cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xeografía de Papúa Nueva Guinea
Xeografía Humana
Derechos marítimos reclamaos: midíos a partir de llinies de base archipelágicas reclamaes
plataforma continental: 200 m. de fondura o fondura d'esplotación
zona esclusiva de pesca: 200 milles náutiques (370 km)
mar territorial: 12 milles náutiques (22 km)
Usu de la tierra
Recursos naturales: oru, cobre, plata, gas natural, madera, petroleu, pesca
Usu de la tierra:
Fauna y flora
Papua Nueva Guinea ye parte de la ecozona de l'Australasia, que tamién inclúi a Australia, Nueva Zelanda, Indonesia oriental y delles islles del Pacíficu, incluyendo les Isla Salomón y Vanuatu.
Xeolóxicamente, la islla del Nueva Guinea ye una estensión del norte de la placa Indoaustraliana, que conformen parte d'un solu continente, Australia-Nueva Guinea (tamién llamáu Sahul o Meganesia). Ta conectáu col segmentu australianu por una plataforma continental pocu fonda al traviés del estrechu de Torres, que n'edaes anteriores tuvo espuestu como una ponte de tierra, especialmente mientres les edaes de xelu, cuando los niveles del mar yeren más baxos que na actualidá.
Arriendes d'ello, munches especies d'aves y mamíferos que s'atopen en Nueva Guinea tienen venceyos xenéticos coles especies correspondientes que s'atopen n'Australia. Una carauterística notable ye común a dambos continentes: la esistencia de delles especies de mamíferos marsupiales, ente ellos dellos canguros que nun s'atopen n'otros llugares.
Munches de les otres islles dientro del territoriu de Papúa Nueva Guinea, ente elles Nueva Bretaña, Nueva Irlanda, Bougainville, les islles del Almirantazgo, les islles Trobriand y l'Archipiélagu de les Lusíadas, nunca tuvieron xuníes a Nueva Guinea por pontes de tierra, y escarecen de munchos de los mamíferos terrestres y aves que son comunes a Nueva Guinea y Australia. Australia y Nueva Guinea son porciones del antiguu supercontinente de Gondwana qu'empezó a rompese en continentes menores na era del Cretácicu ente 130 millones a 65 millones d'años tras. Australia finalmente dixebróse de l'Antártica fai cerca de 45 millones d'años. Toles tierres de la Australasia alluguen la flora de l'Antártica, flora del sur de Gondwana, incluyendo coníferes, tales como l'Araucaria. Estes families de plantes tán entá presentes en Papúa Nueva Guinea. A midida que la placa Indo-Australiana (qu'inclúi tierra de la India, Australia y un sector del océanu Índicu) deriva escontra'l norte, colide cola placa Euroasiática, y del choque de dambes plaques surden el Himalaya, les islles d'Indonesia y el Cordal Central de Nueva Guinea. El Cordal Central ye muncho más nuevu y más alta que los montes d'Australia, tan alta qu'alluga raros glaciares ecuatoriales. Nueva Guinea ye parte del trópicu húmedu y tien una gran variedá de selva trópical Indomalaya llegada al traviés de los estrechos dende Asia, entemecida cola antigua flora australiana y de L'Antártida.
Aspeutos ambientales
Los montes pluviales sufren de deforestación de resultes d'una creciente demanda comercial poles maderes tropicales; baltar de montes, especialmente nes árees costeres, pa plantíos; la polución producida por proyeutos mineros. Si l'enclín sigue, más de la metá de los montes qu'esistíen Papúa Nueva Guinea sumiríen escontra'l 2021.
Scott Plank
Biografía
Scott llueu se dirixó a Nueva York, parte del repartu orixinal de Broadway de 'Dream Girls', más palantre convertise nun miembru del Actors Studio. En 1986, Scott camudar a Los Angeles pa escorrer una carrera nel cine, el so primer llargumetraxe "The In Crowd" yá nel so haber. De llamar l'atención de Sean Penn, Scott consiguió'l papel de Mickey nel Playhouse de Westwood producción de «Hurlyburly", escrita y empobinada por David Rabe. Scott dempués protagonizó un actu d'obra escrita y empobinada por Sean Penn, titulada "The Kindness of Women" (La bondá de les muyeres).
Scott pasó a trabayar con notables como Michael Mann, Oliver Reed, Rod Steiger, George Clooney, Renny Harlin, Angelina Jolie, Jon Voight, Sigourney Weaver y Patricia Arquette. Scott foi echáu nel drama de CBS "Sons & Daughters" el show de "América", y tuvo papeles recurrentes en "Melrose Place" y "The Division" Scott taba na película de Disney "Holes", onde xugó'l villanu “Trout Walker.” Fina'l 24 d'Ochobre de 2002 nun tráxicu accidente de tráficu en Los Angeles, California, USA a la edá de 43 años.
Diapsida
Los diápsidos (del griegu diapsida, "dos bóvedes") son una subclas de reptiles que se caractericen por presentar, originariamente, dos fueses temporales o fenestras a cada llau del craniu tres la órbita ocular. Inclúi los reptiles actuales y les aves.
Filoxenia
Xunto colos sinápsidos y los anápsidos son unu de los trés grandes llinaxes de amniotas, que diverxeron mientres el periodu del Carboníferu.
Según Tree of Life, les rellaciones filoxenétiques de los sinápsidos col restu de amniotas son les siguientes:
Diversidá
Los diápsidos son un grupu bien diversu qu'inclúi, ente otros, los ictiosaurios, dinosaurios, pterosaurios, plesiosaurios, llagartos, culiebres, cocodrilos y aves, tortúes y los sos correspondientes antecesores. Dende'l puntu de vista evolutivu pueden estremase, a les traces, cuatro llinaxes principales: los ictiosaurios, los lepidosaurios, los pantestudines y los arcosaurios.
El siguiente cladograma amuesa los distintos grupos de diápsidos y les sos rellaciones filoxenétiques:
Sistemática
Dellos diápsidos (ictiosaurios, placodontes, notosaurios y plesiosaurios) desenvolvieron, secundariamente, un nuevu tipu de fenestración, la euriápsida, con una sola abertura na parte cimera del güesu temporal.
Paulina Urrutia
Paulina Marcela Urrutia Fernández ye una actriz, académica, direutora, dirixente sindical y política chilena, ministra d'Estáu del primer Gobiernu de la presidenta Michelle Bachelet.
