cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turismu
Definiciones
El términu «turismología» surdió na década de 1960, foi'l yugoslavu Živadin Jovičić (xeógrafu na so formación académica) el científicu consideráu «padre de la turismología», quién lo popularizó cuando fundó la revista del mesmu nome en 1972.
Evolución histórica
El turismu como tal, naz nel sieglu XIX, como una consecuencia de la Revolución industrial, con desplazamientos que la so intención principal ye l'ociu, descansu, cultura, salú, negocios o rellaciones familiares. Estos movimientos estremar pola so finalidá d'otros tipos de viaxes motivaos por guerres, movimientos migratorios, conquista, comerciu, ente otros. Sicasí'l turismu tien antecedentes históricos escamplaes.
thumb|Ruines del Teatru y [[Oráculu de Delfos|Templu de Apolo en Delfos, Grecia.]]
Edá Antigua
Na Grecia clásica dábase gran importancia al ociu, y el tiempu llibre dedicar a la cultura, diversiones, relixón y deporte.
Los desplazamientos más destacaos yeren los que realizaben por cuenta d'asistir a los Xuegos Olímpicos Antiguos na ciudá d'Olimpia, a les qu'allegaben miles de persones y onde s'entemecíen relixón y deporte. Tamién esistíen pelegrinaciones relixoses, como les que se dirixíen a los oráculos de Delfos y de Dódona.
Mientres l'Imperiu romanu los romanos frecuentaben agües termales (termes de Caracalla), yeren asiduos de grandes espectáculos, como los teatros, y realizaben desplazamientos habituales escontra la mariña (bien conocíu ye'l casu d'una villa de vacaciones a veres del mar).
Estos viaxes de prestar fueron posibles por cuenta de tres factores fundamentales: la Paz romana, el desenvolvimientu d'importantes víes de comunicación y la prosperidá económica que fizo posible a dellos ciudadanos medios económicos y tiempu llibre.
Edá Media
Mientres la Edá Media hai nun primer momentu un retrocesu por cuenta de la mayor conflictividá y recesión económica consiguiente.
Nesta dómina surde un tipu de viaxe nuevu, les pelegrinaciones relixoses. Estes yá esistieren na dómina antiguo y clásico pero tantu'l cristianismu como'l islam estender a mayor númberu de creyentes y los desplazamientos seríen mayores.
Son famoses les espediciones dende Venecia a Tierra Santa y les pelegrinaciones pol Camín de Santiago (dende'l 814 en que s'afayó la tumba del santu); fueron continues les pelegrinaciones de toa Europa, creándose asina mapes, mesones y tou tipu de servicios pa los caminantes.
Nel mundu Islámicu'l Hajj o pelegrinación a La Meca ye unu de los cinco Pilastres del Islam obligando a tolos creyentes a esta pelegrinación siquier una vegada na vida.
thumb|[[Termes romanes de Bath n'Inglaterra, Reinu Xuníu.]]
Edá Moderna
Les pelegrinaciones siguen mientres la Edá Moderna. En Roma muerren 1500 pelegrinos por causa de una plaga de peste bubónica. Ye nesti momentu cuando apaecen los primeres agospiamientos col nome d'hotel (pallabra francesa que designaba los palacios urbanos).
Como les grandes personalidaes viaxaben acompañaes del so séquitu (cada vez más numberosu) faíase imposible agospiar a toos en palaciu, polo que se crearon estes construcciones. Ésta ye tamién la dómina de les grandes espediciones marítimes d'españoles, británicos y portugueses qu'espierten l'interés y l'interés por viaxar.
A finales del sieglu XVI surde'l costume de mandar a los mozos aristócrates ingleses a faer el Grand Tour al rematar los sos estudios col fin de complementar la so formación y adquirir ciertes esperiencies. Yera un viaxe de llarga duración (ente 3 y 5 años) que se faía per distintos países europeos, y de ende proceden les pallabres: turismu, turista, etc.
Bucey-en-Othe
Bucey-en-Othe ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Turismu
Edá Moderna
Tamién nesta dómina hai un resurdir de les termes, qu'habíen ablayáu mientres la Edá Media. Non yá garrástise a elles por conseyu médicu, sinón que tamién se pon de moda la diversión y l'entretenimientu nos centros termales como por casu en Bath (Inglaterra). Tamién d'esta dómina data'l descubrimientu de los baños de folla como remediu terapéuticu, sableres fríes (Niza, Costa Azul) a onde diben tomar los baños por prescripción médica.
Bucey-en-Othe
Tien una población de y una superficie de  km².
Mahmoud Mekki
Mahmoud Mekki (n'árabe: محمود محمود محمد مكي) (n. 1954 na Gobernación d'Alexandría) ye un maxistráu y políticu exipciu. El 12 d'agostu de 2012, foi nomáu Vicepresidente de la República Árabe d'Exiptu pol presidente Mohamed Morsi. Arrenunció mientres la segunda vuelta del el día de la votación sobre la nueva constitución, el 22 d'avientu de 2012.
Turismu
Edá Contemporánea
thumb|Les [[Pirámides de Guiza, Exiptu.]] thumb|La [[Gran Muralla China.]] right|thumb|L'[[Acrópolis d'Atenes, Grecia.]] thumb|El [[Coliséu Romanu, Italia.]] thumb|La [[Petra|Ciudá de Petra, Xordania.]] thumb|El [[Taj Mahal, Agra, India.]] thumb|La [[Pirámide de Kukulkán, Chichén Itzá, Méxicu.]] thumb|Ruines de [[Machu Picchu, Perú.]] thumb|El [[Cristu Redentor, y al fondu la ciudá de Rio de Janeiro, Brasil.]]
Los viaxes de prestar tuvieron los sos entamos nos últimos años del sieglu XIX y los primeres del sieglu XX. Grandes cambeos na sociedá, nos estilos de vida, na industria y la teunoloxía alteriaben la morfoloxía de la comunidá. Hai n'historiar momentos de cambeos escepcionales y d'enorme espansión.
