cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Felipe de Oliveira Barros
Felipe de Oliveira Barros ye un futbolista brasilanu.
Lluvia de pexes en Yoro
La lluvia de pexes de Yoro ye, según el folclor, popular, un fenómenu meteorolóxicu estraordinariu qu'asocede na ciudá de Yoro, nel departamentu honduranu del mesmu nome. Consiste nuna agua de pexes qu'asocede añalmente, ente los meses de mayu y xunetu.
Historia
Según los habitantes de Yoro, esti fenómenu vieno asocediendo nesta zona dende hai más d'un sieglu.
Testigos d'esti fenómenu señalen qu'empieza con un escurecimientu del cielu causáu per nubes trupes, siguíu por rescamplu y truenos, vientos fuertes, y una agua bayuroso que dura de 2 a 3 hores (comportamientu típicu de les nubes tropicales). Una vegada que l'agua cesó, los pobladores atopen cientos de pexes espardíos pel suelu, entá vivos.
Los pobladores recoyer y tresporten a les sos cases pa cocinalos y comelos darréu.
Jort
Jort ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Lluvia de pexes en Yoro
Historia
Dende 1998, cada añu celebra un festival conocíu como Festival de l'Agua de Peces.
Jort
Tien una población de y una superficie de  km².
Lluvia de pexes en Yoro
Historia
El 26 de xunetu de 2006, esta hestoria foi amosada nun reportaxe del programa de noticies hondureñu Abriendo Fienda.
Esplicación
Enagora nun se tener pruebes científiques d'esti fechu. Dellos espertos creen que l'agua de pexes podría debese a un fenómenu meteorolóxicu (Vease Tromba marina)
Dellos pobladores creen qu'estos pexes nun cayen dende'l cielu hasta los techos de les cases, polo que postulen qu'estos pexes d'agua duce vienen nadando en dalgún ríu soterrañu. Dalgunos abandonaríen la corriente, travesaríen el suelu per furacos imperceptibles y apaeceríen sobre'l suelu.
Milagru del "padre Subirana"
Al traviés de la tradición oral, consolidóse la creencia de que l'apaición de los pexes al milagru d'un sacerdote católicu español, el padre Manuel de Jesús Subirana, consideráu por munchos como santu. Subirana visitó Honduras ente 1856 y 1864. Al atopar muncha xente probe y afamiao, oró mientres tres díes y tres noche pidiendo a Dios un milagru qu'ayudara a los probes a consiguir alimentu.
Otra versión asevera qu'esti fenómenu podría asoceder probablemente por instintu de los pexes o por cuenta de dalguna variación nel clima. Al cayer, los pexes esmuélense considerablemente, llegando en munchos casos hasta a furar el suelu de poca espesura.
Cultura Popular
Hai un cantar popular hondureña llamada Conoza Honduras que menta L'Agua de Peces “¿Ónde ye qu'hai agua de peces cual milagru celestial?”. En Yoro Honduras
20th Century Boys
20th Century Boys (20世紀少年 o Nijusseiki Shōnen, en xaponés) ye un cómic manga xaponés de ciencia ficción y misteriu, guionizáu y dibuxáu por Naoki Urasawa, autor d'otres obres como Monster o Yawara!.
La serie empezó a publicar en 1999 na revista Big Comic Spirits de la editorial Shōgakukan, y terminó con un total de 22 tomos recopilatorios en y una segunda parte, que narra'l final de la historia, nomada 21st Century Boys.
La hestoria destaca pola complexidá de la so trama, por mor del gran númberu de personaxes y la so estensión: unos 50 años na llinia temporal de los socesos que se rellaten y más de 4.000 páxines nes cuales Urasawa paez planiar al milímetru la so obra y adulces el llector va comprobando cómo les pieces daqué confuses de primeres, van encaxando. Nun ye una llectura más na que'l llector ye meru espectador, sinón que l'autor convida al que lu llee a pescudar les claves del misteriu, per aciu de pistes ocultes y numberosos flashbacks, dando opción a múltiples posibilidaes y múltiples teoríes per parte del llector.
Cortes de Arenoso
Cortes de Arenoso ye un conceyu de la provincia de Castellón na Comunidá Valenciana, España. Asitiáu concretamente na comarca del Alto Mijares, que'l so términu parte cola provincia de Teruel n'Aragón. En 2015 cuntaba con una población de 308 habitantes.
Xeografía
El paisaxe de Cortes ye espectacular y nél atopen dalgunes de les más importantes formaciones de pinos y rebollares de tola Comunidá Valenciana. Con una altitú ente 1704 m (Cabezo de les Cruces) y los 980 m del conceyu, topar nuna zona húmeda y de clima continental.
Historia
La hestoria de Cortes d'Arenós remontar a íberos, romanos y árabes. Perteneció a la Baronía de Arenós. Foi reconquistáu por Ximén Pérez de Tarazona, señor de Arenós, llugarteniente de Xaime I el Conquistador. San Vicente de Piedrahíta, pedanía cercana, foi fundada polos árabes y recibe el so nome por cuenta de qu'en estes tierres predicó San Vicente Ferrer.
Demografía
miniaturadeimagen|Panorámica de Cortes d'Arenós
Economía
Les actividaes económiques de Cortes d'Arenós basar na agricultura, la comercialización de les sos agües pola planta embotelladora, el turismu residencial y les actividaes ganaderu y testil.
L'actividá artesana atopa nestes tierres diverses especialidaes. Esisten talleres de cueru, carpintería, cerámica y blima, principalmente.
Monumentos relixosos
thumb|right|250px|Ilesia de Cortes.
Llugares d'interés
de les Cruces
Gastronomía
La gastronomía típica d'esti pueblu recueye platos como'l trufáu de pita (conserva ellaborada con llombu, pita, miga de pan con lleche, vinu y viñes). La pepitoria de sangre de corderu, almendra picada y güevu duru. Nun hai qu'escaecer amás la potente olla y les güeñas con ayu. En repostería destaquen les figues albardaes nel antroxu, les paciencies, el mostillo de miel, el bollu d'azucre y la cuayada. El bollu d'aceite y sal.
