cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Picos d'Europa
Les Peñes Cifuentes
Na estaya oeste, mui cerca'l ríu Cares, sobresal l'Aguya de María'l Carmen, que ye siguida pel Borrachu, a Cantadota y la Torre de las Mojosas. Caún d'estos montes va calandriando n'altor, roldando esta cabera Torre de las Moh.oses los dos mil metros. Más al este, acorrando pel sur l'Hoyo de las Mojosas, apruz l'Aguya de María Lluisa (2.386 m) y darréu, la Torre'l Frieru (2.445 m), que si bien nun ye, por poco, el mayor altor d'esti conxuntu, sí que ye'l monte que presenta les más ablucantes y abegoses paredes, especialmente na so costana septentrional.
Artres
Tien una población de y una superficie de  km².
Picos d'Europa
Les Peñes Cifuentes
Más al este accédese a la Canal de la Cabida (2.160 m), que separta l'área'l Frieru del central, presidíu pola Torre de Salines (2.446 m). Pero enantes d'aportar al atubiu d'esti conxuntu s'alcuentren la Torre del Hoyo Chico (2.356 m) y la Torre del Hoyo de Liordes (2.474 m), atubiu d'esta formación.
Macizu Oriental o d'Ándara
Como se señalara enantes, el Macizu d'Ándara ye'l menos estensu los tres y tamién el menos manudu n'altores. La so principal exa enánchase de suroeste a noreste, dixebrándose en dos costanes nel puntu u se concentren los sos mayores altores, en tornu al Circu d'Ándara. Esti macizu ta escoltáu pelos ríos Duh.e al oeste y Deva al este y alministrativamente allúguense ente Asturies y Cantabria.
Al encruz del Colláu de Cámara accédese al verdaderu nucleu del Macizu Oriental. Siguiendo l'alliniación suroeste-noreste aprucen en primer llugar los Picos de Cámara (2.050 m), boza l'itinerariu resguilada más importante'l Macizu d'Ándara. left|thumb|300px|En primer términu'l Cuchallón de Villasobrada (2.461 m), nos Urrieles. Al fondu, el Macizu d'Ándara Siguiendo escontra'l norte yá aprucen altores relevantes, como'l Prau Cortés (2.288 m) y el Picu Cortés (2.373 m). Tamién el Cueto la Encina (2.193 m), que da balgu a la Morra de Llechugales, máximu altor d'esti macizu colos sos 2.444 metros d'altor.
Más al norte alcuéntrense los Picos del Ḥierru (2.422 m) y la Pica'l Ḥierru (2.421 m), tamién conocida como l'Evanxelista o Tiru la Infanta. Nesti puntu añíciase un biforcu, qu'hacia'l norte va'l Picu Valdomingueru (2.265 m), les Malates y el Cuetu la Vezada, que van dar, hacia l'oeste a les Vegues de Sotres.
Siguiendo'l Picu Valdomingueru escontra'l norte tán les Piques del Ḥou sin Tierre (2.159 metros la más alta les dos), el Cuetu Teḥau (2.129 m), el Picu Boru, el Cuetu los Clabreros y, al cabu, la Pica de Fonte Soles, que va dar al Ḥitu d'Escarandi, llende septentrional del Macizu d'Ándara. thumb|300px|Macizu Central: La Torre l'Osu, escoltada a la chusca pola Torre'l Carnizosu y a la drecha pola Aguya de los Martínez y la Torre de les Colladetes Dende'l Picu Valdomingueru hacia'l noreste esisten otros cembos, como son el Picu Sorianu (2.161 m) y los Cuetos de los Senderos y de la Ramazosa (dambos en tornu a los 1.900 metros d'altor), nes rodiaes del abellugu del Casetón d'Ándara. Al otru llau del abellugu allevántase’l Picu’l Macondíu, de 1.999 metros.
Figurables son tamién los bisllos que s'alcuentren al este la Morra de Llechugales, como son la Siella del Caballu Cimeru (2.436 m) y al sur d'ésta, la Tabla’l Pinu (2.154 m).
Dende la Pica'l H.ierru estiéndese un cordal hacia'l noroeste que recuerre cembos como'l Picu'l Graḥal d'Arriba (2.349 m), el Picu de Grah.al d'Abaxo (2.248 m), el Castiellu'l Graḥal (2.091 m), la Rasa de la Inagotable (2.284 m) y el Cuetu'l Diablu (2.267 m), tamién conocíu como la Ḥunciana.
Al este la Ḥunciana allevántase'l Picu'l Sagráu Corazón, de 2.214 metros y con gran significación pues dende'l últimu añu'l sieglu XIX cellébrase, por parte la xente llariego, una ceremoña nel so cembu. Dende esti picu en sen este, al tresvel de la Forcada Ḥonfría (1.988 m) atópense bisllos como'l Picu de la Ḥonfría (2.067 m), el Castillín (2.042 m), l'Altu de los Novillos (2.033 m) o, yá nel estremu oriental, la Peña'l Roblu (1.775 m).
Coyendo como referimientu'l Picu'l Sagrau Corazón, allevántense hacia'l norte otros altores como'l Picu de Samelar (2.227 m), el Cantu la Concha (2.093 m), l'Altu les Verdianes (2.024 m). y yá per embaxo los dos mil metros, les Becerreres, el Cuetu les Becerreres y los Columbros. Dende l'Altu les Verdianes y al encruz del Colláu la Llaguna (1.948 m) s'alcen, nel estremu oriental del Macizu d'Ándara, bisllos como'l Picu les Agudines, de 1.976 metros d'altor. Les siguientes cumes (el Picu l'Aceru, el Picu la Tarabillera, el Picu Paña, el Cuetu la Llosa y el Ciruenzu Mayor) van perdiendo altor progresivamente hasta roldar los mil trescientos metros y aportar al llugar u, pel este, finen los Picos d'Europa.
Fauna
thumb|300px|El robezu, rei de los Picos L'animal más representativu ye'l Robezu cantábricu. La so presencia nes faces más empicaes de los macizos remanez tan ablucante como sosprendente ye la so axilidá nun terrén tan abegosu pues ye l'únicu que s'atreve aventurar en Picos hasta les sos estayes más altes.
