cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Llagu Apanás
El so propósitu ye'l suministru d'agua pa la planta hidroeléctrica "Centroamérica Power Plant" asitiada a unos cuantos quilómetros al suroeste, na rexón d'El Cacáu. Esta ye la principal xeneradora d'enerxía pa la rede llétrica nacional, representando'l 35% aproximao.
Toponimia
L'orixe del nome Apanás, según l'estudiosu llingüista Alfonso Valle Candia derivar de les voces "apano" "vadear" y "atl" - "enagua" esto ye, "Apan-atl" - "Vau". "Apanás" traduzse como "vau d'agua" o "cañu d'agua".
Sitiu RAMSAR
El "Güelga Llagu de Apanás-Asturies" ye un área protexida allugada a 6 quilómetros de la ciudá de Jinotega y ta bordiáu per carreteres, lo que dexa algamar fácilmente les sos mariñes en munchos llugares.
En 2001 foi declaráu como "sitiu RAMSAR" ("Güelga d'importancia internacional") pola UNESCO, yá que ye un abellugu pal caltenimientu de la flora y fauna montesa, non solamente en Nicaragua sinón qu'en Mesoamérica.
Turismu d'aventura
Les agües del llagu Apanás faen posible que los visitantes nacionales y estranxeros esfruten de la esperiencia nel so navegación en turismu d'aventura realizando actividaes de pesca deportiva y competencies de botes de remos, según la observación d'aves al ser hábitat d'una gran variedá de flora y fauna llacustre.
Betty Compson
Betty Compson foi una actriz cinematográfica d'Estaos Xuníos.
Biografía
Compson rodó 25 filmes en 1916, anque la mayor parte yeren curtios. Actuó como Rose en The Miracle Man (1919), dirixida por George Loane Tucker, papel col cual consiguió l'estrellalgu.
En 1920 empezó a dirixir la so propia compañía. Trabayó nel estudiu Brunton, en Hollywood, y adquirió tres guiones pa los sos proyeutos. La so primer película como productora foi Prisoners of Love (1921), na cual faía'l papel de Blanche Davis. La obra foi dirixida por Art Rosson.
Compson tamién trabayó pa la compañía Christie y pa Famous Players-Lasky. En completando The Woman With Four Cares (1923), robló un contratu con una productora de Londres, Inglaterra. Ellí protagonizó una serie de cuatro películes empobinaes por Graham Cutts, un conocíu cineasta inglés. La primera de les películes foi una versión cinematográfica d'una obra teatral llamada Woman to Woman (1924).
En 1928 actuó en The Barker, una película muda que contenía delles escenes falaes. Compson foi nomada al Óscar a la meyor actriz pola so interpretación. Unu de los sos meyores filmes foi Docks of New York, notable pol so escuru ambiente visual y sobeyoses interpretaciones. En 1930 rodó una versión de The Spoilers, na cual interpretaba'l papel que, na versión de 1942, fadría Marlene Dietrich, ente que'l personaxe de Gary Cooper sería interpretáu nesa mesma versión por John Wayne.
La última película de Compson foi Here Comes Trouble (1948). Ella retiróse n'actuando en dichu filme, y dedicóse, al pie del so home, a la direición d'un negociu llamáu "Ashtrays Unlimited".
Compson casóse en trés causes. Ente 1924 y 1930 tuvo casada col direutor James Cruze. Darréu casóse y divorcióse de Irving Weinberg. El so tercer home foi Silvius Jack Gall, que finó en 1962.
Betty Compson morrió en 1974, por causa de un ataque cardiacu, na so casa en Glendale, California. Tenía 77 años. Foi soterrada nel Campusantu San Fernando Mission en San Fernando (California).
Aniñón
Aniñón ye un conceyu d'España, na provincia de Zaragoza, Comunidá Autónoma d'Aragón. Tien un área de 52,56 km² y una población de 740 habitantes (INE 2016).
Situación y clima
Aniñón ta asitiáu a 729 msnm nel piedemonte de la sierra de la Virxe, dientro del Sistema Ibéricu, próximu al cursu del ríu Ribota. Forma parte de la Comunidá de Calatayud y falta de la capital comarcal 16 km. Al respective de Zaragoza, atopar a 96 km, tando Tarazona a 103 km.
La so temperatura medio añal ye de 12,8 ºC y la so precipitación añal 396 mm.
Prehistoria y arqueoloxía
Esiste un enclave celtíberu a poca distancia de la población, nel llamáu «Cuetu de los Moros». Esti pobláu pudo tar habitáu dende'l sieglu VII e.C. hasta'l sieglu I d.C., nun esistiendo signos de destrucción violenta, polo que se dedució que pudo tener llugar una posible emigración a otru allugamientu. L'área del Ribota tuvo ocupada pol pueblu de los lusones hasta'l sieglu II e.C.
Edá Antigua y Media
Nun se caltienen restos romanos en Aniñón, pero sí esiste un notable exemplu na cercana Villarroya de la Sierra, onde s'escavó un alfar de la dómina. Tampoco queden muertes de la dominación visigoda, pero sábese qu'hacia l'añu 449 yá esistía una sede episcopal en Tarazona. Ésta sumió cola conquista árabe hacia l'añu 714.
Cunta la tradición que Aniñón tomó parte a favor de Torralba nuna batalla contra'l rei árabe de Zaragoza Marsillo, nel añu 912, quien quería conquistar dicha población. La batalla tuvo llugar nes faldes del la sierra d'Armantes, nel ribayu cercanu a la Ermita de la Virxe de Cigüela.
En 1119, Alfonsu I el Batallador restauró la sede episcopal al reconquistar Tarazona, recuperando la ciudá de Calatayud y la so comunidá un añu dempués. Sicasí, al restaurase la sede episcopal de Sigüenza en 1122, Calatayud pasó a formar parte d'ella. L'obispu de Tarazona apostó col de Sigüenza poles llendes de les diócesis, consiguiendo de nuevu la ciudá en 1136 tres el concilio de Burgos. Esiste un documentu con sellu y fecha de 1262 que rellata la visita a Aniñón del monarca Xaime I, y na que-y concede derechos sobre tierres de realengu.