El sieglu XIX foi testigu d'una gran espansión económica, siguida d'una revolución industrial y científica inclusive mayor na segunda metá del sieglu XX. El turismu foi unu de los principales beneficiarios, pa aportar a a finales del sieglu XX, la mayor industria del mundu. Cola Revolución industrial consolídase la burguesía que volverá disponer de recursos económicos y tiempu llibre pa viaxar.
Inglaterra ufierta per primer vegada travesíes tresoceániques y apodera el mercáu marítimu na segunda metá del sieglu XIX, lo que va favorecer les corrientes migratories europees a América. Ye'l gran momentu del tresporte marítimu y les compañíes navieres.
Empieza a surdir el turismu de salú y tamién el turismu de monte. Constrúyense famosos sanatorios y clíniques privaes europees, munchos d'ellos lleguen a los nuesos díes como pequeños hoteles con encantu. Ye tamién la dómina de les sableres fríes (Costa Azul, canal de la Mancha, etc.).
En 1841 Thomas Cook entama'l primer viaxe entamáu de la historia. Anque foi un fracasu económicu, considérase un atayante ésitu tocantes a precedente del paquete turísticu, pos se decató de les enormes posibilidaes económiques que podría llegar a tener esta actividá, creando asina en 1851 la primera axencia de viaxes del mundu, Thomas Cook and Son.
En 1850, Henry Wells y William Fargo fundaron American Express, que primeramente se dedicaba al tresporte de mercancíes y que darréu se convirtió nuna de les axencies más grandes del mundu.
Anque Cook yá los introduxera, American Express estendió los sistemes de financiamientu y emisión de cheques de viaxe, como por casu el traveler's cheque (dineru personalizáu canjeable por papel moneda d'usu corriente que protexe al viaxeru de posibles robos o perdes). En 1867 inventa'l bonu o voucher, documentu que dexa l'usu en hoteles de ciertos servicios contrataos y prepagados al traviés d'una axencia de viaxes.
César Ritz, ye consideráu padre de la hostelería moderna. Dende bien nuevu ocupó tolos puestos posibles d'un hotel, hasta llegar a xerente d'unu de los meyores hoteles del so tiempu. Ameyoró tolos servicios del hotel: creó la figura del sumiller, introdució'l cuartu de bañu nes habitaciones y revolucionó l'alministración hotelera. Ritz convirtió hoteles decadentes nos meyores d'Europa, polo que lu llamaben "magu".
Al españar la Primer Guerra Mundial nel branu de 1914, considérase qu'había aproximao 150 000 turistes americanos n'Europa. En rematando la guerra empezó la fabricación en masa d'autocares y automóviles. Nesta dómina les sableres y los ríos convertir nel centru del turismu n'Europa empezando a adquirir gran importancia'l turismu de mariña.
L'avión, utilizáu por minoríes en llargues distancies, va desenvolviéndose tímidamente p'acabar imponiéndose sobre les compañíes navieres. La crisis del 1929 repercute negativamente nel sector turísticu, llindando'l so desenvolvimientu hasta bien entráu en 1932.
La Segunda Guerra Mundial paraliza absolutamente'l turismu nel mundu y los sos efeutos estender hasta l'añu 1949. Ente 1950 y 1973 empezar a falar del boom turísticu. El turismu internacional crez a un ritmu cimeru de lo que lo fixera en tola historia. Esti desenvolvimientu ye consecuencia del nuevu orde internacional, la estabilidá social y el desenvolvimientu de la cultura del ociu nel mundu occidental. Nesta dómina empezar a llexislar sobre'l sector.
La recuperación económica, especialmente d'Alemaña y Xapón, foi estelante alzando los niveles de renta d'estos países y faciendo surdir una clase media acomodada que s'empezar a interesar polos viaxes. La recuperación, alzó'l nivel de vida de los sectores más importantes de la población nos países occidentales. Surde la llamada sociedá del bienestar na qu'una vegada cubiertes les necesidaes básiques apaez el desenvolvimientu del nivel de formación y l'interés por viaxar y conocer cultures.
Per otra parte la nueva llexislación llaboral adoptando les vacaciones pagues, la selmana inglesa de 5 díes llaborales, l'amenorgamientu de la xornada de 40 hores selmanales, l'ampliación de les cobertories sociales (xubilación, desemplegu,…), potencien en gran midida'l desenvolvimientu del ociu y el turismu.
Tamién éstos son los años nos que se desenvuelven los grandes nucleos urbanos y faise evidente la masificación, surde tamién el deséu de fuximientu, escapar del estrés de les ciudaes y estenar les mentes de presión.
Nestos años desenvuélvese la producción d'automóviles en cadena que los fai cada vez más algamadices, según la construcción de carreteres y autopistes, dexa un mayor fluxu de viaxeros. Ello ye que la nueva carretera de los Alpes que traviesa Suiza de Norte a Sur supunxo la perda de la hexemonía d'esti país como nucleu receptor, yá que agora los turistes crucien Suiza pa dirixise a otros países con meyor clima.
L'avión de héliz ye sustituyíu pol de reacción, lo que supón un golpe definitivu pa les compañíes navieres, que se ven obligaes a destinar los sos barcos a los cruceros o al esguace. Toos estos factores llévennos a la era de la estandarización del productu turísticu.
Los grandes tour operadores llancen al mercáu millones de paquetes turísticos idénticos. Na mayoría de los casos utiliza'l vuelu chárter, qu'abarata'l productu y popularizar. De primeres d'esti periodu (1950) había 25 millones de turistes, y al rematar (1973) había 190 millones.
Sicasí esta etapa tamién se caracteriza pola falta d'esperiencia, lo qu'implica les siguientes consecuencies como la falta de planificación (construyir ensin faer nenguna previsión nin de la demanda nin de los impautos medioambiental y social que pueden sufrise cola llegada masiva de turistes) y el colonialismu turísticu (hai una gran dependencia de los tour operadores estranxeros estauxunidenses, británicos y alemanes fundamentalmente).
