cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rock alternativu
Rock alternativu nel Reinu Xuníu
Esti movimientu foi bautizáu d'esta forma pola costume de los miembros de los grupos que lu integraben de mirar escontra baxo mientres actuaben en direutu, ente estes bandes destacaron My Bloody Valentine, Slowdive, Ride o Swervedriver y fueron predominantes na prensa británica a finales de la década. El shoegazing compartió protagonismu cola escena Madchester surdida na ciudá de Mánchester alredor de la discoteca The Haçienda y del sellu Factory Records y tuvo representada por grupos como Happy Mondays, The Stone Roses o The Charlatans, que combinaben el indie, el rock sicodélicu y la cultura rave.
A principiu del añu 2000, los ingleses Muse empiecen a coyer una gran popularidá nel rock alternativu, añedir a esti estilu daqué de pop rock, rock clásicu, melodíes rápides, agresives y soníos aburuyaos propios de la banda.
thumb|left|260px|[[Matt Bellamy vocalista de Muse.]]
Britpop y post-britpop
Col cayente de la escena Manchester y lo poco glamuroso del shoegazing, el grunge americanu dominó la escena alternativa y la prensa británica nos primeres 90, sicasí, solo unos pocos grupos alternativos, como Radiohead, U2 o The Cure, fueron capaces de consiguir repercusión n'EE.XX.
thumb|290px|La banda [[Oasis (banda)|Oasis ye un esponente del Britpop.]]
Como reacción a esta invasión d'Estaos Xuníos, surdieron dellos grupos insolentemente británicos que se propunxeron «mandar a paséu al grunge» y declararon la guerra musical a Estaos Xuníos con ayuda del públicu y la prensa del Reinu Xuníu. Bautizáu como Britpop pola prensa musical y con Oasis, Blur, Suede, The Verve, Pulp y más palantre Placebo como cabeces visibles, el movimientu convertir nel equivalente británicu a la esplosión grunge ya impulsó al rock alternativu d'esti país a figurar nes llistes de ventes d'otros munchos, amás de provocar una revitalización de la cultura xuvenil británica que foi conocida como Cool Britannia. En 1995 el fenómenu britpop remató cola espublizada rivalidá de los sos dos grupos de cabecera, Oasis y Blur, simbolizada cuando llanzaron los sos respeutivos nuevos singles nel mesmu día. Blur ganó la batalla del Britpop, pero l'álbum d'Oasis (What's the Story) Morning Glory convertir nel tercer discu más vendíu na historia del Reinu Xuníu, ésitu que tuvo continuación en munchos otros países.
thumb|left|250px|[[Damon Albarn, vocalista de Blur.|right]]
El britpop empezó a aparrar cuando'l tercer discu d'Oasis Be Here Now recibió crítiques pocu entusiastes y Blur foi incorporando a la so música influencies del rock alternativu d'Estaos Xuníos a partir del so álbum homónimu. Paralelamente, Radiohead consiguió que'l so discu OK Computer fora aclamáu pola crítica marcando un gran contraste col tradicionalismu del britpop ya influyendo a bien de músicos y grupos. El indie rock británicu recién resurdió en parte gracies al ésitu collecháu por The Strokes nel Reinu Xuníu, mayor que nel so país d'orixe. Al igual qu'asocede nel indie rock d'Estaos Xuníos actual, munchos grupos alternativos británicos como Franz Ferdinand, The Libertines, Bloc Party o Arctic Monkeys recueyen l'heriedu de bandes post punk como Joy Division, Wire, Gang of Four o The Cure.
Rock alternativu nos Estaos Xuníos
thumb|left|250px|El grupu [[R.E.M.|REM en conciertu.]]
Los primeros grupos alternativos d'Estaos Xuníos como Dj Rafafire Violent Femmes o The Feelies combinaben les influencies del punk con música folk norteamericana y soníos más comerciales. R.E.M. foi'l primer grupu alternativu en tener ésitu comercial cuando'l so álbum de debú de 1983, Murmur, entró nel Top 40 n'EE.XX. La corriente llamada Paisley Underground, surdida en Los Angeles y representada por grupos como Dream Syndicate o Green on Red, tamién taba bien rellacionada col soníu de R.E.M. al incorporar na so música influencies del rock sicodélicu y harmoníes vocales y xuegos de guitarres carauterísticos del folk rock, combinaes col heriedu del punk y de grupos de cultu como The Velvet Underground. Toes estes bandes fueron arrexuntaes n'Europa so la denominación Nuevu rock americanu», nome que se popularizó a mediaos de los 80 pa referise a esti soníu.
Delles discográfiques indie d'Estaos Xuníos, como SST, Twin/Tone, Touch and Go, Dischord Records o Sub Pop protagonizaron la transición dende'l hardcore punk, que foi la corriente dominante na escena underground norteamericana a principios de los 80 hasta los distintos estilos de rock alternativu que taben surdiendo d'este. Los grupos de Minneapolis Hüsker Dü y The Replacements fueron representativos d'esti cambéu, una y bones procediendo del hardcore llueu ampliaron les sos influencies evolucionando escontra un soníu más melódicu que remató nos álbumes Zen Arcade de Hüsker Dü y Let it Be de The Replacements, dambos publicaos en 1984. Estos dos discos, según los siguientes que grabaríen dambos grupos, fueron aclamaos pola crítica y llamaron l'atención escontra l'emerxente rock alternativu. Nel mesmu añu la discográfica SST tamién publicó discos d'otros grupos que contribuyeron a la espansión de la escena, como ye'l casu de Minutemen y Meat Puppets, quien combinaben el punk con funk y country respeutivamente.
250px|thumb|[[Sonic Youth en direutu.]]
Al igual qu'estos grupos, otres bandes empezaron a sumar otres referencies al so soníu pal rock alternativu, partiendo del hardcore. Dientro de l'activa escena de Washington D.C. impulsaos pola discográfica Dischord Records y grupos como Rites of Spring y Embrace, que los sos miembros formaríen la influyente banda Fugazi en 1987. Coles mesmes Bad Religion convertir nel grupu más importante del hardcore melódicu, dando abellu a otros grupos del mesmu xéneru que fueron evolucionando hasta'l rock alternativu na discográfica de la so propiedá Epitaph Records. Bandes que fixeron la so transición de hardcore punk escontra'l rock alternativu son por casu la banda Soul Asylum.