Mientres sieglos, el ríu Ribota sirvió de frontera ente Aragón y Castiella, polo que nos frecuentes enfrentamientos ente dambos reinos, Aniñón viose bien arreyada. Na Guerra de los dos Pedros, asocedida a mediaos del sieglu XIV, Pedru IV el Ceremoniosu ordenó sacupar la población en 1357 —posiblemente por escarecer de castiellu—, cayendo Aniñón en manes castellanes en 1362. Cuasi un sieglu dempués —añu 1452—, les hostilidaes con Castiella punxeron a la llocalidá n'estáu d'emerxencia, siendo Aniñón el cuartel xeneral del exércitu aragonés. Por cuenta de les guerres construyóse alredor de la ilesia una cortil cercada, del qu'inda queden restos.
Edá Moderna y Contemporánea
Nel sieglu XIX y mientres el trieniu lliberal, el territoriu del antiguu reinu d'Aragón estremar en cuatro provincies: Uesca, Zaragoza, Teruel y Calatayud (1822). Aniñón quedó englobada nesta postrera, hasta que dicha división foi revocada en 1823.
L'historiador Pascual Madoz, nel so Diccionariu xeográficu-estadísticu-históricu d'España de 1845, refier que Aniñón «tien 417 cases, no xeneral fabricaes de muries de tierra alveadas con yelsu pela parte esterior, los meyores son les de dos pisos, tán distribuyíes n'ocho calles angostes, de pisu desigual y mal empedradas, y delles places, ente les que ye la meyor la llamada de la Constitución, que describe un cuadriláteru de 68 vares de llongura por 14 d'anchu». La llocalidá disponía de posada publica, dos fornos de pan cocer, un molín fariñeru, delles fábriques pal llogru d'aguardiente, dos tiendas de paños y teles, y delles tiendes de abacería.
En 1929 inauguróse'l ferrocarril Santander-Mediterraneu que travesaba la contorna del Ribota y xunía la llocalidá de Calatayud con Soria; la llinia ferroviaria dexó d'utilizase en 1975. Mientres la Guerra Civil, Aniñón permaneció en territoriu de retaguardia y nesti conceyu folgaben y abastecíense los soldaos del exércitu "nacional". Nesti contestu, una de les places del conceyu ta dedicada a Mosén Antonino Peiro, quien, según cunten los vieyos del llugar, evitó mientres la guerra munchos fusilamientos.
Demografía
El censo d'España de 1857 recueye una población de 1 745 habitantes pa Aniñón, siendo entós el tercer nucleu más pobláu del partíu xudicial de Ateca, al cual pertenecía. Dende 1900, cuando'l conceyu cuntaba con 1 861 habitantes, la so población caltúvose más o menos constante hasta 1950. La segunda metá del sieglu XX traxo consigo un notable descensu demográficu y, en 2014, la población de Aniñón yera de 757 habitantes.
Economía
La principal actividá económica del conceyu ye l'agricultura de secanu, siendo los sos principales cultivos la zrezal, l'almendral, la olivar y la vide. A ello hai qu'añedir la producción y posterior ellaboración de vinos so la Denominación d'Orixe Calatayud.
Arquiteutura relixosa
La Ilesia parroquial de La nuesa Señora del Castillo ye un templu góticu–mudéxar construyíu nel sieglu XIV sobre la cortil d'una fortaleza de la qu'inda subsiste un muriu almenado. Cuasi tol edificiu correspuende a la fonda reforma acometida nel sieglu XVI, con una gran nave cubierta con bóveda de crucería estrellada. Destaquen la torre y el muriu del hastial. La torre, de base cuadrada, tien 30 m d'altor y tien una cuidada decoración mudéxar. El hastial, tamién mudéxar, ta asitiáu a los pies del edificiu y atópase estremáu en tres tramos horizontales y trés faxes verticales. La decoración ye a base de bandes estreches de esquinillas y dientes de sierra, según decoración cerámica en punta de flecha. La ilesia contién una capiya d'estilu barrocu, que foi añedida p'allugar al Santísimu Misteriu, tela blanco que se salvó d'una quema quedando como úniques marques cinco formes sagraes. Tien un retablu renacentista de Gabriel Yoly y un cristu góticu. L'edificiu foi declaráu Monumentu Nacional en 1981.
Arquiteutura civil
Ye de destacar l'irregular trazáu urbanísticu de la villa, pudiéndose almirar casones de factura popular con fachaes blanques y dos o tres altures.
La Puerta de la Villa, antigua puerta en direición a Calatayud, presenta un arcu ojival sobre'l que se desenvuelve un cuerpu de dos altures de calter popular. Nel primer nivel hai una barandiella volada con cuerpu zarráu; nel nivel cimeru hai otru vuelu y una galería empotrada con trés baldíos con forma apuntada realizada en madera.
En Aniñón atópase'l Muséu del Aceite, allugáu nun antiguu molín que data de 1934 y que la so maquinaria —de la década de 1950— entá funciona. L'espaciu espón el procesu completu de producción del aceite, dende la descarga de l'aceituna, l'arramáu a la foscona, la molienda y el posterior tratamientu de la pasta llograda, que, prensada de nuevu, termina nes balses de decantación.
Presidente del Principáu d'Asturies
El Presidente del Principáu de Asturies, d'acordies l'Estatutu d'Autonomía d'Asturies, preside'l Conseyu de Gobiernu del Principáu d'Asturies, y dirixe la so actividá, coordina l'Alministración de la comunidá autónoma, noma y separta a los conseyeros y caltién la suprema representación del Principáu y la ordinaria del Estáu n'Asturies. Ye escoyíu pola Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies d'ente los sos miembros y ye nomáu pol Rei d'España.
Eleición
La eleición del presidente ta regulada pola llei autonómica 6/84, que sigue'l llamáu «modelu de pura eleición». Prodúzse tres la constitución de la Xunta Xeneral del Principáu o col cese del anterior presidente. Van ser candidatos a Presidente toos aquellos diputaos que fueren propuestos por un mínimu de cinco d'ellos. Arriendes d'ello, pue haber más d'un candidatu.
Tolos candidatos van esponer el so programa de gobiernu na mesma sesión y, tres ella, va celebrase la primer votación, conxunta para toos ellos. Si dalgún candidatu llograra mayoría absoluta nesta votación, resultaría escoyíu. En casu contrariu, fadríase una nueva votación, trescurríes 48 hores, con namái los dos candidatos más votaos. Nesti casu, resultaría escoyíu'l candidatu con mayor númberu de votos (mayoría simple).
