cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Túnez otomanu
Deys jenízaros
La primer guarnición otomana en foi de 4.000 jenízaros tomaes de les sos fuercies d'ocupación n'Arxel; les tropes fueron principalmente turques, contrataes d'Anatolia. Cuerpos de jenízaros taben sol mandu inmediatu del so Agha ( Trk: "maestru"). L'oficiales subalternos fueron llamaos deyes (Trk: "tíu maternu"); cada dey mandó a unos 100 soldaos. La Puerta Otomana nun caltuvo a partir d'entós a les files de los jenízaros en Túnez, pero'l so designáu Pasha para Túnez empezó a reclutarpor sí mesmu a ellos dende distintes rexones.
Los jenízaros ( yeni-cheri o "nueves tropes") yeren una institución d'élite peculiar del estáu otomanu, anque se deriva d'una práutica anterior. la mocedá cristiana llamada devshirme [Trk: "recoyer"], de cutiu de Grecia y los Balcanes, quedaron pegaos a la formación militar y yeren obligaos a convertise al Islam; cuando maurecíen presentar a un cuerpu élite de soldaos.El Matrimoniu caltener dixebraos de los sos cuarteles y prohibióse, taben so un estrictu códigu d'aséu y vistíu, y reglamentado poles normes de la secta Hurufi (más tarde la Bektashi sufí). Empecipiáu nel sieglu XV como un tipu d'esclavitú, los jenízaros más tarde llegaron a esfrutar de privilexos y podríen alzase a posiciones altes. Un conocíu símbolu de la so fuercia colectivo foi la enorme kazan [Trk: "tetera"], xunto a la cual comieron y falaron de negocios. Finalmente'l musulmanes convertir en miembros; los jenízaros llograron el derechu a casase y convirtiéronse nuna poderosa casta. Yeren capaces de remontase y escalar si nun yeren apangaos, y "non menos de seis sultanes fueron o destronaos o asesinaos al traviés de la so axencia." De primeres una pequeña élite de 10.000 pol sieglu XIX primero que la institución terminóse "el númberu na nómina otomana llegara a más de 130.000...".
Nel Magreb baxu control otomanu, sicasí, los jenízaros yeren orixinalmente de Turquía o de fala turca. Esistía cierta rivalidá ente los jenízaros y los corsarios, que fueron compuestes en gran parte de los cristianos renegaos, y en comparanza con otros turcos. Tamién los jenízaros yeren vistos con rocea, como potenciales combatientes enemigos, les fuercies tribales locales y les milicies del Magreb. Llamáu colectivamente la ojaq [Trk: "solera"], el cuerpu de jenízaros caltuvo un altu grau d'unidá y élan.
"Ellos teníen un altu sentíu de solidaridá de grupu y l'espíritu igualitariu nes files, y escoyeron al so comandante en xefe, l'Agha, y un diván (conseyu) que protexía los sos intereses de grupu. Ser turcu, esfrutaba d'una posición privilexada nel estáu: ellos nun taben suxetos al sistema regular de la xusticia na rexencia, y teníen derechu a les raciones de pan, carne y aceite, a un salariu regular, y pa una parte de los rendimientos de la piratería ".
En Túnez, hasta 1591, el cuerpu de jenízaros consideró tase sol control de los Pachás locales otomanos. En 1591 l'oficiales subalternos jenízaros ( deyes ) derrocaron a los sos altos direutivos; Depués obligaron al Pasha a reconocer l'autoridá d'unu de los sos propios homes. Esti nuevu líder foi llamáu'l Dey, escoyíu polos sos compañeru deyes. El Dey fíxose cargu de la llei y l'orde na capital y de los asuntos militares, convirtiéndose asina en "el virtual gobernante del país". El cambéu desafió al Imperiu Otomanu, anque dende'l puntu de vista de Túnez el poder político entá permanecía sol control de los estranxeros. L'actual estáu Diván (conseyu) foi despidíu, pero p'aselar a la opinión local dellos xuristes tunecinos Maliki fueron designaos pa dellos puestos clave (entá los Hanafi xuristes Otomanos inda predominaben). El Dey jenízaro gociaba de gran discreción, siendo abondo llibre nel exerciciu de la so autoridá, sicasí, el so algame foi nun principiu llindáu a Túnez y otres ciudaes.
Dos Deys bien eficaces yeren 'Uthman Dey (1598-1610) y el so fíu Yusuf Dey (1610-1637). Alministradores capaces, qu'amuesen el tactu, la meyora de la dignidá del cargu. Nin siendo aficionáu de luxu, punxeron a disposición los fondos de l'ayalga pa proyeutos públicos y nueves construcciones (por casu, una mezquita, fortaleza, cuarteles, y l'arreglu d'acueductos ). Tribus rebalbes fueron sometíes. Un llargu periodu de turbulencia social crónica en Túnez foi lleváu al so fin. La paz y l'orde resultante dexaben ciertu grau de prosperidá.L'autoridá gobernante del Dey foi sofitada por tanto, y basóse nel Qaptan de la flota corsaria y el Bey que cobraba los impuestos.
Sicasí, so Yusuf Dey, surdieron dellos grupos d'interés que maniobraron pa enchir les sos estratexes dominantes. Munchos tales yeren tunecinos, por casu, los militares locales, los notables urbanos incluyendo'l disueltu Diván, y la mayoría de les tribus rurales; tamién incluyó siquier hasta ciertu puntu al alloñáu sultán de Constantinopla. Mientres los años 1620 y 1630 los Beys locales turcos llogró apuntar estes fuercies sociales, aumentando asina la so autoridá y llegando a andar a la tema col dey, de siguío, -y adelantamientos.Que'l reináu políticu del Dey y los sos jenízaros tábase evaporando demostróse claramente cuando nun intentu de recuperar el poder por un llevantamientu en 1673 falló.
Empresa corsaria
La piratería puede ser llamáu "un antiguu si non siempres l'actividá honorable" que se prauticó en distintos momentos y llugares por una amplia variedá de pueblos. A wikt: corsariu (o corsariu ) pue ser claramente (o non tan claramente) distinguíu d'un pirata en que'l primeru opera so l'autoridá del gobiernu esplícitu, ente que'l segundu lleva ensin papeles. La rexón del Mediterraneu mientres la Baxa Edá Media y la Renacencia convertir nel escenariu de la piratería a gran escala (y corsu) practicaben dambos polos cristianos (más empobináu a unviada musulmana nel este) y polos musulmanes (más activu fora de la mariña de Berbería, nel oeste, colos sos munchos oxetivos de buques mercantes cristianos).
