cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sclerurus guatemalensis
Sclerurus guatemalensis, tamién denomináu tirahojas barbiescamado, tirahojas cuelliescamado, tirahojas goliescamado, hojarasquero escuru, raspahojas medialluna y raspahojas escuru''', ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive n'América Central y Suramérica noroccidental.
Descripción
El tirahojas guatemalianu mide unos 18 cm de llargu. El plumaxe de la mayor parte del so cuerpu ye de color pardu uniforme, cola cola corita y el pechu llixeramente acoloratáu. Les plumes del so gargüelu son blanques colos cantos negros lo que-y d'un aspeutu escamado o motudu. El so picu ye relativamente llargu, rectu y coritu. Dambos sexos tienen un aspeutu similar.
Distribución y hábitat
El so hábitat ye'l suelu de les selves húmedes tropicales y los montes secundarios hasta los 900 metros d'altitú.
Agomadaranus semiannulatus
Agomadaranus semiannulatus ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Francisco Javier Alegre
thumb|250px|Francisco Javier Alegressa thumb|130px|Francisco Javier Alegre.
Francisco Javier Alegre S.I.. Xesuita. Foi un filósofu, teólogu, canonista, historiador, xeógrafu, traductor, creador d'obres de gran interés sobre diverses temes.
Vida y obres
Estudió nel seminariu de San Ignacio, en Puebla y en 1747 ingresó na Compañía de Xesús. La so formación intelectual tomó la conocencia de la cultura clásica, la filosofía antigua, medieval y moderna, la teoloxía y les matemátiques. Amás foi un gran llatinista y llegó a conocer bien les llingües griega, hebrea, francesa, italiana y inglesa; tamién aprendió náhuatl.
Exerció como profesor de gramática y humanidaes en Méxicu y en Veracruz, y de retórica y filosofía en la Habana; na Real y Pontificia Universidá de Mérida de Yucatán foi maestru de derechu canónicu de 1760 a 1763. Tamién en Mérida fixo'l so "oficiu solemne" (cuartu votu) en 1763. En 1764, llamáu de vuelta a Méxicu al Colexu de San Ildefonso pa integrase al grupu que definiría la reforma de los estudios, se Le comisionó pa escribir la Historia de la provincia de la Compañía de Xesús de Nueva España que fuera empecipiada nel sieglu XVII pol padre Francisco de Florencia.
Tres la espulsión de la orde en 1767, se Le confiscaron los sos escritos. Según los sos demás compañeros jesuítas, Francisco Javier foi lleváu prisioneru (acusáu d'alta traición al rei) y exiliáu a los Estaos Pontificios; a él tóco-y morar na ciudá italiana de Boloña, onde escribió la mayor parte de les sos obres.
El so Historia de la Provincia de la Compañía de Xesús de Nueva España publicar en Méxicu en 1841-1842, y destaca pol so cuidadosu estilu y pola estensa escoyeta de datos sobre la evanxelización de Méxicu llevada a cabu polos misioneros xesuites y sobre la hestoria de los sos colexos.
Amás de traducir el Arte poético del escritor francés Nicolás Boileau, Alegre redactó un tratáu sobre'l Arte retórico y una epopeya en llatín titulada Alexandriada (1749), sobre la conquista de Tiro por Alexandru Magnu. Tamién foi autor d'una versión en versos llatinos de la Ilíada de Homero titulada Homeri illias llatín carmine espresa (1776), y de una Carta xeográfica del hemisferiu mexicanu, qu'amosó a los eruditos europeos aspeutos desconocíos del continente americanu.
Francisco Javier Alegre finó en Bolonia en 1788
Fuentes
Burrus, Ernest J. 1984. Jesuit Relations: Baxa California, 1716-1762. Dawson's Book Shop, Los Angeles.
Couternon
Couternon ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Vaca de les tierres altes
La vaca de les tierres altes ye una raza bovina autóctona de les Tierres Altes d'Escocia.
Tien una carauterística pelame llarga y de color más o menos acoloratáu. Utilizada pa la producción de carne, a fines del sieglu XIX fueron llevaos exemplares d'esta raza a Norteamérica. Anguaño vive tamién en Holanda, Escandinavia, Arxentina, Alaska o España.
Homosexualidá y sintoísmu
La homosexualidá nel sintoísmu tien dellos periodos d'aceptación y refugu na historia. Distinta a otres relixones, el sintoísmu ye una relixón bien descentralizada y carente de dogmatismos polo que nun esisten nella regles definitives sobre la homosexualidá.
La homosexualidá na sociedá xaponesa
El Shinto y la sociedá xaponesa tán íntimamente amestaes formándose la una a la otra. Esto, en combinación cola flexibilidá del sintoísmu, representó tanto l'aceptación como'l refugu de la homosexualidá al traviés del reflexos d'actitúes de la sociedá xaponesa. Históricamente, l'aprobación de la homosexualidá foi posible especialmente na clase guerrera xaponesa y la clase media. Al traviés del contautu con naciones occidentales nel Sieglu XIX, la sociedá xaponesa adoptó la forma en qu'ellos víen a la homosexualidá, como daqué incivilizáu y que tenía de ser daqué refugáu.
Enllaces esternos
Homosexuality in Japan
Copa del Xeneralísimu de fútbol 1947-48
La Copa del Xeneralísimu de Fútbol de 1948 foi la edición númberu 44 de la competición de Copa n'España. Conquistar el Sevilla FC, no que foi'l so tercer títulu coperu. Apostar dende'l 14 de setiembre de 1947 hasta'l 4 de xunetu de 1948. Los participantes fueron:
Primer Ronda
Esta primer ronda xugóse'l 14 de setiembre colos equipos de Tercer División a partíu únicu nel terrén del equipu que figura en primer llugar. Los partíos de desempate xugaron el 16 de setiembre.
(1) Apostóse un partíu de desempate'l 16 de setiembre en La Felguera.
(2) Apostóse un partíu de desempate'l 16 de setiembre n'Elx.
Segunda Ronda
(2) Partíu de desempate apostáu en Antequera (21-10-1947).
Tercer Ronda
Esta tercer ronda xugóse'l 28 d'avientu colos equipos de Tercer División a partíu únicu nel terrén del equipu que figura en primer llugar.
(1) Apostóse un partíu de desempate en Zaragoza'l 1 de xineru de 1948.
Cuarta Ronda
Esta caurta ronda xugó'l 21 de marzu colos equipos de Tercer División a partíu únicu nel terrén del equipu que figura en primer llugar. Los partíos Cultural y Deportivo Lleonesa - Círculu Popular, CD Toledo - Real Ávila CF y el Real Betis Balompié - CD Badajoz apostáronse'l 19 de marzu y el UD Sans - CD Júpiter el 1 d'abril.