A finales de la década, la escena independiente d'Estaos Xuníos y les radios universitaries taben apoderaes tantu pol college rock de They Might Be Giants, Camper Van Beethoven, o Throwing Muses, como pol noise rock de Sonic Youth y Dinosaur Jr, o poles propuestes más ruidistas y griespes de los Pixies, Big Black, Butthole Surfers o Pussy Galore.
thumb|left|250px|La banda californiana [[Red Hot Chili Peppers.|right]]
Mientres esti periodu, dellos grupos alternativos empezaron a roblar contratos con discográfiques multinacionales, como foi'l casu de Hüsker Dü y The Replacements, quien llograron una mínima repercusión. Otra manera, otros grupos como Coin (banda), R.E.M. y Jane's Addiction consiguieron disco d'oru y platino, preparando asina'l camín pa la esplosión alternativa posterior. El casu de los Pixies foi distintu, yá que consiguieron una notable repercusión n'Europa mientres nel so país fueron inoraos pol públicu y la industria.
thumb|308x308px|La banda [[Pixies ye un esponente notable del rock alternativu.]]
El grunge y l'ésitu comercial
thumb|240px|La banda [[Nirvana (banda)|Nirvana ye un esponente del grunge.|right]]
El grunge foi un subxéneru del rock alternativu que nació na ciudá de Seattle a mediaos de los 80 y que sintetizó'l hard rock de los primeres 70 y el hardcore punk por aciu l'usu de guitarres aburuyaes, efeutos fuzz y acoples. L'añu 1991 convertir nun añu clave nel rock alternativu polo xeneral y nel grunge en particular por cuenta de la publicación de Nevermind, el segundu y más conocíu álbum de Nirvana, lo mesmo que de los álbumes Ten de Pearl Jam, Badmotorfinger de Soundgarden, amás d'álbumes alternativos como Out of Time de R.E.M. y Blood Sugar Sex Magik de Red Hot Chili Peppers. El sorprendente ésitu de Nirvana con Nevermind provocó que les radios comerciales empezaren a programar rock alternativu y abrió les puertes del mainstream a otros grupos, coles mesmes que les multinacionales discográfiques, confuses pol ésitu del xéneru y provecíos por saca-y partíu, empezaron a contratatar masivamente a grupos alternativos. thumb|left|220px|[[Eddie Vedder, vocalista de Pearl Jam.|right]]
La esplosión del rock alternativu cuntó n'Estaos Xuníos cola ayuda de la cadena televisiva MTV y de Lollapalooza, un festival itinerante qu'ayudó a popularizar a grupos alternativos como Nine Inch Nails, Primus, The Smashing Pumpkins, o Hole. A mediaos de los 90 la música alternativa yera sinónimu de grunge pa los medios de comunicación ensin especializar y pal públicu xeneral, y la supuesta «cultura alternativa» empezó a ser comercializada al igual qu'asocedió cola contracultura hippie a finales de los 60. Mientres los 90 munchos artistes de música comercial como Alanis Morissette o Hootie and the Blowfish fueron promocionaos poles discográfiques multinacionales como artistes alternativos aprovechando la popularidá del xéneru, coles mesmes qu'otros grupos como Third Eye Blind, Goo Goo Dolls o Matchbox 20 tomaron ciertes carauterístiques del rock alternativu pa da-yos un soníu más comercial y convencional. El New York Times afirmó en 1993 que «el rock alternativu nun paez yá bien alternativu, cada multinacional tien un puñáu de grupos guitarreros con camises anches y vaqueros raídos, grupos con aspeutu rebalbu y bonos riffs que cultiven lo oblicuo y lo evasivo, que despinten melodíes pegadices con ruiu y música d'artesanía con desdexamientu».
Magar esta banalización, la música alternativa que se caltuvo alloñada de les compañíes multinacionales y el ruiu mediático vivió una dómina de gran creatividá na que surdieron ensame de grupos noveles y nuevos sellos como Domino Records, Matador Records o Merge, que se sumaron a los creaos mientres los 80. Tamién surdieron otros xéneros de rock alternativu como'l Lo fi (n'asturianu «baxa fidelidá»), representáu por grupos como Pavement, Sebadoh o Guided by Voices, movimientu que volvía a los raigaños del rock alternativu dando más importancia a la música y l'actitú que al remangu instrumental y a les grabaciones sofisticaes. Otros nuevos xéneros como'l post-rock y el math rock carauterizar por esplorar nueves víes combinando'l jazz, el rock esperimental y el krautrock col rock independiente.
thumb|220px|[[Chris Cornell, vocalista de Soundgarden.|right]]
Pela so parte, el movimientu Riot Grrl, que'l so mayor esponente foi'l grupu Bikini Kill, reivindicaba un mayor protagonismu de les muyeres nel rock ya inspirábase en muyeres como Kim Gordon o Kim Deal y en grupos femeninos como Hole, L7 o Babes in Toyland. Les muyeres, a diferencia d'otres corrientes musicales anteriores, tuvieron un gran pesu nel rock alternativu; munches bandes cuntaron con chiques instrumentistes na so formación y grupos y artistes como Throwing Muses, Belly, The Breeders, Liz Phair, Xuliana Hatfield, Come, Sleater-Kinney o la británica PJ Harvey ente otres, destacaron poles sos lletres nes que trataben temes como l'amor y el sexu dende una perspeutiva femenina y n'ocasiones feminista.
Rock alternativu cristianu
thumb|200px|left|[[John Cooper vocalista de Skillet.]]
