cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emmett Dalton
Na cultura popular
Nuna entrevista de mediaos de los años ochenta col autor de la Le Journal de Spirou Maurice De Bevere, tamién conocíu como Morris almitió que lleer el llibru de Emmett When the Daltons Rode foi la so inspiración pa crear la versión risible de los Hermanos Dalton.
Historia de Sudán
Sudán turcu (1821-1885)
En 1820, Sudán cayó sol dominiu exipciu cuando Mehmet Alí, virréi otomanu d'Exiptu unvió exércitos sol so fíu Ismail Pasha y Mahommed Bey a conquistar l'este de Sudán en busca d'oru y esclavos. El socesores del virréi controlaron la totalidá del territoriu sudanés ya instauraron una burocracia centralizada na ciudá de Ḥartum. Coles mesmes, implementaron un sistema impositivu que constituyía la virtual confiscación del oru y de la producción agrícola, de la qu'establecieron rutes comerciales. Llueu Sudán cai, igual qu'Exiptu, na esfera d'influencia del Reinu Xuníu. El nomamientu, en 1877, del xeneral británicu Charles Gordon como gobernador de Sudán per parte del virréi d'Exiptu respondió tantu a compromisos financieros d'esti postreru con Inglaterra como a la corrupción de los xerarques exipcios ocupantes. Con cuenta de enllantar una economía capitalista en Sudán, Gordon emponer a garantizar el cumplimientu d'una Convención (de 1877) pa poner fin al codalosu comerciu d'esclavos. La perda d'esa fonte d'ingresos, la represión arbitraria per parte de les tropes ingleses y el descontentu xeneral de los sudaneses frente a los impuestos y a les imposiciones de práutiques relixoses ayenes (l'islamismu ortodoxu exipciu y el cristianismu a la británica) favorecieron la emerxencia del líder espiritual sufi Mohamed Ahmad, quien se proclamó Mahdi (salvador) del so pueblu, en 1881.
Estáu Mahdista (1885 – 1899)
En 1881 el líder relixosu Muhammad ibn Abdalla, autoproclamado Mahdi (Mesíes), intentó unificar les tribus del oeste y centru del país. Empecipió una revuelta nacionalista contra'l dominiu exipciu rematando na cayida de Ḥartum en 1885, na que'l Xeneral británicu Charles George Gordon foi asesináu y enllantóse una teocracia nacionalista.
El estáu Mahdista sobrevivió hasta ser ganáu en 1898 por una fuercia anglu-exipcia, sol mandu de Lord Horatio Kitchener, na batalla de Omdurmán. El Reinu Xuníu unvió les sos fuercies armaes a Sudán, col enfotu de antemanase a los intentos de Francia, Bélxica ya Italia d'establecer la so influencia sobre distintos sectores del territoriu sudanés. Pela so parte, Exiptu quería caltener la so influencia na zona debíu al importante accesu que tien Sudán a l'agua del Ríu Nilu, fundamental pa sostener l'actividá agrícola de la rexón.
Sudán Anglu-Exipciu (1899 - 1955)
Los británicos estremaron a Sudán en dos colonies separaes, el norte y el sur, hasta 1956, por aciu un réxime de closed districts (distritos zarraos), nel que les tropes exipciu y británicu torgaben tou contautu ente dambes rexones. Nos primeros años d'esta ocupación, los británicos introducieron el cultivu estensivu d'algodón (principal producción de Sudán hasta l'actualidá) y espandieron les comunicaciones, de la que dieron llibertá de cultu, con cuenta d'esaniciar la relixón como fonte de disturbios. Coles mesmes, abrieron escueles primaries y téuniques y, en 1902, inauguraron el Gordon Memorial College, onde una élite empezó a adquirir educación curricular británica. Munchos fueron designaos pa puestos clave y pertenecíen al Congresu Xeneral de Graduaos, entidá qu'evolucionó hasta convertise n'organización política.
Escontra 1943, Azhari y los sos siguidores llograron la mayoría nel Congresu y conformaron el primer partíu políticu sudanés, Ashiqa (Hermanos-Partíu Nacional Unionista- PNU) a partir de 1951. Poco dempués, los moderaos entamar nel partíu Ummah (Nación) liderar por Armen al-Mahdi, el fíu póstumu del mahdi movíu polos ingleses en 1898. En 1951, contrariu a la posible incorporación de representantes de la rexón cristiana y animista del sur nel Congresu, Exiptu derogó'l Tratáu de condominiu anglu-exipciu y proclamóse soberanu absolutu del territoriu de Sudán. Sicasí, en 1953, El Cairo tuvo d'alcordar col Reinu Xuníu l'autogobiernu de Sudán.
Independencia
225px|thumb|Abd al-Rahman Arif d'Iraq, Houari Boumédiène d'Arxelia, Gamal Abdel Nasser d'Exiptu, Nurredin al-Atassi de Siria y Ismail al-Azhari de Sudán, el 20 de xunetu de 1967.
En febreru de 1953, Exiptu y el Reinu Xuníu roblaron un alcuerdu con vistes a los futuros autogobiernu y autodeterminación de Sudán. El periodu de transición escontra la independencia empezó cola inauguración del primer parllamentu, en 1954. Col consentimientu de los gobiernos británicu y exipciu, Sudán consiguió la independencia'l 1 de xineru de 1956, dotándose d'una constitución provisional.
El Partíu Nacional Unionista, so la direición del primer ministru Ismail al-Azhari, apoderaba'l primer gabinete sudanés, que foi llueu reemplazáu por una coalición de fuercies polítiques conservadores. El 17 de payares de 1958, tres una dómina de dificultaes económiques y de rivalidaes ente partíos que provocaron el paralís de l'alministración pública, el mariscal Ibrahim Abbud llevó a cabu un golpe d'estáu incruento qu'acabó col réxime parllamentariu.