(1) Apostóse un partíu de desempate en Murcia'l 23 de marzu de 1948.
Quinta Ronda
Esta quinta ronda xugóse'l 18 d'abril y yá entraron los 14 equipos de la Segunda División más los seis peores clasificaos de la Primera. La eliminatoria apostar a partíu únicu nel terrén del equipu que figura en primer llugar.
(1) Apostóse un partíu de desempate en Sabadell (20-04-1948).
Menispermum canadense
Menispermum canadense, ye una especie de planta fanerógama perteneciente a la familia Menispermaceae, nativa del este d'América del Norte, dende'l sur de Canadá hasta'l norte de Florida, y dende la mariña d'Océanu Atlánticu al oeste de Manitoba y de Texas. Alcuéntrase en carbes, montes húmedos y les riberes de los regueros. thumb|Fruta y grana de Menispermum canadense (la grana ta nuna proporción de 4: 1 cola fruta). Repare la estructura en forma de lluna na grana.
Copa del Xeneralísimu de fútbol 1947-48
Quinta Ronda
(3) Apostóse un partíu de desempate n'Alcói (21-04-1948).
Menispermum canadense
Crecedera
Ye una planta trepadora arbolada xubiendo hasta los 6 m d'altor. Les fueyes son palmotiaes lobulaes, de 5-20 cm de diámetru, con 3-7 lóbulos pocu fondos, dacuando arrondaos y non lobáu. La fruta producir en recímanos de bagues de 6-10 cm de diámetru de color púrpura-negru, cada baga de 1-1,5 cm de diámetru. La grana dientro de la baga asemeyar a una lluna creciente, y ye responsable de la denominación común. La fruta ta madura ente setiembre y ochobre, nel mesmu marcu de tiempu xeneral nel que les uves monteses tán madures.
Copa del Xeneralísimu de fútbol 1947-48
Sesta Ronda
Esta quinta ronda xugóse'l 25 d'abril entá nun entraron los 8 equipos de primera qu'entá nun debutaron. La eliminatoria apostar a partíu únicu nel terrén del equipu que figura en primer llugar.
Menispermum canadense
Crecedera
Tanto les fueyes y los frutos paecer a la de la Vitis labrusca; tracamundiu que puede ser peligrosa una y bones la grana de Menispermum canadense ye venenosa, a diferencia de la fruta comestible Vitis labrusca.
Copa del Xeneralísimu de fútbol 1947-48
Fase Final
La fase final tuvo formada por 3 rondes eliminatories a doble partíu con sortéu puru ente los ganadores de la ronda anterior más los ocho equipos de primera qu'inda nun participaren na Copa. Los equipos derrotaos en semifinales xugaron una final de consolación en Barcelona) el 3 de xunetu ente que la gran final apostóse'l 4 de xunetu en Madrid.
Menispermum canadense
Crecedera
El raigañu ye un rizoma, polo qu'un exemplar puede formar colonies de plantes xenéticamente idéntiques.
Copa del Xeneralísimu de fútbol 1947-48
Fase Final
(1) Partíos de desempate apostaos en Madrid (27-06-1948 (2-2) y 30-06-1948 (1-2)).
Menispermum canadense
Crecedera
== Toxicidá Toles partes d'estes plantes son conocíos por ser tóxicos. La toxina principal ye'l alcaloide dauricina. Los frutos son venenosos y pueden causar la muerte. Mientres se recueyen les uves monteses unu tien d'esaminar les granes de la fruta p'asegurase de que nun ta recoyendo la fruta venenoso: Menispermum canadense tien una sola grana en forma de media lluna, ente que les uves tienen granes redondes. Les diferencies nel sabor tamién tendríen de ser un indicador yá que tienen un sabor que se describe como "ranciu". Amás, Menispermum canadense escarez de bilortos, ente que la vide de la uva selvaxe tien bilortos encruciaos.
Los usos tradicionales
Los Cheroquis utilizar como un llaxante, y como ayuda xinecolóxica y venérea. El raigañu utilizar pa enfermedaes de la piel. Los Lenapes utilizar nun bálsamu pa llagues na piel. Utilizóse pa una variedá d'usos melecinales polos estauxunidenses descendientes d'europeos.
Agomadaranus shirakii
Agomadaranus shirakii ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Taiwán.
Daniel Greene
Daniel Greene ye un actor d'Estaos Xuníos, nacíu en Miami, estáu de Florida. Meyor conocíu pol so papel como Dwayne Cooley na serie de televisión Falcon Crest.
Otros creitos de televisión inclúin:Alice, Dynasty, Three's Company, Matt Houston, Emerald Point N.A.S., The A-Team, Scarecrow and Mrs. King, Night Court, Remington Steele, L.A. Law, Santa Barbara y Matlock.
Apaiciones en cine inclúin:Weekend Warriors, Pulsebeat, Hands of Steel, Arthur 2: On the Rocks, Elvira, Mistress of the Dark, There's Something About Mary, Me, Myself & Irene, Shallow Hal y Stuck on You.
Sarral
Sarral ye un conceyu de la contorna catalana de la Cuenca de Barberá (Tarragona). Según datos de 2008 la so población yera de 1.686 habitantes.
Historia
Nel sieglu XI el llugar yera conocíu como Saüc y pertenecía a les tierres de castiellu de Forès. Dióse-y carta de población nel añu 1180, constituyéndose como Villa Real. El 3 de payares de 1285, el rei Pedru II d'Aragón dexó'l dominiu de les tierres al monesteriu de Santes Creus. Dada la oposición de la población a depender del cenobiu, el llugar volvió quedar en manes de la corona en 1383.
Rematada la Guerra de los Segadores, el rei Xaime II d'Aragón apurrió'l llugar al marqués de Mortara como compensación pola so llealtá mientres la guerra. Al nun tener descendiencia el de Mortara, el llugar pasó al marqués de Figueira que foi señor del llugar ente 1800 y 1833.
Anque se conoz la esistencia d'un castiellu mientres la Edá Media nun queda nengún rastru de la so presencia. Supónse que tuvo allugáu nel llugar nel que s'atopa'l Conceyu actual. Sábese tamién que la ciudá tuvo nun tiempu cercada y que los murios fueron destruyíos mientres la guerra con Xuan II de Castiella.
El 29 de marzu de 1810 nació en Sarral Pau Alió Anguera, que pasó a la historia por ser el teniente del exércitu de Ramón Cabrera que mientres la 1ª Guerra Carlista conquistó la fortaleza d'El Morella nun coraxosu golpe de mano.