En casu d'empate, repitiríase la votación cada 48 hores a lo menos. En tolos casos, los diputaos voten públicamente y por llamamientu, contestando col nome d'un candidatu o cola espresión «asténgome» («me abstengo», en castellanu). Si pasaos dos meses dende la constitución de la Xunta Xeneral, nun foi escoyíu nengún candidatu, ésta va quedar disuelta y daráse en convocar eleiciones nueves.
Presidentes d'Asturies
1 Preautonómicu hasta'l 11 de xineru de 1982
Ryosuke Kijima
Ryosuke Kijima (木島 良輔, ) ye un ex-futbolista xaponés.
James Mancham
thumb|Sir James Mancham nel anverso d'una moneda de plata d'una [[rupia de Seixeles de 1977]] James Richard Marie Mancham foi'l primer presidente de Seixeles, ocupando'l cargu ente 1976 y 1977. El so padre, Richard Mancham, un home de negocios, unviar a estudiar lleis a Inglaterra.
Cuando'l Reinu Xuníu anunció la so intención de dar independencia a la colonia, Mancham fundó'l Partíu Democráticu de Seixeles (Seixeles Democratic Party - SDP) y fungió como'l so líder hasta febreru de 2005. Mentanto, France-Albert René fundó, de la mesma, un partíu d'oposición, el Partíu Popular Xuníu de Seixeles, cola ayuda de la Xunión Soviética.
Como Ministru en Xefe de la colonia, Mancham promovió'l turismu en Seixeles y ente'l so obres atopa l'aeropuertu que fizo d'esta nación insular accesible. En 1976, Mancham ganó'l votu popular, cuando Gran Bretaña concedió la independencia a Seixeles. En xunu de 1977, a menos d'un añu dempués de la so eleición, Mancham foi depuestu pol primer ministru France-Albert René nun golpe d'Estáu que cuntó con sofitu de revolucionarios entrenaos en Tanzania.
Mancham vivió n'exiliu hasta que la Xunión Soviética eslleir en 1991, y France-Albert René declaró a Seixeles de nuevu como una nación multipartidista, y terminó cola prohibición del Partíu Democráticu de Seixeles. Mientres s'atopaba n'exiliu, Mancham dedicar al mundu de los negocios, con relativu ésitu, y casóse cola periodista australiana Catherine Olsen cuando tornó a Seixeles.
Mancham postular pa presidente en xunetu de 1993, quedando de segundes, con 36.72 % de la votación, detrás de France-Albert René. En marzu de 1998 postular de nuevu pa presidente, recibiendo un 13.8 % de los votos, que lo asitiaron en tercer llugar.
Mancham ye tamién autor de dos llibros, Paradise Raped (El paraísu violáu), avera del golpe d'Estáu, y War on America Seen from the Indian Ocean (Guerra n'Estaos Xuníos vista dende l'océanu Índicu).
La gran fola de Kanagawa
La gran ola de Kanagawa (神奈川沖浪裏) (<span class="t_nihongo_kanji" lang="ja">神奈川沖浪裏, <span class="t_nihongo_romaji">Kanagawa oki nami ura?, lliteralmente «So una fola en altamar en Kanagawa»), tamién conocida a cencielles como La fola o La gran fola, ye una famosa estampa xaponesa del pintor especialista en Ukiyo-e, Katsushika Hokusai, publicada ente 1830 y 1833, mientres el periodu Edo de la historia de Xapón.
Esta estampa ye la obra más conocida de Hokusai y la primera de la so famosa serie Fugaku sanjūrokkei (富嶽三十六景) (<span class="t_nihongo_kanji" lang="ja">富嶽三十六景, 'Fugaku sanjūrokkei'? «Trenta y seis vistes del monte Fuji»), amás de ser la estampa más famosa del so xéneru según una de les imáxenes más conocíes nel mundu. Del molde utilizáu realizáronse dellos miles de copies, munches de les cualos llegaron a manes de coleicionistes europeos. A partir de la década de 1870 la estampa volvióse bien popular ente artistes y coleicionistes franceses.
Dellos museos caltienen exemplares de la obra, como'l Muséu Guimet, el Muséu Metropolitanu d'Arte, el Muséu Británicu, o inclusive la Biblioteca Nacional de Francia y el Muséu Nacional d'Arte de Cataluña, xeneralmente provenientes de coleiciones privaes del sieglu XIX d'estampes xaponeses.
L'arte del ukiyo-e
Alredor de 1670 surdió'l primeru de los grandes maestros del ukiyo-e: Hishikawa Moronobu. Moronobu empezó a reproducir grabaos d'una sola fueya onde representaba flores, páxaros, figures femenines y escenes erótiques, del tipu conocíu como shunga. Esti tipu de grabaos yeren realizaos en negru sobre papel blancu, y l'artista darréu tenía de #añedir a mano los distintos colores. A finales del sieglu XVIII desenvolviéronse les téuniques necesaries pa la impresión de diseños polícromos, conocíos como nishiki-y.
Métodu de realización
derecha|miniaturadeimagen|250x250px|Plancha utilizada pa imprimir estampes ukiyo-e. Los dibuxos de ukiyo-e, llamaos en xaponés nikuhitsu ukiyo-e, yeren obres úniques que realizaba'l pintor con pinceles direutamente sobre papel o seda. Estos dibuxos dexaben ver la obra final na so totalidá, anque salvo la forma de les llinies y l'arreglu de color, #perder mientres el procesu. Darréu l'artista, llamáu eshi, llevaba la obra a un horishi, o grabador, quien pegaba'l dibuxu sobre un panel de madera, xeneralmente de zrezal, y esaniciaba tou al dir tallando curioso'l panel pa formar un relieve coles llinies del dibuxu. Finalmente, yá con plancher necesaries (usualmente utilizábase una per cada color necesariu), un surishi, o imprentador, llevaba a cabu'l trabayu d'impresión asitiando'l papel d'estampación sobre les consecutives planches. La impresión realizábase estregando una ferramienta llamada baren sobre l'envés de les fueyes. Esti sistema podía producir variaciones de tonalidá nes estampes. D'una serie de planches podíen faese una gran cantidá de copies, dacuando cuntaes en miles, hasta que les planches foliábense.