La primera "gran dómina de los corsarios berberiscos "producir nel sieglu XVI, ente 1538 y 1571. el poder otomano nel mar Mediterraneu yera supremu mientres estes décades, dempués de la so victoria naval en Preveza.La Supremacía otomana, sicasí, romper de manera efeutiva en Lepanto, anque'l poderíu naval otomanu permaneció terrible.A principios del sieglu XVII l'actividá corsaria de nuevu algamó'l so puntu máximu. A partir d'entós Arxel empezó a confiar más en 'tributos' de les naciones europees en cuenta d'un salvoconducto, en llugar d'atacar a los barcos mercantes, ún por ún.Los Trataos del Imperiu Otomanu colos Estaos europeos añeden una capa de la diplomacia en conflictu. A lo último, mientres les guerres posteriores a la Revolución Francesa (1789-1815), les actividá corsarios clavó de volao, antes de terminar abruptamente.
Nel Arxel del sieglu XVI nel marcu del nuevu réxime otomanu, les costumes y práutiques de los pre-esistentes corsarios berberiscos tresformáronse y conviértense n'instituciones impresionantes. L'actividá fíxose bien desenvueltu, con modalidaes de contratación, les xerarquíes del Cuerpu, la revisión por pares, el financiamientu privao y público, comercios y materiales de sofitu, operaciones coordinaes, y los mercaos de reventa y de rescate. Les polítiques desenvueltes n'Arxel presentó un modelu exemplar de negociu corsariu (de cutiu llamáu'l reisi taife, o "conseyu de capitanes"), un modelu d'esti postreru foi siguíu por Túnez y por Trípoli, y pol independiente Marruecos.
Los corsarios veníen de tres fontes: cristianos renegaos (incluyendo munchos capitanes famosos o bultables), musulmanes estranxeros (munchos turcos), y dellos magrebies nativos. Escasamente, realizó un nativu d'algamar un altu rangu, cola esceición de Reis Hamida un cabilo bereber mientres los últimos años de la era corsaria. Los capitanes fueron escoyíos polos propietarios del barcu, pero a partir d'una llista fecha por un Diván del Riesi, un conseyu d'autoridaes integráu por tolos capitanes corsarios activos. Tamién foi reguláu'l llugar de residencia. "Capitanes, tripulaciones y provisores toos vivíen nel barriu oeste d'Arxel, a lo llargo del puertu y muelles."
El capital quitáu xeneralmente suministra los fondos pa l'actividá corsaria. L'inversores esencialmente mercaron aiciones nuna empresa de negocios corsariu particular. Esti inversores vinieron de tolos niveles de la sociedá, por casu, comerciantes, funcionarios, jenízaros, tenderos y artesanos. La ufierta de financiación dinero disponible pa la capital y gastos del barcu y la tripulación, esto ye, almacenes navales y suministros, madera y lona, municiones.
"Por cuenta de los beneficios potenciales que se fai de premios corsarios, la suscripción de les espediciones yera una propuesta curiosa. Accionarial entamar de la mesma manera que la d'una moderna sociedá anónima, col regresu a les persones dependientes de la so inversión. Esti tipu de la inversión privada algamó'l so apoxéu nel sieglu XVII, la 'edá d'oru'.
Dempués de la "edá d'oru" corsaria, l'estáu d'Arxel, sobremanera sol control de los sos turcos jenízaros, llegó a tener munchos de los buques corsarios y financiar munches de les sos espediciones. Les regles estrictes rixen la división de los premios prindaos nel mar. Primero foi Arxel como la representante del estáu d'Alá; siguiente vinieron les autoridaes portuaries, los axentes aduanales, y los que caltienen los santuarios; depués vieno la parte por cuenta de los propietarios de los buques, y el capitán y la tripulación. El cargamentu prindáu al comerciante foi vendíu "nuna puya o más comúnmente a los representantes comerciales Europea residente n'Arxel, por quien inclusive podría llegar al puertu del so destín orixinal."
Ransom o venta de los prisioneros prindaos (y puya de carga) foi la principal fonte de riqueza privada n'Arxel. El pagu de los cautivos foi financiáu y axustáu poles sociedaes relixoses. Les condiciones del cautiverio variáu, la mayoría ta trabayando como mano d'obra esclava. Sicasí, de cutiu los amos musulmanes concedieron estos cristianos dalgunos privilexos relixosos. A principios del sieglu XVII celebrar n'Arxel más de 20.000 prisioneros cristianos, procedentes de más d'una docena de países. "A los pueblos de Berbería cautivos yeren una fonte de mayor d'arriquecimientu qu'escalar mercancía. " Sicasí, en Túnez l'actividá corsaria nunca aportó a de suma importancia, yá que siempres se caltuvo n'Arxel.
Beys Muraditas
El Bey (turcu: gazi comandante) en Túnez "supervisó l'alministración interna y la recaldación d'impuestos." En particular, ente los deberes del Bey estab incluyíu'l control y la recaldación d'impuestos nes zones rurales tribales. Dos veces al añu, les espediciones armaes ( majallia ) patrullaben el campu, qu'amuesa'l brazu de l'autoridá central. Pa ello, el Bey entamara, como una fuercia auxiliar, caballería rural ( sipahis ), na so mayoría árabes, reclutados de lo que aportó a llamáu ("gobiernu" Makhzan ) tribus.
Ramdan Bey patrocinara un corsu llamáu Murad Cursu dende la so mocedá. Dempués de la muerte de Ramdan en 1613, Murad siguió al so benefactor na oficina de Bey, qu'exerció efeutivamente (1613-1631). Col tiempu tamién foi nomáu Pasha, aquel día un cargu ceremonial; sicasí, la so posición como Bey caltúvose inferior al Dey. El so fíu Hamuda Bey (r.1631-1666), col sofitu de los notables locales de Túnez, adquirió los dos títulos, el de Pasha y la de Bey. En virtú del so títulu como Pasha, el Bey llegó a gociar del prestíu social de la conexón col sultán - Califa de Constantinopla. En 1640, a la muerte del Dey, Hamuda Bey maniobró pa establecer el so control sobre'l nomamientu d'esa oficina. De resultes, el Bey entós convirtióse en gobernante supremu en Túnez.
