cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Estáu de caltenimientu
L'estáu de conservación de les especies ye una manera saber les posibilidaes que tienen de siguir viviendo, nel presente y tamién nel futuru. Un montonáu de factores valen pa saber cuálu ye esi estáu. La cantidá d'exemplares d'una especie, por sí sola, nun ye abondo. L'incrementu o descensu de la so población a lo llargo'l tiempu, la so situación nel mediu ambiente y otros factores, son los qu'hai que tomar en cuenta.
La más popular de les llistes que faen recuentu del estatus de conservación de les especies ye la llista encarnada de la IUCN, pero hai otres más específiques o basaes n'otros criterios, como'l Sistema de Catalogación de la conservación de la Natures Conservacy.
Chénas
Chénas ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Keisuke Saka
Keisuke Saka (坂 圭祐; ) ye un futbolista xaponés.
Lasiopodomys mandarinus
Lasiopodomys mandarinus ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase nel centru de China, y tamién nel sur y centru de la península de Corea.
Windḥoek
Windḥoek (pronunciáu /ˈvɪnt.hʊk/), conocida n'alemán tamién como Windhuk, ye la capital de Namibia. El nome puede derivar del afrikáans Wind-Hoek ("esquina del vientu") o de los montes Winterhoek. Tien una población qu'algama los 300.000 habitantes (el 12% de la población del país), conformada por xente d'ascendencia alemana (casi'l 10%), ovambos, hereros, namas, afrikáners (6%), mestizos (basters y coloureds, 10%), asiáticos (7%) y toles otres etnies natives. Ye'l puntu focal de la vida de Namibia y onde se controla tola actividá político y económico del país, amás d'un centru comercial especializáu de pieles d'oveyes.
Windḥoek foi nos sos oríxenes el centru de mandu d'un xefe nama que ganó a los habitantes herero de la rexón nel sieglu XIX. L'Imperiu Alemán ocupó la rexón en 1885, y tresformóse nel asientu del réxime colonial en 1892 como la capital de la colonia del África del Suroeste Alemana (Deutsch-Südwestafrika). Mientres la Primer Guerra Mundial, Windḥoek foi prindada por tropes sudafricanas y convirtióse nun dominiu británicu. Hasta la independencia de Namibia, proclamada en 1990, la ciudá de Windḥoek foi reconocida como la capital del África del Suroeste alministrada pol Gobiernu sudafricano.
Historia
La ciudá de Windḥoek ye tradicionalmente conocida por dos nomes: ǀAiǁGams, del pueblu nama, que lliteralmente refier a les fontes d'agües termales que d'antiguo s'atoparon en Windḥoek, ente que'l segundu nome, Otjomuise, foi dau pol pueblu herero, significando "llugar de vapor". Dambos nomes tradicionales refieren a los manantiales termales.
Los primeros asentamientos de Windḥoek tuvieron ésitu debíu a l'agua de los manantiales termales. A mediaos del sieglu XIX el capitán Xin Jonker Afrikaner establecióse cerca d'una de les fontes termales principales, alcontraes nel Klein-Windḥoek actual, un barriu residencial de clase alta de Windḥoek.
Les teoríes varien en redol a la derivación del nome tradicional Ai-Gams/Otjomuise al actual de Windḥoek. La teoría con mayor aceptación ye que'l nome deriva de la pallabra afrikaans Wind-hoek, que podría traducise como "la esquina del vientu". Tamién se piensa que los afrikaner nomar asina pelos Montes de Windḥoek, en Sudáfrica, onde los antiguos pobladores afrikáners vivieren. Naquel tiempu Windḥoek yera'l puntu de contautu ente los guerreros namas, conducíos por Xin Jonker Afrikaner, y el pueblu herero.
miniaturadeimagen|left|300px|Postal de Windḥoek de finales del [[sieglu XIX.]] miniaturadeimagen|180px|Sellu pal [[África del Suroeste Alemana, nel matasellos pon Windhuk, otra denominación que se-y da n'alemán a la ciudá.]] En Windḥoek, los afrikaner construyeron una ilesia de piedra qu'acoveció a 500 persones y que tamién foi usada como una escuela. Dos misioneros orixinarios de la Renania, Hugo Hahn y Heinrich Kleinschmidt, empezaron a trabayar ellí na década de 1840 y fueron asocedíos más tarde por dos metodistes. Empezar a cultivar dellos güertos y mientres un tiempu Windḥoek convertir nuna ciudá próspera, pero les guerres ente los nama y los herero terminaron per afectar al conceyu. Dempués d'una llarga ausencia, en 1873, Hahn visitó Windḥoek nuevamente y quedó ablayáu al ver que nada permaneció de l'antigua prosperidá de la ciudá. En xunu de 1885, un botánicu procedente de Suiza atopó namái chacales y pites de Guinea afamiaes ente árboles frutales desdexaos.
La dómina colonial alemana
La ciudá actual de Windḥoek foi fundada'l 18 d'ochobre de 1890, cuando Von François punxo la primer piedra de la fortaleza militar alemana, agora conocida como la Alte Feste (Vieya Fortaleza). Mientres los siguientes 14 años Windḥoek desenvolvióse amodo, solamente con unos pocos edificios oficiales y privaos de pies. Nel Klein-Windḥoek, les parceles fueron asignaes a los pobladores qu'empezaron a cultivar la tierra en pequeña escala con fruta, tabacu y ganáu vacuno.
Dempués de 1907, el desenvolvimientu aceleróse cuando los pobladores de la mariña establecer en Windḥoek, según cola llegada de dellos emigraos del esterior. Hubo tamién un creciente fluxu de colonos occidentales que llegaben d'Alemaña y de Sudáfrica. Alzáronse negocios na cai Kaiser, güei Avenida de la Independencia, y a lo llargo del cuetu montascosu dominante sobre la ciudá.