Nos 70 la crisis enerxética y la consiguiente inflación, especialmente sentida nel tresporte causen un nuevu periodu de crisis pa la industria turístico que s'estiende hasta 1978. Esta recesión supón un amenorgamientu de la calidá p'abaratar costos y precios apostando por una masificación de la ufierta y la demanda.
Nos 80 el nivel de vida vuelve alzase y el turismu convertir nel motor económicu de munchos países. Esto ye facilitáu pola meyora de los tresportes (nuevos y meyores aviones como'l Concorde y el Túpolev, trenes d'alta velocidá y l'afitamientu de los vuelos chárter, hasta suponer un duru competidor pa les compañíes regulares que se ven obligaes a crear les sos propies filiales chárter.
Nestos años produz una internacionalización bien marcada de les grandes empreses hosteleres y de los tour operadores, que busquen nueves formes d'usu del tiempu llibre (parques temáticos, deporte, riesgu, salú, etc.) y apliquen téuniques de marketing, pos el turista cada vez tien mayor esperiencia y busca nuevos productos y destinos turísticos, lo que crea una fuerte competencia ente ellos.
La multimedia y les comunicaciones tresformen el sector, modificando'l diseñu de los productos, la prestación del serviciu, la comercialización del mesmu d'una manera más fluyida.
La década de los 90 inclúi grandes acontecimientos como la cayida de los réximes comunistes europeos, la Guerra del Golfu, la reunificación alemana, les Guerres yugoslaves, etc., qu'inciden de forma direuta na historia del turismu.
Trátase d'una etapa de maduror del sector que sigue creciendo anque d'una manera más moderada y controlada. Llindar la capacidá receptiva (adecuación de la ufierta a la demanda, empezar a controlar la capacidá d'aforu de monumentos, etc.), diversifícase la ufierta (nuevos productos y destinos), diversifícase la demanda (apaecen nuevos tipos distintos de turistes) y ameyórase la calidá (al turista nun-y importa gastar más si la calidá ye meyor).
El turismu entra como parte fundamental de l'axenda política de numberosos países desenvolviendo polítiques públiques qu'afecten a la promoción, planificación y comercialización como una pieza clave del desenvolvimientu económicu. Ameyórase la formación desenvolviendo planes educativos especializaos. L'oxetivu d'algamar un desenvolvimientu turísticu sostenible por aciu la captación de nuevos mercaos y la regulación de la estacionalidad.
Tamién les polítiques a nivel supranacional consideren el desenvolvimientu turísticu con elementos tan importantes como'l Tratáu de Maastricht en 1992 (llibre tráficu de persones y mercancíes, ciudadanía europea,…), y nel 1995 la entrada a valir del Alcuerdu de Schengen y esaníciense los controles fronterizos nos países de la XE.
Esiste de nuevu un abaratamientu de los viaxes per vía aérea per mediu de les compañíes de baxu costu y la lliberación de les compañíes en munchos países y la feroz competencia de les mesmes. Esta lliberalización afecta a otros aspeutos de los servicios turísticos como la xestión d'aeropuertos y ensin dulda va ser afondada cuando ente a valir la llamada Direutiva Bolkestein (de lliberalización de servicios) en trámite nel Parllamentu Européu.
Estadístiques sobre'l turismu internacional
thumb|La [[Torre Eiffel, en París, Francia, la ciudá y el país más visitaos nel mundu por turistes estranxeros.]]
Los países más visitaos
Acordies coles estadístiques de la Organización Mundial del Turismu (OMT), en 2008 les llegaes de turistes internacionales xubieron a 917 millones visitantes, lo que representó un aumentu de 1,76% con al respective de 2007. En 2009 los arribos de turistes internacionales cayeron a 882 millones, representando un amenorgamientu a nivel mundial del 4,4% con al respective de 2008. La rexón más afeutada foi Europa con una cayida del 5,6%, sicasí Francia continua siendo'l país más visitáu del mundu. L'amenorgamientu nel fluxu de turistes internacional obedeció principalmente a los efeutos de la recesión económica de 2008-2009, que los sos efeutos empezar a sentir nel turismu dende xunu de 2008, y que s'agravó inda más en delles rexones debíu al biltu de la gripe A (H1N1) de 2009. En 2010 el númberu de llegaes de turistes recuperóse y xubió pa 940 millones, superando'l récor que s'algamara en 2008. En 2012 el númberu de llegaes algamó'l récor de 1035 millones de visitantes internacionales, superando los 983 millones de turistes internacionales de 2011.
Los siguientes países fueron los 10 principales destinos del turismu internacional ente 2007 y 2011.
Los países que recibieron los mayores ingresos y realizaron los mayores gastos
thumb|La [[Estatua de la Llibertá, en Nueva York. Estaos Xuníos ye'l tercer mayor receptor de turismu internacional a nivel mundial y el primeru en xeneración d'ingresos.]] thumb|El [[Parque nacional del Teide, en Tenerife, Islles Canaries. Ye'l parque nacional más visitáu turísticamente de toa España, d'Europa y segundu del mundu. ]]
Según la OMT, con 77,7 mil millones USD, Alemaña sigo siendo'l país que xenera los mayores gastos en turismu internacional nel mundu en 2010, siguíu de cerca per Estaos Xuníos (75.5 mil millones USD). La República Popular de China siguió siendo'l país de mayor crecedera en términos de gastos en turismu de los últimos años, llegando a caltener el tercer llugar qu'algamó en 2009 dempués de mover al Reinu Xuníu d'esa posición.
Ente 2010 y 2008 los siguientes 10 países recibieron los mayores ingresos provenientes del turismu internacional y tamién se presenten los 10 países emisores de turismu internacional colos mayores gastos:
Indicadores sobre'l turismu n'América Llatina
thumb|[[Monumentu a la Independencia, en Méxicu, D. F. Méxicu ye'l país más visitáu por turistes estranxeros n'América Llatina.]] thumb|160px|left|Torre de la catedral. Panamá vieyu. Ciudá de Panamá ye la ciudá con mayor arribación turística internacional n'América llatina. Mientres dellos años Méxicu foi'l destín más visitáu pol turismu internacional n'América Llatina, a nivel de turismu masivu, tien el mayor númberu de nomamientos y declaraciones patrimoniales pola UNESCO en tol continente americanu, tamién Méxicu ye'l principal destín de negocios na rexón, y ye un importante destín educativu dientro de les sos universidaes; Según el BID, los ingresos provenientes del turismu internacional son una importante fonte de divises pa dellos de los países d'América Llatina, y representa un porcentaxe importante del PIB y de les esportaciones de bienes y servicios, según una importante fonte d'emplegu, onde destaca la República Dominicana.