Nápoles
Nápoles (Napoli, napolitanu: Napule) ye una ciudá portuaria del sur d'Italia, na costa del mar Tirrenu. Ye la capital de la provincia col mesmu nome y tamién de la rexón Campania.
Ye la tercera ciudá italiana en tamañu, per detrás de Roma y Milán: tien una población de mientres que nel so área metropolitana llega a les 3.697.440 persones (datos de 2006).
El so centru históricu ye consideráu Patrimoniu de la Humanidá pola UNESCO.
Thysanura
Los tisanuros (Thysanura, del griegu θυσάνος thysanos, "flecu" y ουρα oura, "cola") son ún de los órdenes más primitivos de los inseutos, y son conocíos pol nome de pececillo de plata en castellanu, anque esti nome fai referencia más a una familia d'esti orde, a los Lepismatidae. Inclúi 335 especies en tol mundu dividíos en cuatro families: Lepismatidae, Lepidotrichidae, Maindroniidae y Nicoletiidae.
Carauterístiques
Tienen el cuerpu allargáu, d'ente 2 y 20 mm, son esplanaos y tienen el tórax más anchu que l'abdome. Según la especie, son de color gris o crema, pero toos tienen un aspeutu brillante debíu a que tienen el cuerpu recubiertu d'escames qu'anueven en socesives mudes (nun tienen metamorfosis). Na cabeza tienen un par d'antenes; si presenten güeyos son compuestos y tienen un aparatu bucal de tipu mazcador. Nel tórax tienen tres pares de pates, que les confieren gran movilidá y axilidá a pesar de que son ápteros. L'abdome acaba con tres carauterísticos apéndices o cercos que tienen función táctil.
Hábitat y comportamientu
Son animales que necesiten mugor pa desenvolver el so ciclu vital, polo qu'habiten ente les fueyes, debaxo de les piedres, en cueves y naquellos llugares húmedos onde puean atopar alimentu. Son amnívoros, pero tienen preferencia por hidratos de carbono d'orixe vexetal, como'l almidón y la celulosa. Estos inseutos puen llegar a los edificios habitando cuartos de baño y cocines, alimentándose de llibros, texíos, pieles, etc.
Especies
Destácanse dos especies principales na Península Ibérica:
Política de fíu únicu
thumb|right|«« Por favor, pol bien del país, usa un métodu anticonceutivu »». (enriba) Cartelu promocionando la [[planificación familiar o política de control de la población nos suburbios de Nanchang (Dean Jiujiang Xian), provincia de Jiangxi. El control de la población y la política de fíu únicu nes zones urbanes, foi una de les polítiques nacionales básiques de la República Popular China pa controlar la superpoblación.]]
La política d'un fíu por pareya o política de fíu únicu, ye una midida de control de la población establecida en zones urbanes de China, vixente dende l'añu 1979 , coles mires d'establecer un radical control de la natalidá qu'amenorgara'l crecedera de la población escesivu o superpoblación. China ye'l país más pobláu del mundu, alluga la quinta parte de la población mundial.
El gobiernu chinu introdució la política en 1978 pa solliviar los problemes social y ambiental de China. La política ye polémica tantu dientro como fora de China por cuenta de les cuestiones que plantega; por cuenta de la manera na cual aplicóse (pa delles persones agresiva), y por cuenta de esmoliciones por consecuencies económiques y sociales negatives. Sicasí, exámenes recién entamaos pel centru d'investigación del bancu de China, demostraron que cerca del 75% de la población, sofita la política.
En febreru de 2008 l'oficial del gobiernu chinu, Wu Jachutomiko, dixo que la política del sempai sería reconsiderada,
La política faíase cumplir a nivel provincial al traviés de multes na renta o pagu de la familia y d'otros factores. En payares de 2013, nel Tercer Plenu del 18 Comité Central del Partíu Comunista Chinu (PCCh), tomóse la decisión de dexar tener dos fíos a les pareyes nes cualos el padre o la madre nun tengan hermanos. Esta midida supón un cambéu na revesosa política del fíu únicu.
N'ochobre de 2015 China abandonó definitivamente esta política, calteniendo sicasí, una llende de dos fíos por pareya. La implementación de la nueva política va ser gradual; les pareyes que deseyen tener un segundu fíu van siguir un procesu de solicitú simplificáu.
1949- Natalismo inicial de la revolución comunista
En pallabres de Mao Zedong:
Non toos defendíen el natalismo nacionalista, el presidente de la Universidá de Beixín Ma Yinchu consideraba necesaria la planificación familiar yá en 1950, razón pola que foi cesáu-.
1953 - Intentos de control de la natalidá: primer censu modernu
A raigañu del primer censu modernu de 1953, que revela una población de 583 millones de persones les autoridaes chines amuésense receptives al neomaltusianismo dominante nel pensamientu demográficu occidental d'esos años.
A partir d'agostu de 1959, el Ministeriu de Salú Pública desenvuelve una campaña de control de la natalidá arrodiada d'un gran esfuerciu propagandísticu, anque ensin efeutos visibles na fecundidá. Ye'l primer intentu qu'apenes dura unos meses una y bones la Revolución Cultural, cola so Reblincón Alantre provocó'l caos y pa numberosos autores la gran fame del periodu 1958 a 1961.faciendo baxar la población Nesi contestu la planificación familiar ye un asuntu menor. Col fin de faer frente al problema de la rápida crecedera de la población, a finales de 1954 entraba a valir oficialmente la primer campaña de planificación familiar o de la natalidá (denomináu jihua shengyu), centrada principalmente n'animar a les pareyes a entamar con antelación el númberu de fíos y a tomar midíes col fin d'evitar embaranzos ensin deseyar. Pa ello, encamentóse retrasar la edá de matrimoniu y espaciar el tiempu ente una nacencia y el siguiente, recurriendo al empar al usu d'anticonceutivos.
1963/1966 - Amenorgamientu de la fecundidá pol matrimoniu tardíu
Sicasí, retómense delles midíes indireutes empobinaes al control de la población como la promoción de les virtúes del matrimoniu tardíu. Asina, los primeros años de la década de 1960 -nes ciudaes amenorga la fecundidá casi a la metá ente los años 1963 y 1966.
