cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Russula fellea
Descripción
La so cogorda, o cuerpu granible, tien un sombreru d'ente 5 y 9 centímetros de diámetru, de forma convexa n'exemplares nuevos. Darréu toma forma esplanada y, finalmente, queda ablayáu nel centru, col cantu acanaláu. La cutícula ye de color mariellu payizu, y más clara nos cantos, y brillante, llisa y fácilmente xebrable. Les llámines son delgaes, apertaes y xuntaes, y encrúciense cerca del pie. Son blanques n'exemplares nuevos y de color crema más tarde. El pie mide ente 1 y 2 centímetros de diámetru y ente 4 y 6 d'altor, y ye macizu y blancu, con estríes amarellentaes. La esporada ye blanca.
Nina Nino
Carrera
Actriz puramente radial, trabayó en numberosos radioteatros, munchos d'ellos con roles principales o protagónicos. Integró por más de diez años el repartu estable de Radio El Mundo. Dende 1947 hasta 1967 fixo'l popular radioteatro Los Pérez García, compartiendo escenes colos actores Martín Zabalúa, Sara Prósperi, Gustavo Cavero, Pebida Feréz, Julián Bourges, Emilio Comte, Laura Bove, Esperanza Otero, ente otros. Nél interpretó'l personaxe de "Mabel", la mucama, quien depués se casa con "Raúl" encarnáu por Jorge Norton. Estos dos personaxes casar en 1955, onde s'entamó un concursu pa ver qué día se casaben y nesi momentu recibieron montes de cartes.
Na pantalla grande participó como dobladora de la tamién actriz Ana María Cassan, nel filme Ensayu final de 1955, que tuvo en cabezada por Alberto Closas y Nelly Panizza.
En televisión actuó na tira Mujeres en presidio, d'Alberto Migré, con María Aurelia Bisutti, Jorge Mistral y Susana Campos. Ellí personificaba a Sor Clorinda.
Cuando Santiago Gómez Cou tornó a la radio depués de 20 años d'ausencia, facer nun radioteatro xunto a Nino y a Ricardo Passano.
En 1967 camudar a Mar de Folió, onde, retirada del so oficiu como actriz, remanó una especie de minimercado cerca del muelle y a 80 metros del mar. Morrió a empiezos del 2015 tres una llarga enfermedá.
Cañaveras
Cañaveras ye un conceyu español de la provincia de Cuenca, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, allugáu na contorna de l'Alcarria.
Xeografía
Cañaveras ta a 45 quilómetros de la capital, Cuenca. Les poblaciones más cercanes son Buciegas y Canalejas del Arroyo, a unos siete quilómetros, pocu más lloñe tán Olmeda de la Cuesta, Villaconejos de Trabaque y a unos cuatro quilómetros, Arrancacepas. Atopar nun nuedu de carreteres la N-320 (Guadalaxara-Cuenca-Albacete) y la CM-310 (Carrascosa del Campo-Molina de Aragón).
Topografía
Nel so términu naz el ríu Merdanchel, afluente del Guadiela, que de la mesma desagua nel Tajo. Dos de les sos principales elevaciones llámense La Muela y La Muelecilla, d'altitú cercana a los 950 m d'altitú. Tien una superficie de 73,67 km cuadraos. El terrén ye'l típicu de l'alta alcarria con cuetos que nun superen los mil metros d'altitú y valles ente ellos.
Monumentos
La ermita de la Virxe del Pinar que s'atopa asitiada nel monte del mesmu nome a unos 950 m d'altitú y arrodiada de pinares, la so construcción orixinal ye del sieglu XVI de planta única y bella cúpula.
Darréu fuéron-ylo añediendo zones pa la casa del freru y pa sales, habitaciones etc de los pelegrinos que llegaben de tola provincia.
La ermita de San Antón, construyida polos sos devotos nel 1846, ye pequeña, foi restaurada va unos años.
Anque nun ye monumentu puramente dichu ta'l cuetu del castiellu, onde esistió un pobláu de la edá del fierro onde se caltienen ruines d'un castiellu posterior, amás dende lo alto del morru del mesmu hai unes guapes vistes de la redolada.
Historia
Cañaveras como cuasi tolos pueblos de la nuesa contorna tienen una gran hestoria, la mayor de les vegaes escaecida. Ensin dala dulda, nel cuetu del Castillo hubo un asentamientu humanu de la edá del fierro. Predominando sobre'l pueblu, reparar un cuetu onde tuvo emplazado el primitivu castiellu. D'esti castiellu nun se caltién práuticamente nenguna muerte salva dellos pequeños restos de cimientos construyíos n'argamasa. Na parte inferior del cuetu esisten entá delles cueves que yeren utilizaes como viviendes hacia 1950. Otres usábense pa ellaborar el vinu de la zona y sígense usando para tal fin, anque munches tán en desusu.
Educación
CRA LOS OLIVOS C/San Antón, e/n. 16850 Cañaveras
Turismu
Cañaveras, anque ye un pueblu pequeñu tien una gran cantidá d'ufierta d'agospiamientos. Esisten nel pueblu 3 bares tres cases rurales, un hostal.
Amás ta bien comunicáu per carretera con Madrid y otres ciudaes y cuenta colos servicios necesarios tales como'l centru de salú comarcal, farmacia, dos oficines bancaries, centru de mozos, centru pa los xubilaos, cuartel de la Guardia Civil.
El terrén ye aptu pa faer rutes a cuerpu o en bici y afayar paraxes bien guapes de la Alcarria alta.
A una curtia distancia del pueblu puede practicase la pesca nel ríu Escabas, nel Guadiela o nel banzáu de Buendía.
Fiestes
Nel mes de xineru celebra San Antón, con hogeras nel barriu del so nome.
Nel mes de febreru celébrase Santa Agueda.
Nel mes de mayu celébrense, el día 15 San Isidro y l'últimu domingu la romería de la Virxe del Pinar.
La fiesta mayor ye n'honor a la patrona del pueblu la Virxe del Pinar, que se celebra la primer fin de selmana de setiembre.
Nel mes de payares celebra la festividá del patrón del pueblu, San Martín obispu de Tours, la fin de selmana más cercana al día 11.
Otros datos
Cañaveras ye anguaño un pequeñu y sele pueblu de l'alta alcarria conquense con apenes 300 vecinos, pero eso non siempres foi asina, tantu la contorna onde s'asitia como'l pueblu mesmu, sufrieron a lo llargo de la historia un cientu de tresformamientos que vamos empezar a afayar.