Según la evaluación realizada pol Foru Económicu Mundial (FEM) dellos de los países d'América Llatina inda presenten defectos nes árees d'infraestructura y el marcu xurídicu, pero son bien competitives nos aspeutos relativos a recursos culturales y naturales, factores polos que resulta curiosu realizar inversiones o desenvolver negocios nel sector de viaxes y turismu de los países de la rexón. Por casu, Brasil foi clasificáu nel Índiz de Competitividá en Viaxes y Turismu de 2009 na posición 45 a nivel mundial, pero ente los 133 países evaluaos clasificó na posición 2 nel aspeutu recursos naturales, y na posición 14 en recursos culturales, a pesar de clasificar nel llugar 110 n'infraestructura terrestre y como 130 en seguridá pública.
Los ingresos del turismu ye clave pa la economía de dellos países d'América Llatina. En 2010, Méxicu recibió'l mayor númberu de turistes internacionales, con 22,3 millones de visitantes, siguíu por Panamá, con 5,2 millones, Brasil, con 5,1 millones, República Dominicana, con 4,1 millones, y Chile, con 3,3 millones.
Les ciudaes más visitaes del mundu
Dende 2010, Mastercard realiza un estudiu de les 20 ciudaes más visitaes por turistes internacionales nel mundu.
Los llugares y atraiciones turístiques más visitaes del mundu
La revista Travel + Leisure publicó en 2011 un ranking de les 50 atraiciones turístiques más visitaes del mundu. Forbes publicó una llista similar en 2007 y al momentu munchos tán d'alcuerdu en que les atraiciones numberaes merecíen un llugar ente les 50 meyores. Les siguientes son les 10 meyores atraiciones del mundu según Travel + Leisure, y preséntense tamién delles otres allugaes dientro de les 50 del ranking:
thumb|Vista nocherniega de [[Times Square en Manhattan, Nueva York.]] thumb|El [[Central Park de Nueva York, nel corazón de Manhattan.]] thumb|La [[Union Station (Washington D. C.)|Union Station en Washington D. C., Estaos Xuníos.]] thumb|[[Las Vegas Strip|The Strip, famosa avenida de Las Vegas, Nevada.]] thumb|Les [[Tabayones del Niágara, na frontera Canadá-Estaos Xuníos.]]
Sector turísticu
El sector turísticu ufierta productos (servicios + derechos d'usu) al traviés de les distintes empreses y diverses organizaciones públiques y privaes, que les sos carauterístiques principales son:
Turismu individual
Ye aquel que'l so programa d'actividaes ya itinerariu son decidíos polos viaxeros ensin intervención d'operadores turísticos. Vease turismu d'alpargata o mochileru.
Turismu masivu
Ye aquel que se realiza masivamente por tou tipu de persones, ensin importar el so nivel económicu polo que nun ye un tipu de turismu esclusivu. Ye'l más convencional, pasivu y estacional. Ye de normal menos esixente y especializáu. Equí podemos atopar el turismo de sol y sablera.
Turismu cultural
thumb|[[Centru históricu de Quito, primer llugar en ser declaráu Patrimoniu Cultural de la Humanidá.]] thumb|[[Cartagena de Indias, Colombia una de les ciudaes más turístiques del mundu pola so arquiteutura colonial.]] right|thumb|Viña [[Concha y Toro S.A., en Chile. La principal productora y esportadora de vinos en Llatinoamérica.]] right|thumb|[[Cracovia: Wawel - castiellu real, un llugar d'alcordances históriques polacos]]
Ye'l que precisa de recursos históricu-artísticos pal so desenvolvimientu, como museos y monumentos, incluyíu'l llamáu patrimoniu inmaterial: idiomes, folclor, costumes, gastronomía, música, lliteratura, relixón, historia... Ye más esixente y menos estacional.
El turismu cultural pue ser un positivu preséu de desenvolvimientu llocal y rexonal, entendíu esto postreru dende una visión sociu-económica que dexe una equitativa distribución de los beneficios, yá sían de calter económicu, social y cultural nes comunidaes anfitrionas, reflexáu nuna meyora de la educación, la formación, la creación d'emplegu, y la xeneración d'ingresos, collaborando na erradicación de la probeza, por casu nel casu de los países en desenvolvimientu.
Nesti contestu, la implementación y el desenvolvimientu de diversos programes, yá sía a nivel nacional como rexonal o local, non yá aguiyaron el desenvolvimientu turísticu puramente dichu, sinón tamién han promovíu la recuperación y caltenimientu del patrimoniu local, y l'establecimientu de nueves industries culturales locales
Por casu, el programa de Turismu Rural implementáu pola Secretaría de Turismu de la Nación conjuntamente cola Secretaría d'Agricultura, Ganadería, Pesca y Alimentación aniciar pola necesidá d'impulsar el desenvolvimientu rexonal, arreyando a pequeños y medianos productores rurales con posibilidaes de realizar otres actividaes pa xenerar nuevos ingresos.
Nesti sentíu ye importante considerar que, d'alcuerdu a los conceutos arramaos por distintos autores (Sancho, 1998; Sarasa, 2000; Grande Ibarra, 2001), el turismu rural puede considerase como una variante del turismu cultural, dende la perspeutiva del descubrimientu del patrimoniu, les costumes y les actividaes de les comunidaes rurales.
Nel casu, específicu d'Arxentina, el turismu cultural incorpora práutiques culturales que quedaren n'esterilidá, revaloriza'l costumes y vezos llabradores, y recupera antiguos procesos y actividaes venceyaes a la producción agrícola ganadera, contribuyendo a caltener la memoria coleutiva y l'identidá local.