A pesar de qu'en Xapón nun esistíen lleis de propiedá intelectual antes de la era Meiji, esistía un sentíu de pertenencia y derechos al respective de planchar colos que s'imprimíen les estampes, llamaes zōhan. Tocante a les planches, considerábase que'l hanmoto o editor, o un hon'yá o editor que coles mesmes vendía los llibros, yera'l so posesor, non l'artista, polo que tenía'l derechu de faer con ellos lo que quixera. En dellos casos les planches yeren vendíes o vencíes a otros editores, casu nel que les planches yeren conocíes como kyūhan.
Abondando nel históricu d'esti arte, destaca la naturaleza de les variaciones de tonalidá de les estampes, con un marcáu sentíu de pertenencia y derechos al respective de planches zōhan.
Sobre l'autor
derecha|miniaturadeimagen|378x378px|Hokusai, autorretratu de 1839. derecha|miniaturadeimagen|200x200px|Sobre pictóricu de #seriar Trenta y seis vistes del monte Fuji. Hokusai nació nel añu de 1760, en Katsushika, un distritu al este de Edo (güei Tokiu), en Xapón. Nomáu al nacer Tokitarō, foi fíu d'un facedor d'espeyos del shōgun y por cuenta de que nunca foi reconocíu como herederu, ye probable que la so madre fuera una concubina.
Empezó a pintar a los seis años y a los dolce el so padre unviar a trabayar a una llibrería. A los dieciséis convertiose n'aprendiz de grabador, actividá que desenvolvió mientres tres años coles mesmes qu'empezó a faer les sos propies ilustraciones. A los dieciocho foi aceptáu como aprendiz del artista Katsukawa Shunshō, unu de los más grandes artistes de ukiyo-e del so tiempu. Dempués d'un añu de tar col so maestru, ésti dio-y el nome de Shunrō, qu'emplegó na firma de los sos primeros trabayos esi mesmu añu de 1779.
Shunshō finó en 1793, polo que se dedicó a estudiar pola so cuenta distintos estilos xaponeses y chinos, según delles pintures holandeses y franceses. Mientres esta etapa de la so vida dedicóse principalmente a dibuxar surimono, o tarxetes d'añu nuevu y anuncios, escenes de la vida diaria y paisaxes.
Nel añu de 1800 publicó Vistes famoses de la capital del este y Ocho vistes de Edo, amás de qu'empezó a aceptar discípulos. Ye mientres esti periodu cuando empezó a utilizar el nome de Hokusai. Mientres la so vida habría d'utilizar más de 30 pseudónimos distintos.
En 1804 adquirió gran fama como artista cuando, mientres un festival en Tokiu, realizó un dibuxu de 240 metros cuadraos d'un monxu budista llamáu Daruma. la so fama llevase a presentase pocu dempués col shōgun Tokugawa Ienari nun concursu de talentu, onde compitió contra un artista d'estilu tradicional chinu, al cual venció. Tres años dempués empezó a ilustrar tres llibros del novelista Takizawa Bakin, con quien tuvo grandes diferencies. En 1812, por cuenta de la precaria situación económica pola que pasaba, publicó Lleiciones rápides de dibuxu simplificáu y empezó a viaxar a Nagoya y Kioto pa tratar de consiguir más alumnos. En 1814 publicó'l primeru de quince volúmenes de sketches, llamaos manga, nos que dibuxaba coses que-y interesaben como persones, animales y a Buda, ente otres coses. Mientres los últimos años de la década de 1820 publicó la so famosa serie Trenta y seis vistes del monte Fuji y foi tan popular que darréu tuvo qu'añedir diez estampes más.
Obres posteriores inclúin Vistes de pontes famoses, Famosos tabayones en delles provincies y Cien vistes del Fuji. En 1839, mientres el so trabayu empezaba a ser clisáu pol de Andō Hiroshige, el so estudiu amburóse, destruyendo la mayoría de les sos obres. Finó a la edá de 89 años, nel añu de 1849.
Descripción
Esta impresión ye del tipu yoko-y, esto ye, en forma de paisaxe, y foi realizada con un tamañu ōban, de 25 centímetros d'altu por 37 d'anchu. El paisaxe #componer de tres #elemento: el mar solmenáu por una nube, tres barcos y un monte, imaxe que se complementa cola firma, que ye claramente visible na parte cimera esquierda.
El monte
derecha|miniaturadeimagen|200x200px|Detalle del centru de la imaxe. Al fondu repara'l Fuji en color azul y col visu neváu. El monte que se ve al fondu ye'l Monte Fuji, que la so cume neváu rescampla. El Fuji ye la figura central de la obra de meisho-y (representación de llugares famosos) Trenta y seis vistes del monte Fuji, que retrata al monte vistu dende distintos ángulos. Cabo destacar qu'en Xapón esti monte foi considerada sagrada y símbolu d'identidá nacional, amás de que la so imaxe foi utilizada nel arte nacional por cuenta de que ye consideráu como un símbolu de guapura.
El color escuru alredor del Fuji paez indicar que la pintura tien llugar tempranu pela mañana, col sol saliendo dende'l puntu del observador, que empieza a allumar el so visu neváu. Ente'l monte y l'espectador atópense cumulonimbus, y anque indiquen nube, nun llueve nin nel Fuji nin na escena principal.
Barcos
La escena amuesa trés oshiokuri-bune, barcaces rápides que s'utilizaben pa tresportar el pexe vivo dende les penínsules de Izu y Bōsō hasta los mercaos de la badea de Edo. Como lo indica'l nome de la obra, los barcos #atopar na prefeutura de Kanagawa, con Tokiu al norte, el relieve del Fuji al noroeste, la badea de Sagami al sur y la badea de Tokiu al este. Los barcos, con orientación al suroeste, tornen de la capital.
Hai ocho remeros por embarcación, quien s'enferronen a los sos remos. Hai dos pasaxeros más nel frente de cada barcu, polo que na imaxe hai un total de trenta homes. Usando como referencia los barcos puede faese un aproximamientu del tamañu de la fola: los oshiokuri-bune teníen xeneralmente ente 12 y 15 metros de llargu, y si tomase en cuenta que Hokusai amenorgó la escala vertical nun 30 %, llegase a la conclusión de que la fola tien ente 10 y 12 metros d'altor.
