cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pizza Hut
Historia
Gracies al ésitu del so negociu, n'avientu de 1958 abrióse'l primera franquiciado en Topeka. Convencíos de que'l so negociu podía espandise n'Estaos Xuníos, los hermanos Carney contautaron con un arquiteutu de Wichita, Richard D. Burke, por que diseñara los nuevos locales con un techu de texas coloraes y forma de gorru, estremables de la competencia.
En 1965, añu en que s'empecipien les campañes publicitaries pa televisión, algamáronse los 150 restoranes. Y en 1969 desenvolver a nivel internacional con apertures en Canadá y Australia. Con tal crecedera, la empresa tuvo munchos problemes pa controlar a tolos sos nuevos franquiciados y tardó ocho meses n'unificar la contabilidá.
El númberu de restoranes multiplicar mientres la década de 1980, consolidando a Pizza Hut como líder mundial del so mercáu. En 1986 inauguróse'l local númberu 5000 y en 1990 abrióse'l primeru en Moscú, cuando entá formaba parte de la Xunión Soviética. Sicasí, la so bona marcha atayar na década de 1990 pola creciente competencia.
Yá que los beneficios na división de bébores yeren bien cimeres a la de restoranes, PepsiCo dixebrar y creó en 1997 una empresa subsidiaria, Tricon Restaurants (actual Yum! Brands), qu'arrexuntaba a tolos sos restoranes (Pizza Hut, KFC y Tacu Bell).
La compañía anunció un cambéu de marca que s'empecipió'l 19 de payares de 2014. El cambéu de marca foi un esfuerciu p'aumentar les ventes, que cayeron nos dos años anteriores. El menú ampliar pa introducir dellos elementos tales como sabores de corteza y once nueves especialidaes n'empanaes. Tamién s'actualicen los uniformes de trabayu pa los emplegaos.
Productos
thumb|right|200px|Pizza al sartén. El productu estrella ye la pizza nes sos distintes variedaes. La más común ("pan pizza") ye al estilu Chicago, con más quesu y más gruesa que les d'estilu italianu. Tamién hai masa clásico, fina, rellenar de quesu nos cantos (rolling pizza) y la que sustitúi'l cantu por taragaños de quesu (cheesy pops). La ufierta depende de cada país y el veceru puede escoyer los ingredientes disponibles que deseye. Suélense llanzar productos d'edición llindada y los que menos ventes tienen dexen de fabricase.
Amás de pizzas, ufiértense otres comíes. Nel apartáu d'entrantes puede escoyese pan d'ayu, alitas de pollu, fingers de mozzarella, bocaos y postres. Dende 2008, los restoranes n'Estaos Xuníos y Panamá vienden tamién pasta italiano. Amás esisten promociones especiales que combinen pizza con entrantes.
La gran mayoría de franquicies de Pizza Hut vienden bebíes de PepsiCo, sacante en Costa Rica, Chile y Perú onde se viende Coca Cola (anque nesti últimu país vendíase Pepsi hasta 2012).
La pizza de corteza rellena introducióse'l 26 de marzu de 1995. A la fin del añu convirtiérase nuna de les sos llinies más populares. Pizza Hut desenvolvió una pizza pal so usu como alimentu nel espaciu, que foi apurríu a la Estación Espacial Internacional en 2001. Foi selláu al vaciu y mide cerca de 6 pulgaes (15 cm) de diámetru pa encaxar nel fornu de la estación. Poner en marcha nun Soyuz y comíu por Yuri Usachov n'órbita.
Logotipu
thumb|left|150px|Logo clásicu de Pizza Hut, a valir dende [[1967 hasta 1999.]] Pizza Hut empezó a faer publicidá a nivel nacional en 1965 cola campaña Putt Putt to the Pizza Hut. El so primer logotipu tuvo como protagonista a la so antigua mascota, Pete, cola pallabra "Pizza" y "Hut" siendo sosteníos en cada mano.
En 1967 adóptase'l logotipu tradicional del techu coloráu col nome debaxo, basar na fachada de los restoranes que fizo Richard D. Burke años tras.
El diseñu modernizar en 1999 al actual, con una nueva tipografía y un cambéu nel techu coloráu. Pizza Hut introdució un nuevu logotipu similar a a l'anterior, pero introdució una fonte distinta. Amás, la "i" en "Pizza" tenía un puntu verde asitiada nella, y una llinia mariella asítiase debaxo de la marca de pallabra. Anque esti logotipu anováu foi introducíu, colos años yá nun s'utiliza'l diseñu del "techu coloráu". Dellos restoranes anovaos entá caltienen la forma del diseñu anterior, pero los más nuevos lleven revestimiento de madera esterior y carauterístiques interiores modernizaos, solo dellos restoranes anovaos lleven l'iconu del "techu coloráu", actualizando namái'l logotipu. A partir de 2010, esti logo anguaño ta siendo utilizáu como un logotipu secundariu. miniaturadeimagen|Logotipu de Pizza Hut creáu en 2008. [[La Valeta, Malta.]] En 2008 el logotipu ye anováu, el "techu coloráu" ye zarráu nun cuadru de color vinotinto, mientres el nome de restorán (allugáu embaxo o escontra un llau) ta zarráu nun rectángulu vinotinto más escuru. Esti logo utilizar en dellos países d'América del Sur, y tamién s'utiliza en Hong Kong, Israel y el sureste asiáticu.
En febreru de 2014, la franxa mariella na parte inferior de la marca de pallabra y el puntu verde na "i" en "Pizza" fueron retiraos del diseñu del logotipu y la marca de pallabra foi baxada más lloñe del símbolu de techu coloráu. Esta versión ye similar al logotipu de 1968, ya inda s'utiliza en dellos países.
En payares de 2014, Pizza Hut anunció un cambéu importante nel so menú y l'aspeutu de los sos restoranes. Tamién anunciaron un nuevu logotipu y un nuevu diseñu de la caxa, que púnxose en marcha'l 19 de payares d'esi mes. El logotipu consiste nel logotipu de febreru de 2014 en blancu, asitiáu nun diseñu del círculu coloráu similar a una pincelada. Sicasí, nes caxes d'esti logotipu namái tien el techu blancu nel interior del círculu coloráu. Esti últimu logotipu empezar a usar en dellos países d'Asia en 2016 y en Suramérica en 2017.