La certificación de la sustentabilidad ye un mecanismu col cual ye posible midir cualitativa y cuantitativamente el desempeñu del turismu al traviés de les sos práutiques d'operación. Los Programes de Certificación del Turismu Sustentable son preseos voluntarios que tán percima de los marcos llegales y que, acordies cola Organización Mundial del Turismu, cumplen una función cada vez más importante na reglamentación de servicios turísticos.
Turismu natural
thumb|Les [[islles Galápagos, hábitat d'especies úniques nel mundu.]] thumb|Les [[tabayones del Iguazú, na frontera ente Arxentina y Brasil.]]
Suelse desenvolver nun ambiente natural, yá sía este un mediu rural o área protexida, tratando siempres de realizar actividaes recreatives nél, pero ensin deteriorar la redolada. Tamién puede atopase incorporáu al área urbana, por aciu la contemplación de plantes y animales fora de les sos hábitats naturales, nos xardinos botánicos y zoolóxicos, como parques temáticos de flora y fauna.
Turismu activu
thumb|La [[basílica del Santu Sepulcru na Ciudá Vieya de Xerusalén.]] thumb|El [[palaciu de Potala en Lhasa, residencia de los dalái lama.]]
El turismu activu ye aquel que se realiza n'espacios naturales, el turismu activu ta estrechamente rellacionáu col turismu rural y xeneralmente esti tipu d'actividaes realizar nun parque natural debíu al interés ecolóxicu qu'estos presenten.
Turismu de negocios
El turismu de negocios ye aquel que se desenvuelve con oxetu o fin de llevar a cabu un negociu o un alcuerdu comercial, desenvolver ente empreses polo xeneral. Utilizáu por empresarios, executivos, comerciantes y otros profesionales pa cerrar negocios, captar veceros o emprestar servicios. La estacionalidad ye invertida a la vacacional, polo que ye un productu bien importante pal sector. El veceru suel ser d'alto poder adquisitivu. Trátase d'un turismu fundamentalmente urbanu y con necesidaes d'infraestructura bien concretes como la conexón a internet.
Turismu científicu
right|thumb|[[Estación Científica Charles Darwin nes Islles Galápagos, albergue de más d'un centenar d'estudiantes, educadores y científicos de tol mundu.]]
El turismu científicu ye una modalidá de turismu que la so motivación ye l'interés na ciencia o la necesidá de realizar estudios ya investigaciones científiques en llugares especiales como estaciones biolóxiques o xacimientos arqueolóxicos.
N'ocasiones esiste la necesidá de viaxar pa reparar in situ dalguna realidá que ye oxetu d'estudiu. El turismu científicu realizar de forma individual o en pequeños grupos pa evitar alteriar l'oxetu d'estudiu nuna redolada natural.
El turismu científicu pal públicu polo xeneral apaeció per primer vegada en países desenvueltos, al envís d'arreyar d'una manera más direuta y participativa a les persones na conocencia del mundu natural.
Esta modalidá de turismu, busca ufiertar vacaciones empobinaes a un meyor entendimientu de la naturaleza dende un puntu de vista científicu. Esti turismu ye bien bona fonte de beneficios económicos.
Agora, n'ares d'una nueva visión de la ciencia dende la perspeutiva de la socialización de la conocencia, naz el Turismu Científicu Social empobinada al fomentu d'una cultura turística y científica que dexa conocer, compartir y valorar l'orixe, les costumes, la sabiduría d'un pueblu de forma creativa (Tovar-J et al, 2009). Proporcional al desenvolvimientu social y al beneficiu que'l turismu apurre al valuarte d'una llocalidá.
Turismu espacial
thumb|right|[[Anousheh Ansari, d'orixe iranín, foi la primer muyer turista n'órbita y la cuarta del mundu.]]
El turismu espacial ye una modalidá de turismu que se realiza a más de 100 quilómetros d'altor de la Tierra, lo que se considera la frontera del espaciu. Empezó a principios del sieglu XXI realizáu por persones bien riques y valientes, los riesgos de perder la vida nun viaxe al espaciu son elevaos.
Afortunadamente pa los desacobardaos turistes espaciales, el fin de la Guerra Fría, la construcción de la Estación Espacial Internacional y, sobremanera, la capacidá de llevar al espaciu trés persones nuna cápsula cuando namái son necesaries dos, abrieron la puerta a esta modalidá d'ociu.
Los primeros viaxes consistíen nuna estancia de 3 o más díes na Estación Espacial Internacional na que realizaben fotografíes del espaciu y la Tierra, videos, conversaciones con persones na estación, esfrutar de la ingravidez, collaborar colos tripulantes de la estación y tamién realización de pequeños esperimentos.
Delles empreses trabayen na construcción de naves capaces de realizar vuelos suborbitales y orbitales, asina como nun hotel modulable pa estancies más llargues y algamadices que les actuales, valoraes nunos 21 millones de dólares.
Turismu nuclear
thumb|right|Placa conmemorativa na [[central nuclear de Chernóbil.]]
Esta sorprendente variante del turismu d'aventura o de riesgu, ta teniendo un notable desenvolvimientu, que tien la so correspondencia nes inversiones que se tán realizando nes zones contaminaes radiactivamente p'acoyer al creciente númberu de visitantes. Trátase de zones nes que se realizaron pruebes nucleares, como Nevada, n'EE.XX.; o Sinkiang, en China; o que sufrieron un accidente nuclear, como Prípiat, n'Ucraína, onde s'atopa la central nuclear de Chernóbil.
Los mediu de comunicación medios reflexen esti fenómenu non ensin perplexidá, por cuenta del aparente desdexamientu cola que los visitantes asumen les molesties (mareos, vultures...) y los riesgos (desenvolvimientu de cáncer, malformaciones na descendencia por alteraciones nes célules de los órganos reproductores...) inherentes a la esposición a la radiación ionizante y la contaminación radiactiva. Sicasí, como bien s'indica en dichos medios: "... Los riesgos (...) nun paecen ser una torga pal desenvolvimientu d'esti tipu de turismu, sinón más bien una de les principales razones del so impulsu..."