Adulces vamos dir dando cuenta del impresionante pasáu del nuesu pueblu y que por avatares de los tiempos dexó una contorna y unos pueblos, afaraos, ensin xente nuevo, ensin industries, cuasi ensin futuru.
Giuseppina Alongi
Giuseppina Alongi ye una botánica, algóloga, profesora, taxónoma, curadora, y esploradora italiana.
Cañaveras
Otros datos
Como tolos pueblos d'España, Cañaveras desenvolvió a lo llargo de la so historia una serie de fiestes, xuegos y tradiciones, munches d'elles bien similares a la d'otros pueblos de la contorna y otres más particulares, por desgracia y por cuenta de la dexadez y a la falta de xente nuevo munches d'elles va años que se dexaron de prauticar. He equí les mesmes.
Giuseppina Alongi
Desenvuelve actividaes académiques y científiques nel Departamentu de Ciencies Biolóxiques, Xeolóxiques y Ambientales, Seición de Bioloxía Vexetal, Universidá de Catania.
Cañaveras
Otros datos
Nel mes de xineru celebraba la festividá de San Antón, que tenía trés componentes, el primeru la celebración del barriu del mesmu nome de la fiesta con una foguera na plaza frente a la so ermita; otra yera la celebración pela mañana de la fiesta na que la xente daba trés vueltes a la ermita rezando'l padre nuesu, pela tarde afatábense les caballeríes colos meyores cobertores y faíense carreres ente los mozos. La otra tradición yera'l gorrino de San Antón que consistía en que se soltaba esi día un gorrino pequeñu y yera alimentáu mientres tol añu pol pueblu, al añu siguiente'l día del santu sortear ente tol pueblu y al que lu tocaba, soltaben ellos otru pequeñu pal añu siguiente.
Nel mes de febreru lo más destacao yera l'antroxu que según paez duraben 8 díes y tenía una participación importante nes mesmes la llamada Hermandá de les Ánimes de la cual va falase más palantre. El primer día empezaben los “ guncheros” que yeren una especie de payasos con tambores y banderes los cualos diben pidiendo poles cases; a otru día, martes, se “ almonedaba “ na puerta de la ilesia. Faíase baille y aportunábase y apurríen perres pa ver que moza “ baillaba la Bandera”. El capitán de les ánimes, el miércoles, faía güevos na so casa y camudábase por otru miembru de la hermandá pal próximu añu. Tolos díes salía'l llamáu “ berrugo” que yera un home tapáu con traxe de colores y sombreru el cual sosprendía a les moces y menos moces, llevantar les faldes etc.
Na fiesta relixosa de Selmana Santa los mozos comprometíen l'añu anterior ante l'alcalde pa sacar al Cristu y a la Virxe. El vienres pela mañana faíase una Vía Crucis que pasaba poles cases de les persones enfermes. Los cuatro que llevaben la virxe faíen un ramu de la Virxe“ que yera como una corona de dulces del pueblu y enllazada con buje, esti ramu esponer la mañana del Domingu de Resurreición na puerta de la ilesia, tamién los cuatro mozos el sábadu pela nueche poníen buje a les moces de la so presto nos balcones. El Domingu pela mañana quemábase nel atriu el Judas.
Cardenete
Cardenete atopar a 65 quilómetros de la ciudá de Cuenca.
Cañaveras
Otros datos
Nel mes de mayu, los mayos empezaben la nueche los 30 d'abril que se cantaba'l mayu a les moces; percorría'l pueblu la rondalla parando na puerta de les moces. El día 1 de mayu salíen a pidir a les moces que se-y había cantáu y faíense una merienda.
L'últimu domingu de mayu “Romería de la Virxe del Pinar”, xubir a la virxe con pollinos, mules o andando y comíase nel pinar.
Nel mes de xunu celebra'l Corpus Christi qu'antes yera en xueves y sacábase la custodia so paliu peles cais y asitiábense meses bien afataes de flores y colchas.
Los meses de xunetu y agostu por cuenta de la gran xera que suponía'l sistema manual de recoyer el mies nun hai fiestes.
Nel mes de setiembre celebra la fiesta de la nuesa patrona la Virxe del Pinar, rezar la tradicional novena a la Virxe na ilesia y báxase la Virxe, cosa qu'antes non se faía, antes asitiábase'l cuadru solu. El día de la salve sacábense veles d'un arcón y tolos hermanos de la Virxe encender pa rezar la Salve.
Nun sabemos cuantos años nin dende cuando se faía nel pinar la denomada “entrada de moros“ El domingu pela mañana, antes de la procesión representaba la escena de que'l pueblu cristianu yera atacáu polos moros y conquistáu por ellos el capitán de los cristianos llamábase Conde Oliveros, los cristianos yeren fechos prisioneros pero una mora namorar del conde y lliberar, de xacíu montábase a caballu, mules, tirábense cohetes y con armes simulaes. La última vegada que se fixo paez ser escontra'l 1950.
Na ermita siempres había un freru y la so familia'l cual ente otres misiones debía de caltener siempres encendida una gran llámpara d'aceite que taba nel altar. El freru salía a pidir polos pueblos de la contorna y pola sierra yá que la virxe del Pinar ye bien conocida polos pueblos de la contorna y ye bien milagrosa.
Otra tradición interesada ye que'l día de San Miguel, que ye'l 29 de setiembre, camudábense'l pastores y los mozos de mules de casa ye dicir como en Cañaveras había cases grandes con muncho ganáu esi día afaíense los mozos y pastores pa tol añu. Esta fecha nun ye casual, sinón que tien el so antecedente na ganadería trashumante y los códigos de la Mesta que debieron de ser bien importantes per estes tierres.
Nel mes de payares celebraben los santos y mientres la viéspora de los mesmos los mozos xuntábense y faíen “puches“ y les moces "melaos". Tamién s'asitiaben nes ventanes y na torre de la ilesia calabaces con forma de calavera con veles dientro. Coles mesmes les campanes tocaben tol día del 1 al 2. San Martín, patrón del pueblu sacábase-y en procesión y había 2 o tres díes de fiesta con baille.
El barriu del Cantón celebraba la festividá de Santa Águeda que s'atopaba na ermita de Perales y diben hasta ellí de procesión.
