cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Congresu de la Nación Arxentina
El Senáu componer por 3 (trés) representantes de caúna de les provincies, más trés de la ciudá de Buenos Aires; son escoyíos por votación direuta de los habitantes de cada distritu, por aciu el sistema de llista incompleta, correspondiendo dos a la llista que mayor cantidá de votos llogre y unu a la que lu sigue. La Cámara de Diputaos componer por una cantidá variable de representantes en función de la población que tien el distritu (caúna de les provincies y la ciudá de Buenos Aires), pero dicha cantidá nunca puede ser menor a trés, escoyer por aciu el sistema proporcional D'Hont. Pola Llei de cupu femenín un 30% de los cargos parllamentarios tienen de ser ocupaos por muyeres.
Los senadores duren seis años nel so mandatu, pero'l Senáu anovar por tercios cada dos, correspondiendo realizar les eleiciones de renovación per distritu alternaos. Los diputaos duren cuatro años y la Cámara anuévase por mitaes; cada distritu escueye cada dos años aproximao la metá de los diputaos que-y correspuenden. Tantu senadores como diputaos pueden ser reelectos indefinidamente.
Sede
thumb|[[antiguu(Arxentina)|Edificiu sede dende 1864 hasta 1905.]] Una vegada unificada la República Arxentina, y depués de la eleición de Bartolomé Mitre como primer presidente, empezó a sesionar el Congresu Nacional. Nel so primer añu de funcionamientu, ocupó de forma precaria l'edificiu de la Llexislatura de la Provincia de Buenos Aires, na actual cai Perú 272, na sala de representantes construyida en 1821, qu'inda esiste y forma parte de la Mazana de les Lluces.
Sicasí, Mitre xestionó rápido la construcción d'una sede propia, afecha a les necesidaes y a les dimensiones del nuevu parllamentu. Asina, encargó la obra al arquiteutu cordobés Jonás Larguía, quien diseñó un edificiu d'influencia italiana con trés grandes arcos d'accesu y un frontis, allugáu na esquina de les cais Defensa y Victoria (güei Balcarce y Hipólito Yrigoyen, anguaño sede de l'Academia Nacional de la Historia), a una banda de la Plaza de Mayu y en diagonal a la Casa Rosada, sede del Executivu Nacional.
Esta pequeña sede viose pronto atarraquitada pola cantidá creciente de funcionarios, talamente que yá na década de 1880 empezóse a reclamar la construcción d'un nuevu edificiu. Mientres 1880, frente a una guerra civil causada pola Federalización de Buenos Aires, el Congresu sesionó na Municipalidá de Belgrano, güei Muséu Sarmiento. thumb|Proyeutu de [[Vittorio Meano pal actual Congresu, presentáu en 1896.]] Pasada la crisis de 1890 que llevó al Estáu Nacional a la quiebra, empezó a tomar forma'l proyeutu pal nuevu Congresu Nacional, y en 1895 realizóse'l concursu de proyeutos, nel cual foi escoyida ganadora la propuesta del italianu Vittorio Meano. Escoyérase pal Poder Lexislativo una mazana completa xunto al encruz de l'Avenida Rivadavia y l'Avenida Callao, dos arteries d'importancia yá nesa dómina, y qu'amás remataba la nueva Avenida de Mayu, rematada ya inaugurada en 1894. Anque nun primer momentu pensárase nuna mazana n'Avenida Callao y Paraguái, privilexóse esti nuevu allugamientu, onde hasta esi momentu atopaba un corralón propiedá de Spinetto Hermanos, quien vendieron el terrén al Estáu Nacional.
Les obres empezaron escontra 1897, al cargu de la compañía Pablo Besana, y el nuevu Congresu Nacional sería inauguráu en 1906, empezando a sesionar esi mesmu añu, anque l'edificiu faltaba de tar termináu, y la construcción siguió la siguiente década. L'antiguu Congresu xunto a Plaza de Mayu, pasó a ser sede del Archivu Xeneral de la Nación, hasta qu'en 1942 foi vendíu al Bancu Hipotecariu Nacional y baltáu pa la construcción de la nueva sede del bancu, anque la so sala de sesiones caltener nel interior del edificiu y anguaño realícense visites a la cortil histórica. thumb|El [[Edificiu Axuntu de la Cámara de Diputaos, diseñáu en 1966 ya inauguráu en 1988.]] thumb|L'Anexu “C”, inauguráu en 2013. En 1910, pa brindar una fayadiza perspeutiva y marcu al pimpanu edificiu, el presidente Figueroa Alcorta ordenó la baltadera de dos manzanes completes pa inaugurar la Plaza del Congresu. Escontra 1915, siguíen los trabayos nel interior del edificiu y los revestimientos pedreses, con nueves partíes presupuestaries que fixeron la suma destinada a la construcción de tala forma que formóse una comisión pa investigar sobreprecios. L'actual edificiu del Congresu recién pudo concluyise en 1946, añu en que se remató'l revestimiento del hemiciclu que da a la cai Combate de los Pozos.
Poques décades dempués, el personal de la Cámara de Diputaos aumentara de tal manera que les oficines del Palaciu resultaben insuficientes, y p'evitar siguir arrendando propiedaes vecines, decidióse la construcción d'un Edificiu Amiesto. Ocupando un gran terrén del otru llau d'Avenida Rivadavia, llamar a concursu de proyeutos en 1966 y foi escoyíu'l de Manteola/Petchersky/Sánchez Gómez/Santos/Solsona. Pero les dictadures que clausuraron el Congresu Nacional mientres los siguientes 25 años retrasaron la construcción y el Anexu de la Cámara de Diputaos (güei llamáu Anexu “A”) pudo ser inauguráu recién en 1984, col regresu a la democracia.
Anque'l Congresu arrienda un edificiu de departamentos en Riobamba 71 que funciona como Anexu “B” de Diputaos, en 2003 escoyóse'l proyeutu del arquiteutu Jorge Cortiñas pa la construcción d'un edificiu ad hoc llamáu Anexu “C”, ocupando un terrén que mira a la cai Bartolomé Mitre y que los sos fondos tocar col qu'Anexu “A”. La obra empezó en 2006 y foi habilitada a fines de 2011, mientres s'anunciaba la construcción del Anexu “D”, un edificiu menor diseñáu pol estudiu 3S Arquiteutura.
