cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Os de Balaguer
Prehistoria
Una muestra escepcional de la presencia de los grupos prehistóricos nesti conceyu vien constituyida poles estaciones con arte prehistórico. La Cova dels Vilars o dels Vilasos, descubierta, en 1972, pol vecín de Vos Josep M. Borràs Viu. Nel añu 2000 afayar el Abrigu del Francés I ya II, polos prospectores d'arte rupestre Etienne Munster y Rose Marie Munster y el Abrigu del Barranc de Vila-seca, pol pintor ya investigador d'arte prehistórico Alexandre Grimal, quien tamién na siguiente campaña de prospecciones, nel añu 2002, afayaría un nuevu frisu al que se punxo'l nome del Abrigu de Borràs Viu, nome del primer descubridor d'arte prehistórico nesti términu. Formes figuratives de les últimes bandes de cazadores pañadores: Arte llevantín (10.000-6.500 años antes del presente) y formes astractes de los grupos productores del neolíticos-bronce (6.500-3.500 años antes del presente), Arte esquemático, conformen un pervalible patrimoniu artísticu-arqueolóxicu declaráu dende 1998 Patrimoniu Mundial pola UNESCO, sol nome alministrativu convencional d'Arte Rupestre del Arcu Mediterraneu de la Península Ibérica. La Cova dels Vilars o dels Vilasos ye de los pocos xacimientos que presenta dalgún tipu de proteición, una y bones el 88,45% de los santuarios con arte prehistórico de les tierres de Lleida escarez d'ella lo que los espón a un permanente peligru. Fuentes: Associació Catalana d´Art Prehistòric.
Patrimoniu históricu
Destaquen les pintures rupestres de la "Balma dels Vilars" (declaraes Patrimoniu de la Humanidá); el monesteriu de monesteriu de Bellpuig de les Ablanes Santa María de Bellpuig de les Ablanes (BCIN) reconvertíu en hospedería; el castiellu "Malignum Castrum" de Vos, árabe en procesu de restauración; el monesteriu del Císter femenín de Santa María de Vallvert; la necrópolis tumular de La Colomina de Gerb, y otros xacimientos y edificios d'interés.
Maria do Carmo Silveira
Maria do Carmo Trovoada Pires de Carvalho Silveira foi Primer Ministra y Ministra de Finances de Santu Tomé y Príncipe dende'l 8 de xunu del 2005 hasta'l 21 d'abril del 2006.
Tamién exerció'l cargu de gobernadora del Bancu Central de Santu Tomé y Príncipe de 1999 a 2005.
Silveira, la segunda muyer n'ocupar el cargu de Primer Ministru del país, ye miembru del Movimientu pola Lliberación de Santu Tomé y Príncipe (MLSTP-PSD). El so periodu como Primer Ministru remató depués de les eleiciones parllamentaries del 2006 realizaes nel país, cuando la oposición ganó al MLSTP-PSD.
Thallomys nigricauda
Thallomys nigricauda ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Namibia, Sudáfrica, y Zambia.
Hábitat
El so hábitat natural ye: subtropical o tropical carbes secos.
NGC 6217
NGC 6217 ye una galaxa espiral barrada allugada na constelación de la Osa Menor a unos 60 millones d'años lluz del Sol. Por cuenta del so baxu rellumu, fai falta un telescopiu con una abertura bastante grande (más de 200 mm) y un cielu bien escuru pa poder acolumbrala.
NGC 6217 foi'l primer oxetu del que se llogró una imaxe cola Cámara avanzada pa sondeos (n'inglés Advanced Camera for Surveys; o ACS, poles sos sigles) del Telescopiu espacial Hubble, dempués de que recibiera los servicios emprestaos pola misión STS-125. Tala imaxe foi tomada como parte de les xeres de calibración y prueba de la ACS dempués de la so restauración.
Samuel Nnoshiri
Biografía
Entamó a xugar nel 2019 nel Heartland FC d'Owerri, l'equipu de la so ciudá natalm col qu'anotó 6 goles en 32 partíos. Llueu, en mayu de 2021, coló pal Katsina UFC pa xugar el restu la temporada. Nesos 3 meses xugó 8 partidos nos qu'anotó 3 goles. Foi internacional cola seleición nixeriana de fútbol y.
Roquete
thumb|Callóndrigos con roquete. El roquete ye una vistidura eclesiástica de llinu asemeyada al alba pero más curtia y que se lleva ensin ceñir al cuerpu. Es asemeyada al sobrepelliz pero cola diferencia de que les mangues son estrenches.
L'usu del roquete quedó dende'l sieglu XIII pa los obispos y pa dellos callondrigos siendo'l sobrepelliz propiu de tolos clérigos. El roquete parez que yá s'utilizaba nel sieglu IX pero'l so nome actual deriváu del llatín roccus o del alemán rock (hábitu) nun s'entama a usar hasta'l sieglu XIII. Nel sieglu XX, el roquete ye d'usu común nes celebraciones llitúrxiques nos ministros relixosos seyan ordenaos o ten en víes de selo. Los obispos, presbíteros y diáconos úsenlos según del derechu. Los seminaristes y los acólitos tamién lu usen.
Existen dos tipos:
El Papa, los cardenales y los obispos úsenlu debaxo de la muceta.
Medinilla
Medinilla ye un conceyu d'España perteneciente a la provincia d'Ávila, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Forma parte de la contorna del Alto Tormes.Cerca del Berrueco. Cuanta con un muséu de los llavaderos antiguos que s'usaben d'antiguo En cuntaba con una población de  habitantes.
Bissey-la-Côte
Bissey-la-Côte ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Medinilla
Xeografía
name=altitú>
Bissey-la-Côte
Tien una población de y una superficie de  km².
Medinilla
Xeografía
El conceyu presenta un peculiar relieve montascosu, con elevaciones como "la teta Gilbuena" y "el Cuetu del Berrueco".
Naturaleza
Medinilla cuenta con un llamativu patrimoniu natural, con abondoses especies animales, ente les que pueden destacar les abubillas o'l xabalín.