1972 - Antinatalismo y polítiques de control poblacional
Ye en 1972, cuando'l partíu comunista chinu asumi como una política nacional de primer orde'l control del aumentu de la población y promueve, a pesar de la reticencia de dellos dirigientes, una campaña de calter nacional, cola creación de supervisores y estructures alministrativa y seiciones específiques nes comisaríes urbanes pal control rigorosu de la población. Nel mediu rural únviense conseyeros médicos col fin d'informar y facilitar l'accesu y distribución d'anticonceutivos.
Bersuit Vergarabat
Bersuit Vergarabat ye un grupu arxentín de música rock, tango, cumbia, murga, candombe y rock alternativu.
Política de fíu únicu
Primeres llendes al númberu de fíos
A mediaos de los setenta establecen oxetivos de control numbéricos por unidaes alministratives y per primer vegada establécense llendes nel númberu de fíos per familia:
1979 - Instauración de la política de fíu únicu
Les proyeiciones demográfiques derivaes de les inercies demográfiques a finales de la década de 1970, si nun se correxíen, apuntaben a crecederes enormes y insostenibles de la población, que torgaríen los programes de desenvolvimientu, económicos y modernización que s'establecieron nésa dómina pol gobiernu chinu.
L'oxetivu yera consiguir la estabilización de la población nel añu 2000, una vegada algamaos los 1.200 millones d'habitantes. Pa ello establez l'oxetivu del fíu únicu en tol país -con esceiciones en territorios consideraos especiales o pa delles minoríes étniques-.
Yera un oxetivu radical y ensin precedentes. Combinóse la propaganda, la presión social, l'establecimientu de beneficios y penalizaciones económiques
Asina, les pareyes con un namái fíu, si deciden nun tener más, llogren una certificación que-yos da distintos beneficios: baxa de maternidá más enllargada, servicios pediátricos preferentes, asignación prioritaria de vivienda... llegando a recibir ayudes en dineru.
Sicasí, nel mediu rural, la fuercia de la tradición fai que la fecundidá sía enforma mayor, polo que los controles son bien rigorosos: sigue potenciándose el retrasu nel matrimoniu -en 1980 prohíbese'l matrimoniu antes de los 22 y los 20 años d'homes y muyeres respeutivamente-, y el retrasu pa tener el primer fíu. Quien yá lo tienen son supervisaos nes sos práutiques anticonceutivu y primir pa la práutica del albuertu forzáu y la esterilización.
Política de fíu únicu en China
La política de un-neñu, incentiva a los padres a tener solamente un neñu en zones rurales y espacios urbanos. Sicasí, los padres con dellos fíos reciben les mesmes ventayes que los que tienen solamente un neñu. La llende fíxose cumplir fuertemente en zones urbanes, pero la puesta en práutica real varia en función de la llocalización. Na mayoría de les zones rurales, dexar a les families tener dos neños si'l primer neñu ye femenín o lisiado. Los segundos neños tán conforme a la cadencia de nacencies (xeneralmente 3 o 4 años). Los neños adicionales van dar llugar a multes elevaes: riquen pagar penes monetaries y podríense-yos refugar a les families que violen la política primes nel so llugar de trabayu. Nun cunten a los neños nacíos en países d'ultramar baxu política si nun llogren ciudadanía china. Los ciudadanos chinos que vuelven del estranxeru pueden tener un segundu neñu.
N'abril de 2007 un estudiu realizáu pola Universidá de California, Irvine demandó ser el primer estudiu sistemáticu de la política, atopando que fuera útil.". Otros informes demostraron avieyamientu de la población y crecedera demográficu negativu en delles árees.
Crecedera demográfica y amenorgamientu del índiz de fertilidá
Dende la introducción de la política de fíu únicu en 1972, l'índiz de fertilidá en China cayó de tres nacimientos por muyer en 1980 (yá un amenorgamientu agudu de cerca de cinco nacimientos por muyer a principios de los años 70) a aproximao 1.8 nacencies en 2008. (El términu familiar "nacencies per muyer" formalízase xeneralmente como'l Índiz de fertilidá total (TFR), un términu téunicu n'analís demográficu, que significa'l númberu mediu de fíos que naceríen a una muyer nel so cursu de vida si ella esperimentara los índices de fertilidá específicos a la so edá).
En total, les autoridaes chines envaloren que se previnieron unos 300 millones de nacencies cola política de fíu únicu y que tuvo tuvo consecuencies positivos nel desenvolvimientu económico y social. L'amenorgamientu nel índiz de fertilidá y la crecedera demográfica amenorgaron la severidá de los problemes que trai la superpoblación, tales como epidemies, asentamientos irregulares, servicios sociales atestaos, tensión nel ecosistema por sobre-esplotación de la tierra fértil y producción d'altos volumes de basura. Sicasí, inclusive cola política d'un neñu, "China inda tien un millón más de nacencies que muertes cada cinco selmanes". Amás, inda hai seiscientos millones de persones de China que viven con menos de dos dólares por día.
Les estimaciones de la fertilidá china actual (el númberu mediu de neños qu'una muyer tien na vida) varien nuna amplia gama, de cerca de 1.3 a 2.0:
Los estudios de demógrafos chinos, financiaos en parte pol fondu de la ONX, demostraron que combinar l'amenorgamientu de la probeza con polítiques sanitaries y oxetivos flexibles pa la planificación familiar son más eficaz nel amenorgamientu de fertilidá que l'aplicación brengosa de les oxetivos bien ambiciosos d'amenorgamientu de la fertilidá.
Relaxación de la política de fíu únicu
En payares de 2013, nel Plenariu del Comité Central del Partíu Comunista Chinu, tomóse la decisión de relaxar la política del fíu únicu. Esta decisión foi tomada pola Asamblea Nacional Popular, el máximu órganu llexislativu, tres una selmana de deliberaciones y un mes y mediu dempués de que'l partíu anunciar.