Atribuciones de les Cámares
Caúna de les cámares del Congresu tien atribuciones propies o particulares.
La Cámara de Diputaos tien la iniciativa de los proyeutos de llei que traten sobre contribuciones y reclutamiento de tropes, recibe los proyeutos llei surdíos por iniciativa popular (incorporada pola reforma de 1994), acusar ante'l Senáu al Presidente, Vicepresidente, Xefe de Gabinete, ministros del Poder Executivu y miembros de la Corte Suprema en xuiciu políticu y someter a consulta popular un proyeutu de llei.
La Cámara de Senadores ye cámara d'orixe na ley convenio sobre'l réxime de coparticipación federal d'impuestos y en proyeutos de llei que promuevan el poblamientu y la crecedera harmónica de la nación, autoriza al presidente por que declare l'estáu de sitiu en casu d'ataque esterior, xulga en xuiciu públicu a los acusaos pola Cámara de Diputaos y empresta alcuerdu al presidente pa designar a los miembros de la Corte Suprema y a los demás xueces federales, ministros plenipotenciarios, encargaos de negocios y d'oficiales cimeros de les Fuercies Armaes.
Representación federal nel Senáu y en Diputaos
El bicameralismo arxentín respuende a una tradición histórica rellacionada cola formación del estáu y l'asunción de la forma federal d'estáu. Ye un sistema bicameral: La cámara alta ta conformada por un númberu fixu de 72 senadores (3 por provincia), siempres y cuando nun s'establezan nueves provincies, ente que a la cámara baxu componer diputaos que la so cantidá regular por censu nacional cada 10 años, habiendo 1 diputáu cada 33.000 arxentinos (257 anguaño). El fundamentu anicia, per un sitiu, respectu de la Cámara de Diputaos en que representa al pueblu de la nación nel so conxuntu, y per otru llau, allúgase la Cámara de Senadores que representa a les provincies como estamentos parte del estáu federal arxentín, funcionando esta como representación de les provincies nesi calter (de provincies) que da garantía d'igualdá a les provincies nel gobiernu federal.
Inmunidaes de los congresistes
Los miembros del Congresu tienen fueros parllamentarios que, en forma espresa na Constitución Arxentina, determinen que "nengún de los miembros del congresu puede ser acusáu, entrugáu judicialmente, nin fadiáu poles opiniones o discursos qu'emita desempeñando'l so mandatu de llexislador". Amás, un miembru del Congresu namái puede ser arrestáu si ye sosprendíu in fraganti na comisión d'un delitu. Dicha inmunidá aplícase namái mientres el so mandatu. Según los artículos 66 y 70 de la Constitución Nacional, les cámares pueden correxir (suspender) a cualesquier de los sos miembros pola so conducta, remover por inhabilitación física o moral sobreviniente a la so incorporación, o la so esclusión, por mayoría de dos tercios de los votos. La llei 25230 estableció un Réxime d'Inmunidaes pa llexisladores, funcionarios y maxistraos, sancionada'l 8 de setiembre del añu 2000 y promulgada pol gobiernu de Fernando de la Rúa cuatro díes dempués.
Composición política del Congresu
thumb|Vista del Congresu de la Nación Arxentina dende l'este de la [[Plaza del Congresu, cola estatua El Pensador de Rodin en primer planu.]]
thumb|Detalle d'una araña allugada nel interior del edificiu.
A avientu del 2017, tres la última eleición en que s'anovó un terciu de los senadores y la metá de los diputaos nes eleiciones llexislatives del 22 d'ochobre de 2017, el interbloque oficialista de Camudemos, fuercies que sofiten al Presidente Mauricio Macri, ye la primer minoría con 108 diputaos y la segunda minoría con 24 senadores, nun llogrando'l quórum.
La segunda minoría en cantidá de representaos en diputaos ye'l Frente pa la Victoria con 65 diputaos. La primer minoría en cantidá de representaos en senadores ye'l bloque Arxentina Federal con 25 senadores. La tercer minoría en diputaos ye la representación d'Arxentina Federal con 31 diputaos, en cuartu llugar el interbloque Frente Renovador UNA con 20 diputaos.
Asamblea Llexislativa
Ye la xunta conxunta de dambes cámares celebrada dende 1862 para:
Periodos de Sesiones Ordinaries
A lo llargo de la historia arxentina, hubo 136 periodos de Sesiones Ordinaries.
La inauguración de los periodos ye un costume dende 1862 que consiste na xunta de l'Asamblea Llexislativa na Cámara de Diputaos de la Nación Arxentina pa escuchar el mensaxe del Presidente de la Nación Arxentina, onde ésti fai un balance de la so xestión y anuncia la so axenda llexislativa pal añu entrante. La inauguración de les sesiones ordinaries ye similar al Discursu del Estáu de la Unión d'Estaos Xuníos. La primera, foi inaugurada'l 25 de mayu de 1862 pol Presidente Bartolomé Mitre na primer sede del Congresu Arxentín (Perú 272) onde taben aconceyaos 15 senadores y 24 diputaos. La postrera foi inaugurada'l 1 de marzu de 2018 pol Presidente Mauricio Macri na sede actual ante 72 senadores y 257 diputaos. Nes primeres inauguraciones, el Presidente faía una curtia alocución y dexaba el mensaxe en manes del Vicepresidente. El primer Presidente en lleer el mensaxe foi Domingo Faustino Sarmiento al inaugurar l'octavu periodu, el 5 de mayu de 1869.
Tamién taba la Clausura del Periodu, la postrera celebrada'l 25 d'ochobre de 1872 pal decimoprimer periodu por Domingo Faustino Sarmiento. La Primera pa la visita d'un Presidente estranxeru foi'l 24 de mayu de 1935 (71ᵘ periodu) pal Presidente de Brasil, Getulio Vargas.
Les inauguraciones facer en feches cercanes al 25 de mayu y les clausures (hasta 1872) al 12 d'ochobre, pero dende la Reforma Constitucional de 1994, les inauguraciones faen el 1 de marzu de cada añu.
La Rotella (Cocañín)
Brañella ye una casería de la parroquia de Cocañín nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
Balón d'Oru 1956
La edición de 1956 del Balón d'Oru, 1ª edición del premiu de fútbol creáu pola revista francesa France Football, foi ganada pol inglés Stanley Matthews (Blackpool).
