cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guillermu de Cambridge
Honores
El príncipe Guillermu convertir nel caballeru númberu 1.000 de la Orde de la Jarretera. Foi investido oficialmente pola reina'l 16 de xunu de 2008 na capiya de San Jorge en Windsor. La última vegada qu'un monarca dio la Jarretera a dalgún de los sos nietos foi en 1894 cuando la reina Victoria dio la orde al príncipe Alfredo de Saxonia-Coburgu-Gotha.
Ancestros
Ancestros de Guillermu de Cambridge
Tratáu de Zamora
El tratáu de Zamora foi un tratáu, robláu'l 5 d'ochobre de 1143, pol que se reconoció la independencia de Portugal del Reinu de Llión. Por esti tratáu, robláu na catedral de Zamora, el rei Alfonsu VII de Llión reconoció la esistencia del Reinu de Portugal en presencia de so primu'l rei Alfonso I de Portugal, actuando'l representante papal, el cardenal Guido de Vico. Nes sos cláusules dambos reis prometieron caltener una paz duradera ente los sos reinos, y Alfonso I reconoció la soberanía del papa.
El tratáu foi un resultáu de la batalla de Valdevez.
Antecedentes
Tres de la so victoria na batalla d'Ourique, en 1139, Alfonso Enríquez beneficiose de les xestiones feches pol arzobispu de Braga, João Peculiar, en favor de la formación del nuevu reinu de Portugal. L'obispu, buscando reconciliar a Alfonso col so primu, el rei de Llión, l'arzobispu organizó un alcuentru ente ellos en Zamora, los díes 4 y 5 d'ochobre de 1143, en presencia del cardinal Guido de Vico.
Consecuencies
Acordies colos términos del tratáu Alfonsu VII aceptó que'l Condáu de Portugal se convirtiera nún reinu, y que Alfonso Enríquez fora'l so rei.
Esta soberanía portuguesa, reconocida por Alfonsu VII en Zamora, nun habría ser confirmada pol papa Alexandru III hasta 1179. Pesie a ello, el títulu de rei, que Alfonso Enríquez usara de magar 1140, foi confirmáu en Zamora, cuando'l monarca portugués comprometiose, delantre del cardenal, a considerase vasallu de la Santa Sede, obligándose poro, a elli y a los sos descendientes, a pagar un tributu añal al papa.
De magar 1143 Alfonso envió cartes d'arrepentimientu al papa declarándose vasallu de so, y comprometiéndose a unviá-y una cantidá determinada d'oru cada añu. Les negociaciones duraron dellos años, y finaron cuando, en 1179, Alexandru III unvió-y a Alfonso la bula papal Manifestis probatum, na que'l papa acepta'l vasallaxe de Alfonso. Esto, una y bones un vasallu nun puede tener dos señores direutos, significó'l reconocimientu definitivu de la independencia del reinu de Portugal ensin vasallaxe a Alfonso VII, y la confirmación final de qu'Alfonso yera'l primer rei de Portugal, Alfonso I de Portugal.
John Gotti
John Joseph Gotti, Jr, tamién conocíu como The Dapper Don y The Teflon Don, foi un mafiosu d'Estaos Xuníos.
Infancia de John Gotti
John Joseph Gotti nació'l 27 d'ochobre de 1940 nel barriu neoyorquín del Bronx. Yera'l quintu fíu de los once —siete chicos y cuatro chiques— que tuvieron John J. Gotti, un inmigrante napolitanu, y Fannie, una abnegada y senciella muyer capaz de criar a los sos fíos nuna redolada contraria. Él y los sos hermanos crecieron nuna zona ablayada del sur del Bronx, hasta que'l so padre pudo aforrar daqué de dineru y treslladáronse a Brooklyn.
A una edá temprana'l bravucón Johnny Boy aprendió a usar los sos puños, y los sos primeros suaños de convertise nun home de negocios o un doctor llueu dexaron pasu a los de ser unu de los tunantes que solía trate peles cais de Brooklyn. Al pie de los sos hermanos Peter y Richard, John entró a formar parte d'una banda caleyera, con que los sos miembros xuntar siempres que s'escapaba de la escuela, onde yera mal vistu por cuenta de la so cafiante actitú.
En 1954, el mozu aprendiz de lladrón resultó mancáu mientres participaba nel robu d'una cementera. Ésta cayó-y enriba de los deos d'un pie y tuvo que permanecer hospitalizáu mientres tou un branu. Por cuenta de ello, a Gotti siempres-y quedó una llixera coxera.
A los dieciséis años, dexó d'asistir a la escuela y xunióse a los Fulton-Rockaway Boys, una popular banda d'adolescentes de Brooklyn que solía robar automóviles. Acompañáu polos sos indixebrables hermanos Peter y Richard, John conoció a dos nuevos tunantes colos que trabaría una llarga amistá: Angelo Ruggiero y Wilfred Willie Boy Johnson. Ente 1957 y 1961 foi arrestáu cinco veces por furtos menores, pero los cargos siempres acababen siendo revocaos o amenorgaos.
Integración na Mafia
En 1960, el italoamericano, de venti años, conoció a Victoria DiGiorgio, una chica dos años menor con quien se casó'l 6 de marzu de 1962, casi un añu dempués de la nacencia de la so primer fía, Angela. El matrimoniu foi tormentosu, con dellos amagos de separación, pero magar ello la pareya siguió alantre y tuvo dos fíos más: Victoria y John A., tamién conocíu como Junior.
Mientres esa dómina y afaláu pola so esposa, que yera contraria a les actividaes deshonestas del so home, Gotti empezó a trabayar nuna fábrica d'abrigos, pero al poco tiempu volvió a les andaes. En 1963 foi encarceláu per primer vegada y pasó venti díes na prisión xunto a Salvatore Ruggiero en siendo sosprendíos con un coche robáu.
Con tan solo trenta y un años, Gotti convertir nel capo de la banda de Bergin y, con Dellacroce na cárcel, empezó a visitar con frecuencia a Carlo Gambino, Don Carlo, a quien se dirixía con sumu respetu. En 1975, John Joseph foi condergáu a cuatro años de prisión per robu, y mientres los dos años que pasó na cárcel de Green Haven asistió a clases de cultura italiana y fixo muncha ximnasia. De nuevu na cai, tuvo que faer frente a la muerte de Carlo Gambino y al ascensu de Paul Castellano, quien entós controlaba la situación.