La era colonial alemana remató mientres la Primer Guerra Mundial, cuando les tropes sudafricanas ocuparon, en nome de los británicos, la ciudá Windḥoek en mayu de 1915. Mientres los siguientes cinco años, un gobiernu militar alministró l'África del Suroeste. El desenvolvimientu de la ciudá de Windḥoek y de la nación que más tarde diba ser conocida como Namibia tuvo un virtual estancamientu. Dempués de la Segunda Guerra Mundial, el desenvolvimientu de Windḥoek ganó un ímpetu gradual, cuando tuvieron disponibles más capitales p'ameyorar el clima económicu del área. Dempués de 1955, grandes proyeutos públicos fueron entamaos, como la edificación de nueves escueles y hospitales, la pavimentación de los caminos de la ciudá (un proyeutu empezáu en 1928), y l'edificiu de represas y acueductos pa estabilizar finalmente'l suministru d'agua.
thumb|left|Fotografía del actual [[Parllamentu de Namibia.]]
A partir de la independencia
Tres la independencia de Namibia, que tuvo llugar en 1990, la ciudá esperimentó un nuevu vientu del cambéu que lu condució a una acelerada crecedera y desenvolvimientu. Windḥoek convertir nel asientu del primer gobiernu escoyíu democráticamente de la República de Namibia, encabezáu pol entós presidente Sam Nujoma.
La población blanco y mestizo ("baster") representa'l 48,6% de la población de la ciudá, lo que fai de Windḥoek una de les ciudaes africanes más occidentalizadas.
Clima
Windḥoek ta asitiada nuna altiplanicie alredor de 2.000 msnm, nuna rexón de clima secu templáu. Los díes son mayormente templaos, con temperatures ente los 25 °C y 35 °C, con díes bien calientes a más de 40 °C mientres los meses de branu, ente que les nueches son xeneralmente fresques.
La rexón carez una seca más o menos una vegada cada década.
José-María Siles
Llueu de dos meses y mediu de que morriere Franco, en febreru de 1976, ta estudiando Periodismu na Universidá Autónoma de Barcelona cuando miles de persones salen a les cais pa glayar Llibertat, Amnistía i Estatut d'Autonomia nes primeres manifestaciones de magar finare la dictadura. Siles filmó personalmente aquelles manifestaciones pola democracia, pero'l documentu enxamás nun pudo pasar a la historia darréu que los "grises" frayáron-y la cámara de 16 mm que llevaba.
Dempués d'asoleyar les primeres entrevistes colos cabezaleros políticos que salen daquella de la clandestinidá entama a trabayar como redautor de nueche en Radio Francia Internacional. Será la primer dómina d'un llargu camín que percorrería Berlín, Sarayevu, Nueva York, Port-au-Prince, Beirut o Kinxasa hasta finar en Bruxeles.
Les sos cróniques pa Televisión Española dende Alemaña son un sofitu pa percanciar los años últimos de la dixebra europea. Cuando cai la muria de Berlín, el 9 de payares de 1989, Siles informa en direuto a ún y al otru llau del Checkpoint Charlie. TVE ye l'únicu mediu español qu'ufre información d'esi momentu históricu dende los dos berlines. Años dempués José María reconoz qu'aquella nueche máxica pasó les horas más prestoses de tola so vida profesional.
En 1990 abre en Rabat la corresponsalía de TVE pal Magreb, coincidiendo cola llegada de los cascos azules a L'Aaiún, en llabor descolonizador. Vive darréu como corresponsal de guerra'l cercu de Sarajevo y la xuntura multiétnica de la ciudá. Más alantre cubrirá'l xuiciu de Slobodan Milošević, acusáu en L'Haya de crímenes escontra la humanidá.
Na so dómina como responsable de la corresponsalía de Nueva York ye testigu de la saga d'Elián González, el balserín cubanu; de la primer aventura americana de Pedro Almodóvar; y del escándalu de les butterfly ballots, que-y dan a Bush el trunfu nes eleiciones de les últimes presidenciales del mileniu. Enantes de tornar a Europa, pon la primer piedra de la delegación de TVE en Washington.
Dende les instituciones comunitaries de la Xunión Europea da anuncia de la llegada del euru, de l'ampliación al Este y de la llarga sienda hacia'l Tratáu de Lisboa. En Bruxeles vive tamién el cambéu de piel de l'Alianza Atlántica, qu'abre les sos puertes a los antiguos países comunistes del telón d'aceru y entama a participar en misiones de paz con Naciones Xuníes.
Como unviáu especial a mediu cientu de países destaquen les sos cróniques y reportaxes sobre El Congu, Haití y la última guerra d'El Líbanu.
José-María Siles ye llicenciáu en Ciencies de la Información.
Carolina Horta Andrade
Carolina Horta Andrade ye una científica brasilana. Trabaya como profesora axunta de la Facultá de Farmacia de la Universidá Federal de Goiás (UFG) y desenvuelve investigaciones pa desenvolvimientu de nueves melecines nel combate d'enfermedaes como tuberculosis, malaria, esquistosomiasis y leishmaniasis, motivu pol cual foi gallardoniada, en 2014, col premiu Talento Internacionales n'Ascensu de L'Oréal y UNESCO.
Formación
Graduóse en Farmacia pola UFG, el doctoráu en Fármacos y Melecines pola Universidá de São Paulo y etapa de doctoráu-sandwích en Química Melecinal y Computacional pola Universidá del Nuevu Méxicu, Estaos Xuníos. Anguaño, actúa como líder del grupu d'investigación del Conseyu Nacional de Desarrollu Científicu y Teunolóxicu (CNPq/MCTI) del Llaboratoriu de Planificación de Fármacos y Modeláu Molecular. Ye revisora de periódicos nacionales ya internacionales, como'l Journal of the Brazilian Chemical Society y Molecular Pharmaceutics, y ye acomuñada de la Sociedá Brasilana de Química dende 2005, y a l'American Chemical Society dende 2010.
Premiu Talentos Internacionales en Ascenso
Carolina desenvuelve, dende 2010, investigaciones pal descubrimientu de fármacos que puedan ser utilizaos pa combatir la leishmaniosis, una enfermedá desoyida causada por protozoarios del xéneru Leishmania. La enfermedá afecta 12 millones de persones en 98 países, y, según Carolina, les melecines utilizaes anguaño fueron desenvueltos na década de 1950, son bien tóxicos y el tratamientu ye bien caru. La investigación, que busca alternatives barates de combate de la enfermedá, cuenta con un fuerte componente computacional nes sos fases iniciales, y pruebes in vitro revelando a tres fármaco que son más potentes de la melecina normalizada utilizáu anguaño.