Baxu Murad II Bey (reináu 1666-1675), fíu de Hamuda, el Diván funcionó nuevamente como un conseyu de notables. Sicasí, en 1673 los deyes jenízaros, viendo'l so menguante poder, subleváronse. Mientres la llucha consecuente, los jenízaros y fuercies urbanes comandadas polos deyes lluchaben contra los beyes Muraditas sofitaos poles fuercies mayoritariamente rural so xeques tribales, y col sofitu popular de los notables de la ciudá. A midida que los beyes aseguraron la victoria, tamién lo fixeron les líderes beduinos rurales y los notables tunecinos, que tamién salieron triunfantes. La llingua árabe volvió a usu oficial local. Sicasí, los Muraditas siguieron usando'l turcu nel gobiernu central, lo qu'acentúa'l so estatus d'élite y conexón otomanu.
A la muerte de Murad II Bey, la discordia interna dientro de la familia Muradita llevó a la llucha armada, conocida como les revoluciones de Túnez o la Guerra de Socesión Muradita (1675-1705). Los gobernantes turcos d'Arxelia intervinieron en nome d'un llau nesta llucha que naz d'un conflictu internu; estes fuercies arxelines caltuviéronse dempués de los combates más lentu, lo que resultó impopular. Lamentablemente la condición de Túnez na discordia civil y l'interferencia d'Arxelia persistió. El postreru Bey Muradita foi asesináu en 1702 por Ibrahim Sharif, que depués gobernó mientres dellos años col respaldu d'Arxelia. Poro, la dinastía de los beyes muraditas puede datase de 1640 hasta 1702.
Un cambéu gradual de la economía producir mientres la era Muradita (c.1630s-1702), como'l robu de corsarios menguó por cuenta de la presión d'Europa, y l'intercambiu comercial basada en productos agrícoles (granos) amontóse principalmente por cuenta de la integración de la población rural nes redes rexonales.El comerciu nel Mediterraneu, sicasí, siguió siendo realizáu por compañíes europees navieres. Los Beys, col fin de llograr el máximu beneficiu del comerciu d'esportación, instituyeron un gobiernu de monopolios que mediaben ente los productores locales y comerciantes estranxeros. Como resultancia, los gobernantes y los sos socios de negocios (estrayíu d'apoderaes estranxeros elites bien coneutaes a la casta gobernante de fala turca) tomó una parte desproporcionada de beneficios comerciales de Túnez. Esto torgó'l desenvolvimientu de los intereses empresariales locales, yá sía rurales terrateniente o un fanegueru estratu comerciante. La fienda social persistió, coles families importantes de Túnez identificaos como "turcos" el fallu de castes.
Nicolette Larson
Nicolette Larson foi una cantante d'Estaos Xuníos de música pop, conocida especialmente pol hit de 1978 "Lotta Love", escritu por Neil Young.
Biografía
El so álbum debú Nicolette salió a la venta en setiembre de 1978, pol cual foi escoyida "vocalista femenina del añu" pola revista Rolling Stone. Nesti trabayu incluyóse la cantar "Lotta Love", compuesta por Neil Young, gran hit que mientres fines de 1978 y 1979 dio-y fama internacional. L'álbum llegó al puestu Nᵘ15 de Billboard, ente que el hit single "Lotta Love" algamó'l Nᵘ1 en febreru de 1979 nel Billboard Hot 100.
La carrera de Nicolette Larson siguiría, anque yá con menor ésitu, al traviés d'álbumes como In the Nick of Time (1979), Radioland (1980), o All Dressed Up & No Place To Go (1982). Más allá del sucesu de "Lotta Love", que nunca pudo igualar otra vegada, Larson siguiría llanzando discos mientres el restu de los años 80, y esporádicamente na primer metá de los 90, con Sleep, Baby, Sleep, de 1994, que foi'l so últimu trabayu discográficu antes de la so prematura muerte.
Nicolette Larson finó a los 45 años d'edá, el 16 d'avientu de 1997 en Los Angeles por entueyos debíos a un edema cerebral, tou esto arriendes de una afección al fégadu.
Discografía
- Nicolette - Radioland
Rafael Silva
Rafael Silva ye un futbolista brasilanu.
Acontista
Acontista, ye un xéneru de la familia Acanthopidae. Esti xéneru de mantis del orde Mantodea, contién 25 especies reconocíes científicamente.
Ganadería
thumb|500px|right|Esplotación ganadera La ganadería ye la cría de ganáu. Conxuntu de ganáu d' una esplotación ganadera o la propia explotación ganadera.
La ganadería ta intimamente rellacionada cola Agricultura, y estes dos actividaes humanas, dependen d'un tipo especial de mediu ambiente, que ye'l mediu rural o agroecosistema.
Ganadería intensiva:
Ye l'aplicación de múltiples teunoloxíes y les formes de pensamientu xurdies del capitalismu, que nacen cola revolución industrial, a la ganadería. Esta aplicación ocurrió nel sieglu XX y nel Estáu español a partir de la década de 1960. Los entamos de la ganadería intensiva son la d'obtener el máximu beneficiu, nel menor tiempu posible, concentrando los medios de producción y mecanizando y racionalizando los procesos, pa incrementar constantemente'l rendimientu productivu.
Ganadería estensiva:
Los sistemes estensivos, tradicionales o convencionales de producción animal carautericense esencialmente por formar parte d'un ecosistema natural modificáu pol home, ye decir, un agroecosistema, y tienen como oxetivu la utilización del territoriu d'una mena perdurable, o seya, tam sometíos a los ciclos naturales, caltienen siempres una rellación amplia cola producción vexetal del agroecosistema de que formen parte y tienen, como llei nun escrita, la necesidá de llegar a la xeneración siguiente los elementos del sistema tanto inanimaos como animaos ya inclusive los construyíos pol home, nun estáu igual o superior que los que se recibieron de la xeneración precedente.
Historia de la ganadería:
La ganadería ñaz nel Neolíticu
Sallèles-Cabardès
Sallèles-Cabardès ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Deux-Jumeaux
Deux-Jumeaux ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Xeografía de Letonia
thumb|right|250px|El [[Lielupe desagua nel mar Bálticu, ente que'l ramal Buļļupe desagua nel ríu Daugava.]] thumb|250px|Vista dende lo alto de la torre de la [[llomba Gaizina.]]