Símbolos
conceyu nun tien un escudu normalizao y oficializao pola Xeneralidá de Cataluña. L'escudu de Sarral definir pol siguiente blasón:
L'escudu ye la señal real por cuenta de un privilexu dau en 1383 sol reináu de Xuan I d'Aragón, que déxa-y utilizar como escudu propiu, l'escudu de Cataluña. La corona de marqués tien de faer alusión a la cesión en 1653 de Felipe IV de los derechos de señoríu de Sarral al marqués de Mortara.
Cultura
thumb|left|Cai de Sarral nel antiguu distritu de los xudíos La ilesia parroquial ta dedicada a Santa María y construyóse nel llugar nel que s'atopaba l'antigua ilesia románica. Esta ilesia foi destruyida en 1464 y reconstruyóse n'estilu góticu. Esta segunda ilesia quedó tamién bien deteriorada mientres la Guerra de los Segadores. Foi reconstruyida en diverses ocasiones; entá caltién una portalada del periodu góticu.
A un quilómetru del centru de la villa atopa'l santuariu dels Sants Metges dedicáu a San Cosme y San Damián. L'edificiu orixinal ye del sieglu XV y foi ampliáu nel sieglu XVIII. Restauráu a principios del sieglu XIX quedó práuticamente afaráu mientres la guerra civil. En 1967 restaurar por completu. De la nueva construcción destaca una rexa realizada con materiales agrícoles. miniaturadeimagen|Escut oficial de Sarral Pela redolada atópense tamién diversos xacimientos arqueolóxicos, como los que s'atopen cerca de la Font Voltada. Tamién s'atoparon restos d'una villa romana.
Sarral celebra la so fiesta mayor la última fin de selmana del mes de xunetu. Esiste tamién una tradición según la cual el Juan de mayor edá del pueblu ye l'encargáu d'encender el fueu la nueche de San Xuan.
Economía
La principal actividá económica ye l'agricultura, onde'l cultivu de la viña ye de vital importancia. Los vinos que se producen nestes tierres pertenecen a la denominación d'orixe Conca de Barberá. Esiste tamién una importante industria de tresformamientu del alabastru.
Créancey (Côte-d'Or)
Créancey ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Crécey-sur-Tille
Crécey-sur-Tille ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Oda Nobunaga
thumb|280px|Estatua de Nobunaga en Kiyosu　Park.
Oda Nobunaga (織田 信長)  foi un destacáu daimyō (señor feudal) del periodu Sengoku al periodu Azuchi-Momoyama de la historia de Xapón. Fíu d'un daimyō menor de la provincia de Owari, lluchó contra otros miembros de la so familia pol control del cla a la muerte del so padre, matando a unu de los sos hermanos nel procesu. Nel añu de 1560 enfrentar contra un numberosu exércitu (envaloráu en 40.000 soldaos samurái), comandado por Imagawa Yoshimoto, con tan solo 3.000 soldaos mientres la batalla d'Okehazama. Gracies a un ataque sorpresa salió victoriosu, lo que punxo a Nobunaga nel visu del poder militar del país.
En 1568 ayudó a Ashikaga Yoshiaki a que fuera nomáu shōgun pol emperador, entrando a la capital, Kioto, col so exércitu y tomando el control de la ciudá. Yoshiaki quixo nomalo kanrei pero él negóse y nel so llugar dictó una serie de regulaciones, que llindaben l'actividá del shōgun práuticamente a asuntos ceremoniales. Yoshiaki contautó entós a dellos daimyōs y monxos guerreros pa formar una coalición contra Nobunaga, quien-yos fixo frente ente 1570 y 1573, añu en que la rivalidá ente'l shōgun y Nobunaga fíxose pública y abierta. Nobunaga enfrentar a Yoshiaki y ganar fácilmente, dando fin al shogunato Ashikaga.
En 1575 enfrentar al cla Takeda mientres la famosa batalla de Nagashino, onde les sos arcabuceros ganaron a la llexendaria caballería del clan por aciu l'usu de disparos en rotación y non simultáneamente como se fixera hasta entós.
Agomadaranus sticticus
Agomadaranus sticticus ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en China.
Oda Nobunaga
Para 1582 Nobunaga apoderaba tola parte central de Xapón según los sos dos principales caminos: el Tōkaidō y el Nakasendō, polo que quixo estender el so dominiu escontra l'oeste. Mientres los sos xenerales yeren unviaos a distintes rexones pa prosiguir les conquistes militares, Nobunaga foi a folgar nel templu Honnō. Akechi Mitsuhide, unu de los sos principales xenerales, decidió traicionalo, dio vuelta tras sobre la so ruta y sitió el templu, no que se conoz como «Incidente de Honnō-ji». Nobunaga morrió nel llugar al cometer seppuku, anque los sos restos nun pudieron ser atopaos por cuenta de que'l templu amburóse dafechu.
Les conquistes militares de Nobunaga empecipiaron un procesu d'unificación del país, que había estáu desapaecíu en continues lluches per tierres y poder ente los distintos terratenientes locales. El procesu de pacificación del país foi siguíu por Toyotomi Hideyoshi, otru de los sos principales xenerales y quien tomó l'autoridá de Nobunaga a la so muerte gracies a que foi él quien vengó'l so decesu al vencer a Mitsuhide. Finalmente, la unificación del país concluyó cuando Tokugawa Ieyasu, aliáu de Nobunaga, estableció'l shogunato Tokugawa en 1603. Por ello, Nobunaga ye consideráu como'l primeru de los trés grandes unificadores de Xapón».
Amás, dellos acontecimientos de la so vida fueron determinantes na historia de Xapón: la so entrada a Kioto en 1568 marca'l final del periodu Sengoku y consiguientemente da entamu al periodu Azuchi-Momoyama, que toma'l so nome parcialmente del castiellu que mandó construyir, el Castiellu Azuchi. La espulsión del postreru shōgun Ashikaga marcó'l final del segundu shogunato de la historia de Xapón, el shogunato Ashikaga y tamién marcó l'entamu de la yera xaponesa de «Tenshō».
Orixe
thumb|250px|Allugamientu de la [[provincia de Owari, llugar de nacencia de Nobunaga.]] Nobunaga nació nel añu de 1534, siendo'l segundu fíu d'Oda Nobuhide, un daimyō menor de la provincia de Owari, na rexón de Nagoya. La llocalización de la provincia yera estratéxica: taba a una distancia curtia de la capital, Kioto, pero abondo alloñada como pa evitar les continues lluches de les provincies centrales del país. El yōmei, o nome infantil, que recibió foi'l de Kippōshi (吉法師).