Biografía
Nacida nuna familia de clase media, crióse na comuña de San Miguel de la capital chilena. Los sos padres trabayaben na alministración pública y dixebráronse cuando ella tenía quince años d'edá. Cursó los sos estudios nel colexu de la Compañía de María de calle Seminario, na comuña de Providencia.
L'exerciciu d'el so oficiu empecipiar bien tempranamente. La primer obra de teatru na qu'actuó foi Esperando'l xarré, en 1987, so la direición de Raúl Osorio. La so carrera en televisión empezó nuna serie de Televisión Nacional de Chile (TVN) en 1989, gracies a una invitación de la productora Sonia Füchs, na qu'interpretó con gran ésitu a Juanita Fernández Solar, quien sol nome de Teresa de Los Andes foi declarada más tarde la primer santa chilena.
Un añu dempués participó, tamién en TVN, en El milagru de vivir, el so primera telenovela. En 1994, depués de protagonizar la teleserie Jaque Mate, ingresó na Corporación de Televisión de la Universidá Católica de Chile (UC TV), onde permaneció hasta 2002. D'esi periodu destaca la so actuación en Fuera de control, como Sarita Mellafe, considerada pola crítica especializada como una de les meyores villanes vistes na televisión chilena. En 2003 volvió a TVN participando na telenovela Puertes adientro, pero volvería al añu siguiente a UC TV onde participaría en Tentación y Gates & tuerques. El so debú nel cine producir en 1993, na película  Johnny cien peso del realizador local Gustavo Graef Marín.
Urrutia arreyóse rápido nel mundu políticu al participar viviegamente nel Sindicatu d'Actores de Chile (Sidarte), aportando a la so secretaria xeneral y la so presidenta (2001). Mientres el primer gobiernu de Michelle Bachelet foi nomada presidenta del Conseyu Nacional de la Cultura y les Artes (cargu equivalente en Chile al de ministru de Cultura d'otros países) en 2006.
En mayu de 2016 asumió la direición del teatru Camilo Henríquez, asocediendo nel cargu al dramaturgu Ramón Griffero.
Ye casada col periodista, productor y direutor Augusto Góngora. Nun tien fíos.
Teatru
La Tierra nun ye redonda (1989), puesta n'escena d'Alfredo Castro, basada en El llibru de Cristóbal Colón de Paul Claudel. Compañía Teatro La Memoria * Historia del sangre, d'Alfredo Castro y Rodrigo Pérez, nel papel de la moza de la peral, 1992. Compañía Teatro La Memoria; reestrenu: 2010 L'engañador (1996), de Benjamín Galemiri Afaraos (2002), de Sarah Kane, dir.: Alfredo Castro * L'amiga fascista, d'Alejandro Chatu Moreno, nel papel d'Iris Rojas. Compañía Teatro de la Pallabra, 2010; Teatro Camilo Henríquez, 2017, so la direición de Víctor Carrasco Prometeo, l'orixe, de Ramón Griffero, Teatro Camilo Henríquez, 2015
Premios
Premiu APES
Premiu Altazor de les Artes Nacionales
Festival Internacional de Trieste, Italia
Premios Caleuche
Esteban II (papa efímeru)
Esteban II foi papa electu de la Ilesia católica.
Eleición y papáu
El 15 de marzu de 752 finó'l papa San Zacarías. Una selmana dempués, el 22 de marzu, finalmente escoyóse como nuevu pontífiz a un sacerdote romanu, qu'escoyó'l nome d'Esteban II, pos yá esistiera un papa llamáu Esteban I ente los años 254 y 257.
Esteban II nun gociaba de bien bona salú y trés díes depués de ser escoyíu polos #cardenal finó de secute por causa de un ataque d'apoplexía.
Esteban II na hestoria
Na dómina de la eleición d'Esteban, la eleición papal taba suxeta a dos requisitos: La puesta muerte d'Esteban torgó la so ordenación como obispu de Roma, polo que se-y consideró como papa illexítimu y foi borráu de les llistes oficiales de los pontífices, nes que tendría de figurar como Esteban II.
El segundu requisitu foi abolíu nel sieglu XII, polo qu'Esteban pasó a ser consideráu papa lexítimu, hasta que nel sieglu XX, mientres el pontificáu de Juan XXIII, decidióse nuevamente qu'Esteban nun yera un papa lexítimu y foi nuevamente borráu de les llistes de papes. Ta incluyíu nel Anuariu pontificiu, qu'anque nun tien la considerancia de llista oficial” sí tien el tratamientu de llista autorizada” pola Santa Sede.
Ente 752 y 942, siete papes llevaron el nome d'Esteban nel so pontificáu y, cuando darréu adoptóse los costume de numberar a los papes homónimos pa estremalos, asignóse-yos los díxitos del II al VIII, resalvando al Esteban l'efímeru. En 1057, cuando s'escoyó como papa a un nuevu Esteban y habíase yá adoptáu los costume d'añedir un númberu, este tomó como #nombre Esteban IX.
Data xuliana
La data xuliana, día xulianu o DJ (JD, poles sos sigles n'inglés) ye'l númberu de díes y fraición trescurríos dende'l mediudía del 1ᵘ de xineru del añu 4713 e.C.
Pa datar fenómenos astronómicos o históricos llonxanos ye difícil considerar los cambeos qu'hubo nos calendarios de les diverses cultures. Entá considerando puramente la historia d'Europa occidental, en 1582 asocede la Reforma Gregoriana pola que se suprimen como años bisiestos los años seculares non divisibles por 400 (asina 1700, 1800 y 1900 dexen de ser bisiestos) y amás suprímense 10 díes, los que van del 5 al 14 d'ochobre de 1582. Esta reforma nun s'aceutó darréu polos protestantes y los cristianos ortodoxos, qu'aínda usen el calendariu xulianu p'afitar cada añu la fecha de la Pascua.