Música Alternativa Cristiana (MAC) Ye una forma de rock alternativu la música que se basa nuna llírica cristiana na so visión del mundu. ACM les sos sigles n'inglés nun se llinda a estilos como'l rock alternativu, pero tamién inclúi rap y hip hop. A diferencia de la Música cristiana y Rock cristianu, ACM polo xeneral, fai fincapié nel estilu musical sobre'l conteníu llírico. El grau en que la fe apaez na música varia d'un artista a artista. La música alternativa cristiana tien los sos raigaños na década de 1980, como los primeros esfuercios nel Christian punk y la música new wave fueron grabaes por artistes como Daniel Amos, Andy McCarroll y el sofitu moral, Undercover, The 77s, Adam Again, Quickflight, Coru Xuvenil (más tarde rebautizada El Coru), Salvavides Underground, Michael Knott, Los molacinos, Almuerzu con Amy, Steve Taylor, 4-4-1, David Edwards, Clavel Negru y Vector. Na década de 1990, munches d'estes bandes habíase separáu, yá nun se realicen o se realizaben por sellos independientes porque la so música tiende a ser más líricamente complexes (yá menudu más revesosa) de corriente La música pop cristiana. Estes etiquetes temprana (la mayoría yá sumíu) incluyíu Roxa de vinilu, Frontline, Exit, Y Abellugu. El mercáu modernu alcuéntrase anguaño col sofitu de marques como Tooth & Nail Records, Pingue y Floodgate. Estes empreses son parcialmente de propiedá de les etiquetes de mercáu xeneral, tales como Warner, EMI, Y Capitol Records, Ufiertando a los artistes una oportunidá d'ésitu "crucien" nos principales mercaos. L'estilu ye dacuando entemecida con alternative metal y rap-rock influencies, en casos como'l Pillar (banda).
Rock alternativu n'otros países
thumb|230px|[[Dolores O'Riordan, vocalista de The Cranberries.]]
Rock alternativu en Hispanoamérica
thumb|280px|[[Soda Stereo en Lima.]]
Serbonnes
Serbonnes ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
430
430 (CDXXX) foi un añu común entamáu en miércoles del calendariu xulianu. Na dómina foi conocíu como Añu del consuláu de Teodosiu y Valentinianu (o, menos frecuentemente, añu 1183 Ab urbe condita). La denominación 430 tien usaose pa esti añu dende l'entamu de la Edá Media, cuando la era cristiana convirtióse na forma avezada de dar nome a los años n'Europa.
Serbonnes
Tien una población de y una superficie de  km².
Pinta
mini|Vasu d'una pinta, col eslema de media pinta La pinta ye una unidá de volume inglesa del sistema imperial, que la so denominación tamién s'emplega pa denomar a otra unidá asemeyada nos Estaos Xuníos. La versión imperial usada nel Reinu Xuníu ye de 20 onzes llíquides, y equival a 588 ml, mentanto que nos EE.XX. ye de 16 onzes llíquides, y equival a 473,17647 ml.
Pinta imperial o británica
Ye equivalente a:
Pinta estauxunidense
Ye equivalente a:
Leo Gorcey
Leo Bernard Gorcey foi un actor teatral y cinematográficu d'Estaos Xuníos, famosu pola so interpretación del líder d'un grupu de mozos gamberros conocíos como los Dead End Kids, los East Side Kids y los The Bowery Boys. Siempre el miembru más agresivu de la banda, el mozu Leo acabó siendo'l prototipu cinematográficu del matón.
Primeros años
Nacíu na ciudá de Nueva York, los sos padres (Josephine Condon y Bernard Gorcey) yeren los actores de vodevil. Educáu na fe xudía, Leo tuvo un hermanu tamién actor, David Gorcey.
Carrera cinematográfica
Nos años trenta, el padre de Gorcey dixebróse de la familia mientres trabayaba nel teatru y el cine. En 1935 él y David convencieron a Leo porque fixera un pequeñu papel na obra Dead End. Énte'l relativu ésitu de so padre, y perdiendo'l so trabayu como aprendiz de fontaneru, Leo decidió probar a actuar. Leo y David fueron escoyíos pa encarnar a dos miembros de la banda East 53rd Place. Charles Duncan, qu'interpretaba a Spit, dexó la producción, y Leo, el so suplente, viose promocionáu como actor.
En 1937 Samuel Goldwyn produció una versión pal cine de la popular obra y llevóse a los seis chicos a Hollywood. Gracies a ello Gorcey pasó a ser unu de los actores de Hollywood más atareados de los siguientes 20 años, con actuaciones nes siguientes series cinematográfiques:
Nes películes de The Bowery Boys, el padre de Gorcey, Bernard Gorcey, interpretaba a Louie Dumbrowski, el diminutu propietariu de la tienda de llambiotaes. El personaxe de Leo Gorcey, "Slip", destacaba pol so malapropismu y el so siempres intencionáu acentu de Brooklyn. Ente los rapazos de la peada destacábase'l personaxe interpretáu por Huntz Hall, Horacio Debussy Jones "Sach" un mozu alto, cabileñu con mirada tresmanada, que realizaba un contrapuntu, al estilu Oliver y Hardy o Los Trés Chiflados, con Gorcey siendo "Slip" el líder gruñon y totalitariu y "Sach" el tontu y graciosu.
En 1939 Gorcey casóse cola baillarina de 17 años Kay Marvis, qu'actuaba en cuatro de les sos películes pa Monogram Pictures. La pareya divorcióse en 1944, dempués de lo que Marvis acabó siendo la segunda esposa de Groucho Marx. En 1949 Gorcey casóse con Amelita Ward, cola que trabayara en Clancy Street Boys y Smugglers' Cove. El matrimoniu tuvo un fíu, Leo Gorcey, Jr.
Tamién en 1944, Gorcey tuvo un papel recurrente nel show radiofónicu Pabst Blue Ribbon Town, protagonizáu por Groucho Marx. En 1948 Gorcey fixo un pequeñu papel na sofisticada comedia cinematográfica So This Is New York, na cual actuaben Henry Morgan y Arnold Stang.
En 1955, en finando so padre nun accidente de tráficu, Gorcey empezó a beber. Una vegada, tando bebíu, estrozó un decoráu y l'estudiu negóse a aumenta-y el sueldu. Por esa razón, dexó los Bowery Boys, siendo reemplazáu nes últimes siete películes por Stanley Clements. L'hermanu de Gorcey, David, siguió cola serie hasta'l final de la mesma en 1958.
Na década de 1960 Gorcey nun fixo munches actuaciones. Intervieno na comedia de 1963 It's a Mad, Mad, Mad, Mad World, compartiendo pantalla con Sid Caesar y Edie Adams nun pequeñu papel como taxista. Los dos últimes actuaciones cinematográfiques de Gorcey, en compañía de Huntz Hall, tuvieron llugar en dos producciones de baxu presupuestu: Second Fiddle To A Steel Guitar (1966) y The Phynx (1970).