En Nuechebona comíase un gallu que s'había cebáu tol añu pa la ocasión.
Amás faíense munches rogativas unes a Santa Ana y la mayoría d'elles y en dómines de seca a la Virxe del Pinar, baxar a la Virxe al pueblu en procesión, allegaba muncha xente d'otros llugares y dicen que siempres dempués llovía.
En Cañaveras esistíen dos hermandad, de les cualos solo pervive una d'éstes, yeren la Venerable Hermandá de la Virxe del Pinar y l'Hermandá de les Ánimes. La hermandá de les Ánimes componer los mozos del pueblu; el xefe de la mesma yera'l llamáu “Capitán de les Ánimes“ que se camudaba tolos años el miércoles d'antroxu celebrando una comida na so casa con güevos y entraba el siguiente. Salíen a pidir con una campaniella poles cases y lo que recoyíen comer el día d'antroxu. La hermandá de la Virxe del Pinar componer la práutica totalidá de los nacíos en Cañaveras y xentes d'otros llugares, ta gobernada por 4 mayordomos qu'alministren los bienes de la Virxe (ermita, pinar, parceles, cuentes, etc.). Los mayordomos d'antiguo teníen que pagar n'aceite'l privilexu de selo y esti aceite usar pa caltener siempres encendida la llámpara qu'había nel altar de la ermita. Agora págase una cantidá amás de la pequeña cuota añal que paguen los hermanos. Otru privilexu de los mayordomos ye'l de sacar andar de la virxe, yá que pa meteles tantu na ilesia como na ermita puyar ente'l públicu.
Otra tradición del pueblu yá en desusu yera “la patente“, la mesma imponía que cualquier mozu d'otru pueblo que quixera salir con una moza de Cañaveras debía de pagar la patente ye dicir en convidar a los mozos por casu a una fartura, si negar a pagar les coses poníense fees y podía terminase n'engarradiella y col mozu na fonte o nel ríu.
El pueblu de Cañaveras saltó a les primeres páxines de los diarios cuando'l comandu Gaztelu de la banda terrorista ETA foi deteníu ellí en 2004 cuando diba camín de Madrid.
Saint-Père (Yonne)
Saint-Père ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ugarit
Ugarit (actual Ras Shamra رأس شمرة; n'árabe) foi una antigua ciudá portuaria, asitiada na mariña mediterránea al norte de Siria a pocos quilómetros de la moderna ciudá de Latakia, na rexón asiática conocida como Llevante.
Esta ciudá foi fundamental na hestoria de les grandes civilizaciones del Cercanu Oriente, especialmente mientres el periodu de rellumanza nel cual Exiptu tuvo estaos vasallos nel Llevante, periodu que quedó rexistráu con precisión na correspondencia de Tell el-Amarna ente funcionarios exipcios, ugaríticos, y d'otres nacionalidaes. El pueblu ugarítico, amás, fixo importantes contribuciones a la escritura y a la relixón, tantu semítica como nes fases iniciales del xudaísmu, l'hermetismu, ente otres corrientes relixosu y filosóficu que sentaron base a les distintes presentes anguaño tantu nel cristianismu como nel mesmu islamismu. Por estes contribuciones puede identificase al pueblu qu'habitó Ugarit na so etapa histórica, que foi'l so periodu de rellumanza y dio-y el so nome, como un pueblu semita nororiental, emparentáu llingüística y relixosamente colos cananeos allugaos más al sur.
Les fontes históriques destacaben qu'esta ciudá-estáu, d'alredor de 2.000 Km² de superficie coles sos árees rurales, unvió tributos al faraón d'Exiptu mientres ciertos periodos, y que caltuvo importantes rellaciones polítiques y comerciales col Reinu d'Alasiya —tao que posiblemente entendía la islla de Xipre—.
El so periodu de rellumanza estender ente'l 1450 e. C. y el 1180 e. C., anque la ciudá surdió nel Neolíticu, como tou asentamientu d'importancia nel Llevante pol so tempranu desenvolvimientu. La correspondencia exipcia yá la menta nel so estadiu históricu clásicu de ciudá de Ugarit; y non solo un pobláu neolíticu— escontra'l sieglu XX e. C., fecha desque se tien conocencia precisa de la ciudá. Escontra'l sieglu XIX e. C. el contautu comercial cola Ugarit histórica escontra l'interior del Cercanu Oriente yá taba consolidáu, tal como demuestren cercos que menten la ciudá en Ebla, otra ciudá estáu semita.
El Palaciu Real. Los Testos Ugaríticos. Otres escavaciones.
thumb|Baal de Ugarit, [[Louvre.]]
En 1928, Mahmoud Mella az-Zir, un llabrador local alauíta afayó la entrada a la Necrópolis de Ugarit. Este foi'l descubrimientu modernu del allugamientu exactu de les ruines de la ciudá, de la cual namái tener referencies históriques. Comparáu'l llugar descubiertu en 1928 con grabaos en vasíes cretenses que la indiquen nel mapa, calteníos dende faía xeneraciones, confirmaron l'allugamientu de la destacada ciudá perdida.
El so descubrimientu arqueolóxicu modernu dexó abrir un importante campu d'esploración, que foi principalmente efectuada pol arqueólogu francés Claude Schaeffer. Bona parte de los sos descubrimientos atopar nel muséu Prehistóricu y Galorromano d'Estrasburgu, Francia.
Les investigaciones más importantes efectuar C. Schaeffer nel edificiu que pudo ser identificáu como'l Palaciu Real mientres bona parte del periodu de rellumanza de la ciudá. Ellí topáronse 90 habitaciones y dos librería privaes, con testos inscriptos en tablillas. Una d'estes biblioteques pudo identificase como perteneciente a una persona llamada Rapanou, que posiblemente foi un diplomáticu dada la gran cantidá de manuscritos referentes a rellaciones internacionales atopaos ellí. Ye una prolífica biblioteca, onde s'atoparon testos non yá diplomáticos, sinón tamién relixosos, políticos —llistes de Reyes Ugaríticos, costume rexistral que los diversos pueblos de la zona aplicaben dende tiempos sumerios—, comerciales, xurídicos —códigos llegales, compraventa de tierres—, científicos, alministrativos y lliterarios. Estos testos, escritos principalmente n'alfabetu cuneiforme, fueron topaos non yá n'idioma local —el ugarítico yera un pueblu semita—, sinón tamién los grandes idiomes del Cercanu Oriente de la dómina: acadiu, sumeriu, hurrita, chipriota, luvita y exipciu — estos dos últimos en escritura xeroglífico— lo cual demuestra la estratéxica posición de la ciudá, tanto como nuedu de comunicaciones terrestres ente Asia Menor y Mesopotamia, como puerta d'entrada per vía portuaria d'esta ruta comercial escontra otros pueblos del Cercanu Oriente.