El mariscal Abbud nun cumplió la so promesa de devolver el gobiernu de Sudán a los civiles, polo que se producieron una serie de motinos y fuelgues a finales d'ochobre de 1964 que llevaron al derrocamientu del réxime militar. Tres un curtiu periodu de gobiernu provisional, nes eleiciones d'abril de 1965 aportó al poder el Frente Nacional Xuníu, amplia coalición qu'incluyía al Partíu Unionista, la Umma, sindicatos, representantes del Sur ya inclusive comunistes. El primer ministru foi Muhammad Ahmad Mahjub. Sicasí, les disensiones internes nel senu de la coalición, na que fueron retardaos los comunistes (el Partíu Comunista sudanés foi eslleíu en 1965) y los representantes del Sur, fixeron qu'ente 1966 y 1969 asocediérense una serie de gobiernos inestables que fracasaron nel so intentu de dotar al país d'una constitución y de resolver les disidencies internes, y el 25 de mayu de 1969 producióse un nuevu golpe militar.
Gobiernu de Numeiry
thumb|Yaafar al-Numeiry. El líder golpista, xeneral Yaffar al-Numeiry, convertir en primer ministru. El nuevu réxime abolió'l parllamentu y prohibió tolos partíos políticos. Les disputes ente les facciones marxistes y non marxistes dientro del gobiernu militar llevaron en xunetu de 1971 a un alzamientu militar de calter izquierdista, dirixíu pol Partíu Comunista de Sudán. Numeiry foi destituyíu, pero trés díes depués, col sofitu de Libia y Exiptu, y de los elementos anticomunistes del so gobiernu, llogró recuperar el poder. Siguió una violenta represión de los comunistes.
En febreru de 1972, el gobiernu de Numeiry llogró roblar un alcuerdu, en Addis Abeba, que ponía fin a la rebelión del sur. La guerra civil, que duraba dende 1955, atayar mientres diez años.
Numeiry procuró ameyorar les sos rellaciones coles potencies occidentales, y bien especialmente con Estaos Xuníos, con quien restableció rellaciones diplomátiques en xunetu de 1972.
Esti llargu conflictu ente'l gobiernu musulmán y los guerrilleros cristianos y animistas del sur, reflexa les realidaes culturales opuestes de la nación. La guerra, xunto con llargos periodos de seca, dexó un millón y mediu de muertos.
La introducción de la sharia provocó la fuga de más de 350.000 sudaneses escontra países vecinos.
Dende 2003 na rexón de Darfur llevar a cabu un estermín de la población negra per parte de los yanyauid. Ye conocíu como'l Conflictu de Darfur.
En 2005 recibió la declaración de guerra del so vecín Chad.
Independencia de Sudán del Sur de 2011
Nel añu 2011 votóse un referendu col que se busca dar fin a los problemes étnicu y territorial d'esta atristurida nación, colo cual va biforcase en dos entidaes nacionales; una al norte musulmán y pro-árabe y otra al sur, d'enclín tradicional y animista. Y por la dixebra del Sudán actual en dos entes nacionales dar en teoría'l fin a tantos años d'amargoses y tráxiques muertes y desplazamientos tantu en Sudán del Sur como la estabilización del norte, según la superficie y la población de Sudán van amenorgar de manera notable.
Santuyano (Mieres)
Santuyano ye una parroquia del conceyu asturianu de Mieres. Dixebrada en 1956 de la de Figareo, asítiase na zona central del conceyu y llenda: al norte cola parroquia de Mieres Extrarradio, al este cola de Turón, al sur cola de Figareo y al oeste coles d'Uxo y Cuna. Tien una estensión de 2,63 km² y una población de repartíos ente los llugares de Brañanoceo, La Cantera, Los Cuarteles del Maragatu, La Estación, La Reguerona, La Pedrera, La Sierra, La Venta, Villareo, Villasola y Vistalegre.
Aussac
Aussac ye una comuña francesa del departamentu de Tarn, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Economía de Lesothu
250px|thumb|left|Presa Katse, qu'unvia agua a [[Sudáfrica.]] Lesothu ye un país pequeñu, montascosu, ensin salida al mar, probe y dafechu arrodiáu pel territoriu de Sudáfrica en que 3/4 de la so población vive en zones rurales y dedíquense a l'agricultura de subsistencia. La so economía esta basada na agricultura, la ganadería, les manufactures, y los ingresos de los trabayadores emplegaos en Sudáfrica. La mayoría de les families subsisten cola agricultura o de la mano d'obra emigrante, principalmente de los mineros de Sudáfrica mientres 3 o 9 meses. Les tierres baxes occidentales son les mayor zona agrícola. Cuasi'l 50% de la población tien de llograr los sos ingresos de los cultivos o de la ganadería, cerca de dos tercios de los ingresos del país provienen del sector agrícola.
L'agua en Lesothu solo ye otru recursu bien importante. Ta siendo explotada dende hai 30 años, miles de billones de dólares ganaron col proyeutu (LHWP), que foi empecipiáu en 1986. El LHWP foi diseñáu pa prindar, almacenar y tresportar l'agua dende'l ríu Orange y unvialo a Sudáfrica y al área metropolitana de Johannesburgu, que cunta con una gran concentración de la industria sudafricana. Na realización del proyeutu, Lesothu tien de ser cuasi dafechu autosuficiente na producción de lletricidá y tamién llograr ingresos de la venta de lletricidá a Sudáfrica. El Bancu Mundial, Bancu Africanu de Desarrollu, Bancu Européu d'Inversiones y munchos otros donantes billaterales tán financiando'l proyeutu.
Papa Sistu II
El papa Sistu II (muertu'l 6 d'agostu de 258) foi obispu de Roma dende'l 30 d'agostu del 257 hasta la so muerte; foi martirizáu nes persecuciones del emperador Valerianu. Foi'l ventenu cuartu papa de la Ilesia Católica.
Tautopónimu
Los tautopónimos son aquellos topónimos (nomes propios de llugares) que n'el mesmu nome repiten l'accidente xeográficu que designen o, nun casu más xeneral, aquellos qu'amuesen cualquier repetición. En puridad, esa repetición tendría de dase nel mesmu idioma anque daos los escasos exemplos —como regueru Regatu— y, por estensión, acéptase que se refiera tamién al significáu de términos tomaos d'otres llingües, siendo ésti'l casu más xeneral (como Desiertu d'El Sáḥara, una y bones «Sahara» vien de la treslliteración a idiomes europeos del árabe صحرا, que significa ‘ermu’).
Apaición de tautopónimos
L'apaición de tautopónimos, como'l de topónimos, tien enforma que ver col asentamientu en nuevos llugares y danse más frecuentemente na primer ocupación de territorios y nos cambeos de pueblos y naciones establecíos nellos amestaos a los procesos d'invasión, conquista y/o colonización.