La carrera a la Teta Gilbuena
Ye una famosa tradición pa los abubillos xubir tolos años el monte llamáu la Teta Gilbuena. Son 6,5 quilómetros aproximao nos que mientres cuerres conoces a la xente d'otros pueblos que se suman a esta costosa tradición.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 22,88 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Heráldica
Un escudu, probablemente de cayuela, alcontráu na conocida tradicionalmente como "Cai de les Armes" representando una senciella torre.
Nel Catastru del Marqués de la Ensenada de 1753 figuraben, ente los 100 vecinos empadronaos, dos Hijosdalgos: don Francisco y Don Miguel García de les Gradillas, hermanos y con familiares nel vecín conceyu de Santibáñez de Béjar. Debieron d'esistir ente éstos y el conceyu de Medinilla diferencies no tocante a la reconocencia de tal condición pos en 1762 empecípiase un pleitu ante la Real Chancillería de Valladolid per parte de Don Francisco nel que, como ye de rigor nesti tipu de pleitos, apúrrese cuantes partíes de bautismu, actes de matrimoniu y testamentos respuendan por la so ascendencia de familia con cortil reconocida. Lo interesante del espediente empecipiáu ye qu'apurre copia d'una Real Carta de fidalguía d'Alonso y Pedro García de les Gradillas, vecinos del de Medinilla, emitida en 1538 como carta ejecutoria (güei diríamos "sentencia firme") tres el pleitu empecipiáu en 1537 polos hermanos Pedro y Alonso García de la Gradillas, vecinos de Medinilla:
Posteriores indagaciones sobre la posible casa con cortil conocida como orixe del llinaxe atopamos col del apellíu "Gradilla" (sic) inventariáu nel repertoriu Blasones de delles families d'España realizáu por Juan Fco. Hita, Rei d'Armes de Felipe IV, ente los años 1641 al 1655 cola siguiente descripción:
Tradiciones
Una de les costumes más carauterístiques de Medinilla ye la de los Quintos, fiesta na que se celebra'l maduror de los mozos adolescentes, nel so camín a adultos. Los braniantes siguen calteniendo la tradición, torgando qu'esta suma. Nesta celebración realizada n'honor al santu Santuyano (febreru)participen tolos mozos de dieciocho años. Dalgunes de les aiciones más frecuentes que se realicen son:
La plaza de toros
Según los datos axenciaos pol investigador Gabriel Cusac, que realizó un trabayu antropolóxicu sobre la ermita de Fonte Santa de Medinilla, la plaza de toros que forma parte del conxuntu d'edificaciones nes que s'integra'l templu, «pudiera ser la más antigua d'España». De tal manera, según les sos manifestaciones, tratar d'una plaza de mediaos del sieglu XVII, de forma cuadrangular. Prueba d'ello ye que, «esta plaza yá ye citada en documentos d'espectáculos taurinos de finales del sieglu XVII, polo que puede considerase la plaza de toros n'usu más antigua d'España». Sicasí, l'estáu d'esta construcción ye «llamentable», según Cusac, qu'añede qu'habría que plantegase un proyeutu de rehabilitación bien cuidadosa. El bejarano Javier Cusac realizó un estudiu que se va publicar nel Centru d'Estudios Bejaranos a finales d'anguaño y el so interés na ermita de Fonte Santa y los edificios añedíos anicia, ente otres coses, en que «Medinilla perteneció, nel so día, al Ducáu de Béjar». El direutor de la Secretaría del Patrimoniu de la Diócesis d'Ávila, Óscar Carbayeda, afirmó a esta redaición que «nel inventariu onde tenemos recoyíos los bienes patrimoniales de la Diócesis d'Ávila consta esta edificación como bien antigua, anque nun tenemos constancia de que sía la plaza de toros más antigua d'España». Sía que non, el voceru del Obispáu, propietariu de la finca, asegura que nun nos plantegemos, pel momento, nenguna actuación en Fonte Santa». Pela so parte, l'alcaldesa de Medinilla, Soledad Muñoz Arribas, afirmó que «el Conceyu tien enforma interés en que se curie y restáurese debidamente y tantu la plaza como la ermita y los edificios allegantes» y manifestó que'l consistoriu ta abiertu a cualquier collaboración tendente a ello. Fuentes de la Xunta de Castiella y Llión afirmaron que «nun consta qu'haya nengún proyeutu de restauración al respeutu», anque, si haber, estudiaríen la posibilidá de financiamientu».
Poemes populares
De la tradición poética del pueblu destaca'l so famosu cantar "Viva la Virxe de Fonte Santa". Dichu cantar, que s'interpreta mientres toles celebraciones eclesiástiques del pueblu, ye bien conocíu por tolos habitantes del pueblu. La hestoria de dichu cantar remontar al sieglu XVI. Mientres una templada tarde del primer día del mes setiembre, un monxu claretianu llamáu Don Virgilio pasiaba poles paraxes naturales cercanos a l'aldega. Averábase la hora de la oración y decidió arrodillarse nel campu, a les veres d'un pequeñu manantial d'agua puerco y non potable, y ponese a rezar los sos credos. Mientres el décimu credo, cunta la lleenda qu'una Virxe apaecióse-y ante los sos güeyos y bendíxolu con felicidá y suerte. El monxu, sosprendíu, nun podía creese qu'aquella fora la imaxe real de la Virxe María. Pero les sos duldes estenáronse cuando la supuesta "Virxe" profetizó-y que los males de los homes veríense calmos. Pero que para ello antes debería de pasase por un periodu de completa destrucción, maldá y egoismo humanu, nel que lo único qu'importaba yera l'interés propiu y les persones taben movíes por intereses de poder y tierres. Dempués d'habese lleváu a cabu esta anunciación la Virxe sumió del manantial, non ensin antes pidir al monxu qu'anunciara'l mensaxe y que construyera nel so honor una ermita. Cuando'l monxu decató l'agua del manantial yera clara, pura y tan inmaculada como la mesma presencia divina. Dende aquel día'l manantial recibió'l nome de Fonte Santa, y años dempués construyóse na so contorna la conocida ermita que recibe'l mesmu nome. Don Virgilio predicó'l mensaxe que la Virxe de la Fuente Santa pidiéra-y, y pallo compunxo la so obra poética "Viva la Virxe de Fonte Santa", que col tiempu pasó de ser un poema escritu a convertise nun cantar recitáu por xuglares, y en los nuesos díes pola xente del pueblu. El poema diz asina:
El monxu claretianu morrió tempranamente a los diez años siguientes, pero non ensin dexar patente una coleición de manuscritos, de los que nun se tien constancia na actualidá, pero de los que se sabe qu'afirmaben acontecimientos tan importantes como la Revolución Francesa o la Guerra d'Independencia Española. Créese qu'estos fechos afayar Don Virgilio n'alcuentros posteriores cola Virxe'l mesmu día que'l so primer alcuentru y nel mesmu llugar: la Fonte Santa.