Marketing
Pizza Hut apaeció en películes como Back to the Future II (1989) o Demolition Man (1993, solo na versión europea) y foi una de les primeres en faer publicidá per allugamientu nun videoxuegu pa consola: Teenage Mutant Ninja Turtles II: The Arcade Game, que na so versión de NES alteriaba los gráficos con referencies a la marca ya incluyía un cupón por una pizza gratis. En cuanto al deporte, patrocinó al Fulham Football Club de la Premier League inglesa na temporada 2001-02.
Tamién en 1999, el xuegu Crazy Taxi para Sega Dreamcast tuvo como protagonista a Pizza Hut como una de los allugamientos que los xugadores fueron capaces de conducir pa llevar a los veceros. Sicasí, nel rellanzamientu del xuegu de 2010 para Xbox Live y PlayStation Network, la totalidá del allugamientu de productos, incluyendo los llugares de Pizza Hut fueron retiraos.
A diferencia d'otres franquicies de comida rápida, Pizza Hut nun tien una mascota corporativa, anque si recurrió a ella en distintes promociones de la década de 1990. Ente 1993 y 1997 facer pa Estaos Xuníos una serie d'anuncios, Pizza Head Show, dirixida al públicu infantil y protagonizao por una porción de pizza. Y en Australia recurrir al repartidor Dougie, al qu'interpretaba l'actor Diarmid Heidenreich.
Operaciones internacionales
thumb|700x700px|Presencia internacional de Pizza Hut (países en colloráu). Pizza Hut cunta con más de 15 000 restoranes (casi toos en réxime de franquicia), lo que la convierte na cadena de pizzerías más grande del mundu.
La sede central atópase en Plano, Texas (Estaos Xuníos). El primer local abrir en Wichita, Kansas el 15 de xunu de 1958 y a día de güei sigue de pies, anque yá nun ta nel so allugamientu orixinal; en 1984 foi treslladáu hasta la Universidá Estatal de Wichita, onde estudiaron los hermanos fundadores.
Solo nos Estaos Xuníos cunta con más de 7.757 puntos de venta, que van dende simples restoranes hasta puestos de comida pa llevar. Nel estranxeru tien 6.350 establecimientos, partíos por 100 países y territorios.
En 1968 abrióse'l primeru en Canadá y un añu dempués llegó a Méxicu, que se convirtió de la mesma nel primeru de fala hispana en tenelo. En 1973 hubo un puntu d'inflexón pa la política d'espansión, cola inauguración de locales en Xapón y Reinu Xuníu.
Ta presente nos siguientes países de fala hispana: Méxicu con 215, Perú con 66, Costa Rica y Chile con 56, El Salvador con 54, Puertu Ricu con 53, Hondures con 47, Ecuador con 36, Panamá con 36, República Dominicana con 21, Paraguái con 17, España con 16, Nicaragua con 12, Colombia con 11 y Venezuela con 8.
Pizza Hut abrió n'Arxentina en 1983 pero retiró tiempu dempués, tornó en 1990 pero volvió retirase en 1998 debíu al poco ésitu en ventes.
Shinya Yajima
Shinya Yajima (矢島 慎也, ) ye un futbolista xaponés.
Pizza Hut
Critica
Nel Reinu Xuníu, Pizza Hut foi criticada n'ochobre de 2007 pol altu conteníu de sal nes sos comíes, dalgunes de les cualos atopóse que contienen más del doble de la cantidá diaria encamentada de sal pa un adultu, una y bones les carnes de los ingredientes de pizza (xamón, salchicha, tocín, etc.) son salaos y grasos. Pa cumplir l'oxetivu de 2010 Axencia de Seguridá Alimentaria de los niveles de sal nos alimentos, ente 2008 y 2010 la compañía esanició más del 15% del sal al traviés del so menú.
Aderus sticticus
Aderus sticticus ye una especie de coleópteru de la familia Aderidae. Describióla científicamente George Charles Champion en 1890.
Distribución xeográfica
Habita en Guatemala.
214 Aschera
214 Aschera ye l'asteroide númberu 214 de la serie descubiertu'l 29 de febreru de 1880 por Johann Palisa en Pola.
Aderus stigmosus
Aderus stigmosus ye una especie de coleópteru de la familia Aderidae. Describióla científicamente George Charles Champion en 1890.
Idioma groningués
El groningués, o frisu-groningués oriental (neerlandés: Gronings, groningués: Grönnegs) ye un grupu de dialeutos del baxu saxón neerlandés que se falen na provincia neerlandesa de Groningen y la so contorna, nel norte y este de la provincia de Drenthe y al este de la municipalidá frisona de Kollumerland ca. Tanto'l groningués como'l frisón oriental, al otru llau de la frontera xermanu-groninguesa, podríen considerase como un solu dialeutu.
Aderus stigmosus
Distribución xeográfica
Habita en Guatemala.
Idioma groningués
El groningués foi consolidándose a midida que la ciudá de Groningen, mientres el sieglu XV, foi ganando más y más influencia nes tierres comarcanas. Cuando s'incorporaron los Ommelanden (la redoma) a Groningen, en 1594, como la provincia de Stad en Lande, el frisón que se falaba nos Ommelanden foi substituido pola variedá so saxona falada en Groningen; mesmu procesu que se repitiría 200 años más tarde na Frisia Oriental; sicasí, el frisón oriental caltuvo dellos aspeutos comunes de vocabulariu y semántica col groningués.
214 Aschera
Ye un asteroide de clas E.
Foi nomáu asina pola diosa Aschera.
Nesquik
Nesquik ye una marca y un productu de la compañía Nestlé, consiste en cacáu en polvu soluble na lleche, que foi desenvueltu nos Estaos Xuníos en 1948, ya introducíu nel mercáu como Nestlé Quik. La finalidá del productu ye camudar el sabor de la lleche pa faelo más similar al del chocolate. El so mayor competidor ye Cola Cao.
Carauterístiques
Los sos ingredientes son azucre, cacáu, canela, soya, sal y más.
Nos países nos qu'utilizaba'l nome Nestlé Quik (incluyendo Francia, Suecia, Estaos Xuníos, Australia y Colombia) camudóse la marca en 1999, pa pasar a utilizar namái la marca Nesquik como nome a nivel mundial. Coles mesmes introduciéronse nuevos productos, como los ceberes Nesquik, que al contautu cola lleche eslleen el chocolate de les ceberes dientro de la mesma.
Campañes publicitaries
thumb|right|150px| Coneyu Quicky nel Expo En 1955 Nestlé contrata al ventrílocuu Jimmy Nelson pa espublizar el productu na televisión pa neños. el moñecu llamáu Danny O'Day solía dicir que'l productu 'faía que la lleche tuviera sabor a millón de dólares'. Danny y un perru llamáu Farfel acabaríen cantando'l jingle del productu.