Los topónimos más antiguos referir a les principales peculiaridaes o accidentes topográficos —montes (orónimos) y ríos (hidrónimos)—, y una de les formes primeres d'identificalos yera describir o numberar eses carauterístiques físiques especialmente relevantes, siendo frecuente utilizar un nome xenéricu: monte, valle, agua, etc. Col tiempu, les llingües primixenies usaes neses rexones camudaron, evolucionaron o fueron sustituyíes por otres (conquistes, invasiones...), calteniéndose, sicasí, los nomes d'eses peculiaridaes, y asina se convirtieron en nomes que'l so significáu yá yera desconocíu pa la mayoría de la población, lo que se conoz como deslexicalización. Hai munchos exemplos d'esti primer orixe de tautopónimos por toa Europa, siendo bien conocíu l'usu d'avon nos nomes de ríos en delles partes d'Inglaterra —avon deriva del galés afon que significa, precisamente, ‘ríu’— o'l del raigañu «guada-» nos ríos de la península ibérica —que procede del árabe «wādi», ‘ríu’.
Otru casu xeneralizáu d'apaición de tautopónimos diose cuando los occidentales esploraron y cartografiaron tierres yá ocupaes por otros pueblos y naciones, incorporando topónimos nativos a partir de la so fonética, dacuando deformándolos o desconociendo en munchos casos el significáu orixinal d'unes llingües pa ellos totalmente inintelixibles. Coincide coles distintes dómines imperiales y coloniales y hai numberosos exemplos en casi toles llingües europees por toa América, África y Oceanía, amás d'en munches partes del interior d'Asia. Tautopónimos d'esti tipu tamién bien famosos, en casi toles llingües, son el casu del llagu Chad —yá que Chad, en kanuri, significa ‘llagu’— o del ríu Molopo — yá que Molopo en tswana o setswana tamién ye ‘ríu’. Ye'l casu coles mesmes de los ríos suramericanos acabaos en «-guay», que procede del guaraní guay, que significa ‘agua [ríu] de’.
Traducciones desavenientes
Un motivu muncho más recién d'apaición de pseudotautopónimos producir nos últimos años cola rápida xeneralización de los sistemes d'información xeográfica y la necesidá d'una puesta adautación de toponimia d'alfabetos non occidentales. Cartográficamente, l'idioma español apenes tuvo posibilidá de xenerar un corpus mesmu nel que se curiaren les trescripciones, y polo xeneral fíxose usu d'adautaciones de toponimies completes xeneraes en francés, alemán y, últimamente, n'inglés, colos problemes de les distintes formes de romanización. De manera similar, utilizáronse casi ensin adautación, pola so relativa familiaridá, cartografíes italianes y portugueses ensin nenguna adautación más que les obvies.
Por ello abonden nes cartografíes dixitales disponibles en llinia les traducciones o trescripciones desavenientes d'otres llingües, nes que munches vegaes inclúyese'l descriptor xeográficu como parte del nome, sobremanera naquellos idiomes en que s'añedir los descriptores a la fin del nome ensin nenguna separación. La mesma Wikipedia ta siendo una causa d'apaición d'estos pseudotautopónimos, yá que al recurrir a la traducción sistemática d'artículos xeográficos n'otres llingües, desdéxense o desconocen los aspeutos etimolóxicos y prímense los encamientos de la ONX de nun crear más exónimos pa los nuevos topónimos y llindar el so emplegu a los exónimos tradicionales d'importancia relevante (vease la Conferencia de les Naciones Xuníes sobre la Normalización de Nomes Xeográficos).
Son exemplos xeneralizaos d'estos nuevos tautopónimos qu'inclúin el descriptor xeográficu:
Morata de Tajuña
Morata de Tajuña ye un conceyu español de la provincia y Comunidá de Madrid. Atopar nel valle del ríu Tajuña, na contorna natural de La Alcarria y na contorna de Las Vegas, demarcada según la Guía de Turismu Rural y Activu de la Comunidá de Madrid. Morata de Tajuña carauterizar poles sos bones fiestes, la so xente y la so comida. La fiesta que más caracteriza a Morata ye la Pasión, que se celebra'l Xueves Santu al atapecer y ta declarada d'interés turísticu.
Contestu xeográficu
Morata de Tajuña asítiase nel cursu baxu del ríu Tajuña, nel valle que forma la vega de Morata de Tajuña. Esti ríu naz en Maranchón (Guadalaxara), ye un subafluente del Tajo y pasa poles provincies de Madrid y Guadalaxara. Les agües del ríu úsense llargamente pal riego na amplia vega pola qu'escurre, al traviés de numberoses acequias, y tamién p'apurrir enerxía hidráulica a los molinos fariñeros, como'l de Morata de Tajuña que se ve na imaxe.
El nome de Morata de Tajuña puede tener el so orixe en que nel so términu había munches moreres y morales, o bien pel so terrén, que taba bien dispuestu pa ello, pal cultivu de moreres.
Cultura
En Morata de Tajuña hai 2 guarderíes, 1 colexu públicu d'educación infantil y primaria y un institutu.
Un muséu dedicáu a la Guerra Civil Española y un Muséu Etnolóxicu.
Xueves Santu
thumb|left|Pasión de Morata en 2016. El Xueves Santu celébrase la Pasión, declarada d'Interés Turísticu.
El nome de Morata citáu nuna obra
El nome de la población citar na obra d'Enrique Pérez Escrich La envidia.
Per otru llau, nel programa d'humor de José Mota, el personaxe llamáu "Fumi de Morata" ye precisamente de Morata de Tajuña.
El nome de Morata de Tajuña
Por dellos oxetos y llábanes funeraries que s'atoparon na so contorna, podemos suponer que ye de fundación anterior a la dómina romana, cuando los pobladores prehistóricos abandonen les cueves cercanes al ríu y establécense en cortiles fortificaes que contienen cabanos de folla y madera.
De xacíu, lleguen los romanos; dempués los visigodos; y colos árabes, posiblemente, Morata entra na hestoria, pos a ellos ye debida'l decidíu apueste por aprovechar al máximu les agües del ríu Tajuña. Pa ello, dotaron a la vega morateña d'una moderna rede de riego p'aquella dómina. Tamién dexaron la so buelga de sieglos na toponimia del nome de Morata que yá nos tiempos de la meyora cristiana pel territoriu al sur del cordal empieza a apaecer nos primeros documentos escritos.