Mengamuñoz
Mengamuñoz ye un conceyu d'España perteneciente a la provincia d'Ávila, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Atopar a 32 km de la capital provincial, xunto al Puertu de Menga (1564 m), ente la sierra de la Paramera y La Serrota. Pol pasa l'antigua calzada romana del Puertu del Picu, nel so camín al norte en direición a Arévalo. Tamién foi llugar d'importancia pa l'alzada, al pasar pequí la Cañada Real Lleonesa Occidental. En cuntaba con una población de  habitantes.
Símbolos
120px|left|Escudu de Mengamuñoz L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi diseñáu pol especialista Eduardo Duque y Pindado, y aprobáu oficialmente la col siguiente blasón:
Xeografía
name=altitú>
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 11,75 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Fiestes
8 y 9 de setiembre, Ntra. Sra. de la Paz
CeCe Peniston
CeCe Peniston (Cecilia Veronica Peniston; 6 setiembre 1969) ye una cantante d'Estaos Xuníos qu'a principios de los 1990s foi una de les más esitoses artistes de música de baille na hestoria de Billboard Dance music/club d'EE.XX. consiguiendo cinco númberu unu en trés años.El so cantar más afamáu "Finally" aportó a una de les temes más vendíes nel mundu, con tres millones de copies.
N'avientu de 2016, la revista Billboard asitiar ente los Top 100 cantante de música Dance/Club de tolos tiempos (como la 52ª).
Infancia
Peniston nació en Dayton, Ohio, nos Estaos Xuníos, pero pasó la mayor parte de los sos años de formación en Phoenix, onde se camudó a los nueve años. Empezó a cantar na ilesia y faciendo obres de teatru y musicales en sestu grau. Participó en concursos de karaoke locales y shows de talentos de cantar, y, amás tomaba clases de pianu.
Foi coronada Miss Arizona Negra en 1989 y Miss Galaxy en 1990.
Carrera
Empezó la so carrera musical en xineru de 1991, cuando Felipe "DJ Wax Dawg" Delgado, el so amigu y productor residente tamién en Phoenix, pidió a CeCe faer coros nel nuevu discu de Tonya Davis, una rapera conocida como "Overweight Pooch".
Un añu dempués publicó "Finally", el so primer single. El cantar aprució na escena 'dance' d'Estaos Xuníos na seronda de 1991, onde se convirtió nun himnu de baille instantáneamente algamando n'ochobre, la parte cimera de la llista Billboard Hot Dance Music mientres dos selmanes, y llograr una respetuosa posición (Non. # 29) nel estranxeru.
Dempués de la so primer tema grabó un álbum del mesmu nome que foi publicáu en xineru del añu siguiente.
"We got a love Thang", el segundu senciellu (co-escritu con Chantay Savage), foi númberu 1 n'Estaos Xuníos en febreru y n'Inglaterra el Non. 6.
Peniston empezó una xira en pequeñes sales de cine nos EE.XX. en sofitu del so álbum. Los sos viaxes empezaron con una serie d'espectáculos nes Filipines, Xapón, Reinu Xuníu, Alemaña, España ya Italia, y dempués del so regresu a los EE.XX., Peniston llanzó "Keep On Walkin '", una composición de hip hop que consiguió en xunu'l so tercer númberu 1 nel Billboard Hot Dance Music y otru Top 10 nel Reinu Xuníu.
El 17 d'ochobre, la revista Billboard anunció que Peniston yera la candidata principal pa los premios Billboard, siendo nomáu en cuatro categoríes: tres veces na categoría de baille con "Finally" (Meyor Nuevu Artista, Meyor Artista Femenina y Meyor Direición), y unu na categoría R&B/Rap (Meyor Artista femenina) pol so ésitu "Keep on Walkin'". A última hora, el cantar ganó dos premios, y trés de los sos senciellos llanzaos en 1992 figuraben tamién dientro de les 100 meyores cantares de les llistes de ventes de fin d'añu. Nel Reinu Xuníu, Peniston foi catalogada na nº20 de Meyores Ventes de Singles en 1992.
Otros cantares tomaos del álbum algamaron la categoría de Top 40 y a la fin del añu Peniston recibió dellos premios polos sos llogros na industria de la música en 1992, ente ellos, un premiu Billboard de la Música (como Meyor Nueva Artista Dance), tres premios ASCAP (pal cantar del añu, cantar más interpretáu del añu, y compositor Pop del Añu), otros trés premios (como meyor nueva artista dance, meyor solista dance,. L'álbum foi nomáu a un Premiu de la Música Soul Train '93 como'l meyor álbum R&B/Soul en categoría femenina.
Un añu dempués, publicó'l so segundu álbum, y p'evitar trate encasillada na música de baille incluyó delles balaes anque nenguna foi escoyida para single. "I'm in the Mood" foi finalmente'l primer senciellu, siendo de nuevu Non. 1 de Peniston n'EE.XX. y algamó el Non. 16 nel Reinu Xuníu. "I'm Not Over You" foi'l segundu y "Hit by Love" el tercer cantar tomáu del álbum.
A la fin del añu 1994 Peniston foi nomada artista númberu 1 de Billboard Hot Dance Music / Club. Tamién foi calificada como la quinta artista femenina del Top R&B Singles (detrás de Janet Jackson, Toni Braxton, Aaliyah y Mariah Carey).
Como miembru del quintetu gospel llamáu "The Sisters of Glory" grabó un álbum espiritual en 1995.