Capo de los Gambino
El crime del asesín del sobrín del xefe de la familia, Carlo Gambino, ganára-y el respetu na organización y asitiába-y en posición d'asocedelo, pero, una vegada cumplíos los cuatro años de prisión, atopar con que Paul Castellano ocupaba'l llugar de Gambino; Gotti decidió asesinalo porque se tarrecía que Castellán tuviera entamando lo mesmo contra él. L'asesinatu de Castellán foi al más puru estilu mafiosu. Un grupu acorrexó a Castellán y al so conductor a la salida d'un restorán y mató a los dos homes, mientres Gotti xixilaba a delles mazanes. Minutos dempués Gotti y el so llugarteniente Salvatore Gravano, conocíu como Sammy Bull, pasaron en coche p'asegurase de que dambos fueren asesinaos.
John Gotti llevó les riendes de la familia Gambino ente 1985 y 1992. En 1985, los Gambino yeren la cla principal de los cinco families de la ciudá, con más de 300 miembros, 2.000 socios ya intereses na industria testil, la retirada de basura, la construcción y los préstamos illegales. L'ascensu de Gotti, sicasí, supunxo la perda de poder y dineru pa la familia Gambino, por cuenta de que la figura del so nuevu xefe atraía a la prensa y, tamién, les investigaciones xudiciales.
Sicasí, figurando oficialmente como representante de ventes de productos de fontanería, Gotti pudo mientres bastante tiempu dirixir la familia mafiosa más importante de Nueva York ensin que la xusticia pudiera atrapa-y, y salió frecuentemente nos medios de comunicación como'l paradigma del mafiosu impune y esmucidizu, lo que-y valió l'alies de «don Teflón». Gotti llibrar de tres acusaciones nel so reináu sobre la mafia: un automovilista al qu'atacó negar a identificalo, y sobornó a dos miembros de xuraos en dos procesos contra él por asesinatu. En fecha recién, haise documentáu la implicación del gánster Charles Carneglia y seis homes más nel asesinatu, ordenáu por Gotti, d'un vecín que pillara al so fíu.
Prisión y muerte del últimu padrín
El xuiciu celebrar so grandes midíes de seguridá, poles cualos el xuráu permaneció anónimu y nin el mesmu xuez conocía la identidá de los sos miembros. Finalmente, foi condergáu a cadena perpetua por 14 delitos d'asesinatu, fuximientu d'impuestos y estorsión. Siguió dirixendo la familia dende la cárcel al traviés del so fíu John Junior, hasta qu'esti apurrir a les autoridaes y confesó dellos delitos d'estorsión, xuegu illegal y fraude y foi sentenciáu a seis años.
Gotti morrió a los 61 años d'edá, nun hospital penitenciariu onde fuera treslladáu dende la cárcel d'alta seguridá de Marion, n'Illinois por cáncer de gargüelu.
John Gotti foi ensin dulda unu de los casos más mediáticos del mundu de la mafia. El so carisma, elegancia y don de xentes convirtiéron-y nun ídolu, un mitu allabáu per miles de siguidores.
Conocíu como «don apuestu» pola elegancia con que vistía los traxes de 2.000 dólares, obra de la tiza y la tisoria de Brioni, y «don Teflón» pola so endiablada facilidá (ayudáu por una lexón d'abogaos) por salise cola suya de los tribunales de xusticia, y tarrecíu sobremanera pola so firmeza a la d'executar a los que lu fadiaben», John Gotti foi'l postreru gran «capo» mafiosu americanu. Llegó al visu del crime entamáu n'Estaos Xuníos al estilu de los grandes capos y cola capacidá de maquinación y la falta d'escupulicios a la d'arramar sangre ayeno que Francis Ford Coppola retrató, con tan estremecedor pulsu, na saga de «The Godfather». Ello ye que a Gotti nun-y ofendía que comparáren-y col míticu Al Capone; pero Gotti pertenecía a otra dómina, y la so fama y la so poder nunca volaron tan alto como los del rei del hampa de Chicago.
Escama
thumb|Escames de [[Rutilus rutilus|rutilo (Rutilus rutilus).]] La escama ye una llámina esplanada presente na dermis de munchos seres vivos. Les escames presentar en gran númberu, tán inxeríes ente la piel. La so función principal ye la proteición y l'aislamientu.
Principalmente fai referencia a les escames presentes en reptiles y peces, y por estensión a cualquier estructura similar, como les escames de les ales de la camparina.
thumb|Escames de xuvenil d'[[Iguana iguana|iguana verde.]]
L'orixe de les escames en vertebraos atopar nos peces. Les escames de los pexes son de naturaleza dérmica. Nos pexes óseos tán recubiertes pola epidermis, ente que nos pexes cartilaxinosos non.
Tamién tienen escames los reptiles. Les escames d'esti grupu son de naturaleza epidérmica. Consisten en capes grueses de queratina y nun son análogues a les escames de los pexes.
Les escames epidérmiques reptilianas daríen llugar a les plumes n'aves y al pelo de mamíferos, dos estructures compuestes principalmente por queratina.
Camión Internacional del Añu
Camión Internacional del Añu (n'inglés: International Truck of the Year) ye la denominación d'un premiu internacional dau al meyor camión del añu. El xuráu ta compuestu por periodistes de distintes publicaciones especializaes del sector, y escueye el meyor camión del añu d'ente tolos qu'apaecen nel mercáu européu.
Coche del Añu n'Europa
Coche del Añu n'Europa —n'inglés, European Car of the Year— ye la denominación d'un gallardón que s'otorga añalmente al meyor automóvil llanzáu n'Europa nos últimos dolce meses antes de xineru del añu correspondiente.
El xuráu componer de periodistes de diversos países: por casu, el del añu 2007 taba constituyíu por 58 miembros de 22 países. La representación ye proporcional a la cuota de mercáu del país y la industria de fabricación d'automóviles.
Resultaos
miniaturadeimagen|Håkan Samuelsson col premiu 2018
Kia Picanto
El Kia Picanto ye un automóvil de turismu urbanu del segmentu A producíu pol fabricante surcoreanu Kia Motors. Tien motor delanteru tresversal, tracción delantera y carrocería hatchback de cinco puertes. Dalgunos de los sos similares son el Chevrolet Spark, el Hyundai i10, el Toyota Aygo, y el Suzuki Celerio.