Bouchevilliers
Bouchevilliers ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Michael Clarke Duncan
Michael Clarke Duncan foi un actor y cómicu d'Estaos Xuníos.
Shota Saito (1996)
Shota Saito (斎藤 翔太, ) ye un futbolista xaponés.
Autol
Autol ye un conceyu de la comunidá autónoma de La Rioxa (España). Con cerca de 5.000 habitantes, ye unu de los mayores nucleos de población de La Rioxa dempués de les cabeceres de contorna. Asitiáu a 462 metros sobre'l nivel del mar, ta bañáu pela marxe izquierda del ríu Cidacos, que topeta equí cola punta septentrional de la Sierra d'Irga, obligando al ríu a describir un ampliu meandro alredor del cascu urbanu de Autol.
Economía
Autol foi tradicionalmente un pueblu agrícola, inducíu pola gran estensión de la so xurisdicción. Anque entiende tou tipu de suelos, los sos cultivos básicos fueron los de secanu y, en menor proporción, los de regadío, generosamente regaos pel ríu Cidacos.
Ye de destacar la gran cantidá de los nuesos vinos y hortolices, que yá se menten na Carta de Donación que, nel añu 1158, firma Sancho (fíu del rei Alfonsu VII), a favor de García.
Los catones son grandes trabayadores, y xente entamador, vieron nel cultivu especializáu, una segura vía de desarrollu, polo que'l nuesu pueblu foi pioneru nel cultivu intensivu d'espárragos (de gran forma) y, dempués, d'otres hortolices y frutes, que dieron base y trabayu a importantes fábriques conserveres, unu de les pilastres básiques de la economía catona.
Más apocayá, foi'l cultivu del xampiñón y cogordes el que foi cobrando acaldía más importancia, hasta aportar a, anguaño, el segundu centru productor de La Rioxa, dempués de Pradejón. Cola importante particularidá de que, n'el mesmu pueblu realiza'l ciclu completu: dende la fabricación de granes, pasando pola producción del sacu de sustratu, como base pal so cultivu n'invernaderu, hasta la so preparación y envasado, pa consumu en frescu o manufacturación en grandes y modernes fábriques de conserves. Tamién cuntamos col Centru Teunolóxicu del Xampiñón del Gobiernu de La Rioxa.
Otru de les pilastres básiques de la economía autoleña ye'l cultivu de la vide, tantu a vasu como en espaldera. Les variedaes más avezaes son: tempranillo y garnacha. La mayor parte d'estes uves tresformar na moderna cooperativa, coles últimes meyores teunolóxiques so la Denominación d'Orixe Rioja y comercializando los sos vinos coles marques Iniestral y Marqués de Reinosa (nome vencíu pol actual marqués a la bodega cooperativa una y bones los vinos de los sos antepasaos ellaboraos na so bodega de Autol, fueron los primeres d'España que s'esportaron).
Tamién esiste otra bodega privada denomada "Bodegues y Viñedo Fuente Vieya, S.L.".
Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.
La delda viva municipal per habitante en 2014 xubía a 138,77 €.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 85,28 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Historia
Dempués de 1833 cola nueva división provincial proyeutada por Javier de Burgos, Autol dexa de pertenecer la xurisdicción de Soria pa incluyise na provincia de Logroño tamién perteneciente a Castiella La Vieya anguaño dende la dixebra de Logroño como provincia de Castiella la Vieya y formándose a la comunidá Autónoma de La Rioxa (España) pertenez a tal comunidá.
Mediu Natural
thumb|left|140px|El Picuezo y la Picueza. Autol ta allugáu en plena cuenca del Ríu Cidacos, ente la Sierra d'Irga y Peña Isasa. Na ribera del ríu hai dos formaciones xeolóxiques de piedra arenisca erosionadas na antigüedá pel ríu, y anguaño pol vientu. Conocer col nome de Picuezo al más altu (42 metros) y Picueza a la so compañera (28 metros). Ensame de lleendes surdieron alredor de la so formación pero toos coinciden nun robu, una mentira y la so posterior conversión en piedra por xurar ante Dios y querer caltener el so engañu. *Conceyu de Autol
Carauterizar por tener un clima continental d'iviernos fríos y branos secos y calorosos. Esto fai que la sierra cercana al conceyu tea compuesta de monte baxu con abondoses yerbes arumoses, pinos laricios y negrales.
Autol ta allugáu en plena Cuenca del Ríu Cidacos, ente la Sierra d'Irga y Peña Isasa. Carauterizar por tener un clima continental d'iviernos fríos y branos secos y calorosos. Esto fai que la sierra cercana al conceyu tea compuesta de monte baxu con abondoses yerbes arumoses.
Flora
Ente les especies florales que podemos atopar nos nuesos montes, tenemos que destacar : jaras, artos, sabines, romeru, carrascos,... pero, xunto a estes clases autóctones, foi llargamente complementáu con una intensiva repoblación de pinos laricios y negrales, ufiertando, anguaño, un aspeutu selvático, siendo l'hábitat ideal pa una estensa gama faunística. Ye de destacar el magníficu Monte d'Irga, pulmón de La Rioxa Baxa, pola so estensión y guapura selvaxe. Ésti ye l'hábitat ideal pa una gran gama de fauna, dientro de la que destacamos, pol tamañu y cantidá, el xabalín y el corzu.
Nun tenemos d'escaecer papudes y escribanos, según les abeyes abondoses, por cuenta de la gran cantidá de truébanos artificiales, que se constrúin por cuenta de la atraición que, sobre estos animales, exercen les plantes arumoses.
La Sierra d'Irga:
La Sierra d'Irga forma parte del Sistema Ibéricu. Ye un típicu exemplu de monte mediterraneu, constituyida per una amplia zona arbolada, arrodiada de tierres de cultivu y zones deforestadas, ente los ríos: Cidacos y Llinares.
Ye un conxuntu vivu, que llegó a los nuesos díes nun bon estáu de caltenimientu, a pesar de sufrir quemes, derrompimientos pa cultivos o baltes pa lleña. Na actualidá, el monte tiende a refaese nos terrenes agrícoles abandonaos.
Festividaes
El 3 de febreru celébrase San Blas, onde ye típicu'l bollu o roscu de repostería llamáu Barzón.