Letonia (nome llocal, Latvijas Republika) ye un estáu d'Europa oriental, a veres del mar Bálticu, ente Estonia y Lituania. Ta asitiada nel norte d'Europa, na llamada rexón báltica. Llenda al norte con Estonia, al este con Rusia, al sur con Bielorrusia y Lituania y al oeste col mar Bálticu.
Relieve
La mayor parte del so territoriu ye llanu, cubiertu por depósitos de tierra y folla y con grandes zones ocupaes por montes de coníferes, pandorials y banzaos. La llanura de Semigalia (Zemgale), al sur, hasta la llende con Lituania, contién les tierres más fértiles, polo que ye considerada la tenada del país. Nestes grandes llanures hai nidies llombes que la so máximu altor ye la llomba Gaizina (311 msnm), que s'atopa nos altos de Livonia, na parte centroriental del país.
Río
Abonden los llagos y los ríos, que desagüen nel mar Bálticu y nel Golfu de Riga. El país cunta con más de 12.000 ríos y afluentes, pero solamente 17 tienen más de 100 km. La so rede hidrográfica ye relevante pa la historia del país, lo mesmo que pal so economía. El principal cursu fluvial ye'l Daugava (tamién conocíu como Dvina occidental), que naz nes llombes de Valdái nel óblast de Tver (Rusia) y cuerre al traviés de Bielorrusia y depués flúi per Letonia a lo llargo de 370 km antes de desaguar nel golfu de Riga. Al entrar en Letonia tien un anchor d'alredor de 200 metros y llega a los 650-750 metros en Riga, ente que l'estuariu tien un anchor de quilómetru y mediu. El Daugava representó una importante vía de comunicación mientres milenios; per esti ríu navegaron les tribus locales, y depués los viquingos, los rusos y otres poblaciones europees con propósitos comerciales pero tamién pa conquistar los territorios de les sos riberes. Mide 1.020 quilómetros. Otros ríos menos importantes son el Gauja, el Lielupe y el Venta. El réxime de los cursos d'agua ye nival y pluvial dientro del conxuntu y más del 60% de l'agua qu'escurre per Letonia vien de los países fronterizos al sur.
Llagos
Los más de 2.300 llagos d'orixe glaciar, de los cualos el mayor ye'l llagu Lubanas o Lubāns, y les turberas y árees pantanoses constitúin los elementos más destacaos del paisaxe. Los llagos concentrar na zona sureste. La mayor parte de los llagos son minúsculos y eutróficos. La mayor parte de la rede hidrográfica ta abierta a la pesca tantu en iviernu como en branu pero les poblaciones animales caltiénense estables.
Costa
Letonia cunta con 531 km de mariñes arenoses. El mar Bálticu baña la mariña letona. Dibúxase'l golfu de Riga, poco fondu y parcialmente aislláu del restu del Bálticu poles islla estonies de Saaremaa y Hiiumaa según el ismu de Curlandia, atópase particularmente contamináu. Sicasí, cerráronse delles fábriques nesta rexón y dellos conceyos del golfu de Riga llograron la Bandera Azul europea.
Los sos puertossobremanera Liepaja y Ventspils, conocen un tráficu importante yá que, a diferencia de los puertos rusos o estonios, tán práuticamente llibres de xelu tol añu.
Les agües xurisdiccionales son bastante riques en pesca y dexen llograr ciertes rentes de la esportación. Estiéndense sobre 12 milles (esto ye, 22 km) y la Zona económica esclusiva sobre 200 milles (esto ye, 367 km).
Clima
La proximidá al mar fai que sía un país de mugor elevao y precipitaciones constantes, con una precipitación añal de 633 mm en Riga. Al añu hai por permediu 180 díes d'agua, 44 de borrina y namái 72 díes de sol. Les precipitaciones en forma de nieve son frecuentes pel hibiernu. Mientres cerca de 82 díes al añu'l país ta neváu, y el periodu llibre de xelaes dura 177 díes. Llueve más na mariña (701 mm en Liepaja) que nes rexones interiores cercanes a Rusia y Bielorrusia (633 mm en Daugavpils). Les abundantges precipitaciones apurren l'agua abondoso de los munchos ríos y llagos de Letonia, pero igualmente creó problemes. Una gran parte de tierra agrícola precisa drenaxe. Invirtióse enforma dineru en proyeutos de meyora de la tierra qu'impliquen la instalación de tuberíes de drenaxe, la enderezadura y l'afondadura de les corrientes naturales, cavando cabianes de drenaxe y la construcción de preses de pólderes. Mientres los años sesenta y setenta los trabayos de drenaxe absorbieron un terciu de tola inversión agrícola en Letonia. Anque namái representa un terciu del 1% del territoriu, Letonia tenía'l 11% de tola tierra artificialmente drenada de l'anterior Xunión Soviética.
Un problema añedíu rellacionáu coles precipitaciones ye la dificultá de llantadera temprana mecanizada y de colleches por cuenta de los campos papaos. Les intenses precipitaciones soceden especialmente nel tiempu de la collecha n'agostu y setiembre, lo qu'esixe grandes inversiones n'estructures d'ensugáu del granu y sistemes de ventilación. En 1992, irónicamente, Letonia tuvo'l branu más secu na hestoria de los rexistros climáticos, pero lluvia inusualmente intenses na primavera precedente caltuvo'l dañu de la collecha per debaxo del grau esperáu. El clima húmedu foi un factor principal a la d'empobinar l'agricultura letona escontra la ganadería y la industria láctea. Inclusive la mayor parte de les plantes que se semen, como la cebada, l'avena, y les pataques, prodúcense para piensu.
Pel branu, los díes son llargos y curtios nel iviernu. N'avientu ye de nueche zarrada a los nueve de la mañana, y la lluz solar sume antes de los cuatro de la tarde.