La primer xeneración del Morning llanzar nel añu 2004 y sufrió un primera rediseño en 2007 y un segundu en 2010. La segunda xeneración foi presentada nel Salón del Automóvil de Xinebra de 2011.
Primer xeneración (2004-2011)
thumb|left|Kia Picanto primer xeneración vista posterior El Picanto basar nuna plataforma encurtiada del Daihatsu Cuore. Mide 3495 milímetros de llargu. Ta disponible con motores de gasolina de cuatro cilindro y 1.0 ó 1.1 llitros de cilindrada, y un motor diésel de tres cilindro, basáu na unidá de cuatro cilindro del Kia Cerato 1.5 CRD, forníu con inyeición direuta.
Rediseños
El primer rediseño foi llanzáu n'Europa en 2007. Caltién los motores del so predecesor siendo los cambeos principalmente estéticos y d'equipamientu. Destaca frente a la versión anterior la inclusión del ESP, climatizador, entrada USB.
El segundu rediseño foi llanzáu n'Europa na seronda de 2010. Camuda exteriormente con una imaxe más moderna. Se rediseña dafechu'l frontal. Nel interior sustitúi'l volante por unu de cuatro radios -similar al del modelu Soul-, inclúyese un nuevu cuadru de preseos y anuévase y ameyora la tapicería de los asientos. Tocantes a los cambeos téunicos, según datos de la marca con iguales prestaciones los motores de gasolina y diésel del Picanto van ameyorar un 3% el consumu y les emisiones de CO2, que nel casu del 1.1 CRDi amenorgar a 109 g/km.
Segunda xeneración (2011-2017)
thumb|left|Kia Picanto de segunda xeneración vista posterior La segunda xeneración del Picanto foi llanzada nel añu 2011. El so estrenu oficial foi nel Salón del Automóvil de Xinebra de 2011. Los sos motores van ser una gasolina de 1,0 llitros y 69 CV, un 1,25 llitros de 85 CV respeutivamente) y un bicombustible gasolina/gas llicuao de petroleu de 1,0 llitros y 82 CV.
Rediseñu
Pal modelu de 2014 añedir otra entrada d'aire (similar a la del Fiat 500 al igual qu'una nueva parrilla y lluces retocaes, los esploradores camudaron agora xúnense hasta llegar a la parrilla baxa .N'aspeutu de motores tien 3 distintos, toos a gasolina y caxa automática o manual de 5 velocidaes, que son: 1,0 llitros 1,1 llitros, y 1,25 llitros
Tercer xeneración (2017-presente)
N'ochobre de 2014, Kia Motors anunció que la tercer xeneración Picanto va poner en marcha dientro de la segunda metá de 2015. El nuevu modelu va tar usando fueya de metal de pesu llixeru que'l so predecesor. En xineru de 2016, semeyes espía del nuevu modelu fueron publicaos en llinia. N'avientu de 2016, Kia Motors lliberaos bocetos de la tercer xeneración Picanto en llinia y anunció que'l nuevu modelu va faer el so debú oficial nel 2017 Salón de Xinebra.
El Picanto va tar forníu con una opción de trés motores: del modelu saliente 1,0 litro Kappa II motor de tres cilindro nes versiones normales y con turbocompresor de 67cv y 100cv, y el 1,2 litro Kappa II motor de cuatro cilindro de 84cv. Dambes 1.0 llitros motores va tar acomuñáu puramente con una tresmisión manual de 5 velocidaes, ente que'l motor de 1,2 llitros va ufiertar con una tresmisión automática opcional.
El coche tamién va cuntar con tolos nuevos elementos de seguridá como Torque Vectoring Brake Based (TVBB) del sistema, la llinia recta d'estabilidá (SLS), de choque fronteru Sistema d'Alerta (FCWS) y Autónoma de frenáu d'emerxencia (AEB).
Descapotable
thumb|260px|Un [[Rolls-Royce Phantom IV descapotable de 1952.]] thumb|260px|Mazda MX-5, un descapotable modernu.
Un descapotable (tamién llamáu convertible o cabriolé) ye un tipu de carrocería d'automóvil ensin techu o que'l so techu puede o bien quitar o bien plegase y guardase nel maleteru. Esti techu, denomináu capota, pue ser de vinilu, tela, plásticu o de metal; suelse denominar popularmente cabrio y n'ocasiones denominar equivocadamente coupé debíu al marketing que llevaron a cabu los fabricantes d'automóviles cuando empezaron a xuntar les denominaciones coupé-cabriolet pa referise a los descapotables conformaos con techu metálicu. Práuticamente tolos descapotables tienen dos puertes llaterales, por cuenta de qu'apertures más grandes causaríen problemes estructurales nel xasis.
Historia
thumb|left|310px|El famosu [[Lincoln Continental, descapotable con cuatro puertes.]] De primeres del sieglu XX el convertible foi'l diseñu por omisión. Nun foi sinón hasta 1910 que Cadillac introdució'l primer automóvil de diseñu zarráu. Una combinación de motores débiles y la perceición de qu'un automóvil asina diseñáu asemeyar a un vagón, derivó en que nun se tuviera muncha demanda polos automóviles de techu metálicu nesi tiempu.Hasta mediaos de los años venti, fueron los descapotables los vehículos más vendíos, yá que la so construcción, daquella más senciella que los Sedan de carrocería zarrada, dexaben una mayor facilidá téunica na so construcción y un preciu más afechu a los bolsos de la dómina. Más tarde, los convertibles fabricar con menos frecuencia, posiblemente por cuenta de una combinación de factores, ente ellos, una esixencia del gobiernu d'Estaos Xuníos, a mediaos de los años 70, p'amontar la seguridá en casu de vuelcos, lo que fizo duldar a los fabricantes alrodiu de la so venta ante tal restricciones. Nesa década, el modelu yá cuasi sumiera y, en 1976, el Cadillac Eldorado foi espublizáu como "El postreru convertible d'Estaos Xuníos". Mientres esti periodu de baxa producción de convertibles, el modelu T-top convertir nuna popular alternativa a los descapotables, especialmente nos llamaos muscle car. N'otres partes del mundu, d'Europa en particular, la producción de convertibles foi continua, con dellos modelos destacaos.