El 4 Y 5 d'agostu celebra La Virxe de Nieva.
A partir del 7 de setiembre celébrense les sos fiestes patronales n'honor de San Adrián y Santa Natalia.
El miserere d'Irga
L'últimu sábadu de xunu celebra'l Miserere d'Irga, representación de la lleenda de Gustavo Adolfo Bécquer, que s'inspiró nes ruines del primer asentamientu cisterciense que se fundó n'España (asitiáu nel monte Irga a 1.100 m d'altitú), llevada a cabu pola Confrería del Santísimu de Autol.
Félix I
El papa Feliz I (muertu'l 30 d'avientu de 274 ) foi obispu de Roma del 5 de xineru de 269 hasta la so muerte. Foi'l ventenu sestu papa de la Ilesia Católica.
San Andrés y Sauces
San Andrés y Sauces ye un conceyu español perteneciente a la provincia de Santa Cruz de Tenerife. Ta asitiáu nel nordeste de la islla canaria de La Palma. El so códigu postal ye 38720.
Historía
Mientres dalgún tiempu fueron dos nucleos estremaos, San Andrés na mariña y Los Sauces nes medianías. Tres la crisis de la caña d'azucre empecipió'l cayente de dambos lo que produció que finalmente se xunieren. Por cuenta de ser llugar de camín de la carretera del norte, Los Sauces creció en población ente que San Andrés enllancóse.
Naturaleza
El conceyu destaca pola so masa montiega de laurisilva, los sos fondos ribayos, los sos bancales y cultivos de plátanos. Dellos llugares d'interés son el ribayu y monte de los Tilales, Los Nacientes de Marcos y Corderu, El Molín El Rexente, El Charcu Azul (piscines naturales), El Puertu Espíndola, Ilesia de San Andrés, según los nucleos de población, onde atopamos bones amueses d'arquiteutura tradicional.
Economía
izquierda|miniaturadeimagen|293x293px|San Andrés La economía xira en redol al plátanu principalmente, siendo l'únicu otru cultivu d'importancia la caña d'azucre, que s'usa na única destilería de la islla pa fabricar el Ron L'Aldea. Otru cultivu minoritariu ye'l ñame, que se cultiva nes fasteres húmedes encharcadas de los ribayos. Los sauceros son conocíos en La Palma como "Ñameros".
Población
Na mariña atopa Puertu Espíndola, un pequeñu puertu pesqueru qu'enantes foi la principal vía de comunicación del conceyu, primero que se construyera nel sieglu XX la carretera.
Na mariña atópense tamién les piscines naturales del Charcu Azul, pequeñu centru turísticu del conceyu.
Le Boulay-Morin
Le Boulay-Morin ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Urbiés
Urbiés ye una parroquia del conceyu asturianu de Mieres. De 17,30 km² d'estensión, ocupa l'estremu suroriental del conceyu y llenda al norte colos conceyos de Llangréu y Samartín del Rei Aurelio, al sur col d'Ayer, al este col de Llaviana y al oeste cola parroquia de Turón. Tien una población de repartíos ente los llugares de Les Argayaes, Buyalbendi, El Caburnu, La Campa les Treches, El Cantiquín, La Casa'l Quentu, La Coḷḷadieḷḷa, El Coḷḷeu, El Corraldusu, El Dochal, El Quentu los Ríos, La Escosura, La Faucosa, La Fayaverde, La Grande, La Xamonda, El Ḷḷeu, El Yenu Peral, La Yana'l Pumar, El Yenu la Reguera, La Ḷḷáscara, La Ḷḷomba, Les Matieḷḷes, La Molinera, El Palacio, El Paraor, El Pidriru, La Peruyal, El Pindal, Les Porqueres, El Ricuncu, Santolaya, El Subiúriu, El Suquitu, La Teyera, Urbiés, La Valdriana, La Vaḷḷicuerra, La Vega Ría, La Vegona, El Quentu la Frecha y El Quentu.
Marcia Wallace
Marcia Karen Wallace foi una actriz y cómica d'Estaos Xuníos.
La Peña (Mieres)
La Peña ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu de Mieres. Asítiase na zona centruseptentrional del conceyu, comprendiendo les tierres de la cuenca'l ríu Santisu. Tien una estensión de 6,78 km² y llenda al norte y noreste col conceyu de Llangréu, al noroeste col d'Uviéu, al oeste cola parroquia de La Rebollá, al suroeste cola de Siana, al sur cola de Mieres Extrarradio y al oeste cola de Santa Rosa. La so población, de, repartese ente los llugares de L'Arzolá, El Barrio, El Bréu, El Cabanín, La Canterona, El Cañu, La Carba, La Carba d'Arroxo, La Caseta, Cimielles, La Corra'l Quentu, Les Cruces, Cutiellos, Escalá, Les Escueles, La Funtiquina, La Festal, Xuancabritu, Les Llaviaes, La Nozal, La Peña, El Praón, La Pría, La Rampla, Rozaes de la Peña, El Ruciu, San Tiso, La Teyera, El Tarronal, La Vara, Arroxo, Les Cases d'Alperi, Espeñaperros y Santana.
Aedin Mincks
Aedin Mincks ye un actor y cómicu d'Estaos Xuníos, más conocíu por interpretar a Angus Chestnut na serie de Disney Channel, A.N.T. Farm. .
Rikiya Motegi
Rikiya Motegi (茂木 力也, ), ye un futbolista xaponés.
Wolfgang Ernst Pauli
Wolfgang Ernst Pauli foi un físicu teóricu austriacu, nacionalizáu suizu y depués d'Estaos Xuníos. Cuntar ente los padres fundadores de la mecánica cuántica; ye so'l principiu d'esclusión, según el cual ye imposible que dos electrones —nun átomu— puedan tener la mesma enerxía, el mesmu llugar, ya idénticos númberos cuánticos.
Biografía
Nacíu de Wolfgang Joseph Pauli y Berta Camiya Schütz, Pauli, yá dende'l so nome fuera destináu al camín de la física; n'efeutu, el so padre púnxo-y el segundu nome n'honor d'Ernst Mach.
Estudió nel Döblinger Gymnasium de Viena, onde se llicenció en física en 1918. Dempués de tan solu dos meses publicó'l so primer artículu sobre la teoría de la relatividá xeneral d'Albert Einstein. En xunetu de 1921 llogró'l so doctoráu en física, tuteláu por Arnold Sommerfeld, na Universidá de Múnich (Ludwig-Maximilians-Universität - LMU).