Por causa de esa investigación, en 2014 Carolina foi una de los quince vencedores del premiu Talentos Internacionales n'Ascensu, dedicáu les muyeres científiques, realizáu por L'Oréal n'asociación cola UNESCO y cola Academia Brasilana de Ciencies. Ella ganó'l premiu nel área de Ciencies Químiques y homenaxar en marzu de 2015 nuna ceremonia en París, Francia, juntamente con Thaisa Bergmann (vencedora del premiu Pa Muyeres na Ciencia) recibiendo una beca aido de US$20 mil pa incentivar les investigaciones.
Chénelette
Chénelette ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Les Chères
Les Chères ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Leggadina lakedownensis
Leggadina lakedownensis ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Distribución xeográfica
Ye endémicu d'Australia.
Hábitat
El so hábitat natural ye: sabana greba.
Patricia Kopatchinskaja
Patricia Kopatchinskaja ye una violinista de música clásica moldava.
Biografía
La so madre, Emilia toca'l violín y el so padre'l címbalu. Dende la edá de 6 años, estudió violín con Michaela Schlögl, una alumna del llexendariu David Oistrakh. En 1989, la so familia emigró a Viena. Estudió na Academia de música y artes escéniques de Viena violín y composición. A la edá de 21 años treslladar a Berna, onde completó los sos estudios nel conservatoriu nel añu 2000. Mora en Berna y tien la nacionalidá Austriaca y Suiza. El so nome embrívese como PatKop.
Carrera como solista de violín
Actuó como solista cola American Symphony Orchestra, la Xinebra Camerata, la Orquesta Filarmónica de Bergen, l'Orchestre des Champs-Élysées, la Deutsche Kammerphilharmonie, la Deutsche Symphonie-Orchester de Berlín, la Orquesta Sinfónica de la Radio de Finlandia, la Orquesta Sinfónica de Hamburgo, la Orquesta de Cámara de Múnich, la Orquesta Sinfónica de la NHK de Tokiu, la Philharmonia Orchestra de Londres, la Orquesta Sinfónica de la Radio de la SWR de Stuttgart, la Orquesta de la Sinfónica Tchaikovsky de Moscú, de la Filarmónica Nacional d'Hungría, la Orquesta Filarmónica de Viena (Wiener Philharmoniker), y direutores tales como Vladimir Ashkenazy, Vladimir Fedosseïev, Roy Goodman, Philippe Herreweghe, Mariss Jansons, Neeme Järvi, Paavo Järvi, Andrew Litton, Andris Nelsons, Sir Roger Norrington, Sakari Oramo, Krzysztof Penderecki, Heinrich Schiff, Stanislaw Skrowaczewski, Leonard Slatkin.
Kopatchinskaja participa n'interpretaciones con preseos de dómina y collaboró con Il Giardino Armonico, l'Akademie für Alte Musik Berlin, MusicAeterna Perm, la Orchestre des Champs-Élysées, la Orquesta del Sieglu de les Lluces so la direición de Giovanni Antonini, René Jacobs y Philippe Herreweghe. Tamién actuó con Sir Roger Norrington y Roy Goodman.
Tien la particularidá de tocar los sos conciertos colos pies descalzos, dempués de qu'ella escaeciera llevar los sos zapatos nun conciertu, y afirmó sentir gratamente la música de la orquesta so los sos pies.
Carrera como direutora d'orquestes y festivales
La esperiencia de Patricia como líder de conxuntos y orquestes de cámara inclúi una xira cola Britten Sinfonia, xires repitíes con Mahler Chamber Orchestra y la Australian Chamber Orchestra y ser sociu artísticu de la Orquesta de Cámara de Saint Paul dende 2014. Dende la seronda de 2018 va ser la direutora artística de la Camerata Bern.
En 2003-2005 Kopatchinskaja entamó'l so festival "Rüttihubeliade" nos Alpes suizos.
En xunu de 2018, foi la direutora musical del Festival de Música Ojai en California.
Compañeros de música de cámara
Los socios habituales na música de cámara inclúin a la violonchelista Sol Gabetta, al clarinetista Reto Bieri y a los pianistes Markus Hinterhäuser, Polina Leschenko y Anthony Romaniuk.
N'abril de 2016, Kopatchinskaja tocó con Anoushka Shankar nun conciertu nel Konzerthaus de Berlin, Alemaña. Interpretaron el Raga Piloo que foi compuestu, interpretáu y grabáu por Ravi Shankar a dúu con Yehudi Menuhin nel álbum West Meets East, Volume 2, en 1968.
Violín
Patricia Kopatchinskaja toca un violín construyíu por Giovanni Francesco Pressenda (Turín) en 1834, según Dennis Rooney na revista de música británica The STRAD, de marzu de 2003 "un preséu con muncho coloríu que la so calidá de viola dába-y un tonu d'escepcional interés". En 2010 mientres un curtiu tiempu, tocó'l violín Guarneri del Gesù "ex-Carrodus" 1741, vencíu pol Bancu Nacional d'Austria. Tuvo que devolvelo por cuenta de problemes irresolubles coles autoridaes aduaneres suices.
N'actuaciones con preseos de dómina usa un violín construyíu por Ferdinando Gagliano (Nápoles, hacia 1780, montáu con una ponte baxa y cuerdes de tripa) y arcos apropiaos.
Voz
Patricia Kopatchinskaja usa la voz en delles composiciones, por casu la obra de John Cage "Living Room Music", "Clina" de Jorge Sánchez-Chiong, "Das kleine Irgendwas" de Heinz Holliger o na so propia cadencia pal conciertu pa violín de György Ligeti.
2017 interpretó la parte de la voz ("Sprechgesang") de "Pierrot lunaire" de Arnold Schönberg nos Estaos Xuníos y en 2018/9 va dar delles actuaciones de la mesma n'Europa y Canadá.
2018 grabó en video con dellos amigos el primer movimientu del poema "Ursonate" de Kurt Schwitters (1932).