Polo que respecta a l'alministración pública, el gobiernu d'Ucraína declara que'l turismu nuclear ye illegal y que nun puede garantizar la seguridá de los turistes. Nel casu d'España, el Ministeriu de Sanidá, Servicios Sociales ya Igualdá nun inclúi entá los riesgos pa la salú d'esti tipu de turismu nel so llistáu de conseyos pal viaxeru. thumb|right|[[Las Vegas Strip, Nevada, EE. XX.]]
Turismu sexual
El turismu sexual ye aquel que la so finalidá principal ye la práutica del sexu, esistiendo destinos con fama d'apurrir más facilidaes pa ello.
Un reflexu del momentu actual d'esa realidá puede atopase en productos cinematográficos como Paraísu, dirixíu por Ulrich Seidl.
Turismu cinexéticu
El turismu cinexéticu puede definise como «l'actividá que desenvuelve un cazador deportivu nacional o estranxeru, que visita destinos, llocalidaes o árees onde se dexa la práutica de la caza de fauna montesa d'interés cinexéticu na so redolada natural, y que fai usu de servicios loxísticos y turísticos pa faer más fácil la práutica d'esti deporte, nun marcu de caltenimientu y sustentabilidad de la vida montesa».
El turismu cinexéticu, como forma de prauticar la cacería deportiva, ye una actividá refugada per gran parte de la población, al ser vistu como un deporte nel cual sacrifíquense animales per diversión. Los sos defensores acoten por contra que la falta d'información sobre la tema cinexética llevó a la población a ignorar los beneficios económicos, sociales y ambientales que xenera esta actividá.
Nel casu de Méxicu, namái puede realizase llegalmente nes Unidaes de Manexu pal Caltenimientu y Vida Montesa (UMA), que son espacios rexistraos sobre la base d'un esquema de promoción pal caltenimientu de la biodiversidá, col estrictu apegu a la Llei Xeneral de la Vida Montesa (LGVS), al traviés de la Secretaría del Mediu Ambiente.
Servicios turísticos
thumb|Bus de la Corporación de Turismu "Juulchin" en [[Mongolia, con guía y conductor al serviciu.]]
Tienen la considerancia de servicios turísticos la prestación del:
Información turística
thumb|right|Oficina d'[[iperú nel Aeropuertu de la ciudá amazónica d'Iquitos. iperú ye la oficina nacional de turismu de Perú.]]
La información turística ye'l conxuntu de servicios que s'ufierten al turista coles mires d'informa-y, empobina-y, facilita-y y atende-y mientres el so viaxe o estancia vacacional en oficines d'información turística al traviés d'informadores turísticos o guíes, intérpretes, correos de turismu, acompañantes de grupu, videotex, etc.
La definición inclúi aquellos servicios públicos dependientes por regla xeneral d'organismos públicos o instituciones que tienen como misión informar facilitar y empobinar al turista mientres la so estancia vacacional o viaxes facilitando gratuitamente información.
Empreses turístiques
Son aquelles rellacionaes col turismu. Hai dos grandes bloques les que producen bienes y servicios (productores), y les que los distribúin (distribuidores).
Hotelería
La hotelería ye la caña del turismu qu'empresta'l serviciu del agospiamientu al turista. Este puede tener diverses clasificaciones, según el confort y el llugar onde s'atopen. Cada instalación hotelera tien les sos propies cualidaes.
Los establecimientos hoteleros estremar en:
Otros establecimentos destinaos al agospiamientu turísticu son:
Restauración
Los establecimientos de restauración estremar en dos tipos:
Los principales establecimientos d'esti tipu d'alimentación son:
Tresporte
thumb|[[Delta Air Lines tien la so sede n'Atlanta, Georgia (Estaos Xuníos). Convertir na mayor Aereollinia del mundu nel 2008, depués de fundise con Northwest Airlines.]]
thumb|[[Carnival Corporation & plc tien sedes en Southampton, Inglaterra y en Miami, Florida. Ye'l mayor Operador mundial de cruceros.]]
Son compañíes de tresporte aquelles destinaes a treslladar o tresportar viaxeros d'un puntu a otru. Clasificar en:
Operadores turísticos: Son empreses que proyeuten, ellaboren, diseñen, entamen y operen los sos productos y servicios dientro del territoriu nacional, pa ser ufiertaos y vendíos al traviés d'axencies de viaxes, pudiendo tamién ufiertalos y vendelos direutamente al turista.
Percancies de viaxes: Son empreses distribuidores de bienes y servicios turísticos (tresporte, agospiamientu, etc.) que, en posesión d'un títulu o llicencia, exercen actividaes d'intermediación turística, coles mires de ponelos a disposición de los turistes.
Les axencies de viaxes clasificar en tres grupos:
Otres empreses rellacionaes
Hai otres munches empreses rellacionaes col turismu direuta o indireutamente, como les d'ociu (cines, teatros), d'entretenimientu (parques temáticos, d'atraiciones) y de diversión (casinos, hipódromos). Tamién empreses d'equipamientu d'hostelería (maquinaries, menaxe), artículos de viaxe (maletes, bolsos), publicaciones especializaes (revistes, guíes turístiques), etc.
Efeutos económicos
Son bien relevantes debíu al nivel de negociu que representa. Según la OMT el volume de sector turísticu nel 2003 yá representaba aproximao'l 6 % de les esportaciones mundiales de bienes y servicios; Esta cifra representaba'l 30 % de la esportación de servicios. Estos fluxos económicos debíos al turismu afecten tantu en términos macroeconómicos como microeconómicos tantu nes zones emisores como n'el receptores (anque especialmente néstes). Les repercusiones económiques del turismu pueden clasificase nes siguientes:
Dependencia de la situación económica xeneral
La demanda turística depende sobremanera de la fuerte situación económica de los países avanzaos. Cuando la economía crez tamién de normal crez el dineru disponible de la población. Y una parte importante d'esti dineru disponible pola población gastar nel turismu, particularmente nes economíes en desenvolvimientu. Una retracción económica de normal amenorga'l gastu turísticu.