A partir d'esi momentu, delles pareyes podríen tener un segundu fíu. So la nueva política, les pareyes podríen tener dos fíos si unu de los padres ye fíu únicu. Antes, una pareya namái podía tener un segundu fíu si ambos padres yeren fíos únicos.
Fin de la política de fíu únicu
N'ochobre de 2015 China abandonó definitivamente esta política, calteniendo sicasí, una llende de dos fíos por pareya. La implementación de la nueva política va ser gradual; les pareyes que deseyen tener un segundu fíu van siguir un procesu de solicitú simplificáu.
L'axencia oficial Xinhua foi la que dio la noticia tres el zarru del Plenariu del Comité Central del Partíu Comunista Chinu, una xunta de cuatro díes mientres la cual les sos 205 miembros y 170 suplentes alcordaron el 13º Plan Quinquenal. Esti importante documentu, que va ver la lluz anguaño 2016, contién les guíes maestres de la política económico y social que va siguir el país ente los años 2016 y 2020.
Nel testu, Xinhua declaraba que China “abandona la política del fíu únicu” y “va poner en marcha otra que dexe a cada pareya tener dos fíos como respuesta proactiva al avieyamientu de la so población”, anque en nengún momentu daba detalles de cómo se va implementar.
Mientres munchos meses tuvo especulándose alrodiu de la posibilidá de que Beixín abandonara la so revesosa midida de planificación familiar, yá que cada vez más estudios y espertos sollertaben de la bomba de reloxería” que se ta cuayando nel país.
Na actualidá, China cuenta con una población cimera a los 1.300 millones de persones. El principal problema ye l'avieyamientu poblacional juntamente col amenorgamientu de la capacidá llaboral. Esti avieyamientu fai que cada vez haya menos xente n'edá de trabayar y fadría crecer más los desequilibrios sociales, lo que perxudica a la economía del país.
Dellos estudios, ente ellos unu de les Naciones Xuníes, envaloren que nel añu 2050 va haber nel país cerca de 440 millones de persones mayores de 60 años. Amás, tamién s'espera que, dende l'añu 2010 y hasta el 2030, el númberu de trabayadores chinos baxe en 57 millones. De los siete trabayadores activos per cada retiráu actuales, pa 2050 China pasaría a tener tan solo un activu por retiráu. Toos coinciden en señalar qu'esto va suponer una presión enorme pa los recursos del Estáu, polo que se precisaría invertir l'enclín cuanto antes.
Sicasí, hai opiniones tanto optimistes como negatives. Per una parte, el destacáu espertu demográficu y social en China Wang Feng declaró a France Press que la erradicación d'esta política de natalidá camudaría'l comportamientu de munches families nueves. Por otra, hai demógrafos y economistes que dicen que la reforma llega demasiáu tarde pa resolver l'amenaza de crisis llaboral.
Tourouzelle
Tourouzelle ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Naoki Nomura
Naoki Nomura (野村 直輝, ) ye un futbolista xaponés.
Juaye-Mondaye
Juaye-Mondaye ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Autoridá Monetaria de Brunéi
L'Autoridá Monetaria de Brunéi Darussalam (Autoriti Monetari Brunei Darussalam) ye'l bancu Central de Brunéi. Foi establecíu so la Orde de la Autoriti Monetari Brunei Darussalam, de 2010, y empezó les sos operaciones el 1 de xineru de 2011. Asocede a la Comisión Monetaria y de Divises de Brunéi.
Oríxenes
El Conseyu Monetariu de Brunéi foi establecíu'l 12 de xunu de 1967, y tuvo llugar la introducción del dólar de Brunéi como la nueva moneda en sustitución del Dólar de Malaya y Borneo tres l'alcuerdu monetariu ente Malasia, Singapur y Brunéi y cada país pasó a emitir la so moneda, que siguieron siendo intercambiables hasta'l 8 de mayu de 1973, cuando Malasia rompió l'alcuerdu con Singapur y Brunéi. L'Alcuerdu de Intercambiabilidad de Moneda ente Singapur y Brunéi inda esiste. El 27 de xunu de 2007, Singapur y Brunéi celebraron el 40º aniversariu del alcuerdu cola emisión de billetes conmemorativos de $20.
El Conseyu Monetariu de Brunéi foi disueltu y anovaos sol nuevu nome de la Comisión Monetaria y de Divises de Brunéi de conformidá cola Seición 3-1 de la Orde Monetaria y de Divises de 2004 el 1 de febreru de 2004. Foi sustituyíu pola Autoridá Monetaria de Brunéi Darussalam (Autoriti Monetari Brunei Darussalam) en 2011.
Organización del AMBD
El Presidente de la AMBD ye'l príncipe Haji Al-Muhtadee Billah, fíu del sultán Haji Hassanal Bolkiah Mu '' izzaddin Waddaulah. Los vicepresidentes son Pehin Orang Kaya Seri Kerna Dato Seri Setia y Haji Awang Abu Bakar bin Haji Apong.
Juvigny-sur-Seulles
Tien una población de y una superficie de  km².
Laize-Clinchamps
Laize-Clinchamps ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Llista de bienes d'interés cultural de la provincia de Santa Cruz de Tenerife
Los Bienes d'interés cultural de la provincia de Santa Cruz de Tenerife son aquellos elementos que conforme a la Llei 16/1985, de 25 de xunu, del Patrimoniu Históricu Español tienen la condición de Bien d'Interés Cultural (BIC).
Ronaldo Henrique Silva
Ronaldo Henrique Silva ye un futbolista brasilanu.
Wikipedia n'esperantu
La Wikipedia n'esperantu ye una edición de Wikipedia nel idioma esperantu. Entamada en payares de 2001 como la oncena edición de Wikipedia (xunto a la versión n'euskera), esta edición sobrepasó los 40.000 artículos en febreru de 2006, y ye la ventésima wikipedia por númberu d'artículos y la más grande escrita nuna llingua planificada.
Según les estadístiques actuales, de los 28.395 usuarios, 19 son alministradores y 130 wikipedistes contribuyen de forma regular.