En 1996, la cantante puclica el so tercer álbum "I'm movin' on". La pista principal, "Movin 'On", de base R&B con elementos de dellos xéneros, foi producíu por Dave 'Jam' Hall, el responsable de la tema 'Dreamlover' de Mariah Carey y delles temes de Madonna del so anterior LP Bedtime Stories. El cantar entró nel Top 40 de les llistes R&B/Hip d'EEXX nel puestu númberu #29. Y los siguientes singles el númberu #48 y # 52,] con nenguna entrada na llista Hot 100.
En 1998, el 'remix' de David Morales de la tema "Somebody Else's Guy", incluyíu nel álbum, pero orixinalmente popularizáu por Jocelyn Brown, foi un ésitu sorprendente n'Europa, onde s'algamar el númberu #13 nel Reinu Xuníu y el #26 en Xapón. y foi'l tem escoyíu pa promover un recopilatorio de grandes ésitos tituláu a cencielles "The Best Of".
El so siguiente álbum, "Non body else", nun llegó a ver la lluz por distintos motivos y a partir d'entós, lloñe yá del mainstream tres el so ésitu nos años 90, pasó la década de los 2000s como artistes de grabación de diversos estilos ya influencies musicales que la caltuvieron na industria de la música y a güeyos del públicu como gran vocalista.
Discografía
Otros álbumes:
Bissey-la-Pierre
Bissey-la-Pierre ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
CeCe Winans
Priscilla «CeCe» Marie Winans Love ye una cantante, compositora, actriz, presentadora de talk show, escritora y oradora d'Estaos Xuníos de música cristiana y música gospel. Más conocida por ser integrante al pie del so hermanu Bebi Winans del dúu Bebi & CeCe Winans, el so primer discu como solista Alone in His Presence dexó-y ganar el Premiu Grammy al meyor álbum gospel R&B contemporaneu na ceremonia de 1996, ente que na de 2006 recibió'l so segundu Grammy na mesma categoría por Purified. Vendió doce millones de discos a nivel mundial, y ye una de les artistes de música cristiana con más ventes de tolos tiempos.
Per otru llau, recibió'l Premiu Grammy a la meyor interpretación vocal gospel femenina por Don't Cry» na ceremonia de 1990.
Prullans
Prullans ye un conceyu de la provincia de Lleida, comunidá autónoma de Cataluña, na comarca de la Baxa Cerdaña y asitiáu al este de la contorna.
Economía
Agricultura y ganadería bovina. Turismu.
La Alberca (Salamanca)
Toponimia
El nome de La Alberca vien de la pallabra hebrea "bereka", combinada col artículu árabe "al", el nome Al-Bereka significa llugar d'agües.
Símbolos
izquierda|209x209px|Representación heráldica del blasón aprobáu
Escudu
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu'l 3 de mayu de 1993 col siguiente blasón:
Bandera
La bandera municipal foi aprobada tamién el 3 de mayu de 1993 cola siguiente descripción testual:
Historia
Nos dinteles de les puertes suel haber inscripciones relixoses, esto podría indicar que los sos pobladores yeren conversos y utilizaben esti métodu pa reafitar la so fe.
Nel sieglu XIII La Alberca yera una villa dependiente de la corona lleonesa, siendo de los pocos llugares de la Sierra de Francia que nun pertenecía al Condáu de Miranda del Castañar, anque compartía con este la so pertenencia al Reinu de Lleón.
A la fin de la Edá Media destaca un fechu d'importancia capital pa la zona: l'afayu de la imaxe de la Virxe de la Peña de Francia (1434), que convirtió'l santuariu construyíu darréu nun llugar de pelegrinación, al que se xunieron los pelegrinos del Camín de Santiago que siguíen el llamáu Camín del Sur pola Calzada de la Plata.
Otru fechu importante de la hestoria de La Alberca, según cuenta la tradición en 1465 les muyeres albercanas vencieron a les tropes portugueses del Prior de Ocrato, nesta victoria #arrampuñar a los portugueses el pendón, qu'entá güei caltiénse nel pueblu, esta victoria festexa'l segundu día de la pascua de resurrección.
Precisamente nel sieglu XV, Juan II fizo que la villa de La Alberca pasara a depender de la Casa d'Alba, qu'años dempués llogró'l control de parte de la Sierra de Francia col favor de Fernando'l Católicu, arrexuntando estos dominios so la xurisdicción de la villa cacereña de Granadilla. Sicasí La Alberca llogró caltener gran autonomía al respective de Granadilla, llegando a tener les sos propies ordenances en 1515 y a ser Las Hurdes una devesa de La Alberca hasta 1835.
Nel sieglu XVII la Peña de Francia, cola so Virxe Negra, foi citada por Miguel de Cervantes n'El Quixote; siendo'l valle de Las Batuecas pa Lope de Vega l'escenariu nel que s'abeluguen dos namoraos que fuxen de la Corte. Dende entós La Alberca, cola Peña de Francia y Las Batuecas, fueron un escenariu convertíu en mitu, en lleenda.
Nel sieglu XIX, cola creación de les actuales provincies en 1833, La Alberca quedó definitivamente integráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa.
En 1940 el pueblu convirtióse en Monumentu Históricu-Artísticu facilitando'l caltenimientu del cascu urbanu. Foi'l primer conceyu español que consiguió tal distinción.
Monumentos y llugares d'interés
miniaturadeimagen|Ilesia de Nª Sra. de l'Asunción. miniaturadeimagen|Ermita del Humilladero. miniaturadeimagen|Ermita de San Blas.
Fiestes
Mientres el 15 d'agostu, celebrase en La Alberca'l Ofertorio, fiesta n'honor a la Virxe de l'Asunción, enllena de rellumanza barroca y onde podrán vese los coloríos traxes rexonales y el folclor típicu. A otru día represéntase El Loa, una comedia popular qu'entemez elementos relixosos y profanos. Estes fiestes tán declaraes de ínteres turísticu nacional.
El 8 de setiembre celebra la romería a la Peña de Francia y el sábadu anterior a pentecostés celebra la romería a Mayaes Vieyes.
