cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Valiente
Como conquistador en Chile
En reconocimientu de los servicios, Valdivia en 1550 dio-y les tierres y los habitantes de la encomienda de Toquihua, ente'l ríu Maule y el ríu Ñuble.
En 1550, Juan comisionó a un oficial real que viaxaba a España mercar la so llibertá, pero esti terminó escapando coles perres.
Las Morteras (parroquia)
Las Morteras ye una parroquia del conceyu asturianu de Somiedo.
Tien una superficie de km² y una población de.
Juan Valiente
Como conquistador en Chile
Alonso Valiente insistió en recuperar la so inversión, aportando a Chile un emisariu p'apresalu y requisa-y los sos bienes. Pero yá yera mui tarde, pues el cuerpu de Juan Valiente descansaba na Araucanía, donde cayó junto con las huestes de Pedro de Valdivia en la batalla de Tucapel en 1553.
A pesar de la so condición d'esclavu fuxíu, pudo da-y n'heriedu la encomienda al mayor de los sos fíos. Más sero, per dos vegaes intentaron arrebata-yla, y otres tantes la recuperó per vía llegal. La primer vegada por Diego de Aranda, y la segunda vegada por un cura mercedariu conocíu como Juan Níspero.
Cais col so nome en Chile
Existe una cai corta de Vitacura, Santiago, col so nome. Tamién hai una cai col so nome en San Pedro de la Paz, Concepción.
La Mata de Ledesma
La Mata de Ledesma ye un conceyu español allugáu na Tierra de Lledesma, provincia de Salamanca, Castiella y Lleón.
Cymatocarpus
Cymatocarpus ye un xéneru con cuatro especies de plantes pertenecientes a la familia Brassicaceae.
Ardea alba
La ye una especie d'ave pelecaniforme de la familia Ardeidae. Ye una de les garces más llargamente distribuyíes pel mundu.
Descripción
240px|thumb|izquierda|Comparanza del tamañu de la garza blanca (Ardea alba) y la garceta nívea muncho más pequeña (Egretta thula). La garza blanca ye una ave grande de plumaxe blancu que puede algamar el metro d'altor y pesar hasta 950 gramos. Ye llixeramente menor que la garza ceniza (A. herodias). Amás del tamañu, la garza blanca puede estremase d'otres garces del mesmu color pel so picu mariellu y pates negres, anque'l picu puede tornase más escuru y les pates más clares na estación de cría. Nel plumaxe de cría, delicaes plumes ornamentales salen del llombu. Machos y femes son idénticos n'apariencia.
Reproducción
Reproducir en colonies n'árboles cercanos a llagos de xuncos o güelgues. Forma'l nial con pequeñes cañes seques enxareyaes con xuncos y totoras, y asitiando xeneralmente ente 3 y 5 güevos de color celeste claru.
Amenaces
N'América del Norte matóse un gran númberu de garces, alredor de finales del sieglu XIX, col fin d'utilizar les sos plumes pa decorar sombreros. Como resultáu de les midíes de caltenimientu la so población recuperóse dende entós. El so rangu estendióse escontra'l norte hasta'l sur de Canadá. Sicasí, en delles partes del sur d'Estaos Xuníos, el so númberu menguó por cuenta de la perda del so hábitat. Aun así afaise bien al hábitat humanu y puede ser fácilmente vista cerca de les güelgues y cuerpos d'agua en zones urbanes y suburbanes.
Taxonomía
Esisten cuatro subespecies:
Santuchanu
Santuchanu ye un llugar de la parroquia de Pigüeces nel conceyu asturianu de Somiedo.
Alcuéntrase a 15,6 km de La Pola Somiedo, la capital del conceyu, a un altor mediu de 460 msnm y tien una población de.
Ardea alba modesta
Descripción
Mide ente 83–103 cm de llargor y pesa ente 0,7–1,2 kg, tien tol plumaxe blancu. El so picu ye mariellu na dómina de reproducción y negru n'otres dómines, y les sos llargues pates son de color coloráu o negru. Los colores de les partes desnudes camuden mientres la dómina de reproducción. El plumaxe nupcial tamién se caracteriza por plumes llargues nel pescuezu y una área facial verde.
Distribución y hábitat
thumb|left|upright|En Hyde Park, [[Australia Occidental]] Tien una amplia distribución n'Asia y Oceanía, con poblaciones reproductores en Paquistán, India, Sri Lanka, Bangladex, Myanmar, Tailandia, China, Corea, nordeste de Russia, Xapón, Indochina, Indonesia, Nueva Guinea, les Islles Salomón, Australia y Nueva Zelanda. Reproduzse al traviés d'Australia, pero namái en rares ocasiones nel suroeste del continente o nel interior secu. Les colonies más grandes dientro d'Australia tán en Top End y Channel Country, que puede cuntar dellos miles de pareyes. El páxaru ye un visitante pocu común na seronda ya iviernu en Tasmania.
Comportamientu
La so dieta inclúi vertebraos como pexes, xaronques, pequeños reptiles, pequeños páxaros y royedores, ya invertebraos como inseutos, crustáceos y moluscos.
De cutiu reproduzse en colonies con otres garces, garcetes, mobeyes, espátules ya ibis. El nial ye una amplia plataforma plana de cañes seques y palos con una cuenca pocu fonda pa los güevos y críes. La niarada consiste de dos a seis güevos de color azul-verde pálidu. Son de forma ovalada y miden 52 x 36 mm.
Enquin-sur-Baillons
Enquin-sur-Baillons ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Pigüeces (parroquia)
Pigüeces ye una parroquia del conceyu asturianu de Somiedo.
Enquin-sur-Baillons
Tien una población de y una superficie de  km².
Pedrosillo de los Aires
Pedrosillo de los Aires ye un conceyu español allugáu na comarca de Salvatierra, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Achillea ptarmica
thumb|240px|Flores. Achillea ptarmica ye una especie perteneciente a la familia de les asteracees. Ye orixinaria del norte d'España. thumb|240px|Ilustración.
Descripción
Ye una yerba qu'algama los 10 cm d'altu con fueyes sentaes, lliniar-llanceolaes, agudes y dentaes regularmente. Les flores son blanques y arrexúntense en capítulos más grandes a los d'otres especies del xéneru (l'arreyu mide 8-12 mm d'anchu).