Esti encruz de caminos desenvolver dende'l 6.000 e.C., en tiempos neolíticos, pero especialmente destacóse nel periodu más tardíu y históricu de la ciudá, mientres la Edá del Fierro, que fizo que polo tanto ésta fora la so dómina más clásica y rescamplante en población y desenvolvimientu económicu y cultural —como s'indicó, escontra'l Sieglu XII e. C.—.
Escavaciones posteriores, en 1958, 1973 —na que s'atoparon 120 tablillas— y 1994 —na que s'atoparon 300 tablillas— dexaron detectar respeutivamente en caúna d'elles una nueva biblioteca, totalizando cinco les identificaes, coles dos primeramente afayaes del Palaciu Real. La coleición de tablillas correspondiente a la primera foi vendida nel mercáu negru, rescatada casi na so totalidá pol Institutu d'Antigüedá y Cristiandá de la Escuela de Teoloxía de Claremont. La so traducción ya interpretación científica foi publicada por Loren R. Fisher en 1971.
Relixón: la transición dende los paganos semites escontra los hebreos
Ente los testos relixosos que s'afayaron nel Palaciu Real, destácase'l ciclu de Baal, principal documentu relixosu qu'instrúi la práutica doctrinaria que tien d'aplicase a esti dios, fundamental nos principios relixosos d'ésti y otros pueblos semíticos vecinos del Llevante; La Lleenda de Keret; La Muerte de Baal — describe los enfrentamientos ente Mot y Baal Hadad—; la Epopeya de Aqhat —o Lleenda de Dan-El—, y el Mitu de Baal-Aliyan.
Los principales dioses fueron: Asherah, la Ashartu mesopotámica; Baal el dios de l'agua, el truenu y la fertilidá; Yam, dios del caos y les torbonaes, o Yaw, dios del mar; posiblemente'l posterior Yahveh hebréu; Mot, dios de la muerte; Hadad, rei del cielu. Estos dioses yeren los Elohimiticos, pos yeren la corte del dios principal, El. Esta corte yera conocida como 'Ihm. Ente los palacios relixosos destácase unu dedicáu al yá citáu dios Baal, y otru a Dagón, l'espíritu ctónico del inframundu local principal..
Los testos relixosos dexen conocer les creencies típiques de los pueblos del Llevante en tiempos cercanos a qu'esta rexón, y n'especial les tierres vecines más escontra al sur —Canaán, posterior Israel—, fueren ocupaes pol pueblu hebréu. Al pasar a ser el so territoriu la conocencia d'estes creencies dexa entender la redaición de los fechos de los hebreos y les sos costumes más antigües, espresaes na Biblia, íntimamente rellacionaes coles tradiciones previes de sumerios y pueblos semites como ésti, más avanzaos que l'hebréu nun principiu, y emparentaos lingüísticamente de la mesma.
L'Alfabetu Ugarítico y la so trescendencia mundial
Un alfabetu que reemplazó a la primeramente indicada escritura cuneiforme d'orixe mesopotámicu, remaneció en redol al sieglu XV e. C. Ye motivu de disputa si esti foi'l primer alfabetu de la hestoria o'l feniciu, procedente d'una rexón vecino y venceyao con Ugarit al norte —Líbanu—. Seya como quier, el ugarítico y el feniciu fueron etapes primixenies del alfabetu semita, qu'anició a los demás alfabetos del mundu y consolidóse darréu cola so etapa aramea.
L'alfabetu ugarítico, de 30 calteres, reflexaba meyor la oralidad del idioma ugarítico —y de cualesquier otru— que los xeroglíficos exipcios o les cuñas mesopotámiques, dexando abrir l'accesu a la conocencia, la lliteratura y el rexistru escritu de fechos y obligaciones a un númberu de población más estensu que'l de los escribes, única clase escribiente n'este y otros estaos d'Oriente hasta esi momentu. Esto esplica'l so ésitu, tantu local como internacional darréu. Foi toa una revolución, esvalixa pel mundu polos fenicios primeru y, en contautu con estos, griegos —escontra Occidente— y arameos —escontra Oriente—, dempués.
Desenvolvimientu históricu: Destrucción
La vinculación cultural y histórica con Exiptu aportó a tan intensa que los hicsos algamaron el poder en Ugarit al ser espulsaos del país faraónicu, como casta dominante no político y económico, dirixendo a Ugarit mientres los empiezos del so periodu de máxima rellumanza (Sieglos XVI y XV e. C.). Depués Karkemish (Sieglu XIV e. C.), y finalmente los hitites (Sieglos XIII y XII e. C.), fixeron de Ugarit un pueblu tributariu.
Nel ámbitu hitita-anatolio repitíense escenes de rivalidá similares qu'espliquen como los primitivos pueblos balcánicos del Mar pudieron causar daños tan fondos a pueblos tan ricos. La rivalidá ente los pequeños estaos semites de la posterior Historia de Siria Siria siguiría depués del estermín del pueblu ugarítico, anque estrecharon llazos, lo que-yos dexó unificar dialeutos, desenvolviendo'l yá indicáu idioma, alfabetu y sentimientu nacional araméu, col cual consolidaron les destacaes rutes comerciales terrestres qu'antaño partíen de Ugarit —cola diferencia que les marítimes agora nun partíen d'una ciudá siria como yera Ugarit, sinón de Fenicia, país al cual entós Aramea tuvo que tener como aliáu—, que dexaron el so calquier —siendo Asiria estáu tributariu mientres un tiempu, pasando l'araméu a ser llingua y alfabetos internacionales mientres munchos sieglos—. Sicasí, nunca llograron los arameos una unificación política que consolidara verdaderamente un imperiu.
Toos estos llogros —comerciu, escritura, etc.—, fueron llograos gracies al perfeccionamiento previu que nestos aspeutos actuaren los ugaríticos, pero que al ser esterminaos, nun pudieron esfrutar ellos sinón los otros pueblos semites de la zona, integraos na posterior nación aramea, como se manifestó.