El mar y les sos foles
El mar ye l'elementu dominante de la composición, que se basa na forma d'una fola, que estiéndese y apodera tola escena antes de cayer. Nesti momentu la fola fai una espiral perfecta que'l so centro pasa pel centru del diseñu, dando la posibilidá de ver al monte Fuji al fondu.
Edmond de Goncourt describió la fola de la siguiente manera:
Andreas Ramos, escritor, comenta:
Firma
derecha|miniaturadeimagen|199x199px|Firma de Hokusai. La gran fola de Kanagawa cunta con dos inscripciones. La primera, el títulu de la serie, ta escrita na parte cimera izquierda dientro d'un marcu rectangular, nel que puede lleese: "冨岳三十六景/神奈川冲/浪里" Fugaku Sanjūrokkei / Kanagawa oki / nami ura, que significa «Trenta y seis vistes del monte Fuji / n'alta mar en Kanagawa / So la fola». La segunda inscripción alcuéntrase a la izquierda del recuadru y nella atopa la firma del artista: 北斎改为一笔 Hokusai aratame Iitsu hitsu que se llee como «(pintura) de la brocha de Hokusai, quien camudó'l so nome a Iitsu».
Hokusai, dáu'l so orixe humilde, nun tenía apellíu, y el so primer llamatu, Katsuchika, tomolo de la rexón de la que provenía. A lo llargo de la so carrera llegó a utilizar más de 30 nomes distintos y nunca empecipió un nuevu ciclu de trabayu ensin camudalo, dexando entós el so nome a los sos estudiantes.
Na so obra Trenta y seis vistes del monte Fuji utilizó cuatro robles distintes, toes en función a les distintes fases del so trabayu: Hokusai aratame Iitsu hitsu, zen Hokusai Iitsu hitsu, Hokusai Iitsu hitsu y zen saki non Hokusai Iitsu hitsu.
Concepción de la obra
Hokusai llegó al diseñu final namái tres dellos años de trabayu y de realizar otros dibuxos. Esisten dos trabayos similares, que daten d'unos 30 años antes de la publicación de la gran fola, que pueden considerase como loa precursores. Trátase de Kanagawa-oki Honmoku non zu y Oshiokuri Hato Tsusen non Zu, dambos trabayos con una temática idéntica al de la gran fola: nel primer casu un barcu de vela, nel segundu unu de remos, dambos metanes una nube y na base d'una gran fola qu'amenacia con taramialos. L'estudiu de les diferencies ente los dos obres precursores y la final ye útil p'analizar la evolución artística y téunica de Hokusai:
Nel prefaciu del llibru amás escribe:
Dellos años dempués Hokusai volvió recurrir a la imaxe de la gran fola, esto cuando realizó la obra Kaijo non Fuji, con motivu del segundu volume de Cien vistes del Fuji. En dicha estampa puede atopase la mesma rellación ente la fola y el volcán, según el mesmu españíu d'espluma. Nesta última imaxe yá nun hai nin seres humanos nin barcos, y los fragmentos de la fola coinciden col vuelu de delles aves. Ente qu'en La gran fola'l viaxe d'ésta ye contraria a la llectura en xaponés —de derecha a esquierda—, en Kaijo non Fuji tantu la fola como les aves avancen armoniosamente.
Espresión del artista
derecha|miniaturadeimagen|282x282px|Dibuxu dientro del Hokusai manga, onde una pantasma amenacia a un home de la mesma que la fola amenacia a los pescadores. Na obra Hokusai axunta y ensambla diverses temes qu'aprecia particularmente. El monte Fuji ye representáu como un puntu azul con blancu, que remembra la fola del primer planu. La imaxe #texer a partir de curves: la superficie de l'agua ye l'ampliación de les curves del interior de les foles. Les curves de la espluma de la gran fola xeneren otres curves que s'estremen en munches foles pequeñes que repiten la imaxe de la fola madre. Esta descomposición en fractales puede ser considerada como una representación de lo infinito. Les cares de los pescadores son llurdios blancos que faen ecu de les gotes d'espluma que se proyeuten de la fola.
Dende un enfoque puramente suxetivu d'esta obra, la fola xeneralmente ye descrita como la producida por un tsunami o una fola xigante, pero ye tamién descrita como una fola monstruosa o fantasmagórica, como una cadarma blanca qu'amenacia a los pescadores coles sos «garres» d'espluma. Esta visión fantástica de la obra recuerda que Hokusai yera maestru de la fantasía xaponesa, como lo demuestren les pantasmes que dibuxó na so Hokusai manga. Ello ye que un exame de la fola del llau esquierdu amuesa munches más «garres» llistes pa prindar a los pescadores que s'atopen detrás de la franxa d'espluma blanca. A partir de los años 1831 y 1832, Hokusai empezó a encetar les temes sobrenaturales d'una forma más esplícita na serie Hyaku monogotari, «Cuentu de cien [pantasmes]». derecha|miniaturadeimagen|250x250px|Amenorgamientu de la fola a dos formes simétriques enxareyaes, que se complementen como'l [[Yin y Yang|yin y el yang.]] Esta imaxe ye la reminiscencia de munches otres obres del artista. La figura de la fola remembra tamién la d'un dragón xigante, que ye dibuxáu constantemente pol autor, inclusive nel Fuji. La fola tamién ye como una pantasma de la muerte engaramáu escontra los marinos condergaos, qu'estiende les sos múltiples plegues como los tentáculos d'un pulpu, animal que Hokusai usa de cutio nos sos dibuxos eróticos.
Destaca amás el trabayu de fondura y perspeutiva (uki-y), col marcáu contraste ente'l fondu y el primer planu. Los dos grandes mases ocupen l'espaciu visual, la violencia de la gran fola se contrapone a la serenidá del fondu vacíu, lo que fai recordar al símbolu del yin y yang. L'home, impotente, llucha ente los dos, lo que puede constituyir una referencia al taoísmu, pero tamién al budismu —les coses feches pol home son efímeres, representáu polos barcos arrastraos pola fola xigante— y el sintoísmu, onde la naturaleza ye omnipotente.