Distribución y hábitat
Ye una planta que crez nes rexones alpines del norte d'España nes fontes y regatos de monte.
Propiedaes
Indicaciones: Emplégase como estornutatoriu, hemostáticu, astrinxente, carminativu, sialagogu, tónicu. Les flores sirven como analxésicu y estornutatoriu. Los raigaños como hemostáticu y sialagogu. Contra l'astenia, falta de mambís, afeiciones urinaries, reguladora de les deposiciones, asela dolores dentarios y reumáticos. Tomar en fervinchu en dosis de dos cuyaradines de rizoma, con dos taces d'agua. O la masticación del rizoma frescu.
Taxonomía
Achillea ptarmica describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 898. 1753. Achillea nome xenéricu nomáu n'honor d'Aquiles. Indicóse tamién que'l nome, más específicamente, provién de la guerra de Troya, onde Aquiles curó a munchos de los sos soldaos y al propiu rei Télefu, rei de Micenes, utilizando'l poder que la milenrama tien pa detener les hemorraxes.
ptarmica: epítetu llatín que significa "que provoca tusíes".
Pigüeña
Pigüeña ye un llugar de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu de Somiedo.
Alcuéntrase a 16,9 km de La Pola Somiedo, la capital del conceyu, a un altor mediu de 800 msnm y tien una población de.
Día Mundial de la Visión
El segundu xueves del mes d'ochobre celébrase'l Día Mundial de la Visión.
Celebración
El segundu xueves del mes d'ochobre celébrase'l Día Mundial de la Visión.
Enllaces esternos
Nota descriptiva Datos y cifres Tema de salú pdf, 102kb
Ontario
La principal fonte d'ingresos d'Ontario ye la industria. El valor de los productos industriales producíos n'Ontario ye mayor que la suma del valor total de los productos industriales fabricaos en toles otres provincies y territorios de Canadá. La fuercia de la so industria manufacturera valió-y l'apodu de Manufacturing Heartland of Canada (Corazón Industrial de Canadá). La provincia destaca principalmente pola so fuerte industria automovilística la más competitiva de tol continente americanu, sacante Michigan, nos Estaos Xuníos d'América. Otres fontes importantes d'ingresos son el turismu y la prestación de servicios financieros ya inmobiliarios.
L'orixe del so nome deriva del llagu del mesmu nome, el llagu Ontario, nome dau polos iroqueses, que significa "llagu fermosu" o "agües brilloses". Ontario foi colonizáu na primer vegada polos franceses, pasando a formar parte de la colonia francesa de Canadá, una de les provincies coloniales de Nueva Francia, qu'entós incluyía la rexón sur de les agora provincies canadianes d'Ontario y de Quebec.
N'agostu de 2006, residíen na provincia 12.792.619 ontarienses (términu usáu por Radio Canada Internacional n'español basáu en "quebequense"), lo que representa'l 37,9% de la población total canadiana, repartíos por un área de 1.076.395 km².
Ontario ye la provincia más poblada de Canadá. Más del 80% de la población d'Ontario vive en ciudaes, y esta tasa ta xubiendo.
El censu nacional canadianu de 2001 estimó la población d'Ontario en 11.410.046 habitantes, una crecedera del 6% sobro la estimación del censu de 1996, de 10.753.573 habitantes. Más del 92% de la población de la provincia vive nuna estrecha franxa que va de Windsor hasta Ottawa. Esta rexón tien namái un 12% del área d'Ontario. La rexón metropolitana de Toronto concentra 5,6 millones d'habitantes, y la rexón metropolitana d'Ottawa tien otros 1,1 millones.
Races y etnies
right|thumb|250px|Señal de [[stop billingüe n' Ottawa, un exemplu de billingüismu a nivel del gobiernu federal.]] Composición racial de la población d'Ontario: 250px|right|thumb|[[Toronto.]] 250px|right|thumb|El [[Parllamentu de Canadá, n' Ottawa.]] 250px|right|thumb|[[Waterloo (Ontario)|Waterloo.]] 250px|right|thumb|[[Kingston (Ontario)|Kingston.]]
Los mayores grupos étnicos que componen la población d'Ontario son los ingleses, escoceses, irlandeses, franceses, alemanes, italianos, chinos y españoles.
Ontario tien aproximao 66 mil nativos indíxenes. Un 45% d'ellos vive nuna de les 186 reserves indíxenes alministraes pola provincia, que cubren un total de más de 700 mil hectáreas. Otros 150 mil habitantes de la provincia tienen ascendencia indíxena.
Llingües
En 2001, el 71,6% de los habitantes d'Ontario tenía como llingua materna l'inglés. Ente'l restu de la población, el 4,4% falaba francés como llingua materna y el 23,7% tenía otra llingua materna diferente.
L'inglés ye la única llingua oficial, magar que los francófonos d'Ontario desempeñen un papel esencial na vida cultural de la provincia y conformen la meyor minoría llingüística. El gobiernu provincial proporciona servicios en francés nes rexones u la población francófona ye lo suficientemente alta, como ye'l casu de la ciudá d'Ottawa, onde'l francés y l'inglés son cooficiales. Toronto tien más falantes d'italianu que cualesquier otra ciudá fuera d'Italia.
Relixones
Los principales grupos relixosos d'Ontario son:
Archilochus colubris
thumb Archilochus colubris  ye una ave d'América del Norte y América Central, perteneciente a la familia Trochilidae del orde Apodiformes. Ye la única especie de colibrí qu'añera regularmente al este del Ríu Mississippi n'América del Norte.
thumb|220px|left|  Archilochus colubris  fema, Gadsden Co., Florida.
Distribución y hábitat
Los territorios de reproducción tomen la mayor parte del occidente d'América del Norte ya incluyendo la zona de les praderíes centrales al este del meridianu 100 n'Estaos Xuníos y gran parte del sur de Canadá escontra l'este. El so hábitat son los montes deciduos y de pinos, y los cantos forestales, güertos, y xardinos.