El xuráu tuvo compuestu por 16 periodistes especializaos, de caúna de les siguientes asociaciones miembros de la UEFA: Alemaña Occidental, Austria, Bélxica, Checoslovaquia, Escocia, España, Francia, Hungría, Inglaterra, Italia, Países Baxos, Portugal, Suecia, Suiza, Turquía y Yugoslavia.
La resultancia de la votación foi publicáu nel númberu 561 de France Football, el 18 d'avientu de 1956.
Sistema de votación
D'esta forma, partiéronse 240 puntos, siendo 80 el máximu númberu de puntos que podía llograr cada xugador (en casu de que los 16 miembros del xuráu asignáren-y cinco puntos).
Christina Redden
Christina Redden –conocida como Chrissy Redden– (Stoney Creek, 16 de marzu de 1966) ye una deportista canadiana que compitió en ciclismu de monte na disciplina de campu al traviés, ganadora de dos medayes nel Campeonatu Mundial de Ciclismu de Monte, oru en 2001 y bronce en 2003.
Shanaze Reade
Shanaze Danielle Reade ye una deportista británica que compitió en ciclismu nes modalidaes de BMX y pista, especialista na prueba de velocidá por equipos.
Microprocesador
El microprocesador (o a cencielles procesador) ye'l circuitu integráu central más complexu d'un sistema informáticu; a manera d'ilustración, suélse-y llamar por analoxía'l celebru» d'un ordenador.
Shanaze Reade
Ganó tres medayes nel Campeonatu Mundial de Ciclismu en Pista ente los años 2007 y 2009.
Microprocesador
Ye l'encargáu d'executar los programes, dende'l sistema operativu hasta les aplicaciones d'usuariu; namái executa instrucciones programaes en llinguaxe de baxu nivel, realizando operaciones aritmétiques y lóxiques simples, tales como sumar, restar, multiplicar, estremar, les lóxiques binaries y accesos a memoria.
Puede contener una o más unidaes centrales de procesamientu (CPU) constituyíes, esencialmente, por rexistros, una unidá de control, una unidá aritméticu lóxica (ALU) y una unidá de cálculu en coma flotante (conocida d'antiguo como «coprocesador matemáticu»).
Shanaze Reade
En BMX llogró cinco medayes nel Campeonatu Mundial de Ciclismu BMX ente los años 2007 y 2012.
Ciclismu BMX
{| ! colspan=4| Campeonatu Mundial ! Añu !Llugar ! Medaya !Competición
Microprocesador
El microprocesador ta conectáu xeneralmente por aciu un zócalo específicu de la placa base del ordenador; de normal pal so correutu y estable funcionamientu, incorpórase-y un sistema de refrigeración que consta d'un disipador de calor fabricáu en dalgún material d'alta conductividá térmica, como cobre o aluminiu, y d'unu o más ventiladores qu'esanicien l'escesu del calor absorbíu pol disipador. Ente'l disipador y la cápsula del microprocesador usualmente asítiase pasta térmico p'ameyorar la conductividá del calor. Esisten otros métodos más eficaces, como la refrigeración líquida o l'usu de célules peltier pa refrigeración estrema, anque estes téuniques utilícense casi puramente p'aplicaciones especiales, tales como nes práutiques de overclocking.
La midida del rendimientu d'un microprocesador ye una xera complexa, yá que esisten distintos tipos de "cargues" que pueden ser procesaes con distinta efectividá por procesadores de la mesma gama. Una métrica del rendimientu ye la frecuencia de reló que dexa comparar procesadores con nucleos de la mesma familia, siendo este un indicador bien llindáu dada la gran variedá de diseños colos cualos comercialícense'l procesadores d'una mesma marca y referencia. Un sistema informáticu d'altu rendimientu puede tar forníu con dellos microprocesadores trabayando en paralelu, y un microprocesador puede, de la mesma, tar constituyíu por dellos nucleos físicos o lóxicos. Un nucleu físicu referir a una porción interna del microprocesador casi-independiente que realiza toles actividaes d'una CPU solitaria, un nucleu lóxicu ye la simulación d'un nucleu físicu con cuenta de partir de manera más eficiente'l procesamientu. Esiste un enclín d'integrar el mayor númberu d'elementos dientro del propiu procesador, aumentando asina la eficiencia enerxética y la miniaturización. Ente los elementos integraos tán les unidaes de puntu flotante, controladores de la memoria RAM, controladores de buses y procesadores dedicaos de videu.
La hestoria del microprocesador
Nos años 1950, apaecieron los primeros ordenadores dixitales de propósitu xeneral. Fabricáronse utilizando tubos al vaciu o bulbos como componentes electrónicos activos. Módulos de tubos al vaciu componíen circuitos lóxicos básicos, tales como compuertes y flip-flops. Ensamblándolos en módulos construyó l'ordenador electrónicu (la lóxica de control, circuitos de memoria, etc.). Los tubos de vacíu tamién formaron parte de la construcción de máquines pa la comunicación colos ordenadores.
Pa la construcción d'un circuitu sumador simple riquir de delles compuertes lóxiques. La construcción d'un ordenador dixital precisa numberosos circuitos o dispositivo electrónicos. Un pasu trascendental nel diseñu del ordenador foi faer que'l datu fuera almacenáu en memoria. Y la idea d'almacenar programes en memoria pa depués executalo foi tamién de fundamental importancia (Arquiteutura de von Neumann).
La teunoloxía de los circuitos d'estáu sólidu evolucionó na década de 1950. L'empléu del siliciu (Si), de baxu costo y con métodos de producción masiva, fixeron del transistor el componente más usáu pal diseñu de circuitos electrónicos. Polo tanto'l diseñu del ordenador dixital reemplazar del tubu al vaciu pol transistor, a finales de la década de 1950.
A principios de la década de 1960, l'estáu d'arte na construcción d'ordenadores d'estáu sólidu sufrió una notable meyora; surdieron les teunoloxíes en circuitos dixitales como: RTL (Lóxica Transistor Resistor), DTL (Lóxica Transistor Diodu), TTL (Lóxica Transistor Transistor), ECL (Lóxica Complementada Emisor).