Mediu ambiente
Abonden los montes de pinos, abeduriues y abetos. WWF inclúi'l territoriu de Letonia na ecorrexón de monte templáu de frondosas denomada monte mistu sarmático. Conforme a la normativa de la Xunión Europea, el territoriu d'esti país pertenez a la rexón bioxeográfica boreal. Cuenta con una reserva de la biosfera, Vidzeme norte (1997). 148.718 hectárees tán protexíes como güelgues d'importancia internacional al amparu del Conveniu de Ramsar, en total, 6 sitios Ramsar: llagu Engure, llagu Kanieris, el complexu de güelgues de Lubana, Turberas del norte (Ziemelu purvi), el complexu de güelgues de Pape y les Turberas de Teici y Pelecares. Tien más d'una ventena de parques nacionales.
Xeografía humana
Letonia tien una población de 3,555.179 habitantes, según estimaciones de The World Factbook de xunetu de 2009. El so densidá de población algama 36 habitantes per quilómetru cuadraos. La crecedera de la población ye bien so -0.279% (2009 est.).
Principales grupos étnicos: 83,4 % letones, 6,3 % rusos, 6,7% polacos; el restu 3,6% (censu de 2001). L'idioma oficial ye'l letón, que fala'l 82% de la población; fálase, amás, el rusu 8%, el polacu 5,6%, y otros y ensin especificar 4,4% (censu de 2001).
Hai llibertá de cultu. La creencia más estendida ye'l cristianismu, partida ente les siguientes ilesies: católicos 79%, ilesia ortodoxa rusa 4,1%, protestantes (incluyendo a los luteranos y bautistes cristianos evanxélicos) 1,9%, otros o ensin especificar 5,5%, nenguna 9,5% (censu de 2001).
La rexón d'Abrene foi un condáu de Letonia, parte de que'l so territoriu foi anexonáu na dómina soviética pola RSFS de Rusia, y anguaño forma parte de Rusia.
Xeografía económica
Recursos naturales: alteria, tierra arable y ámbare. Usu de la tierra: tierra arable 44,81%; colleches permanentes 0,9% y otros 54,29% (2005). Tierra irrigada 70 quilómetros cuadraos (2003).
Dende l'añu 2000 Letonia tien unos índices de crecedera del PIB más altos d'Europa. Sicasí, la crecedera de la economía de Lituania a una media de 8% per añu pa los cuatro años anteriores al añu 2008 basar nes esportaciones y la demanda doméstica. El desemplegu algamó'l 15% en 2009, dende 4,8% en 2008. El PIB cayó cerca d'un 17% en 2009; los trés antigües repúbliques soviétiques del Bálticu tuvieron la peor cayida del añu na crisis mundial.
Los principales ingresos del PIB provienen del sector servicios: 61,5% (2009 est.), dempués ta'l que se llogra de la industria (33,2 %) y finalmente un 5,3% de l'agricultura. Los productos de l'agricultura son ceberes como la cebada o'l centenu, llinu, remolacha azucrera, y pataques, ente otros. Del ganáu (bovinos, porcinos y aves), llógrase carne, lleche y güevos. Pesca ya industries derivaes (conserves).
Zeta Telescopii
Zeta Telescopii (ζ Tel / HD 169797 / HR 6905) ye una estrella na constelación de Telescopium. Con magnitú aparente +4,13, ye la segunda estrella más brillosa na constelación, dempués de α Telescopii. Alcuéntrase a 127 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Zeta Telescopii ye una xigante naranxa de tipu espectral K1III-IV con una temperatura superficial de 4720 K. Tien una lluminosidá bolométrica 37 vegaes mayor que la del Sol y el so radiu calculáu a partir del so diámetru angular de 2,16 ± 0,11 milisegundos d'arcu— ye 9 vegaes más grande que'l radiu solar. Estos parámetros, modestos pa una xigante, llevaron a que sía clasificada tamién como una posible subxigante. Asina, entá siendo asemeyáu a Pólux (β Geminorum) y a α Horologii, ye menos lluminosa y de menor tamañu qu'éstes. La so masa ye aproximao un 50% mayor que la del Sol.
Zeta Telescopii tien una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— inferior a la del Sol ([Fe/H] = -0,20). Los conteníos d'aluminiu, calciu, níquel, vanadiu y bariu son bien paecíos a los valores solares, pero sodiu y siliciu son más abondosos que na nuesa estrella.
Peucedanum officinale
Peucedanum officinale ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia Apiaceae. thumb|Inflorescencies
Distribución y hábitat
Alcuéntrase en pacionales, zones de carba abiertu, cunetes y cantos de caminos, en suelos secos, tanto ácidos como básicos o ultrabásicos y, con frecuencia, daqué nitrificaos, xeneralmente en pequeñes poblaciones estables y bien pocu esvalixaes; a una altitú de 10-1200 metros, en casi toa Europa sacante'l N, Siberia ocidental, y posiblemente dalguna otra zona d'Asia, más, rara, nos montes de Marruecos. Esvalixáu por tola Península Ibérica.
Taxonomía
Peucedanum officinale describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 245. 1753. Sennen *Peucedanum stenocarpum Boiss. & Reut.
Zeta Trianguli Australis
Zeta Trianguli Australis (ζ TrA / HD 147584 / HR 6098) ye una estrella de la constelación del Triángulu Austral, la sesta más brillosa de la mesma con magnitú aparente +4,91. Ye una binaria espectroscópica de tipu espectral F9V con una lluminosidá conxunta de 1,4 soles. Tien una metalicidá comparable o llixeramente inferior a la del Sol y una edá envalorada per aciu xirocronoloxía— d'aproximao 2080 millones d'años.
La componente primaria del sistema paez ser una estrella de la secuencia principal —llogra la so enerxía a partir de la fusión nuclear d'hidróxenu en heliu— daqué más caliente que'l Sol. La estrella secundaria foi catalogada como una estrella de tipu G1; sicasí, trabayos recién indiquen que la so masa ta entendida ente 0,09 y 0,45 mases solares, lo que correspuende a una nana colorada de tipu M1V a M7V. El periodu orbital del sistema ye de 12,98 díes, siendo la órbita casi circular con una bien baxa escentricidá de 0,014.
A pesar de ser una estrella alcontrada a 70º S, Zeta Trianguli Australis forma parte de la corriente d'estrelles de l'Asociación estelar del sietestrellu. Alcuéntrase a 39,5 años lluz del Sistema Solar.
Dialan sur Chaîne
Dialan sur Chaîne ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Toru Takagiwa
Toru Takagiwa (高木和 徹, ), ye un futbolista xaponés.