Descripción
Mide cerca de 7-9,5 cm de llargu, tien un valumbu de ales de 8-11 cm y pesa 2-6 g. Tienen ye nel envés verde metálicu. El machu tien el gargüelu coloráu iridiscente (que puede paecer negra al camudar d'ángulu) y na fema ye blanca. El restu de les partes inferiores ye blancu buxu. Les ales son cuasi negres. La cola ye curtia, nel machu ye ahorquillada y na fema cuasi nun lo ye, y amás ésta tien los trés plumes esternes a cada llau con puntes blanques. Los xuveniles son similares a la fema pero pueden tener delles plumes coloraes nel gargüelu y un tonu daqué doráu nel envés. El picu ye llargu rectu y bien finu. El machu ye menor que la fema, y tien el picu llixeramente más curtiu. La muda de plumes asocede una vegada al añu y empieza mientres la migración serondiega.
Comportamientu
Los colibríes de gargüelu coloráu son solitarios. Los adultos d'esta especie típicamente namái entren en contautu p'apariase, y dambos sexos con cualquier edá, defenden agresivamente los sos llugares d'alimentación nos sos territorios. L'agresividá vuélvese más pronunciada ente'l final del branu y el principiu de la seronda, cuando engorden pa la migración.
Aliméntense frecuentemente mientres tean activos mientres el día, y cuando les temperatures baxen, particularmente nes nueches fríes, pueden caltener la so enerxía entrando nun torpor hipotérmico.
Por cuenta del so tamañu pequeñu, son vulnerables a ser depredados por aves y animales insectívoros.
Vuelu
thumb|350px|Fema de Archilochus colubris tomando aiciones defensives y evasives alredor d'un alimentador artificial.
Los colibríes tienen munches adautaciones esquelétiques y nos músculos del vuelu que-yos dexen gran axilidá de vuelu. Los músculos faen el 25-30 % del pesu corporal, y tienen ales allargaes con forma d'espaes que, a diferencia de les d'otres aves, coneutar col cuerpu namái dende la coxuntura del llombu. Esta adautación déxa-y al nala rotar cuasi 180°, dexando a l'ave volar non yá escontra alantre sinón tamién rectu escontra riba y embaxo, escontra los llaos, y escontra tras, y sostenese en vuelu quietu frente a les flores mientres s'alimenta de néctar o inseutos.
Mientres el vuelu quietu sosteníu, les ales de los colibríes gorgirrubíes baten a 55 vegaes per segundu, a 61 vegaes per segundu cuando se mueven escontra tras, y siquier a 75 vegaes per segundu al dir escontra alantre.
Dieta
El principal alimentu ye'l néctar de flores en plantes baxes o n'árboles, pero la dieta inclúi dacuando inseutos y cazumbre d'árboles tomada de les perforaciones feches por picatueros. Tienen una llixera predilección poles flores coloraes, tubulares como fonte de néctar. Alimentar nes flores usando la so llingua largamente estensible o cacen inseutos al vuelu
La cría ye alimentada con inseutos como fonte de proteínes yá que el néctar ye deficitariu d'elles polo que nun puede ser el so únicu alimentu.
thumb|220px|left|Alimentándose de néctar de [[Monarda didyma.]]
Reproducción
Piénsase que los colibríes gorgirrubíes son poligínicos. La poliandria y la poliginandria puede asoceder tamién. Nun formen pareyes reproductives, les femes aproven tol cuidu a les críes.
Los machos lleguen al área de reproducción na primavera, y establecen un territoriu primero que lleguen les femes. Cuando les femes lleguen, los machos cortexen les femes qu'entren nel so territoriu exhibiendo les sos demostraciones de cortexu. Ellos realicen una exhibición de "somorguiada" xubiendo de 2,5 a 3 metros percima y 1,5 a 2 metros a cada llau de la fema. Si la fema pósase, el machu empieza a volar nun arcu bien horizontal a menos de mediu metro frente a ella. Les ales del machu pueden bater hasta 200 vegaes per segundu mientres estes demostraciones (la velocidá normal ye 55-75 batíes per segundu).
Si la fema ye receptiva al machu, puede da-y un llamáu y asumir postures solícites coles plumes de la so cola paraes y les sos ales caidas. Antes de la copulación, el machu y la fema enfréntense, xubiendo alternativamente cerca de 3 metros y baxando, eventualmente hasta'l suelu y pa copular.
Nido
La fema constrúi sola'l nial n'árboles en llugares protexíos en cañes pequeñes inclinaes escontra baxo, a 3-6 m sobre'l suelu. Componer de fibres de biltos, con liquen nel esterior, xuníos con filos de tela d'araña, y revistíos no fondero con peluses de plantes (como les del diente de lleón o'l cardu). Niales vieyos pueden ser ocupaos mientres delles estaciones, pero son reparaos añalmente.
La fema pon dos güevos blancos de cerca de 12,9 por 8,5 mm y produz 2 y dacuando 3 niaraes. Atiende los pichones y alimentar d'una a tres veces cada hora por regurgitación, xeneralmente ensin posase calteniendo'l vuelu sosteníu. Cuando tienen 22 -25 díes de nacíos, la cría dexa'l nial.
Éperlecques
Éperlecques ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Muséu Nacional d'Alexandría
El Muséu Nacional d'Alexandría (n'inglés Alexandría National Museum, ANM) ye un muséu allugáu na ciudá d'Alexandría, Exiptu. Foi inauguráu'l 31 d'avientu de 2003 pol presidente exipciu Hosni Mubarak y ta asitiáu nun palaciu restauráu d'estilu italianu, próximu al centru de la ciudá, na cai Tariq al-Horreya, l'antigua rue Fuad.
Historia
El muséu agospiar nel vieyu palaciu del pachá Al-Saad Bassili, que foi unu de los más ricos mercaderes de madera n'Alexandría. La construcción del edificiu data de 1926 como una casona blanca d'estilu italianu, alcontrada alredor d'un gran xardín, amás d'allugar un suétanu utilizáu mientres los ataques aéreos de la Segunda Guerra Mundial. El proyeutu de construcción foi realizáu por un arquiteutu francés qu'utilizaba estilos italianos nes sos construcciones. El palaciu de trés plantes yera un llugar d'alcuentru pa persones de clase alta de la sociedá exipcia n'Alexandría.
La villa foi vendida a los Estaos Xuníos en 1960 pa instaurar el so consuláu, y darréu pasó a titularidá estatal cola compra pol Ministeriu de Cultura en 1997 por 12 millones de llibres exipcies. La so conversión a muséu, incluyendo equipamientu audiovisual, sistemes antiincendios y de seguridá costaron otros 18 millones.