En llugares más accesibles hai una mayor doyura de tribes, como'l corciu, el gochu xabaz, el raposu, el bardión, o'l llobu. Tamién pueden figurase la llóndriga, el llirón, l'corcuspin, el melandru o l'esguil. Y como non, al recuñar gallu montés, magar que la so presencia ye mayor nel Cordal Cantábricu. Ente les aves tamién sobresalen; el verderríos, la utre, l'aigla real o la zapiquera, y el frangüesu. Esti caberu rexistró'l primer nacimientu en marzu de 2020 dende'l desaniciu de la especie n'Asturies hai 70 años.
Flora
L’allegancia los Picos d'Europa a la costa, de cerca trenta quilómetros, permite que nellos s'espoxiguen tribes vexetales tanto atlántiques como mediterránees. La vexetación presente en Picos pue desemeyase según l'altor a la que s'atopa. Asina puen señalase les árees dominaes pol alcéu cantábricu, el carbayu y la faya. Per enriba los 1.500 metros, por mor a l'altor y a lo arispiu'l terrén, la presencia vexetal llimítase, ellí onde'l suelu lo permite, el pradial alpín. Figuren la presencia d'otres tribes vexetales, como la castañal, el texu, el fresnu, l'abedoriu, el conxal o la texa, y tamién delles tribes de flores, como l'aguileña cantábrica, l'alhelí de campu o la siempreviva.
Rami Malek
Rami Malek (árabe:رامي مالك), nacíu'l 12 de mayu de 1981, ye un actor de los Estaos Xuníos descendiente d'inmigrantes exipcios.
Carrera
Malek ye conocíu sobremanera pol so personaxe televisivu Kenny na serie de la cadena Fox La Guerra en casa. Tamién participó nun episodiu de la serie Medium, un episodiu de Gilmore Girls y dos episodios de Over there. Malek tamién interpretó al faraón Ankmenrah na película risible del añu 2006 Night at the Museum. Interpretó les voces de los personaxes adicionales del videoxuegu Halo 2, anque nun apaez nos creitos. Tamién apaeció na octava temporada de la serie 24 de la Fox como Marcos Al-Zacar, un suicida. Esti actor tamién hai interpretando al soldáu Merriell "Snafu" Shelton na serie bélica The Pacific y tamién salió na película "Twilight : Amanecer (Parte II)" part 2 como'l vampiru Benjamin.
Llicencióse en Belles Artes na Universidá de Evansville. Anguaño vive en Los Angeles.
Na primavera del añu 2007, Malek apaeció na presentación teatral Vitaly Productions de la obra The Credeaux Canvas de Keith Bunin.
En marzu de 2010, Malek foi escoyíu pal repartu de Larry Crowne, la segunda película de Tom Hanks como guionista y direutor.
Rami Malek apaeció na última película de la saga de Twilight: Amanecer (Parte II) nel papel de Benjamin, de l'alianza d'Exiptu. Benjamin acompaña a una vampira exipcia llamada Tia. El don especial de Benjamin ye l'habilidá pa controlar los cuatro elementos. Tamién actuó como Joshua Washington nel videoxuegu Until Dawn
Vida personal
Tien un hermanu ximielgu llamáu Sami que ye cuatro minutos más nuevu qu'él. Asistió al institutu Notre Dame de Sherman Oaks, California y estudió na Universidá de Evansville,
Briord
Briord ye una comuña francesa del departamentu d'Ain, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Grendel
Gréndel ye un jotun tamién llamaos trolls y unu de los trés antagonistes presentes nel poema épicu Beowulf, compuestu alredor de los años 700-1000 d. C.
Nel poema hai poques descripciones del bisarma, pero infierse que se trataba d'una criatura selvaxe, con una fuercia brutal y d'enorme estatura. Seique un demoniu o un xigante, tamién se refieren a él nel poema como un ogru o un licantropo y fíu de Caín.
Descripciones nel poema
Nel poema, Gréndel invade Hérot, la tierra de los daneses, volviéndola inhabitable, yá que taramiaba humanos ensin que naide se-y opunxera. El héroe de los gautas, Beowulf, dexa la so tierra natal pa ganar a la bisarma. El guerreru terminar matando dempués d'una llucha a mano llimpia. Y depués la madre de Grendel vuelve pa vengase, más tarrecible y poderosa, pero tamién vence a manes de Beowulf.
La so primer apaición nel poema:
en covarones y llamargues. Dende tiempos remotos careciendo la pena que Dios infligió"
La so fuercia:
llegó ante la estancia. Con solo tocala, :722 na puerta rompió los forxaos cerrojos:
Única descripción física:
Los sos poderes máxicos:
que por tolos llaos poníanle acoso :800 al dañible enemigu, nun topaben la forma :801 de mancalo de muerte: al foscón proscritu :802 espada nenguna qu'hubiera nel mundu, :803 nin el fierro meyor, ablayalo podía, :804 pos él cola so maxa abruxaba les armes, :805 los sos filos de guerra."
== N'otres obres Famosu pol poema, el so nome foi utilizáu como sinónimu de demoniu. Inclusive se llegó a usar n'obres de lliteratura moderna, como la saga de ciencia ficción Los cantares de Hyperion, na que'l so autor Dan Simmons referir con esti nome a la so particular bisarma Paniega. Nel mundu del cómic, atopar nel diseñu del mesmu nome dibuxáu y guionado por Matt Wagner.
Na novela Devoradores de cadabres de Michael Crichton, afecha al cine como The 13th Warrior, que rellata una versión "realista" de Beowulf escrita pol viaxeru musulmán Ibn Fadlan, Grendel ye sustituyíu polos Wendol, una tribu de neandertales que sobrevive nun valle remotu de Dinamarca en plenu sieglu X y qu'apavora a los poblaos viquingos de la zona. La madre de Grendel ye representada nesta obra como la sacerdotesa y xefa suprema de la tribu. Tamién la banda Marillion compunxo una tema nel so honor, poniéndose del llau del "bisarma". Ye la tema más llarga de la banda. El grupu de heavy metal Dantesco compunxo una tema llamada "la última visita de grendel".
Cobos de Fuentidueña
Cobos de Fuentidueña ye un conceyu d'España, na provincia de Segovia, comunidá autónoma de Castiella y Lleón.