Sommerfeld, el so padrín de tesis doctoral, suxuriéra-y realizar un artículu sobre la relatividá pa la Enciclopedia de ciencies matemátiques, una obra alemana. Dos meses dempués de doctorase Pauli concluyó l'artículu, de 237 páxines, recibiendo aponderamientos d'Einstein: publicáu como monografía, ye inda güei una de les referencies básiques sobre la tema.
Setaria verticillata
Setaria verticilliata ye una especie fanerógama de campera de la familia Poaceae, con raigañu ramificáu. Ye orixinaria d'Europa. thumb| thumb|Ilustración thumb|Detalle thumb|Nel so hábitat
Wolfgang Ernst Pauli
Biografía
Pasó un añu na Universidá de Gotinga como asistente de Max Born, y al añu siguiente treslladar al Institutu Niels Bohr de física teórica en Copenḥague.
Setaria verticillata
Descripción
El tarmu de consistencia yerbácea, con presencia de nuedos. Les fueyes de cantu serráu, llinial llanceolaes, fueyes en disposición alterna. Inflorescencies arrexuntaes n'espiga con terminaciones d'arestes que son les que dan el so particular nome. Son hermafrodites, d'ovariu súperu. El frutu ye una cariópside, arrobinándose por granes.
Wolfgang Ernst Pauli
Biografía
En mayu de 1929 Pauli abandona la Ilesia católica y n'avientu casóse con Käthe Margarethe Dëppner, de quien se divorcia en 1930, tres pocu menos d'un añu de matrimoniu.
En 1928 ye nomáu profesor de física teórica na Escuela Politéunica Federal de Zúrich, en Suiza.
Setaria verticillata
Importancia
Ye una planta forrajera.
Wolfgang Ernst Pauli
Biografía
Dicta dempués dellos seminarios na Universidá de Michigan en 1931 y nel Institutu d'Estudios Avanzaos de Princeton en 1935.
En 1934 casóse con Francisca Bertram, xunto a quien va permanecer amestáu hasta la so muerte. L'anexón d'Austria por Hitler en 1938 convertir en ciudadanu alemán. En 1940, pola Segunda Guerra Mundial, treslladar a Estaos Xuníos pa faese cargu de la cátedra de Física en Princeton.
Serratula tinctoria
Descripción
Ye un planta yerbácea perenne, rizomatusa, d'un color verde intensu, glabrescente, con tarmos d'hasta de 120 cm, erectos, usualmente ramificaos na parte cimera, con costielles llonxitudinales bien marcaes y fueyes en toa'l so llargor. Diches fueyes miden hasta 40 por 15 cm, les basales en roseta, peciolaes, enteres, dentaes, pinnatífidas o pinnnatipartidas, el restu sésiles, non decurrentes, menores escontra la parte cimera del tarmu, pinnatipartidas o pinnatisectas, con 5-10 pares de lóbulos llaterales d'oblongo-llanceolaos a lliniares, con marxe incisu-dentáu o serráu, col fexe y viesu glabrescentes, les distales lliniares, enteres o de pinnatífidas a pinnatisectas, con 1-7 pares de lóbulos llaterales, y les inmediates a les inflorescencies lliniales o oblongues, laxamente dentaes o dentáu-subespinulosas. Los capítulos son terminales, solitarios, casi siempres axuntaos n'inflorescencies corimbiformes o paniculiformes, más o menos pedunculaos, homógamos, hermafrodites o funcionalmente femeninos. El arreyo, de 1-2 por 0,2-1 cm, ye ovoide-cilíndricu con bráctees inxeríes y más o menos adpresas, dispuestes en 5-8 series, gradualmente mayores de fora escontra dientro del capítulu; les esternes y medies ovaes o ováu-oblongues, de verdoses a violetes, de cutiu con 3-5 nervios destacaos y espacios intercostales d'un violeta intensu, con marxe peludo y mucrón distal; les internes lliniales o linear-llanceolaes, con ápiz papiráceo, de color rosa, púrpura o violeta, sele escábrido sobre l'envés. Les flores, hermafrodites o funcionalmente femenines, tienen corola pentamera glabra, centimétrica, purpúrea, violeta o bien escasamente blanca. L'estilu ye de color purpúreo-violeta, más claru escontra la base. Les cipseles son homomomorfes, glabres, fusiformes o oblongoobovoides, más o menos parduscos nel maduror, con costielles llonxitudinales tenues d'un pardu más claru o más escuru y la placa apical tien un nectariu central; el filo ye llateral, d'orbicular a ováu o elípticu. El miriguanu ye ablancazáu, persistente, con pelos escábridos.
Setaria verticillata
Taxonomía
Setaria verticillata describióse por (Poir.) Kerguelen y espublizóse en Essai d'une Nouvelle Agrostographie 51, 171, 178. 1812. Setaria: nome xenéricu que remanez del llatín cogorda (gocha), aludiendo a les inflorescencies arizaes.
Boulleville
Boulleville ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Wolfgang Ernst Pauli
Biografía
En 1945 recibe'l Premiu Nobel de Física pol so descubrimientu del Principiu d'esclusión, llogrando la nacionalidá estauxunidense en 1946. Rematáu'l conflictu mundial, torna a Zúrich. Ellí muerre'l 15 d'avientu de 1958, a los 58 años d'edá.
Setaria verticillata
Taxonomía
verticillata: epítetu llatín que significa "con verticilos"
Boulleville
Tien una población de y una superficie de  km².
Wolfgang Ernst Pauli
Personalidá y reputación
thumb|275px|Quintu [[Congresu Solvay sobre mecánica cuántica, 1927. Pauli na fila cimera, cuartu empezando pela derecha.]]
El efeutu Pauli, non exentu d'un matiz verdaderamente humorísticu, foi bautizáu asina en referencia a les estrañes averíes n'equipos esperimentales coincidentes col simple fechu de que Pauli topárase cerca d'ellos. Pauli tamién yera consciente de la so reputación, y foi pa él un prestar cada vez que se manifestaba esti efeutu.