Últimos años
En 1967 Leo Gorcey publicó la so autobiografía, titulada An Original Dead End Kid Presents: Dead End Yells, Wedding Bells, Cockle Shells, and Dizzy Spells. La edición orixinal foi de 1.000 copies en tapa dura. Una edición de 2004, con prólogu de Leo Gorcey, Jr., tamién foi de 1.000 copies numberaes. Amás, en 2003 Gorcey, Jr., publicó'l so propiu llibru alrodiu del so padre, Me and the Dead End Kid.
An Unmarried Woman
Argumentu
Erica Benton (Jill Clayburgh), una adinerada muyer de Nueva York, lleva una vida perfecta hasta que'l so home, un axente d'oficiu, Martin Benton (Michael Murphy) abandonar por una muyer más nueva. Erica enfrentar a la so situación de volver ser soltera, y tien de pasar por periodos de tracamundiu, pena y rabia. A midida que avanza la so vida, afita los sos llazos con delles amistaes y atópase inspirada, ya inclusive más feliz pola so anovada llibertá. Erica finalmente atopa l'amor con un artista británicu (Alan Bates), un home axatáu, pero al empar sensible.
Premios
La película foi candidata a cinco premios Oscar pola meyor fotografía, meyor actriz protagonista (Jill Clayburgh) y meyor guión adaptáu.
Crítica
Vincent Canby escribió "Miss Clayburgh nun ye otra cosa qu'estraordinaria no que ye hasta la fecha la interpretación del añu. Nella vemos a la intelixencia lluchar contra los sentimientos y a la razón acorrexada por necesidaes acucioses."
Death of a Princess
Death of a Princess (La muerte d'una princesa n'asturianu) ye una película documental británica de 1980, producida por ATV, en cooperación con WGBH n'Estaos Xuníos. L'argumentu ta basáu na historia real de la nueva princesa Masha'al, d'Arabia Saudita y el so amante que fueron executaos públicamente acusaos d'adulteriu. La presentación que se fai na película de les costumes d'Arabia Saudita fizo que dellos gobiernos refugaren la so exhibición, so amenaza de los saudites de qu'ello tendría un impautu negativu sobro'l comerciu.
Actínidu
Los actínidos son una serie química que formen parte del periodu 7 de la tabla periódica. Xunto colos lantánidos formen el grupu de los elementos de transición interna.
El nome vien-y del elementu químicu actiniu, que suel inxerise dientro d'esti grupu, magar que nun tenga electrones ocupando nengún orbital f como'l restu de los elementos d'esta serie. Estos son:
thumb|350px|Allugamientu de los asctínidos dientro la [[tabla periódica]]
Carlos Tartiere
Carlos Tartiere de las Alas Pumariño foi un empresariu asturianu, fundador del Real Uviéu.
Foi presidente del Real Uviéu dende la so fundación en 1926 hasta que morrió en 1950.
Eszter Balint
Eszter Balint ye una cantante, compositora y actriz.
Empezó como miembru infantil del vanguardista Squat Theatre enantes de debutar nel cine en 1984 na película independiente Stranger Than Paradise del direutor Jim Jarmusch. Dende esi momentu tuvo ausente nel cine mientres el restu de la década, hasta 1990, cuando apaeció en Bail Jumper. Siguió con papeles en The Linguini Incident, Shadows and Fog de Woody Allen y Trees Lounge de Steve Buscemi.
Como música editó Flicker y Mud, producíos por JD Foster, eligiados por publicaciones como The New York Times, The New Yorker y Billboard. Nel so reseña de Mud, Jon Pareles escribió: "La señorita Balint tien la so propia sensibilidá de cine negru como compositora. Asitia toques artísticos dientro de caleyones d'americana... pero'l puntu nun ye l'habilidá. Afletar nos sos personaxes pa proyeutar les sos moliciones y deseos".
Eszter participó de grabaciones como Angels of Light de Michael Xira, Los Cubanos Postizos de Marc Ribot y Greatest Hits de John Lurie.
Bloque de la tabla periódica
La tabla periódica pue dixebrase en bloques d'elementos según l'orbital que tengan ocupando los electrones más esternos.
Los bloques nómense según la lletra que fai referencia al orbital más esternu: s, p, d y f. Podría haber más elementos qu'enllenaríen otros orbitales, pero inda nun se sintetizaron o descubrieron; nesti casu continuaríase col orde alfabéticu pa nomalos. Nel diagrama amuésense los bloques nos que ta dixebrada la tabla periódica estándar.
.
Sciurus yucatanensis
La esguil de Yucatán (Sciurus yucatanensis) ye una especie de royedor de la familia Sciuridae.
Distribución xeográfica
Esta especie habita los montes de Guatemala, Belize y la península de Yucatán en Méxicu. Español
Hábitat
Vive enriba de los árboles onde gueta comida mientres el día y duerme de nueche en niales construyíos sobre les cañes con fueyes y ramines pa protexese. La so alimentación consiste en granes, bayes y frutes.
Sergines
Sergines ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Nina Riva
Nina Riva Buglio ye una historiadora uruguaya.
Biografía
Egresa como maestra del Institutu de Formación Docente en 1960. Cursa estudios de segundu grau nel Institutu Magisterial Superior. Desempéñase como maestra, direutora ya Inspectora de Zona. Realiza investigaciones históriques centraes na evolución del departamentu y la so rellación col contestu nacional ya internacional. Integra'l Grupu "Identidá" ente 2006 y 2009 y desempéñase como Vicepresidenta de la Comisión de Patrimoniu Departamental. Ye autora de dellos llibros y artículos.
Reconocencia
El 28 de mayu de 2008, la Xunta Departamental de Florida nuna sesión estraordinaria, rinde Homenaxe al so trabayu como investigadora.
Sieglu VI e.C.
El sieglu VI e.C. empezó'l 1 de xineru del 600 e.C. y terminó'l 31 d'avientu del 501 e.C.
Acontecimientos
thumb|500px|Mapa del mundu nel sieglu VI e.C. miniaturadeimagen|Monumentu 1, una cabeza colosal [[olmeca en La Venta (Méxicu).]]
Guerres y revoluciones
Nel mar Exéu, la islla de Naxos remontar contra la dominación persa, lo que provoca la revuelta xonia. En respuesta a les amenaces sabines, los romanos crean el cargu de dictador.