A mediaos de los años 1960 prodúcense les families de circuitos de lóxica dixital, dispositivos integraos n'escala SSI y MSI que correspuenden a baxa y mediana escala d'integración de componentes. A finales de los años 1960 y principios de los 70 surdieron los sistemes a alta escala d'integración o LSI. La teunoloxía LSI foi faciendo posible amontar la cantidá de componentes nos circuitos integraos. Sicasí, pocos circuitos LSI fueron producíos, los dispositivos de memoria yeren un bon exemplu.
Les primeres calculadores electróniques riquíen ente 75 y 100 circuitos integraos. Dempués diose un pasu importante nel amenorgamientu de l'arquiteutura del ordenador a un circuitu integráu simple, resultando unu que foi llamáu microprocesador, unión de les pallabres «Micro» del griegu μικρο-, «pequeñu», y procesador. Sicasí, ye totalmente válidu usar el términu xenéricu procesador, yá que col pasu de los años, la escala d'integración viose amenorgada de micro métrica a nanométrica; y amás, ye, ensin dulda, un procesador.
Evolución
Hasta los primeros años de la década de 1970 los distintos componentes electrónicos que formaben un procesador nun podíen ser un únicu circuitu integráu, yera necesariu utilizar dos o trés "chips" pa faer una CPU (unu yera'l "ALU" - Arithmetical Logic Unit, l'otru la " control Unit", l'otru'l " Register Bank", etc.). En 1971 la compañía Intel consiguió per primer vegada poner tolos transistores que constituyíen un procesador sobre un únicu circuitu integráu, el"4004 "', nacía'l microprocesador.
Darréu espónse una llista ordenada cronológicamente de los microprocesadores más populares que fueron surdiendo. Na XRSS realizáronse otros sistemes que dieron llugar a la serie microprocesador Elbrus.
El 4004 foi'l primera microprocesador del mundu, creáu nun simple chip y desenvueltu por Intel. Yera un CPU de 4 bits y tamién foi'l primeru disponible comercialmente. Esti desenvolvimientu impulsó la calculadora de Busicom y empecipió el camín pa dotar de «intelixencia» a oxetos inanimaos y coles mesmes, al ordenador personal.
Codificado primeramente como 1201, foi pidíu a Intel por Computer Terminal Corporation pa usalo nel so terminal programable Datapoint 2200, pero por cuenta de qu'Intel terminó'l proyeutu tarde y a que nun cumplía cola mires de Computer Terminal Corporation, finalmente nun foi usáu nel Datapoint. Darréu Computer Terminal Corporation ya Intel alcordaron que'l i8008 pudiera ser vendíu a otros veceros.
EL 8080 convertir na CPU del primer ordenador personal, l'Altair 8800 de MITS, según aliégase, nomada asina por un destín de la Nave Espacial «Starship» del programa de televisión Viaxe a les Estrelles, y el IMSAI 8080, formando la base pa les máquines qu'executaben el sistema operativu CP/M-80. Los fanáticos de los ordenadores podíen mercar un equipu Altair por un preciu (naquel momentu) de 395USD. Nun periodu de pocos meses, vendiéronse decenes de miles d'estos PC.
Fabrícase, per parte de Motorola, el Motorola MC6800, más conocíu como 6800. Foi llanzáu al mercáu pocu dempués del Intel 8080. El so nome provién de que contenía aproximao 6800 transistores. Dellos de los primeres microcomputadores de los años 1970 usaron el 6800 como procesador. Ente elles atopen la SWTPC 6800, que foi la primera n'usalo, y la bien conocida Altair 680. Esti microprocesador utilizóse profusamente como parte d'un kit pal desenvolvimientu de sistemes controladores na industria. Partiendo del 6800 creáronse dellos procesadores derivaos, siendo unu de los más potentes el Motorola 6809
La compañía Zilog Inc. crea'l Zilog Z80. Ye un microprocesador de 8 bits construyíu en teunoloxía NMOS, y foi basáu nel Intel 8080. Básicamente ye una ampliación d'ésti, colo qu'almite toles sos instrucciones. Un añu dempués sale al mercáu'l primera ordenador que fai usu del Z80, el Tandy TRS-80 Model 1 provistu d'un Z80 a 1,77MHz y 4KB de RAM. Ye unu de los procesadores de más ésitu del mercáu, del cual produciéronse numberoses versiones clóniques, y sigue siendo usáu de forma estensiva na actualidá n'ensame de sistemes enfiñíos. La compañía Zilog foi fundada 1974 por Federico Faggin, quien foi diseñador xefe del microprocesador Intel 4004 y darréu del Intel 8080.
Una venta realizada por Intel a la nueva división d'ordenadores personales de IBM, fizo que les PC de IBM dieren un gran golpe comercial col nuevu productu col 8088, el llamáu IBM PC. L'ésitu del 8088 propulsó a Intel a la llista de les 500 meyores compañíes, na prestixosa revista Fortune, y la mesma nomó la empresa como unu de Los trunfos comerciales de los sesenta.
El 80286, popularmente conocíu como 286, foi'l primer procesador d'Intel que podría executar tol software escritu pal so predecesor. Esta compatibilidá del software sigue siendo un sellu de la familia de microprocesadores d'Intel. Depués de seis años de la so introducción, había un envaloráu de 15 millones de PC basaes nel 286, instalaes alredor del mundu.
Esti procesador Intel, popularmente llamáu 386, integrar con 275 000 transistores, más de 100 vegaes tantos como nel orixinal 4004. El 386 añedió una arquiteutura de 32 bits, con capacidá pa multitarea y una unidá de traslación de páxines, lo que fizo muncho más senciellu implementar sistemes operativos qu'usaren memoria virtual.
El microprocesador VAX 78032 (tamién conocíu como DC333), ye d'únicu chip y de 32 bits, y foi desenvueltu y fabricáu por Digital Equipment Corporation (DEC); instaláu nos equipos MicroVAX II, en xunto col so chip coprocesador de coma flotante separáu, el 78132, teníen una potencia cercana al 90 % de la que podía apurrir el minicomputador VAX 11/780 que fuera presentáu en 1977. Esti microprocesador contenía 125 000 transistores, foi fabricáu cola teunoloxía ZMOS de DEC. Los sistemes VAX y los basaos nesti procesador fueron los preferíos pola comunidá científica y d'inxeniería mientres la década de 1980.