Repertoriu
El so repertoriu inclúi toles grandes obres clásiques. Mientres los sos estudios de composición, trabayó enforma sobre Arnold Schönberg, Anton Webern y Alban Berg. El númberu d'el so compositores favoritos tamién inclúin a György Kurtág, György Ligeti, l'alumna de Shostakovich, Galina Oustvolskaïa y Boris Yoffe. Tamién estrenó una serie d'obres contemporánees:
Estrenos
Kopatchinskaja dio les primeres representaciones de numberoses obres, por casu:
Amás, Richard Carrick, Violeta Dinescu, Michalis Economou, Heinz Holliger, Ludwig Nussbichler, Jorge Sánchez-Chiong, Ivan Sokolov y Boris Yoffe escribieron obres pa ella.
Premios
2012: Praetorius música de Niedersachsen, Alemaña, na categoría de "innovación musical"
Cita: "...la violinista atrever con tou, y va apostrar a Gitlis, Kremer o Kennedy al rangu de los padres... " Diapason (París)
Carolina Martínez Pulido
Carolina Martínez Pulido ye una bióloga española.
Trayeutoria
Llicenciada en Bioloxía nel cursu 1975-76, defendió la so Tesis Doctoral "Formación de dureces en cultivu in vitro de texíos de Pinus canariensis" n'abril de 1985, na Facultá de Bioloxía de la Universidá de la Llaguna (ULL).
Foi Profesora Titular dende abril de 1990 hasta la so xubilación nel Departamentu de Bioloxía Vexetal, na Área de Fisioloxía Vexetal de la Facultá de Farmacia (ULL).
Como bióloga, especializóse na investigación sobre rexeneración in vitro del pinu canariu.
Nel añu 1988, realizó una estancia na Universidá de Calgary, Canadá, como profesora investigadora invitada. Participó nel proyeutu del Plant Physiology Research Group, financiáu pola Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada, so la direición del Doctor Trevor A. Thorpe. La so investigación tenía como títulu: ''Cultivu in vitro de coníferes d'interés pa Canaries (Pinus canariensis y Juniperus cedrus). Fase I''. Nel añu 1990 realizó una segunda estancia na mesma universidá, siguiendo cola so investigación: ''Cultivu in vitro de coníferes d'interés pa Canaries (Pinus canariensis y Juniperus cedrus). Fase II. Como resultáu d'estos proyeutos llogró'l Protocolu de reproducción in vitro de Pinus canariensis'', la publicación de dellos artículos de bioteunoloxía forestal en revistes destacaes d'esa especialidá, y un llibru sobre la materia.
Nel añu 1993, realizó una estancia como profesora convidada nel Institutu d'Investigaciones Agrobiológicas de Galicia (Conseyu Cimeru d'Investigaciones Científiques) en Santiago de Compostela. Participó nun proyeutu d'investigación d'interés comuñal financiáu pola Xunión Europea, tituláu: Cultivu in vitro d'árboles caducifolios (Quercus robur y Fagus sylvatica) lideráu pola Doctora Ana Vietez, Profesora d'Investigación del CSIC.
Foi miembru l'Institutu Universitariu de la Muyer de la Universidá de La Laguna, y del Conseyu de Publicación de la Revista Clepsydra, editada pola mesma universidá.
Pertenez a l'Asociación de Muyeres Investigadores y Tecnólogues (AMIT) con sede en Madrid.
Collabora col blogue de la Cátedra de Cultura Científica de la UPV/EHU, Muyeres con ciencia.
Kazuki Yamaguchi (1995)
Kazuki Yamaguchi (山口 和樹, ) ye un futbolista xaponés.
Chessy (Ródanu)
Chessy ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Polu celeste
miniaturadeimagen|267x267px|Los polos celestes norte y sur y l'ecuador celeste. Los polos celestes, norte y sur, son los dos puntos imaxinarios nos que la exa de rotación de la Tierra corta la esfera celeste, una esfera ideal, ensin radiu definíu, concéntrica col globu terrestre, na qu'aparentemente muévense los astros. Dexa representar les direiciones nes que s'atopen los oxetos celestes. miniaturadeimagen|303x303px|[[Proyeición estereográfica de la esfera celeste colos elementos más importantes.]] De nueche, les estrelles paecen xirar d'este a oeste. La trayeutoria que describe cada estrella ye circular, con centru n'unu de los polos celestes (norte o sur, dependiendo del hemisferiu au s'atope l'observador). Esti movimientu, aparente, débese al movimientu de rotación de la Tierra.
Kunitomo Suzuki
Kunitomo Suzuki (鈴木 国友, ) ye un futbolista xaponés.
Polu celeste
Los polos celestes son los polos del sistema de coordenaes ecuatoriales; esto ye, son los puntos que tienen declinaciones +90° y -90°, norte y sur, respeutivamente.
Movimientu aparente de la esfera celeste
El movimientu de la esfera celeste ye aparente y ta determináu pol movimientu de rotación del nuesu planeta sobro la so propia exa. La rotación de la Tierra, en dirección oeste–este, produz el movimientu aparente de la esfera celeste, en sen este-oeste. Esti movimientu podemos notalu de día, pol desplazamientu del Sol nel cielu, y nes nueches, pol desplazamientu de les estrelles. Dambos fáense en sen este-oeste. La velocidá cola que xira la esfera celeste ye de 15°/hora, polo que cada 24 hores completa un xiru de 360°.
Efeutu de la precesión de los equinoccios
Por efectu de la precesión de los equinocios, los polos celestes muévense con rellación a les estrelles, y, arriendes d'ello, la estrella polar (esto ye, la estrella qu'apaez más cercana al polu) de cada hemisferiu nun ye la mesma al traviés de los años, a diferencia de la Estrella del Norte. Anguaño, la estrella polar del hemisferiu norte ye l'asitiada nel «estremu de la cola» de la Osa Menor, llamada «Polaris» o α Ursae Minoris, que ta allonxada del polu menos d'un grau. Inda se-y va dir averando más y dende l'añu 2100 nun va tar d'él a más de 28'. A partir d'esi momentu'l polu tará alloñándose de Polaris, la que nun volverá ser la polar hasta unos 25 780 años dempués.
Hacia l'añu 1930, el polu celeste pasó xunto a una estrella de magnitú 11, que recibió per unos años el nome de «Polarísima». Anguaño'l polu allónxase d'ella a razón de 20” per añu.