Clima
El clima de Cobos de Fuentidueña ye mediterraneu continentalizado, de resultes de la elevada altitú y el so alloñamientu de la mariña, los sos principales carauterístiques son:
La inversión térmica ye frecuente en Cobos de Fuentidueña, especialmente en iviernu, en situaciones anticiclóniques fuertes que torguen l'ascensu del aire y concentren el pocu mugor nel valle del Ríu Duratón, dando llugar a borrines persistentes y xelaes. Esti fenómenu remata cuando al calecer l'aire que ta en contautu col suelu restablezse la circulación normal na troposfera; suel ser cuestión d'hores, pero en condiciones meteorolóxiques desfavorables la inversión puede persistir mientres díes.
Evolución de la delda viva
Ente los años 2008 a 2014 esti conceyu nun tuvo delda viva.
Peter Brook
Peter Stephen Paul Brook, conocíu como Peter Brook, foi un direutor de teatru, cine y ópera que vivió en Francia desde principios de los años 1970. Foi ún de los direutores más influyentes del teatru contemporaneu. .
En 2019 recibió'l premiu Princesa d'Asturies de les Artes
Aspidosperma quebracho-blancu
El quebracho blancu (Aspidosperma quebracho-blancu) ye una especie arbórea de la familia Apocynaceae, qu'habita nel centru d'América del Sur. Nun tien de confundir se con otres especies tamién conocíes como quebrachos, pero del xéneru Schinopsis.
Descripción
Ye un árbol alto con cañes péndulas y fueyes persistentes, simples, elíptiques, coriacees y llixeramente espinescente nel ápiz. Les flores hermafrodites disponer n'inflorescencies cimosas, axilares y terminales. Son de color mariellu claru y esprenden un nidiu arume una vegada que l'árbol ta en plenu floriamientu. El frutu ye un folículo de 7 a 12 cm de llongura que contién numberoses granes de forma alada.
La madera del quebracho blancu ye uniformemente mariellu ocre, ensin diferencies ente duramen y albura. Ye bastante pesada (densidá relativa = 0,885 g/cm³) y dura, respuendi bien al curváu y a golpes. Mal ensugada, tiende a colapsar, produciendo deformaciones y frayatos, polo qu'esi procesu tien de ser lentu; la madera tien de tratase con funguicides. Ye bono de trabayar; tien munchos usos en carpintería (ruedes, carros, pisos, zapatos, ferramientes de mano, muebles); bona pa pieces d'axedrez, skies, etc. Caltenida con creosota puede usase n'esteriores. En delles partes ye bien usada como carbón, nun produz chispes o grandes cantidaes de ceniza, y quema fuerte y adulces.
Distribución
Distribuyir nel sureste de Bolivia, gran parte del centru y norte de l'Arxentina, l'oeste del Paraguái, y l'oeste del Uruguái.
Historia
Esta planta conozse como melecinal dende tiempos precolombíns. Los xesuites qu'acompañaben a los primeres espedicionarios per tierres suramericanes fixeron enforma usu d'ella pa combatir tou tipu de fiebres. Nun foi hasta'l sieglu XIX que llegó a Europa dada la so bona reputación como febrífuga. Nos últimos años el so consumu hai ablayáu enforma sobremanera nos países occidentales onde otres plantes tienen virtúes similares y meyores.
Propiedaes
Medicinalmente utilízase la corteza pol so altu conteníu en dalgunos alcaloides, anque de forma popular tamién s'usaron los frutos, les fueyes y los raigaños.
Ente los alcaloides que s'aisllaron atopamos derivaos de la yohimbina, que s'usó con frecuencia como afrodisiacu daes les virtúes nes disfunciones eréctiles d'esti principiu activu. El so usu, sicasí, tien de faese baxu estrictu control médicu. Hasta apocayá usóse como estimulante respiratoriu y expectorante y prescribióse en casu de bronquitis, asma o enfisema pulmonar. Otres virtúes melecinales reconocíes son les d'antipiréticu, antisépticu, tónicu, antimaláricos y anestésicu.
Decocción: 2 gramos por 200 ml d'agua frío y poner a ebullición dos minutos. Utilizar pa la fiebre.
Taxonomía
Aspidosperma quebracho-blancu describióse por (Schltr.) Lyons y espublizóse en Botanische Zeitung (Berlin) 19: 137. 1861. Aspidosperma: nome xenéricu que fai referencia al prefixu aspid (en griegu, 'cubierta proteutora', 'escudu') y sperma ('grana') faciendo referencia a la durez d'estes granes alaes.
quebracho: epítetu que tien el so orixe nel so nome popular que de la mesma, provién de la contraición castellana de «quiebra + hachu» dando a entender la durez de la so madera. thumb|right|240px|Les sos carauterístiques.
Assevent
Assevent ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Buellas
Buellas ye una comuña francesa del departamentu d'Ain, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Cerberu
Na mitoloxía griega, Cerbero (en griegu Κέρβερος Kérberos, ‘demoniu del pozu’), tamién conocíu como Can Cerbero, yera'l perru d'Hades, una bisarma de tres cabeces na tradición más común pero de cincuenta cabeces según Hesíodo, con una culiebra en llugar de cola.
Cerbero guardaba la puerta del Hades (el inframundu griegu) y aseguraba que los muertos nun salieren y que los vivos nun pudieren entrar. Yera fíu d'Equidna y Tifón, y hermanu d'Ortro. La esistencia d'un perru infernal na entrada de los infiernos paez que yá taba presente na mitoloxía indoeuropea orixinal, pos apaez nos mitos d'otros pueblos indoeuropeos, como ye'l casu del perru ensangrecíu Garm na mitoloxía escandinava.
Heracles prinda a Cerbero
thumb|[[Heracles|Hércules y Cerbero, de Francisco de Zurbarán (1634, Muséu del Prado, Madrid).]] El postreru de los dolce trabayos de Heracles foi prindar a Cerbero. Viaxó primero a Eleusis pa ser empecipiáu nos misterios eleusinos y aprender asina cómo entrar y salir vivu del Hades, y de camín p'absolvese a sigo mesmu de la culpa por matar a los sos fíos. Atopó la entrada al inframundu en Ténaro. Atenea y Hermes ayudáronlu a trespasar la entrada a la ida y a la vuelta. Gracies a la insistencia de Hermes y al so propiu aspeutu fieru, Caronte llevó-y n'el so barca al traviés del Aqueronte.