Si pretendemos pescudar el ralu trescurríu ente dos clises alloñaos, anque seyan del mesmu calendariu, hai que llevar cuenta de los bisiestos trescurríos, lo que se complica entá más si unu ye del calendariu xulianu y otru del gregorianu. Por esto nel mesmu añu 1582, José Scaliger de Leyden creó una escala continua de tiempu afitando'l so orixe (entamu del día 1) nel mediudía del 1ᵁ de xineru del añu 4713 e.C. del calendariu xulianu prolépticu y cuntando los díes solares correlativamente. Esti númberu llámase data xuliana. El 11 de xunetu de 1997 a les 12 h TU complétase'l día 2.450.641
La data xuliana ye una cuenta continua de díes y fraiciones cuntaos dende un puntu inicial fixu. El día 29 d'abril de 2015, a les 11:22 TU, la data xuliana ye 2457141.9736111. La parte entera ( 2457141 ) correspuende al día de 29 d'abril (dende'l mediudía pasáu hasta'l próximu mediudía); la fraición indica la fraición de día trescurrida dende l'últimu mediudía (de forma que 0,5 sería la medianueche TU).
En computación, una variable de puntu flotante de doble precisión (64 bits) dexa representar una data xuliana con 1 milisegundu de precisión.
J2000.0
N'astronomía, J2000.0 refierse a la data Xuliana 2451545.0 TT (Tiempu Terrestre), o 1 de xineru de 2000, mediudía TT.
Ye equivalente al 1 de xineru de 2000, 11:59:27.816 TAI, o 1 de xineru de 2000, 11:58:55.816 UTC.
Esta data úsase llargamente pa indicar un intre nel tiempu estándar pa la midida de les posiciones de los cuerpos celestes y otros acontecimientos estelares. Por exemplu, anque imperceutible a güeyu, les estrelles muévense nel espaciu, y ye necesariu, pa describir la so posición nel firmamentu, especificar la data la que se refier tala posición.
École nationale de l'aviation civile
La École nationale de l'aviation civile o ENAC ye una universidá de Francia, asitiada en Toulouse. Tien 500 profesores y 2.000 estudiantes.
Carson City (Nevada)
Carson City ye la capital del estáu de Nevada, nos Estaos Xuníos.
El censu de población de los Estaos Xuníos de 2005 diz que Carson City tenía 57.104 habitantes.
Enllaces esternos
Páxina oficial
Val-de-Vie
Val-de-Vie ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Andrew Johnson
Andrew Johnson foi'l decimoséptimu presidente de los Estaos Xuníos, ocupando'l cargu dende 1865 hasta 1869 dáu'l asesinatu d'Abraham Lincoln, de quien fuera vicepresidente. Una y bones la guerra de Secesión rematara poco primero de la so presidencia, Johnson esmolecer por empezar cola reconstrucción de los estaos que se dixebraren de la unión, pero atopó la oposición de la mayoría republicana nel congresu y foi sometíu a un xuiciu políticu.
Johnson nació nel senu d'una familia humilde en Raleigh, la capital de Carolina del Norte. Foi aprendiz de xastre y trabayó en dellos pueblos antes de camudase definitivamente a Greeneville, Tennessee, ciudá onde llegó a ocupar los cargos de conceyal y alcalde. En 1835 foi escoyíu na cámara de representantes de Tennessee y depués na Cámara de Representantes de los Estaos Xuníos en 1843, cargu que desempeñó por diez años. Foi gobernador de Tennesse por cuatro años y foi escoyíu senador en 1857. Foi l'únicu senador del Sur que nun dexó'l so puestu a la secesión, y convirtióse nel más prominente demócrata antiguerra del Sur. En 1862, Lincoln nomó a Johnson como gobernador militar de Tennessee, onde demostró dinamismu y l'eficacia na llucha contra la rebelión. La so política de reconciliación escontra'l Sur, la so priesa por reincorporar a los ex confederaos de nuevu a la Unión Americana, y los sos vetos de los proyeutos de llei de derechos civiles envolúbra-y nuna amargosa disputa colos republicanos. Los republicanos na Cámara de Representantes intentaron imponer cargos criminales contra él en 1868, y foi absueltu por un solu votu nel Senáu, el d'Edmund G. Ross. Foi'l primer Presidente de EE. UU. en ser enxuiciáu por un impeachment, pero'l procesu nun llegó a la fin.
Institut polytechnique des sciences avancées
La Institut polytechnique des sciences avancées o IPSA ye una universidá de Francia, asitiada en Ivry-sur-Seine. Tien 200 profesores y 2.188 estudiantes.
Valambray
Valambray ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Stegnospermataceae
Stegnospermataceae ye'l nome d'una familia de plantes que pertenez al orde Caryophyllales. Presenta un únicu xéneru, Stegnosperma, que tien 5 especies que s'atopen en Centroamérica y el Caribe.
Ferula gummosa
Ferula gummosa, ye un arbustu perteneciente a la familia de les apiacees. Ye orixinaria d'Asia Central y Suroeste d'Asia.
Descripción
La resina d'esta planta, llamada "gálbano" tien un golor fuerte y utilízase na preparación de diversos tipos d'inciensu. Recoyer por aciu la esposición de la parte cimera del raigañu, y córtase en tires. Tamién puede esaniciar faciendo incisiones nel tueru.
Propiedaes
Ferula gummosa tamién tien usu como antiespasmódico, expectorante, estimulante y carminativo. Enantes tamién foi utilizáu como una cura pa les víes respiratories y del aparatu dixestivu. Nel Antiguu Exiptu utilizar pal embalsamamientu y en cosméticos. L'aceite esencial de gálbano ye llargamente utilizáu na aromaterapia y perfumería. La composición de dellos famosos arumes xira en redol al usu del gálbano. Ente estos Égoïste de Chanel o Vent Vert de Balmain, qu'en 1945 foi'l debú de gálbano en perfumería.
Taxonomía
Ferula gummosa describióse por Pierre Edmond Boissier y espublizóse en Diagnoses Plantarum Orientalium Novarum II, 2: 92. 1856.
Ansel Elgort
Ansel Elgort, ye un actor y DJ estauxunidense. Ye mayormente conocíu por interpretar a Tommy Ross na película de terror Carrie (2013) y a Augustus Waters nel drama románticu So la mesma estrella (2014). Nel so trabayu como DJ, ye reconocíu sol llamatu de Ansølo.
Xeografía de Paraguái
El río Paraguái estrema al Paraguái en dos rexones: al oeste la rexón Occidental o Chaco y al este la rexón Oriental.