En 1973 la estratexa publicitaria de la marca incorporaría l'elementu pol cual resulta más reconocible anguaño; un coneyu antropomórfico animáu llamáu coneyu Quick. (tamién llamáu Quicky), que más tarde sería denomináu'l coneyu de nesquik.
Relevancia cultural y mediática
El coneyu de Nesquik y el productu mesmu fueron asonsañaos y referenciaos nuna serie d'otros productos culturales, lo que da cuenta de la so relevancia na cultura popular.
Maggi
Intereses
El desembarcu de Maggi n'España llega en 1910. Namái 3 años dempués, en 1913, Maggi enserta'l so primer anunciu de Sopes a la Española. Na España de la guerra civil solo sirvieron los sos productos al bandu subleváu, porque dende'l bandu republicanu nun fueron capaces de consiguir un contratu. Esto motivó la nacencia de la empresa Pita Blanca nesti bandu y darréu pa andar a la tema con ella Starlux.
Llingües xermániques orientales
A partir de los datos de Jordanes, Procopio, Pablo'l Diáconu y otros, pruebes llingüístiques y evidencies na toponimia y arqueolóxiques, créese que la tribus xermániques orientales (vándalos, burgundios, godos, rugios y otros), falantes d'estes llingües, emigraríen dende Escandinavia a la zona entendida ente'l Oder y el Vístula ente los sieglos VII y IV e.C. Ello ye que la influencia escandinava en Pomerania y el norte de Polonia a partir del sieglu III y d'equí p'arriba foi tan considerable qu'esta rexón ye dacuando incluyida na cultura de la Edá del Bronce nórdico (Dabrowski 1989:73).
Tamién hai evidencies arqueolóxiques y toponímiques de que los burgundios moraron na isla de Bornholm en Dinamarca (en nórdicu antiguu Borgundarholm).
Les tribus xermániques orientales taríen rellacionaes coles tribus xermániques septentrionales, emigraren d'Escandinavia nel este de Elba (vándalos, burgundios, godos, rugios y otros).
Fiestes Patries de Perú
250px|thumb|Proclamación de la [[Independencia de Perú.]] Les Fiestes Patries de Perú son les celebraciones nacionales añales que celebren la Independencia de Perú dempués del dominiu d'España. Consten oficialmente de dos díes:
Les celebraciones de Fiestes Patries coinciden cola selmana de vacaciones per parte de les escueles y dalgunes instituciones. Al pie de la Navidá, les Fiestes Patries signifiquen la mayor y principal celebración del añu pa los peruanos y ye avezáu que los comercios xeneren tantes ganancies como nel mes d'avientu.
El turismu internu y esternu crez especialmente nestes fiestes yá que colos feriaos, la xente suel visitar diverses zones turístiques de Perú y ser parte d'estes celebraciones. Hai de solliñar que mientres el sieglu XIX, les feches conmemorativas más importantes yeren el 28 de xunetu (Declaración de la Independencia), el 9 d'avientu (Batalla d'Ayacucho) y la fecha de cambéu de mandu presidencial.
El día 28 de xunetu
250px|thumb|[[Bandera de Perú.]] El 28 de xunetu de tolos años, conmemórase'l día en que'l Perú llogró'l so Independencia. El llibertador José de San Martín proclamó la Independencia de Perú nesta fecha. L'amanecer del 28 ye saludáu con una salva de ventiún cañonazos, como preámbulu de la ceremonia del izamiento de la bandera.
L'usu de la Bandera
Anque nun ye obligatoriu, mientres tol mes de xunetu munches cases, establecimientos, instituciones públiques y privaes, escueles, restoranes, ente otros izan una bandera. L'usu de la bandera nacional solo ye obligatoriu dende'l 27 al 30 de xunetu en tolos edificios particulares ente les 8 de la mañana y les 6 de la tarde, según la Llei 15253. Les persones que nun cumplan con esta norma tienen de pagar una multa ente 54 y 1800 nuevos soles.
Con respectu al Presidente
El Presidente de la República de Perú cumple con una de les sos mayores obligaciones nestos díes. Na so calidá de Xefe d'Estáu, tien de rindi-y cuentes al país col mensaxe del estáu de la nación tolos 28 de xunetu de cada añu, respectu de lo que s'avanzó hasta la fecha. Esti costume peruana foi impuesta pol Llibertador José de San Martín y siguió hasta'l día de güei.
Misa Te Deum Ecuménicu
La mañana del 28 de xunetu, l'Arzobispo de Lima celebra la Misa y Te Deum, himnu d'agradecimientu a Dios, como manda la Ilesia Católica. A la misa alleguen les personalidaes más importantes xunto col Presidente de la República. La misa empieza oficialmente a les 08:00 a.m.
Invitación al Presidente de la República
La mañana del 28 de xunetu, representantes del Congresu de la República de Perú, dirixir hasta Palaciu de Gobiernu pa convidar al Presidente por que pronuncie nel Congresu'l tradicional Mensaxe a la Nación. La comitiva del Poder Llexislativu Peruanu pue tar encabezada por cualesquier Congresista designáu pal casu o por el mesmu Presidente del Congresu.
Esmeralda Mitre
Esmeralda Mitre ye una actriz arxentina. Ye descendiente del ex Presidente de la Nación Arxentina y fundador del diariu La Nación, Bartolomé Mitre.
Biografía
Esmeralda Mitre nació en Buenos Aires, Arxentina, en 1982, ye fía de la ex-modelu y artista plástica Blanca Isabel Álvarez de Toledo y de Bartolomé Luis Mitre. Empezó a trabayar como actriz a les sos cuasi 20 años.
Fiestes Patries de Perú
Percorríu hasta'l Congresu
250px|thumb|L'ex-presidente [[Alan García despidir del titular del Llexislativu, César Zumaeta, depués de dirixir el so Mensaxe a la Nación nel añu 2010.]] Una vegada que fuera convidáu, el Presidente sale con aldu escontra la sede del Congresu de la República en vehículu y bien escasamente facer a cuerpu. El Mandatariu puede escoyer dir nuna limusina zarrada o nun carru con techu abiertu, acompañáu del antiguu contingente del Reximientu de Caballería Gloriosu Húsares de Junín» N° 1 - Llibertador de Perú guardia del Presidente, anguaño la escolta presidencial a partir del 2012 ye'l Reximientu de Caballería «Dragones Mariscal Domingo Nieto», uniformados de gala y coles sos llances tradicionales.
