuvo crítiques regulares y nun foi un ésitu de taquilla. Dende esi entós, Kavner trabayó en papeles como actriz de repartu y como actriz de voz. Más apocayá, interpretó a la madre d'Adam Sandler en Click. Tamién trabayó en Tracey Ullman nel so famosu programa de comedia, amás de Tracey Takes On.
Melitaea cinxia
Doncella puntiada (Melitaea cinxia) ye un lepidópteru ropalóceru de la familia Nymphalidae.
Julie Kavner
Carrera
En teatru, trabayó so la direición de Burt Reynolds en Two for the Seesaw xunto con Martin Sheen nel Teatru Reynolds’s Dinner en Jupiter, Florida. En Canadá, protagonizó It Had To Be You, escrita por Renée Taylor y Joseph Bologna.
Na película de Disney The Lion King 3, Kavner fixo la voz de la madre de Timón na versión n'inglés orixinal.
Melitaea cinxia
Distribución
Estiéndese pol Marruecos, oeste d'Argélia, Europa, Turquía, Libano, Rusia, norte del Kazakstán y Mongolia. A la península Ibérica alcuéntrase en sierres de la metá norte y del suroeste. vuela n'Asturies.
Estáu Independiente de Montenegru
Historia
Nel marcu de la Campaña soviética de los Balcanes, el 15 d'avientu de 1944 les tropes alemanes retirar de Montenegro y los partidarios de Tito empezaron a controlar tola área, poniendo fin a la esistencia del Estáu Independiente de Montenegro.
Julie Kavner
The Simpsons
El creador de la serie, Matt Groening, dixo, "La mio idea orixinal sobre la familia de Marge yera que fueren dafechu infelices. Lo que-y dixi a Julie orixinalmente foi que tenía d'interpretalos como que-y quitaren la vida a tou lo que ven".
Melitaea cinxia
Hábitat
Tien un hábitat diversu: zones yerboses con flores, marxes de cultivu, escamplaes de monte, fasteres abiertes.
La gata aliméntase de delles especies de Plantago, Centaurea y Veronica teucrium.
Periodu de vuelu y envernía
Univoltina n'África una xeneración ente finales d'abril y xunu. Al norte, centru y oeste d'Europa tamién una sola xeneración ente principios de mayu y medios de xunetu; al sureste d'Europa una xeneración ente finales d'abril y empiezos d'agostu, ente qu'en zones más templaes hai dos, Viboltina: la primera en mayu y xunu y la segunda n'agostu y setiembre.
Envierna como canesba, en grupos.
Fundación Nobel
right|250px|thumb|Al centru, l'edificiu onde s'alluguen les oficines de la Fundación Nobel en [[Estocolmu, Suecia.]] La Fundación Nobel (en suecu: Nobelstiftelsen) ye una institución privada fundada'l 29 de xunu de 1900, que tien la finalidá de remanar les finances y encargase de l'alministración de los premiu Nobel, pero nun ta arreyada nel procesu de selección de los gallardoniaos. La creación d'esta fundación basar na última voluntá d'Alfred Nobel, inventor de la dinamita, quien espresó nel so testamentu'l deséu de que'l so dineru fuera usáu pa crear premios de Física, Química, Paz, Fisioloxía o Medicina y Lliteratura. La fundación tamién se fai cargu d'entamar los Simposios Nobel, una serie de conferencies onde s'alderiquen meyores científiques relevantes y temes d'importancia cultural o social.
Historia
thumb|left|200px|Semeya de Alfred Nobel orixinal de Gösta Florman Alfred Bernhard Nobel nació'l 21 d'ochobre de 1833 en Estocolmu, Suecia, foi químicu, inxenieru, innovador, fabricante d'armamentos ya inventor de la dinamita. Yera propietariu de Bofors, una importante empresa fabricante d'armamentu que orixinalmente dedicar a la manufactura d'aceru y fierro. Rexistró un total de 355 patentes distintes, la más famosa d'elles foi la dinamita, y amasó una considerable fortuna personal gracies principalmente a esta postrera. Morrió d'un accidente cerebrovascular en 1896, na so villa de Sanremo, Italia, onde pasó los últimos años de la so vida.
Pa sorpresa de munchos, Nobel espresó nel so testamentu'l deséu de que'l so dineru fuera usáu pa crear premios de Física, Química, Paz, Fisioloxía o Medicina y Lliteratura. Anque a lo llargo de la so vida redactó dellos testamentos, el postreru foi escritu pocu más d'un añu antes de la so muerte y robláu nel Club Suecu-Noruegu de París el 27 de payares de 1895. Nél, Nobel mandó'l 94% de los sos activos totales, 31 millones de corones sueques, pa establecer y dotar los cinco premiu Nobel.
thumb|Testamentu de Alfred Nobel, [[25 de payares de 1895]]