Nobuhide lluchó en contra de los daimyos de les provincies de Mikawa y Mino. En 1542 Imagawa Yoshimoto, daimyō de Suruga, enfusar en Owari y enfrentóse coles tropes de Nobuhide na batalla de Azukizaka. La cla Oda resultó victoriosu y Nobuhide decidió prosiguir la llucha, polo que dellos meses dempués atacó la fortaleza de Imagawa en Ueno, anque nun pudo tomala.
En 1547 y 1548 atacó a Saitō Dōsan, daimyō de Mino, anque darréu llegaron a un alcuerdu de paz nel que s'incluyía'l matrimoniu de Nobunaga cola fía de Dōsan, Nōhime.
Años más tarde Nobuhide atacó'l Castiellu Okazaki, curiáu por Tokugawa Hirotada, padre de Tokugawa Ieyasu y aliáu de Yoshimoto. Hirotada solicitó l'auxiliu del so aliáu, quien aceptó ayudar cola condición de que Hirotada unviara al so fíu a Sunpu como rehén. Hirotada aceptó, pero'l so fíu foi secuestráu polos homes del clan Oda. Por consiguiente Hirotada duldó en siguir atacando al clan, anque Yoshimoto prosiguió la llucha y en 1549 infligió severos daños a les tropes de Nobuhide, quien morrió pocu dempués, en 1551.
Mocedá
Nobunaga tuvo la so genpuku —o ceremonia de mayoría d'edá— en 1546 nel Castiellu Furuwatari, onde camudó'l so nome a Saburo Nobunaga. Cuntó con maestros que lu instruyíen nos escritos clásicos chinos según en táctiques de guerra, anque los exasperaba cola so arrogancia ya irreverencia. Unu de los sos principales pasatiempos yera la cetrería, amás de que practicaba frecuentemente col arcu, la llanza, la espada y les armes de fueu.
La so forma de vistir yera estravagante: usaba mangues curties con colores estraños y hakames de piel de tigre. Por cuenta de los sos modales y comportamientu, la xente llamábalu «baka dono» («Don tontu») o creía que taba llocu, anque l'escritor Mark Weston cree que podría tratase d'una estratexa por que nun lo vieren como un rival pol poder. Dizse amás que cuando'l so padre morrió, Nobunaga presentóse vistíu informalmente y en llugar de llevar a cabu'l ritual como s'acostuma, de poner plizques d'inciensu al que se ta quemando nel braseru, tomó'l braseru y aventar contra l'altar, escontra la tableta que tenía escritu'l nome del difuntu, lo que conmocionó a los presentes.
Daimyō
thumb|250px|Representación d'Oda Nobunaga. Tres la muerte del so padre, Nobunaga amosó poco interés en tomar el control del clan y alministrar los sos dominios, polo qu'unu de los sos vasallos, Hirate Kiyohide, cometió seppuku en 1553 a manera de protesta pa faelo recapacitar sobre'l so proceder. Al paecer el sacrificiu del so vasallu tuvo l'efeutu deseyáu (inclusive darréu construyó un templu nel so honor, el Seishū-ji) y Nobunaga empezó a lluchar contra los sos parientes que queríen faese col control del clan, inclusive matando a un hermanu menor. En 1556 el so hermanu mayor Nobuhiro aliar col nuevu señor de Mino, Saitō Yoshitatsu, col enfotu de faer a un llau a Nobunaga, y anque ésti enteróse de la intriga na so contra, decidió perdonar al so hermanu. Al añu siguiente'l so hermanu menor Nobuyuki, aidáu por Shibata Katsuie y Hayashi Michikatsu, entamó tamién asesinalo. Nesta ocasión, cuando Nobunaga enterar del plan, mandar matar, anque a los vasallos foi-yos perdonada la vida.
Nun foi hasta 1560 cuando definitivamente afitóse nel poder de too la cla.
Rellación con Mino y Mikawa
En 1556 Saitō Yoshitatsu enfrentar al so padre adoptivu, Saitō Dōsan, na batalla de Nagaragawa. Nobunaga foi incapaz d'ayudar al so suegru, quien morrió na batalla. La rellación cola provincia de Mino rompióse, pos el fíu de Dōsan desconoció l'alianza.
Pela so parte la cla Matsudaira empezó a atacar los castiellos del clan Oda na provincia de Mikawa en 1558.
Imagawa Yoshimoto avanzó escontra l'oeste gracies a una serie d'aliances per mediu de matrimonios iguaos con otros dos cles colos que tuvieren conflictos: la fía de Imagawa Yoshimoto cásase col fíu de Takeda Shingen, del cla Takeda, y la fía de Shingen cásase col fíu de Hōjō Ujiyasu. La fía de Ujiyasu cásase col fíu de Yoshimoto. Estableciendo estes aliances, los Hōjō espandir en Kantō, la cla Takeda mover p'afitar Shinano y los Imagawa dirixir a atacar a les Oda en Owari.
En dos causes, en 1554 y 1558, Nobunaga enfrentar a ataques a menor escala en Owari per parte de Yoshimoto. Darréu la cla Imagawa xuntó numberosos exércitos ente les provincies de Suruga, Tōtōla mio y Mikawa pa llevar a cabu un ataque enforma mayor. Según recuentos de la dómina, l'exércitu cuntaba con 40.000 soldaos.
Batalla d'Okehazama
thumb|170px|Representación d'[[Imagawa Yoshimoto. Les sos tropes fueron sosprendíes mientres la batalla d'Okehazama, lo que punxo a Nobunaga nel visu del poder militar del país.]] Imagawa llanzó un primer ataque contra una de les fortaleces de la frontera, en Washizu y Marune. Esploradores de Nobunaga echar# voz de que'l castiellu fuera dafechu destruyíu y que l'exércitu enemigu, incluyendo al so comandante, taba folgando nun llugar conocíu como Dengakuhazama. Mientres l'enemigu celebraba los resultaos que llograren hasta'l momentu, Nobunaga preparó al so exércitu, envaloráu en pocu más de 3.000 soldaos, pa un ataque sorpresa. Les centineles del exércitu de Yoshimoto nun taben alertes y cayó una fuerte nube ente que l'exércitu de Nobunaga averábase. Cuando les nubes estenáronse, Nobunaga y los sos homes atacaron a los enemigos, y por cuenta de que éstos nun taben preparaos, empezaron a fuxir en toles direiciones. La tienda de Yoshimoto quedó desarimada y al escuchar el polveru nel esterior pensó que los sos homes, yá bébedos, taben engarrando ente sigo. Cuando Yoshimoto salió de la so tienda un samurái, vasallu del clan Oda, clavó-y una llanza nel banduyu. Yoshimoto sacó la so espada y rompió la llanza, pero xustu nesi momentu un segundu samurái apaeció y cortó-y la cabeza.