Coleición
El Muséu Nacional d'Alexandría alluga alredor de 1.800 oxetos, que describen la hestoria d'Alexandría y Exiptu. Munches pieces provienen d'otros museos exipcios. El muséu contién pieces de les civilizaciones del antiguu Exiptu, copta y del mundu musulmán, según obres del periodu helenísticu d'Exiptu, con pieces de Heracleion y Canopo. Dalgunos de los oxetos atopaos son vasos canopes, mashrabiyas y pieces del reináu de Nectanebo II. Tamién hai un espaciu dedicáu a la ciudá d'Alexandría, con oxetos del sieglu XX. Dalgunos d'ellos son artefautos del gobiernu de Caracalla, figures d'Aguamala, vistimienta musulmana, un bustu de Briniky y pieces procedentes de ruines antigües. Apocayá, el muséu recibió una escultura d'Alexandru Magnu.
De la mesma, esiste una coleición de xoyes, armes, estatuaria, numismática y vidriu.
Gramática del asturianu
Artículu
L'artículu tien estes formes:
El xéneru de los sustantivos
De xéneru masculín son los siguientes sustantivos: el llabor, el sal, el miel, el llume, el sartén, l'ubre, el cal, el gripe.
De xéneru femenín son: la canal, la calor, l'anfiler, la pantasma, la ponte, la coñá, la utre, la blima.
Sustantivos que puen ser masculinos o femeninos ensin cambiu de significáu: el sangre / la sangre, el mar / la mar, el cacagüés / la cacagüés, el lleche / la lleche, el llargor / la llargor, el mazanal / la mazanal, el pumar / la pumar.
El neutru ye un xéneru qu'apaez nel artículu, nos axetivos, nos referentes y nos pronomes qu'entren en concordancia con sustantivos nun cuntables. Asina que, p.e., l'axetivu malu tien tres formes malu, mala, malo. Ex.: la mala xente, la xente malo.
El neutru de materia
N'asturllïonés, a diferencia del castellanu, inda se caltién el xéneru neutru. El neutru apaez nel artículu, nos axetivos y nos pronomes personales qu'entren en concordancia con un sustantivu non cuntable en posición pospuesta o atributiva. Nos axetivos hai tres tres terminaciones: -u, -a, -o (pal neutru). Los axetivos en -e, -a o en consonante que nun seya -n nun amuesen neutru. Ex.: país européu, nación europea, xente europeo, la ropa aquello. La madera ta moyao; el ganáu ye ruino, pero esti xatu nun ye ruin Día aciar, selmana aciar, esto ye aciar; xente drechista
Formantes de númberu
El morfema de plural ufre cuatru posibilidaes: -s, -es, -os, -nes.
(1) Formante -s: en delles pallabres que terminen en -e, en diptongu o triptongu acabáu en -i, o singular en vocal tónica: el monte llibre - los montes llibres, fonte - fontes, rei - reis, llei - lleis, esquí - esquís.
(3) Formante -os: en delles pallabres con singular en -u, -o, -ín, -án, -ón, o n'axetivos en -z: deu - deos, amigu - amigos, auto - autos, camín - caminos, ayerán - ayeranos, rapazón - rapazonos (o rapazones), bonaz - bonazos.
(4) Formante -nes: namái en dellos sustantivos cultos: orixe - oríxenes, resume - resúmenes, virxe - vírxenes.
Muséu Exipciu de Turín
El Muséu Exipciu de Turín (Muséu delle Antichità Egizie, lit., 'Muséu de l'Antigüedá Exipcia') ta asitiáu na ciudá de Turín, Italia, nel palazzo dell'Accademia delle Scienze, un edificiu d'estilu barrocu, proyeutáu pol arquiteutu italianu Guarino Guarini, en 1678, pa colexu de los nobles. Ye unu de los museos más antiguos, y el segundu n'importancia pola so coleición d'antigüedaes exipcies dempués del Muséu Exipciu d'El Cairu.
Oríxenes: Vitalino Donati
En 1760 Vitalino Donati, profesor de Botánica de la Universidá de Turín, viaxa a Exiptu por orde de Carlos Manuel III de Cerdeña. Una vegada nel país mover pol Nilu más allá d'Asuán coles mires de recoyer especímenes de la flora y fauna amás d'antigüedaes como momies y manuscritos. Nesti viaxe va consiguir tres estatues: de Sejmet, de Ramsés II y otra la de la reina Tiy, esposa d'Amenhotep III. Cuando Donati tornó a Italia traxo más de 300 oxetos que fueron les primeres pieces del Muséu d'Antichitá, más tarde conocíu como'l Muséu Exipciu de Turín.
La coleición de Bernardino Drovetti
La mayor adquisición producir en 1824 cola compra de la primer coleición d'antigüedaes exipcies al esplorador y diplomáticu italianu Bernardino Drovetti, quien trabayaba naquella dómina como cónsul francés n'Exiptu. Esta foi mercada pol rei Carlos Félix de Saboya, pola suma de 400.000 llires piamonteses, y constaba de más de mil pieces, compuesta per unes cien grandes estatues, cercos, sarcófagos con momies, papiros, y múltiples oxetos funerarios. Na coleición destaquen les colosales estatues d'Amenofis I, un Ramsés II sedente, la estatua de Tutmosis II y el Canon Real de Turín.
Ernesto Schiaparelli foi nomáu direutor del muséu, en 1894, amontando los fondos por aciu compres y campañes d'escavación en Heliópolis, Guiza, Asiut, Hermópolis, el Valle de les Reines (la tumba de Nefertari), Deir el-Medina y Gebelein.
Jean-François Champollion visitó esti muséu pa estudiar la so importante coleición de papiros, que ayudáronlu a dar los primeros pasos nel desciframientu de la escritura xeroglífica.
thumb|400px|Papiru de Turín (1879 - 1899 - 1969). thumb|400px|Papiru de Turín (1879 - 1899 - 1969): el mapa xeolóxicu-topográficu más antiguu conocíu.
Fondos del muséu
Múltiples oxetos de la vida cotidiana.
Achillea millefolium
thumb|240px|Achillea millefolium thumb|240px|Ilustración thumb|240px|Ilustración thumb|240px|Vista de la planta 240px|thumb| La ye una especie herbal perteneciente a la familia de les Compuestes (Asteraceae).
Descripción
Les flores diminutes xuntar no que denominamos capítulos con cinco lígules, que más o menos compautos da la sensación de ser una única flor.