En contra de la versión enriba espuesta, los estudios más actuales, resumíos pol historiador Cline, cuestionen que la desapaición de dellos Estaos nel Mediterraneu oriental a la fin de la Edá del Bronce, puedan achacar ensin más a una invasión de los Pueblos del Mar hacia 1200. Cline sostién qu'hubo una confluencia de delles causes: terremotos, seques, invasiones (non solo de los Pueblos del Mar), revueltes internes, colapsu del sistema comercial y finalmente crisis de les estructures estatales.
Nana Kitade
Nana Kitade (北出菜奈) ye una cantante, escritora, y actriz xaponesa orixinaria de Sapporo, allugada na prefeutura de Hokkaido. Anguaño ye la vocalista de la banda THE TEENAGE KISSERS. Tuvo ésitu como solista, modelu, actriz y diseñadora de moda Gothic Lolita. Foi especialmente conocida polos sos cantares qu'apaecieron en diversos animes, programes de televisión, doramas y l'apertura en películes. Tamién apaeció na portada de la revista Gothic & Lolita Bible, según apaez en NEO y Kera. Realizó xires por toa Asia, Europa y América del Norte.
Vascu
Vascu ye un términu con distintes acepciones:
Nana Kitade
Vida previa
Dende los 3 años que Nana aprendió a tocar el pianu, y na so mocedá empezó a escribir los sos propios cantares. Los estudios realmente nun-y atraíen, y dende bien temprana edá supo que tenía de siguir el camín artísticu pa poder surdir. Ella mesma considérase una moza rebalba, siendo la so frase típica "Si toi feliz o nun ye cosa mio". Na escuela secundaria convertir en fan de Ringo Shiina, aprendió a tocar la guitarra y viaxaba con frecuencia a Tokiu pa tomar clases de cantar.
2003 - 2005
En febreru de 2002 Nana aprobó una audición de Sony Music Japan y foi escoyida como la representante del área de Sapporo y dióse-y la oportunidá de debutar como cantante.
En marzu de 2003, unu de dar d'Nana llamó l'atención de Susumu Nishikawa, guitarrista y acompañante musical de Ringo Shiina nel momentu del debú. Robló un contratu con SME Records, un subgrupu de Sony Music Japan. Dempués d'esto, tuvo dellos meses escribiendo temes, hasta que se decidió como la so single debú la tema "Kesenai Tsumi", compuestu por Susumu Nishikawa y escritu pola mesma Nana. P'ayudar a la so esposición SME Records decidió utilizar el cantar como la primer tema de cierra d'una nueva serie d'anime tresmitíu pola cadena TBS, llamada Full Metal Alchemist, que tenía grandes mires de convertise en tou un ésitu. Al empezar la serie esto foi claramente comprobáu, y a esto atribúyese-y como la principal razón de que "Kesenai Tsumi" fuera un completu ésitu, debutando nel puestu nᵘ14 de les llistes d'Oricon, con ventes cimeres a los sesenta y cinco mil copies a nivel nacional.
Los trabayos darréu llanzaos por Nana nun se convirtieron n'ésitos maxistrales, pero'l quintu senciellu tituláu "KISS or KISS" llogró recuperar daqué de les fluexes entraes d'Nana nes llistes, al llegar al nᵘ11 de les llistes de música del so país. La imaxe d'Nana tresmitía un aire de neña pop rock, igualmente consideráu conservador, pero adulces el so estilu ya imaxe diríen evolucionando hasta llegar, con "KISS or KISS", al pop punk y al Gothic Lolita. Esti postreru atropó l'atención de dellos, cuantimás de les sos fanátiques muyeres que la consideren un modelu de la moda a siguir. Por cuenta de la notable xubida de popularidá qu'esperimentó por cuenta de esti cambéu, dende equí la moda Gothic Lolita convertir nuna de les principales carauterístiques nel estilu d'Nana.
Un mes dempués, en xunetu d'esi mesmu añu, llanza'l so senciellu "Kanashimi non Kizu", segunda tema utilizada en Full Metal Alchemist, pero esta vegada nun videoxuegu. El so primer álbum d'estudiu, llanzáu n'agostu, tituláu "18-eighteen-", llogró un ésitu moderáu, llegando al nᵘ16 de les llistes de Oricon. Nana realiza'l so primer conciertu Nana Kitade Live Showcase '18-eighteen-' el 7 de setiembre de 2005 en Shibuya-AX.
2006
Tres dellos meses de receso, en febreru del 2006 Nana torna nuevamente llanzando un nuevu senciellu tituláu "SLAVE of KISS", onde graba cuatro tarrezas distintos con rellación a los besos. Nesti senciellu Nana realiza'l so primera cover, del cantar "KISS" orixinalmente de la banda xaponesa Princess Princess, y onde tamién graba per primer vegada un cantar dafechu n'inglés, del so anterior trabayu "KISS or KISS".
Les ventes nun yeren los meyores, y l'actividá d'Nana viose menguada, pero eso nun torgar qu'en xunetu llance al mercáu un mini álbum de covers tituláu "Cutie Bunny ~Nana-teki Rock Daisakusen Codename wa C.B.R.~", qu'incluyó populares temes d'interés pa la nueva, tantu de cantantes como de populares series d'anime, como Sailor Moon.
2007
thumb|left|Nana presentándose na Japan Expo 2007 en [[París, Francia.]] Nel 2007, por cuenta de les baxes ventes llograes polos sos últimu trabayos, surdieron fuertes rumores de que'l contratu d'Nana con Sony llegaría a la so final en poco tiempu.
Vascu
Considerancies previes sobre aspeutos polémicos
Esiste otru enclín alloñáu d'allugamientos políticos, pola que se llama vascos a los habitantes o naturales de la rexón sociu-cultural asitiada a entrambos llaos de los Pirineos qu'ocupa territorios de Vizcaya (Bizkaia), Guipúzcoa (Gipuzkoa), Álava (Llabraba) y Navarra (Nafarroa) n'España, y de Sola (Zuberoa, Soule), Baxa Navarra (Nafarroa Beherea, Basse Navarre) y Labort (Lapurdi, Labourd) en Francia. Entiéndese que'l nome Euskal Herria o Vasconia entiende esi territoriu y a los sos habitantes.