Mientres taba nel inframundu, Heracles lliberó a Teseo, pero la tierra tremeció cuando intentó lliberar a Pirítoo, polo que tuvo que dexalo tras. Dambos fueren encarcelaos por Hades, quien los suxetara mágicamente a un bancu cuando intentaron secuestrar a Perséfone. Dicha maxa yera tan fuerte que cuando Heracles tiró de Teseo pa lliberar, parte de les zanques d'ésti quedaron pegaos al bancu, lo qu'esplicaría por qué los sos descendientes teníen zanques notablemente delgaes.
Delles versiones cunten que, pa llevase a Cerbero, Heracles a cencielles píde-y permisu al dios Hades, y ésti apuerta cola condición de que Heracles nun faiga dañu al perru. Pero n'otres versiones, Heracles dispara una flecha a Hades. Tres esto, en delles versiones Heracles llucha contra'l perru y abasnar fora del Hades, pasando pola cueva Aquerusia. N'otres, Heracles trata con amabilidá al fieru perru, y ésti, al ser tratáu asina per primer vegada, acompañar fuera dócilmente.
Teoríes sobre'l so orixe
La constelación de Piscis nun tuvo siempres acomuñada con dos pexes, pos el pexe estelar orixinal yera Piscis Austrinus. Tamién se creyó que yeren dos persones, xuníes (qu'en delles histories yeren tresformaes en pexes, lo que terminó evolucionando a simples peces). Dambes taríen xuníes so la eclíptica, l'área que se creía que representaba'l inframundu. La eclíptica, el tránsitu del sol, corta dichu venceyu. Unu d'ellos queda práuticamente fuera (el más occidental) y l'otru paez siguir xuníu a la eclíptica y dirixise escontra baxo (el más oriental). Sicasí, parte del primeru sigue xunida.
El que la persona que Heracles llogró lliberar de la so trampa nel inframundu seya Teseo indica la conocencia de que los mitos sobre él rellaciónen-y cola reina de les amazones, y de que por tantu tienen d'apaecer na siguiente historia como compañeru de Heracles. Esta énfasis na continuidá ta posiblemente rellacionáu col fechu de que la constelación que representa la siguiente historia tamién apaez parcialmente sobre Piscis. thumb|Cerbero, por [[Gustave Doré.]] So Piscis ta la constelación de la Ballena, criatura que de normal ye considerada un bisarma marina o precisamente una ballena. Sicasí, ye igualmente posible vela como dos puertes zarraes colos sos postes y un grupu de trés estrelles tres el centru de dambes. Puesto que miren escontra la eclíptica y tán mui cerca d'ella, diches puertes seríen les del inframundu, que taría so la eclíptica. El guardián de les puertes del Hades yera tradicionalmente Cerbero, que tenía tres cabeces, una asociación que rique l'usu de los trés principales (anque comparativamente débiles) estrelles de la constelación moderna de Fornax a manera de cola.
Charaxes bernardus
Charaxes bernardus ye una especie de lepidópteru perteneciente a la familia Nymphalidae. Ye orixinaria d'Asia.
Cerberu
Teoríes sobre'l so orixe
Puesto que Cerbero yera consideráu un elementu permanente del Hades, pocu podía asocede-y que-y fixera dañu. Al nun haber nenguna otra constelación nesta rexón, poca historia más podía dáse-y amás de la de faer daqué non permanente, como move-y al otru llau de les puertes.
Charaxes bernardus
Distribúinse pela India. Les canesbes aliméntense d'Aglaia lawii.
Cerberu
Teoríes sobre'l so orixe
Alternativamente, una versión anterior podría nun incluyir la historia de Teseo encarceláu, lo que podría ser una reelaboración posterior del papel de les constelaciones na historia. En tal casu, la caña de Piscis que nun escapa de la eclíptica podría destinase a representar el consiguiente ascensu de Cerbero (pero entá atáu, y teniendo por tantu que volver a la fin).
Derrotes
Cerbero foi ganáu delles vegaes:
Arqueoloxía
N'ochobre de 2013, un equipu d'arqueólogos italianos empobinaos por Francesco D'Adria toparon una estatua de Cérbero de 1,5 metros d'altor nes ruines de l'antigua Hierápolis, en Turquía. Esti afayu dexó confirmar la hipótesis de qu'un covarón topáu en 2012 yera'l Plutoniu, o puerta d'accesu al Inframundu descrita por Estrabón.
Intereses
thumb|250px|right|Bocetu del Can Cerbero, [[1585, Giuseppe Arcimboldo.]]
Regina Helena Potsch Andreata
Regina Helena Potsch Andreata ye una bióloga, taxónoma, botánica, curadora, y profesora brasilana.
Biografía
En 1969, llogró la llicenciatura en historia natural pola Universidá de Santa Úrsula, USU, y otra llicenciatura en Ciencies Físiques y Biolóxiques pola mesma casa; un máster en botánica supervisada pola Dra. Graziela Maciel Barroso (1912-2003), defendiendo la tesis "Smilax Linnaeus (Smilacaceae) ensaio para uma revisão das espécies brasileiras", pola Universidá Federal de Rio de Janeiro (1979). Y, en 1995, el doctoráu pola Universidá de São Paulo.
Anguaño, ye profesora na Universidá de Santa Úrsula, investigadora visitante nel Xardín Botánicu del Institutu d'Investigación de Rio de Janeiro, profesora collaboradora - Muséu Nacional de la UFRJ y becaria del Conseyu Nacional de Desenvolvimientu Científicu y Teunolóxicu. Tien esperiencia en botánica, con énfasis en taxonomía vexetal, actuando sobre Smilacaceae, Smilax, taxonomía, flora y Rio de Janeiro.
Ye autora na identificación y nomamientu de nueves especies pa la ciencia, a abril de 2015, de cuatro nuevos rexistros d'especies, especialmente de les families Herreriaceae, Sapindaceae, y n'especial de los xéneros Smilax, Diatenopteryx (vease más embaxo'l venceyu a IPNI).
Collado Hermoso
Collado Hermoso ye un conceyu d'España, na provincia de Segovia, comunidá autónoma de Castiella y Lleón.
Xeografía
Tien una superficie de 16,38 km².
Atiesta al norte con Pelayos del Arroyo y Santiuste de Pedraza, al este con La Salceda y Torre Val de San Pedro, al oeste con Sotosalbos, y al sur cola provincia de Madrid.
El nucleu urbanu atopar a 1.222 metros d'altitú sobre'l nivel del mar, anque les cotes más altes del conceyu algamen 1.900 metros.