El percorríu dar polos cinco primeres cortes del tradicional baldrayu Junín hasta'l Palaciu Llexislativu de Perú. Ye avezáu que nesti percorríu, los simpatizantes del Presidente acompañar mientres el trayeutu, Le avienten flores y saludar con efusión. Mientres el gobiernu d'Alejandro Toledo, el trayeutu fíxose cuasi siempres en carru descubiertu. Una vegada que llega a la sede del Llexislativu, entra al Palaciu pol Hall de los Pasos Perdíos, onde'l Comandante en Xefe de les Fuercies Armaes de Perú rínde-y honores a la so alta invistidura; depués entra a la sala principal o sala de sesiones, onde s'atopa'l plenu.
Esmeralda Mitre
Biografía
Les sos primeres actuaciones fueron n'unitarios y series televisives pa depués empobinase más al teatru y al cine. En 2008 filmó La vida anterior de Ariel Broitman, xunto a Elena Roger. En xunetu de 2010 interpretó a Ofelia en Hamlet so la direición de Juan Carlos Gené nel Teatru Presidente Alvear. En 2014, en teatru trabayó en Adictes a vos de Marcos Carnevale, y en televisión tuvo en Taxxi, por Telefé, y Guapes por Canal 13 onde interpretó'l papel de Dolores Hasting. El so maríu foi designáu direutor del Teatru Colón, el so nomamientu provocó reacciones de quien cuestionen, ente otres coses, el nomamientu d'un dirixente políticu ensin nengún antecedente probáu pal puestu, tamién se cuestionó'l so accesu al cargu dempués del so casoriu con Esmeralda Mitre, atribuyendole a dicha unión la so designación.
Fiestes Patries de Perú
Regresu a Palaciu de Gobiernu
Una vegada termináu'l so mensaxe, retorna al Palaciu de Gobiernu de Perú para depués siguir con más ceremonies oficiales.
El día 29 de xunetu
250px|thumb|Primer Brigada de Fuercies Especiales mientres la Gran Parada Militar de 2011. El día 29 de xunetu, les celebraciones son realizaes na mayoría mientres la mañana, anque les celebraciones propies realizar mientres la tarde.
Gran Parada Militar
Na ceremonia participen les Fuercies Armaes de la República de Perú y la Policía Nacional de Perú. A lo llargo de les aveníes, instálense palcos con toldos de color colloráu y blancu, n'alusión a los colores patrios. Mientres la ceremonia desfilen representantes de los trés armaes y la Policía Nacional, xunto colos invitaos.
Cada institución castrense ye acompañada pela so respeutiva banda. Nesta ceremonia amuésase parte del material bélico de Perú, anque los armamentos más especializaos nun son amosaos como política de Defensa. El personal esplegáu ye mínimu y la seguridá estrema.
Ceremonia d'Aición de Gracies pol Perú
Por aciu Decretu Supremu N° 079-2010-PCM dictáu mientres el gobiernu del entós Presidente Alan García dispúnxose incluyir dientro de les actividaes oficiales del Presidente de la República por Fiestes Patries, la so concurrencia a la Ceremonia d'Aición de Gracies pol Perú, el día 30 de xunetu de cada añu, dándo-y d'esta manera calter oficial a esta ceremonia que se venía llevando a cabu dende l'añu 2006.
L'ex-presidente Alan García allegó a esta ceremonia mientres tolos años del so mandatu, ente que el ex-presidente Ollanta Humala namái lo fixo en 2015 L'añu 2016, añu del entamu del so mandatu como Presidente de la República, Pedro Pablo Kuczynski xunto a dellos de los sos ministros asistió a esta ceremonia. El so concurrencia repitióse l'añu 2017, anque nesta oportunidá la ceremonia llevar a cabu'l 29 de xunetu de conformidá col Decretu Supremu 069-2017-PCM.
Idioma burgundiu
L'idioma burgundiu foi una llingua xermánica oriental, faláu pol pueblu burgundiu dende'l so supuestu orixe en Bornholm, pasando pola so migración a Pomerania (actuales Polonia y nordés d'Alemaña), hasta'l so establecimientu definitivu nes rexones gales de Burgundia y Sapaudia (aproximao los territorios de les actuales rexones de Renania, Borgoña y parte de Saboya).
Poco se sabe d'esta llingua. Caltiénense dellos nomes propios de los burgundios, y delles pallabres de dialeutos actuales de la zona paecen derivar de l'antigua llingua burgundia, pero de cutiu ye difícil estremar éstes de les pallabres d'otru orixe xermánicu; sicasí, de la forma moderna d'estes pallabres rares vegaes ye apropiáu deducir enforma sobre esti antiguu idioma. Esisten munches especulaciones sobre la influencia xermánica que tuvo'l burgundiu sobre los modernos dialeutos francu-provenzales tres la incorporación al reinu de Francia del so área d'influencia.
Esguiladora
derecha|miniaturadeimagen|Una glicina (Wisteria) afatando una glorieta nuna llocalidá de clima templáu. miniaturadeimagen|[[Convolvulaceae|Campanines de la especie Ipomoea purpurea.]] En botánica, una planta de guía o guiadora (n'inglés vine) ye una planta con tarmos elongaos y delgaos, que nunca se sostienen por sigo mesmos; y si interpretamos cada entrenudo col so respeutivu nuedu (y les sos respeutives fueyes y yemes) como un módulu, reparase que tolos módulos de la planta tienen una grosez y funcionalidad más o menos similares. Ye dicir que nun ye un términu sinónimu de planta postrada". Les plantes de guía pueden ser añales o perennes, herbales o maderices, trepadores o non (vease tamién la voz caribeña bejuco); toes coinciden na estratexa ecolóxica de buscar el sol alloñaes del so sitiu de guañada ensin necesidá de sostenese por sigo mesmes.
La perda del sostén y ganancia de elongación del tarmu de forma de "parasitar mecánicamente" a otres plantes hasta llegar al sol ye una estratexa relativamente senciella de medrar evolutivamente qu'apaeció munches vegaes independientemente, polo que s'atopa en munchos grupos non emparentaos, caun d'ellos de la mesma más diversu que los sos grupos emparentaos non trepadores (Marticorena et al. 2010 citando a Cronquist 1981 y a Gianoli 2004 Más de 133 families de anxospermes tienen representantes trepadores, incluyíes les hemitrepadoras (Gentry 1991).