Personaxes relevantes
thumb|Solón, creador de la [[Solón|constitución soloniana d'Atenes qu'incorporó los primeros elementos d'una democracia civil formalizada na historia del mundu.]] thumb|Copia de la obra "Xeniu aláu de Pasargada", [[Equivocadamente atribuyíu a Ciro el Grande, por cuenta de la descripción qu'esta escultura porta nel Olympic Park de Sydney.]]
Agaricus augustus
Agaricus augustus, ye una especie de fungu comestible, basidiomicetos de la familia Agaricaceae.
Carauterístiques
Ye un fungu que ta estendíu n'América del Norte, Norte d'África, Asia y Europa, apaecen en pequeños grupos nos llugares onde hai descomposición de fueyes, tueros, toconos, especialmente de coníferes, son sapotroficos.
La forma del sombreru (Píleo) ye convexu cuando ye nuevu y esplanáu na parte cimera cuando esta maduru, la superficie ye seca y el so color amarronáu.
El so carnosidad ye blanca y el so golor ye fuerte, dacuando paecíu al de la nuez, o a l'almendra o al anís, miden hasta 22 centímetros de diámetru, el tarmu ye de color ablancazáu, tien un aniellu y puede midir hasta 20 centímetros de llargu y tener 4 centímetros d'espesura.
Comestibilidad
Son comestibles, atópase en grupos o solitarios nos montes de coníferes n'Europa, África del Norte, Asia y Norteamérica, crecen na seronda.
Cantu diverxente
En tectónica de plaques un cantu diverxente ye la llende ente dos plaques litosféricas allegantes que se dixebren. Conforme les plaques diverxen, nuevu material xube por procesos magmáticos dende'l mantu terrestre, creándose nueva litosfera, polo que tamién recibe'l nome de cantu constructivu.
Scotinomys teguina
Scotinomys teguina ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Cantu diverxente
Los cantos diverxentes más activos son los responsables de les dorsales mediooceánicas, onde la exa del rift mediooceánico marca la llende ente les plaques allegantes, y ye onde se forma nueva corteza oceánica que s'incorpora simétricamente a caúna d'elles. La estensión qu'asocede nel rift produz falles normales o estensives, que delimitan pasos y grabens o fueses tectóniques paralelos a la direición de la dorsal.
Al igual que los cantos converxentes, los cantos diverxentes tán acomuñaos a actividá volcánica y sísmica. Nes dorsales produzse la mayor parte del vulcanismu terrestre, y la mayor parte de la llava que s'arrama dende la xeosfera, pero ye un vulcanismu de tipu fluyíu que permanez amás ocultu sol océanu. Los terremotos asoceden n'asociación coles falles normales recién que definen el rift, y tamién coles falles transformantes, de les que les zones que constitúin llende de placa tán, na so mayor parte, nes mesmes dorsales, y son la sede de los seísmos de mayor magnitú qu'asoceden nel océanu.
Amás de llendes diverxentes, esisten otros dos tipos de llendes de plaques: los converxentes o subducción y los pasivos.
Scotinomys teguina
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, y Panamá.
Lophophora williamsii
Lophophora williamsii, comúnmente llamada peyote, ye una especie perteneciente a la familia Cactaceae. Ye endémica de Méxicu. Alcuéntrase namái nes rexones desérticas de los estaos de Chihuahua, Durango, Coahuila, Tamaulipas, Nuevo León, San Luis Potosí, y dacuando en delles árees de Querétaro y Zacatecas. Ye bien conocida polos sos alcaloides psicoactivos, ente ellos la mescalina, principal sustanza responsable de los sos efeutos sicodélicos. Tien una llarga tradición d'usu tantu melecinal como ritual ente los indíxenes americanos y ta estendida mundialmente como enteógeno y complementu de diverses práutiques, ente les que s'atopen la meditación y la sicoterapia sicodélica. thumb|Nun sellu postal rusu
Oleoductu Sumed
L'Oleoductu Sumed (contraición d'Oleoductu Suez-Mediterraneu) ye un oleoductu petroleru n'Exiptu que xune la terminal de Ain Sukhna nel Golfu de Suez con Sidi Kerir​ nel Mar Mediterraneu. Da una alternativa a la Canal de Suez para'l tresporte de petroleu dende'l Golfu Pérsicu escontra Europa y el Mediterraneu.
Lophophora williamsii
Descripción
Ye un pequeñu cactus (de 2 a 12 cm de diámetru por unos 5 d'altor), casi esféricu y ablayáu nel ápiz, col cuerpu estremáu en 5 a 13 gayos en forma de botón, de color verde buxu a azuláu; esta parte, tamién llamada corona, ye la que se corta por que el raigañu, gruesa y en forma de conu, caltenga la capacidá de xenerar nuevos hijuelos percima de la corte ensin que se podreza. Les areolas, carentes d'escayos (namái esisten nel periodu xuvenil de la planta), tán recubiertes por una pelusilla ablancazada. Les flores, de color rosa maciu, surden del ápiz ente marzu y mayu. Toles especies del xéneru Lophophora son de crecedera desaxeradamente lenta: de cutiu tarden más de 30 años n'algamar la edá de floriamientu (el tamañu d'una pelota de golf, ensin incluyir el raigañu).
Oleoductu Sumed
L'oleoductu tien 320 km de llonxitú. Consiste de dos llinies paraleles de 1070 mm de diámetru con una capacidá de 1,1 millones de barriles diarios. Foi inauguráu en 1977.
Lophophora williamsii
Distribución y hábitat
Nel mapa puede apreciase l'área xeográfica onde se distribúin les especies del xéneru Lophophora. El peyote ye endémicu de Méxicu (estáu de Querétaro hasta'l norte de los estaos de Chihuahua y Coahuila). Trabayos previos yá habíen afilvanáu dicha distribución. Alcuéntrase principalmente n'altitúes ente 100 y 1.500 msnm y, escepcionalmente, a 1.900 msnm nel desiertu de Chihuahua, anque tamién ta presente en climes más templaos del estáu de Tamaulipas. Crez so les carbes del desiertu, particularmente carbes espinoses, pa protexese de los depredadores, y sobre suelos caliares.