Ta travesáu por dos regueros, conocíos como Río Viejo y Ríu Sordillo, el primeru afluente del Ríu Pirón y el segundu del Ríu Cega.
Economía
thumb|left| [[Avileña-Negra ibérica|Vaca negra (avileña)]] Los usos tradicionales fuelguen na ganadería estensiva, qu'entá se caltién con unes 300 cabeces de ganáu bovino de carne. Nel pasáu tamién esistieron vaques de lleche y cabres. Tamién yera común tener dos vaques de tiru pa usales na parexa. D'últimes en cada casa nun faltaben pites, coneyos y de xacíu unu o dos gorrinos d'engorde que la so matanza celebrar n'avientu.
Hansel y Gretel
Hansel y Gretel (n'alemán, Hänsel und Gretel) ye un cuentu de fades alemán recoyíu polos hermanos Grimm.
Na coleición de cuentos de los Hermanos Grimm, Hansel y Gretel (Hänsel und Gretel) ye'l nᵘ 15. Correspuende al tipu 327-A de la clasificación d'Aarne-Thompson: Hansel y Gretel.
Argumentu del cuentu de los Hermanos Grimm
Hansel y Gretel yeren los fíos d'un probe lleñador. Yeren una familia tan probe qu'una nueche la madrasca convence al padre d'abandonar a los neños nel monte, yá que yá nun teníen con qué alimentalos. Hansel oyó esto, polo que salió de la so casa a buscar piedres, coles cualos marcó un camín a otru día cuando se dirixíen al monte.
Hansel y Gretel dormiéronse, y apenes salió la Lluna empezaron a caminar siguiendo'l camín que Hansel marcara coles piedres enantes. Pela mañana llegaron a la so casa. La so madrasca, sosprendida pol fechu decide que la próxima vegada van llevar a los neños entá más adientro nel monte, por que nun puedan salir d'ellí y tornar. Hansel, qu'otra vegada escuchó los discutinios de los sos padres, decide salir a xuntar piedres nuevamente, pero esta vegada nun pudo, una y bones la puerta taba cerrada con llave.
Dempués de dos díes perdíos nel monte, cuando yá nun sabíen más que faer, los neños detener a escuchar el cantar d'un páxaru blancu al cual depués siguen hasta llegar a una casina fecha de pan de jengibre, pastel y azucre morico. Hansel y Gretel empezaron a comer, pero lo que nun sabíen yera qu'esta casina yera la trampa d'una vieya bruxa pa zarralos y depués come-y los.
Esta vieya bruxa decide zarrar a Hansel y tomar a Gretel como criada. Toles mañanes la bruxa faía que Hansel sacara'l deu por ente los barrotes del establu pa comprobar qu'engordara, pero ésti engañar sacando un güesu que recoyera del suelu.
Un día, la bruxa decide comese a Hansel y manda a Gretel a comprobar que'l fornu tuviera llistu pa cocinar. La neña da cuenta de la trampa y llogra que la bruxa se meta nel fornu. Al intre, Gretel emburria a la bruxa y cierra el fornu.
Tres la muerte de la bruxa, los neños tomen de casar perlles y piedres precioses y parten a realcontrase col so padre, que la so muyer morriera.
La so vida de miseria por fin terminara, dende esi día la familia nun sufrió más fame y toos vivieron xuntos y felices pa siempres.
Notes
"Hänsel y Gretel" ye parte d'una tradición surdida a fines del sieglu XIX, col nome de Märchenoper -ópera de cuentos de fades-, y foi estrenada'l 23 d'avientu de 1893 nel Hoftheater de Weimar, Alemaña, so la direición de Richard Strauss.
La célebre obra foi calificada por Sigfrido, fíu de Richard Wagner, como la obra más importante dempués de Parsifal, y Engelbert Humperdinck asignó al rellatu una combinación de cites wagnerianas pa una hestoria simple con un tratamientu orquestal complexu.
Seiji Kaneko
Seiji Kaneko (金古 聖司, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Ceignes
Ceignes ye una comuña francesa del departamentu d'Ain, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Catedral de Notre-Dame de París
La catedral de La Nuestra Señora (Cathédrale Notre-Dame) ye una catedral de cultu católicu, sede de l'archidiócesis de París, la capital de Francia. Dedicada a María, madre de Xesucristu, ta asitiada na pequeña islla de la Cité, arrodiada peles agües del ríu Sena. Ye unu de los monumentos más populares de la capital francesa y unu de los edificios más señeros y antiguos de cuantos se construyeron n'estilu góticu. L'usu anovador de la bóveda de crucería y del arbotante, los escomanaos y coloríos rosetones y el naturalismu y la bayura de decoración escultórica estrémenla de l'arquiteutura románica.
La so edificación entamó nel añu 1163 y, pa 1260, yá taba completada la mayor parte, anque se remató nel añu 1345 y tuvo bien de tresformaciones a lo llargo de los sieglos siguientes. Mientres la década de 1790, tres la Revolución francesa, Notre-Dame sufrió la profanación de parte de la so imaxinería relixosa, que quedó estropiada o destruyida. La publicación de La nuestra Señora de París por Victor Hugo, sicasí, alicó l'interés popular por ella. Eugène Viollet-le-Duc encabezó un proyeutu de restauración que principió en 1845 y duró un cuartu de sieglu. Coles mesmes, en 1963 llimpióse de sarriu la fachada y recuperóse'l color orixinal. Ente 1991 y 2000 llevóse a cabu una nueva campaña de llimpieza y restauración.
El 15 d'abril de 2019, l'edificiu sufrió daños significativos por causa d'una quema; la cubierta esbarrumbó, l'aguya principal cayó y los rosetones quedaron estropiaos.
Contestu: transición del románicu al góticu
Les catedrales del góticu surden venceyaes a la idea de la rellumanza y la monumentalidá, como consecuencia clara de les necesidaes y aspiraciones de la sociedá de la dómina. L'arquiteutura gótica ye un instrumentu poderosu nel senu d'una sociedá que ve tresformase la vida urbana a un ritmu aceleráu nel entamu del sieglu XI. La ciudá resurde con una estrema importancia nel campu políticu y nel campu económicu (espeyu de les crecientes rellaciones comerciales); xubiendo tamién, pel so llau, la burguesía adinerada y la influyencia del cleru urbanu. La resultancia d'esto ye una sustitución tamién de les necesidaes de construcción relixosa fuera de les ciudaes, nes comunidaes monástiques rurales, pol nuevu símbolu de la prosperidá urbana, la catedral gótica. Y como repuesta a la busca d'una nueva dignidá creciente nel senu de Francia, surde la catedral de Notre-Dame de París.