La estratexa guiadora y trepadora ye particularmente esitosa en climes templaos en hábitats onde la competencia pol sol ye bien alta, una y bones la temperatura déxa-yos desenvolver vasos xilemáticos de gran diámetru, que son eficientes y económicos pa la conducción de l'agua a eses temperatures pero estropiarianse con facilidá en climes secos y en climes fríos. El embolismo inducíu poles xelaes ye ensin batura a duldes el mayor fautor de los qu'inflúin la distribución global de los grupos de lianas (guiadoras maderices perennes). Evitar la cavitación o recuperase d'ella pue ser particularmente importante pa elles, que tienen de normal una velocidá baxa d'aumentu de diámetru, rellacionada col so baxu reemplazu de vasos, y la so falta de, o amenorgáu desenvolvimientu de la madera (heartwood). La llonxevidá de los vasos de xilema nes lianas ye alta, y son comunes el látex, el mucílagu, y la resina, que sellen la superficie dempués d'un dañu, lo que puede amenorgar l'espardimientu del embolismo al restu de la planta. Otros mecanismos d'arreglu inclúin la presión dende'l raigañu (root presure) y el rellenáu dende'l parénquima xilemático circundante. La liana Celastrus orbiculatus sobrolleva la perda de la conductancia mientres l'iviernu desenvolviendo vasos nuevos al traviés de la so crecedera secundaria y con poco o nenguna presión dende'l raigañu, d'una forma similar a los árboles ring-porous de climes templaos.
Darwin (1865 ) nel so trabayu seminal sobre plantes trepadores clasificó a les formes d'engatar en 5 categoríes, de les cualos les guiadoras tendríen les 4 primeres: les plantes de tarmu cambiadizu, les "esguiladores por fueyes" con fueyes urticantes, les portadores de bilortos (sían éstos derivaos de fueyes o de ramificaciones), les esguiladores por raigaños adventicies y otros mecanismos de tipu pad adesivu, y les esguiladores con gabitos" (hook climbers) que munches vegaes sofitense na vexetación ensin enferronase firmemente a ella, les postreres son equí llamaes de vezu semitrepador  o apoyante (como delles variedaes de rosales trepadores, de cañes allargaes) y son trataes n'otru artículu. Darwin (1865) nun incluyó na so clasificación, porque nun engaten, a les plantes escandentes de módulos indiferenciados que se sofiten sobre la tierra ensin engatar y que son incluyíes nesti artículu. El tipu de fixación al hospedador propúnxose que llenda la distancia ente dos soportes socesivos y el diámetru máximu del soporte. Les esguiladores por raigaños y por pads adesivos pueden engatar los soportes de mayor diámetru, pero de normal utilicen un solu hospedador porque la so manera de fixación rique un contautu cercanu cola superficie a la que se xunten. El tipu de fixación tamién tien un rol nes carauterístiques ecolóxiques de les esguiladores y la so distribución nes distintes socesiones de montes maduros, como los sos requerimientos no que respeuta al sustratu mecánicu y el estrés mecánicu que son capaces de soportar nos distintos estadios del so desenvolvimientu.
Definiciones
derecha|miniaturadeimagen|473x473px|El lúpulu ([[Humulus lupulus), una cambiadiza.]] Amás por definición, nenguna planta de guía ye de tarmos argutos (que se sostengan por sigo mesmos), pero pueden tener tarmu decumbente. Nes decumbentes, la planta ye postrada salvu nel ápice o punta del tarmu, que s'alza mirando escontra riba, como en Cucurbita. Comparar con tarmu postráu. derecha|miniaturadeimagen|306x306px|Un felechu trepador", Lygodium microphyllum. Una planta con aspeutu de guiadora ye'l felechu trepador", Lygodium. Esta planta tien un tarmu soterrañu (rizoma) del que s'alcen les llargues fueyes compuestes, de raquis cambiadiza, que les enrosquen a los soportes pudiendo algamar los 30 metros d'altor. Les fueyes que s'alcen del rizoma y enrósquense a los soportes escarecen de los nuedos y yemes que carautericen a los tarmos de les plantes guiadoras.
Carauterístiques
D'elles, les esguiladores precisen un soporte pa encaramarse: otra planta, un muriu, un peñascu, etc. Pa ello puede utilizar órganos como bilortos, uncinos, raigaños adventicias, etc. o ye ella mesma la que s'enrosca alredor del soporte, llamándose entós cambiadizu. Cuando puede enferronase o enroscase, seya trepadora o non, llámase enredadera. Ciertes enredaderes nun engaten polo que nun precisen un soporte, y pueden estendese pola superficie del suelu ensin nengún problema: son plantes escandentes.
Les esguiladores pueden ensugar a otres plantes o árboles, si non se -yos frada, al quita-y la importante lluz solar a otres plantes. Sicasí nun son plantes parásites, yá que namái busquen un soporte pa recibir más lluz; o bien, pa buscar el llugar más fayadizu pal so desenvolvimientu. Son plantes parásites sicasí les qu'enfusen colos sos raigaños n'otres plantes.
Un exemplu d'esti tipu de plantes, ye la de les fabes, que debe la so rápida crecedera al fechu de que ye una enredadera; ésta nun precisa desenvolver tarmu maderizu. Otros exemplos son les plantes de sandía y de zapallo, estenses enredaderes a les que comúnmente se prefier nun da-yos un soporte pa engatar, pola mor del tamañu y pesu de los sos frutos.
Les plantes de guía son comúnmente de rápidu a bien rápida crecedera. Pueden ser clasificaes según dellos criterios, perennes - añales o biañales, siempreverdes - caducifolies, etc. La división tradicional fai focu nes carauterístiques de los sos tarmos, arrexuntándoles n'herbales, y esguiladores maderices o lianas. Les primeres nun xeneren tochu, y tán distribuyíes, en diversu grau, en gran parte de les formaciones arbustives y forestales del mundu. Les segundes, sicasí, son carauterístiques de les rexones templaes, siendo especialmente abondoses nes selves tropicales, onde la vexetación compite por escapar de les solombres y algamar el sol de los altores.
Dellos árboles xeneraron adautaciones defensives contra les esguiladores. Por casu, munches de les palmeres selváticas tienen pesaes fueyes —xunto coles sos bases envainadoras— caduques. D'esta miente, les esguiladores que llograron garrase a elles son arrincaes del restu del árbol al ser abasnaes al suelu na cayida.
Amphonyx rivularis
Amphonyx rivularis ye una poliya de la familia Sphingidae. Vuela al sur de Brasil.