Nun foi hasta la década de 1980 que tornaron los convertibles al mercáu d'Estaos Xuníos, algamando'l so reconsolidación nel gustu de la xente col Mazda MX-5, na década de 1990. Inda en 2007, la mayor parte de los fabricantes d'automóviles ufierten modelos convertibles. thumb|210px|Cabina de pilotu d'un [[Morgan Motor Company|Morgan roadster actual.]]
Roadster
thumb|210px|[[Alfa Romeo Spider (1966)|Alfa Romeo Spider de 1966.]]
Los fabricantes italianos tales como Alfa Romeo, Fiat y Ferrari designen esti tipu de carrocería como Spider (o Spyder). Los alemanes suelen llamalos Speedster y un coche clásicu alemán qu'usa esta terminoloxía llingüística vendría ser el Porsche 356 Speedster. Los términos Spider y Speedster son bien comunes en ciertes rexones.
Cabo señalar qu'esiste una versión del orixe de la nomenclatura «spider» que se remonta a un tipu de pequeñu carruaxe de caballos llamáu Sulky del sieglu XIX popular nos Estaos Xuníos, bien llixeru, d'una sola banqueta, dotáu d'unes ballestes grandes y bien flexibles qu'apurríen una alcontradiza comodidá a los viaxeros. Les enormes ruedes que tenía conferíen-y un aspeutu estrañu. Una dama bautizar aína: paez un «spider» (Araña n'inglés).
Techu targa (Targa Top)
thumb|right|210px|Carrocería tipo «targa» nun [[Porsche 914.]]
El Targa Top, tamién conocíu como'l Surrey Top, ye un tipu de carrocería semi-descapotable d'automóvil, tratar d'una carrocería abierta que dispón d'una barra de proteición n'accidentes (de cutiu bien ancha), una ventana trasera fixa o desmontable y una seición del techu ente'l parabrís y la barra de proteición que puede desmontase con facilidá.
La nomeclatura "targa" popularizar cola introducción del Porsche 911 targa de 1965, anque'l primer coche de producción d'esti tipu foi llanzáu realmente cinco años antes y foi'l Triumph TR4 en 1961, que lo ufiertaba como opción y comúnmente conocíu como un "Surrey Top". Tamién foi utilizáu nos Saab Catherina de 1964. El nome targa foi adoptáu por Porsche n'honor a la carrera de Targa Florio, na que ganara en cinco causes.
Biblioteca Nacional de Chile
La Biblioteca Nacional de Chile, principal centru bibliográficu del país, foi fundada'l 19 d'agostu de 1813 y tien la so sede na ciudá de Santiago. Atópase allugada na Alamea nᵘ 651, y ye colindante cola salida «A» de la estación Santa Lucía del Metro de Santiago.
Nos sos empiezos en 1813, y depués ente 1818 y 1823, funcionó nuna de les dependencies de la Universidá de San Felipe, allugada nos terrenes onde se construyiría darréu'l Teatru Municipal de Santiago. Diez años más tarde, pa 1823, instalar na esquina sur empobine de callar Bandera y Compañía, nun edificiu construyíu en 1805 por José María Atero con base en diseños de Joaquín Toesca, que fuera sede de la ex Real Aduana y que güei alluga al Muséu Chilenu d'Arte Precolombino. Magar s'ordenara en 1839, ye en 1843, so la direición de Francisco García Huidobro, la Biblioteca treslladar a la esquina sur poniente de les cais Bandera y Catedral, a un edificiu d'adobe de dos pisos, construyíu especialmente para dichos fines. En 1886 mover al antiguu edificiu del Real Tribunal del Consuláu, diseñáu por Juan José de Goycoolea escontra 1807, allugáu na esquina de Bandera con Compañía, onde se desenvolvió'l cabildru de Santiago del 18 de setiembre de 1810 y onde anguaño s'alluguen los Tribunales de Xusticia. Finalmente, en 1913, l'Estáu mercó'l terrén del conventu de les monxes clares onde en 1925 terminar de construyir l'edificiu onde s'alluga dende entós.
Descapotable
Semi-descapotable
thumb|right|210px|Antiguu [[Citroën Traction Avant découvrante (semi-descapotable)]] thumb|right|210px|Carrocería tipo «semi-descapotable» nun [[Fiat 500C]] Un auto semi-descapotable (tamién llamáu semi-convertible, semi-cabriolé o cabrio coach) ye un tipu d'automóvil que se paez a un sedán con un techu de lona plegable, al rodar el techu de lona escontra tras, l'auto vuélvese similar a un convertible, pero a diferencia d'esti postreru, caltién los soportes llaterales de metal fixo pa soportar les ventanes. Primeramente, los techos plegables yeren emburriaos escontra tras o tiraos escontra alantre a mano. Esti procesu tomó solo unos segundos. Anguaño los techos plegables son predominantemente operaos eléctricamente.
Alredor del mundu ellos son llamaos Cabrio-limousine n'alemán, Découvrable en francés, Décapotable-trasformabile n'italianu, Cabrio Coach n'inglés británicu y Semi-Convertible n'inglés norteamericanu, (d'antiguo Open Air, Open Top - Rag Top).
Biblioteca Nacional de Chile
Periodu de la Patria Vieya (1810-1814)
Mientres la ceremonia d'apertura del Institutu Nacional, el 10 d'agostu de 1813, Mariano Egaña, secretariu del Interior, en representación del poder executivu pronució un discursu nel que da cuenta de la fundación de la Biblioteca Nacional de la siguiente forma:
Descapotable
Semi-descapotable
Esti techu utilizar en munchos autos antiguos, como'l Mercedes-Benz Ponton, Saab 92, Citroën 2CV, Fiat 500, GAZ M-20 Pobeda, Citroën 2CV , Renault 4CV y ente los americanos el Nash Rambler Convertible Landau, y anguaño coches modernos cunten con esti estilu de techu, por casu el BMW 318ti, Volkswagen Polo, y Fiat 500C.