En payares retomóse la Calbochada, esta consiste ye amagostar na plaza del pueblu mientres s'amuesa'l folclor de la zona.
El 2 de febreru celebra la festividá de Les Candeles con una procesión cola Virxe de l'Asunción.
Tradición relixosa
derecha|miniaturadeimagen|Calaveres nel Banzáu. La Alberca ye un pueblu llitúrxico y tradicional. El marcáu espíritu relixosu mientres sieglos configura'l calter albercano que se proyeuta n'espresiones de ritos pa tola so vida, tien ritos pa nacer, ritos pa vivir y ritos pa morrer. La manifestación visual del ritu foise forxando mientres sieglos, per una parte en manifestaciones costumistes y por otra en manifestaciones arquiteutóniques, que ye lo que queremos cuntalos.
Namái hai que caminar peles cais de La Alberca y la contorna pa ver manifestaciones relixoses grabaes en piedra, quiciabes pol pruyimientu del home de permanecer na memoria de los vivos cuando los que lo faen yá nun tán, o quiciabes pa recordase asina mesmos y a los demás que'l sentimientu relixosu ta presente. vamos convidalos a visitar dalgunos d'esos llugares sagraos que dende sieglos se fueron llevantáu en La Alberca y contorna. Y queremos empezar per citar un documentu de fai agora unos 422 años alrodiu de La Alberca:
"…Tien namái una ilesia parroquial y xunto al pueblu una ermita de San Sebastián y dos ermites, una de La nuesa Señora de Mayaes Vieyes y otra de San Pedro y dos humilladeros…".
Deporte
La Sierra de Francia ye escenariu d'una de les pruebes más importantes de Trail Running / Carreres per monte, que se celebren na actualidá. Trátase de Trés Valles, Sierra de Francia, qu'escurre polos valles del Alagon, Monsagro y Batuecas, y que se convirtió un referente a nivel internacional. Celébrase'l segundu fin de selmana del mes de marzu, con salida y llegada na llocalidá de La Alberca.
Armando Felgueroso
Inicios
Inicia la so carrera artística a la temprana edá de 9 años, en 1973, embaxo les directrices y enseñances de José Luis Cueto Arias, "Pin el Cuetu", quien, amás de dirixilu, escribe-y los sos primeros monólogos.
Dos años más tarde, xúntase al cuadru escénicu del grupu folklóricu "Atapecer", creáu pola collaboración de Cueto y "La Mariñana", sitiu onde s'aposienta hasta la desapaición del mesmo nel añu 85, interpretando diálogos y obres de teatru de "Pachín de Melás" y del mesmu "Pin el Cuetu" y acompañando too ello col so llabor monologuista como "Min de les Pieces", que lu llevará a ganar premios en diferentes concursos, como'l d'Avilés, la muestra "Ciudad de Oviedo", el de la "Universidá Popular de Xixón" y el de "Mercaplana", qu'algama dos vegaes.
Tres la creación de la Sociedad Artística Popular, nel añu 1986, entra na Xunta Direutiva, pa que lu nomen bien llueu direutor artísticu y coordinador d'actividaes.
Actor de la Compañía Asturiana de Comedias
Acabante 1987, súmase al repartu de la Compañía Asturiana de Comedias, participando hasta anguaño nos montaxes del grupu, tanto como actor como responsable d'illuminación y, dende 2007, como axudante de direición.
Monologuista: "Min de les Pieces"
En mayu de 1991, fúndase l'AICA (Asociación d'Intérpretes de la Canción Asturiana), formando parte d'ella tamién cuasi dende la so fundación, sofitando dende dientro la dignificación del monólogu asturianu y guetando siempre pola participación en certámenes de costumismu, como'l Salón de Teatru Costumista de Candás o'l de Piedrasblancas, ente otros.
Otros trabayos
Per otru llau, collabora en dos curtiumetraxes asturianos a principios de los años 90: Xicu'l toperu, de Gonzalo Tapia y Paisaxe con figura, d'Arturo Castro. Nel añu 2000, escomienza el so camín televisivu nel programa "La Gran Manzana" de Teleasturias, onde dará vida al intrépidu reporteru "James Corigos" durante tres años y mediu. Más recientemente rueda, embaxo la direición de Juan José Campanella, la serie de televisión Vientos de agua y participa nel rodaxe de la película Oviedo Express, de Gonzálo Suárez.
Premios y reconocimientos
El Salón de Teatru Costumista de Candás-y diera'l premiu "Aurora Sánchez" al Meyor Actor del añu 2009.
Madreña
thumb|Madreñes decoraes. La madreña, galocha o zuécalu ye un tipu de calzáu de madera d'una sola pieza, que na suela tien un tacón y dos pieces delanteres pa caltener los pies fuera del fríu y la llentura.
Úsense nel norte de la península Ibérica, sobremanera n'Asturies y, con distintu nome, en Cantabria, Galicia, Llión y País Vascu. Anque tamién en zones de monte d'Aragón y Cataluña, como calzáu de trabayu nel campu, suelen calzase colos pies nunes zapatielles.
Xunta Asesora de Toponimia del Principáu d'Asturies
La Xunta Asesora de Toponimia del Principáu d'Asturies ye un órganu colexáu consultivu y asesor de l'Alministración del Principáu d'Asturias pal cumplimientu de les xeres que tenga encomendaes d'investigación y normalización de los topónimos asturianos. (Artículu 1 del Decretu 38/2002, del 4 d'abril, pol que se regula la Xunta)
Surde al rodiu de la Llei 1/1998, de 23 de marzu, d'Usu y Promoción del Bable/Asturianu, qu'espón, nel so artículu 16, la necesidá d'un órganu consultivu, que-y correspuenda, ente otres funciones, el dictamen previu a la determinación, pol Conseyu de Gobiernu, de los topónimos de la Comunidá Autónoma. Nómase "Asesora" col propósitu de resaltar el so calter consultivu.
Precedentes
La Xunta Asesora de Toponimia del Principáu d'Asturies vieno a sustituyir a l'anterior Xunta de Toponimia, regulada pol Decretu 62/98 del 29 d'ochobre (BOPA n.263 del 13 de payares de 1998) y modificada pol Decretu 38/2002 del 4 d'abril (BOPA n.90 del 19 d'abril de 2002).