Ataques a Mino
Dempués de que Saitō Yoshisatsu rompió rellaciones col clan Oda, Nobunaga empezó una serie d'ataques en contra de la provincia de Mino, que duraron ente 1559 y 1567, cuando finalmente cayó'l Castiellu Inabayama, en gran midida gracies a les aiciones de Toyotomi Hideyoshi.
Tenka fubu
thumb|Tenka fubu. Nobunaga reasitió'l so cuartel xeneral dende Kiyosu hasta Inabayama dempués de tomar la ciudá (la cual taba asitiada sobre'l Nakasendō) y la renombró como «Gifu» n'alusión al llugar onde'l xeneral chinu Wu Wang, fundador de la Dinastía Zhou, empezara la unificación del país nel sieglu XII. Alredor d'estes feches empezó a utilizar nel so sell u'l eslogan Tenka fubu (天下布武), que puede traducise como «el reinu [tenka] suxetu a lo militar». A partir de 1570 les sos misives alternaríen ente la so firma Tenka non tame (pol bien del reinu) y Nobunaga non tame (pol bien de Nobunaga).
Esi mesmu añu de 1567 l'emperador unvió-y una embaxada especial espresando'l so apreciu pola llealtá y sinceridá del so difuntu padre, encamentándo-y siguir los sos pasos. Solicitó-y restablecer l'orde imperial, ya inclusive espresó'l so deséu de que Nobunaga fuera hasta Kioto a restaurar l'orde.
Nobunaga y el postreru shōgun Ashikaga
Ashikaga Yoshihide foi nomáu shōgun en 1568, sofitáu por quien asesinaren al so predecesor, Yoshiteru, años tras. Otru posible candidatu al gobiernu yera Ashikaga Yoshiaki, quien yera nesi entós un monxu budista que llogró escapar cola cuenta d'atopar quien lo sofitara na so causa. Alredor de les mesmes feches en que Nobunaga venció a los Saitō, Yoshiaki contautar, pidiendo la so ayuda pa ser nomáu shōgun dempués de solicitalo a los daimyos de Ōel mio, Kōzuke, Noto y Echizen. Oda Nobunaga decidió sofitalo y tomó el control de Kioto pa garantizar «los intereses del Emperador». Yoshihide y l'exércitu de Matsunaga Hisahide —quien sofitara a Yoshihide— fuxeron ante la presencia del exércitu de Nobunaga. Una vegada que Nobunaga tuvo la situación controlada na capital, el Emperador Ōgimachi nomó a Yoshiaki shōgun. L'emperador, amás, ordenólos qu'ayudárenlu a recuperar les propiedaes que pertenecieren a la familia imperial. Yoshiaki quixo tamién nomar a Nobunaga como kanrei, pero ésti negóse a subordinase al shogunato ya intentó apoderar al shōgun.
Pa esti momentu de la historia, Nobunaga apoderaba les provincies de Owari, Mino, partes de Ise y Iga, según partir sur de Ōel mio, que tomara mientres el so viaxe a Kioto.
1570-1573
A partir de 1570 el shōgun empezó a remontase contra les imposiciones de Nobunaga y buscó sofitu en diverses cles. En respuesta, Nobunaga nun atacó direutamente al shōgun, sinón a los daimyos que s'oponíen a él o buscaben sofitar al shōgun, empezando con Asakura Yoshikage de Echizen.
A empiezos d'añu Nobunaga atacó la fortaleza del cla Asakura en Echizen, pero tuvo que retirase por cuenta de que el cla Azai y el cla Rokkaku declararon la so llealtá escontra los Asakura. La entrada del clan Azai nel conflictu punxo fin al tratáu de paz que fixeren Nobunaga y Nagamasa años enantes. Agora, con dos frentes de batalla, Nobunaga respondió atacando al Castiellu Odani, na capital de la provincia de Ōla mio.
Batalla de Anegawa
thumb|250px|Vista actual del [[ríu Anegawa.]] Nobunaga enfrentar a los Azai y los Asakura xunto col so aliáu Tokugawa Ieyasu nel ríu Anegawa esi mesmu añu, polo que la batalla toma'l so nome del llugar onde se llevó a cabu l'enfrentamientu.
Les tropes de Nobunaga avanzaron contra'l castiellu de los Azai, el Castiellu Odani, y cruciando el ríu enfrentar coles tropes del clan, ente que una pequeña porción dirixir a asediar el Castiellu Yokohama. Mentanto, les tropes del clan Tokugawa enfrentar coles del clan Azai, ganándo-yos fácilmente. Por cuenta de que Nobunaga tenía problemes nel so enfrentamientu, Tokugawa acometió pol lladral derechu, ente que Inaba Ittetsu, vasallu del clan Oda y quien hasta entós nun participara na batalla, pos fungía como reserva, atacó pol esquierdu. Nobunaga salió victoriosu de la batalla, que práuticamente engarrar mano a mano.
A pesar de que les tropes del clan Oda tomaron pequeños castiellos dientro de la provincia, les tropes combinaes del clan Azai y Asakura llograron repeler los asaltos hasta 1571.
A finales de 1570 Nobunaga enfrentar contra'l cla Miyoshi y los sos aliaos los Ikkō-Ikki, monxos guerreros miembros de la secta budista del Jōdo Shinshū del Hongan-ji, polo que les sos tropes debilitáronse por causa de tantos frentes abiertos. Al traviés de la intercesión del tronu, Nobunaga llogró un alcuerdu de paz col clan Azai, que foi rotu por Azai Nagamasa en 1571 cuando se xunió a los Ikkō-Ikki en batalla. Antes de tornar a Ōel mio, Nobunaga tuvo dos enfrentamientos d'importancia: unu nel monte Hiei y otru na provincia de Tōtōla mio.
Ataque al monte Hiei
thumb|250px|Vista actual del [[monte Hiei. La masacre de los monxos d'esti llugar foi unu de los actos más controversiales de Nobunaga.]] Otra faición enemiga de Nobunaga yeren los monxos guerreros del Monte Hiei, quien atacaren Kioto en delles ocasiones enantes y aliárense colos Ikkō-Ikki, los Azai y los Asakura. A finales de 1571, mientres Nobunaga colaba escontra la provincia de Echizen, pasó cerca del Hiei y diose cuenta de que los monxos del llugar amenaciaben les sos llinies de comunicación escontra la capital del país, polo qu'un añu más tarde el monte foi arrodiada por un exércitu numberosu, envaloráu en 30.000 soldaos. L'exércitu de Nobunaga avanzó, matando tou lo que tuviera al so pasu como una alvertencia pa toos aquellos exércitos, relixosos o non, que s'opunxeren a él. A otru día, el Enryaku-ji, un complexu relixosu budista, taba en llapaes y miles de los sos habitantes xacíen muertos.