Biblioteca Nacional de Chile
Periodu de la Patria Vieya (1810-1814)
A pesar de lo dicho por Egaña, la Biblioteca Nacional nun esistía como entidá independiente y, a diferencia del Institutu Nacional, nun se realizaren trabayos preliminares que dexaren la so apertura. Por eso fixo necesariu creala espresamente, lo que se tradució na Proclama de fundación de la Biblioteca, que foi publicada nel El Monitor Araucanu —el órgno periódicu oficial del Gobiernu— el 19 d'agostu de 1813. Roblada por Francisco Antonio Pérez, Agustín de Eyzaguirre y Juan Egaña, nella faía un llamáu a tolos ciudadanos a donar llibros pa contribuyir a formala.
thumb|[[El Monitor Araucanu nᵘ 57 del 19 d'agostu de 1813, onde se publicar proclamar de fundación de la Biblioteca Nacional. |páxina=2]]
Descapotable
Ver tamién
Otros tipos de carroceríes son:
Enllaces esternos
Type de carrosserie
Biblioteca Nacional de Chile
Periodu de la Patria Vieya (1810-1814)
Los llibros depositar nuna de les sales de la Universidá de San Felipe hasta fines de setiembre de 1814. Como otres instituciones republicanes, foi clausurada dempués del desastre de Rancagua, asocedíu los díes 1 y 2 d'ochobre de 1814, nel que les tropes chilenes fueron ganaes pol exércitu realista. Empezó entós el periodu conocíu como la reconquista, nel que munchos partidarios de la independencia fueron prindaos y exiliaos al archipiélago Juan Fernández; ente ellos había partes direutos na creación de la Biblioteca Nacional como Francisco Antonio Pérez, Agustín de Eyzaguirre, Juan Egaña y Manuel Egaña, y tamién personaxes qu'influyiríen na so historia futura, como Manuel Salas. El xefe militar realista Mariano Osorio asumió'l mandu del país col títulu de gobernador, dempués de lo que aboliéronse toles iniciatives republicanes decretaes por José Miguel Carrera y Bernardo O'Higgins y restauráronse les instituciones de la Colonia. Los llibros recoyíos mientres la Patria Vieya quedaron guardaos en dos habitaciones de la Universidá de San Felipe.
Periodu de la Patria Nueva (1817-1823)
La Biblioteca Nacional reabrió mientres la Guerra de la Independencia, dempués de la victoria de Chacabuco. D'alcuerdu a Barros Arana, el 11 de marzu de 1817, San Martín, que s'atopaba en Santiago, partió escontra Buenos Aires ensin previu avisu, col fin d'evitar una «apartosa despidida»; el cabildru de Santiago, enterándose de la situación y como reconocencia, ordenó que se -y alcanzace y apurriérense-y 10 000 pesos pa gastos de viaxe. San Martín fixo devolver la suma y a la so llegada a Mendoza, el 17 de marzu de 1817, ellaboró un oficiu qu'apurrió a José Ignacio Zenteno y Bernardo Vera axustando qu'esi dineru que sirviera pa construyir «una Biblioteca Nacional», pero, en cierto, los fondos seríen destinaos a la so reapertura yá que esta habíase creáu en 1813. Tanto l'oficiu como la respuesta del 24 de marzu de Zenteno y Vera fueron publicaes en Viva La Patria, "gazeta del Supremu Gobiernu de Chile", el 26 de marzu de 1817. Finalmente, el 8 d'agostu de 1818 publicóse'l decretu qu'ordenaba la creación del catálogu de llibros y de un reglamentu al cargu de Manuel Salas, primer bibliotecariu de la institución, lo que significó la reapertura efeutiva de la Biblioteca Nacional.
Según Ricardo Donoso, d'alcuerdu a lo que consta en "dellos documentos y cartes", foi Manuel de Salas quien redactó'l primer reglamentu de la Biblioteca Nacional; magar Donoso nun pudo establecer la fecha d'ellaboración del mesmu, la orde pa la so confección taba contenida nel decretu del 5 d'agostu de 1818. El reglamentu, que se caltién[ba] nuna antigua copia» —y que constaba de trece puntos—, permaneció inéditu hasta que'l mesmu Donoso publicar nel añu 1963 na revista Mapocho.
El 9 d'abril de 1819, Manuel de Salas unvió al gobiernu una propuesta pa l'adquisición de llibros —qu'O'Higgins autoriza'l 14 d'esi mesmu mes—, y solicitó ayuda pa construyir estanteríes y resolver otros problemes menores, sugierendo que s'utilizaren fondos municipales, y si esto postreru nun yera posible, con cargu a los 10 000 pesos donaos per San Martín. Pal 22 de xunetu de 1820, la Biblioteca Nacional cuntaba con una coleición de 8510 volúmenes.
Dempués del desastre de Rancagua, Camilo Henríquez (direutor de la Aurora de Chile y depués de El Monitor Araucanu), quien desempeñaría llueu un papel relevante pa la Biblioteca Nacional, partiera desterrrado escontra Buenos Aires. El 1 d'ochobre de 1821 O'Higgins decidió nomalo «capellán d'exércitu del Estáu Mayor Xeneral» —decretu del que se tomó razón solo'l 12 d'abril de 1822— y pal 15 de payares de 1821, convidar explícitamente a retornar a Chile. Promovió oficialmente'l so regresu apurriendo 400 pesos a Miguel Zañartu p'ayudar a Herníquez nel so viaxe de regresu.
Tornéu de Nottingham
El Tornéu de Nottingham ye un tornéu de tenis perteneciente al ATP World Tour 250 que se celebra añalmente na ciudá británica de Nottingham. El tornéu xuégase sobre verde na selmana anterior a la celebración del Campeonatu de Wimbledon, sirviendo como preparación pa esti postreru. La so primer edición foi en 1989 en Mánchester, onde s'apostó hasta 1994, pa darréu treslladase a Nottingham ente 1995 y 2008. A partir d'entós los derechos d'esti tornéu pasaron a ser pal Tornéu de Eastbourne, onde se celebró un tornéu mistu nes mesmes feches.
En febreru de 2014, l'ATP anunció la celebración d'un nuevu tornéu en Nottingham (Reinu Xuníu), que sustituyó al d'Eastbourne en 2015.
Biblioteca Nacional de Chile
Periodu d'organización de la República (1823-1831)
El 19 de xunetu de 1823, por aciu un decretu de Ramón Freire, l'Estáu decidió treslladar la Biblioteca a una cortil más espaciosa y central; entós pasó a utilizar dos sales del segundu pisu de la banda derecha del edificiu de l'antigua Aduana de Santiago, allugáu na esquina suroriente de les cais Compañía y Bandera. Al momentu d'esti cambéu, la Biblioteca yá cuntaba con 12 000 volúmenes.