Non tolos capítulos son heterógamos, esto ye, non toles flores son hermafrodites o tienen los dos sexos, sinón que van acompañaes d'otres que son unisexuales o d'un únicu sexu. Tolos capítulos radiales formen el corimbu.
Na primer semeya de la izquierda apréciense tantu les flores como les lígulas, puede apreciase, anque ésta nun mide más de 3 o 4 mm, que son tridentaes o acabaes en forma de tres dientes. Les flores diminutes del centru son flosculosas, de corola con cinco pétalos y actinomorfes. La tercer semeya amuesa en detalle'l arreyo o cubierta qu'envolubra al receptáculu nel que s'aprecien les brácteas en forma llanceolada y un pocu ovada que lo envolubra (esa especie d'escames qu'arrodia a les flores). Esti tipu d'arreyo denominar arreyo plurifloro al arrodiar a delles flores. El frutu de la Achillea millefolium ye un aqueniu y escarez de miriguanos.
Esta planta mielícola estremar de les sos hermanes principalmente nes sos fueyes que lleguen a midir hasta 15 cm de llargu y centímetru y mediu d'anchu. Como puede apreciase na cuarta fotografía, les fueyes estremar en segmentos bien pronunciaos que lleguen práuticamente al nerviu central de la fueya, estos segmentos de la mesma, vuelven estremase. El tarmu ye tomentoso o con pequeños pelos enrevesosos, finos y delgaos que-y da una sensación de terciopelu, nes fueyes tamién s'aprecien pero menos trupos.
Distribución y hábitat
Probablemente vien d'Eurasia. Habita principalmente n'Asia y la zona mediterránea d'Europa, anque ye menos abondosa ya inclusive inesistente en rexones como Andalucía y el sur de Portugal. Habita tamién otros sitios n'América por causa de la dispersión accidental que fixeron los humanos.
Crez en praos incultos, en cantu de caminos o regueros; llugares húmedos.
Ecoloxía
De forma natural, la cenoyina crez en zones non demasiáu seques y bien drenaes. Puede atopase en camperes, en campos cultivaos o non y de cutiu al pie de les carreteres, en fasteres de monte y en zones montiegues. Puede atopase ente los 0 y 2.400 m d'altitú, anque prefier altitúes inferiores a los 1.500 m. A partir de los 1.000 m escontra riba tien un porte más pequeñu y más arume.
Anque ye una planta bien tolerante a cualquier tipu de clima, rique unes condiciones templaes o templaes-fríes. Aguanta bien les xelaes (hasta −15 °C) y a la seca. De normal quier condiciones de plenu sol.
En cuanto al tipu de suelu, polo xeneral puede dicise que s'afai bien a tou tipu de suelos (ácidos o básicos, caliares, secos), siempres que tean bien drenaos una y bones nun aguanta'l encharcamiento. Poro, prefier suelos arenosos y frescos primero que suelos magrizos y compautos. Crez bien en suelos probes.
Usos en xardinería
Les plantes del xéneru Achillea ye bien utilizáu en xardinería tantu poles sos flores como pol so golor. Especialmente utilizáu en arriates con bona resistencia a los suelos probes. Soporten bien la seca.
Taxonomía
Achillea millefolium describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 899. 1753.
Achillea nome xenéricu nomáu n'honor d'Aquiles. Indicóse tamién que'l nome, más específicamente, provién de la guerra de Troya, onde Aquiles curó a munchos de los sos soldaos y al propiu rei Télefo, rei de Micenas, utilizando'l poder que la nrama tien pa detener les hemorraxes.
millefolium: epítetu llatín que significa "con mil fueyes".
Nome común
N'asturianu tamién se conoz como rabu de gatu, mazanellón, pinella y ''salamanquina.
San Marín
La República de San Marín o simplemente San Marín (tamién San Marino) ye un pequeñu estáu enclaváu dientro d'Italia, ye la república más antigua del mundu y asítiase ente les rexones italianas d'Emilia-Romaña al norte y les Marques al sur.
El caltenimientu de la so independencia respeutu a Italia débese a Giuseppe Garibaldi, quien atopó abellugu nel Monte Titano nel Risorgimento cuando na so campaña escontra Venecia taba sitiáu por cuatro exércitos. Ye entóncenes cuando'l gobiernu de San Marín lu acueye cola condición de defender la independencia de la pequeña república.
La capital ye la ciudá de San Marín que ta situada sobre'l monte Titano.
El conceyu más grande ye esti caberu que cunta con cerca de 7.000 habitantes.
En cuanto a les comunicaciones tanto postales como telefóniques, San Marín, pal esterior, considérase como una provincia italiana, dependiendo poro de los códigos d'esti país.
Historia
San Marín, el quintu estáu más pequeñu del mundiu, tamién ye la república más antigua. Acordies cola tradición, fundóse nel 301 cuando un canteru cristianu nomáu Marinus el Dálmata (San Marín diáconu) dexó la islla d'Arbe pa escapar de la política anticristiana del emperador romanu Dioclecianu. Marinus escondióse na cima del Monte Titano, el más altu de los siete que tien San Marín y fundó una pequeña comunidá cristiana. La propietaria del terrén, una compasiva muyer de Rimini, dexó-yos n'herencia'l territoriu. El terrén disputáu poles families de los Rimini y Montefeltro, y suxeta a las griesques ente güelfos y xibelinos, llogró caltener la so independencia y medrar en territoriu. El pequeñu estáu foi reconocíu pola Francia Napoleónica nel 1797, y por otros estaos europeos nel 1815 nel Congresu de Viena.
Pesie a ser un país soberanu, depende en gran midida d'Italia, pela que ta arrodiada dafechu dende l'unificación d'ésta nel sieglu XIX.
Dende finales del sieglu IX consta la esistencia d'una república llibre en San Marín. Nel 1631 el papáu reconoció la so independencia que foi igualmente respetada por Napoléon Bonaparte. Una revolución pacífica restauró en 1906 el sistema eleutivu del Conseyu Grande y Xeneral de San Marín (órganu supremu del estáu samarinés), que se convertiera nun clan zarráu.
Na I Guerra Mundial y II Guerra Mundial siguió'l mesmu destín que'l so vecín tresalpín. Ocupáu nel 1943 por orde de Hitler, foi recuperáu pelos aliaos pero nuna escontraofensiva de los alemanes foi recuperada nuevamente. A lo cabero foi lliberada nel 1945. Restaurada la democracia, una coalición de socialistes y comunistes gobernó hasta 1957, añu nel que foron desplazaos polos democristianos, los que dende 1973 constituyeron colos socialistes un gobiernu de coalición.