La Xunta de Toponimia 1998-2002 ñaz como consecuencia de la Llei d'Usu del Bable/Asturianu, col cometíu d'estudiar la toponimia asturiana y "favorecer la normalización de topónimos respetando los usos llingüísticos de la rexón". Funcionaba mediante dos órganos: un Plenu (con funciones informatives, emitía los informes pertinentes y proponía midides d'aición) y una Comisión Permanente (col llabor del estudiu de la toponimia na documentación esistente y sobre'l tarrén y la de responder consultes). Ensin embargo, los resultaos fueron imperceptibles, porque la Llei d'Usu del Bable Asturianu malpenes se punxera en marcha hasta'l 2002.
Anantes del 98, taba en vigor la Llei Orgánica, de 30 d'avientu, del Estatutu d'Autonomía p'Asturies, que prevía la defensa y la difusión de la llingua y la cultura asturianes. Por ella, la Conseyería de Cultura crea la primer Xunta de Toponimia nel añu 1985, con una cadarma paecía a la de 1998-2002, anque con competencies solamente consultives, que se fueron ampliando o amenorgando según distintos decretos, pero con escasa repercusión del so trabayu.
Composición
L'artículu 2 del Decretu 38/2002 del 4 d'abril, establez la composición de la Xunta Asesora de Toponimia colos siguientes miembros: un presidente, un vicepresidente, seis vocales y un secretariu.
La Presidencia tará en manes del titular de la Direición Xeneral que-y competa en materia cultural (el Direutor Xeneral de Política Llingüística anguaño). Tien la potestá d'incorporar a la Xunta a persones especializaes en temes a alderique o estudiu, de forma transitoria y consultiva.
La Vicepresidencia recayerá nel titular de la Direición Xeneral que-y competa en materia d'ordenación del territoriu( el Direutor Xeneral d'Ordenación del Territoriu y Urbanismu).
• Un miembru de l'Academia de la Llingua Asturiana, designáu pola institución.
• Un profesor en representación de la Universidá d'Uviéu, nomáu pol órgano competente d'esta.
• Un miembru del RIDEA, designáu por este.
• Dos espertos de prestixu na materia, nomaos pol titular de la Conseyería d'Educación y Cultura.
• El Titular de Direición Xeneral competente en materia de cooperación llocal(la Direutora Xeneral d'Alministración Llocal).
La Secretaría dirá pal titular del Serviciu qu'algame les competencies de promoción o enseñanza del bable/asturianu (Xefa del Serviciu de Política Lingüística). Anque tien voz, nun tendrá votu dientro la Xunta.
Tolos cargos tienen calter honoríficu y el so desempeño nun ye retibuyíu económicamente.
Pol Artículu 4 del mesmu Decretu, establézse'l rexime de sesiones: aconceyarase cada vez que seya convocada pol Presidente, ensin númberu establecíu, pero que nun pue ser menor de trés vegaes per añu.
Miembros d'anguaño
El xueves 22 d'avientu de 2011, constituyóse la Xunta Asesora de Toponimia nun aconceyamientu onde la sée de la Conseyería de Cultura y Deporte, presidía pol direutor de la Oficina de Política Llingüística, Alfredo Ignacio Álvarez Menéndez. La composición ye la que sigue:
Funciones
L'Artículu 3 del Decretu 38/2002, del 4 d'abril fala de les funciones de la Xunta Asesora de la Toponimia, que son, fundamentalmente, cuatro:
Procedimientu
Resultante de les funciones estipulaes nel Decretu de regulación de la Xunta Asesora de la Toponimia del Principáu d'Asturies, esta articula la so llabor al rodiu de tres oxetivos fundamentales:
Proposición de la validez oficial de los topónimos filolóxicamente aprobaos
A la Xunta Asesora de Toponimia correspuénde-y el llabor de proponer les formes toponómiques que'l Conseyu de Gobiernu convertirá n'oficiales, al traviés d'una resolución de la Conseyería de Cultura, Comunicación Social y Turismu. D'esta mientre, los topónimos apaecíos nos dictámenes y nel nomenclátor apurríos pola Xunta Asesora de Toponimia queden filolóxicamente validaos y propónense como les formes oficiales a tolos efeutos (anque dempués puean correxise mediante alegaciones argumentaes y documentaes)
Por validez oficial entiéndese'l reconocimientu por parte de les Alministraciones de la denominación propuesta pola Xunta Asesora de Toponimia, de manera que la forma autóctona del topónimu reconozse como la denominación propia y correuta en documentos alministrativos, logotipos institucionales, mapes, rexistros, indicadores, rótulos, comunicaciones internes y externes, etc.
Son previsibles dos situaciones básiques:
El reconocimientu de la denominación oficial afeuta al ámbitu del Principáu d'Asturies. Convídase a establecer los pertinentes convenios coles Alministraciones centrales, cola fin d'algamar el so reconocimientu nel ámbitu l'Estáu, y coles Alministraciones llocales, pa promover y esparder la toponimia tradicional nel so territoriu.
Encamientu pa la xeneralización del usu de los topónimos propuestos como oficiales
En virtú del artículu 3.d del Decretu 38/2002, de 4 d'abril, la Xunta Asesora de Toponimia tien la potestá d'encamentar l'usu efeutivu de los topónimos validaos pa los que propón la so oficialización énte les entidaes públiques afeutaes.
Por otra parte, sedrán los organismos y autoridaes del Principáu d'Asturies emprenderán las dilixencies pertinentes pa promocionar los topónimos oficiales nel usu de diverses entidaes privaes socialmente relevantes.
Enllaces esternos
Nueva composición pal 2012
Portia Simpson-Miller
Portia Lucretia Simpson-Miller ye una política xamaicana qu'ocupó'l cargu de Primer Ministru del so país dende'l 30 de marzu 2006 hasta 11 de setiembre 2007 y dende el 5 de xineru de 2012 hasta'l 3 de marzu de 2016. Ye presidente del Partíu Nacional del Pueblu y dende el 2007 hasta'l 2012, líder de la oposición.