Sentíu de la llectura
derecha|miniaturadeimagen|200x200px|Imaxe invertida, que facilitaría l'apreciación del manera que la fadría de normal un xaponés. derecha|miniaturadeimagen|200x200px|Sōshū Chōshi, de Hokusai, 1832-1834. Magar l'idioma xaponés lléese de riba pa embaxo, ye importante aprofiar qu'ésti se llee de derecha a esquierda, ente que un occidental realiza la llectura d'esquierda a derecha. Esta diferencia causa que la primer impresión del cuadru d'un xaponés nun sía la mesma que pa un occidental: Los pescadores tán frente a les mariñes de Kanagawa tornando de Edo, de xuru de regresu dempués de vender el so pexe. En llugar de fuxir de la fola tienen que siguir per esa ruta y encarala con tola so violencia. Dende la perspeutiva d'un xaponés, de derecha a esquierda, la imaxe ye más fuerte, faciendo l'amenaza de la fola más evidente.
Analizando los barcos na imaxe, especialmente'l de la parte cimera, puede reparase que la proa, delgada y afilada, empobinase escontra la esquierda, polo que la interpretación xaponesa» ye la «correuta». L'aspeutu de los barcos puede analizase tamién n'otra de les estampes de Hokusai, Sōshū Chōshi de la serie Chie non umi, «Mil imaxenes del océanu», onde'l barcu sale contracorriente, que va esta vegada con direición escontra la derecha, como lo amuesa'l cercu de l'agua.
Influencia nel arte occidental
derecha|miniaturadeimagen|262x262px|Portada orixinal de 1905 de La Mer de [[Claude Debussy.]] Tan solo cuatro años dempués de la muerte de Hokusai, el comodoro Matthew C. Perry llegó a la badea de Edo y obligó a Xapón a terminar col so periodu de seclusión, conocíu como sakoku, de cuenta que l'arte xaponés llegó a Europa. La visión artística del Alloñáu Oriente yera totalmente nueva y rompía coles convenciones en pintura de la dómina. D'esta miente surdió'l xaponismu. Ente los principales artistes qu'influyeron a los europeos taben Hokusai, Hiroshige y Utamaro.
Diferencies ente les versiones
derecha|miniaturadeimagen|250x250px|Versión de la gran fola del Muséu Metropolitanu d'Arte.
Medios de comunicación
La gran fola foi motivu de programes especiales y documentales. En francés ta La menace suspendue: Analayar, documental de 29 minutos de duración del añu 2000. N'inglés la BBC tresmitió un programa especial el 17 d'abril del 2004 como parte de la serie Private Life Of A Masterpiece, amás de que la estampa foi escoyida pa ser parte de la serie A History of the World in 100 Objects, producida xunto col Muséu Británicu. El cuadru foi l'oxetu númberu 93 de la serie y l'emisión realizó'l 4 de setiembre del 2010.
Zuzana Čaputová
Tamién foi una de les fundadores del partíu lliberal progresista Eslovaquia Progresista creáu en 2017, del que foi vicepresidenta dende xineru de 2018 al 19 de marzu de 2019. En 2016 ganó'l premiu Goldman pola campaña que lideró escontra un vertideru illegal de residuos tóxicos en Pezinok.
Trayeutoria profesional
En llicenciándose en derechu na Universidá Comenius de Bratislava en 1996 empezó a trabayar nel gobiernu llocal de Pezinok, primero como asistente nel departamentu llegal y darréu na alcaldía. El so siguiente pasu foi nel sector de les ONGs trabayando na denuncia d'abusu y esplotación infantil. Trabayó como xerente de proyeutos na asociación cívica EQ Klub nel desenvolvimientu de la comunidá llocal.
En Pezinok, mientres una década tuvo al mandu d'una campaña pública escontra l'autorización d'otru vertideru qu'agravaría la contaminación del suelu, l'aire y l'agua na ciudá y les sos árees circundantes. La llucha remató en 2013, cuando'l Tribunal Supremu de la República Eslovaca dictaminó que'l vertideru nuevu yera illegal y violaba les normes ambientales. El Tribunal emitió'l so veredictu a partir de la decisión del Tribunal de Xusticia de les Comunidaes Europees, que confirmó'l derechu públicu a participar na toma de decisiones sobro cuestiones qu'afecten al mediu ambiente. El Tribunal de Xusticia esclarió delles otres cuestiones llegales nel casu, qu'agora son vinculantes pa tola Xunión Europea.
Caputova caltién el so propiu despachu como abogada y ye autora y coautora de delles publicaciones. Tamién pertenez a la rede d'abogaos y xuristes ambientales Environmental Alliance Alliance Worldwide (ELAW).
Trayeutoria política
En 2017 apaeció na escena política como fundadora del partíu Eslovaquia Progresista. En xineru de 2018 foi escoyida vicepresidenta del partíu, cargu al qu'arrenunció en marzu de 2019.
Eleiciones presidenciales marzu 2019
Nuna conferencia de prensa celebrada'l 29 de marzu de 2018, Čaputová anunció oficialmente la so candidatura a la presidencia nes eleiciones convocaes en 2019, dempués de recibir el sofitu del so partíu, Eslovaquia Progresista, Llibertá y Solidaridá y SPOLU y dempués de que'l so principal oponente, Robert Mistrík, se retirara de la carrera y la sofitara'l 26 de febreru de 2019.
Posiciones polítiques
Caputova ta considerada una política d'ideoloxía lliberal y europeísta.
Ambientalista
Ye especialmente conocida por liderar una campaña que provocó'l zarru d'un vertideru illegal de borrafes tóxiques en Pezinok que taba contaminando la tierra, l'aire y l'agua na so comunidá. En 2013 el Tribunal Supremu d'Eslovaquia dio-y la razón estableciendo un precedente pa la participación pública eslovaca.
Albuertu y derechos reproductivos
No que fai a la cuestión del albuertu, Čaputová sofita'l caltenimientu del status quo esistente: "Si esiste una situación estrema y el dilema ye decidir si adoptar una norma llegal que va afectar la vida personal de la ciudadanía o va dexala baxo la responsabilidá de les muyeres y la so eleición personal, escueyo la responsabilidá d'una muyer ".
Derechos LGBT
Na so campaña a les eleiciones presidenciales de 2019 defendió los derechos del coleutivu LGBT y l'adopción de les pareyes del mesmu sexu.
Heniocha
Heniocha ye un xéneru de caparina nocherniega de la familia Saturniidae.
Pont-l'Abbé
Pont-l'Abbé ye una comuña francesa del departamentu de Finistère, na rexón de Bretaña. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Carduelis crassirostris
Pue atopase n'Arxentina, Bolivia, Chile, y Perú, Uruguái
Los sos hábitats naturales son los montes húmedes tropicales o subtropicales y carba tropical o subtropical de gran altitú.