Astollia
Astollia, ye un xéneru de la familia Acanthopidae. Esti xéneru de mantis del orde Mantodea, tien 3 especies reconocíes.
Sallèles-d'Aude
Tien una población de y una superficie de  km².
Kenton Duty
Kenton Duty ye un actor, baillarín y cantante d'Estaos Xuníos. Ye conocíu pol so papel de Gunther Hessenheffer l'estravagante estudiante d'intercambiu dende Europa na Serie Orixinal de Disney Channel, Shake It Up.
Primeros años
Duty nació'l 12 de mayu de 1995 en Plano, Texas. Tien dos hermanes menores, hermanes ximielgues (nacíes en 1999). Kenton empezó a estudiar actuación a la edá de 9 años, cuando los sos padres suxuriéron-y asistir a un taller de branu de teatru musical por que se sienta cómodu delantre d'una audiencia pa la presentación de la escuela. Foi nel taller de branu qu'afayó que tenía un amor pol teatru musical, y foi ellí tamién que se reunio col direutor de casting que-y pidiría una audición pal so primer trabayu, A Christmas Carol.
Carrera
200px|thumb|left En 2004, Kenton empezó la so carrera en Dallas, Texas cuando tenía 9 años na producción musical de la etapa'l "Dallas Theater Center" de A Christmas Carol, y apaeció nel escenariu de nuevu al añu siguiente con un papel principal en Ragtime. Kenton empezó a audicionar pa papeles en Los Angeles dempués de ser afayáu nun escaparate de rendimientu nel Young Actors Studio en Dallas (Texas), por Hollywood talent agent Cindy Osbrink y ella convidar a venir a California a una audición pa la temporada del pilotu. Él apaeció en numberosos anuncios nacionales para McDonalds, Wal-Mart, Pizza Hut, y Mattel.
En 2007, dempués de delles apaiciones en sketches de comedia en The Tonight Show con Jay Leno, Duty consiguió'l so primer papel destacáu como Michael na película de Lifetime película pa televisión Christmas in Paradise. Mientres los próximos dos años, apaeció en papeles d'estrella convidada nel drama de la televisión Cold Case y The Jay Leno Show, según un papel co-protagónico na popular web serie Ctrl. En 2009, Kenton consiguió'l so primer papel cinematográficu na película de suspensu 2:13, según los papeles del llargumetraxe na película de terror Forget Me Not, la película de comedia Crazy on the Outside, y la película de Bollywood, My Name Is Khan.
En 2010, ganó notoriedá popular nel papel de "Mozu Jacob" na esitosa serie de televisión Lost, anque naide, incluyíu'l mesmu Duty, sabía quién yera'l so personaxe hasta casi l'últimu episodiu de la serie. Fuera contratáu a cencielles como "Adolescente". Kenton anguaño ye co-estrella de la serie orixinal de Disney Channel, Shake It Up como l'estravagante bailaríin y diseñador de moda Günther Hessenheffer xunto a Caroline Sunshine como la so hermana ximielga fraterna Tinka. L'hermanu/hermana dúu de Günther y Tinka dizse que ye inspiráu por Ryan y Sharpay Evans de la franquicia High School Musical de Disney.
Vida personal
Kenton anguaño vive en Los Angeles colos sos padres y les sos hermanes ximielgues. Kenton ama a los animales y suañaba con ser veterinariu enantes d'empezar la so carrera como actor. Tien un cobaya llamáu "Peanut", y el so caballu que caltién na propiedá de la so güela. Les aficiones de Kenton inclúin la cocina pa enfornar, y paseos a caballu. Tamién-y gusta cantar, tocar guitarra y escribir cantares. Antes d'empezar a trabayar na serie de Disney Channel, Shake It Up, Kenton tocaba la guitarra y cantaba na banda KGMC Gigmasters con Braeden Lemasters y el so compañeru Lost co-estrella Dylan Minnette.
Cuando nun ta trabayando, Kenton arreyar con causes benéfiques como la iniciativa que beneficia a Disney's Friends for Change caridaes ambientales al traviés de la Disney Worldwide Conservation Fund, el Starlight Children's Foundation que se dedica a ameyorar la calidá de vida de los neños con condiciones médiques cróniques y potencialmente mortales y Land O'Frost de "Lunch Box for Good Program", qu'ayuda a Hands On Nashville a apurrir asistencia a les víctimes de 2010 Tennessee floods. Amás del so trabayu de caridá, Kenton foi una voz franca contra'l School Bullying.
Monserrat Prats
Montserrat Prats Olguin ye una actriz chilena.
Carrera
Graduada n'estudios teatrales de la Universidá Finis Terrae, empezó la so carrera actoral col discutiniu teleserie La mio primer vegada (2007), pa la canal TVN.
Ellí Montserrat, con tan solo 20 años d'edá, ganó'l casting pa personificar a Cristina, una muyer de 19 años que confesó tener rellaciones sexuales con un trabayador de la fábrica del so padre. Lo más atanante fueron les sos escenes erótiques, onde apaeció per primer vegada desnuda en televisión.
La so reputación como actriz empezó a crecer pasu ente pasu con esta esperiencia. Pa principios de 2008 remataba los sos estudios profesionales y trabayó na so segunda teleserie como actriz, Aída (2008). Nesta ocasión interpretó a Lorena, la fía d'Aída (Mariana Loyola), una neña rebalba, atrevida y con munchos amigos.
Gracies a esti personaxe, Montserrat llogró'l papel que-y traxo una popularidá inesorable, tratar de Elisa na teleserie nocherniega de TVN ¿ú Elisa? (2009). Foi unu de los papeles más complexos qu'interpretara na so curtia carrera actoral, yá que tol tiempu personificó a una muyer sumida, y a pesar de la so poca esposición na teleserie llogró ganar munchos adeptos.
Dives-sur-Mer
Dives-sur-Mer ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Cursus honorum
El Cursus honorum foi una institución de la República Romana (magar que nominalmente siguió existiendo a lo llargo l'imperiu), que sirvía pa esguilar puestos na xerarquía y funcionariáu romanu.