Ansel Elgort
1994-2013: Primeros años y entamos como actor
Ansel Elgort nació'l 14 de marzu de 1994 na ciudá de Nueva York, Estaos Xuníos, fíu del fotógrafu Arthur Elgort y la direutora Grethe Barrett Holby, siendo'l menor de tres hermanos; Warren Elgort, un editor, y Sophie Elgort, tamién fotógrafa. Tien ascendencia rusa pol so padre y británica, alemana y noruega pola so madre. Creció y crióse en Manhattan, asistiendo a distintes instituciones como The Professional Performing Arts School y Fiorello H. LaGuardia High School. Empezó a amosar interés poles belles artes a la edá de nueve cuandos intentó entrar a la School of American Ballet, anque nun tuvo enforma ésitu. Nun foi hasta los dolce onde recibió clases d'actuación y protagonizó el musical Guys and Dolls, realizáu na so escuela. Siguió apaeciendo en delles obres de Broadway hasta que finalmente en 2013 fixo'l so debú na pantalla grande col papel de Tommy Ross na película terror Carrie, tercer adautación cinematográfica de la novela homónima.
Conxita Julià
321x321px|thumb|Monumentu a Lluís Companys, cola moza del pañuelu» (Conxita Julià) Conxita Julià y Farrés ye una poeta y escursionista española. A partir del añu 1934, Conxita Julià intercambió cartes con Lluís Companys, presidente de la Generalitat de Cataluña. L'entamu de la rellación epistolar dar al unvia-y ella un poema a Lluís Companys, dempués de los fechos del seis d'ochobre de 1934. La figura de Conxita Julià apaez representada, como una moza con pañuelu, na escultura n'honor d'en Lluís Companys, inaugurada en 1997 nel Paséu Lluís Companys de Barcelona.
Ansel Elgort
2014-presente: So la mesma estrella y carrera como DJ
En marzu de 2014, Ansel desenvolvió'l papel de Caleb Prior na película Divergent, adautación cinematográfica de la novela homónima escrita por Veronica Roth. El filme convertir nun ésitu en taquilla al recaldar más de $280 millones; por ello, Lionsgate anunció que se realizaría una secuela, The Divergent Series: Insurgent, onde l'actor desenvolvería nuevamente'l so rol orixinal. Sol nome de Ansølo, Elgort publica música electrónica na so cuenta de SoundCloud y en febreru 2014, afirmó que roblara un contratu de grabación cola compañía discográfica de Tom Staar, Staar Traxx. El primer discu de Elgort Unite, foi llanzáu'l 21 d'abril de 2014 y el 5 de mayu en iTunes. Darréu, Ansel protagonizó la película de drama románticu So la mesma estrella, adautación cinematográfica de la novela homónima escrita por John Green. El filme tamién foi un ésitu en taquilla al consiguir una ganancia de $304 872 350, cuasi trenta veces el so presupuestu de $12 000 000. Dicha actuación facer acreedor de variedá de premios; ente estos, meyor actor nuevu de cine nos NewNowNext Awards, meyor actor de cine dramáticu y actor revelación nos Teen Choice Awards y actor favoritu nos Young Hollywood Awards. Ansel tamién cooprotagonizó Men, Women & Children, dirixida por Jason Reitman.
Xeografía de Paraguái
El terrén consta de planicies pastoses, llombes montiegues al este del río Paraguái; la rexón del Gran Chaco al oeste del río Paraguái mayormente baxu, pantanosu cerca del ríu, y montes secos y arbustajes espinosos.
Ansel Elgort
Enllaces esternos
(n'inglés).
Xeografía de Paraguái
Rexones xeográfiques
La rexón Oriental toma'l 39% del territoriu nacional y alluga al 97,3% de la población. Tien más de 800 ríos y regueros y el 95% de les sos tierres son cultivables. Nesta rexón tán les principales instituciones de la República y los más importantes patrimonios históricos y culturales. Contién a 14 de los 17 Departamentos y la mayor estructura sanitaria, vial, educativa, comunicación y servicios básicos.
La rexón Occidental o Chaco tien el 61% del territoriu nacional y alluga a un pocu más del 2% de la población. El so territoriu ta formáu por un fondu marín que remaneció na yera Cuaternaria de tierres seques y magrices, pobláu de carbes estenses y palmares, esteros, llagunes y riachos. Tien trés Departamentos y la so producción económica, formada por dellos cultivos y la ganadería, concentrar nel Departamentu de Presidente Hayes. Nesta rexón la temperatura medio añal supera los 31 °C.
Orografía
Los principales cordales del Paraguái son bien antigües y formen parte de desprendimientos de cordales mayores allugaes nel Brasil. La Sierra de Maracayú ye la frontera natural que se dixebra Paraguái de Brasil. Tien una antigüedá de 40 millones d'años y correspuende a la yera Mesozoica. El so picu más alto atópase en territoriu brasilanu: ye'l Pan d'Azucre, con un altor de 500 msnm. L'encruz del Ríu Paraná cola Sierra de Maracayú produz saltos d'agua, dalgunos de los cualos quedaron so agua cola construcción de la Represa de Itaipú y la formación del llagu artificial.
La Cordal del Amambay tamién ye una llende natural con Brasil y tien un llargor d'unos 200 km, ye la que tien el mayor altor mediu (400 msnm) y los sos picos más importante son el Punta Porá (700 msnm) y el Mangrullo (540 msnm).
La Cordal de Caaguazú aniciar nel encruz de los cordales Amambay y Maracayú, y mientres va al sur de la rexón esprender en dos ramales menores: la Cordal del Ybytyruzú, que tien el puntu más eleváu del Paraguái, el Cuetu Peró (842 msnm).
Los picos más elevaos del Chaco paraguayu nun formen parte de nengún cordal y atópense na zona fronteriza con Bolivia, onde ta'l Cuetu Capitán Ustarez de 616 msnm.
Hidrografía
El Paraguái nun tien mariña marítima pero los sos dos ríos principales, el Paraguái y el Paraná comunicar col Océanu Atlánticu; y tien puertos francos sobre'l ríu Paraná.
El río Paraguái, de 2.800 km de llargor, percuerre 1.023 km en territoriu paraguayu, la mayor parte d'él ye navegable. Tien un anchor medio de 500 m y 5 m de fondura.
Los sos principales afluentes son, na so marxe esquierda:
Los principales afluentes del ríu Paraguái na so marxe derecha son:
El ríu Paraná de 4.700 km de llargor, percuerre 830 km en territoriu paraguayu; el so anchor ye variable y llega hasta los 4.000 m. Tamién ye bien variable la so fondura.