Agustín de Eyzaguirre
Agustín Manuel de Eyzaguirre Arechavala foi un comerciante y políticu chilenu, que se convirtió nuna figura importante nel procesu d'emancipación y organización de Chile, siendo unu de los principales impulsores de la instalación de la primera Xunta Nacional de Gobiernu. Llegó a exercer como presidente interín de Chile ente'l 9 de setiembre de 1826 y el 25 de xineru de 1827.
Infancia y mocedá
A temprana edá entró a una de les meyores escueles qu'había en Santiago, y ellí aprendió llectura, escritura y elementos d'aritmética. Darréu ingresó al seminariu conciliar Colexu Azul, pos pensó tener vocación sacerdotal, recibiéndose dos años más tarde de la primera tonsura y órdenes menores. Nel seminariu estudió llatín, filosofía y teoloxía. Tuvo nesi establecimientu mientres nueve años.
Realizó estudios de Cánones y Lleis na Real Universidá de San Felipe y depués, Teoloxía. A los 23 años, sicasí, arrenunció de la so orientación relixosa y dedicóse a l'agricultura na facienda del so padre y más tarde n'otros que tomó n'arriendu. Por esa dómina tamién ingresó al mundu del comerciu, desenvolviendo dambes actividaes mientres tola so vida y construyendo una considerable fortuna.
La so rede de negocios aportó a estensa. Partía dende Londres, onde s'aniciara'l so amigu Joaquín Ruiz de Alcedo, siguía en Cádiz, onde caltenía contactos colos hermanos Errázuriz Aldunate; y siguía en Buenos Aires y en Mendoza, onde los comerciales Ezcurrua y Soza son axentes sos. Tuvo De enfrentar el bloquéu napoleónicu que-y causó munchos problemes, y tres reconquistar española, Eyzaguirre debió reestructura los sos negocios y encimentar un nuevu proyeutu, la llamada compañía de Calcuta.
El 13 de setiembre de 1808 casóse con María Teresa de Larraín y Guzmán Peralta.
Actuación mientres la independencia
En 1810 foi electu alcalde del cabildru de Santiago. Dende tal posición, encabezó la resistencia de los vecinos de la capital contra los atropellos cometíos pol gobernador Francisco Antonio García Carrasco, hasta consiguir el so arrenunciu.
Promotor de la primer xunta de gobiernu, al convocase a eleiciones pa un Congresu Nacional, intervieno notoriamente a favor parte del grupu de los llamaos moderaos al qu'él pertenecía, y que taben representaos pol cabildru, en contraposición al grupu aponderáu de Juan Martínez de Rozas y la xunta de Gobiernu. La so estratexa dio resultancia y el grupu moderáu llogró mayoría nel congresu, siendo electu'l mesmu Agustín diputáu por Santiago, anque al poco tiempu presentó'l so arrenunciu, que foi refugada.
Al entrar al sable políticu José Miguel Carrera con un golpe d'estáu'l 4 de setiembre, el grupu moderáu quedó totalmente fuera del fueu político. Eyzaguirre foi espulsáu del parllamentu a espresa pidimientu de Carrera, tantu pola so postura política y supuesta apariencia de godu, como pola necesidá d'amenorgar a 6 el númberu de diputaos por Santiago.
Eyzaguirre retiróse entós a la vida privada, de la que nun saldría hasta la invasión al territoriu chilenu llevada a cabu pol xeneral realista Antonio Pareja en 1813. Al tener la necesidá de combatir contra los realistes, Carrera dexó al mandu en manes d'una xunta compuesta por José Miguel Infante, Francisco Antonio Pérez y Agustín de Eyzaguirre. Les primeres midíes del nuevu gobiernu tuvieron por oxetu solucionar de la meyor manera posible les necesidaes de la guerra. Escitó l'espíritu públicu de los ciudadanos, promovió donativos voluntarios pa subvenir a los gastos estraordinarios, llevantó batallones y aprovió de municiones y cebera al exércitu.
La importancia de lo militar nun significó que se dexaren de llau otres medies destinaes a la construcción de la patria, como la declaración de la llibertá de prensa, la fundación de la Biblioteca Nacional y del Instituto Nacional. El 7 de marzu, al cabu d'once meses, Eyzaguirre y los sos colegues cesaron nes sos funciones gubernamentales, recibiendo un votu de gracia de la nación polos sos desvelos. Toes estes actividaes valiéron-y, tres la derrota en Rancagua de les armes chilenes y la reinstauración del dominiu español, ser prindáu poles fuercies realistes y confináu en prisión, na islla Juan Fernández.
Nuna misiva empobinada a la so esposa Teresa Larraín, apurre un testimoniu de la so reclusión:
La so esposa realizó xestiones, al traviés de Miguel de Eyzaguirre en Perú y col axente na corte Manuel Antonio de Echevarría, pa llograr la llibertá del so maríu. A pesar de qu'una real cédula dio a los confinaos el perdón, el gobernador Casimiro Marcó del Pont suspendió la so aplicación, polo que la lliberación de Eyzaguirre y el restu de los patriotes tuvo d'esperar a la victoria del exércitu llibertador en Chacabuco, el 12 de febreru de 1817.
Xunta Gubernativa de 1823
miniaturadeimagen|Agustín de Eyzaguirre. Mientres el gobiernu de Bernardo O'Higgins caltúvose alloñáu de l'actividá política, concentrándose nes sos actividaes económiques, principalmente na Compañía de Calcuta, fundada en 1817, que pretendía contactos mercantiles colos países asiáticos, proyeutu que desaguó nun fracasu. Depués de l'abdicación d'O'Higgins, el 28 de xineru de 1823, creóse una xunta a la que perteneció y foi presidente, xunto con Fernando Errázuriz y José Miguel Infante.
Heliomaster longirostris
Heliomaster lonxirostris ye una especie d'ave Apodiforme que s'atopa dende'l sur de Méxicu hasta Panamá, y dende Colombia hasta'l sur y oriente de Bolivia y centru de Brasil y en Trinidá.
Hábitat
Vive nel dosel y el cantu de los montes y tamién en plantíos, xardinos y potreros arbolaos, en rexones húmedes hasta los 1.400 m d'altitú.