Configurábase en siete fases:
El noble romanu que quixere destacar, debía entamar pel rangu más baxo y xubir tolos escaños hasta llegar a cónsul, y por último a censor y a princeps senatus. Too esto camudó muncho a lo llargo de los años (reforma importante llevada a cabu polos Gracos), nel imperiu pasó a ser una carrera funcionarial, yá que'l poder políticu y militar taba namás en manes del emperador. Na dómina imperial, el primer pasu foi sustituyíu pol vigintiviri y amestóse la obligación de pasar per un mando militar nuna lexón como tribunus laticlavius, demientres que la censura desapaecía.
Shota Kaneko
Shota Kaneko (金子 翔太, ), ye un futbolista xaponés.
Efeutu Flynn
El efeutu Flynn ye la xubida continua, añu per añu, de les puntuaciones de cociente intelectual, un efeutu vistu na mayor parte del mundu, anque con unes tases de crecedera que varien considerablemente, que varia de los trés puntos de CI por década nos Estaos Xuníos a los diez puntos en persones Holandeses.
Foi llamáu asina por Richard Herrnstein y Charles Murray nel so llibru The Bell Curve pa faer referencia al investigador políticu neozelandés James R. Flynn, que foi quien dedicó'l mayor interés al fenómenu y lo documentó pa toles cultures. Estableció tamién que nun aumentar tola intelixencia d'igual forma. En concretu, d'esos trés puntos de CI, dos y mediu deber a Gf (intelixencia fluyida) y solamente mediu puntu deber a Gc (intelixencia cristalizada).
Ente les esplicaciones que se dieron a esti fenómenu podemos atopar una meyor nutrición, un enclín escontra families más pequeñes, una meyor educación, una mayor complexidá nel ambiente y la heterosis (Mingroni, 2004). Anque hai autores qu'afirmen que los elementos más relevantes qu'espliquen el fenómenu son les influencies médiques y les nutricionales.
Referencies
<!-- T
-->
Manuscritu Voynich
El Manuscritu Voynich ye un llibru ilustráu, de conteníos desconocíos, escritu por un autor anónimu nun alfabetu non identificáu y un idioma incomprensible, el denomináu voynichés. Anque nun se sabe cuándo foi escritu, según pruebes del carbonu 14, el pergamín nel cual ta escritu foi fabricáu ente 1404 y 1438.
El nome del manuscritu deber al especialista lituanu en llibros antiguos Wilfrid M. Voynich (1865-1930), quien lo adquirió en 1912. Anguaño ta catalogáu como'l ítem MS 408 na Biblioteca Beinecke de llibros raros y manuscritos de la Universidá de Yale.
El manuscritu foi oxetu d'intensos estudios por numberosos criptógrafos profesionales y aficionaos, incluyendo destacaos especialistes estauxunidenses y británicos en descifraos de la Segunda Guerra Mundial. Hasta febreru de 2014 nengunu consiguiera descifrar una sola pallabra. Esta socesión de fracasos convirtió al manuscritu nel Santu Grial de la criptografía histórica, pero al empar alimentó la hipótesis de que'l llibru nun ye más qu'un ellaboráu engañu, una secuencia de símbolos al azar ensin sentíu dalgunu.
Sicasí, el que cumpla la llei de Zipf (qu'establez qu'en toles llingües humanes la pallabra más frecuente nuna gran cantidá de testu apaez el doble de vegaes que la segunda más frecuente, el triple que la tercera más frecuente, el cuádruplu que la cuarta, etcétera) fai pensar que se trata non solo d'un testu redactáu nun llinguaxe concretu, sinón tamién qu'esi llinguaxe basar en dalguna llingua natural, una y bones los llinguaxes artificiales, como los élficos de Tolkien o'l klingon de Star Trek, nun cumplen esta regla. Ye práuticamente imposible que l'autor del Manuscritu Voynich conociera dicha llei, enunciada dellos sieglos dempués, y que por tantu aplicar a una llingua inventada por él.
En 2009, investigaciones de la Universidá d'Arizona (n'Estaos Xuníos) demostraron, por aciu la prueba del carbonu 14, y con una fiabilidá del 95 %, que'l pergamín del manuscritu podía datase ente 1404 y 1438. Per otra parte, el McCrone Research Institute de Chicago demostró que la tinta foi aplicada non muncho dempués, confirmando asina que'l manuscritu ye un auténticu documentu medieval.
Según estudios publicaos en 2014, pol botánicu Arthur Tucker de la Universidá Estatal de Delaware, l'orixe del manuscritu podría ser mesoamericanu. Esta hipótesis basar na semeyanza de delles plantes ilustraes nel manuscritu colos sos contrapartes americanes y nel fechu de que l'estilu col que tán realizaes diches ilustraciones concuerda col estilu usáu n'ilustraciones botániques del SIEGLU|XVI|d|s|0}} en Méxicu.
En febreru de 2014, Stephen Bax, profesor de la Universidá de Bedfordshire (Reinu Xuníu), anunció descifrar el manuscritu en forma parcial.
Descripción
El llibru tien alredor de 240 páxines de pergamín, con vacíos na so numberación (la cual ye aparentemente posterior al testu, quiciabes del SIEGLU|XVI|d|s|0}}), lo que suxure que delles páxines tresmanárense yá antes de la so compra por Voynich. Pa evitar tresmanamientos posteriores, el padre Theodore C. Petersen lo fotocopió en 1931, partiendo diches copies ente dellos investigadores comenenciudos nel so estudiu ya intentu de traducción.
Utilizóse pluma d'ave pa escribir el testu y dibuxar les figures con pintura de colores; según puede apreciase, el testu ye posterior a les figures, yá qu'en numberoses ocasiones el testu apaez tocando'l cantu de les imáxenes, daqué que nun asocedería si éstes fueren añedíes darréu.
Ilustraciones
Les ilustraciones del manuscritu nun esclarien los conteníos del testu pero denotan que'l llibru consta de seis "seiciones", con distinta materia y estilu. Quitando la última seición, que contién namái testu, casi la totalidá de les páxines contién siquier una ilustración. Les seiciones y los sos nomes convencionales son:
El testu
thumb|La seición "biolóxica" del testu contién testu apertáu ya ilustraciones de muyeres bañándose desnudes. El testu (llamáu voynichés) foi claramente escritu d'esquierda a derecha, con un marxe derechu desigual. Les seiciones más llargues atópense partíes en párrafos, de cutiu con "viñetes" nel marxe esquierdu. Nun hai evidencia de signos de puntuación.