Los sos principales afluentes son:
Clima
thumb|200px|Imaxe de Paraguái dende l'Espaciu. La xeografía paraguaya contién tres tipos climáticos: semitropical continental nel oeste del Chaco, semitropical semiestépico nel área central con exa nel río Paraguái, y semitropical húmedu na rexón Oriental. El Paraguái nun tien llocalidaes tropicales, pos en tola so superficie pueden presentase xelaes, anque nes riberes del altu ríu Paraguái, y en penínsules septentrionales del llagu artificial de la Represa de Itaipú, estes son bien nidies y escepcionales.
Les precipitaciones varien ente 1300 y 2000 mm na rexón Oriental del país, y de 400 a 1000 mm nel Chaco. N'Asunción les precipitaciones son más abondoses en meses templaos qu'en meses fríos. Nel Chaco les poques cantidaes de precipitaciones producir nel branu, y na Rexón del Paraná, nun hai muncha diferencia ente la cantidá de precipitaciones que cayen ente'l mes más fríu y el mes más templáu.
Los iviernos xeneralmente son nidios, anque en delles rexones del Paraná (sur y esti del país), el fríu ye más intensu y pueden producise xelaes, esto ye, les mínimes pueden baxar de 0 °C. El permediu estacional ye de 18 °C n'Asunción, na rexón del Paraná varia ente los 15 y 17 °C, y nel Chaco, en redol a los 19 °C.
Mediu ambiente
La fauna de Paraguái ta formada por 100.000 especies d'invertebraos, 230 de pexes, 46 d'anfibios, 100 de reptiles, 645 d'aves y 167 de mamíferos. Con al respective de la flora rexístrense 180 families y 1103 xéneros.
Ambiente - alcuerdos internacionales: pero ensin ratificar: Nuclear Test Ban
Xeografía económica
Recursos naturales hidroelectricidá, madera, fierro, manganesu, calciu
Usu de les tierres
Port Arthur
Port Arthur (en rusu: Порт-Арту́р) ye'l nome n'occidente pa Lüshunkou (en chinu: 旅顺口区), tamién conocida como Luyshun, ye una ciudá-distritu so l'alministración direuta de la ciudá-subprovincia de Dalian. Allugar nel estremu sur de la punta de la península de Liaodong nel territoriu de l'actual República Popular China. A principios del sieglu XX foi un puertu colonial rusu. El llugar ye célebre por ser escenariu de la Batalla del mar Mariellu nel marcu de la guerra ruso-xaponesa ente 1904 y 1905.
Alministración
La ciudá-distritu de Port Arthur estremar en 6 subdistritos y 7 poblaos.
Nomes
Los nomes en China al traviés del sieglu XIX y los empiezos del sieglu XX son raros, una y bones estos taben basaos en como yeren reportaos na lliteratura y la historia occidental. Toles potencies coloniales de la Belle Époque poníen-y el so propiu nome y treslladar de la so propia forma al alfabetu llatín. Vale dicir que'l nome d'un almirante rusu teníen 6 distintes traducciones al inglés.
L'alministración xaponesa y depués la soviética siguió hasta 1953. Los diplomáticos occidentales, nes noticies y nos escritos históricos, conocer como Port Arthur, y mientres el periodu controlao y alministrao per Xapón llamar Ryojun (旅顺).
Historia
En 1898, Rusia obligó a China a vence-y por aciu arriendu'l puertu mientres venticinco años. A lo llargo de los cinco años siguientes, los rusos instalaron nél la so flota del Pacíficu y fixeron d'él l'avanzadura de la so espansión imperial n'Alloñáu Oriente. El puertu, sicasí, tenía les sos desventaxes: d'escasu caláu, yera demasiáu someru pa los nuevos buques de guerra de principios del sieglu y escarecía de financiamientu abondu pa tresformase nel centru del imperialismu rusu na rexón.
Arrodiáu pel océanu por trés llaos, esti estratéxicu puertu naval foi conocíu como Port Arthur (Порт Артур) al traviés de l'alministración imperial rusa y más tarde como Ryojun (旅順) sol gobiernu xaponés. Port Arthur tomó'l so nome d'un teniente de l'Armada Real Británica, llamáu William C. Arthur, pero dende antes la ciudá yera conocida polos chinos como Lüshun. N'agostu de 1860, mientres la Segunda Guerra del Opiu, el teniente Arthur tuvo que guarecer cola so debilitada fragata nel puertu de Lüshun, nesi momentu una probe villa pescadora, pa efectuar arreglos. Los rusos y el restu de les potencies occidentales adoptaron dempués el nome británicu. La ciudá finalmente volvió a manes chines dempués de la Segunda Guerra Mundial.
Un puntu d'interés na hestoria
thumb|250px|Cruceru de l'[[Armada Imperial Rusa nel puertu de Port Arhur.]] La primer entrada de Port Arthur na escena internacional foi mientres la Primer Guerra Chinu-xaponesa (1894-1895). Siguiendo les tropes chines asitiaes en Pyong Yang en setiembre de 1894,el primer y segundu exércitu xaponés converxeron na península de Liaodong per tierra y mar. El oficiales xaponeses entamaben, ambiciosos pol control de la Península de Liaodong y Port Arthur, siendo consciente de la estratéxica posición d'esti puntu al norte del Mar Mariellu, metanes les rutes de comerciu a Tianjin.
Siguiendo'l so camín, al solu atopar resistencia mientres el 20 y el 21 de payares de 1894, les tropes xaponeses entraron a la ciudá derrotada na mañana del 21 de payares. Dellos periódicos occidentales contemporáneos informaben al públicu de falses violencies de parte del victoriosu exércitu xaponés a la población china. Unu d'estos periodistes yera James Creelman, del New York World.
Xapón ocupó Port Arthur al igual que'l restu de la península Liaodong n'efeutu d'indemnización de guerra. Gracies a les firma del Tratáu de Shimonoseki al concluyir la guerra, Xapón llograba'l gobiernu sobre la Península de Liaodong, pero tuvo que vencelo más palantre cuando foi forzada diplomáticamente por cuenta de les presiones de Rusia, Alemaña y Francia, miembros de la Triple Intervención en 1895 en cuenta de una indemnización adicional a Xapón por valor de trenta millones de taeles. La perda d'esti territoriu foi recibida en Xapón como una gran humildación.