Polo xeneral la crecedera de los desplazamientos turísticos sigue claramente los enclinos de crecedera económica midíes pol PIB. Los años en que la crecedera económica mundial entepasa'l 4 %, la crecedera del volume turístico tiende a ser mayor y los años nos que'l PIB ye menor el turismu crez inclusive menos. Nel periodu 1975-2000 el turismu amontóse una media d'un 4,6 % añal.
Emplegu
El turismu rique una considerable mano d'obra y, sobremanera, el caltener una reserva de trabayadores especializaos. El sector turísticu ocupa alredor d'un 10 % de la población activa del mundu, non solo n'emplegu direutu sinón tamién n'indirectu. El problema que plantega'l turismu con respectu al emplegu ye la fuerte estacionalidad, pos un gran númberu de puestos de trabayu creyer en temporada alta. Tamién el volume turístico depende en gran midida de la situación macroeconómica.
Amás esti emplegu presenta unes condiciones particulares. Por casu n'España, en según l'INE nel 2004 el sector turísticu en rellación cola media d'área de servicios tenía un salariu mediu inferior, una estabilidá d'emplegu menor y una participación mayor de la muyer. Tamién esti tipu d'emplegu constitúi una parte más importante de los gastos empresariales (con una tasa del 64,7) y la menor tasa de valor añedíu (43,7).
Tanta ye la importancia actual del turismu qu'en dellos países esiste la carrera universitaria y estudios de posgráu dedicaos al turismu.
Producción
El turismu supón nos países eminentemente turísticos un pesu específicu eleváu nel so PIB, por casu n'España según el INE representó un 11 % del PIB en 2004 con una facturación de 91 988,7 millones d'euros, de los cualos el 41 346,3 millones (un 4,9 % del PIB) correspuenden a lo que se denomina turismu receptor (d'orixe internacional).
Billy Mays
William Darrell "Billy" Mays foi un vendedor y actor d'infocomerciales d'Estaos Xuníos.
Turismu
Presión inflacionista
Al amontase los precios na temporada alta nos nucleos receptores, automáticamente afecta a tola población de la zona. Hai una ufierta monetaria escesiva, polo que la demanda ta dispuesta a pagar más polos arriendos, salarios, etc.
Tasa de cambéu
El valor internacional del mercáu de divises tien una incidencia direuta sobre'l turismu, pos una baxada o xubida de les distintes divises repercute positiva o negativamente nel númberu de turistes nes distintes zones. Per otra parte cuantos más turistes entren más xube la moneda llocal del país repercutiendo d'esta manera nel mercáu de divises.
Fiscales
Animar a construyir macro-complexos turísticos de los cualos l'Estáu va cobrar impuestos d'estes millonaries inversiones inmobiliaries.
Inversiones públiques
El desenvolvimientu de les zones turístiques crea inversiones per parte de les Alministraciones Públiques n'infraestructures (aeropuertos, carreteres, etc.) p'afaer la ufierta turística a la demanda. Amás enguapécense y ameyoren les ciudaes (parques, llimpieza,...)por que sían prestosos pal turista. Tou ello nun fai sinón ameyorar la vida del ciudadanu y l'estancia del turista nel llugar de destín.
Efeutos culturales
thumb|Una lleición d'historia nel muséu en [[Biecz, Polonia]] El turismu pon en contautu a distintes cultures: la local y receptora cola forana o emisora. Esto supón un intercambiu de pautes de conducta, formes de vida, vezos de diversa índole (gastronómicos, llingüísticos, estéticos, etc.). Esti efeutu, anque positivu n'ocasiones, puede aportar a perxudicial pa la población autóctona, yá que pueden perder la so identidá al intentar afaese a los gustos y tradiciones del visitante (por casu l'artesanía de los Massai en Kenia camudó'l so colores tradicionales afaciéndose al gustu del turista). Ente los efeutos culturales del turismu destaquen los siguientes:
Alteración de les estructures sociales
Na zona turística, les consecuencies deriven de la introducción dende fora d'una nueva realidá sociocultural a la cual tantu la población indíxena como'l so sistema social tienen qu'afaese. La primer adautación consiste en desenvolver una clase encargada de tratar a los foresteros. Esto refléxase na estructura llaboral local nuna espansión de los servicios. Los turistes han de ser tresportaos, agospiaos, ayudaos en munchos problemes que surden y hai qu'aprovi-yos d'actividaes recreatives. Estes consecuencia primaries del turismu van dir acompañaes de cutiu de conflictos psicolóxicos y sociales.
Aculturación
El modelu de aculturación puede aplicase al contautu ente turistes y anfitriones. Esti módelo esplica que cuando dos cultures entren en contautu caúna de los dos tiende a asemeyase en parte a la otra por aciu un procesu de préstamu. Nel casu del turismu ye carácteristico qu'esti procesu de préstamu sía asimétricu. Los turistes tienen menos probabilidaes de tomar determináu elementos de los sos anfitriones. Esto provoca una cadena de tresformamientos na comunidá de la zona turística pa convertise en daqué cada vez más paecíu a la cultura de los turistes. Mientres esta interacción el turista de cutiu alteria la so conducta cuando ta lloñe del so país y los sos anfitriones van aprender de cutiu una serie de papeles destinaos a encaxar colos gustos de los visitantes. El turista de cutiu desea arriquecer tou lo posible'l so viaxe y el so tiempu d'ociu. Los motivos del turista van reflexase les sos mires y na so conducta na zona turística.
Meyor conocencia d'otres sociedaes y mentalidaes
Poro, mayor tolerancia y respetu escontra otru costumes, lo qu'evitaría fenómenos racistes y xenófobos. Gran parte de munchos tracamundios culturales surden de la inorancia d'estos (p. ex., ritos, creencies, mitoloxíes), el conocer les sos razones y velos impliquen una mayor tolerancia. Un turista que creció con estereotipos puede tener un cambéu de paradigmes cuando conoz una cultura distinta.