La xeneración 486 realmente significó cuntar con un ordenador personal de prestaciones avanzaes, ente elles, un conxuntu d'instrucciones optimizáu, una unidá de coma flotante o FPU, una unidá de interfaz de bus ameyorada y una memoria caxé unificada, tou ello integráu n'el mesmu chip del microprocesador. Estes meyores fixeron que los i486 fueren el doble de rabiones que'l par i386-i387 operando a la mesma frecuencia de reló. El procesador Intel 486 foi'l primeru n'ufiertar un coprocesador matemáticu o FPU integráu; con él que s'aceleraron notablemente les operaciones de cálculu. Usando una unidá FPU les operaciones matemátiques más complexes son realizaes pol coprocesador de manera práuticamente independiente a la función del procesador principal.
Procesadores fabricaos por AMD 100 % compatible colos códigos d'Intel d'esi momentu. Llamaos «clones» d'Intel, llegaron inclusive a superar la frecuencia de reló de los procesadores d'Intel y a precios significativamente menores. Equí inclúyense les series Am286, Am386, Am486 y Am586.
Ye un procesador de teunoloxía RISC de 32 bits, en 50 y 66 MHz. Nel so diseñu utilizaron la interfaz de bus del Motorola 88110. En 1991, IBM busca una alianza con Apple y Motorola pa impulsar la creación d'esti microprocesador, surde l'alianza AIM (Apple, IBM y Motorola) que'l so oxetivu foi quitar el dominiu que Microsoft ya Intel teníen en sistemes basaos nos 80386 y 80486. PowerPC (embrivida PPC o MPC) ye'l nome orixinal de la familia de procesadores d'arquiteutura de tipu RISC, que foi desenvuelta pola alianza AIM. El procesadores d'esta familia son utilizaos principalmente n'ordenadores Macintosh d'Apple Computer y el so altu rendimientu débese fuertemente a la so arquiteutura tipu RISC.
El microprocesador de Pentium tenía una arquiteutura capaz d'executar dos operaciones al empar, gracies a los sos dos tuberíes de datos de 32 bits cada unu, unu equivalente al 486DX(o) y l'otru equivalente a 486SX(o). Amás, taba dotáu d'un bus de datos de 64 bits, y dexaba un accesu a memoria de 64 bits (anque'l procesador siguía calteniendo compatibilidá de 32 bits pa les operaciones internes, y los rexistros tamién yeren de 32 bits). Les versiones qu'incluyíen instrucciones MMX non yá brindaben al usuariu un más eficiente manexu d'aplicaciones multimedia, sinón que tamién s'ufiertaben en velocidaes d'hasta 233MHz. Incluyóse una versión de 200MHz y la más básica trabayaba a alredor de 166MHz de frecuencia de reló. El nome Pentium, mentar nes historietes y en charres de la televisión a diariu, en realidá volvióse una pallabra bien popular pocu dempués de la so introducción.
N'anguaño IBM y Motorola desenvuelven el primer prototipu del procesador PowerPC de 64 bit, la implementación más avanzada de l'arquiteutura PowerPC, que tuvo disponible al añu próximu. El 620 foi diseñáu pal so usu en servidores, y especialmente optimizáu pa usalo en configuraciones de cuatro y hasta ocho procesador en servidores d'aplicaciones de base de datos y videu. Esti procesador incorpora siete millones de transistores y cuerre a 133MHz. Ye ufiertáu como una ponte de migración p'aquellos usuarios que quieren utilizar aplicaciones de 64 bits, ensin tener qu'arrenunciar a executar aplicaciones de 32 bits.
Llanzáu al mercáu na seronda de 1995, el procesador Pentium Pro (profesional) diseñar con una arquiteutura de 32 bits. Usar en servidores y los programes y aplicaciones pa estaciones de trabayu (de redes) impulsaron rápido la so integración nos ordenadores. El rendimientu del códigu de 32 bits yera escelente, pero'l Pentium Pro de cutiu yera más lentu qu'un Pentium cuando executaba códigu o sistemes operativos de 16 bits. El procesador Pentium Pro taba compuestu per alredor de 5'5 millones de transistores.
Col K6, AMD non yá consiguió face-y seriamente la competencia a los Pentium MMX d'Intel, sinón qu'amás amargó lo que d'otra forma fuera un plácidu dominiu del mercáu, ufiertando un procesador casi al altor del Pentium II pero por un preciu bien inferior. En cálculos en coma flotante, el K6 tamién quedó per debaxo del Pentium II, pero percima del Pentium MMX y del Pro. El K6 cuntó con una gama que va dende los 166 hasta los más de 500MHz y col xuegu d'instrucciones MMX, que yá se convirtieron n'estándares.
Más palantre llanzóse una meyora de los K6, los K6-2 de 250 nanómetros, pa siguir compitiendo colos Pentium II, siendo esti postreru cimeru en xeres de coma flotante, pero inferior en xeres d'usu xeneral. Introduzse un xuegu d'instrucciones SIMD denomináu 3DNow!
El procesadores Pentium II Xeon diseñar pa cumplir colos requisitos de rendimientu n'ordenadores de mediu-rangu, servidores más potentes y estaciones de trabayu (workstations). Consistente cola estratexa d'Intel pa diseñar productos de procesadores coles mires d'enllenar segmentos de los mercaos específicos, el procesador Pentium II Xeon ufierta innovaciones téuniques diseñaes pa les estaciones de trabayu y servidores qu'utilicen aplicaciones comerciales esixentes, como servicios d'Internet, almacenamientu de datos corporativos, creaciones dixitales y otros. Pueden configurase sistemes basaos nesti procesador pa integrar de cuatro o ocho procesador trabayando en paralelu, tamién más allá d'esa cantidá.
Siguiendo la estratexa, Intel, nel desenvolvimientu de procesadores pal segmentu de mercaos específicos, el procesador Celeron ye'l nome que lleva la llinia de baxu costo d'Intel. L'oxetivu foi poder, por aciu ésta segunda marca, enfusar nos mercaos impidíos a los Pentium, de mayor rendimientu y preciu. Diseñar p'añedir valor al segmentu del mercáu de los PC. Apurrió a los consumidores una gran actuación a un baxu costu, y apurrió un rendimientu destacáu pa usos como xuegos y el software educativu.