El 29 d'avientu de 2011 llamar a eleiciones adelantraes, onde la fuercia del primer ministru Andrew Holness perdió la mayoría de los escaños en disputa, dando la victoria a encomalo política encabezada por Simpson-Miller, quien a partir del 1 de xineru de 2012 foi designada primer ministra.
Blagny-sur-Vingeanne
Blagny-sur-Vingeanne ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
663
Fechos
Un monxu anónimu realiza la primera esguilada al monte Fuji en Xapón
Criollu francés de Trinidá y Tobagu
El Criollu francés de Trinidá y Tobagu (Patwa) ye un idioma criollu de base francesa, variedá del criollu antillanu, bien paecíu al Idioma kweyol. Esta variedá de criollu francés anguaño ye faláu polos descendientes de los criollos franceses que emigrarón de les antillas franceses. El numbero exactu de los falantes nativos d'esti criollu ye desconocíu. Acordies colos datos de SIL (de 2004), solo esisten 3.800 falantes de toles edaes, pero l'idioma esta en cayente y n'amenazada d'estinción.
Fenaquistoscopiu
El fenaquistoscopiu (del griegu phénakistiscos (engañar) y scopein (esaminar, mirar)) foi'l primer xuguete ópticu que dexaba reproducir el movimientu d'una imaxe. Basar nel efeutu de la persistencia de la visión o persistencia retinal y foi inventáu simultáneamente el 1832 pol físicu belga Joseph Plateau y pol matemáticu ya inventor austriacu Simon von Stampfer.
L'aparatu ta compuestu por un discu xiratoriu de cartón con una serie de rendijas o ranuras equidistantes y una serie de dibuxos que descomponen les fases d'un movimientu nuna de les sos cares. L'espectador asítiase delantre d'un espeyu y asitia les imáxenes de cara al espeyu de forma que al faer xirar el discu y mirar al traviés d'una ranura llógrase la ilusión de les imáxenes en movimientu. La separación ente les rendijas fai la función de obturador de forma que la imaxe retenida nel celebru puede xunise cola imaxe siguiente del discu, dando sensación de movimientu cuando'l cartón xira a una velocidá fayadiza.
Etimoloxía y Ortografía
Cuando'l diariu Le Figaro presentó l'aparatu en xunu de 1833, yá esplicó que'l términu “fenaquistoscopio” venía de les pallabres griegues phénakistiscos, que venía del verbu “engañar” o ”decepcionar”, y de skopein, que significaba “esaminar” o “mirar”, yá que ops significaba “güeyu”. Con éses el nome que quixo dase a la pallabra yera daqué como “engañu de la mirada”, “decepción del güeyu” o “ilusión óptica”.
L'inventu tien como nome real “fenaquisticopio” (phénakisticope), a pesar de que se fixo conocíu col nome mal escritu: “Fenaquistoscopio” (phenakistoscope).
El términu fenaquisticopio foi utilizáu per primer vegada posiblemente pola compañía francesa Alphonse Giroux et Compagnie nuna solicitú por una llicencia d'esportación el 29 de mayu de 1833, y esti nome utilizar nos sos xuegos de caxes. Otru editor de París, Junin & Lazard, denominar de la mesma (phénakisticope) pero ensin l'acentu (phenakisticope).
L'inventor, Joseph Plateau, nun-y dio nome al aparatu cuando se presentó en xineru de 1833, pero utilizar más tarde aquel mesmu añu nun artículu pa referir-s'a otra versión que saliera nel mercáu cola cual él nun tenía nada que ver. Nesi momentu, él tenía una edición del productu nel mercáu la cual llamaba "Fantascopio". Una edición anterior denominárase "Fantasmascopio".
El nome de “fenaquistoscopio” posiblemente foi introducíu polos llitógrafos Forrester & Nichol en collaboración col ópticu Johnn Dunn; ellos utilizaron el títulu “El Fenaquistoscopio o'l Discu Máxicu” nos sos xuegos de caxes como publicidá en setiembre de 1833. La pallabra “scopi”, que taba escrita mal, entendióse como que venía de la pallabra griega “skopos” que significaba “oxetu d'atención”, “observador” o “el que mira”, y que naquel momentu yera bastante utilizáu a la de denominar instrumentos ópticos, como por casu, el telescopiu, el calidoscopiu o'l bioscopio.
Anguaño, l'incorrectu “fenaquistoscopi” paez que ye'l más utilizáu.
Teunoloxía
Cuando hai'l mesmu númberu d'imáxenes que d'apertures, les imáxenes van animar nuna posición fixa, y nun van derivar al traviés del discu. Menos imáxenes qu'apertures, van derivar na direición opuesta a la cual xira'l discu. Más imáxenes qu'apertures, van derivar na mesma direición.
A la inversa que'l zoótropo y otru socesores, el fenaquistoscopio solo podía ser utilizáu por una persona cada vez.
Les imáxenes del fenaquistoscopio aburúyense cuando se xira'l discu abondo rápido pa producir la ilusión de movimientu; apaecen daqué más allargaes y llixeramente curvadas. Delles vegaes, los animadores dibuxen cola distorsión opuesta pa compensar. Aun así, la mayoría d'animaciones nun intentaben dar una representación realista y, amás, la distorsión nun yera demasiáu obvia nos dibuxos animaos.
La distorsión y el ceguñu causaos poles apertures rodantes nun se ven agora na mayoría d'animaciones de fenaquistoscopio qu'atopamos online (por casu l'animación GIF d'esta páxina). Estos son re-animaciones feches con ordenador y non un retruque de la esperiencia de mirar al traviés d'un fenaquistoscopio, pero pueden presentar el trabayu de los animadores d'una manera optimizada. En dellos re-animaciones modernes con dellos errores de cálculu tamién vemos les apertures rotando, que, vistes nun fenaquistoscopio real, taríen quietes. Esto tamién acaba resultando en que les figures muévense al traviés del discu cuando se tendríen que quedar quietes.
La mayoría de los discos comercializaos yeren impresiones litográficas pintaes a mano, a pesar de que litografíes multicolores y otres téuniques d'impresión yeren utilizaes por dellos fabricantes.