Luis Frois, misioneru xesuita que llegó a Xapón en 1563 describió l'ataque de la siguiente forma:
Llucha contra Takeda Shingen
Nobunaga pensaba atacar nuevamente al clan Azai en 1572 pero Takeda Shingen nun lo dexó. Xuniéndose a la causa de Ashikaga Yoshiaki, Shingen rompió l'alianza con Nobunaga en 1565 y atacó el so lladral esti. A finales de 1572 l'exércitu del clan Takeda venció a Nobunaga na batalla de Mikatagahara en Tōtōla mio. Afortunadamente pa Nobunaga, Shingen finó al añu siguiente, lo que provocó que la situación del shōgun quedara fuertemente resentida.
Colapsu del shogunato Ashikaga
Al so regresu a Kioto en 1573 dempués de tar en Tōtōel mio, Nobunaga non yá confrontó al shōgun sinón tamién a los habitantes de la capital, a quien-yos esixó'l pagu d'un gran tributu militar como símbolu d'obediencia. Cuando los habitantes refugar amburó partes de la ciudá. Yoshiaki fixo un llamamientu a los daimyos cercanos y a les autoridaes relixoses por que tomaren les armes en contra de Nobunaga, ente que él fortificóse al sur de Kioto esperando los refuerzos. Nobunaga venció fácilmente a Yoshiaki y perdonó-y la vida, condergándolo al exiliu. Tan solo una selmana dempués de llograr el retiru del shōgun Yoshiaki, Oda Nobunaga llogró convencer al emperador de que fixera'l cambéu de nome de la yera a «Tenshō», como símbolu del establecimientu d'un nuevu sistema políticu.
Al mes siguiente de deponer a Ashikaga Yoshiaki, Nobunaga dirixióse nuevamente escontra Ōel mio por últimu ocasión.
Estinción del clan Azai y del clan Asakura
Mientres los soldaos de Nobunaga averar al Castiellu Odani, Azai Nagamasa solicitó refuerzos a Asakura Yoshikage. Cuando los soldaos del clan Asakura salíen escontra'l sur, Nobunaga interceptar y venció fácilmente nel so cuartel xeneral de Echizen, Ichijō non tani, polo que Yoshikage cometió seppuku. Dempués de la so victoria dirixir a Tōtōla mio, onde tamién venció fácilmente al clan Azai. Ellí, tanto Nagamasa como'l so padre cometieron seppuku, a la madre de Nagamasa matar dempués de que-y quitaron los deos y el so fíu tamién foi executáu. La esposa de Nagamasa (hermana de Nobunaga) y los sos trés fíes fueron llevaes hasta Owari. Dellos díes dempués, les cabeces de Azai Nagamasa y de Asakura Yoshikage fueron espuestes en Kioto.
Como conclusión d'esos cuatro años de lluches, cabo mentar que nengún otru daimyō del periodu Sengoku fixo frente a tantos retos y a adversarios tan desemeyaos nun plazu de tiempu tan curtiu. Les tropes de Nobunaga tuviéronse qu'enfrentar a dos cles que rompieren rellaciones con ellos —los Azai y Takeda— según a otres cles y grupos relixosos que los confrontaron nel triángulu entendíu ente Echizen, Settsu y Tōtōel mio.
Gobiernu de facto
L'exiliu de Yoshiaki dexó a Nobunaga como figura central del gobiernu de Xapón. Mientres los años siguientes a 1573 Nobunaga averar al tronu y foi promovíu como Sangi, Gondainagon, Ukon'y non Daishō, Naidaijin y convirtióse en Udaijin en 1577. Tamién dende 1573 fíxose cargu de la capital, onde nomó al so propiu delegáu, Murai Sadahiko, como maxistráu.
En 1578 arrenunció a tolos títulos conferíos y solicitó que fueren tresferíos al so fíu.
Castiellu Azuchi
thumb|250px|Reconstrucción del tenshu o torre principal del [[Castiellu Azuchi.]]
A finales de 1575 Nobunaga delegó el control del clan al so fíu Nobutada y nomar daimyō de les provincies de Mino y Owari, polo qu'ésti ocupó'l Castiellu Gifu. En 1576 ordenó la construcción d'una nueva fortaleza pal so propiu usu en Azuchi, na provincia de Ōla mio. L'allugamientu de Azuchi, ente'l mar de Xapón y l'océanu Pacíficu, tenía la ventaya de cuntar con bon accesu al Mar Interior según a la parte oriental de Xapón, coles mesmes que taba a una distancia óptima de la capital del país: taba lo suficientemente cerca como pa responder rápido a cualquier llevantamientu armáu pero lo suficientemente alloñada como pa evitar los constantes conflictos qu'aquexaben a Kioto.
Nobunaga ordenó la construcción del so nuevu castiellu nel visu d'un monte llamáu Azuchiyama, que taba xustu a veres del llagu Biwa. La torre del homenaxe o tenshu foi terminada de construyir en 1579, añu en que se convirtió na so residencia oficial, anque se siguieron faciendo trabayos nel complexu hasta'l día de la so muerte.
El castiellu, finamente decoráu y con maxestosos xardinos, cuntaba con un salón especial que'l so propósitu yera recibir visites imperiales. El tenshu, con seis pisos d'altor, foi cubiertu con tatamis, les pilastres teníen un acabáu en laca o taben cubiertos con fueyes d'oru y les parés, pintaes por Kanō Eiruko, teníen motivos d'emperadores chinos, discípulos de Shakyamuni, ferrees, dragones, cirueles y tigres.
El castiellu revolucionó definitivamente la forma en que se construyeron les fortificaciones xaponeses de la dómina, siendo'l primera hirayamahiro, o castiellu construyíu nuna planicie nel visu d'un monte.
Otres conquistes
thumb|250px|Xapón mientres el [[periodu Azuchi-Momoyama.]] Dempués de la so campaña en Ōla mio, Nobunaga siguió consolidando la so poder na rexón, polo qu'unvió a Shibata Katsuie a la rexón de Hokuriku, Tokugawa Ieyasu siguió la llucha contra la cla Takeda al este, Akechi Mitsuhide treslladóse a les provincies de San'in al oeste y Toyotomi Hideyoshi empezó a colar pol San'yōdō al suroeste.