Lo que ta demostrao ye que'l llugar ta habitáu dende tiempos prehistóricos, anque la esistencia documentada de la república entama nel sieglu X. N'alcordanza del canteru la zona nomóse Tierra de San Marín, siendo dempués cuando se-y dio'l nome de "república".
En tiempos de los lombardos San Marín yera propiedá del Ducáu d'Espoleto.
El gobiernu taba compuestu por una asamblea nomada Arengo, que taba compuesta por tolos cabezaleros de familia. Nel 1243, establecióse la figura de los Capitanes Rexentes (Capitani Reggenti) p'actuar como xefes d'Estáu. Les primeres lleis daten del 1263. El Vaticanu, nesi tiempu al mandu del papa Nicolás IV, reconoció la independencia de San Marín nel 1291.
El territoriu de la república consistía namás nel Monte Titano hasta 1463, cuando entró na alianza escontra Sexismundu Pandolfo Malatesta, Señor de Rimini, que sería derrotáu. Por mor d'esti fechu, el papa Píu II cedió a San Marín les ciudaes de Fiorentino, Montegiardino y Serravalle. Esi mesmu añu la ciudá de Faetano xunióse a la república pola so propia voluntá. Dende entós, la superficie de la república caltiénse invariable.
San Marín redautó una constitución l'8 d'ochobre de 1600.
thumb|left|200px|Un "Guardia del Conseyu Grande y Xeneral" (Consiglio Grande e Generale) saludando a la Bandera Nacional samarinesa
La "Serenísima República" foi ocupada militarmente trés vueltes en tola so historia, anque por breve tiempu:
L'Estáu foi reconocíu por Napoléon I de Francia nel 1797 y nel Congresu de Viena nel 1815. Por mor de la unificación de la península itálica, la independencia de San Marín tuvo que confirmase con un tratáu nel 1862 con una emerxente Italia, que foi revisáu y corroboráu en 1939 y 1971.
San Marín ye la única ciudá-estáu italaina qu'aínda sobrevive. Como Andorra, Liechtenstein y Mónacu, paez un anacronismu de tiempos medievales, cuando la xurisdicción d'una ciudá nun diba más allá del alcance de les armes dende les muries. Xunto col Vaticanu, ye l'únicu país européu arrodiáu dafechu por otru.
Ingresó nel Conseyu d'Europa como miembru de plenu drechu nel 1988, presidiendu la organización na primer metá del añu 1990. Amás convertióse en miembru de les Naciones Xuníes nel 1992, y adoptó l'euru nel 2002 como moneda nacional, pesie a nun pertenecer a la Xunión Europea.
Esti país, col fin de disminuyir la so dependencia de la República d'Italia, vien conformando una riestra d'alcuerdos políticos, económicos y sociales con Suiza. Esta alianza abriera'l camín a un nuevu tipu de rellaciones diplomátiques, pioneres nel sieglu XXI, pero que recuerden a les rellaciones internacionales na dómina medieval.
Gobiernu y política
El Consiglio Grande e Generale escuéyese por votación popular cada cinco años. Esti parllamentu escueye a dos de los sos miembros como Capitanes Rexentes per un periodu de seis meses. Los dos Capitanes Rexentes y el Conseyu de Ministros formen el poder executivu del gobiernu.
El Conseyu Grande y Xeneral tamién escueye al "Consiglio dei XII" ("Conseyu de los Dolce"), que forma'l poder xudicial na llexislatura.
San Marín foi primeramente gobernada pol Arengo, anicialmente formáu polos cabezaleros de familia. Nel sieglu XIII la institución renunció a los sos poderes en favor del Gran Conseyu Xeneral. Nel 1243, los dos primeros Capitanes Rexentes foron nomaos por esi Conseyu y esta forma de nomamientu continúa n'usu anguaño.
Épinoy
Épinoy ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
San Marín
El Gran Conseyu Xeneral (Consiglio Grande e General)
El Conseyu ta compuestu por 60 miembros escoyíos cada 5 años per un sistema de representación proporcional nos nueve castelli. Estes divisiones alministratives correspuenden a les vieyes parroquies de la República, y caúna ye gobernada por un Conseyu nel que la so direición ta un Capitán escoyíu cada 5 años. El Gran Conseyu Xeneral aprueba'l presupuestu asina como escueye a los Capitanes Rexentes, como dirixentes del Executivu.
Parllamentu y Cámara
El Cuerpu llexislativu ta formáu pol Gran Conseyu Xeneral, el parllamentu y una Cámara. Los miembros del Parllamentu escuéyense cada cinco años y responsabilícense de la llexislación, xusticia y de resolver los problemes de xurisdicción. Amás encárguense de la eleición de los Capitanes Rexentes, el Congresu d'Estáu, el Conseyu de los Dolce, la Comisión d'Asesoramientu. El Parllamentu encárgase tamién de ratificar los trataos con otros países. El Parllamentu divídese en cinco Comisiones d'Asesoramientu compuestes de 15 miembros qu'estudien, proponen y alderiquen la incorporación de nueves lleis que pasarán a ser discutíes nel Gran Conseyu Xeneral.
Los Capitanes Rexentes
Cada 6 meses, el Conseyu escueye dos Capitanes Rexentes pa desempeñar la tarea de Xefes d'Estáu. Los Rexentes escuéyense d'ente desemeyaos partíos, colo que la Xefatura ta equilibrada. La invistidura tien llugar l'1 d'abril y l'1 d'ochobre de cada añu. Cuando'l periodu termina, los ciudadanos tienen trés díes pa presentar quexes sobre los autos realizaos polos Rexentes. Si s'almitíen a trámite, abríase un procedimientu xudicial col ex Xefe d'Estáu.
La práutica de gobiernu dual, asina como la frecuencia de la reeleición derívense direutamente de les costumes de la República Romana. El Conseyu ye equivalente al Senáu Romanu y los Capitanes Rexentes yeren la moderna versión de los cónsules de l'antigua Roma.
NBA Live
NBA Live ye una saga de baloncestu de la compañía d'Estaos Xuníos Electronic Arts basada na lliga de baloncestu d'Estaos Xuníos y Canadá, la NBA, la más famosa nesti deporte.