Fundación
La wikipedia n'esperantu entamó con 130 artículos provenientes de la Enciklopedio Kalblanda (Enciclopedia de Kalblandia) de Stefano Kalb. El primer artículu creóse'l 15 de payares de 2001 baxo'l títulu Modernismo. El segundo, baxo'l títulu Magnarencia, el arte de saber.
778 Theobalda
(778) Theobalda ye un asteroide perteneciente al cinturón d'asteroides afayáu'l 25 de xineru de 1914 por Franz Heinrich Kaiser dende'l observatoriu de Heidelberg-Königstuhl, Alemaña. Ta nomáu n'honor de Theobald Kaiser, padre del descubridor.
Wikipedia n'esperantu
Fundación
Con posterioridá, incorporóse bastante material de la "Enciclopedia d'Esperanto", una obra de 1934, que recoyía información amplia de la historia del movimientu esperantista hasta esi añu.
Crítiques
Munchos han fechu notar que la wikipedia n'esperantu tien carencies especialmente sobre temes científicos. Nel so momentu criticóse que'l usu de dalgunos bots había disparáu la cantidá d'artículos que son meros esbozos sobre rexones o cuerpos celestes. Non obstante, l'usu de robots s'ha restrinxíu muncho na actualidá, especialmente depués del debate ocasionáu pol emplegu masivu de dicha téunica na wikipedia en volapük.
Por otro llau, ye dignu de destacar la calidá n'otros temes, principalmente los rellacionaos con llingüística, historia, aves, asteroides, relixones y la rexón del Cáucasu. Por exemplu, l'artículu n'esperantu sobro la guerra civil española ye menos completu que'l de la versión inglesa o castellana, pero ye similar o inclusive meyor a les versiones n'italianu, holandés, finlandés, suecu o polacu (cinco idiomes mui destacaos nel proyeutu Wikipedia). Tamién ye mui destacable la cantidá de biografíes sobro autores de lliteratura en castellán.
Euphorbia antisyphilitica
Candelilla o Euphorbia antisyphilitica Zucc., ye un arbustu de la familia Euphorbiaceae. thumb|240px|Ciatio thumb|240px|Detalle de la planta
Descripción
Ye un arbustu siempreverde, d'hasta 90 cm d'altor, la mayoría de los tarmos ensin fueyes. Tien los tarmos densamente compactos, erectos. Llámase-y tamién, n'ocasiones, la planta de cera, pero esti nome aplícase tamién al xéneru Hoya. El nome común de la planta,“candelilla”, paez provenir de la forma particular de los tarmos del arbustu llargos, rectos, erectos y recubiertos de cera los cualos presenten l'apariencia de pequeñes veles (“candeles”). Delles otres versiones indiquen que la candelilla quemábase direutamente pa llume, faciendo les funciones propies d'una vela.
La planta crez de normal en zones de clima semi-desértico, principalmente en fasteres de suelu caliar, acomuñaes con formaciones de material predreso. El raigañu de la planta ye relativamente pequeña. Una planta de tamañu moderáu puede desenvolver más de 100 tarmos de color verde buxu.
La planta de candelilla enllenar de pequeñes flores color rosa na temporada d'agües. Les formaciones de candelilla son más abondoses n'elevaciones del orde de 800 m y acomúñense comúnmente con plantes de lechuguilla, sotol, campera china, ocotillo y cactos diversos. La candelilla ye bien resistente al ataque de plagues y enfermedaes y ye consumida de forma bien llindada por delles especies de la fauna montesa de la rexón.
En 1829 el Botánicu J.G. Zuccarini describió per vegada primera a la candelilla col nome científicu Euphorbia antisyphilitica, reconociendo les propiedaes melecinales del zusmiu de la planta como un remediu utilizáu polos indíxenes pa tratar la enfermedá venérea de la sífilis. Na actualidá, la candelilla considérase preséu pal tratamientu de carecimientos diversos.
Una nueva clasificación de la candelilla foi presentada en 1909 por G. Alcocer, quién la nomó Euphorbia cerífera, destacando la so propiedá de producción de cera, que sírvelu como elementu de proteición y cubierta pa la retención de mugor.
Distribución
Alcuéntrase n'EE. XX. (oeste de Texas, sur de Nuevu Méxicu) y en Méxicu (Durango, Chihuahua, Coahuila y Nuevo León).
Taxonomía
Euphorbia antisyphilitica foi descritu por Joseph Gerhard Zuccarini y espublizóse en Abh. Math.-Phys. Cl. Königl. Bayer. Akad. Wiss. 1: 292 1832. Euphorbia: nome xenéricu que remanez del médicu griegu del rei Juba II de Mauritania (52 a 50 e. C. - 23), Euphorbus, nel so honor – o n'alusión al so gran banduyu – yá que usaba médicamente Euphorbia resinifera. En 1753 Carlos Linneo asignó'l nome a tol xéneru.
antisyphilitica: epítetu que significa "contra la sífilis" y foi descritu per primer vegada por Joseph Gerhard Zuccarini, y foi escoyíu por un estractu de la planta mexicana utilizáu na medicina popular pal tratamientu de la sífilis.
Euphorbia antiquorum
Descripción
Algama ente 3 y 5 m d'altor, con trés o cuatro tallos de 5 a 7 cm de diámetru, ramificaos nes partes cimeres, con nervaduras prominentes n'aletes de 1 a 2 cm d'anchor y 3 a 5 mm de grosez, triangularmente dentaes. Fueyes caduques, alternes, obovoides a oblongues, de 2 a 5 de llongura por 1 a 2 cm d'anchu, base atenuada, marxe enteru, ápiz arrondáu, con escayos proteutores pareaes de 2 a 5 mm de llargor. Los peciolos son bien curtios y les estípules como escayos. Inflorescencia en ciato subterminal con pedúnculu de 2 a 3 mm con 5 lóbulos, arrondaos, denticulaos. Granes subglobosas d'aproximao 2 mm de diámetru.