El periodu del movimientu de precesión ye de 25 780 años y mengua secularmente. Per otra parte, los polos de la eclíptica, alredor de los que muévense los polos celestes, nun son invariables, pos el planu de la eclíptica bazcuya amodo por cuenta de les perturbaciones que sufre la Tierra per parte d'otros planetes.
Observación del cielu nos polos
Por cuenta de que los polos xeográficos tán asitiaos xusto debaxo de los polos celestes, la zona de la esfera celeste visible ye cortada pela llinia del ecuador celeste, faciendo que pueda vese namái la metá d'esti. Poro, puede vese tol sector de la esfera correspondiente al hemisferiu nel que ta'l polu hasta l'ecuador, ente que l'hemisferiu opuestu ye dafechu invisible. Amás, asina como nenguna estrella que s'atopa nel hemisferiu opuestu ye visible en nengún momentu del añu, nel hemisferiu correspondiente, toles estrelles son circumpolares; esto ye, nun se despinten en nengún momentu de la nueche nin del añu. Esto namái asocede al tar asitiáu exautamente sobro'l polu, yá que si tase asitiáu en distintu llugar, por mui cerca del polu que se tea, esto daría llugar a que, namái per un día y por unos segundos, dalguna estrella del hemisferiu opuestu sía visible, ente qu'al empar, dalguna del hemisferiu correspondiente suma baxu l'horizonte.
Lagostomus maximus
Lagostomus maximus ye una especie de royedor de la familia Chinchillidae, la única viva del xéneru Lagostomus. Ye un royedor d'hasta 60 cm de llongura qu'habita en Suramérica, dende'l sur de Bolivia y Paraguái hasta'l norte de la Patagonia arxentina.
Distribución
Habita'l sureste de Bolivia, l'oeste del Paraguái, y el norte y centru de l'Arxentina hasta'l norte de la Patagonia.
A empiezos del sieglu XX foi introducida nel oeste del Uruguái, onde nunca habitó naturalmente, pos les poblaciones d'Entre Ríos yeren deteníes pol infranquiable ríu Uruguái. La especie llueu llogró espandise nel nuevu y aparente hábitat, pero una rápida reaición gubernamental llogró esaniciala por completu, siendo este un casu testigu a nivel mundial na llucha contra les especies introducíes, pos ye bien pocu frecuente que los planes de control fáiganse a tiempu y forma, o que resulten efectivos.
Foi declarada pol Ministeriu d'Agricultura d'Arxentina plaga de l'agricultura en 1907, y por llei nacional el so control ye obligatoriu, lo cual, llevó a una regresión poblacional en gran parte d'Arxentina, arriendes de sufrir frecuentes estinciones locales de manera natural, inclusive en parques nacionales, por casu nel parque nacional El Palmar, o nel parque nacional Lihué Calel.
Subespecies
La especie subdividir en tres subespecies:
Carauterístiques
Ye de pelo abondosu, cabeza grande, focico abuitáu y chatu per delantre, bigotes llargos y sedosos y oreyes pequeñes. Xeneralmente, de pelame gris nel llombu y blancu nel banduyu. Dos franxes negres traviésen-y la cara. Les sos pates son curties, con deos y uñes fuertes que lu sirven pa cavar la lluriga. La cola esprender con facilidá, y esto salvar munches vegaes de ser prindada.
Comportamientu
Ye de vezos nocherniegos; vive en grupos d'hasta 50 individuos en túneles que cava en llombes de terrenal firme. Aliméntase de too tipu de vexetales y ataca los cultivos, polo que'l so caza ta dexada en toa dómina na Arxentina.
La vizcaches salen al atapecerín, precedíes pol machu más vieyu, el "vizcachón", que s'asoma primero pa comprobar si hai peligru pela redolada de les cueves. thumb|250px|right|Vizcacha nel [[parque nacional El Palmar.]]
Vizcacheras
Vive en cueves denominaes «vizcacheras» en grupos d'hasta 50 exemplares. Na colonia esiste un sistema social complexu, bien ríxidu, xerarquizáu, nel cual apodera un machu, el vizcachón. La cantidá de boques de la vizcachera, depende del suelu onde se constrúi; suelos blandos, mayor el númberu d'entraes. Estes amplies cueves tienen delles cámares y túneles que pueden algamar 3 m de fondura. Tienen el vezu d'atropar cañes, güesos, pornada, alambres, y diversos oxetos na entrada de les cueves. Estes cueves cubren de cutiu árees estenses y suelen tar arrodiaes per grandes zones desnudes de vexetación, productu de la so aición.
Les «vizcacheras» en parte tán a pocos centímetros de la superficie, estender nun radiu de 15 a 20 metros y pueden fundise al pasu d'animales y homes, polo que constitúin un peligru, especialmente pa los caballeros. El comensalismo animal ta bien desenvueltu, tantu alredor como dientro de les vizcacheras, pos amás de la lechucita de les vizcacheras, centinela diurnu de la colonia, tamién añeren otres pequeñes aves. La boa constrictora, boa de les vizcacheras, o lampalagua (Boa constrictor occidentalis), introducir nes colonies onde abrasa a los sos habitantes. thumb|250px|right|Vizcacha nel [[parque nacional El Palmar.]]
Reproducción
La so capacidá reproductora ye bien baxa, pero alta la tasa de sobrevivencia de la proxenie. Solo un celu per añu, na seronda, y dempués d'una enllargada xestación (154 díes) naz una camada de dos críes en primavera, dacuando d'una y bien raramente trés. Ye primípara al cumplir un añu; el machu algama'l maduror sexual daqué más tarde, alredor del añu y mediu, cuando pesa 5 kg.
Consumu y caza
La carne de la vizcacha caltener n'escabeche y la so piel usar na industria pellitero. Nun ye considerada una pieza pervalible na caza deportiva.
Plaga y estáu de caltenimientu
Los paisanos combatir enllenando de fumu los sos túneles. Anguaño, utilícense gases tóxicos. Foi declarada pol Ministeriu d'Agricultura d'Arxentina plaga de l'agricultura en 1907, y por llei nacional el so control ye obligatoriu.