Nobunaga finalmente conquistó Settsu, la postrera de les provincies antigües de Xapón, ente que Katsuie tomó Wakasa, Noto, Kaga y parte d'Etchū. Mitsuhide y los sos homes entraron a Tanba, Tango, Tajima, Inaba y una porción d'Hōki. Hideyoshi avanzó d'Harima escontra Bizen, Mimasaka y Bitchū. Pela so parte, Ieyasu amestóse los antiguos dominios del clan Takeda de Kai, Suruga, Shinano y parte de Kōzuke. En total, Nobunaga controlaba 31 de les 66 provincies de Xapón.
Llucha contra la cla Takeda
La llucha contra la cla Takeda detuviérase en 1573 cola muerte de Takeda Shingen, pero un añu dempués l'herederu del clan, Takeda Katsuyori, atacó tantu al dominiu de Mikawa de Tokugawa como a Mino de Nobunaga, quien se vio obligáu a mandar a dellos xenerales d'otros frentes pa defender la so provincia.
En 1575 fuercies del clan Takeda, comandadas por Takeda Katsuyori asediaron el Castiellu Nagashino, que taba curiáu por Torii Sune'emon. Sune'emon solicitó l'ayuda de Ieyasu y de Nobunaga, quien unviaron tropes nel so auxiliu.
Batalla de Nagashino
La caballería del clan Takeda decidió dir al alcuentru de les tropes de Nobunaga, que columbraron a una distancia de 200 metros. Katsuyori, a pesar de ver que l'enemigu cuntaba con un gran númberu d'armes de fueu, decidió atacar confiáu en que lloviera un día enantes, polo que pensaba que la mayoría d'elles taríen inservibles, amás de que confiaba na velocidá de la so carga de caballería. A les 6 de la mañana del 28 de xunu de 1575 Katsuyori dio la orde d'avanzar, cruciando amodo'l ríu. Cuando llegaron a la otra vera rápido aumentaron la velocidá, pero cuando llegaron aproximao a 50 metros de la valla, los arcabuceros del clan Oda empezaron a disparar en rondes, causando un gran númberu de baxes al intre. Los samuráis del clan Takeda que nun fueron algamaos poles bales enfrentáronse entós a soldaos ashigaru armaos con llances de 5,6 metros de llargor, amás d'otros samuráis con llances más curties.
La batalla siguió hasta la tarde, cuando Katsuyori ordenó la retirada y les sos tropes restantes fueron escorríes. En total, alredor de 10.000 soldaos del clan Takeda, 54 de los 97 líderes, según ocho xenerales veteranos, parte de los «Venticuatro Xenerales de Takeda Shingen», morrieron mientres l'enfrentamientu.
Dempués de la victoria en Nagashino entá-yos costó siete años a les tropes del clan Oda y del clan Tokugawa recuperar los territorios perdíos, entrar al dominiu Takeda y forzar la rindición de Katsuyori, quien se suicidó en 1582. Cuando ganaron finalmente al clan Takeda, que pudo aguantar tanto tiempu los ataques principalmente porque s'aliaren col cla Uesugi nuna coalición anti-Oda, Ieyasu absorbió los dominios que-yos pertenecieren.
Nobunaga y los monxos guerreros
Otros de los sos principales enemigos fueron los monxos guerreros Ikkō-Ikki, miembros de la secta budista del Jōdo Shinshū. Colos Ikkō-Ikki Nobunaga caltuvo una rivalidá de doce años. Dende'l periodu Sengoku esti grupu convirtiérase na tercer fuercia político del país, ya inclusive espulsaren al daimyō gobernante y constituyeren un gobiernu nel territoriu integráu por una alianza de comuñeros y granxeros que compartíen les mesmes idees relixoses.
Nobunaga y los sos vasallos tomaron dalgunes de les sos fortaleces: en 1574 la de Ise, en 1575 les de Echizen y Owari, y la de Kii en 1577. Los Ikkō-Ikki d'Osaka resultaron un rival difícil de vencer, y Nobunaga dedicó diez años al asediu más llargu de la historia de Xapón: l'asediu de la fortaleza Ishiyama Hongan-ji.
Numberosos creyentes a lo llargo del país, dellos daimyos como Mōri Terumoto, ya inclusive el depuestu shōgun Yoshiaki ayudaron a defender la fortaleza, pero Nobunaga llogró vencer les defenses bloquiando la badea d'Osaka dempués de delles batalles navales contra la flota del cla Mōri. En 1580 l'abá ufiertó la so rindición, que foi axustada, y ye práuticamente la única que se dio d'esa forma nes guerres que llevó a cabu Nobunaga. Cuando Ishiyama rindióse, Nobunaga unvió-y al abá al traviés d'un miembru de la corte, Konoe Sakihisa, un xuramentu estraordinariu:
Ataque en Iga y Koga
Los ninja más respetaos y famosos yeren los de Iga y Ueno, quien fueron contrataos por distintos daimyos ente 1485 y 1581, hasta que nesi añu Nobunaga entamó una campaña p'atacar les sos tierres. Foi tan rápido l'ataque que llevó a cabu, que cerca de 4.000 d'ellos fueron asesinaos y los sobrevivientes tuvieron que fuxir a otres provincies. Dalgunos tuvieron la suerte de llegar hasta la provincia de Mikawa, onde Tokugawa Ieyasu ordenó que fueren trataos con total respetu, polo que se convirtieron en vasallos del clan Tokugawa, terminando asina los sos díes como mercenarios.
Incidente de Honnō-ji
thumb|250px|Representación de la [[dómina Meiji del incidente de Honnō-ji.]] Para 1582 Nobunaga apoderaba casi tola parte central de Xapón según los sos dos principales caminos: el Tōkaidō y el Nakasendō, polo que decidió estender el so dominiu escontra l'oeste. Esta xera encamentar a dos de los sos principales xenerales: Toyotomi Hideyoshi pacificaría partir sur de la mariña oeste del mar Interior de Sebe, en Honshū, ente que Mitsuhide Akechi, otru de los sos xenerales d'enfotu, diría pola mariña norte del mar de Xapón. Mientres el branu d'esi mesmu añu, Hideyoshi atopábase deteníu nel asediu al Castiellu Takamatsu, que yera controláu pol cla Mōri.