Esguiladora
Información de cultivu y caltenimientu
miniaturadeimagen|250x250px|Esguiladora montesa sobre una estructura abandonada. miniaturadeimagen|226x226px|Esguiladores en [[República de China|Taiwán.]] El cultivu de plantes de guía nel xardín comúnmente depende de ciertu cuidu y control. Estos encamientos tán xeneralizaes, polo que dalgunes d'elles nun apliquen a tou tipu de guíes.
Exemplos de plantes de guía
Dos families de plantes de muncha importancia económica pol so frutu comestible son les cucurbitácees y les vitáceas, pa les que son construyíes pérgolas o espalderas en cultivos comerciales (nel campu la costume ye cultivar les cucurbitácees de forma rastrera, pero respuenden meyor engataes a una pérgola, techu o espaldera en cultivos comerciales). Les cucurbitácees cultivaes son añales o perennes geófitas, polo que namái van ser visibles mientres el branu, les vitáceas cultivaes son de tarmu maderizu que dempués de perder les cañes verdes caltiénense na pérgola tol iviernu. derecha|miniaturadeimagen|Una bignoniácea trepadora ornamental. Otres guiadoras:
Bibliografía
Definiciones y traducción de les mesmes:
Pa siguir lleendo, citaos en Marticorena et al. (2010):
Amphonyx rivularis
El so valumbu ye de 110 a150 mm,  los machos son muncho más pequeños que les femes.
Los adultos vuelen sobre un añu y aliméntense del néctar de les flores.
Shaila Dúrcal
Ente setiembre de 2015 y xineru de 2016, participó como parte del xuráu de la cuarta edición de Tu cara me suena, xunto a la tamién cantante Lolita Flores, y a Carlos Latre y Àngel Llàcer.
Biografía
Shaila ye fía de los cantantes Rocío Dúrcal y Antonio Morales "Junior", la so hermana ye l'actriz Carmen Morales, tien otru hermanu llamáu Antonio Fernando, quien de pequeñu se xació col mundu de la música nel dúu Antonio y Carmen.
N'avientu de 2005, la moza cantante tuvo qu'atayar en Méxicu la grabación del so segundu discu tres l'agravamientu del cáncer d'úteru que carecía la so madre yá que esti estendiérase a los pulmones y tuvo que tornar a Madrid pa tar con ella y la so familia. Tres el fallecimientu de la so madre'l 25 de marzu de 2006, pasó momentos difíciles pero volvió al estudiu de grabación a siguir cantando nun discu homenaxe a Rocío Dúrcal, que pretendía que fora una sorpresa a la so madre y que, lamentablemente, nun pudo esfrutar. Rocío Dúrcal diba grabar un discu de duos xunto a mozos cantantes masculinos como Luis Miguel, Alejandro Sanz, David Bisbal, Enrique Iglesias, Ricardo Arjona, Chayanne, Juanes, Luis Fonsi, Ricky Martin o Alejandro Fernández, pero non pudo cumplise pola so repentina muerte, y Shaila Dúrcal yá manifestó'l so deséu y enfotu por que esto faiga realidá llueu gracies a les posibilidaes qu'ufierten les nueves teunoloxíes dixitales.
El 12 d'abril de 2008 casóse con Doriu Ferreira n'Acapulco.
Carrera musical
Shaila editó un primer discu solu en Méxicu, onde nun llogró ésitu. El so propiu nome Shaila (Sony-BMG Méxicu), sirvió de títulu pa esti llanzamientu que foi publicáu'l 25 de mayu de 2004 y foi producíu por Kiko Cibrián. Inclúi cantares de diversos autores como Rudy Pérez, Claudia Brant, Kike Santander o Roberto Livi. El discu foi grabáu mientres los meses de payares de 2003 y marzu de 2004 ente San Diego y Miami, Florida con grandes medios de producción, lo que-y faía abarruntar un bon llanzamientu. Con un estilu pop y R&B. El primer senciellu foi Perdóname, n'homenaxe al so padre, el cantante Junior. La decepción pol escasu ecu del discu en Méxicu foi tan grande que la compañía discográfica anuló'l llanzamientu que diba realizar por Llatinoamérica, Estaos Xuníos y España, nun llegándose a publicar nestos países. Esta compañía discográfica atayó'l contratu cola cantante y dende finales de 2004, Shaila tuvo qu'empezar de nuevu na industria faciendo audiciones ante productores, dando los sos frutos a mediaos de 2005 con un nuevu contratu, esta vegada con Emi Music Méxicu.
Nel so segundu discu Recordando (Emi Music Méxicu), producíu por Mariano Pérez y Jorge Avendaño, versiona los ésitos qu'un día cantó la so madre, Rocío Durcal. Asitióse delles vegaes nel nº1 de ventes d'España y anguaño sigue en llista. El so primer senciellu estrayíu d'esti Recordando ye 'Nun sirvo pa tar ensin ti'. El discu grabar ente Méxicu, D. F., llugar onde anguaño vive la cantante, y Madrid, España en dos fases: ente payares y avientu de 2005 y ente mayu y xunu de 2006.
El discu foi publicáu'l 8 d'agostu de 2006 en Méxicu, el 5 de febreru de 2007 n'España y el 3 d'abril de 2007 n'Estaos Xuníos; a lo llargo de 2008 dirá publicándose nel restu de países de fala hispana. Foi tan bona l'acoyida que tuvo'l discu per parte de la industria musical, que yá suena como unu de los favoritos a los próximos Latin Grammys que se celebren el 8 de payares de 2007 en Las Vegas.
Nestos premios compite nin más nin menos que con artistes de la talla de Ana Belén. La cantante tuvo'l final del branu de 2006 y tou la seronda promocionando'l discu per tierres mexicanes, a empiezos de 2007 treslladar a España onde permaneció de promoción dellos meses, viaxando a finales de marzu de 2007 a Nueva York a la entrega añal de los premios de la American Society of Composers, Authors and Publishers onde fueron honraos el mexicanu Joan Sebastian y el venezolanu Franco de Vita poles sos carreres como compositores. Anguaño prepara una xira de conciertos veraniegos per tierres españoles y mexicanes, viaxando más tarde a Estaos Xuníos a promocionar 'Recordando' solo en Los Angeles y Miami, Florida.
Más tarde viaxa a París a grabar un dueto con Charles Aznavour pa un discu d'esti que sale en Navidá, y depués, yá en plena seronda entra nel estudiu de grabación a preparar el so tercer discu, esta vegada con toes los cantares inéditos y con estilu pop y r&b, que va salir el primer trimestre de 2008 yá simultáneamente en toa Llatinoamérica, Estaos Xuníos y España, lo que la llevará a una estensa promoción y xira per numberosos países.