Poco dempués de l'apertura, Manuel de Salas solicitó que se-y reemplazara por cuenta de la so avanzada edá y a que participaba en paralelu en delles comisiones de serviciu públicu que consumíen gran parte del so tiempu; nel so llugar foi nomáu Manuel José Gandarillas, que depués de pocu más de dos años foi nomáu Ministru de Facienda. El 22 d'ochobre de 1825, por decretu de Freire y el so ministru Joaquín Campino, asumió como nuevu direutor Francisco García-Huidobro. El decretu disponía, amás, que la Imprenta del Estáu fuera alministrada pol direutor de la Biblioteca.
Trés díes depués, otru decretu indicaba que tenía de faese un depósitu de los escritos que se publicar al traviés de la prensa, una y bones el Gobiernu precisaba tar en conocencia de la opinión publica «pa expedir con aciertu nos sos resoluciones», polo que s'ordenar depositar «un exemplar na Biblioteca Nacional, otru na intendencia de la policía, otru nel ministeriu fiscal, y otru na secretaría del Gobiernu».
Periodu de la República Conservadora (1831-1861)
A partir de lo establecío na Constitución de 1833, dictóse la Llei de Propiedá Lliteraria y Artística del 24 de xunetu de 1834, que sentaba les bases pal continuu arriquecimientu de los fondos de la institución, yá que d'alcuerdu a lo establecío en dicha llei, pa poder gociar de los derechos concedíos pola mesma bastaba con depositar trés exemplares de la obra na biblioteca pública de Santiago y anunciar na portada de la obra quien yera l'autor.
Francisco García-Huidobro ellaboró'l segundu reglamentu de la Biblioteca Nacional, qu'encargáu'l 3 de setiembre de 1829 foi presentáu'l 16 de setiembre de 1834 y aprobáu el 2 d'ochobre d'esi mesmu añu.
D'alcuerdu a Ramón Briseño (Añales de la Universidá de Chile de 1875), ente'l 22 d'ochobre de 1825 y el 2 d'ochobre de 1834 la Biblioteca resintióse, como toles demás instituciones sociales, de les continjencias polítiques de la dómina, i nun pudo por tantu emprestar por completu los sos servicios al públicu, sinón hasta que llegó la era de la paz orgánica del estáu, esto ye hasta principios de 1835»; el periodu posterior a esta fecha y hasta 1841 definir como «progresivu ».
Briseño atribúi a esta medría la necesidá de realizar un nuevu cambéu de locación, y magar la orde del cambéu conocer dende'l 17 d'abril de 1839, yá que apaez explícitamente mentada nel Decretu con Fuercia de Llei que da fin a la Universidá de San Felipe, nun ye hasta xunu de 1843, y so la direición de Francisco García-Huidobro, cuando se tresllada nuevamente la Biblioteca Nacional a un nuevu allugamientu, nun edificiu de dos pisos, construyíu n'adobe, más ampliu y compartíu col Muséu d'Historia Natural, allugáu na esquina de callar Bandera con Catedral. Pa esa fecha la Biblioteca Nacional cuntaba con 14 829 volúmenes.
Tamién foi García-Huidobro quien xestionó la compra de la biblioteca de Mariano Egaña, realizada'l 16 d'ochobre de 1846.
Pal añu 1850, l'edificiu atopábase «peligrosamente amugáu hasta una vara d'altor» por cuenta de la filtración d'una acequia escontra unu de los murios esteriores, polo que tuvo que ser sometíu a arreglos de calter urxente. En 1852, depués d'una grave enfermedá finó García-Huidobro, direutor de la Biblioteca Nacional por 27 años. Mientres el so periodu la cantidá de volúmenes na Biblioteca Nacional cuasi se dobló y la dinámica d'autoxestión del establecimientu empezó a ser más bultable, una y bones les funciones que desempeñaba l'Estáu fueron pasu ente pasu delegaes nel direutor.
Por cuenta de la enfermedá de García-Huidobro antes de la so muerte'l gobiernu designara como subrogante al decanu de la Facultá de Filosofía y Humanidaes de la Universidá de Chile, Ventura Blanco Encalada (decretu del 4 de mayu de 1852); el 19 d'avientu d'esi añu, promulgóse un decretu qu'apurría la «tuición cimera» de la Biblioteca Nacional a los decanos de la Facultá de Filosofía y Humanidaes de la Universidá de Chile; esto duró hasta 1886. Sicasí la tuición encargada a los decanos, Vicente Arlegui asumió'l cargu de direutor de la Biblioteca Nacional depués de la muerte de García-Huidobro; l'establecimientu cuntaba entós con unos 20 000 volúmenes. Mientres la xestión de Arlegui fixéronse los arreglos pa recibir la Biblioteca Egaña», que la so estantería concluyir en marzu de 1853 y que ye abierta al públicu'l 20 d'abril de 1856.
Periodu de la República Lliberal (1861-1891)
So la direición de Arlegui los llibros aumenten 37 780 volúmenes pa 1864, añu en que finó; el so socesor foi Ramón Briseño por decretu del 25 de xunu de 1864, quien empezó a desempeñar les sos funciones el 11 de xunetu.
Depués de la muerte d'Andrés Bello asocedida en 1867, el conseyu de la Universidá adquirió la so biblioteca privada p'apurri-y la a la Nacional. Orixinalmente la so coleición tasárase en $4700 por Diego Barros Arana, pero finalmente l'adquisición facer por $2000 de la dómina, que se pagaron en 1868.
Poco tiempu dempués, el 29 de payares de 1873, finó Claudio Gay; dellos díes depués de la so muerte, el so sobrín, Víctor Reynaud visitó al ministru pelnipotenciario de Chile en Francia, el novelista y diplomáticu Alberto Blest Gana y anunció que donaba los llibros y la documentación que tenía Gay y qu'utilizara nos sos trabayos científicos en Chile.
El 9 de xineru de 1879 créase'l Conseyu d'Instrucción Pública compuestu pol ministru d'Instrucción Pública —que lo presidiría—; el rector de la Universidá de Chile; el secretariu xeneral; los Decanos de les Facultaes; el rector del Institutu Nacional; tres miembro designaos pol presidente de la República y dos escoyíos en claustru plenu» pola mesma Universidá de Chile. Según Sergio Martínez Beza, dende esi día que la Biblioteca Nacional dexó de tar so la tuición cimera del Conseyu univesitario y quedó so la inspeición direutiva» del Conseyu d'Instrucción Pública hasta la so «desaparecimiento en 1927».