Esti combate, amás de la meyora de la frontera agropecuaria, llevar a sufrir una regresión poblacional en gran parte del so geonemia na Arxentina, arriendes de sufrir frecuentes estinciones locales de manera natural, inclusive en parques nacionales (por casu nel Parque Nacional El Palmar, o nel Parque Nacional Lihué Calel).
La vizcacha na cultura
Nel poema gauchesco Martín Fierro, de José Hernández, un personaxe moteyáu el Vieyu Vizcacha adopta al segundu fíu del héroe. Vive metanes desorde y suciedá y esbilla los sos «conseyos», mostrariu de virtúes de sobrevivencia acomodaticia, qu'empiecen col «hacete (faite) amigu del xuez», convertíu nun refrán sogón na Arxentina.
Universidá de Carolina del Norte en Chapel Hill
thumb|right|300px|La Universidá de Carolina del Norte en Chapel Hill La Universidá de Carolina del Norte en Chapel Hill o University of North Carolina at Chapel Hill ye una universidá publica de los Estaos Xuníos d'América asitiada en Chapel Hill, Carolina del Norte.
Chevinay
Chevinay ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Movimientu Comunista d'Asturies
El Movimientu Comunista d'Asturies foi un partíu políticu que tuvo activu n'Asturies dende finales del franquismu hasta l'añu 1992.
El Movimientu Comunista (ETA Berri)
El Movimientu Comunista surde d'ETA Berri (Nueva ETA), una escisión d'ETA creada tres la V Asamblea d'esta organización celebrada na casa parroquial de Gaztelu (Guipúzcoa) en 1967. D'ente los múltiples debates internos desendolcaos nel somantu d'ETA, unu de los más importantes ye'l que tuvo llugar a mediaos de los años 60 ente nacionalistes y obreristes, que yeren persones partidaries de vincular l'aición d'ETA a les lluches obreres que por aquélles dómines se daben nel estáu español y que teníen un fuerte componente políticu d'oposición al franquismu. Esti grupu escindíu, partidariu d'una aición más marxista, yera conocíu dientro d'ETA como españolistas.
Patxi Iturrioz y la minoría obrerista, ayenos yá a esta segunda parte de l'asamblea, adoptaron el nome d'ETA Berri (Nueva ETA), polo que'l restu de la organización pasó a ser conocida como ETA Zaharra (Vieya ETA). ETA Berri afondó na llinia obrerista, participando en Comisiones Obreres, denunciando los aspectos que consideraben más reaccionarios y xovinistes del nacionalismu vascu y alloñándose definitivamente del mundu del PNV, al que pertenecíen munchos empresarios vascos.
N'agostu de 1968 ETA Berri anunció'l cambiu del so nome pol de Komunistak (Los Comunistes), colo cual ETA Zaharra tornó a ser cenciellamente ETA. Nos primeros años 70 la organización convirtióse nel Euskadiko Mugimendu Komunistak (Movimientu Comunista d'Euskadi), que diría fusionándose con pequeños grupos comunistes de toa España como la Organización Comunista (Aragón), Unificació Comunista (Valencia), Grup de Formació Marxista-Leninista de les Illes (Baleares) y un grupu de comunistes independientes asturianos provenientes del Frente de Liberación Popular (Felipe), pa dar llugar al nacimientu d'un partíu federal llamáu Movimiento Comunista de España y, dende 1976, Movimiento Comunista (MC).
Movimientu Comunista d'Asturies
El MC yera un partíu federal con organizaciones federaes en casi tol territoriu español. Les organizaciones de Cataluña, Valencia y Baleares taben confederaes ente sí formando el Moviment Comunista dels Països Catalans. El EMK, guañu del que surdió'l MC, dixebróse d'ésti en 1983, aunque les dos organizaciones caltuvieron una unidá ideolóxica y d'aición.
El MC definíase como marxista-leninista de corte maoísta, aunque evolucionó bien ceo hacia una posición de comunismu eclécticu, ensin adscribise a ninguna de les corrientes esistentes. Nel so ideariu ocupaben una prosición cimera el feminismu y el sofitu a los nacionalismos y les diverses llingües del estáu. A mediaos de los 70 impulsó varies candidatures eleutorales, como la Candidatura de Unidad Popular (CUP), Euskadiko Ezkerra (esta candidatura obtuvo un diputáu nes eleiciones del añu 1977, Francisco Letamendía que tres de la so dimisión llevó al parllamentu al militante del EMK Patxi Iturrioz), o la Candidatura d'Unidá Rexonalista (n'Asturies).
En tou esti tiempu el Secretariu Xeneral de la organización n'Asturies foi José Uría, Cheni, profesor d'enseñances medies.
Nel referendu constitucional de 1978 fizo una importante campaña pola abstención, col lema de “Ningún voto de izquierdas para una constitución de derechas”.
En 1979, la Organización de Izquierda Comunista (OIC) integróse nel MC, actuando durante un tiempu la organización resultante col nome de MC-OIC (n'Asturies MCA-OIC).
Tres la integración d'España na Unión Europea, el MC, xunto cola Liga Comunista Revolucionaria (LCR) sofitó les campañes eleutorales d'Herri Batasuna pa les eleiciones europees fuera del territoriu vascu.
El MCA participó en toa una riestra d'organizaciones sociales y movimientos cívicos, teniendo una importancia bien notable na política asturiana de los años 80, yá que foi'l principal promotor de les movilizaciones anti-OTAN y les bases americanes, el xuiciu contra los GAL, el desarrollu del movimientu feminista, etc. Fue especialmente activu na defensa de la llingua asturiana, siendo'l primer partíu políticu n'utilizala de forma habitual na so propaganda.
El Comité Federal tuvo una publicación periódica llamada Servir al Pueblo (nacida en tiempos de la dictadura franquista) que camudaría posteriormente'l nome pol d'Hacer. Tamién impulsó la editorial Revolución na que s'asoleyaron trabayos d'análisis teóricu sobre'l marxismu o les lluches populares. Estos periódicos editaos pol Comité Federal del MC convivieron con otros impulsaos por diferentes organizaciones territoriales, n'Asturies asoleyaron Octubre y Andecha Xoven editáu pola so organización xuvenil, les Mocedaes Revolucionaries d'Asturies, integrada na Federación de Juventudes Revolucionarias que yera la organización estatal na que s'amestaben les estayes de mocedá del MC.