San Marín
El Congresu d'Estáu
El Congresu d'Estáu compónse de 10 Secretaríes qu'exercen el poder executivu. Ye en realidá un gabinete de ministros. Les 10 secretaríes yeren:
NBA Live
Dende'l so oríxenes Electronic Arts produxera videoxuegos deportivos incluyendo de baloncestu, pero foi en 1994 cuando decide sacar una saga consolidada: NBA Live. Les sos primeres plataformes fueron PC, Supernintendo y Sega Genesis, en perspeutiva isométrica y en 2D. En 1996 salió al mercáu una versión dafechu 3D para PlayStation, que ye la base que se siguió hasta l'actualidá nes más modernes plataformes como PlayStation 2, Xbox, Gamecube o la más recién versión pa Xbox 360, Wii, PlayStation Portable y PlayStation 3.
San Marín
El Conseyu de los Dolce (Consiglio dei XII)
El Conseyu de los Dolce elíxese pol Gran Conseyu Xeneral pa tola llexislatura, sirviendo de cuerpu xudicial y tamién actúa como tercer instancia na Corte d'Apelaciones. Dos inspeutores del gobiernu representen al estáu nes cuestiones financieres y patrimoniales.
NBA Live
A principios de 2010, EA SPORTS anunció que la serie, depués de 15 ediciones, camudaría'l so nome a NBA Elite, siendo NBA Elite 11, con Kevin Durant na portada americana, la primer edición de la nueva franquicia'l cual foi canceláu y siguiendo col mesmu nome NBA Live 14. La NBA live mobile ye un xuegu de plataforma móvil. Puedes descargar de app store y google play. Nel xuegu tán añedíos los micropagos nun siendo que quieras invertir una gran cantidá de dineru.
Últimamente metieron dellos eventos nuevos nel xuegu como'l All-Star Game, el añu nuevu chinu, finales de la nba, etc.
Fernanda Montenegro
Arlette Pinheiro Esteves da Silva, más conocida como Fernanda Montenegro, ye una actriz brasilana de cine, teatru y televisión. Llamada "La Primer Dama del Teatru de Brasil", foi la primer actriz llatinoamericana que recibió una nominación al Óscar como meyor actriz protagonista en 1998 pola película Estación Central de Brasil de Walter Salles.
En 2013, ella convirtióse na primer brasilana en ganar un premiu Emmy Internacional.
Santa María del Puertu
Santa María del Puertu ye una parroquia y un llugar del conceyu asturianu de Somiedo.
San Marín
Organización xudicial
El sistema xudicial de San Marín confíase a miembros foranos tanto por razones históriques como sociales. Los únicos xueces nativos yeren los Xueces de Paz, que namás puen llevar causes civiles que nun superen los 25 millones de lires (cerca de 13.000 euros). El Conseyu de los Dolce sirve como corte d'apelación en tercer instancia.
Santa María del Puertu
La parroquia tien una superficie de km² y una población de, repartíes nos sitios de: El Fondu'l Pueblu, L'Uechu la Fonte, El Mediu'l Pueblu, La Paxarina, El Picu'l Pueblu y La Caleichina.
San Marín
Organización político-alministrativa
thumb|260px|Mapa de los conceyos de San Marín.
Santa María del Puertu
El llugar de Santa María del Puertu alcuéntrase a 12,80 km de La Pola Somiedo, la capital del conceyu, a un altor mediu de 1482 msnm y n'él vive tola población de la parroquia.
En 2021 diéron-y el Premiu al Pueblu Exemplar d'Asturies.
Fernanda Montenegro
Carrera
Empecipiar en radio a los 16 años y a finales de los 40 tradució y afixo obres de teatru famoses pa la radio.
Empezó la so vida artística nel teatru cola obra Allegres Canções nas Montanhas en 1950. Ente los sos compañeros taben Fernando Torres, quien llueu se convertiría nel so maríu. Entós usó'l nome de matrimoniu Arlette Pinheiro Monteiro Torres. Nos próximos años, trabayó con otros grandes actores como Sérgio Britto, Cacilda Becker, Nathália Timberg, Cláudio Corrêa y Capo y Ítalo Rossi.
En 1959 dexa'l Teatru Brasileiro de Comedia al qu'ingresó en 1956 funda xunto col so maríu y otros destacaos actores la compañía Teatro dos Sete en Rio de Janeiro Destacar en teatru, ente otres pieces de repertoriu, en Jezabel de Jean Anouilh, La pulga na oreya de Georges Feydeau, Mirandolina de Carlo Goldoni, Los intereses creaos de Jacinto Benavente, Vistir al desnudu de Luigi Pirandello, La investigación de Peter Weiss, L'oficiu de la Señora Warren de George Bernard Shaw, La vuelta al llar de Harold Pinter, Plaza Suite de Neil Simon, Les llárimes amargoses de Petra von Kant de Rainer Werner Fassbinder, Fedra de Racine, La gavilueta d'Antón Chéjov y en pieces de teatru brasilanes.
San Marín
Xeografía
San Marín ye un enclave d'Italia, na llende ente les rexones d'Emilia-Romaña y Marques. La so topografía ta dominada polos Apeninos. El puntu más altu del país ye'l Monte Titano, a 739 metros. Nun hai ríos d'importancia.
Fernanda Montenegro
Carrera
En 1964 debutó en cine. La so primer película foi A Falecida de Nelson Rodrigues. right|thumb|Fernanda Montenegro, 1967. Famosa gracies a les telenoveles y obres de teatru foi premiada en repitíes oportunidaes mereciendo ser llamada "La Primer Dama del Teatru de Brasil".
Sableres de Pachón y El Sabín
Les sableres de Pachón y El Sabín atopar nel conceyu asturianu de Gozón, comunidá autónoma del Principáu d'Asturies, España, y pertenecen a la llocalidá de Ferrero y tienen una peligrosidá alta pola fuercia del aguaxe contra les roques a pesar de tar daqué protexíes polos cantiles que siguen hasta'l Cabu de Peñes. P'aportar a elles, si circular pol AS 328 escontra'l Cabu de Peñes, llegar a un desdoblamientu al llau de la ría d'Avilés onde hai que coyer una esviación escontra'l Cabu de Peñes, a la derecha. P'aportar a la primer sablera hai qu'afitase en que la salida ta detrás d'un telefónicu; pa llegar a la segunda hai que percorrer 200 m más escontra'l este, nes cercaníes del enorme cabu.