En 1886 finó don Benjamín Vicuña Mackenna, y la Biblioteca Nacional adquirió'l so gabinete d'estudiu, biblioteca y archivu. En 1861 yá ingresaren al establecimientu, 1 606 volúmenes de la so coleición d'obres americanes.
Esi mesmu añu de 1886 foi nomáu como Direutor de la Biblioteca, don Luis Montt y Montt. Entós l'establecimientu cuntaba con 104 242 volúmenes. Foi estremáu en 5 Seiciones: Fondu Xeneral; Llectura a Casa; Manuscritos, Estampes y Medayes; Serviciu Públicu; y Truecu y Encuadernación. El nuevu direutor creó'l Anuariu de la Prensa y el Boletín de la Biblioteca Nacional. Amás ordenó catalogar toles esistencies, lo cual cumplióse ente 1887 y 1897.
El direutor don Luis Montt yera fíu del Presidente don Manuel Montt (1851-1861) y hermanu del Presidente don Pedro Montt (1906-1910). Exerció'l so cargu hasta la so muerte, en payares de 1909, sacante dellos meses en 1891, mientres la guerra civil d'esi añu. Al términu del so mandatu, establecióse como publicación permanente la Biblioteca d'Escritores de Chile, qu'axuntaba autores nacionales, posteriores a 1810, de la cual algamáronse a publicar 17 volúmenes.
La Llei de 21 de xunu de 1887, afitó en 7 el númberu de departamentos d'Estáu, ente los que se cuntaba'l de Xusticia ya Instrucción Pública, al cargu de un Ministru del Despachu. Esta Llei punxo baxu tutelar d'esti ministeriu a la Biblioteca Nacional, pos señaló que correspondía-y, ente otres xeres:
Con esti cambéu, la Biblioteca Nacional pasó a depender del Ministeriu de Xusticia y Instruccion Pública; don Máximu del Campo, na so calidá de Ministru, da cuenta d'esta condición de dependencia na Memoria del Ministeriu de Xusticia y Instruccion Pública» de 1892.
Periodu de la República Parllamentaria (1891-1925)
En 1913, pal centenariu de la Biblioteca Nacional, adquirióse'l Monesteriu de Santa Clara, emplazado na Alamea de les Delicies, xunto al cuetu Santa Lucía.
El 24 d'agostu de 1913 púnxose la piedra fundamental del nuevu edificiu. L'arquiteutu Gustavo García Postigo tuvo al cargu de la so proyeición. El monesteriu foi baltáu y empecipióse la construcción del nuevu inmueble neoclásicu d'inspiración academicista francesa, propiu de la construcción monumental d'empiezos del sieglu XX. La planta orixinal del edificiu yera un grupu de 5 construcciones, con forma de Cruz de Malta, con 4 fachaes harmóniques, anque distintes, que daben a les víes qu'enmarquen la mazana: Alamea Bernardo O'Higgins, Miraflores, Moneda y Mac-Iver (antigua de Les Clares), con xardinos en cada esquina. Los 5 pabellones independientes teníen de tar comunicaos ente sigo. El pabellón central y los d'Alamea y Moneda, destinar a la Biblioteca Nacional; el de Miraflores, al Muséu Históricu Nacional; y el de cai Mac-Iver, al Archivu Nacional, y que nun llegó a construyise. L'espaciu non construdio, ocupar una plazuela con xardinos.
Hasta 1981-82 la nala poniente, que da a la cai Miraflores, foi ocupada pol Muséu Históricu Nacional, dómina en qu'ésti se treslladó al Palaciu de la Real Audiencia de Santiago, allugáu na Plaza d'Armes. Depués d'ello, esta nala foi destinada al Archivu Nacional, qu'anguaño la ocupa.
En 1925, l'edificiu foi termináu nos sos 3 primeros pabellones, el central y les ales Alamea y Miraflores, y la Biblioteca Nacional treslladar a él. En 1958 inauguróse, depués de cuasi 30 años de construcción, la nala norte, que da a callar Moneda, onde güei s'alluguen la gran sala de llectura Gabriela Mistral, nel so segundu pisu; y nel primeru, la Sala América, que sirve pa conferencies, y la sala de Referencies. Esti sector poner en funciones en 1963. Hai que destacar que, sicasí trescurrir más de 40 años dende'l diseñu del edificiu, la nala norte respeta l'estilu clásicu orixinal.
Con anterioridá, la Biblioteca Nacional tuvo otres 4 sedes:
a) Tres la so creación en 1813 y reinstalación en 1817, tuvo provisionalmente na antigua sede de la Real Universidá de San Felipe, allugada onde güei s'alza'l Teatru Municipal. b) En 1823 foi treslladada al edificiu de l'Aduana, llevantáu ente 1805 y 1807, y qu'anguaño ocupa'l Muséu Chilenu d'Arte Precolombino. c) Depués treslladóse a un local construyíu específicamente pa ella, na esquines de callar Catedral y Bandera. Delles fontes señalen qu'esti treslláu facer en 1835, y otres, en 1843. d) En 1886 instalar nel que sirviera pa la xunta del Cabildru Abiertu del 18 de setiembre de 1810, qu'empecipió'l procesu d'Independencia; qu'hasta 1876 ocupó'l Congresu Nacional, y que fuera construyíu escontra'l final de la Colonia (1807), pa ser la sede del Real Tribunal del Consuláu de Santiago, allugáu na esquina surponiente de callar Compañía y de Bandera, cortil que güei ocupa'l Palaciu de los Tribunales de Xusticia de Santiago. 250px|miniaturadeimagen|La Biblioteca a mediaos del [[sieglu XX.]]