Usos
Tradicionalmente consideróse que'l látex de la planta tien propiedaes melecinales, insecticides y tóxiques. Foi usáu como emético, purgante y diuréticu. Apocayá comprobóse que les partes aérees de la planta contienen elementos hepatoprotectores y antioxidantes, y xustificaron l'usu de la medicina tradicional de la decocción de la planta pa tratar la ictericia. Estudios de campu revelaron que'l látex puede ser eficaz pal control d'áfidos y dellos inseutos, pero puede ser aguantáu por aquellos cubiertos con cutícula gruesa. De la mesma fueron determinaos los componentes insecticides.
Taxonomía
antiquorum: epítetu llatín que significa "vieyu, antiguu".
Idioma joloano
Consonantes
Tolos consonantes non glotales puédese geminar.
Vocales
Diptongos: aw, uy, ai, iw
Exemplu: Himnu nacional filipín en joloano
Filipines pagnganan
Kalasahan ta,
Mutsa hai Subangan
Edwin Barclay
Edwin James Barclay foi un políticu liberianu fíu de padres barbadenses, qu'exerció como decimoctavu Presidente de la República de Liberia ente 1930 y 1944. Asumió depués del xuiciu políticu de Charles D. B. King y foi escoyíu definitivamente en 1931. Barclay foi miembru del Partíu Whig Auténticu (TWP), que gobernó Liberia mientres pocu más d'un sieglu, calteniendo'l réxime de la minoría américo-liberiana (a pesar de nun pertenecer téunicamente a ella). Mientres el so mandatu, Liberia sofitó a los Estaos Xuníos na Segunda Guerra Mundial. Antes de ser presidente, foi embaxador de Liberia nos Estaos Xuníos, y Secretariu d'Estáu mientres tola presidencia de King (1920-1930).
Barclay foi escoyíu pa completar el periodu de King como presidente. Una de les sos primeres decisiones oficiales foi derogar la famosa Llei de Puertu d'Entrada de 1864 qu'acutara les actividaes económiques de los estranxeros nel país. Darréu, a principios de la década de 1930, robláronse alcuerdos de concesión ente'l Gobiernu de Liberia ya inversores holandeses, daneses, alemanes y polacos. A Barclay atribúyese-y ayudar al país a sobrevivir delles de les mayores amenaces de Liberia a la so soberanía na hestoria d'esi país. Estos incluyíen amenaces de la Lliga de Naciones liderada por Alemaña, el Reinu Xuníu y los Estaos Xuníos para recolonizar el país nun siendo que se realizaren reformes, aiciones agresives per parte de Francia y un intentu de golpe de la empresa Firestone Tire and Rubber que tenía gran parte de la tierra de Liberia. En mayu de 1943, Edwin Barclay visitó los Estaos Xuníos. Foi'l primer home negru en ser presentáu oficialmente dende la tribuna del Congresu de los Estaos Xuníos como convidáu d'honor. Esi mesmu añu, nun se presentó a la reelección y foi asocedíu por William Tubman, retirándose Barclay de la política.
En 1955, abandonó'l TWP pa xunise al opositor Partíu Whig Auténticu Independiente (ITWP), pol que se presentó como candidatu presidencial nes eleiciones xenerales de 1955, siendo derrotáu por William Tubman. Finó pocos meses dempués de la so derrota, en payares d'esi mesmu añu.
Idioma joloano
Exemplu: Himnu nacional filipín en joloano
Yasag in dugu ba't hula b'yaugbugan
Dayn hai uttara sampay pa saytan
Baugbugan da ensin raayat
Bituun-suga hai panji n'yá
In sinag pangdaugan
Bang man di' maka' in sahaya n'yá
Sampay pa kasaumulan
Tantu, bang gubatun ensin dugaing bangsa
Pa kamatay, subay baugbugan!
Consuelo Cano Hernández
Consuelo Cano Hernández ye una política murciana. En 2015 foi escoyida diputada de l'Asamblea Rexonal de Murcia.
Euphorbia anychioides
Euphorbia anychioides ye una especie de planta ensundiosa perteneciente a la familia Euphorbiaceae.
Descripción
Ye una planta que delles vegaes puede atopase como rastrera y midir hasta 50 cm d'altor. Les fueyes son en forma ovada o allargaes, pueden tar tiñíes de colloráu. Les flores son de color coloráu o rosa. Los sos frutos abrir en 3 partes.
Distribución y hábitat
Ye orixinaria de Méxicu. Habita en climes secos, semisecos y templaos, ente los 1900 y los 3000 metros, onde crez a vera de caminos, ta acomuñada al carba xerófilu, montes d'encina y de pinu.
Propiedaes
El so usu inclúi carecimientos dixestivos. En Aguascalientes, utilizar pa la disentería y la incomodidad del estómagu. En dambos casos bebe la cocción de la planta delles vegaes al día. N'Hidalgo, pa la foria.
Taxonomía
Euphorbia anychioides foi descritu por Pierre Edmond Boissier y espublizóse en Centuria Euphorbiarum 12. 1860. Euphorbia: nome xenéricu que remanez del médicu griegu del rei Juba II de Mauritania (52 a 50 e. C. - 23), Euphorbus, nel so honor – o n'alusión al so gran banduyu – yá que usaba médicamente Euphorbia resinifera. En 1753, Carlos Linneo asignó'l nome a tol xéneru.
anychioides: epítetu
Lori Petty
Lori Petty ye una actriz d'Estaos Xuníos que ye meyor conocida pol so papel nel filme de cultu Point Break en 1991 xunto a Keanu Reeves y Patrick Swayze.
Lori Petty nació nel senu d'una familia pentecostal y graduóse de diseñadora gráfica, carrera qu'exerció hasta 1981 hasta que se sintió atraida pola carrera actoral.
Lori Petty empezó la so carrera actoral con series televisives en 1988, como en The Thorns y Booker en 1990. Katherine Bigelow escoyer p'apaecer como la novia del axente especial Utah (Keanu Reeves) nel filme de cultu Point Break en 1991 pola qu'algamó un ciertu grau de popularidá. Siguió na serie A League of Their Own que trata d'un equipu femenín de béisbol formáu mientres la segunda guerra mundial.