Dos años dempués, Rusia llogró'l protectoráu d'una parte de la península de Liadong per parte de China y la concesión pa xunir per ferrocarril dicha península col este de China, con rieles que fueren dende Port Arthur y pasando Dalian hasta la ciudá central de Harbin. De la mesma empezó a fortificar sistemáticamente el pueblu y el puertu de Port Arthur. Tou esto constituyía una deshonra a un Xapón yá mancáu, una lleición xeopolítica que nun escaecería llueu.
Diez años dempués Port Arthur tuvo un rol central nuna guerra nel Alloñáu Este. Foi la guerra ruso-xaponesa una batalla pola posesión de Port Arthur y la concesión sobre'l so ferrocarril. Depués de que'l llevantamientu bóxer fora deteníu por una coalición internacional de tropes, Rusia negar a retirar los sos refuerzos de Manchuria y sicasí empezó a fortificar la guarnición la ruta entera a lo llargo del Ferrocarril del Sur de Manchuria. Viendo lo qu'asocedía, Xapón propunxo una conferencia ente dambes potencies y l'alcuerdu de los sos poderes respeutives en Manchuria del Este, vista por dambes potencies como parte de la so esfera d'influencia.
Nel centru del fueu
thumb|El Pobeda, nave de l'armada rusa na [[Guerra Ruso-Xaponesa.]] La ciudá rusa de Dalian taba ensin esplotar naquella dómina antes de 1898 cuando'l zar Nicolás II de Rusia financió y fundó la ciudá y establecer como un puertu con munches meyores y atraiciones culturales. En 1902, el virréi rusu llevó a Dalian l'estilu occidental, construyendo un palaciu y edificios culturales, sicasí Port Arthur siguió siendo un pueblu puramente comercial ya industrial.
L'estrechamientu del asediu forzó a los rusos a intentar romper el bloquéu a principios d'agostu, lo que provocó la batalla del mar Mariellu, mientres la cual la escuadra xaponesa causó graves daños a la rusa, obligándola a volver zarrase nel puertu, que siguió bloquiáu. Port Arthur cayó finalmente'l 2 de xineru de 1905, dempués d'una serie d'asaltos brutales y gran cantidá de baxes en dambos bandos. Cubierta la so retaguardia, l'exércitu xaponés primió escontra'l norte de Manchuria. Les victories nes batalles de Mukden y Tsushima definiríen la guerra en favor de Xapón.
Posguerra
La ciudá xaponesa de Ryojun tenía 40 distritos. La ciudá comunista de Lüshun foi establecida'l 25 de payares de 1945 en cuenta de Ryojun. La ciudá yera una subdivisión de la entá mayor ciudá de Lüda y tenía 40 asentamientos en 3 distritos: Dazhong (大众区), Wenhua (文化区), y Guangming (光明). En xineru de 1946, Wenhua foi incorporáu a Dazhong, y los 40 asentamientos fueron amenorgaos a 23 comuñes (坊). En xineru de 1948, dichos distritos fueron fundíos n'unu: Shinei (市内区), con 12 comuñes.
En xineru de 1960, la ciudá de Lüshun foi renombrada como'l distritu de Lüshunkou, inda so Lüda. En 1985, 7 de los 9 asentamientos fueron xubíos a la categoría de pueblu.
Xeografía
Dalian, ye una ciudá subprovincial, capital de prefeutura, tópase aproximao cuarenta milles más al norte na mariña, nel puntu más estrechu de la Península Liaodong, ente que Lushun ocupa la so punta sur. (Si ve'l mapa puede reparase l'estratéxicu allugamientu de Lushun alredor d'un llagu, lo que lo convertía nun puertu bien deseable ya importante pa los homes del sieglu XIX).
La península de Liaodong (enantes Liaotung) y la so cercanía a Corea, al Mar de China a la so sureste, la badea de Corea al so este y el mar de Bohai al so oeste (puede trate nel mapa). Beixín ta igual de cerca, al traviés del mar de Bohai, sobre'l que s'alluga'l puertu d'esta importante ciudá comercial.
El Port Arthur de güei
Anque la metá sur del Distritu a lo llargo del Camino Sur de Lushun, el centru Lushun y la zona de Puertu Naval nun volvieron a manes de les potencies occidentales, el distritu de Lushunkou tópase cómodu nel sieglu XXI. El Parque Mundial de la paz, abiertu sobre la mariña occidental de Lushun, sobre'l Mar de Bohai, ye un nuevu puntu de visita de los llugares d'interés. El Parque del Norte foi establecíu na Zona de Desenvolvimientu Lushun, igual que'l Nuevu Puertu Lushun, sobre la Badea Yangtou, con un ferrocarril al traviés del Mar de China a Yantai que ta siendo diseñáu. Esiste esmolición porque se ta afarando l'heriedu arquiteutónicu rusa, que faía especial a la ciudá de cara al turismu, pa dar pasu a construcciones modernes iguales a les de cualesquier otra ciudá china.
Les universidaes nel centru de Dalian tán siendo treslladaes a Lushunkou. La Universidá Dalian Jiaotong, antes Universidad del Ferrocarril de Dalian, treslladó la so Escuela de Software al área cerca del nuevu puertu, y l'Universidá Dalian d'Idiomes y l'Universidá Dalian de Medicina treslladaron el so campus principales a la cuesta del este del Monte Baiying, xunto al Camino Sur de Lushun. La Universidá Industrial Naval de Dalian ta en procesu de mudanza y en Daheishi, xunto al Camino Norte de Lushun, díctense clases n'inglés y xaponés.
Sanicula europaea
La sanícula (Sanicula europaea) ye una yerbácea de la familia de les umbelíferes.
Descripción
Yerba viviega. Tarmos erectos, d'hasta 30 cm d'altor. Fueyes toes basales o con dalguna pequeña na parte inferior del tarmu, simples, palmatipartidas, colos lóbulos crenado-serruchaos. Flores dispuesta en falsa umbeles con unos 3 radios, blanques o daqué rosaes. Frutos pequeños secos, de 4-5 mm, cubiertos de espinitas ganchudes. Floria en primavera.
Hábitat
Montes, llugares húmedos a la solombra.
Distribución
Toa Europa, sacante Islandia.