El 25 d'ochobre de 1921, al traviés del decretu nᵘ 5524 del Ministeriu d'Instrucción Pública, creóse la Direición Jeneral de Biblioteques» col fin de «entamar y coordinar les biblioteques públiques, recayendo la direición de la nueva institución nel direutor de la Biblioteca Nacional», esti decretu tamién clasificó «les biblioteques dependientes del Ministeriu d'Instrucción Pública en: Biblioteca Nacional, Biblioteques Departamentales y Biblioteques de los establecimientos d'enseñanza.»  Esto vese refrendáu col Decretu Llei 282, del 28 de febreru de 1925, del Ministeriu de Instruccion Pública, en que se -y asgina el sueldu añal al Direutor Jeneral de Biblioteques públiques y de la Biblioteca Nacional»
Periodu de la República Presidencial (1925-1973)
El 18 de payares de 1929, sol gobiernu de Carlos Ibáñez del Campo, promulgóse'l Decretu con Fuercia de Llei nᵘ 5200 que creó «un serviciu de funciones coordinaes» denomináu Direición Xeneral de Biblioteques, Archivos y Museos, güei conocíu baxu al acrónimu Dibam, de la mesma, el D.F.L. 5200 establecía nel so artículu 2ᵘ lo siguiente:
Con esto, la Biblioteca Nacional pasó a depender de la Direición de Biblioteques, Archivos y Museos y de la mesma, el direutor xeneral de Biblioteques, Archivos y Museos pasó a ocupar «la direición cimera de la Biblioteca Nacional», según tamién la del Archivo y de los museos Históricu, Historia Natural, Belles Artes, y de los de Valparaíso, Concepción y Talca, lo mesmo que de los que se crearen nel futuru; adicionalmente, ocuparía la direición del Rexistru Conservatoriu de la Propiedá Intelectual».
Amás, el decretu definía a la Biblioteca Nacional como centro oficial bibliográficu de la cultura intelectual de Chile, y asignába-y el doble papel de ser llugar central de les coleiciones —teniendo d'axuntar los impresos nacionales de too xéneru, los americanos y los d'otros continentes—, y de biblioteca pública que tenía de tirar a la divulgación de la cultura humana.
Tamién se-y asignaba'l deber de formar el gustu y el vezu de la llectura dende la infancia, y na so calidá de centru oficial bibliográficu, tendría que caltener rellaciones colos centros similares nel estranxeru.
Finalmente, pal 26 d'avientu de 1929, aprobóse'l Reglamentu pa la Direición Xeneral de Biblioteques, Archivos y Museos», al traviés del Decretu nᵘ 6234 del Ministeriu d'Educación Pública, nel que s'establecíen les atribuciones y deberes que tenía de tener el direutor xeneral, ente los que se cuntaben la direición y alministración inmediata del establecimientu; morar nel edificiu de la Biblioteca Nacional, siempres qu'hubiera espaciu pa ello.
Esti decretu solo venía reafitar lo qu'establecía'l Decretu con Fuercia de Llei nᵘ 5200, esto ye, que alministrativamente el direutor de la Dibam pasaba a ser nominalmente el direutor de la Biblioteca Nacional.
250px|miniaturadeimagen|Primer servidor de la Biblioteca Nacional de Chile, ca. de 1972, compuestu polos ordenadores modelu [[IBM 3274 31 D y 9345 B 22.]]
Periodu de Dictadura (1973-1989)
El 30 d'avientu de 1976 l'edificiu de la Biblioteca Nacional ye declaráu Monumentu Nacional al traviés del Decretu Supremu nᵘ 1290.
Pal bicentenariu de la nacencia d'Andrés Bello, el que se produz en 1981, la Biblioteca rindió un homenaxe a la memoria d'esti intelectual, identificando tolos exemplares que pertenecieren a la so biblioteca privada, los que fueron axuntaos nuna sola sala-muséu, a la cual dióse-y el so nome.
En 1984 la Biblioteca Nacional dio los primeros pasos na automatización de procesos, nel marcu de la formación de la Rede Nacional d'Información Bibliográfica (RENIB). La RENIB foi creada pola Direición de Biblioteques Archivo y Museos col fin de xenerar una rede automatizada de biblioteques que «definiera pautes y polítiques conxuntes de trabayu, empecipiara una catalogación cooperativa, estableciera estándares bibliográficos, compartiera recursos y desenvolviera aiciones p'ameyorar l'accesu a la información disponible nes biblioteques chilenes». La plataforma onde corría la RENIB yera nel software NOTIS (acrónimu de Northwestern On-Line Totally Integrated System) y qu'incorporaba el formatu MARC (Machine Readable Cataloging). Lo anterior dexó la conformanza de les primeres bases de datos de catálogos coleutivos y la masificación nel usu del formatu MARC.
1997 a 1999
Nel añu 1997 empecipióse l'un proyeutu denomináu «Conversión del Catálogu en fiches», que'l so fin yera'l d'integrar les coleiciones de la biblioteca al catálogu automatizado. Como parte del procesu de optimización la Biblioteca Nacional adquier el Sistema Integráu pa la Xestión de Biblioteques «Aleph 500», y de esta forma reemplaza'l sistema NOTIS.
Periodu de 2000 a 2013
200px|miniaturadeimagen|Accesu norte de la Galería de Cristal na Bilbioteca Nacional. Nel añu 2000 terminó l'automatización del antiguu catálogu manual en fiches de la Biblioteca Nacional ya integrar al catálogu en llinia amestando más de 300 000 títulos al mesmu. Amás, la catalogación automatizada de los diarios y periódicos de los sieglos XIX y XX, dexó l'accesu, a cuntar del añu 2003 a más de 17 000 títulos de periódicos y a 90 000 volúmenes. Tou lo anterior foi posible yá que dende l'añu 2000 entró en funcionamientu'l sistema d'información bibliográfica Aleph, lo que dexó aportar al catálogu en llinia de la Biblioteca al traviés d'Internet.
Nel añu 2001 empezó a xestase un proyeutu denomináu Memoria Chilena, que foi inauguráu oficialmente'l 2 de setiembre de 2003,. Memoria Chilena ye un sitiu web de la Biblioteca Nacional que busca espublizar al traviés d'Internet el patrimoniu cultural de Chile, ufiertando documentos y conteníos dixitales sobre temes que conformen la identidá cultural de Chile.
El 5 de payares de 2007, depués d'una investigación histórica, bibliográfica y de los sos catálogos, la Dibam, dio en la devolución de 3788 llibros orixinalmente de propiedá de la Biblioteca de Lima, polos sellos y robles que teníen, y que s'atopaben na Biblioteca Nacional de Chile y na Biblioteca Santiago Severín de Valparaíso.