Actuó nel filme Free Willy en 1993, y destacó nel filme basáu nun cómic de 1995, Tank Girl como Rebecca Buck. Actuó en distintos xéneros como ye'l casu del filme de terror, Masters of Horror, Fair-Haired Child nel 2006. Tuvo incursionando como guionista y direutora como ye'l casu The Poker House en 2008.
Arnedillo
Arnedillo ye un conceyu de la comunidá autónoma de La Rioxa. Atópase na Rioxa Baxa, a pocos quilómetros de Arnedo, ente les sierres de la Hez y Peñalmonte. Ye travesáu pel ríu Cidacos.
Son bien conocíes les agües termales naturales que surden na superficie dempués de penerase a gran fondura adquiriendo una alta temperatura (unos 52,5 °C). Estes son aprovechaes pol balneariu allugáu na vera derecha del ríu, a la salida del pueblu.
Santolaya Somera ye una pedanía asitiada a 5 km de Arnedillo, al pie de Santa Eulalia Bajera, pero perteneciente al conceyu de Arnedillo.
Historia
Los sos orixenes atópense sobre'l sieglu X.
Nel votu de Fernán González la población apaez nomada como "Arnietello".
En 1170 Alfonso VIII de Castiella daba a la catedral de Calahorra, siendo obispo Rodrigo, la villa y el Castiellu.
L'obispu Juan Pérez llega a un alcuerdu col cabildru en 1224 pol que se fai col señoríu, pero en 1252 la villa #llevantar contra él por non reconoce-y como'l so señor, atacando'l so palaciu y castiellu. Los rebeldes fueron controlaos y multaos con 300 maravedies poles daños causaos, teniendo de rindir xuramentu de vasallaxe. Tres la revuelta surde un nuevu llevantamientu lideráu por un reciu carneru galés. Esti segundu alzamientu ye consideráu polos paisanos como'l fechu más signicativo y granible de la villa, d'ende que puedan trate por toes #callar escultures de carneros cola inscripción "Cymru" na so pata posterior izquierda.
Keita Ishii
Keita Ishii (石井 圭太, ) ye un futbolista xaponés.
Arnedillo
Historia
En 1366 Enrique de Trastámara foi proclamáu rei de Castiella. A cambéu tuvo que conceder a los sos aliaos títulos y riqueces como pagu pola ayuda recibida na so fuxida tres la derrota sufierta na batalla de Nájera. Por ello dexó Arnedillo a Juan Ramírez de Arellano.
El 18 de marzu de 1817 sufrió un terremotu que sedó los montes circundantes y destruyó parte de los sos edificios.
Landelles-et-Coupigny
Landelles-et-Coupigny ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Arnedillo
Icnitas
Mientres el periodu Cretácicu inferior formó parte d'una llanura encharcada que se desecaba dacuando, dexando tres zones enfollagaes nes que les buelgues de dinosauriu quedaben marcaes al so pasu. Col tiempu éstes ensugaben y cubríen con nuevos sedimentos que'l so peso prensaba les capes inferiores, faciéndoles solidificar en roques col pasu de millones d'años. La erosión foi foliando les capes cimeres faciendo visibles munches d'estes formaciones predreses, dexando reparar les icnitas.
Nel conceyu atopen los xacimientos de "Les hoyas" y "El matu". El primeru asítiase cerca de Arnedillo, xunto al ribayu Vadillo y ye de bon accesu. Nél reparar 10 buelgues aisllaes de dinosaurios probablemente carnívoros. D'elles siete son de tres dedos y les otres trés son buecos arrondaos. Los trés meyor calteníes pueden ser un rastru. El segundu xacimientu atópase cerca de Peroblasco, na paraxa que-y da nome y ye d'accesu fácil. Contién 19 buelgues de carnívoru pocu fondes pero bien formaes, de les que cuatro formen un rastru.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 48,33 km², cuenta según el padrón municipal pa 2017 del INE con 451 habitantes y una densidá de 9,33 hab./km².
Población por nucleos
Desglose de población según el Padrón Continuu por Unidá Poblacional del INE.
Ponte del castiellu
Ponte d'un güeyu de mediu puntu asitiáu sobre roca. Créese que podría ser de finales del sieglu XVI, realizáu en sillería.
Castillo
Foi residencia de branu de los Obispos de Calahorra y darréu cárcel de clérigos rebalbos. A mediáu del sieglu XIX llamábase-y castiellu Lombera.
Realizáu en sillarejo y mampostería, d'él caltién una torre de planta cuadrada, una #muralla que la xune coles roques del monte y l'empiezu d'otru muriu. Amás na base del campusantu qu'al pie de él s'atopa, hai muertes d'antiguos murios que seríen de l'antigua fortaleza.
Ilesia de San Servando y San Germán
izquierda|miniaturadeimagen|Redolada de la Ilesia de San Servando y San Germán. izquierda|miniaturadeimagen|Ilesia de San Servando y San Germán. Foi construyida a principios del sieglu XVI sobre una ilesia gótica anterior. El pórticu y el coru altu fueron realizaos a finales del mesmu sieglu o empiezos del siguiente. La sacristía y la parte cimera de la torre son del sieglu XVIII. El retablu mayor de 1560 ye renacentista y ta dedicáu a San Servando y San Germán. Cuenta tamién colos retablos llaterales barrocos de la Virxe del Carmen, San Joaquín y Santa Ana.
Destaca una talla románica del sieglu XIII, procedente de la ermita de la Virxe de Peñalba, a la que la cortó la cabeza, siendo repuesta nel sieglu XVIII.
L'órganu ye del sieglu XVII con agregos de los sieglos XVIII y XIX.
Foi declarada Bien d'Interés Cultural na categoría de Monumentu'l 28 de xunu de 1984.
Ermites
miniaturadeimagen|Ermita de Santiso. miniaturadeimagen|Ermita de Santa María de Peñalba. miniaturadeimagen|Ermita de la Virxe de la Torre. miniaturadeimagen|Ermita de San Andrés. miniaturadeimagen|Ermita de San Miguel. miniaturadeimagen|Ermita de Santiago.