Amás d'estos dos álbumes, Shaila Dúrcal collaboró col artista mexicanu Nichu Hinojosa nel cantar Te estraño del álbum Del chigre a la bohemia (Sony-BMG Méxicu) publicáu'l 2 de payares de 2004 solo en Méxicu, y tamién foi una de les artistes estelares xunto a Lucero, RBD, Belinda Peregrín o Ricardo Montaner, que participó nos discos de villancicos 'Navidá con Amigos 2006/2007' (Emi Music Méxicu) que foi publicáu'l 7 d'avientu de 2006 solo en Méxicu, cantando 'Peces nel ríu'. Asina mesmu, esiste un cantar n'inglés inédita que nun foi publicada, 'Sunshine and Saturday', compuesta pol llexendariu compositor británicu Richard Daniel Roman y grabada en Barcelona, España como demo para lo que puede ser el so tercer discu en soníu y producción, un discu que va incorporar dalguna tema n'inglés p'abrir les puertes al mercáu anglosaxón y européu.
A finales de 2010 realizó un dúu xunto a David Bustamante que se titula "Nun tuvo de pasar" siendo un ésitu n'España. La tema pertenez al discu de David Bustamante "A rodapiellu" que foi nomáu a Discu del Añu y foi Discu de Platín. En viviendo más de 8 años en Méxicu, mora na ciudá de Los Angeles (California). Anguaño yá consiguió l'ésitu n'EE.XX., onde tien una axenda bien apertada. Tantu foi asina qu'este mesmu añu (2011) recibió un gallardón por cuenta de ser ganadora d'una de los dos nominaciones de Premiu Texas unu de los eventos más importantes del añu n'EE.XX., siendo l'Artista Femenina Del Añu, y recibir tamién una nominación al Meyor Álbum. El discu "Asina..." que salió a la venta'l 1 de payares de 2011, carauterizar pola gran crecedera profesional de Shaila Dúrcal.
Anguaño, Shaila atopar nel so meyor momentu profesional, por cuenta del so ésitu tantu na música ranchera como na pop. Amuesa d'ello ye'l proyeutu que realizó'l 18 d'agostu nel Gibson Amphitheatre, del que se va editar un CD+DVD.
Ente setiembre de 2015 y xineru de 2016, participó como parte del xuráu de la cuarta edición de Tu cara me suena, xunto a la tamién cantante Lolita Flores, y a Carlos Latre y Àngel Llàcer.
Telenoveles
La Fea Mas Bella -(2006) - Ella Mesma
Llaboratoriu de Propulsión a Reaición
El Jet Propulsion Laboratory (JPL poles sos sigles n'inglés, Llaboratoriu de Propulsión a Reacción) ye un centru dedicáu a la construcción y operación de naves espaciales non tripulaes pa l'axencia espacial d'Estaos Xuníos NASA. Alcuéntrase en La Cañada Flintridge, cerca de Los Angeles, EE. XX..
Carauterístiques
El JPL ye un centru d'investigación y desenvolvimientu financiáu federalmente, alministráu y operáu por Caltech baxu contratu cola NASA. Dalgunos de los proyeutos del JPL inclúin la misión a Xúpiter, llamada Galileo y los rovers de Marte, incluyendo'l Pathfinder a Marte en 1997 y la misión Mars Exploration Rovers en 2003. JPL unvió misiones ensin tripular a cada planeta del sistema solar. Adicionalmente, JPL tamién llevó a cabo misiones estenses de cartografía na Tierra, y alministra la Rede del Espaciu Fondu, con instalaciones nel desiertu de Mojave (California), n'España, cerca de Madrid, y n'Australia, cerca de Canberra.
Historia
Los empiezos del JPL remontar a la década de 1930, cuando'l profesor Theodore von Kármán de Caltech empezó a realizar esperimentos de propulsión de cohetes nel Llaboratoriu Aeronáuticu Guggenheim, nel sitiu onde finalmente s'allugaría'l JPL. JPL foi co-fundáu en 1944 colos científicos de cohetes Qian Xuesen y Jack Parsons, lo que llevó a que delles persones referir al mesmu en forma candial como'l Jack Parsons Lab. A pesar del so nome, JPL siempres se centró nel desenvolvimientu y la construcción de motores de cohete, non turborreactores o d'otru tipu de respiración d'aire de remexu de los motores, los cohetes yeren de cutiu llamaos "remexos" o "ramjets" antes de mediaos de los años 1940. Mientres la Segunda Guerra Mundial, l'Exércitu de los Estaos Xuníos pidió a les Fuercies d'Aire JPL p'analizar los cohetes V2 que fueron desenvueltos pola Alemaña nazi, según trabayar n'otros proyeutos pal esfuerciu de la guerra.
Aeropuertu de Liexa
L'aeropuertu de Liexa, tamién llamáu Liège-Bierset, ye un importante aeropuertu de carga en Bélxica. A finales de 2007 yera l'octavu aeropuertu de carga más grande n'Europa Y el trentenu octavu aeropuertu más grande de carga del mundu.
Liexa ta alcontráu na zona central del triángulu doráu conformáu peles ciudaes de París - Ámsterdam - Frankfurt del Main que remanen el 66% de la carga europea, o, el 75% cuando incluyimos la ciudá de Londres.
L'aeropuertu atopar al noroeste de la ciudá de Liexa, al este de Bélxica. El so principal usu ye pa les operaciones de carga pero tamién sirve 23 destinos de pasaxeros (principalmente charters).
Idioma vándalu
L'idioma vándalu foi una llingua xermánica oriental y probablemente bien rellacionada col idioma góticu. Foi faláu pol pueblu vándalu, coles sos ramificaciones d'asdingos y silingos, dende'l so orixe na mariña báltica ente'l ríu Vístula y el Óder, pasando pola so migración al traviés de la Galia y Hispania xunto con otros pueblos (visigodos, alanos y suevos), hasta'l so establecimientu nel reinu vándalu nel norte d'África en 429, nos territorios del antiguu Estáu púnicu.
Aeropuertu de Liexa
Actividá de carga
L'aeropuertu de Liexa ye la base mundial de TNT Airways, y la base europea de CAL Cargo Air Lines, El Al Cargu y Ethiopian Cargo (usando los aviones de Southern Air).
Idioma vándalu
Bien pocu sábese sobre la llingua vándala que nun seya un pequeñu númberu de nomes propios d'orixe vándalu n'español.