Procesu de construcción
izquierda|miniaturadeimagen|La catedral a finales del [[sieglu XIX  según un grabáu d'Alfred-Alexandre Delauney.]] izquierda|miniaturadeimagen|Vista de la testera. Magar la poca calidá constructiva del sosuelu, esti allugamientu tien un llargu historial dedicáu al cultu relixosu. Los celtes celebraren equí les sos ceremonies onde, más tarde, los romanos alzaríen un templu al dios Xúpiter. Tamién nesti llugar esistió la primer ilesia cristiana de París, la basílica de Saint-Etienne, proyeutada por Childebertu I alredor del añu 528. En sustitución d'esta obra surdió una ilesia románica que va remanecer hasta 1164, cuando principia la construcción de la catedral actual.
Yá en 1160, y a resultes del ascensu centralizador de París, l'obispu Maurice de Sully consideró la esistente ilesia (de San Esteban) poco digna de los nuevos valores. El góticu inicial, colos sos anovamientos téunicos que permiten formes hasta entós imposibles, ye la respuesta a la demanda d'un nuevu conceutu de prestíu nel dominiu ciudadanu. Mientres el reináu de Lluis VII, y col so sofitu, esti proyeutu foi bendicíu financieramente por toles clases sociales. Asina, y teniendo en cuenta'l grandor del proyeutu, el programa siguió aína y ensin interrupciones que pudieren asoceder por falta de medios económicos (daqué común, na dómina, en construcciones de gran valumbu).
La construcción empecipió en 1163 reflexando influxos de l'abadía de Saint Denis, subsistiendo entá duldes tocantes a la identidá de quien asitiaría la primer piedra, l'obispu Sully o'l Papa Alexandru III. A lo llargo del procesu (la construcción, incluyendo cambeos, duró hasta mediaos del sieglu XIV fueron dellos los arquiteutos que participaron nel proyeutu, esclariando esti factor les diferencies estilístiques presentes nel edificiu.
Mázcaru N95
El Mázcaru N95 ye un cubrebocas de tipu desechable que sirve pa penerar aproximao'l 95% de les partícules del aire. Esti tipu de mázcaru foi aprobáu pol Institutu Nacional pa la Seguridá y Salú Ocupacional de los Estaos Xuníos como unu de los mázcaros autofiltrantes o quirúrxiques. Suélense usar en redolaes llaborables en que se topen partícules nocives y mutagénicas, como la metalurxa, recueya de basura y construcción. Tamién s'atopen autorizaos pola FDA como dispositivos médicos.
Catedral de Notre-Dame de París
Procesu de construcción
En 1182 el coru yá daba servicios relixosos y, mientres la transición ente los sieglos, rematóse la nave. Al entamu del sieglu  arrinquen les obres de la fachada oeste coles sos dos torres, estendiéndose a mediaos del mesmu sieglu XIII. Los brazos del transeptu (d'orientación norte-sur) fueron edificaos de 1250 a 1267 baxo supervisión de Jean de Chelles y Pierre de Montreuil. Al empar, llevántense otres catedrales alredor nun estilu más avanzáu dientro del góticu; la catedral de Chartres, la catedral de Reims y la catedral d'Amiens.
Cambeos posteriores
izquierda|miniaturadeimagen|Interior de la nave. miniaturadeimagen|Los arbotantes de la catedral, construyíos a principios del [[sieglu XIII, son una solución estructural típica de l'arquiteutura gótica que deriva les presiones de les bóvees escontra los contrafuertes afitaos al esterior de los murios.]] La catedral foi alteriada bultablemente a finales del sieglu XVII, mientres el reináu de Lluis XIV de Francia, principalmente na zona este, na que sepulcros y vidreres fueron destruyíos pa ssustituyilos por elementos más al gustu del estilu artísticu de la dómina, el Barrocu. Asina, ente 1630 y 1707, el gremiu d'orfebres de París encargó un cuadru al añu a artistes como Laurent de La Hyre o Sébastien Bourdon. Axuntáronse 77 pintures de gran formatu, que depués desvalixáronse. En feches recién, tornaren al templu una docena d'eses obres.
Mázcaru N95
El mázcaru tien una equivalencia en protección al mázcaru FFP2 de la norma europea.
Catedral de Notre-Dame de París
Cambeos posteriores
En 1793, mientres la Revolución francesa, destruyéronse más elementos de la catedral y munches de les sos ayalgues robáronse, acabando l'espaciu en sí por sirvir d'almacén p'alimentos. En 1804 Napoleón Bonaparte coronóse a sigo mesmu emperador na catedral.
Mázcaru N95
Ye utilizada pa evitar andaes d'axentes patolóxicos como tuberculosis, SRAG y coronavirus. ​ Son desechables, pa un usu de 3 a 7 díes.
La designación N significa que nun penerar aceites; y el 95, que penera hasta'l 95 % de les partícules nel ambiente.
Funcionamientu y forma d'usu
Ye de bon usu por cuenta de la so forma ergonómica, que s'afai a la cara.
Catedral de Notre-Dame de París
Fitos
miniaturadeimagen| [[La coronación de Napoleón (1805-1807), cuadru de Jacques-Louis David. La obra retrata l'interior de Notre-Dame mientres la coronación de Napoleón Bonaparte como emperador de Francia'l 2 d'avientu de 1804.]]
Descripción de la catedral
Esiste entá nesta catedral una dualidá d'influencies estilístiques: per un llau, reminiscencies del románicu normandu, cola so fuerte y compacta unidá; per otru llau, el yá innovador aprovechamientu de les evoluciones arquiteutóniques del góticu, que-y dan al edificiu una llixereza y aparente facilidá na construcción vertical y nel soporte del pesu de la so estructura (siendo la cadarma de soporte estructural visible namái dende l'esterior).
Mázcaru N95
Presentaciones
Vienen ensin válvula y con válvula. La de válvula ye utilizada pa menguar la sensación d'aforfugamientu, pero nun ye recomendable cuando esiste'l riesgu d'enfermedaes respiratories.