El testu ye fluyíu, como si la escriba entendiera lo que taba escribiendo mientres lo faía; el manuscritu nun da la impresión de que cada calter tuviera que ser calculáu antes de ser escritu na páxina.
El testu consiste de más de 170.000 glifos, de normal dixebraos unos d'otros per pequeñu espacios. La mayoría de los glifos tán escritos con unu o dos trazos simples. Considerando qu'esisten disputes sobre si ciertos glifos son distintos o non, calcúlase que l'alfabetu enteru consta d'ente 20 y 30 glifos totales pa casi tol testu, con rares esceiciones de delles docenes de calteres "estraños", atopaos una o dos veces en tol testu.
Los espacios más anchos estremen el testu n'alredor de 35.000 "pallabres" de llargor variáu. Estes paecen siguir una cierta fonética o regles ortográfiques de ciertu tipu; por casu, dellos calteres tienen d'apaecer en cada pallabra (como les vocales nel castellán), dellos calteres nunca siguen a otros, dalgunos pueden ser dobles pero otros non.
L'analís estadísticu del testu reveló patrones similares a los de llingües naturales. Por casu, la frecuencia de pallabres sigue la Llei de Zipf y la entropía (alredor de 10 bits por pallabra) ye similar a aquella de testos en llatín. Delles pallabres apaecen puramente en ciertes seiciones, o solo en delles páxines; otres son frecuentes en tol manuscritu. Esisten bien poques repeticiones ente los miles de "lleendes" adxuntes a les ilustraciones. Na seición «herbario», la primer pallabra de cada páxina apaez solamente nesa páxina, pudiendo representar el nome de la planta.
Per otru llau, el "idioma" del Manuscritu Voynich, el voynichés, ye distintu de los idiomes europeos en dellos aspeutos. En particular, nun esisten pallabres con más de 10 "lletres". Amás, la distribución de lletres dientro d'una pallabra ye daqué peculiar: dellos calteres apaecen solamente de primeres d'una pallabra, otros solamente a la fin y dalgunos siempres nel mediu. Tal carauterística ye bien particular en llingües como l'árabe, onde la mesma lletra representar de distintes formes, dependiendo de la so posición na pallabra, polo que s'escribe distinto al entamu, nel centru o a la fin, lo que puede dar a entender que se trata d'un alfabetu más amenorgáu, nel entendíu de que se ven como símbolos distintos lo que podría ser el mesmu.
El testu paez ser más repetitivu que los típicos idiomes europeos: esisten secuencies nes cualos la mesma pallabra común apaez hasta tres veces consecutives.
Resume
thumb|[[Wilfrid Voynich (1865-1930) adquirió'l manuscritu en 1912.]] Atribuyir a los primeros propietarios reales del manuscritu la creencia de que'l so autor foi Roger Bacon (1214-1294). El manuscritu presenta notables paecíos con una obra del autor inglés Anthony Ascham, A Little Herbal (‘un pequeñu herbario'), publicada en 1550.
Los primeros propietarios teóricos del manuscritu seríen Rodolfo II de Bohemia (1552-1612) (nietu de Carlos I d'España) y Jacobus Horcicky de Tepenecz (que lo tendría ente 1612 y 1622), quien de la mesma se lo pasó a Georgius Barschius (quien en teoría lo tuvo ente 1622-1665). D'esti últimu personaxe nun se tienen noticies más que per unes cartes que posiblemente escribió Johannes Marcus Marci (posesor del llibru en 1665), dirixíes a Athanasius Kircher. Quiciabes emulando al orientalista Andreas Mueller, que consiguiera estafar a Kircher con un testu fraudulento, y cola collaboración de Raphael Missowsky, escribiría'l manuscritu y creáu tola representación anterior.
Permanecería en manes de Athanasius Kircher dende 1665 hasta 1680, ensin que pudiera descifralo, pasando a la biblioteca del Collegio Romanu (anguaño la Universidá Pontificia Gregoriana) hasta 1912, momentu nel que lo mercaría Wilfrid M. Voynich (ente 1912 y 1930) pa pasar darréu a la so vilba, Ethel Boole Voynich (ente 1930 y 1961), a Hans Peter Kraus (ente 1961 y 1969), que dexar a la Universidá de Yale.
Estendida
Yá que l'alfabetu del Manuscritu Voynich nun s'asemeya a nengún tipu d'escritura conocida, y que'l testu sigue ensin ser descifráu, la única prueba práutica de la edá y orixe del llibru son les sos ilustraciones, cuantimás, los paxellos y peñaos de les figures humanes, y dellos castiellos vistos nes diagrames. Tou ye carauterísticamente européu y, basándose nello, la mayoría de los espertos fechen el llibru ente 1450 y 1520. Esta estimación ye sofitada per otres pistes secundaries.
El primer dueñu confirmáu del manuscritu foi un ciertu Georgius Barschius, un escuru alquimista que vivió en Praga a empiezos del SIEGLU|XVII|d|s|1}}. Aparentemente, Barschius atopábase tan confundíu con respectu al llibru como atopamos na actualidá. En enterándose de que Athanasius Kircher, un eruditu xesuita del Collegio Romanu, publicara un diccionariu de coptu (etíope) y "descifráu" los xeroglíficos exipcios, unvió una muestra del manuscritu a Kircher en dos causes, pidiéndo-y pistes. La so carta a Kircher en 1639, apocayá topada por René Zandbergen, ye la mención más antigua del manuscritu topada hasta la fecha.
Nun s'atopen menciones del llibru nos dos sieglos siguientes, anque bien probablemente caltener, xunto cola correspondencia de Kircher, na biblioteca del Collegio Romanu (anguaño la Universidá Pontificia Gregoriana). Ellí permaneció probablemente hasta que les tropes de Víctor Manuel II d'Italia conquistaron la ciudá en 1870, anexonando los Estaos Pontificios al nuevu Estáu italianu. El nuevu Gobiernu italianu decidió confiscar munches de les propiedaes de la Ilesia, incluyida la biblioteca del Collegio. Acordies coles investigaciones de Xavier Ceccaldi y otros, xusto dempués d'esti acontecimientu tresfiriéronse precipitadamente munchos de los llibros de la biblioteca de la universidá a les biblioteques personales de la so facultá, onde quedaben a salvo de la confiscación. La correspondencia de Kircher, incluyendo'l manuscritu, atopar ente estos llibros.