Procesador totalmente compatible cola arquiteutura x86. Internamente el Athlon ye un rediseño del so antecesor, pero ameyoróse-y substancialmente el sistema de coma flotante (agora con tres unidad de coma flotante que pueden trabayar simultáneamente) y amontóse-y la memoria caché de primer nivel (L1) a 128KB (64Kb pa datos y 64Kb pa instrucciones). Amás inclúi 512Kb de caxé de segundu nivel (L2). La resultancia foi'l procesador x86 más potente del momentu.
El procesador Athlon con nucleu Thunderbird apaeció como la evolución del Athlon Classic. Al igual que'l so predecesor, tamién se basa na arquiteutura x86 y usa el bus EV6. El procesu de fabricación usáu pa toos estos microprocesadores ye de 180 nanómetros. El Athlon Thunderbird consolidó a AMD como la segunda mayor compañía de fabricación de microprocesadores, yá que gracies al so escelente rendimientu (superando siempres al Pentium III y a los primeres Pentium IV d'Intel a la mesma frecuencia de reló) y baxu preciu, facer bien popular tantu ente los entendíos como nos empecipiaos na informática.
El procesador Pentium III ufierta 70 nueves instrucciones Internet Streaming, les estensiones de SIMD que refuercen dramáticamente el rendimientu con imáxenes avanzaes, 3D, añediendo una meyor calidá d'audiu, video y rendimientu n'aplicaciones de reconocencia de voz. Foi diseñáu pa reforzar l'área del rendimientu nel Internet, déxa-y a los usuarios faer coses, tales como, navegar al traviés de páxines pesaes (con munchos gráficos), tiendes virtuales y tresmitir archivos video d'alta calidá. El procesador integrar con 9,5 millones de transistores, ya introducióse usando nél teunoloxía 250 nanómetros.
El procesador Pentium III Xeon amplía les fortaleces d'Intel tocantes a les estaciones de trabayu (workstation) y segmentos de mercáu de servidores, y añede una actuación ameyorada nes aplicaciones del comerciu electrónicu ya informática comercial avanzada. El procesadores incorporen meyores que refuercen el procesamientu multimedia, particularmente les aplicaciones de videu. La teunoloxía del procesador III Xeon acelera la tresmisión d'información al traviés del bus del sistema al procesador, ameyorando'l rendimientu significativamente. Diséñase pensando principalmente nos sistemes con configuraciones de multiprocesador.
Este ye un microprocesador de séptima xeneración basáu na arquiteutura x86 y fabricáu por Intel. Ye'l primeru con un diseñu dafechu nuevu dende'l Pentium Pro. Estrenóse l'arquiteutura NetBurst, que nun daba meyores considerables al respeutive de l'anterior P6. Intel sacrificó'l rendimientu de cada ciclu pa llograr a cambéu mayor cantidá de ciclos per segundu y una meyora nes instrucciones SSE.
Cuando Intel sacó'l Pentium 4 a 1,7GHz n'abril de 2001 viose que'l Athlon Thunderbird nun taba al so nivel. Amás nun yera práuticu pal overclocking, entós pa siguir tando a la cabeza tocantes a rendimientu de los procesadores x86, AMD tuvo que diseñar un nuevu nucleu, y sacó el Athlon XP. Este compatibilizaba les instrucciones SSE y les 3DNow! Ente les meyores respeuto al Thunderbird puede mentase la prerrecuperación de datos por hardware, conocida n'inglés como prefetch, y l'aumentu de les entraes TLB, de 24 a 32.
El Candanal (Cocañín)
El Candanal ye un llugar de la parroquia de Cocañín nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
Microprocesador
Evolución
A principios de febreru de 2004, Intel introdució una nueva versión de Pentium 4 denominada 'Prescott'. Primero utilizóse na so manufactura un procesu de fabricación de 90 nm y depués camudóse a 65nm. La so diferencia colos anteriores ye qu'éstos tienen 1MiB o 2MiB de caxé L2 y 16Kb de caxé L1 (el doble que los Northwood), prevención d'execución, SpeedStep, C1Y State, un HyperThreading ameyoráu, instrucciones SSE3, manexu d'instrucciones AMD64, de 64 bits creaes por AMD, pero denominaes EM64T por Intel, sicasí por graves problemes de temperatura y consumu, resultaron un fracasu frente a los Athlon 64.
Intel llanzó esta gama de procesadores de doble nucleu y CPUs 2x2 MCM (módulu Multi-Chip) de cuatro nucleos col conxuntu d'instrucciones x86-64, basáu na nueva arquiteutura Core d'Intel. La microarquiteutura Core tornó a velocidaes de CPU baxes y ameyoró l'usu del procesador de dambos ciclos de velocidá y enerxía comparaos con anteriores NetBurst de los CPU Pentium 4/D2. La microarquiteutura Core aprove etapes de decodificación, unidaes d'execución, caxé y buses más eficientes, amenorgando'l consumu d'enerxía de CPU Core 2, mientres s'amonta la capacidá de procesamientu. Los CPU d'Intel variaron bien sópito en consumu d'enerxía d'alcuerdu a velocidá de procesador, arquiteutura y procesos de semiconductor, amosáu nes tables de disipación d'enerxía del CPU. Esta gama de procesadores fueron fabricaos de 65 a 45 nanómetros.
Phenom foi'l nome dau por Advanced Micro Devices (AMD) a la primer xeneración de procesadores de trés y cuatro nucleos basaos na microarquiteutura K10. Como carauterística común tolos Phenom tienen teunoloxía de 65 nm llograda al traviés de teunoloxía de fabricación Silicon on insulator (SOI). Sicasí, Intel, yá s'atopaba fabricando por aciu la más avanzada teunoloxía de procesu de 45nm en 2008. El procesadores Phenom tán diseñaos pa facilitar l'usu intelixente d'enerxía y recursos del sistema, llistos pa la virtualización, xenerando un óptimo rendimientu per vatiu. Toles CPU Phenom tienen carauterístiques tales como controlador de memoria DDR2 integráu, teunoloxía HyperTransport y unidaes de coma flotante de 128 bits, p'amontar la velocidá y el rendimientu de los cálculos de coma flotante. L'arquiteutura Direct Connect asegura que los cuatro nucleos tengan un óptimo accesu al controlador integráu de memoria, llogrando un anchu de banda de 16 Gb/s pa intercomunicación de los nucleos del microprocesador y la teunoloxía HyperTransport, de manera que les escales de rendimientu ameyoren col númberu de nucleos. Tien caxé L3 compartida pa un accesu más rápidu a los datos (y asina nun depende tantu del tiempu de llatencia de la RAM), amás de compatibilidá d'infraestructura de los zócalos AM2, AM2+ y AM3 pa dexar un camín d'actualización ensin respigos. Con too y con eso, nun llegaron a igualar el rendimientu de la serie Core 2 Duo.