Historia
thumb|Flor. thumb|Ilustración Dende l'antigüedá, primero que los europeos llegaren a la rexón de Mesoamérica, el peyote yá yera utilizáu y reverenciáu por tribus natives, tales como los mexicas, los huicholes del norte de Méxicu, y los navajos del suroeste d'Estaos Xuníos, como parte de la so espiritualidá tradicional. Ye posible que diches cultures hayan dexáu testos o códices onde espresaren la forma d'usu del peyote; sicasí, estos pudieron habese perdíu o fueron destruyíos polos conquistadores europeos. La primer referencia histórica de los europeos foi fecha por un misioneru: el monxu franciscanu Bernardino de Sahagún, quien en 1560 escribió sobre los efeutos allucinóxenus que producía'l so ingestión. Nesti trabayu escribió que los chichimeques fueron los primeres n'afayar y usar el peyote.
A finales de 1800, la tradición empezó a estendese escontra'l norte, como parte del resurdimientu de la espiritualidá nativa sol auspicio de lo que vieno llamase “Ilesia nativa estauxunidense” (Native American Church) y que los sos miembros referir al peyote como “la medicina”, utilizándola pa combatir l'alcoholismu y otres enfermedaes sociales. Esta ilesia ye namái una y la más visible ente les diverses organizaciones qu'utilicen esta planta nes sos práutiques espirituales.
Cultivu
thumb|L. Williamsii de 1 añu. thumb|Detalle de la flor Los especímenes cultivaos crecen a mayor velocidá; de normal tarden ente 6 y 10 años n'algamar el maduror a partir de plántulas de pebidal. Por cuenta de esta lenta crecedera y a sobrar-recueya a que ta suxetu, considérase-y en peligru d'estinción.
Composición química
Tien alcaloides (en redol al 6%) derivaos de la fenilalanina-tirosina, ente ellos la mezcalina (3,4,5- trimetoxi-B-fenetilamina), que ye un poderosu allucinóxenu. Tamién contién hordenina (n, n-dimetil-hidroxipeniletilamina), n-metilmezcalina, n-acetilmezcalina, lopoporina, tiramina, analaninina, analonidina, peyotina y o-metilalonidina. El conteníu de mezcalina na planta fresca ye d'alredor del 0,4%, y de ente 3 y 6% na planta seca.
Terapéuticu
En dellos sitios usar en sicoterapia, anque'l so usu principal ye como sicodélicu. Entá siendo una de les drogues más potentes tocantes a efeutos psíquicos, los sos efeutos desagradables acuten enforma'l so consumu. thumb|Vista de la planta nel so hábitat
Recreativu
Estos botones xeneralmente mázquense o se fierven n'agua pa ellaborar un té sicotrópicu. La dosis efeutiva de la mescalina ye d'alredor de 0,3 a 0,5 g, y l'esperiencia dura alredor de 12 hores. Encamienta faéselo so supervisión médica, yá que ye illegal en dellos países.
Llegalidá
Nos Estaos Xuníos, onde esisten lleis federales, l'usu del peyote per parte de los miembros de la Native American Church (“Ilesia nativa americana”) ye llegal y nun ta llindáu.
gobiernu mexicanu da un permisu a los nativos huicholes, col fin de moderar el so consumu. Amás tien roblaos convenios internacionales nos que tien el compromisu de respetar les tradiciones y costumes de les comunidaes indíxenes.
La Llei Estatal pal Desenvolvimientu de les Comunidaes y Pueblos indíxenes reconoz a ésti como "planta sagrada", polo que nun se prohibe tresportalo, utilizalo y cultivalo dientro de les sos actividaes.
alcuéntrase llistada como sustanza controlada sol estatutu federal de sustances y drogues controlaes (Controlled Drugs and Substances Act); sicasí, el peyote ta específicamente exentu.
L'artículu 32 de la Convención sobre sustances sicotrópiques dexa eximir de la prohibición ciertos usos tradicionales; sicasí, esta exención solo aplicaría si la planta fuera añedida a la llista de dicha Convención, yá que anguaño solo aplica a los compuestos químicos. El peyote y otres plantes sicodéliques nun tán llistaes nin regulaes pola Convención.
Taxonomía
Lophophora williamsii describióse por (Lem. ex Salm-Dyck) J.M.Coult. y espublizóse en  Contributions from the United States National Herbarium 3(2): 131. 1894.
Bali
La islla de Bali ye una islla y una provincia d'Indonesia. La provincia inclúi la islla de Bali, Nusa Penida, Nusa Lembongan y Nusa Ceningan. Ta alcontrada na parte más occidental de les islles menores de la Sonda, xunto con Xava al oeste y Lombok al este. La islla ye un popular destín turísticu y ye conocida, al igual que Xava, poles sos delicaes artes, qu'inclúin danza, escultura, pintura, orfebrería, peletería y un particular estilu musical, especialmente l'interpretáu mientres el gamelan. Amás de ser un destín turísticu, ye un puntu d'alcuentru de mayoristas; moda, xoyería, calzáu, muebles o decoración de tol mundu, que merquen na islla pa esportar dempués a los sos países d'orixe. Bali xunto con Jakarta, la capital indonesia, foi sede de Miss Mundu 2013.
Xeografía
Bali ye parte de les Islles menores de la Sonda. Tien apenes 140 km de llargor esti oeste y 90 km de norte a sur, y una superficie de 5636 km². Ta asitiada aproximao a ocho graos al sur de la llinia del Ecuador. Al oeste'l estrechu de Bali, de 2,4 a 3,2 km d'anchu, dixebrar de Xava. Al este'l fondu estrechu de Lombok, d'ente 18 y 40 km d'anchu, dixebrar de la islla de Lombok; tien axacentes les pequeñes islles de Nusa Penida, Nusa Lembongan y Nusa Ceningan, dixebraes de Bali pol estrechu de Badung. L'estrechu de Lombok coincide col pasu de la llinia de Wallace que dixebra la ecozona Indomalaya de la ecozona Australasia. La islla componer d'una cadena montascosa que s'estiende d'este a oeste. El puntu más altu de la islla ye'l monte Agung con 3142 m d'altor, un volcán n'actividá, qu'entró n'erupción per última vegada en marzu de 1963. La fastera norte ye abrupta, con una estrecha llanura costera, ente que la fastera sur baxa selemente escontra una llanura aluvial, regada per ríos pocu fondos, ensuga nes estaciones seques y anubierta mientres periodos de fuertes agües.