Agües termales
El conceyu ye bien conocíu peles sos agües termales, que flúin por dellos manantiales. Dalgunos d'ellos son aprovechaos por un balneariu, que los sos oríxenes podríen remontase a dómina romana basándose en delles muertes atopaes. Otros manantiales son d'accesu llibre, conocíos como "Poces".
Estes agües melecinales fueron clasificaes como clorurado sódiques, sulfatado cálciques, bromuradas, con iones de magnesiu, fierro, siliciu y rubidiu, radiactives y hipertermales.
Economía
Pola complicada orografía de la superficie del conceyu, hai pocu terrén pa la proliferación de cultivos y la cría de ganáu, polo que la mayoría de los sos recursos económicos provienen del turismu, gracies a la xente que s'avera mientres tol añu a esfrutar del so balneariu y poces termales.
La esplotación d'un parque eólicu dientro del términu municipal de Arnedillo, anque de titularidá privada, supón una importante fonte d'ingresos pal pueblu.
Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.
Fiestes
miniaturadeimagen|Procesión del fumu miniaturadeimagen|Procesión del fumu Esta tradición empezó en 1888, al sufrir el pueblu los efeutos tráxicos d'una epidemia de viruela negra, y la so consecuencia tuvo l'efeutu d'una gran morrina. Los sos habitantes, vencíos ante la desgracia, buscaron na Fe lo que nun podía apurri-yos la ciencia d'entós. Asitiaron una vela negra a cada unu de los siete Santos que daquella teníen, coles mires de sacar en procesión al que tuviera al pie de la última vela n'apagase. Ésti foi San Andrés, al qu'agora procesionan.
Dende l'añu 2013 ta considerada Fiesta d'Interés Turísticu Rexonal.
Marvin Rodríguez Cordero
Marvin Rafael de los Ángeles Rodríguez Cordero ye un educador, políticu y líder sindical costarricense. Ye'l Segundu Vicepresidente de la República pal periodu 2018-2022.
Fíu de Danilo Rodríguez Blanco y Rafaela Cordero Barqueru, padres llabradores ensin estudios, Rodríguez ingresó a los 14 años al Colexu Téunicu Profesional Agropecuariu de Cóbano de la que llaboriaba en funciones agrícoles al pie del so padre. Participó en distintes actividaes comunalistas incluyendo la presidencia de l'Asociación de Desenvolvimientu Integral de La Esperanza de Paquera a los 18 años. Amás d'exercer como educador, Rodríguez foi Secretariu Xeneral del Sindicatu de Trabayadores de la Educación Costarricense (SEC), mesmu qu'al pie de otres centrales magisteriales entamó la fuelga xeneral d'educadores que se sucitó en 2014 xustu ente'l cambéu de gobiernu de Laura Chinchilla y Luis Guillermo Solís por retrasos nel pagu de salarios.
Rodríguez foi designáu candidatu a vicepresidente por Carlos Alvarado, fórmula presidencial que resultaría esitosa nes eleiciones de 2018, según Alvarado por cuenta de la so conocencia nel sector educativo y comunal y el so interés por impulsar una reforma educativa.
785 Zwetana
(785) Zwetana ye un asteroide perteneciente al cinturón d'asteroides afayáu'l 30 de marzu de 1914 por Adam Massinger dende'l observatoriu de Heidelberg-Königstuhl, Alemaña. Ta nomáu n'honor de la fía del profesor K. Pophoff.
Provincia de Västra Götaland
La provincia de Västra Götaland (en suecu: Västra Götalands län) ye una provincia («län») meridional de Suecia asitiada l'este del a mariña sueca nel Mar del Norte. Tien una superficie de 23.942 km², qu'en términos d'estensión ye similar a la de Cerdeña.
Cuenta con un gobiernu civil o länsstyrelse, que ye dirixíu por un gobernador nomáu pol gobiernu. Tamién tien una diputación provincial o landsting, que ye la representación municipal nomada polos ciudadanos de la provincia.
Llenda al norte cola provincia de Värmland; al nordeste, cola provincia d'Örebro; al este cola provincia de Jönköping; al sur, cola provincia de Halland; al oeste, col estrechu de Skagerrak; y al noroeste, con Noruega, cola provincia d'Østfold.
Valeri Jarlamov
Dende 1968 hasta la so muerte en 1981 foi una de les grandes estrelles tantu de la seleición soviética como del CSKA Moscú. Foi campeón olímpicu en Sapporo 1972 y Innsbruck 1976, y subcampeón en Lake Placid 1980. Tamién foi ocho veces campeón del mundu y once veces campeón de la URSS col CSKA.
Provincia de Västra Götaland
Ver tamién
Organización territorial de Suecia
Valeri Jarlamov
La so madre, Carmen Orive Abá, a la que llamaben Begoña, yera de Bilbao, una integrante de los Neños de Rusia, sacupaos d'España dende la zona republicana mientres la Guerra Civil.
Valeri Jarlámov finó nun accidente de tráficu xunto a la so muyer Irina en 1981, con namái 33 años, nuna autopista cerca de Moscú.
En 2005, foi incluyíu póstumamente nel Salón de la Fama del Ḥoquei sobre xelu de Toronto, siendo'l tercer soviéticu que lo consiguía tres Vladislav Tretiak y Viacheslav Fetísov.
Landes-sur-Ajon
Landes-sur-Ajon ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Valeri Jarlamov
La so vida foi llevada a la gran pantalla nel añu 2013, na película rusu-española Lleenda nᵘ17, onde lo interpretó unu de los nuevos talentos del cine rusu, Danila Kozlovsky.
Landes-sur-Ajon
Tien una población de y una superficie de  km².
Mapa invertíu
250px|thumb|right|Mapa invertíu 225px|thumb|right|La famosa semeya de la Tierra dende'l [[Apollo 17 (Blue Marble) orixinalmente tenía'l Polu Sur enriba, como nesta vista, cola islla de Madagascar visible xusto a la izquierda del centru, y el continente africanu a la so derecha. Sicasí, la imaxe foi invertida p'afaela a la vista tradicional. ]]