Tocantes a la física, Pauli foi un famosu perfeccionista. Esto estender non solo al so propiu trabayu, sinón tamién al llabor de los sos colegues. Como resultancia, aportó a conocíu dientro de la comunidá física como la conciencia de la Física».
Eponimia
Amás de los conceutos físicu-matemáticos que lleven el so nome, tiense que:
Serratula tinctoria
Hábitat y distribución
Espolleta en montes caducifolios, llenderos de monte, carbes, praderíes etc., en suelos preferentemente ácidos o neutros, más escasamente en caliares, dende 50 hasta 2000m d'altitú. Estender por Europa, hasta'l centru de Rusia y África del Norte (Arxelia). Na Península Ibérica ta llindada a la so metá septentrional.
Taxonomía
La especie describióse por Carlos Linneo y publicada en Species Plantarum, vol. 2, p. 816, 1753].
Nomes comunes
mariella.
Gallaecia
Gallaecia foi una provincia romana del noroeste de la Península Ibérica qu'abarganaba lo que güei son les comunidaes autónomes de Galicia y d'Asturies, les provincies de Lleón y de Zamora, y el norte de Portugal. La so capital taba en Bracara Augusta (Braga).
Orixe
Los romanos diéron-y el nome de Gallaecia al noroeste de la Península Ibérica polos callaeci, que constituyíen una conxuntu pueblos más o menos aceltizaos que vivíen ente'l Duero y el Miño, que los romanos conocen pela primer vegada cola aportada de Décimu Xuniu Brutu, El Galaicu, al norte del Duero nel 139 e.C..
Los pueblos celtes de la Gallaecia faen la so entrada na historia escrita nel sieglu I na épica Púnica de Silio Itálico sobro la Primer Guerra Púnica d'un xeitu qu'entá güei mos ye familiar, dos mil años dempués.
Llendes y dixebres
Gallaecia, dende la reforma de Dioclecianu, dixebrábase nos siguientes conventos:
Historia
Los Callaeci ("καλλαικοι" en griegu) enfréntense a les fuercies romanes nel 137 e.C. nuna batalla nel ríu Duero, que resulta en derrota pa ellos. Décimo Xunio Bruto vuelve como vencedor, y recibe del Senáu'l títulu de Callaecus. Decimo Xunio Bruto nun pretendió ocupar la zona sur de la Gallacecia, sinón que llevó a cabu una espedición de castigu escontra esti pueblu, por mor de les sos razzies nel área lusitana.
Partió de Portus Cale, que se correspuende col actual O Porto. Les sos lexones avanzaron pela costa col sofitu de la flota y ocuparon una riestra castros costeros. Allugó una guarnición nel llugar de l'actual Valença y depués adentróse cara Braga. Tres d'una batalla victoriosa avanzó cara Limia y ocupó la ciudá de Lambrica, pa cruciar depués el ríu Miño.
Estes campañes nun tuvieron una gran importancia y llimitáronse a una zona xeográfica mui concreta: el sur de Gallaecia, con especial incidencia na zona costera.
El mesmu xuiciu históricu ameriten una riestra d'espediciones posteriores como les de P. Craso del 96- 94 e.C., o la de Xulio César nel 62 e.C. na que, movíu pol so deséu de consiguir riqueza, llegaría con una espedición hasta Brigantium. Pero la conquista definitiva del noroeste de la península nun se realizaría hasta l'emperador Augustu ente'l 26 y el 19 e.C. nel contestu de les guerres cántabres.
De primeres, Augustu inclúi'l territoriu de Gallaecia na Lusitania, pero yá nel 13 e.C. pasa a la Hispania Citerior. El mesmu Augustu reforma la dixebra provinciana d'Hispania nel 27 e.C., incluyendo Gallaecia na provincia Tarraconense. Con Caracalla quiciabes formó parte, yá con Asturies y Cantabria, de la Hispania Nova Citerior Antoniana, (214), pero nun foi hasta la reforma de Dioclecianu -que dixebró Hispania nel 298 en siete provincies- que se constitúi la Provincia de la Gallaecia.
Papa Eutiquianu
El papa Eutiquianu (muertu'l 7 d'avientu de 283 ) foi obispu de Roma del 4 de xineru de 275 hasta la so muerte. Foi'l ventenu sétimu papa de la Ilesia Católica.
Gallaecia
Historia
Demientres la dómina Flavia prodúcense una riestra de decisiones que tuvieron una fonda importancia política. La concesión del Ius Latii traxo consigo un escomanáu cambéu tanto nel ámbitu urbanu, col incrementu de la población nos nucleos urbanos yá esistentes y la creación de nuevos, como nel rural. Esto trayería consigo un incrementu xeneralizáu de la riqueza de la población, que na práutica nun se tendría constancia al traviés de los restos arqueolóxicos. El retrasu económicu sería mayor nel conventu Lucense que nel Bracarense si comparamos estos territorios colos más desarrollaos de la Península Ibérica y agravóse más colos Antoninos.
D'esti xeitu, anguaño nun se pue falar pa Gallaecia de la esistencia d'una economía cincada nel emplegu de cutio de la moneda. Gallaecia vivió fundamentalmente so la base d'una economía natural cincada nel troquéu, hasta mediaos del sieglu III y, más nidiamente, fasta'l sieglu IV.
Puntallana
Puntallana ye un conceyu canariu perteneciente a la provincia de Santa Cruz de Tenerife. Ta asitiáu nel nordeste de la islla de La Palma.
Tien una estensión de 35,09 km² y una población de 2.460 habitantes (Institutu Nacional d'Estadística, xineru 2007). La so altitú ye de 420 metros sobre'l nivel del mar y tien un llargor de mariña de 12,95 km, onde ta'l puntu más oriental de la islla. Atópase a 10 km de la capital de la islla, Santa Cruz de La Palma. miniaturadeimagen
Xeografía
Puntallana parte con Santa Cruz de La Palma pol Ribayu Secu al sur, y con San Andrés y Sauces pol Ribayu de La Galga al norte. Na so llende col conceyu d'El Pasu atopa la cume más altu, Piedrallana, de 2200 metros d'altor. La mariña ye acantilada en términos xenerales, pero ente les zones conocíes como Martín Luis y El Rancón ye relativamente baxa, d'ende'l nome del conceyu. Lo más carauterístico del so relieve son dos conxuntos de montes alliniaos. Ente les más destacaes tán la de Tenagua, Estalero o Abiseros, Zamagallo, Loral, Siete Cejos o Xuegu de La Bola y La Galga. Por ello, Puntallana ye conocíu como'l pueblu de los nueve montes.