Lliberación
El MC trabayó bien de tiempu xunto a la LCR, partíu de tendencia troskista col que se xunió orgánicamente en 1991, dando llugar a una confederación llamada Izquierda Alternativa, mientres que les organizaciones territoriales que la componíen tuvieron otru nome, xeneralmente Liberación (n'Asturies Lliberación). Esta nueva organización editó dos publicaciones: Páxina Abierta y Viento Sur, mientres que l'antigua editorial Revolución pasó a llamase Talasa. Esta unificación tuvo una vida bien curtia, yá qu'abondo ceo los antiguos militantes de la LCR tuvieron la sensación ser absorvíos pol MC. Poco más d'un añu depués de la unifiación, Izquierda Alternativa dixebróse en dos: el grupu de la LCR quedóse con esti nome y el grupu del MC col de Liberación. Nes lluches internes que llevaron a la dixebra un terciu de la militancia abandonó la organización. Izquierda Alternativa formó la organización Espacio Alternativo xunto a ecosocialistes, siendo una corriente interna d'Izquierda Unida, aunque funciona tamién como organización soberana.
N'Asturies, amás de siguir col trabayu dientro los movimientos sociales, dellos miembros de Lliberación participen n'Izquierda Xunida, anque Lliberación nun forma parte de la coalición como coleutivu. Paloma Uría (profesora y destacada militante feminista del MCA y Lliberación) ocupó'l puestu de Diputada na Xunta Xeneral del Principáu, depués de les eleiciones de 2003. Na siguiente llexislatura sería la profesora universitaria Emilia Vázquez, tamién vinculada al MCA y Lliberación, la qu'ocuparía un llugar na Xunta Xeneral del Principáu.
Finalmente, nel añu 2010, depués d'un conceyu estraordinariu, Lliberación, y con ello los restos del MCA decidieron la so disolución.
Alfabetu africanu de referencia
L'Alfabetu africanu de referencia ye un alfabetu basáu nel alfabetu llatín propuestu nuna conferencia entamada pola UNESCO en 1978. Foi creáu p'harmonizar les trescripciones de les llingües d'África. L'alfabetu basar na idea de venceyar una lletra pa cada fonema, evitando dígrafos. miniaturadeimagen|Alfabetu internacional africanu.
Historia
Dende'l sieglu XIX desenvolvióse dellos alfabetos pa trescribir les llingües africanes. Karl Richard Lepsius creó'l "alfabetu estándar, por Lepsius," basáu nel alfabetu llatín, pa trescribir los xeroglíficos exipcios. N'ediciones posteriores incluyeron otros idiomes africanos.
En 1928 Diedrich Westermann dirixió'l grupu de llingüistes que desenvolvió'l "Alfabetu africanu", tamién llamáu "alfabetu internacional africanu". Basáu nel alfabetu fonéticu internacional, yera un alfabetu ensin signos diacríticos, pero con dígrafos. Foi creáu nel Institutu Internacional de Llingües y Cultures d'África en Londres.
A partir de los años sesenta del sieglu XX tuvieron llugar delles conferencies sobre l'alfabetización n'África (Abidjan y Ibadan, 1964) na qu'encamentó l'usu de les llingües maternes. Na conferencia de 1966 en Bamako convertir nun estudiu de les trescripciones esistentes de distintos idiomes, empuestes al so desarrollu.
Alfabetu
L'alfabetu africanu de referencia componer de 57 lletres, incluyendo mayúscules y minúscules. Dalgunos de los grafemes consisten en calteres llatinos con diacríticos, como barres y gabitos:
Na versión manuscrita apaecen les lletres ḍ, ḥ, ṣ, ṭ y ẓ con puntu inferior en llugar d'un macrón inferior.
Na rellación de grafemes inclúyense tamién diacríticos sobrescritos (agudu ( ´ ), grave ( ` ), circunflexu ( ^ ), carón ( ˇ ), macrón ( ¯ ), tilde ( ˜ ), diéresis ( ¨ ) y puntu cimeru (˙)) y nueve signo de puntuación (puntu, coma, puntu y coma, paréntesis, corchetes, signu d'interrogación y signu de exclamación).
Accademia Carrara
L'Accademia Carrara ye una pinacoteca y una academia de belles artes que s'atopa na ciudá de Bergamo.
L'orixe de la pinacoteca débese al conde Giacomo Carrara, mecenes y coleicionista que dexó un xenerosu herediu a la ciudá de Bergamo a finales del sieglu XVIII.
A la muerte del conde, nel 1796, tolos sos bienes xestionáronse por una fundación a favor de l'academia que los xestionó hasta 1958, cuando la xestión pasó a manes del conceyu de Bergamo. En 1810 construyóse'l nuevu edificu de formes neoclásices proyectáu pol arquiteutu Simone Elia, alumnu de Leopoldo Pollack.
Colos años, el muséu continuó xorreciendo'l so patrimoniu con merques y donaciones. Anguaño poseye 1.800 pintures de los sieglos XV al XIX d'artistas como Pisanello, Botticelli, Bellini, Mantegna, Rafael, Moroni, Baschenis, Fra Galgario, Tiepolo, Canaletto y Piccio.
Xunto a les pintures esiste una coleición de grabaos y dibuxos, escultures, valeiraos de bronce y porcelanes, amás de muebles y medayes.
En 1793, na dómina de la primer apertura pública de la galería, el conde Giacomo Carrara quixo que nel mesmu llugar aniciárase un cursu de diseñu y pintura. La escuela funcionó hasta 1912 nel edificiu decimonónicu qu'abellugaba tamién la pinacoteca; actualmente dispón d'una sede propia nún edificiu axacente. En 1988 devieno llegalmente reconocida comu Academia de les Bellas Artes.
En 1991 axuntóse la Galleria d'Arte Moderna e Contemporánea (GAMEC) allugada nun complexu arquiteutónicu que ta frente al edificiu neoclásicu qu'abelluga la pinacoteca, nos restauraos antiguos Monasteri delle Dimesse e delle Servite. Anguaño, cunta con diez sales d'esposición, espardíes en tres plantes.