Taxonomía
Sanicula europaea describióse por Carolus Linnaeus y espublizóse en Species Plantarum 1: 235 en 1753.
Etimoloxía
europaea: epítetu llatín xeográficu que se refier a la so llocalización n'Europa.
Ferula jaeschkeana
Descripción
Algamen un tamañu de 2 m d'altor. Raigañu trupu de 3 cm de diámetru nes plantes más vieyes. Los tarmos cola base fibrosa. Fueyes grandes, d'hasta 40 cm de llargu, 2-3 pinnaes, pubescentes; les pinnas con segmentos oblongos, d'hasta 10 cm de llargu; el marxe serráu. Base de la fueya oblonga, d'hasta 12 cm de llargu. Pétalos mariellos. Frutes llargamente oblonga,de 15-18 mm de llargu, de color acoloratáu; con riegos. Frutes con nala menos de la metá del anchor de la grana.
Propiedaes
Ferula jaeschkeana contién la cumarina ferujol.
Taxonomía
Ferula jaeschkeana describióse por Wilhelm Vatke y espublizóse en Index Seminum (Berlin) App. 2. 1876.
Horcajuelo de la Sierra
Xeografía
name=altitú>
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 24,39 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Patrimoniu
thumb|left|200px|Arquiteutura típica de la zona. thumb|right|Paisaxe urbano de la llocalidá
Kimberly Elise
Kimberley Elise ye una actriz de cine y televisión. Ye conocíu pol so papel en películes como Set It Off, Beloved, John Q, Diary of a Mad Black Woman y For Colored Girls.
Vida personal
Elise nació como Kimberly Elise Trammel en Minneapolis, Minnesota, fía de Erma Jean, maestra, y Marvin Trammel. Tien tres hermanos. Elise estudió cine y actuación na Universidá de Minnesota. Tuvo casadacon Maurice Oldham dende 1989 hasta 2005; tienen dos fíos, Ajableu Oldham y Butterfly Oldham.
Franklin Pierce
Franklin Pierce foi'l decimocuartu presidente de los Estaos Xuníos dende 1853 hasta 1857. Foi'l primer presidente nacíu nel sieglu XIX. Tamién foi abogáu, miembru del Congresu y senador d'Estaos Xuníos por New Hampshire.
Biografía
thumb|left|La casa de Hillsborough en que se crió Franklin Pierce ye na actualidá un [[Fitu Históricu Nacional. Pierce naciera nuna cabaña cercana mientres se completaba esta casona. |alt=Photograph of a white house.]] Franklin Pierce nació'l 23 de payares de 1804 nuna cabaña de madera de Hillsborough, NH. Yera'l sestu fíu d'un total d'ocho del matrimoniu formáu por Benjamin Pierce y Anna Kendrick. Benjamin fuera teniente mientres la Guerra d'Independencia y aportaría a gobernador del so estáu. La familia Pierce baxaba del escritor y barón inglés sir Richard Crew al traviés del nietu d'ésti, Thomas Pierce, un inmigrante de Norfolk que s'instaló na badea de Massachussetts na década de 1630.
El futuru presidente Pierce estudió Humanidaes nel Bowdoin College de Brunswick, Maine, y formóse como abogáu en dellos despachos de sonadía de New Hampshire y Massachusetts. Franklin Pierce foi un mozu apuestu, cultu y escelente conxustón, amás de llector de John Locke, partidariu de la independencia de Grecia y convincente orador. Exerció d'abogáu dende los 23 años. Sicasí, dende bien llueu caltuvo una sorda llucha contra'l so alcoholismu, y un matrimoniu infeliz, con Jane Means Appleton, solmenáu poles socesives muertes de los sos trés fíos, nun contribuyó a ameyorar la so situación anímica.
Pierce interesóse llueu pola política. Simpatizante del "Vieyu Nozal", el presidente Andrew Jackson, foi un entusiasta demócrata dende la creación del partíu. Asina, el mesmu añu 1829 en que Jackson entraba na Casa Blanca, Pierce faía lo propio na Cámara de Representantes de New Hampshire. En 1833 abandonar pa ingresar nel Congresu nacional, y en 1837 pasó al Senáu, como miembru más nuevu de la institución na so, daquella, curtia historia.
Fiel a la ortodoxa jaksoniana del partíu, Pierce oponer al Bancu Nacional y al abolicionismu, magar nun sofitaba la postura del so partíu con al respective de l'anexón de Texas, qu'él prefería retardar. Con esti currículum políticu, Pierce presentar a la Convención del so partíu de 1852, añu eleutoral, como un nuevu James Polk, un mozu demócrata fiel a Jackson y que desenvolviera la so carrera política a la solombra del Vieyu Nozal.
Eleición de Pierce
thumb|left|Póster eleutoral del ticket Pierce/King.|alt=Poster. Franklin Pierce aportó a Presidente de los Estaos Xuníos de manera inesperada; nel añu 1852 el Partíu Demócrata pensaba que perdería les próximes eleiciones presidenciales. Cuando s'axuntó la Convención Nacional del partíu pa escoyer al candidatu presidencial, celebrada en Baltimore en xunu de 1852, había siquier cuatro dirixentes demócrates importantes que lluchaben pa ser el candidatu y evitar la "previsible" derrota eleutoral del partíu. El partíu taba tan estremáu ente estos precandidatos que tuvieron que realizase más de trenta rondes de votación hasta que l'inesperáu Pierce alzóse finalmente cola nominación a la presidencia. El so rival foi'l candidatu whig, el xeneral Winfield Scott. El Partíu Whig, que se constituyera en contraposición a la figura d'Andrew Jackson y los sos numberosos siguidores, apostaba por presentar, siempres que fuera posible, xenerales almiraos pol eleutoráu a cada eleición presidencial, como los demócrates fixeron con Jackson nel so día. Asina asocedió colos dos únicos presidentes electos whigs na historia d'Estaos Xuníos: William Henry Harrison en 1840 y Zachary Taylor en 1848. Scott, pela so parte, yera un héroe de la guerra contra Méxicu (1845 - 1848). Amás de Pierce y Scott, tamién hubo otros dos candidatos presidenciales: John Parker Hale, que yera candidatu del pequeñu Partíu del Suelu Llibre; y Daniel Webster, un whig disidente.