Otra manera, los enclinos nacionalistes ya independentistes, que defenden la esistencia de lo vascu como condición nacional más que como meru grupu étnicu, promueven la reconocencia de la condición de vascu a los naturales de los trés provincies qu'integren la Comunidá Autónoma del País Vascu, a quien integren la Comunidá Foral de Navarra, de les antigües provincies franceses de Baxa Navarra, Labort y Sola, denominaes colectivamente Iparralde (País Vascu Francés) como coles mesmes a los integrantes de la Diáspora Vasca partida nel mundu. Metanes el discutiniu, la mayor parte de la sociedá de Navarra ta conforme cola actual situación política qu'afirma la división en dos comunidaes autónomes estremaes, independientemente del so sentimientu identitario.
Etimoloxía de la pallabra vascu
La pallabra castellana vascu vien del llatín uasco (tema en -n, oblicuu vascon-, plural vasconos).
Nana Kitade
2007
Este mesmu mes, ye anunciáu que Nana grabara una nueva tema, tituláu "Antoinette Blue". Na Japan Expo en Francia confesó que'l títulu taba inspiráu na reina María Antonieta, y el cantar fuera escoyida pa ser parte de la serie d'anime de TV Tokyo llamada D.Gray-man, como tema de zarru d'ésta. Poco dempués sería anunciáu qu'esti cantar convertir nun nuevu senciellu, y finalmente foi anunciáu'l so llanzamientu pal 5 de setiembre de 2007. "Antoinette Blue" debutó nel puestu nᵘ34 de les llistes d'Oricon la primer selmana del so llanzamientu, aportando a el single d'Nana con meyores ventes dende faía 2 años, coles pocu más de 8 mil copies que vendió.
Vascu
Etimoloxía de la pallabra vascu
Una de les teoríes sobre l'orixe del llatín vascu ye que vien del llatín boscus o buscus, que significa "monte". Entós vasconos significaría'l "pueblu que vive nel monte". Pero esta etimoloxía considérase anguaño probadamente errónea, yá que boscus o buscus en llatín ye una pallabra de la Edá Media, derivada probablemente de arbustus, so la posible influencia del xermánicu busk o bosk, que'l so orixe tamién ye desconocíu.
Otra teoría asemeyada ye que'l llatín vascu significa "del monte", procediendo agora del vascu modernu basoko, onde baso- significa monte, y -ko ye la terminación qu'indica posesivu/xenitivu. Teniendo en cuenta que basoko ye una pallabra del vascu modernu, que puede ser bien distintu fai 2.000 años, esta etimoloxía, qu'en tiempos foi popular ente los vascos, ta anguaño totalmente desacreditada polos investigadores.
thumb|300px|Anverso y aviesu de la moneda íbera cola inscripción Barscunes. P'añedir misteriu al orixe de la pallabra, delles monedes de los sieglos I ya II e.C. que s'atoparon nel norte d'España llevaben la inscripción barscunes escrita en alfabetu íberu. L'orixe d'esti términu ye desconocíu, pudiendo ser tantu d'orixe vascu, como un apellativu usáu polos sos vecinos celtes o íberos. La ceca d'orixe nun ye segura, pero podría ser Pamplona o Rocaforte, área na que los historiadores creen que vivíen los vascos.
Nana Kitade
2007
En habiéndose cumplíu cinco años dende'l so debú na música, Sony Music decide llanzar la primer compilación de senciellos d'Nana, titulada "Berry Berry SINGLES" primeramente agendada a ser llanzada pal 31 d'ochobre, cerca del 29 d'ochobre, día del debú oficial d'Nana col so primer single, pero dempués aplazada al 14 de payares. L'álbum arrexuntó 9 senciellos, más 3 bonus track, que yeren nueves versiones de los cantares "Kesenai Tsumi" y "Alice", cola collaboración de Marty Friedman, antiguu miembru de Megadeth. Tamién s'incluyó un cover de "Love Your Money", cantar orixinalmente de la banda inglesa Daisy Chainsaw.
2008 - 2009
El 5 de marzu de 2008 vio la lluz el so décimu senciellu tituláu "SUICIDES LOVE STORY", allugándose nel llugar nᵘ64 de les llistes de Oricon. El cantar foi utilizada como tema de zarru pal anime Persona: Trinity Soul.
El 26 de marzu llanza'l so siguiente senciellu tituláu "Siren", allugáu nel puesta nᵘ184 nes llistes de Oricon. Nesti senciellu usa l'alies de Ruby Gloom pa dicha cantar, y foi utilizada como tema d'apertura de la versión xaponesa de la serie canadiana Ruby Gloom, d'ende vien el seudónimu.
El siguiente senciellu d'Nana nun salió sinón hasta'l 23 de xunetu de 2008, con un soníu más fuerte y col nome "PUNK&BABYs". El cantar algamó'l puestu nᵘ108 nes llistes Oricon y foi utilizada como'l cantar d'apertura pal programa de TV Rank Okoku pelos meses de xunu y xunetu de 2008. El mesmu día, un álbum tributo a Cyndi Lauper foi llanzáu, tituláu We Love Cyndi - Tribute to Cyndi Lauper, que cuntó cola participación d'Nana faciendo un cover del cantar "She Bop", que foi bien popular en 1983. Inclusive col llanzamientu de 3 senciellos nel mesmu añu, el 4 d'ochobre de 2008 escuchóse'l cantar "月華-tsukihana-" como la tema d'apertura del anime Jigoku Shoujo Mitsuganae, de la cual escucharíase más información hasta'l siguiente añu.
"月華-tsukihana-" foi llanzáu como senciellu'l 4 de febreru de 2009. Algamó'l puestu nᵘ22 nes llistes de Oricon. El 11 de marzu de 2009 Nana llanzó'l so tercer álbum d'estudiu tituláu Bondage, que algamó'l puestu nᵘ85 nes llistes de Oricon.
El 5 de mayu de 2009 anunciar nel sitiu web oficial d'Nana qu'ella atayara la so próxima presentación por cuenta de la so mala salú física. Tamién s'anunció un mes dempués qu'ella taría tomando un descansu de toles actividaes por cuenta de la so mala traza de salú, y que los detalles publicar nel so sitiu asina recupérese.