Dende xunu de 1999, cola merca de la Coleición Gianfranco e Luigia Spajani, les coleiciones permanentes caltienen obres d'artistes italianos y estranxeros del sieglu XX como: Boccioni, Balla, Morandi, Campigli, Casorati, Savinio, De Chirico, Kandinsky, Sutherland y Manzù. El muséu ta abiertu diariamente dende les 9:30 hasta les 18:30.
María Teresa González
María Teresa González foi una escritora asturiana de la parroquia de Tremañes (Xixón).
En 1987 da a estampa'l so primer llibru de poemes: Collaciu de la nueche. Con 37 años emtama a estudiar la especialidá d'ausiliar de clínica nun centru de formación profesional.
Ta representada en delles antoloxíes tanto como poeta y como narradora: Antoloxía poética del Surdimientu (1989), El secretu de la lluvia (1992), La patria de la piel (1992), Antoloxía del cuentu asturianu contemporaniu (1994), Muyeres que cuenten (1995) y Les muyeres y los díes de la poesía asturiana contemporánea (1995).
En 1996, el Ateneo Obrero de Xixón espublizo la so poesía completa, na coleición «Tiempu de cristal»
Foi collaboradora habitual de les revistes asturianes Lletres Asturianes y Lúnula.
NGC 284
NGC 284 ye una galaxa elíptica de la constelación de Cetus.
Afayóse'l 1886 pol astrónomu Frank Leavenworth.
Haussknechtia elymaitica
Haussknechtia ye un xéneru monotípicu de plantes herbales perteneciente a la familia de les apiacees. La so única especie Haussknechtia elymaitica, alcuéntrase n'Irán.
Descripción
Ye una yerba perennifolia de la que se llogra una aceite esencial con dolce componenetes, de los que'l principal ye'l trans-asarone.
Taxonomía
Haussknechtia elymaitica describióse por Pierre Edmond Boissier y espublizóse en Flora Orientalis 2: 960. 1872. Haussknechtia: nome xenéricu dau n'honor de Heinrich Carl Haussknecht, botánicu alemán del sieglu XIX, que ye'l primeru que recoyó esta especie en Persia.
Hikaru Arai
Hikaru Arai (新井 光; ) ye un futbolista xaponés.
Lemmus amurensis
Lemmus amurensis ye una especie de royedor de la familia Cricetidae. iucnredlist
Distribución xeográfica
Alcuéntrase cerca del ríu Amur nel llau sureste de Siberia.
Enlances esternos
IUCN Red List information:
Chiroubles (Ródanu)
Chiroubles ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Petroica bivittata
La petroica montañesa (Petroica bivittata ye una especie d'ave paseriforme de la familia Petroicidae qu'habita nos montes, pacionales y praderíes de los montes de Papúa Nueva Guinea y Nueva Guinea Occidental (Indonesia).
Tien descrites dos subespecies:
Alfabetu araméu
250px|right|thumb|Llibro del sieglu XI escritu n'araméu.
L'alfabetu araméu ye un alfabetu abyad diseñáu pa escribir idioma araméu. Como los otros abyads, toles lletres representen consonantes; dalgunes matres lectionis son consonantes que tamién representen vocales llargues.
Les inscripciones más tempranes nel idioma araméu usen l'alfabetu feniciu. Nesi entós, l'alfabetu desenvolver na forma amosada embaxo. L'usu del araméu como una llingua franca al traviés del Oriente Mediu dende'l sieglu VIII e.C. llevó a l'adopción gradual del alfabetu araméu pa escribir hebréu. Antes, l'hebréu escribíase usando un alfabetu cercanu al feniciu, llamáu alfabetu paleohebréu.
Los alfabetos hebréu y nabatéu son un pocu distintos n'estilu con respectu al alfabetu araméu. El desarrollu de versiones en cursiva del araméu llevaron a la creación de los alfabetos siríacu, palmirense y mandeo. Estes escritures formaron la base de los alfabetos árabe, sogdiano, orkhon y mongol. Controvertidamente, ye reclamáu como'l posible orixe de los alfabetos índicos.
Anque l'araméu difier considerablemente del hebréu, ye un idioma allegáu a este, que'l so alfabetu consta de les mesmes lletres colos mesmos nomes. Igual que l'hebréu, l'araméu escribir de derecha a izquierda y nun principiu la so escritura yera consonántica. Sicasí, los masoretes añedieron puntos vocálicos al araméu usáu na Biblia, al igual que fixeron col hebréu. Al tar en contautu con otros idiomes, l'araméu recibió la so influyencia.
Anguaño, l'araméu bíblicu, los dialeutos xudíos neo-arameos y l'idioma araméu del Talmud son escritos nel alfabetu hebréu. L'idioma siríacu y dialeutos cristianos neo-arameos son escritos nel alfabetu siríacu. L'idioma mandeo escribir con nel alfabetu mandeo.
Kota Sanada
Kota Sanada (真田 幸太; ) ye un futbolista xaponés.
Sant Salvador de Guardiola
Sant Salvador de Guardiola ye un conceyu de Cataluña, pertenez a la provincia de Barcelona, y tópase asitiáu nel sur de la comarca del Bages. Amás de la capital municipal, formar les entidaes del Calvet, la Devesa de Dalt i Ca l'Esteve, el Graell, el Pinyot, Raval de Colldarboç, Raval del Parrot, Raval del Sellerès, Salellas y Set-rengs.
Mónica Fleiderman
Cine
El día que m'amar (2003) - Interna Sesión
La engarradiella de la mio vida (2012) – Colombiana
Duces nueches de Buenos Aires (2014) – Axente Secretu
Televisión
Chiquititas (Canal 11, 1996)
El signu (Canal 11, 1997) – Laura
Son amores (Canal 13, 2002)
Los Roldán (Canal 9, 2005) – Gaby
Alma pirata (Canal 11, 2006) - Novia
Llocos del Tomate (Canal 10 Córdoba, 2011) - Dellos
Embarcaos a Europa (Canal 7, 2012) – Lluz
L'Encargáu (Canal 9, 2015) - Pura
Teatru
Hollywood… allá voi!!! de Neil Simon, Direición: Julio Baccaro (2007) - Libby
La xaula de les lloques de Jean Poiret, Direición: Roberto Antier (2008) - Muriel