La islla atópase arrodiada por petones de coral. Les sableres nel sur son de sable blancu ente que les del norte son de sable negru.
Clima
Bali tien un clima tropical monzónicu, con una estación lluviosa d'ochobre a marzu y una estación seca de xunu a setiembre. Mientres el día la temperatura medio ye de 20 a 33° C, pero les zones montascoses tienen temperatures nocherniegues más fríes por cuenta de la altitú.
Historia
El pueblu balinés ye descendiente d'una raza prehistórica qu'emigró al traviés d'Asia central continental al archipiélagu d'Indonesia, probablemente estableciéndose alredor del El final de la era prehistórica n'Indonesia tuvo marcáu pola llegada del pueblu hindú, alredor del, según determinar les inscripciones en lletra brahmi sobre fragmentos de vasíes. El nome Bali Dwipa (‘islla de Bali') foi afayáu en delles inscripciones, por casu, nel cartelu Blanjong, que foi publicáu por Sri Kesari Warmadewa nel añu 913 de nuesa yera y menta la pallabra Walidwipa.
Los majapahit y los sos descendientes
L'Imperiu mayapajit hindú (1293-1520) de Xava oriental fundó una colonia balinesa en 1343. L'Imperiu mayapajit colapsó a la fin del sieglu XV por cuenta de querelles de socesión, y el so territoriu pasó entós so control d'unos de los sos vasallos, los príncipes de Kediri, de Xava central. En 1527, les tropes del reinu musulmán de Demak conquistaron los territorios apoderaos polos Keridi.
Ante la puxanza del islam nel archipiélagu indonesiu, bona parte de l'aristocracia y de les élites intelectual y artísticu de Xava abellugar en Bali, lo que supunxo un apurra entá mayor de les artes, la lliteratura y la relixón hindú na islla. Bali alzar en reinu independiente a finales del sieglu XV o principios del XVI, y la dinastía d'orixe majapahit siguió gobernando Bali hasta 1908, fecha na que foi esaniciada pola intervención holandesa qu'impunxo'l dominiu de los Países Baxos sobre la islla.
250px|thumb|right|Pura Maospahit, un templu de la dinastía majapahit en [[Denpasar.]]La capital majapahit en Bali foi establecida nun primer tiempu na ciudá de Samprangan, y depués en Gelgel. Mientres el reinu de Gelgel, que duró hasta 1650, enllantóse definitivamente una brillosa cultura d'influyencia javanesa, tantu na arquiteutura, la danza, el teatru y la lliteratura. Nel sieglu XVI, el rei balinés Dalem Baturenggong estendió'l so gobiernu a la parte este de Xava, a la islla vecina de Lombok y a la parte occidental de la islla de Sumbawa.
Los primeros europeos que llegaron a la islla fueron los portugueses, cuando una nave portuguesa naufragó na mariña de Bukit escontra 1585. En 1597 aportó l'esplorador neerlandés Cornelis Houtman, quien la reclamó pa la corona holandesa. Poco tiempu dempués, el holandeses establecieron una colonia comercial y, a partir del sieglu XVII, la Compañía Holandesa de les Indies Orientales empezó a comerciar andando a la tema con mercaderes británicos.
El comerciu de los reis de Bali coles compañíes europees basar na venta d'esclavos que vendíen en cuenta de opiu. Los esclavos procedentes de Bali yeren bien cotizaos; yeren prisioneros de guerra, criminales, deldores, güérfanos y vilbes. Considérase que la trata d'esclavos en Bali pudo ser l'orixe de dellos conflictos posteriores.
El reinu de Gelgel venció a una serie de guerres internes, y en 1686 establecióse una nueva dinastía na ciudá de Klungkung, conocida sol nome de Dewa Agungla. Fueron incapaces de caltener el so control sobre la islla que s'estremó en dellos pequeños reinos, anque los Dewa Agungla caltuvieron una tutela simbólica. Esta situación caltener hasta la llegada de los holandeses nel sieglu XIX.
La colonización holandesa
250px|thumb|right|Cuerpu del últimu sultán de Denpasar, muertu mientres la intervención holandesa de 1906.So la sida de erradicar el comerciu d'esclavos y d'opiu, el control holandés de la islla imponer tres una serie de guerres coloniales (1846-1849). En 1858 y 1868, dos revueltes balinesas fueron entartallaes poles tropes holandeses. Llanzóse entós una campaña de cristianización que fracasó por cuenta de la resistencia de los habitantes de la islla. En 1890, el holandeses aprovecharon un conflictu ente reinos balineses p'amontar el so control sobre la islla. En 1894, facer cola vecina islla de Lombok. En 1906 y 1908, cola sida de torgar el saquéu de los buques naufragaos na rexón, Holanda llanzó dos intervenciones militares qu'acabaron col gobiernu de la dinastía majapahit, produciéndose dos talos episodios de suicidiu ritual coleutivu, conocíu en Bali como puputan, nos que se autoinmolaron más de cuatro mil persones. La prensa occidental denunció la sangrienta conquista de Bali y les represalies desproporcionaes de les tropes holandeses frente a los actos de resistencia de los nativos. Acusáu tamién d'abusos nes sos campañes coloniales de Xava y Sumatra, el gobiernu holandés decidió aplicar una "política ética" nes sos colonies indonesies, con cuenta de restaurar la so imaxe de poder colonial benevolente y responsable. Exercieron un control indulxente de la islla, protexendo y amosando gran respetu pola relixón y cultura locales. El turismu internacional empezó nos años 1920.
Segunda Guerra Mundial ya independencia
220px|thumb|right|Estatua alzada n'honor a Gusti Ngurah Rai. Bali foi ocupada pol exércitu xaponés y lliberada poles fuercies aliaes en 1945. En 1946, el holandeses ocuparon de nuevu la islla col propósitu de restablecer la so alministración colonial, pero topetaron col exércitu de lliberación del coronel Gusti Ngurah Rai al que ganaron a finales del mesmu añu na batalla de Marga.