Intel Core i7 ye una familia de procesadores de cuatro nucleos de l'arquiteutura Intel x86-64. Los Core i7 son los primeros procesadores qu'usen la microarquiteutura Nehalem d'Intel y ye el socesor de la familia Intel Core 2. FSB ye reemplazáu pola interfaz QuickPath en i7 y i5 (zócalo 1366), y sustituyíu de la mesma en i7, i5 y i3 (zócalo 1156) pol DMI esaniciáu'l northBrige ya implementando puertos PCI Express direutamente. Memoria de tres canales (anchu de datos de 192 bits): cada canal puede soportar una o dos memories DIMM DDR3. Les placa base compatibles con Core i7 tienen cuatro (3+1) o seis ranuras DIMM en llugar de dos o cuatro, y les DIMM tienen de ser instalaes en grupos de trés, non dos. El Hyperthreading foi reimplementado creando nucleos lóxicos. Ta fabricáu a arquitectures de 45nm y 32 nm y tien 731 millones de transistores la so versión más potente. volvió usase frecuencies altes, anque a contrapartida los consumos disparáronse.
Phenom II ye'l nome dau por AMD a una familia de microprocesadores o CPUs multinucleu (multicore) fabricaos en 45 nm, que asocede al Phenom orixinal y dieron soporte a DDR3. Una de les ventayes del pasu de los 65nm a los 45nm, ye que dexó aumentar la cantidá de caxé L3. Ello ye que ésta amontóse d'una manera arrogante, pasando de los 2MiB del Phenom orixinal a 6MiB.
Ente ellos, el Amd Phenom II X2 BE 555 de doble nucleu surde como'l procesador binucleu del mercáu. Tamién se llancen trés Athlon II con namái Caxé L2, pero con bona rellación aprecio/rendimientu. El Amd Athlon II X4 630 cuerre a 2,8GHz. El Amd Athlon II X4 635 continua la mesma llinia.
AMD tamién llanza un triple nucleu, llamáu Athlon II X3 440, según un doble nucleu Athlon II X2 255. Tamién sale'l Phenom X4 995, de cuatro nucleos, que cuerre a más de 3,2GHz. Tamién AMD llanza la familia Thurban con seis nucleos físicos dientro del encapsulado
Lleguen pa remplazar los chips Nehalem, con Intel Core i3, Intel Core i5 ya Intel Core i7 serie 2000 y Pentium G.
Intel llanzó los sos procesadores que se conocen col nome en clave Sandy Bridge. Esti procesadores Intel Core que nun tienen sustanciales cambeos n'arquiteutura al respeutive de nehalem, pero si los necesarios pa faelos más eficientes y rápidos que los modelos anteriores. Ye la segunda xeneración de los Intel Core con nueves instrucciones de 256 bits, doblando'l rendimientu, ameyorando'l rendimientu en 3D y tou lo que se rellacione con operación en multimedia. Llegaron la primer selmana de xineru del 2011. Inclúi nuevu conxuntu d'instrucciones denomináu AVX y una GPU integrada d'hasta 12 unidaes d'execución
AMD Fusion ye'l nome clave pa los microprocesadores Turion, productu de la fusión ente AMD y ATI, combínense'l procesu de la xeometría 3D y otres funciones de GPUs actuales. La GPU ta integrada n'el mesmu microprocesador. Los primeros modelos salieron ente los últimos meses de 2010 y primeros de 2011 denominaos Ontaro y Zacate (baxu consumu), Llanu, Brazos y Bulldozer (games media y alta) salieron ente mediaos y finales del 2011.
Ivy Bridge ye'l nome en clave de los procesadores conocíos como Intel Core de tercer xeneración. Son por tanto socesores de los micros qu'apaecieron a principios de 2011, que'l so nome en clave ye Sandy Bridge. Pasamos de los 32 nanómetros d'anchu de transistor en Sandy Bridge a los 22 de Ivy Bridge. Esto déxa-y meter el doble d'ellos nel mesmu área. Un mayor númberu de transistores significa que puedes poner más bloques funcionales dientro del chip. Esto ye, esti va ser capaz de faer un mayor númberu de xeres coles mesmes. Haswell ye'l nome clave de los procesadores de cuarta xeneración d'Intel Core. Son la correición d'errores de la tercer xeneración ya implementen nueves teunoloxíes gráfiques pal gamming y el diseñu gráficu, funcionando con un menor consumu y teniendo un meyor rendimientu a un bon preciu. Continua como'l so predecesor en 22 nanómetros pero funciona con un nuevu socket con clave 1150. Tienen un costo eleváu a comparanza colos APU's y FX de AMD pero tienen un mayor rendimientu. Esti procesador ta na llinia de la séptima xeneración, incorporando una potencia y una capacidá de respuesta nunca antes vistes. Especialmente fabricáu pa usuarios esixentes que quieren aumentar la so productividá, ensin dexar de llau a aquellos que pretenden pensar tamién nel entretenimientu y xuegos sensacionales, con alta tresferencia de datos y muncho más, yá ta disponible nel mercáu. Ye una marca de procesadores desenvueltos por AMD llanzada en febreru de 2017, usa la microarquiteutura Zen en procesu de fabricación de 14 nm y cunten con 4800 millones de transistores, ufierten un gran rendimientu multi-filo pero unu menor usando un solu filo que los de la so competencia Intel. Estos riquen del zócalo AM4 y toles tarxetes madre pa esti tipu de procesadores incorporen multiplicadores desbloquiaos pa overclocking, amás que tolos productos soporten overclocking automáticu, anque esto procesadores nun cunten con GPU integrada, polo que dependen d'una solución dedicada. El procesadores Ryzen devolvieron a AMD a la gama alta de CPUs d'escritoriu, capaces de competir en rendimientu contra'l procesadores Core i7 d'Intel con precios menores y competitivos; dende'l so llanzamientu la cuota de mercáu de AMD aumentó.