Catedral de Notre-Dame de París
Descripción de la catedral
La planta ta marcada pola formación en cruz llatina apuntada a Occidente, d'exa llonxitudinal acentuada, y non perceptible dende l'esterior. La cruz ta «encuallada» nel edificiu, envolubrada por un doble deambulatoriu, que circula prl coru na cabecera (al este) y enllarga paralelamente a la nave, dando llugar, asina, a cuatro naves llaterales.
La fachada occidental
miniaturadeimagen|300x300px|Les trés puertes de la fachada oeste Ye la fachada principal y la de mayor monumentalidá. Pué establecese una afinidá na composición y trazos xenerales cola fachada de Saint-Denis, una derivación de la fachada del románicu normandu.
La fachada presenta trés niveles horizontales y ta estremada en trés zones verticales polos contrafuertes llixeramente prominentes que xunen en verticalidá los dos pisos inferiores y refuercen los picos de les dos torres. Na organización de la fachada, que sigue un patrón xerárquico y xeométrico, pueden estremase la torre norte, la torre sur, la Galería de les quimeras, el rosetón occidental, la Galería de los reis y les puertes d'accesu:
Sobro les puertes de la fachada, atópase la Galería de los reis, formada por 28 estatues que representen a los reis de Xudea ya Israel. Mientres la Revolución francesa, diches estatues fueron destruyíes na so mayor parte por cuenta de que creíase que representaben a los reis de Francia, polo que les estatues actuales son retruques de les orixinales, parte de les cualos pueden trate nel Muséu Cluny.
Les torres tienen 69 metros d'altor. La torre sur contién la famosa campana Emmanuel. Puede visitase, pasando pola Galería de les quimera (mitoloxía) quimeras.
Interior
miniaturadeimagen|267x267px|Interior de la catedral escontra l'altar mayor. L'interior de la catedral destaca pola so lluminosidá y ventanales, gracies a los amplios ventanales que se abren na cabecera, el claristorio, el triforio y les naves llaterales. Gran orixinalidá y audacia suponen les pilastres cilíndriques que dixebren los espacios de les naves. En contra de lo que se fixo dempués na mayoría d'edificios góticos, diseñóse a manera de columnes xigantes, ensin fexes o columnilles adosaes. Les bóvedes y les tracerías de los ventanales amuesen diseños simples, como correspuende a la fase inicial del góticu en que fueron proyeutaos. La decoración escultórica de capiteles, enjutas y demás espacios tamién respuende a la cencellez heredera de la tradición cisterciense, y predominen nellos los elementos vexetales.
Na cabecera, destaca la monumental Piedá, esculpida por Nicolas Coustou nel , y que preside la catedral dende'l centru del ábside. Arrodien a la estatua dos tales efixes del rei Luis XIII, obra de Guillaume Coustou, y Luis XIV, por Antoine Coysevox. Dambos monarques apaecen arrodillados n'actitú de súplica, y arródien-yos ánxeles portando les Arma Christi.
L'espaciu del coru caltién parte de la sillería de madera que foi asitiada nesti espaciu nel   Presenta una decoración típicamente barroca, con bayura de volutes y baxorrelieves tallaos.
La mayor parte de les vidreres fueron asitiaes mientres les socesives restauraciones que se realizaron dende'l  .
L'órganu
derecha|miniaturadeimagen|L'órganu de la catedral de Notre-Dame.
L'órganu principal de la catedral ye un destacáu preséu, obra de Aristide Cavaillé-Coll na so mayor parte; tien una caxa afatada con autómates. La plaza d'organista titular de Nôtre Dame ye unu de los más altos honores a los que puede aspirar un músicu. Ente los que la ocuparon destaca Louis Vierne, que foi organista ente los años 1900 y 1937.
Quema
La quema na Catedral de Notre-Dame de París foi un accidente de causes entá desconocíes que s'empecipió na tarde del 15 d'abril de 2019 nel techu del edificiu y causó daños considerables. L'aguya de la catedral y el techu colapsaron, y l'interior y los artefautos qu'allugaba fueron gravemente estropiaos.
Lliteratura
Mientres el Romanticismu, Victor Hugo, escribió, en 1831, la novela Notre-Dame de Paris. Asitiando los acontecimientos na catedral mientres la Edá Media, la historia trata de Quasimodo, que se namora d'una xitana de nome Esmeralda. La ilustración poética del monumentu abre puertes a un nuevu deséu de conocencia de l'arquiteutura del pasáu y, principalmente, de la catedral de Notre Dame de París.
Attiches
Attiches ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Regina Hernández Gama
Regina Hernández Gama ye una química mexicana. Anguaño trabaya como Profesora investigadora asociada de tiempu completu nel CICATA unidá Querétaro del IPN dende'l 2008.
Estudios
Estudió la carrera de Química Bacterióloga Parasitóloga (2000-2005) na Escuela Nacional de Ciencies Biolóxiques del IPN. Siguiendo cola so preparación llogró'l grau de Maestría en Ciencies Químicu Biolóxiques na mesma institución (2005-2008). Darréu ingresó a la Unidá Politéunica Interdisciplinaria de Bioteunoloxía pa realizar el doctoráu en Bioprocesos (2010- 2014).
Grupos académicos
Forma parte del nucleu académicu del posgráu en Teunoloxía Avanzada. Ye candidata al S.N.I. xineru de 2016 avientu 2018.
Docencia
Ye Profesora Colexada de tiempu completu del área de Bioteunoloxía nel Centru d'Investigación en Ciencia Aplicada y Teunoloxía Avanzada (CICATA) unidá Querétaro del IPN a partir del 2008.
Francia Media
Francia Media (espresión llatina traducible como «parte central del reinu francu») ye'l nome que se dio a la parte del Imperiu carolinxu que correspondió nel Tratáu de Verdún (843) al emperador Lotario I, fíu mayor de Ludovico Pío. Asitiar ente les que correspondieron a los sos hermanos Carlos el Calvo (Francia Occidentalis) y Luis el Xermánicu (Francia Orientalis). miniatura|left|La Francia Media surdida del [[Tratáu de Verdún del 843, ente la Francia Occidental y la Francia Oriental.]] Xeográficamente yera una franxa territorial ente'l mar del Norte y el mar Mediterraneu (darréu conocida como Lotaringia), qu'entendía territorios pertenecientes a los actuales Países Baxos y Luxemburgu, la mayor parte de l'actual Bélxica, les zones de l'actual Alemaña al oeste del Rin, l'este de l'actual Francia, l'actual Suiza y el norte de l'actual Italia.