Hideyoshi solicitó refuerzos a Nobunaga, quien ordenó a Mitsuhide que fora per delantre pa dempués xunise a ellos. Mitsuhide, a metá de camín, decidió dar media vuelta escontra Kioto, onde Nobunaga decidiera quedase nel templu Honnōji con tan solo el so guardia personal. Mitsuhide Akechi, quien acusaba a Nobunaga de causar la muerte de la so madre, atacó'l templu y amburar no que se conoz como «Incidente de Honnōji», onde Nobunaga morrió al cometer seppuku. El so fiel ayudante Mōri Ranmaru morrió defendiendo al so señor, xunto con otros fieles a Nobunaga.
Unu de los rellatos del acontecimientu provién nuevamente de Luis Frois, quien s'atopaba cerca de la escena:
Consecuencies
Mientres l'Incidente de Honnō-ji», Hideyoshi atopábase asediando el Castiellu Takamatsu y recibió rápido la noticia de la muerte del so señor, polo que darréu fixo una tregua col clan Mōri y tornó a Kioto a estazón. Los exércitos del recién autu nomáu shōgun Akechi Mitsuhide y el de Hideyoshi alcuéntrase nes veres del ríu Yodo, mui cerca d'un pequeñu pobláu llamáu Yamazaki, del cual l'enfrentamientu recibe'l so nome. Hideyoshi salió victoriosu y Mitsuhide viose obligáu a escapar. Mientres la so fuxida un grupu de llabradores dio-y muerte, terminando asina'l so gobiernu de tan solo 13 díes.
El fechu de vengar la muerte del so antiguu señor dio a Hideyoshi la oportunidá esperada de convertise na máxima autoridá militar del país y mientres los siguientes dos años enfrentóse y venció a los rivales que se-y opunxeron. En 1585, y dempués d'afitar el control del centru del país, empezó a avanzar escontra l'oeste, más allá de les llendes que llograra algamar Nobunaga. En 1591 Hideyoshi llograra unificar el país, polo que decidió conquistar China.
Cronoloxía
thumb|200px|Oda Nobunaga gazō (Semeya d'Oda Nobunaga). Propiedá de la ciudá de [[Tanba (Hyōgo)|Tanba, prefeutura de Hyōgo.]]
Legáu
Pela so parte, los xesuites portugueses colos que tuvo contautu, como Luis Frois, aseguraron qu'él mesmu se creía una deidá, describiéndolo amás como una persona racional y ensin medrana, que tenía una vívida interés escontra les sos costumes.
La so entrada na ciudá de Kioto marcó'l final del shogunato Ashikaga y del periodu Sengoku, y consecuentemente l'entamu del periodu Azuchi-Momoyama, que toma'l so nome del Castiellu Azuchi de Nobunaga y el Castiellu Fushimi-Momoyama de Toyotomi Hideyoshi.
Trés grandes unificadores de Xapón
Dempués del caóticu periodu Sengoku amenóse un procesu d'unificación del país, terminando coles frecuentes guerres ente los distintos daimyos. Oda Nobunaga ye citáu como'l primeru n'ocupase de les xeres d'unificación, siguíu por Toyotomi Hideyoshi, quien siguió la guerra de pacificación escontra l'oeste, y rematando con Tokugawa Ieyasu, quien estableció'l shogunato Tokugawa, mientres el cual hubo una paz casi absoluta nel país, conocida como Pax Tokugawa.
Sobre los sos papeles en dicha xera, esiste un dichu xaponés: «Nobunaga entemeció los ingredientes, Hideyoshi enfornó'l pastel y Ieyasu comer».
En rellación a la so personalidá esiste un famosu haiku, onde supuestamente los trés axuntar a dialogar sobre qué faer si un cucú que ta nuna xaula nun quier cantar. Según la fábula, Nobunaga diz «Si'l cucú nun canta, voi matar»; Hideyoshi «Si'l cucú nun quier cantar, voi facer cantar»; Ieyasu «Si'l cucú nun canta, entós voi esperar».
Comerciu
Nobunaga abolió'l pagu de peaxes nes fronteres y desenvolvió caminos, lo qu'ayudó tantu a la clase mercante como a la militar. A los comerciantes en particular dexó-yos el llibre tránsitu nes provincies que controlaba ensin nengún tipu d'interferencia. Nel Nobunagakō ki rexístrase esta midida:
Abolió amás los privilexos especiales de dellos mercaos y gremios, dexando'l llibre mercáu. Llibró amás a los mercaos de numberosos impuestos que-yos esixeren enantes nobles y miembros de la corte, anque concentró l'actividá d'éstos nes ciudaes-castiellu que desenvolvió.
N'otru de los sos intentos por concentrar l'actividá comercial en Azuchi, ordenó re-trazar el Nakasendō de tala forma que esti camín travesara la ciudá.
Les bases económiques y de desenvolvimientu urbanu creaes por Nobunaga fueron utilizaes por Hideyoshi darréu.
Cultura y artes
Nobunaga foi un mecenes del arte. Sofitó considerablemente'l desenvolvimientu de la ceremonia del té. En 1568 llanzó'l meibutsu gari o «caza d'artículos de té famosu», polos cualos pagaba o confiscaba y dempués faía gala d'ellos en llacuaes o xuntes especiales. Sen non Rikyū, maestru na ceremonia del té en Sakai, foi contratáu por Nobunaga.
Homosexualidá y taoísmu
Ye difícil determinar una única posición de la homosexualidá nel taoísmu, una y bones el términu "taoísmu" utilizar pa describir delles tradiciones relixoses desemeyaes, dende movimientos relixosos entamaos como'l Quanzhen a la relixón tradicional china, y primeramente una escuela de filosofía. La gran mayoría de creyentes viven en China y nes distintes comunidaes chines de tol mundu, asina que l'actitú que los taoístes tienen para cola homosexualidá de cutiu reflexa los valores y les normes sexuales d'una más amplia sociedá china.
Oda Nobunaga
Cultura y artes
Nobunaga tamién fixo importantes aportaciones al Nō (能), al cual solía recurrir frecuentemente.
thumb|center|600px|El Gran Ciprés, de Kanō Eitoku, 1590. Eitoku foi l'encargáu de decorar l'interior del [[Castiellu Azuchi, que foi destruyíu poco tiempu dempués de la muerte de Nobunaga y de la decoración y les sos carauterístiques namái queden los testimonios de contemporáneos.]]
Homosexualidá y taoísmu
La tradición taoísta sostién que los homes precisen la enerxía de les muyeres, y viceversa, p'atraer l'equilibriu, la plenitú y el tresformamientu. Pensábase qu'estes enerxíes llógrense meyor en rellaciones heterosexuales. De normal desaconséyase la espresión apasionada de la homosexualidá porque se cree que nun conduz a la plenitú humana.