Funcionamientu
Dende'l puntu de vista lóxicu, singular y funcional, el microprocesador ta compuestu básicamente por: dellos rexistros, una unidá de control, una unidá aritméticu lóxica, y dependiendo del procesador, puede contener una unidá de coma flotante.
El microprocesador executa instrucciones almacenaes como númberos binarios entamaos secuencialmente na memoria principal. La execución de les instrucciones puede realizase en delles fases:
Rendimientu
El rendimientu del procesador puede ser midíu de distintes maneres, hasta va pocos años creíase que la frecuencia de reló yera una midida precisa, pero esi mitu, conocíu como «mitu de los megahertzios» viose desvirtuado pol fechu de que los procesadores nun riquieron frecuencies más altes p'aumentar la so potencia de cómputu.
Mientres los últimos años esa frecuencia caltúvose nel rangu de los 1,5GHz a 4GHz, dando como resultáu procesadores con capacidaes de procesu mayores comparaos colos primeros qu'algamaron esos valores. Amás l'enclín ye a incorporar más nucleos dientro d'un mesmu encapsulado p'aumentar el rendimientu per mediu d'una computación paralela, de manera que la velocidá de reló ye un indicador menos fiable entá. De toes formes, una forma fiable de midir la potencia d'un procesador ye por aciu el llogru de les Instrucciones per ciclu.
Elizabeth Hurley
Elizabeth Jane Hurley, tamién conocida como Liz Hurley, ye una actriz británica, especialmente popular poles sos actividaes como modelu y diseñadora de moda.
Microprocesador
Rendimientu
Midir el rendimientu cola frecuencia ye válidu namái ente procesadores con arquitectures bien similares o iguales, de manera que'l so funcionamientu internu sía'l mesmu: nesi casu la frecuencia ye un índiz de comparanza válidu. Dientro d'una familia de procesadores ye común atopar distintes opciones tocantes a frecuencies de reló, por cuenta de que non tolos chips de siliciu tienen los mesmos llendes de funcionamientu: son probaos a distintes frecuencies, hasta qu'amuesen signos d'inestabilidá, entós clasifíquense d'alcuerdu a la resultancia de les pruebes.
Esto podríase amenorgar en que los procesadores son fabricaos por llotes con distintes estructures internes atendiendo a games y extras como podría ser una memoria caxé de distintu tamañu, anque non siempres ye asina y les games altes difieren bien de más de les baxes qu'a cencielles de la so memoria caxé. Dempués de llograr los llotes según la so gama, someter a procesos nun bancu de pruebes, y según el so soporte a les temperatures o que vaya amosando signos d'inestabilidá, axudícase-y una frecuencia, cola que va venir programáu de serie, pero con práutiques de overclock puede amontáse-y
La capacidá d'un procesador depende fuertemente de los componentes restantes del sistema, sobremanera del chipset, de la memoria RAM y del software. Pero resalvando eses carauterístiques puede tenese una midida averada del rendimientu d'un procesador per mediu d'indicadores como la cantidá d'operaciones de coma flotante por unidá de tiempu FLOPS, o la cantidá d'instrucciones per unidá de tiempu MIPS. Una midida exacta del rendimientu d'un procesador o d'un sistema, ye bien complicada por cuenta de los múltiples factores arreyaos na computación d'un problema, polo xeneral les pruebes nun son concluyentes ente sistemes de la mesma xeneración.
Arquiteutura
El microprocesador tien una arquiteutura asemeyada al ordenador dixital. N'otres pallabres, el microprocesador ye como l'ordenador dixital porque dambos realicen cálculos so un programa de control. Consiguientemente, la hestoria del ordenador dixital ayuda a entender el microprocesador. Fixo posible la fabricación de potentes calculadores y de munchos otros productos. El microprocesador utiliza'l mesmu tipu de lóxica que ye usáu na unidá procesadora central (CPU) d'un ordenador dixital. El microprocesador ye delles vegaes llamáu unidá microprocesadora (MPU). N'otres pallabres, el microprocesador ye una unidá procesadora de datos. Nun microprocesador puede estremase diverses partes:
Procesadores de siliciu
El procesu de fabricación d'un microprocesador ye bien complexu.
Elizabeth Hurley
Nos 1990, Hurley fíxose conocida por ser la novia de Hugh Grant. En 1994, cuando Grant convertir nel centru de l'atención de los medios internacionales debíu al ésitu de la so película Four Weddings and a Funeral, Hurley acompañar al estrenu de la película en Los Angeles lluciendo un Versace negru d'escote fondu sosteníu por imperdibles d'oru, que valió-y la inmediata atención de los medios.
Microprocesador
Procesadores de siliciu
Tou empieza con un bon puñáu de sable (compuesta básicamente de siliciu), cola que se fabrica un monu cristal d'unos 20 x 150 centímetros. Pa ello, fúndese'l material en cuestión a alta temperatura (1370 °C) y bien amodo (10 a 40mm per hora) va formándose el cristal.
Elizabeth Hurley
Entamos: una película española
Más palantre incursionó en teatru y publicidá, y en 1987 llogró un papel destacáu na película española Remando al viento de Gonzalo Suárez, en que'l so rodaxe conoció al depués famosísimo Hugh Grant. Caltuvieron un llargu novialgu, pero nunca llegaríen a casase y rompieron trece años dempués.
Microprocesador
Procesadores de siliciu
miniaturadeimagen|left|150px|Siliciu.
Estes oblees son apolazaes hasta llograr una superficie perfectamente plana, pasen por un procesu llamáu “annealing”, que consiste en someteles a un calentamientu estremu pa esaniciar cualquier defectu o impureza que pueda llegar a esta instancia. Dempués d'una supervisión por aciu láseres capaz de detectar imperfecciones menores a una milésima de micra, anubrir con una capa aislante formada por óxidu de siliciu tresferíu por aciu deposición de vapor.