Regina Hernández Gama
Investigaciones
Realiza investigación principalmente nel área d'estracción ameyorada de petroleu emplegando microorganismos (MEOR poles sos sigles n'Inglés). Tamién realiza investigación en temes como biolixiviación de metales pasaos a partir de residuos peligroses de la industria petrolero, remoción d'azufre a partir de residuos sólides emplegando microorganismos. Adicionalmente collabora en proyeutos de fermentadura alcohólica pa la xeneración de bébores, tales como'l güisqui artesanal, optimizando'l procesu de malteado y fermentadura cola introducción d'ingredientes nacionales como'l maíz nativu, como materia primo.
Francia Media
Tres la muerte de Lotario (855) la Francia Media partir ente los sos trés fíos nel Tratáu de Prüm:
A diferencia de Francia Oriental y Francia Occidental, que tuvieron continuidá nel tiempu, Francia Media sumió en poco tiempu, absorbida polos sos vecinos.
Aubencheul-au-Bac
Aubencheul-au-Bac ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Marpesia zerynthia
Marpesia zerynthia ye una especie de caparina de la familia  Nymphalidae qu'habita al norte y del sur de Mesoamerica.
Distribución
La distribución de Marpesia zerynthia llinda a la ecozona del neotrópicu específicamente. Tiénense vistes nel sur de Perú, Bolivia, Colombia y Brasil. Tamién nel centru de  Méxicu, y raramente pueden ser reparaes tan llonxe como en Texas nos Estaos Xuníos d'América.
Esta especie habita montes tropicales de caducifolios y perennifolios, y puede reparase n'espacios abiertos. Marpesia zerynthia pue habitar n'altitúes d'hasta 2.400 m. Esnala xeneralmente ente aproximao los 800 a 1.800 m.
Ovum
Los güevos tán puestos individualmente nes fueyes d'árboles y arbustos de la familia Moraceae, que inclúi'l xenero Ficus (figos), Chlorophora, Brosimum y Artocarpus. Los güevos tienen forma cónica con  11 costielles verticales. El güevu ye coloráu de la que se pon, pero eventualmente tórnase negru enantes de la eclosion.
Artieda
Artieda o Artieda de Aragón (Artieda o Artieda d'Aragón n'aragonés ) ye una llocalidá y conceyu español asitiáu nel norte de la provincia de Zaragoza, comunidá autónoma d'Aragón, perteneciente a la comarca oscense de la Jacetania y al partíu xudicial d'Ejea de los Caballeros.
Marpesia zerynthia
Canesba
Dempués de la eclosion, la gata nueva ye xeneralmente cilíndrica, escareciendo d'ornamentación na cabeza o cuerpu. La cápsula de tiesta ye negra polenca, y el restu del cuerpu ye d'un color verde maciu tresparente.
La gata madura ye bastante colorida, de normal marcada con rayes y puntos mariellu y/o colloraos. Una fila d'escayos alcuéntrase a lo llargo del envés. La cabeza ta decorada con un par d'escayos bien llargos.
Artieda
Llocalización
Per carretera puede aportase dende Jaca y Pamplona pola N-240. Tamién puede llegase hasta Artieda siguiendo'l Camín de Santiago Francés, la ruta orixinal que parte del puertu del Somport.
Marpesia zerynthia
Canesba
Les canesbes aliméntense de les fueyes de la planta onde foron puestes. La canesba fuelga na superficie cimera de la xamasca, aliméntase nel día. Son indiscriminadamente intolerantes a la presencia de  cualquier intrusu, inclusive d'otres canesbes de la mesma especie. Como mecanismu de defensa, cuando la fadien, la canesba va mover la so espinosa tiesta d'un llau al otru hasta la molestia cese.
Artieda
Naturaleza y mediu ambiente
El clima d'esta zona ye'l típicu d'Aragón, mediterraneu continental secu, cola particularidá del monte, onde les xentes de les sierres pirenaiques soporten baxes temperatures (hasta -30 °C en dalguna ocasión) nos llargos iviernos. Los curtios branos son nidios, anque l'altitú de les distintes contornes y la so orientación escontra'l norte o escontra'l sur fai que la meteoroloxía d'estos montes nun seya uniforme.
Marpesia zerynthia
Pupa
Les pupes angulares son verde maciu, marcaes con puntos más escuros. Proyeuten escayos embaxo la tiesta y l'abdome. Nel élitru proyéutase una espiga negra aguda. Un escayu curtiu y gruesu proyéutase del mesothorax. Dos puntos negros apaecen tres la tiesta, y hai coloración café escuro, naranxa o mariellu, visible nes interseiciones ente segmentos del cuerpu. miniaturadeimagen|312x312px|Placa ilustrada que acompañó la descripción orixinal de [[Hübner en 1823]]
Imagu
El desenvolvimientu del güevu a adultu toma 32 díes o menos.
Artieda
Historia
A mediu camín ente la hestoria romana y la medieval, Artieda constitúyese villa en 1276, pa convertise en merindad de Jaca en 1387. De la primer dómina caltiénense dellos xacimientos romanos, como'l de la ermita de San Pedro, y dellos tramos empedrados de l'antigua calzada romana, de la cual queden restos qu'escurríen pola Canal de Berdún. Los xacimientos arqueolóxicos más importantes asítiase nes partíes de Campu de ruco, Forao de la tuta, Viñes del Sastre y Corrolades de Villasués. De la Edá Media sábese que camudó de manes reales a señoriales, perteneciendo al Monesteriu de Leire dende l'añu 919, a lo menos, yá que nesa fecha sábese que Artieda paga la so diezmu al monesteriu navarru.
Marpesia zerynthia
Imagu
El valumbu de nales del adultu ye d'ente 7 a 8,1 cm. L'élitru tien una cola llarga, espodada. El llau dorsal ye escuru marrón con marxes más pálidos. El llau ventral de dambos de la nala oculta y la nala esterna tienen una seición interior blanca y la seición marrón escura más cercana a los marxes de nala.
Artieda
Historia
El calquier medieval d'esti nucleu puede trate nes sos cases. Sicasí, los edificios renacentistes y neoclásicos tamién se dexa ver, llamando l'atención la Casa de los Diezmos y la Casa del Hospital.