Loveless
El 2 d'ochobre de 2009 anunciar na web oficial d'Nana qu'ella fadría'l so regresu como la vocalista de la so nueva banda, Loveless, anque'l sitiu web oficial de la banda fuera abiertu primeramente con un mensaxe personal d'Nana. El baxista Hiroki, quien ye conocíu como un miembru de tour de bandes, y el guitarrista Taizo, participaron nesta banda. Taizo yera l'únicu miembru que nun yera Nana, que nun figuraron como "sofitu direutu". Nana celebró'l so regresu con una presentación en direuto en Shibuya Eggman el 7 d'ochobre. El 11 d'ochobre un mensaxe nel sitiu web oficial de Loveless anunció que'l contratu d'Nana con SME Records llegara al so fin.
Vascu
Etimoloxía de la pallabra vascu
Anguaño créese que'l llatín vascu vien d'un raigañu vascu y aquitana emplegada por esos pueblos pa citase a sigo mesmos. Esti raigañu ye eusk-, que ye bien próxima al llatín vascu. Tamién esistió un pueblu aquitano al que los romanos llamaron ''ausci" y que paez venir del mesmu raigañu.
Adam Baldwin
Nun tien parentescu colos cuatro hermanos Baldwin, toos ellos actores tamién. Ye principalmente conocíu pol so papel na película de Stanley Kubrick Full Metal Jacket, por interpretar a Ricky Linderman en My Bodyguard, a Knowle Rohrer en The X-Files, a Jayne Cobb na serie Firefly y la so continuación, la película Serenity, y a Marcus Hamilton en Angel. Tamién dio vida al axente John Casey na serie Chuck y al Mayor Mitchell na película Independence Day.
Vascu
Vascos, euskaldunes y euskera
Tradicionalmente en euskara o vascu, los vascos o falantes del euskara llamar a sigo mesmos en plural euskaldunak, en singular euskaldun, formáu pol raigañu euskal- ("Euskara o Vascu (llingua)") y el sufixu de tenencia -dun ("posesor"), lliteralmente significaría "posesor del euskara" o "el que tien el euskara", que se traduz al castellán como "vascofalante".
Steve Sandvoss
Steve Sandvoss ye un actor d'Estaos Xuníos de cine, teatru y televisión.
Vascu
Vascos, euskaldunes y euskera
De la mesma, los falantes del euskara o euskaldunes ("euskaldunak") llamen al restu de los non falantes del euskara o falantes d'otros idiomes en plural erdaldunak, en singular erdaldun, formáu col raigañu erdal- ("Idioma ayenu o estrañu al euskara") y el sufixu -dun ("posesor"), lliteralmente significa "posesor del erdara" o "el que tien el erdara", nun hai una traducción exacta al castellán d'esti términu, el más cercanu seria "falante del erdara", y "erdara" son tolos idiomes esistentes salvo'l euskara. En euskara el términu "erdaldun" ye paecíu al del "bárbaru" que los antiguos griegos utilizaben pa denominar al restu de naciones o países que s'atopaben fora de la cultura helénica o'l mundu griegu, el so significáu yera daqué según "estrañu" o "estranxeru", daquién que nun falaba l'idioma griegu.
Xuegos Paralímpicos de Branu
thumb|250px|Friendship, Unity and Sportmanship (Amistá, Unidá y Espíritu deportivu) ye l'emblema de los Xuegos Paralímpicos. Los Xuegos Paralímpicos de Branu son la competición olímpica oficial p'atletes con discapacidaes físiques, mentales y sensoriales. Esto inclúi discapacidaes motores, amputaciones, ceguera y paralís cerebral. Aparte queden les persones con defectos mentales que compiten nos Xuegos Olímpicos Especiales.
Vascu
Vascos, euskaldunes y euskera
Hai que resaltar que non tolos vascos falen euskera (euskaldunak) y que non tolos que falen euskera son vascos (los non vascos qu'aprienden vascu son tamién euskaldunak). Pero'l términu "euskaldun" úsase (anque tea mal etimológicamente) tantu pa vascos que nun falen euskera, como pa vascos y non vascos que sí lo falen.
Steve Sandvoss
Biografía
Nacíu en 1980, Stephen James Sandvoss creció nes contornes de Nueva York y foi al colexu en Connecticut enantes d'estudiar na Universidá de Harvard (xeneración de 2002).
Vascu
Vascos, euskaldunes y euskera
Tamién s'utiliza euskal herritar, que ye'l xentiliciu d'Euskal Herria.
Estes pallabres vasques son l'orixe del nome que los vascos usen pa designar la so llingua: euskara. Los investigadores modernos reconstruyeron la pronunciación y el vocabulariu del vascu antiguu, y Alfonso Irigoyen propón que la pallabra euskara procede del verbu "dicir" en vascu antiguu, que se pronunciaba enautsi (caltenida en formes verbales como'l vizcaín dinotzat, yo dígo-y 039;'), y del sufixu -(k)llabra'' ("forma (de faer daqué)"). Por tanto euskara significaría lliteralmente "forma de dicir", "forma de falar". Atópense evidencies d'esta teoría nel llibru Compendio Historial escritu en 1571 pol escritor vascu Esteban de Garibay, qu'escribió como nome nativu de la llingua vasca "enusquera". Sicasí, como la mayoría de les temes rellacionaes cola historia vasca, esta hipótesis nun ye totalmente segura.
Xuegos Paralímpicos de Branu
La so denominación obedez a la intención d'estremalos de los Xuegos Paralímpicos d'Iviernu, dedicáu a los deportes d'iviernu, que se practiquen nel xelu o la nieve. Magar ello non necesariamente los xuegos faense pel branu, dependiendo circunstancia tala de la ciudá na que l'eventu se realice.
Steve Sandvoss
Biografía
En Harvard, foi un miembru activu de la comunidá artística y de cutiu escoyó papeles complicaos nes obres de teatru escrites por estudiantes, según n'obres clásiques de Shakespeare (Romeo y Julieta, Xuliu César) o Bertolt Brecht (Galileo, Ba'al).
Vascu
Vascos, euskaldunes y euskera
Nel sieglu XIX, l'activista nacionalista vascu Sabino Arana pensó que'l raigañu orixinal de euzko yera eguzkiko ("del Sol", dando a entender una relixón solar). Y dende equí creó'l neoloxismu Euzkadi pal so supuestu País Vascu independiente. Esta teoría ta anguaño totalmente desacreditada, siendo la única etimoloxía seria la de enautsi y -(k) llabra, pero'l neoloxismu Euzkadi, na so escritura regularizada Euskadi, ye llargamente emplegáu en vascu y n'español.