Estrecha los llazos d'entendimientu ente estaos
El turismu favorez la paz y l'entendimientu afiguráu na firma de convenios d'amistá ente países que caltienen rellaciones basaes nos sos fluxos turísticos.
Favorez l'aprendizaxe d'idiomes estranxeros
Non yá los turistes que viaxen intenten aprender el idioma del país al que van, sinón que nel país receptor fáense esfuercios por aprender la llingua de los países emisores p'atender meyor a los turistes. L'alquisición d'una segunda llingua de cara a l'actividá turística suel tener por resultancia una mayor movilidá económica.
Efeutos nes actividaes artesanales
En dellos casos (Bali, Kuna Yala) el turismu sirvió pa refaer el comerciu de les artesaníes de forma tradicional, al brinda-yos una espansión del so mercáu y l'allugamientu de productos indíxenes en places a los qu'antes nun teníen accesu, basáu principalmente na promoción de los sos productos.
Sicasí tamién se desenvuelve una degradación de la estética a que da llugar la comercialización de caxigalines al traviés de tiendes d'intereses y souvenirs de cutiu de fabricación non indíxena, que pola so naturaleza mesma queda claro que dichos productos yá nun son consideraos una artesanía, pero que sicasí xeneren una competencia deslleal pa los artesanos.
Efeutos sociopolíticos
El turismu ye una actividá económica más, polo que tien d'esistir un control públicu en materia de fiscalidá, seguridá, etc.
Tamién hai otru tipu d'efeutos sociopolíticos non rellacionaos puramente col control de les alministraciones públiques.
Frederiksberg
Frederiksberg ye una municipalidá o comuña de Dinamarca, allugada na islla de Selandia. Con una superficie de 8,7 km² (869,8 hectárees), ye la comuña más pequeña de Dinamarca en superficie. Sicasí, la so población de 91.855 habitantes escontra 2006 convertir na quinta más poblada del país y la más densamente poblada de toa Dinamarca.
Frederiksberg ta alcontrada como un enclave dientro de la municipalidá de Copenḥague, la capital del Reinu. Asitiada orixinalmente al oeste de Copenḥague, en 1901 diversos pequeños conceyos cercanos fundir col de la capital, dexando al de Frederiksberg arrodiáu pol de Copenḥague.
Frederiksberg foi hasta 2006 unu de los trés conceyos daneses, xunto a a Copenḥague y Bornholm, que nun pertenecíen a unu de los condaos en que s'estremaba'l país, y qu'amás teníen un estatus similar al d'ellos. Sicasí, dende'l 1 de xineru de 2007 foi integráu a la rexón Hovedstaden, perdiendo los sos privilexos.
Historia
El 2 de xunu de 1651, el rei Federico III concedió territorios na islla d'Allegade, fundando la ciudá de Ny Amager (Nueva Amager) o Ny Hollænderby. Como l'agricultura nun resultó favorablemente, el pueblu foi quemáu polos sos habitantes en 1697. Asina, éstos nun tendríen de pagar impuestos y les tierres volveríen a la Corona.
En 1703, el rei Federico IV construyó un pequeñu castiellu nel visu de la llomba conocida como Valby Bakke, nomándolo como Frederichs Berg. El nuevu pueblu construyíu nos faldeos de la llomba foi renombráu Frederiksberg. Riques families estableciéronse ellí, ya instalaron cases de veranéu.
Frederiksberg pasó de pueblu llabrador a una rica ciudá d'artesanos y mercantes y como llugar de turismu. La población creció amodo, dende 1.000 habitantes en 1770, a 1.200 in 1800 y 3.000 en 1850.
Tres la derogación en 1852 de la "llinia de demarcación" pol Parllamentu, que torgaba la construcción de viviendes fora de les muralles de Copenḥague, esta ciudá estender a la so contorna llegando hasta la "alloñada" Frederiksberg, que foi arrodiada pola capital. Na actualidá, Frederiksberg ye una de los barrios más prestixosos y de meyor calidá de vida de Copenḥague.
Tony Musante
Anthony Peter "Tony" Musante foi un actor d'Estaos Xuníos.
Biografía
Musante actuó en numberosos llargumetraxes, nos Estaos Xuníos y en más países, incluyendo Italia. Ente les sos obres destaquen los programes Toma (predecesor de Baretta) y el serial televisivu As The World Turns, y un papel en Broadway en 1975, P. S. Your Cat Is Dead!, pola que foi nomáu al Drama Desk Award. Tamién foi nomáu a un Premiu Emmy pol so trabayu en 1975 nun episodiu de Medical Center, A Quality of Mercy. Musante tamién fixo'l papel d'Antonio "Nino" Schibetta, un tarrecíu xefe de la Mafia y líder d'una banda italiana dientro del Emerald City mientres la primer temporada del HBO Oz.
Tony Musante finó tres un entueyu nuna operación el 26 de payares de 2013, a los 77 años d'edá en Manhattan, Nueva York.
Gilmar Silva
Gilmar Silva ye un futbolista brasilanu.
10 de mayu
Abreviatures
° : fecha de nacencia
† : fecha de la muerte
República d'Ezo
thumb|250px|Miembros fundadores de la República d'Ezo. El presidente, [[Enomoto Takeaki, ta sentáu a la derecha.]]
La República d'Ezo (蝦夷共和国) foi un Estáu de curtia duración compuestu por siguidores del shogunato Tokugawa, que s'establecieren na islla de Hokkaidō, al norte de Xapón.
Tres la derrota de les fuercies del shogunato na Guerra Boshin (1868-1869) mientres la Restauración Meiji, una parte del antiguu exércitu del shōgun comandado pol Almirante Enomoto Takeaki (1836-1908) fuxó escontra la islla nortiza d'Ezo (actual Hokkaidō), xunto con dellos miles de soldaos y un grupu d'asesores militares franceses a les órdenes de Jules Brunet. Enomoto fixo un últimu intentu pidiendo a la Corte Imperial de Tokiu que se-y autorizara'l desenvolvimientu de Hokkaidō y poder caltener la tradición samurái, pero esta solicitú foi-y refugada.