L'epigrama De conviviis barbaris contién un fragmentu nuna llingua xermánica que dellos autores envaloren que podría ser vándalu, a pesar de que'l fragmentu mesmu diz tar en góticu. Esto pudo debese a que dambos idiomes yeren xermánicos orientales y taben bien rellacionaos. El fragmentu diz:
Aeropuertu de Liexa
Actividá de carga
L'aeropuertu ye tamién un puntu frecuente d'aterrizaxe pa rellenar los depósitos de combustible de les rutes ente Nueva York y Oriente Mediu de Kalitta Air (incluyendo la ruta Newark - Bagdag pa llevar el corréu d'Estaos Xuníos).
Referencies
Liège Airport (Páxina oficial) Liège Airport (páxina oficial)
Idioma vándalu
Na Collatio Beati Augustini cum Pascentio ariano del seudo Augustín atopamos la frase: Froja armes ('Señor, ten piedá').
Masashi Kamekawa
Masashi Kamekawa (亀川 諒史, ) ye un futbolista xaponés.
Aderus staudingeri
Aderus staudingeri ye una especie de coleópteru de la familia Aderidae. Describióla científicamente Maurice Pic en 1900.
Distribución xeográfica
Habita en Perú.
Alemán silesiu
El alemán silesiu o so silesiu (Schläsche Sproache/Schläs'sche Sproche, n'alemán: Schlesisch ), ye una variedá llingüística del alemán falada en Silesia. Anguaño l'área atópase principalmente nel suroeste de Polonia pero tamién al nordeste de la República Checa y n'Alemaña oriental. Los dialeutos del grupu tán cuasi estinguíos.
Historia
Nel so orixe, l'alemán silesiu apaeció nel sieglu XII como derivación del altu alemán mediu con una fuerte influyencia del altu alemán, del altu saxón, del fráncicu oriental, el turinxu y el silesiu. Los habitantes de Silesia podríen ser descendentes de los colonos que llegaron nel sieglu XIII procedentes de l'Alta Lusacia, Saxonia, Turinxa y Franconia.
Dempués de la Segunda Guerra Mundial, les autoridaes comunistes locales prohibieron l'usu de la llingua. Dempués de la espulsión de los alemanes de Silesia, la llingua y la cultura alemanes cuasi sumieron de Silesia cuando foi incorporada a Polonia en 1945. Les autoridaes polaques prohibieron l'usu del alemán. Inda güei hai sentimientos atopaos tantu ente polacos como n'el alemanes, principalmente por cuenta de los crímenes de guerra nazis como de la espulsión y la llimpieza étnica de los alemanes étnicos de los antiguos territorios orientales d'Alemaña que fueron vencíos a Polonia pol Alcuerdu de Potsdam.
L'alemán silesiu nun tien nengún tipu de reconocencia llegal del Estáu polacu, a pesar de que la minoría alemana en Polonia llogró cierta reconocencia dende la cayida del comunism u'l 1991 y l'entrada de Polonia na Xunión Europea. L'alemán silesiu puede estremase nes variedaes Gebirgsschlesische Dialektgruppe, Südostschlesische Dialektgruppe, mittelschlesische Dialektgruppe, westschlesische Dialektgruppe y neiderländische Dialektgruppe. El nordostböhmische Dialektgruppe tamién forma parte del silesiu.
L'alemán silesiu foi la llingua na que s'escribieron les poesíes de Karl von Holtei y Gerhart Hauptmann mientres el sieglu XIX.
Takuya Iwanami
Takuya Iwanami (岩波 拓也, ) ye un futbolista xaponés.
Brittney Griner
Brittney Yevette Griner ye una xugadora de baloncestu estauxunidense qu'anguaño milita nes Phoenix Mercury de la Women's National Basketball Association (WNBA). Xugó baloncestu universitario na Universidá de Baylor en Waco, Texas. Foi la primer xugadora de baloncestu de la NCAA n'anotar 2,000 puntos y taponar 500 tiros. En 2012, el trés vegaes All-American foi nomada Xugadora del Añu AP y Xugadora Más Sobresaliente de la Final Four.
Mide 6 pies y 8 pulgaes (2,03 m) d'altor, Griner usa zapatielles de tamañu 17 d'homes y cuenta con una estensión de los brazos de 86 pulgaes (2,2 m). Amás de ser una de les meyores xugadores de la WNBA, Griner ye bien popular por realizar mates con cierta frecuencia.
En 2009, Griner foi nomada xugadora de baloncestu femenín númberu 1 de los institutos de la nación por Rivals.com. Griner foi escoyida pal equipu de baloncestu McDonald's All-American. En 2012 concedióse-y el premiu ESPY como la meyor atleta femenina.
Biografía
Nuna entrevista concedida a Sports Illustrated el 17 d'abril de 2013 Griner declaróse públicamente homosexual y confesó sufrir bullying dende neña.
Hirokazu Goshi
Hirokazu Goshi (郷司 弘和; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Hemaris venata
Hemaris venata ye una poliya de la familia Sphingidae. Vuelen en  Seram (Indonesia), y Papúa Nueva Guinea.
Peso cruceru
Peso cruceru, dacuando llamáu pesu pesáu junior, ye una categoría competitiva del boxéu y otros deportes de combate, qu'arrexunta a competidores de pesu considerable. Nel boxéu, solo esiste na práutica profesional masculina, tomando a los púgiles que pesen más de 81 quilos (176 lb) y menos de 91 quilos (201 lb).
Nel boxéu profesional atopar ente les categoríes de los semipesaos y los pesaos. Antes del actual sistema de pesos los semipesaos y los cruceru yeren de cutiu intercambiaos nel Reinu Xuníu.
Historia
Esta división foi creada pa poder afaer a los boxeadores pesaos que nun podíen competir colos más grandes de la so división yá que mientres los años 1970 lo normal ente los boxeadores pesaos yera tar ente les 220 y les 230 llibres.
El Conseyu Mundial de Boxéu foi la primer organización en reconocer la división de los cruceru y creó la so primer engarradiella pol títulu'l 8 d'avientu de 1979 ente Marvin Camel y Mate Parlov. El combate terminó n'empate pero la revancha apostada en marzu de 1980 dio la victoria a Camel que foi'l primer campeón de pesu cruceru de la hestoria.
En 1982 foi l'Asociación Mundial de Boxéu la que reconoció a Ossie Ocasio como'l so primer campeón, dempués de ganar a Robbie Williams anque esti títulu foi nun principiu llamáu "Pesáu junior".
Pela so parte, la Federación Internacional de Boxéu apostó en 1983 el so primer combate ente l'antiguu campeón del Conseyu, Marvin Camel ante Rick Sekorski nel cual ganó otra vegada Camel.