El programa eleutoral del Partíu Whig yera bien paecíu al programa del Partíu Demócrata; asina que la competencia llindar a una llucha ente les personalidaes de los dos candidatos principales (Pierce y Scott). Pero la reputación d'enemigu de la esclavitú de los negros que tenía Scott fíxo-y perder votos ente los whigs de los Estaos del Sur; ente que'l programa favorable a la esclavitú del so partíu fíxo-y perder votos ente los whigs del Norte, y tou ello benefició a Pierce. Amás, la condición d'héroe de la guerra contra los mexicanos de Scott foi compensada pol fechu de que Pierce tamién engarrara nesa guerra col rangu de Xeneral de Brigada (precisamente so les órdenes de Scott). Nes eleiciones celebraes el 2 de payares de 1852, Pierce llogró 1.607.510 votos populares equivalentes al 50,84% de los votos; ente que Scott llogró 1.386.942 votos populares, qu'equivalíen al 43,87% de los votos; Parker Hale sacu 155.210 votos, equivalentes al 4,91%; y Webster llogró 6.994 votos, que representaben un 0,2% del total. Nel Colexu Eleutoral Pierce llogró 254 eleutores contra 42 de Scott y nengunu pa los otros candidatos; asina que Pierce ganó la eleición y convirtióse en presidente electu.
Franklin Pierce foi l'únicu Presidente de la historia de los EEXX que prometió'l cargu en llugar de xuralo, negar a utilizar Biblia o a xurar porque la muerte del so fíu nun accidente de tren dos meses antes fixéra-y cuestionar a Dios. Dempués, dio un discursu de más de 3.000 pallabres ensin nenguna nota delantre.
La presidencia de Pierce, sicasí, foi desafortunada, al estremu que'l so partíu negó-y la nominación pa un segundu mandatu (siendo este l'únicu casu na historia d'EE.XX. en qu'un presidente n'exerciciu pierde la nominación del so partíu pa optar a un segundu mandatu). Nel so llugar, el Partíu Demócrata nomó a James Buchanan, que se convirtió finalmente nel so socesor en venciendo nes eleiciones de 1856.
Presidencia
La presidencia de Pierce empezó marcada pola citada muerte tráxica del so últimu fíu Bennie, de doce años d'edá, el 6 de xineru de 1853. La so esposa nun se repunxo del golpe: mientres tola presidencia del so home permaneció recluyida na primer planta de la Casa Blanca, nun saliendo d'ella más qu'en contaes ocasiones.
Una de les primeres decisiones de Pierce consistió en la compra a Méxicu d'una porción relativamente menor del so territoriu, qu'aportaría en parte de los estaos d'Arizona y Nuevu Méxicu, lo que siguía'l cercu del "Nuevu Nozal" Polk y la so espansión escontra l'oeste. Darréu, Pierce embaraxó la posibilidá d'anexonar Cuba -coles mesmes, territoriu español-, invocando la teoría del Destín Manifiestu al envís de consiguir nuevos territorios a los qu'estender la esclavitú. El so propósitu cayó llueu nel olvidu. right|thumb|400px|Una animación qu'amuesa los estaos llibres/esclavistes de los estaos y territorios d'Estaos Xuníos, 1789-1861. Pero la principal razón pola que se recuerda la presidencia de Pierce ye la llei Kansas-Nebraska de 1854, que soterraba definitivamente'l compromisu de Missouri de 1820 al faer posible que, por aciu el votu de los sos habitantes, un estáu al norte de alcordar en 1820 pasara a ser esclavista. Esti nuevu compromisu ente abolicionistes y esclavistes, lloñe d'harmonizar la situación superando'l Compromisu de 1850, contribuyó a radicalizala, al ser considerada polos anti-esclavistes más fervosos una intolerable cesión a los partidarios de la "peculiar institución".
Si'l Compromisu de 1850 yá abriera los territorios d'Utah y Nuevu Méxicu (nos que se constituyeron los actuales estaos de Nevada, Arizona y Coloráu, arriendes de los mesmos estaos d'Utah y Nuevu Méxicu) a la esclavitú, agora, cuando'l discutiniu por esti últimu compromisu entá nun s'atayara, la llei Kansas-Nebraska faía posible que la institución esclavista estendiérase tamién a estos grandes territorios centrales. Algamárase un puntu de non torna: si'l sur nun llograba espandir la esclavitú -o, meyor dichu, la opción llegal d'espandila- a los nuevos territorios que se taben incorporando a la Unión, veríase recluyíu al sureste del país, onde, en virtú del Compromisu de Missouri, yá taba asitiada la "peculiar institución". Viéndose confinada al so territoriu orixinal, la esclavitú acabaría siendo abolida, ante l'apolmonante mayoría d'estaos llibres que tendríen voz y votu na Cámara de Representantes y nel Senáu. L'abolicionismu, pela so parte, ver nuna situación similar: si dexaben que'l trabayu esclavu estender a tolos nuevos territorios incorporaos, tal que les mentaes disposiciones de 1850 y 1854 establecíen, l'abolición de la esclavitú tornaríase imposible y antes o dempués xeneralizaríase a tol país.
La llei Kansas-Nebraska acarretó unes consecuencies muncho más graves, en forma d'esporádicos incidentes sangrientos, tales como los protagonizaos pol activista abolicionista John Brown. La espiral de violencia estendióse inclusive al mesmu Senáu federal, en que los sos pasiellos un senador de Carolina del Sur afrelló, nel mes de mayu de 1856, al demócrata abolicionista Charles Sumner, de Massachussetts. Nos meses siguientes, unos dos centenares de persones perdieron la vida nel "sangrientu Kansas".
El presidente Pierce nun supo responder a esta folada d'odiu y sangre, polo que'l so partíu, que diba camín de quebrase como-y asocedía yá al Partíu Whig, refugar na Convención de xunu de 1856 en Cincinnati, Ohio. Poro, el nomáu pa representar al Partíu Demócrata nes eleiciones d'esi añu nun foi l'entós presidente, sinón James Buchanan, de Pennsylvania. Esti refugu da amuesa del fondu hartazgo que Pierce espertaba nel so propiu partíu. La so presidencia cayó llueu envolubrada nes tiniebles qu'una dómina tan tráxica como aquélla espierta na memoria nacional estauxunidense. Nun ye d'estrañar, arriendes d'ello, que'l so propiu partíu renegara d'él y considerar unu de los peores presidentes de la nación.