Nun intentu de caltener parte del so antiguu imperiu colonial, el holandeses crearon entós el Estáu d'Indonesia Oriental qu'incluyía Bali, les Islles menores de la Sonda, les islles Célebes y l'archipiélagu de les Moluques. Dempués de cuatro años de conflictos cola acabante crear República d'Indonesia de Sukarno, el holandeses trespasaron finalmente los sos dominios coloniales a Indonesia'l 27 d'avientu de 1949, na Conferencia de la Mesa Redonda de la Faya.
L'espectacular desarrollu del turismu internacional en Bali dende los años 1950 dexó una medría sustancial del nivel de vida de los balineses. Les sableres de Bali son famoses en tol mundu. El so arte y trabayos d'artesanía gocien tamién d'una gran reconocencia internacional. La so renombrada danza folclórica legong ye una de les munches dances balinesas. A raigañu del turismu, Bali convirtióse tamién nun notable centru d'intercambios comerciales.
Los atentaos de Bali de 2002 significaron un duru golpe a la industria del turismu n'Indonesia. Tres esti fechu, dellos países sollertaron sobre'l riesgu de viaxar a les rexones afeutaes. Arriendes d'ello, el númberu de turistes en Bali baxó un 31 %.
Sicasí, Bali viose enchida por una demanda turística escesiva que confronta la islla con problemes de contaminación, deterioru ambiental y escasez de suministru d'agua potable. Tou apunta a que la xestión sostenible del turismu, la so principal fonte d'ingresos, va ser el gran retu de Bali nes primeres décades del sieglu XXI.
Relixón
250px|thumb|right|Rezos nel templu de Besakih.A diferencia del restu d'Indonesia onde la relixón predominante ye'l islam, más del 90 % de los balineses son hinduistes, anque practiquen una forma bien particular de hinduismu conocíu como "hinduismu balinés" qu'entemez la creencia nos dioses y doctrines hindús al llau de creencies animistas y cultu a santos budistes. Otres minoríes relixoses en Bali son los musulmanes (principalmente pescadores de la mariña), cristianos y budistes.
Llingües
L'idioma indonesiu ye l'idioma oficial, anque tamién se fala'l balinés.
Gill (unidá de volume)
thumb|250px|right|Dos xarres de midida feches en cobre. La de a esquierda ye de 1 gill de capacidá, y la de a mandrecha de 1/2 gill Gill ye una unidá de volume inglesa nel sistema imperial y nos Estaos Xuníos. El gill  o teacup (taza de té) ye igual a un cuartu de pinta. Anguaño nun s'usa muncho, sacante pa midir el volume de les bébores alcohóliques.
La versión imperial usada nel Reinu Xuníu ye de 5 onzes llíquides, y ye equivalente a 142,0653125 ml; mentanto que nos EE.XX. ye de 4 onzes llíquides, y ye equivalente a 118,29411825 ml.
Gill imperial o británicu
El gill imperial ye equivalente a:
Gill d'Estaos Xuníos
El gill d'Estaos Xuníos ye equivalente a:
Sermizelles
Sermizelles ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
NGC 2512
NGC 2512 ye una galaxa espiral barrada (SBb) alcontrada na direición de la constelación de Cáncer. Tien una declinación de +23° 23' 30" y una ascensión recta de 8 hores, 03 minutos y 07,6 segundos.
La galaxa NGC 2512 afayóse en 10 de febreru de 1787 por William Herschel.
Quilollitru
El quilollitru o kilollitru ye una unidá de volume equivalente a mil llitros, representáu pol símbolu kL. Ye'l tercer múltiplu del llitru y tamién equival a 1 metru cúbicu.
Lantánidu
Los lantánidos o tierres rares (nomaos asina por atopase en forma d'óxidos) son una serie química que formen parte del periodu 6 de la tabla periódica. Xunto colos actínidos formen el grupu de los elementos de transición interna.
thumb|350px|Allugamientu de los lantánidos dientro la [[tabla periódica]]
Estos elementos son químicamente bastante apaecíos ente sigo pol mor de que los electrones allugaos n'orbitales f son poco importantes nos enllaces que se formen, en comparanza colos p y d. Tamién son bastante apaecíos a estos l'itriu y l'escandiu, del grupu 3, yá que tienen un radiu asemeyáu y el so estáu d'oxidación más importante tamién ye'l +3. Los lantánidos amás presenten los estaos +2 y +4.
L'abondanza d'estos elementos na corteya terrestre ye relativamente alta, en minerales como por exemplu la monazita, nel que s'atopen distintos lantánidos y itriu.
El radiu de los lantánidos va amenorgando según aumenta'l númberu atómicu; nun son variances grandes, pero van acumulándose. Esto fai que los elementos del bloque d de la segunda y tercer serie de transición presenten radios asemeyaos dientro d'un grupu: habríen aumentar al baxar nel grupu, pero al tar intercalaos los lantánidos, esti aumentu nel radiu vese contrarrestáu pol amenorgamientu'l radiu per aciu de los lantánidos. Esti fenómenu conozse como contraición de los lantánidos.
Gloria Mabel Dubner
Gloria Mabel Dubner ye una astrofísica arxentina direutora del Institutu d'Astronomía y Física del Espaciu (IAFE), Investigadora Cimera nel CONICET y el IAFE siendo la so área d'estudiu principalmente les supernoves.
Educación
Dubner estudió llicenciatura en física y recibióse en 1974 de llicenciada, pola Universidá de Buenos Aires a los 23 años, y doctoróse tamién en física pola Universidá Nacional de La Plata nel añu 1982.
Trayeutoria profesional
Ente 1975 y 1987 trabayó nel Institutu Arxentín de Radioastronomía. En 2012 foi parte del comité organizador de la IAU pal eventu internacional d'Alcuentru de Muyeres en Astronomia XXVIII.
Ye miembru activu de la Unión Astronómica Internacional, y trabaya coles divisiones "Technologies and Data Science", "High Energy Phenomena and Fundamental Physics", "Stars and Stellar Physics", "Interstellar Matter and Local Universe", "Radio Astronomy", "Massive Stars" y "Astrochemistry".
Desempéñase como direutora del grupu de Supernovas y Mediu Interestelar nel Institutu d'Astronomía y Física del Espaciu, dende onde realiza collaboraciones con científicos internacionales y publica los sos estudios en revistes de ciencia como The Astrophysical Journal Letters. Dende 2009 ye tamién Direutora del IAFE.