San Marín
Xeografía
thumb|260px|Planu de San Marín.
El clima ye subtropical húmedu, con branos calurosos y hibiernos suaves.
Fernanda Montenegro
Carrera
En cine, dempués de delles películes trabayó en Eles Não Usam Black-Tie (1981), conquistando a los críticos.
San Marín
Xeografía
Según WWF, el territoriu de San Marín pertenez a la ecorrexón nomada biesca esclerófila y semicaducifolia d'Italia.
Fernanda Montenegro
Carrera
A pesar de que'l so ésitu en televisión y teatru siguió, la so carrera cinematográfica pasó inalvertida hasta 1997, cuando O Que É Isso, Companheiro?, foi candidatu pa el Oscar de Meyor Película en Llingua Estranxera.
La consagración internacional llegó en 1998 con Estación Central de Brasil postulándola como candidata a la Meyor Actriz Protagonista del Oscar de l'Academia compitiendo con Meryl Streep, Emily Watson, Gwyneth Paltrow y Kate Blanchett. Nun ganó, pero recibió'l premiu del Festival Internacional de Cine de Berlín ente otres distinciones.
San Marín
Xeografía
San Marín ye'l tercer estáu más pequeñu d'Europa, tres el Vaticanu y Mónacu.
Fernanda Montenegro
Carrera
En 1999 O Autu da Compadecida, unu de los sos grandes ésitos televisivos foi tresferíu a película y estrenada nos cines.
Nel 2007 participó en ''Love in the Time of Cholera de Mike Newell como "Tránsitu Ariza".
San Marín
Demografía
Nun hai diferencies granibles ente la demografía de San Marín ya Italia.
Fernanda Montenegro
Carrera
En 2010 ganó'l premiu meyor actriz de teatru por Viver Sem Tempos Mortos.
San Marín
Demografía
L'estáu tien una población de cuasi 29.000 persones, incluyendo 1.000 estranxeros, siendo la mayoría d'estos italianos. Alredor de 5.000 samarineses viven notros países, predominantemente n'Italia y n'Arxentina. La llingua oficial ye l'italianu, con una utilización del dialeutu emiliano-romañol, y el catolicismu romanu ye la relixón predominante.
Fernanda Montenegro
Carrera
El cantante y compositor Milton Nascimento compúnxo-y y dedicó la tema "Mulher da Vida".
San Marín
Economía
Pesie a que la república nun ye un miembru oficial de la eurozona, permitióse-yos usar l'euro como moneda nacional por mor d'alcuerdos col Conseyu de la Xunión Europea, podiendo estampar el so propiu diseñu nacional na cara correspondiente.
Sableres de Oleiros y Los Botes
Les sableres de Oleiros y Los Botes atopar nel conceyu asturianu de Cuideiru y pertenez a la llocalidá española de Salamir. Enmarcar na Mariña Occidental d'Asturies, siendo les poques que presenten proteición medioambiental por tar catalogaes como Paisaxe protexíu, ZEPA y LIC.
San Marín
Economía
El turismu representa más del 50% del PIB, más de trés millones de visitantes en 1997. Tamién ye importante la banca, la electrónica y la cerámica. Los productos agrícoles son el vinu y el quesu. thumb|260px|San Marín.
Sableres de Oleiros y Los Botes
Descripción
La sablera de Oleiros tien forma d'ensenada, tien un llargor d'unos 510 m y un anchor medio de 35 m y sable gruesu y doráu con munchos cantares rodaos y la de Los Botes, que ta al este de la de Oleiros y que solo ye accesible en baxamar ye un pedreru de 170 m de llargor y unos 30 metros d'anchor medio. La so redolada ye rural y con un baxu grau d'urbanización y la peligrosidá ye media. Dambes sableres tienen bien poca asistencia. Los accesos son piatonales ya inferiores a 0,5 km de bon percorríu. La so redolada ye rural y con un baxu mediu d'urbanización. L'accesu rodáu ye per un camín de tierra en non bien bones condiciones.
BSD
BSD son les iniciales de Berkeley Software Distribution (Versión de Software Berkeley) y empléguense pa identificar un sistema operativu del sistema Unix nacíu poles aportaciones realizaes a esti sistema pola universidá californiana de Berkeley. Nos primeros años d'Unix, los sos creadores, los llaboratoros Bell de la AT&T, autorizarun a la universidá de Berkeley -xunto a otres- a emplegar el códigu fonte y adautalu a les sos necesidaes. Na década de los sesenta y los ochenta Berkeley emplegó'l sistema pa les sos investigaciones con sistemas operativos. Cuando AT&T retiró'l permisu d'emplegu a la institución californiana por motivos comerciales, ésta promovió la creación d'una versión basada nel sistema Unix emplegando les sos aportaciones, y permitiendo dempués la so distribución con fines académicos pa, posteriormente, reducir al mínumu las restricciones pa la so copia, distribución o modificación.
San Marín
Economía
Los sellos postales, namás válidos pa la república, viéndense dafechu pa la filatelia, representando un importante capítulu de los ingresos.
Dende 1997 el nivel de vida del país vien medrando perriba del italianu por mor d'un crecimientu económicu nel sector financieru del país.
BSD
Ente les sos aportaciones a la informática destaquen: l'usu de memoria virtual paxinando por demanda, el control de trabayos, el Fast FileSystem, el protocolu TCP/IP y l'editor de testos vi. Tamién ye aportación de so la llicencia que lleva'l so nome.
Llicencia BSD
Ye una llicencia de software llibre sin copyleft, simple y permisiva pero qu'incluyía la cláusula de publicidá, al final del programa debían apaecer los cambeos y los programadores. Anguaño esa cláusula nun esiste yá que contravenía l'espíritu de la llicencia GNU.
Muséu Nacional d'Arte Africano
El Muséu Nacional d'Arte Africano ye un muséu de la Institución Smithsonian en Washington D.C.. Atopar nel llau sur del National Mall, y ta especializáu n'arte y cultura africana. El muséu empezó como una coleición privada y en 1979 entró a formar parte de la Smithsonian. La so entrada ta asitiada a un llau del Castiellu de la Institución Smithsonian, na Independence Avenue.