Descripción
Mide ente 10,2 y 11,5 cm. Pesa en permediu 6,8 g. El picu negro y llargo, mide 3,5 cm. Presenta frente y coroniella de color azul brillante a verde azuláu resplandorientu, y envés verde morenura. Tien un llurdiu postocular pequeña y una llista malar ancha, dambes blanques. El cazu ye corita. y el gargüelu ye de color púrpura metálicu n'estrella, más angosta y acoloratada na fema. El pechu ye gris enriba con cantu verde morenura. La parte inferior central del pechu y l'abdome son de color blancu, opacu. Presenta llixos blancos a cada llau de la grupa. La cola y les pates son negres. La fema tien una coroniella cobriza, dacuando con azul.
Comportamientu
Ye solitariu, defende los árboles con munches flores. Aliméntase principalmente de néctar, pero amás prinda inseutos en vuelu. Duerme sobre remes altes. El so cantar suena como un nidiu wit.
Reproducción
Reproduzse ente avientu y febreru. Fai un nial en forma de taza ancha y pocu fonda, con mofos, liquen y pelusa vexetal. Aseguralu na parte cimera d'una caña seca, con telarañes, a un altor de 4,5 a 10 m, tratando de que paezca una formación de la caña. La fema pon 2 güevos.
Agustín de Eyzaguirre
Xunta Gubernativa de 1823
Les fuercies coleutives aconceyaes en nome de l'asamblea de Coquimbo avanzara hasta'l Aconcagua, pero fueron fácilmente disueltes. Pero l'asamblea provincial quixo caltener la so esistencia y autonomía hasta la formación d'un nuevu congresu constituyente. En Rancagua, calteníense fuercies acuartelaes sol mandu de José Joaquín Prieto, que taben dispuestos a sostener el gobiernu d'O'Higgins. Nos distritos de San Fernando y Curicó, bandes de xente armada amenaciaben a les autoridaes proclamando la revolución contra'l gobiernu de Santiago.
O'Higgins decidiera dexar el país y treslladase a Europa. Freire, llegáu a Valparaíso dende'l sur, facer arrestar por que respondiera polos actos del so gobiernu. La xunta, al enterase, intentó parlamentar unviando como delegáu a Joaquín Campiño. Ensin llegar a un alcuerdu completu, Freire anunciólu a Campiño que se pondría en marcha coles sos tropes escontra la capital, y que fácilmente llegaría a un alcuerdu definitivu cola xunta gubernativa.
La xunta atopábase sollertada, pero nun se desesperó, y el 17 de febreru convidó a Freire a pasar a Santiago, que unvió a dos de los sos homes a parlamentar. De los discutinios convenir en que la provincia de Santiago formaría una asamblea provincial, como les de Concepción y Coquimbo, y que los trés representaes nun congresu de plenipotenciarios, fadríen la designación del gobiernu provisorio que convocara a eleiciones.
El clima de tensión y batalles estendió al periodismu, surdiendo dellos periódicos de batalla: El Tizón Republicano, El Clamor de la Patria, L'Imparcial, El Corresponsal del Imparcial, La Interrogante y El Respondente y numberosos folletos y fueyes sueltes que se dedicaben atacar o defender el gobiernu cayíu y al de la xunta, amás d'atacase ente ellos mesmos.
Les eleiciones p'axuntar l'asamblea provincial de Santiago empecipiaron el 9 de marzu, pero namái'l 29 realizó la so apertura solemne. Esi día en que la xunta dexó'l mandu, dempués de dar llectura a un discursu per parte del so secretariu Mariano Egaña, que daba cuenta de la situación crítica del país y la necesidá de restablecer la concordia.
Ente'l llabor alministrativu de la xunta, cabo mentar l'amnistía dada a tolos reos políticos, la creación del Boletín de les Lleis, el reestablecimientu de l'academia de práutica forense, y el permisu de semar y vender llibremente tabacu nel país.
Tres el fin de la xunta, Eyzaguirre siguió activu políticamente al ser electu diputáu y senador en 1825 y 1825, hasta que foi electu vicepresidente de la república pol Congresu Nacional el 8 de xunetu de 1826, por 20 votos contra 15 de Francisco Antonio Pinto.
Gobiernu
Tres l'arrenunciu del presidente Manuel Blanco Encalada tuvo d'asumir el mandu como Presidente Interín, tocándo-y resolver una situación político y presupuestario de gran complexidá. La facienda pública sufría por un periodu de grave desfinanciación, fracasando l'estancu del tabacu que taba en manes de Diego Portales, pos l'esbarafuste alministrativu, producíu dende l'abdicación de Bernardo O'Higgins, torgaba cobrar correutamente les contribuciones, imposibilitando por tantu'l pagu al exércitu o a los emplegaos civiles más indispensables.
Nel aspeutu militar, el so gobiernu empecipiar con un sangrientu aforfugamientu d'una conxura realista en Chiloé, que pretendía restaurar el dominiu realista. Los retrasos nos pagos provocaron diversos motinos. A ello sumir l'actuación de los hermanos Pincheiras, célebres bandoleros de la dómina, qu'afaraben el centru y sur de Chile.
Políticamente, mientres la so vicepresidencia, siguir col llamáu ensayu federalista, que tenía como principal impulsor a José Miguel Infante. Les resultaos resultaron más bien negativos, creando discordias ente les provincies. Chillán esixía'l rangu de capital de la provincia de Concepción, Talca y Valparaíso pretendíen que se-yos consideraren como provincies independientes, y la provincia de Concepción, trubiecu del federalismu, negar a aplicalo.
De resultes de la confusa situación política del país, el coronel Enrique Campino dio un golpe d'Estáu, que pretendía reemplazar a Eyzaguirre pol xeneral Francisco Antonio Pinto, quedando él mesmu como vicepresidente. El golpe dio'l 24 de xineru de 1827, nel que se depunxo a Eyzaguirre, quien aceptó'l cursu de los fechos y consideró termináu'l so interinato, asumiendo nel so llugar Ramón Freire, tres la derrota del movimientu de Campino.
Eyzaguirre describiría asina el resultáu del so gobiernu::
La vicepresidencia foi la so última actuación na vida pública, dempués de lo que retiróse a la so facienda en Calera de Tango, onde morrió'l 19 de xunetu de 1837.