Historia
Na dómina aborixe, l'actual territoriu de Puntallana correspondía col cantón benahoarita de Tenagua, que'l so últimu xefe foi Atabara. Tres la conquista castellana asítiase un gran númberu de colonos que, gracies a les favorables condiciones climátiques de la zona, empiecen a desenvolver una agricultura basada nel trigu, lo que fai que'l conceyu empiécese a conocer como la tenada de la islla. Tamién dende bien temprana dómina apaecen les primeres ilesies, como la de San Juan Bautista, la Ermita de Santa Lucía o la de San Bartolomé en La Galga, pero amás les primeres cases señoriales como la Facienda de Don Juan Fernández de Lugo en Santa Lucía o la Casa Luján. Al igual que munchos palmeros, los habitantes de Puntallana tuvieron la necesidá d'emigrar a otros llugares, sobremanera a América. A Partir de la segunda metá del Sieglu XX, les condiciones de vida ameyoraron notablemente (Construcción de la Carretera del Norte, llegada de la eletricidá, meyores nel suministru de l'agua, etcétera), mientres pasu ente pasu díbase sustituyendo'l cultivu del trigu pol de la vide, hortolices, frutales y sobremanera, el plátanu.
Llugares d'interés
miniaturadeimagen|150x150px|Cardonal de Martín Luis Cardonal de Martín Luis: Al pie de la carretera que conduz dende Tenagua escontra Martín Luis, esti espaciu natural acueye la mayor reserva de la islla de cardones (Euphorbia canariensis). Tratase d'un interesante nucleu d'esti endemismu canariu, que ta incluyíu ente los espacios protexíos pol Gobiernu de Canaries conocíu como Sitiu d'Interés Científicu del Ribayu de l'Agua. izquierda|miniaturadeimagen|150x150px|Sablera de Nozales Sablera de Nozales: Trátase de la sablera de sable negru más llarga de la islla. Asitiada al pie de un gran cantil, apuértase al traviés d'un camín d'escaleres. Ye considerada por munchos como una de les sableres más belles de Canaries, anque alluga cierta peligrosidá poles corrientes de la zona.
Casa Luján: Casona colonial del sieglu XVII d'arquiteutura canaria, utilizada como conceyu y escuela hasta la década de los 80 y que güei alluga un Muséu Etnográficu y Centru de promoción y venta de productos artesanales. miniaturadeimagen|150x150px|Cubu de La Galga Cubu de La Galga: Ye unu de los montes de laurisilva meyor calteníos de la islla, por cuenta de la esistencia nél d'una fonte. Alluga gran cantidá de flora como felechos, fayas, viñátigos, lloreos, acebiños, tilales, etc. Apuértase al traviés d'un senderu nel que puede reparase en tou la so rellumanza. Formó parte de la Reserva de la Biosfera de La Palma dende la so creación, dientro del Parque natural de Les Nieves.
Lleendes
La lleenda más conocida del conceyu ye la del Saltu del Namoráu. Cunta la tradición qu'un pastor namorárase d'una nueva doncella que, cansada de les sos pretensiones, propón-y una prueba suicida pa llograr el so amor: dar trés vueltes con una llanza sobre un cantil del barriu de La Galga. El valiente cabreru aceptó'l retu y dio la primera d'eses vueltes glayando ¡Nel nome de Dios!, la segunda dixo ¡Nel nome de La Virxe!. Cuando dio la tercera esclamó ¡Nel nome de la mio amada, que yá la tengo ganada!, pero'l valiente mochachu perdió l'equilibriu y cayó al vaciu. Dende entós el llugar ye conocíu como El Saltu del Namoráu, y dedicóse una estatua al pastor nel Monte de La Galga.
Población
miniaturadeimagen|320x320px|Barrios de Puntallana
Xeografía del Reinu Xuníu
El Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda del Norte (nome llocal, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) ye un estáu d'Europa occidental, nes islles Britániques, incluyendo un 1/6 de la isla d'Irlanda. Esti país llinda al norte col Océanu Atlánticu y el mar del Norte y al sur cola Canal de la Mancha, al otru llau del cual ta Francia. Ye'l centru de la Commonwealth. Formar pola socesiva unión al reinu d'Inglaterra de Gales (en 1536), Escocia (1603) y Irlanda del Norte (Ulster, 1922). Amás de la isla de Gran Bretaña y partir nordés d'Irlanda, ta incluyíu nel so territoriu otres islles del archipiélagu británicu: Wight, Man, Anglesey, Hébrides, Orcadas y Shetland) y les pequeñes islles Anglonormandas, frente a la península francesa de Cotentin.
Xeografía física
thumb|Mapa topográficu del Reinu Xuníu. El Reinu Xuníu toma Gran Bretaña (Inglaterra, Escocia y el País de Gales) y Irlanda del Norte. Otros territorios como les Islles de la Canal, Man y les Colonies de la Corona tamién formen parte "de facto" del Estáu Británicu.
Relieve
Gran Bretaña estrémase tradicionalmente nuna zona montascosu al norte y al oeste y una zona de la tierra baxa al sur y al este. Una frontera que funciona de la desaguada del ríu Exe, nel suroeste, a la del Tees, nel nordeste, ye una espresión cruda d'esta división. Pero, polo xeneral, puede entendese que ta apoderáu per tou llombes rugosas y montes baxos. Na parte septentrional atópense los montes de Ross, los Grampianos, los Southern Uplands y los montes Cheviot. Na parte occidental tán los montes Peninos, los montes Cambrianos o Cambrianos en Gales y Cornualles que son allongamientu del plegamientu herciniano d'Europa. Les Tierres Altes escoceses y los montes del Ulster paecer a los plegamientos caledonianos que pueden trate na península Escandinava, recubiertos por materiales más recién, d'orixe volcánicu y glaciar. Toes estos cordales nun son demasiáu elevaes. Ente les distintes sierres apaecen dacuando estreches tierres más baxes, como los Lowlands (Escocia) o los Midlands (Inglaterra).
La zona d'llanures o penillanura concentrar nel sureste de la islla de Gran Bretaña, siendo una continuación de la gran llanura del norte d'Europa. Ye una cuenca sedimentaria.