Orixe de los vascos
L'orixe de los vascos llevó a munches teoríes, dende la so llegada al País Vascu col Home de Cro-Magnon hasta l'orixe llexendariu de Tubal o'l parentescu con pueblos como los pictos, los habitantes de les Islles Britániques (especialmente irlandeses y galeses),  etruscos, bereberes, etc. Estes teoríes pueden vese en Historia del País Vascu.
Edá Media
Como asocede con casi tola mariña cantábrica, hai bien poques noticies históriques del País Vascu a partir del fundimientu del imperiu romanu y la invasión de los pueblos xermánicos.
Xuegos Paralímpicos de Branu
Dende 1988 los Xuegos Paralímpicos de Branu faense na mesma ciudá que ye sede de los Xuegos Olímpicos de Branu del respeutivu añu, celebrándose en tiempu posterior a ellos.
Vascu
Roncesvalles
Nel añu 778 l'exércitu de Carlomagno sufrió un duru revés en Roncesvalles. Desconozse quién fueron los atacantes, y los historiadores remanen delles hipótesis. La primera diz qu'una coalición de vasconos y musulmanes; la segunda, una combinación de vasconos de dambes fasteres del Pirinéu. Una tercera, vasconos ultrapirenaicos descontentos col fortalecimientu del réxime francu en Aquitania. Hai otres que sostienen que fueron namái musulmanes, que ye la que canta la Cantar de Roldán.
Steve Sandvoss
Biografía
El so debú como actor tuvo llugar nel papel d'una estrella de fúbol americanu, na serie American Dreams. Otres apaiciones en televisión inclúin Dr. Vegas, Nip/Tuck, The Inside, Cold Case y Y-Ring.
Nana Kitade
Loveless
En 2011, los cantares "Osanai Namida" y "Ai Yoku FREE" fueron publicaes na páxina de MySpace oficial del dúu. A partir del 8 d'abril Nana y Taizo empecipiaron una xira per Europa, llamada ''Nana Kitade feat. Loveless European Tour''. L'álbum debú de la banda salió a la venta'l 10 de xunu de 2011, tituláu "Ai to Hate", y solo tuvo a la venta n'Europa. Foi la única publicación d'Nana sol sellu Spark & Shine. Descríbese como "un mini-álbum con 5 nuevos cantares nel que Nana Kitade va más allá de les fronteres culturales del J-Rock, ente que artísticamente reinventar a sigo mesma nel procesu". Desafortunadamente, Loveless eslleióse'l 28 d'avientu de 2012. Ellos anunciar al traviés la so páxina web oficial. Dempués d'esto Nana quedó activa como DJ y cantante cola so nueva banda d'Electro-noise, NANANOVA (ななのば -en xaponés), que ye una collaboración en xunto col escritor Novala Takemoto, quien escribió Kamikaze Girls.
Vascu
Roncesvalles
==== Reconquistar Nel sieglu IX surde'l reinu de Pamplona, como una coalición de tribus vascones, y Iñigo Aresta (816-852) nomóse Buruzagien buruzagia (euskera: Xefe de xefes). Años más tarde, a empiezos del sieglu X, Sancho Garcés I foi coronáu como rei al formalizase la creación del reinu cristianu.
Casi tola parte occidental del actual País Vascu (Guipúzcoa, Vizcaya y Álava) foi alternativamente parte del Reinu de Navarra y del Condáu de Castiella (más tarde reino y Corona de Castiella).
Los vascongados tomaron parte activa na Reconquista repoblando nuevos territorios y participando coles sos naves na conquista castellana d'Andalucía. Ente que los vasconos pal sieglu XIII dexaron de tomar parte activa en Reconquistar casi totalmente en perdiendo la frontera colos musulmanes.
Dende la Renacencia hasta'l sieglu XIX
200px|thumb|El [[Árbol de Guernica ye'l símbolu de les llibertaes vizcaines.]]
A principios del sieglu XVI la zona del norte de l'actual Navarra banciar# ente el so pertenencia a la floreciente Castiella o al reinu de la casa de Albret, de corte francófilo. Asina Castiella (incluyíos los territorios del Señoríu de Vizcaya y Guipúzcoa) sumir y sofiten a aquellos que pulsien pola so pertenencia y anexón a Castiella. D'esta manera tres tomar de Pamplona poles tropes del Duque d'Alba en 1513, les Cortes nomen a Fernando'l Católicu rei de Navarra y este amiesta Navarra a Castiella. Navarra queda estremada en dos. Partir sur en manes castellanes y partir norte como reinu independiente hasta ser absorbíu por Francia.
Marinos y esploradores vascos participen viviegamente na conquista d'América.
thumb|left|La España política en 1854, dempués de la primer guerra [[Carlista]]
N'España, mientres les varies guerres civiles que sufrió nel sieglu XIX, los fueros fueron defendíos polos tradicionalistes y nominalmente absolutistes carlistes, ente que los lliberales oponer a ellos. Les zones rurales de les Provincies Vascongadas y Navarra sofitaron a los carlistes, en cuantes que les zones urbanes manifestábense fieles a los principios del lliberalismu.
Historia moderna
El Nacionalismu Vascu apaez a la fin del sieglu XIX.
En 1931 España convertir en República. Sicasí, los vascos tuvieron qu'esperar hasta l'entamu de la Guerra Civil Española pa consiguir un estatutu d'autonomía que solo tuvo 9 meses de vixencia.
Anque nun hai dulda de qu'una de les munches otomíes d'esa guerra foi'l Bombardéu de Guernica, que, nin siendo'l primeru nin el más grave, foi'l más conocíu mediáticamente, gracies al cuadru de Picasso.
Dempués de la guerra diseñaron planes que dexaron un gran desenvolvimientu industrial nes provincies vascongadas.
Na década de 1960 apaeció un movimientu armáu independentista conocíu poles sos sigles ETA, que vienen d'Euskadi Ta Askatasuna, esto ye, "Euskadi y Llibertá". En 1981 hubo una dixebra dientro d'ETA pero hubo miembros que consideraron los adelantos democráticos desaparentes y siguieron col terrorismu.
El final de la dictadura franquista y la instauración d'un réxime democrático y descentralizao traxeron consigo la creación d'una Rexón Autónoma Vasca n'España, onde, per primer vegada na historia, taben xuníes tres provincies vasques. Ente 1979 y 1983, el País Vascu y les árees de la so redolada consiguieron una autonomía llindada.