Variaciones
Había munches versiones del fenaquistoscopio qu'utilizaben discos ilustraos más pequeños de cartón ensin cortar, que se teníen qu'asitiar nun discu más grande con ranuras. Una variante común tenía'l discu ilustráu nun llau d'una exa de latón y el discu coles ranuras al otru llau; esto yera llixeramente más pesáu pero nun precisabes espeyu pa utilizalo y dicíase que producía imáxenes más clares.
Fores ufiertó un Exhibitor: un mangu pa dos discos con ranuras y un tercer discu con ilustraciones a cada llau entremedias de los dos. Esti modelu dexaba que dos espectadores miraren les animaciones al empar ensin necesidá d'espeyu.
Dellos discos teníen los cantos del cartón con formes p'asemeyar que'l dibuxu de l'animación reptaba hasta'l cantu. Ackermann & Co. publicaron trés d'estos discos el 1833, incluyendo unu que fixera l'inventor Joseph Plateau.
Delles versiones añedíen un pie de madera con un rabil pa faer xirar el discu.
A partir del 1850 produciéronse y vendieron munchos fenaquistoscopios proyeutores con discos de vidriu, pero nun trunfaron enforma. Unu d'ellos foi'l "proyeutu fenaquistoscópico", un xuguete creáu pol barón Franz von Uchatius en 1852. Este resultó de la combinación de xuguetes estroboscópicos con un proyeutor de diapositives con lluz, y ye la primer idea que se tuvo sobre'l dibuxu animáu. Combinando un discu fenaquistoscópico con una llinterna, Uchatius consiguió que la ilusión del movimientu proyeutárase sobre una pantalla.
Esperimentar con versiones estereoscópiques del fenaquistoscopio, pero tampoco trunfaron.
Invención
Nunos esperimentos anteriores, Plateau diose cuenta que cuando mirabes dende una distancia curtia dos ruedes dentaes concéntriques que xiraren rápido en direiciones opuestes, producíase la ilusión óptica d'una rueda inmóvil. Más tarde, lleó l'artículu de 1824 Explanation of an optical deception in the appearance of the spokes of a wheel when seen through vertical apertures (Esplicación d'una decepción óptica na apariencia de los radios d'una rueda que ye vista al traviés d'apertures verticales) de Peter Mark Roget, que falaba sobre'l mesmu fenómenu. Plateau decidió investigar más fondamente'l fenómenu y más palantre publicó les sos resultaos en 1828 y 1830 a Correspondance Mathématique et Physique. A principios de 1831, Michael Faraday publicó'l so artículu On a peculiar Class of Optical Illusions (Sobre un tipu interesáu d'ilusiones óptiques) sobre resultaos similares. Dellos detalles nuevos, como mirar al reflexu de la rueda nun espeyu al traviés de los sos dientes, inspiró Plateau a faer más esperimentos. Dempués de dellos intentos y munches dificultaes, construyó un modelu de trabayu del fenaquistoscopio en payares o avientu de 1832. Plateau publicó la so invención el 21 de xineru de 1833 nuna carta al Correspondance Mathématique te Physique. L'artículu titulábase Sur un nouveau genre de illusions de optique (Sobre un nuevu tipu d'ilusiones óptiques) y non mencionava un nome pal so aparatu. Taba ilustráu con un platu d'un baillarín faciendo reblincaes pintáu solo como una contorna, pero Plateau suxuría que sería más efectivu cuando tuviera avisiegu y pintáu. miniaturadeimagen|204x204px|El discu que Stampfer creó, el Stroboscopischen Scheiben oder optischen Zauberscheiben Stampfer lleó sobre los descubrimientos de Faraday n'avientu de 1832 ya inspiróse pa faer un esperimentu similar, que poco dempués lo llevó a la invención qu'él denominó Stroboscopischen Scheiben oder optischen Zauberscheiben (Discos estroboscopicos o discos ópticos máxicos). Stampfer pensara al asitiar la secuencia d'imáxenes o bien nun discu, nun cilindru (como'l zoótropo, que vieno más tarde), o, nel casu d'un gran númberu d'imáxenes, nuna tira llarga de papel o tela espurrío en bucle alredor de dos carretes paralelos (de la mesma que les cintes de película más tarde taríen endolcaes). Tamién suxurió que la mayor parte del discu o del espeyu tuviera cubiertu con una tela o un cartón, d'esta miente solo veríase una de les imáxenes, y pintar un teatrillo y cortines alredor de la parte cortada. Stampfer tamién propunxo una versión que tenía un discu colos dibuxos n'unu de los llaos y un discu con apertures al otru llau d'una exa, pero a la fin pensó que faer xirar rodar ante l'espeyu yera más fácil. Escontra febreru de 1833 él yá preparara xuegos de caxes de seis discos de doble cara, que bien ceo fueron publicaos por Trentsensky & Vieweg. A Matthias Trentsensky y Stampfer concediéron-yos una patente austriaca, el Privilegium, polos discos el 7 de mayu de 1833.
El publicista y asesor de doctoráu de Plateau, Adolphe Quetelet, reclamó que recibiera un modelu de trabayu pa presenta-y lo a Faraday en payares de 1832. Plateau mentó en 1836 que yera difícil dicir el momentu exactu en qué tuvo escurrir pero que consiguió montar per primer vegada'l so inventu con ésitu n'avientu. Manifestó que creía na afirmación que Stampfer creara la so versión coles mesmes.
Peter Mark Roget reclamó en 1834 que construyera dellos fenaquistoscopios y enseñar a amigos escontra la primavera de 1831, pero de resultes d'ocupaciones más series nun llegara a publicar nengún informe sobre la so invención.
Producción comercial
Joseph Plateau nunca patentó la so invención y probablemente nun taba bien interesáu n'esplotala, pero diseñó seis diseños de los discos pa Ackermann & Co. en Londres. Estos presentáronse en xunetu de 1833 como Fantasmascopio o Fantascopio. Darréu, Ackermann & Co. publicaron dos xuegos de caxes de discos más, unu diseñáu por Thomas Talbot Bury y l'otru, por Thomas Mann Baynes.