cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Electro latino
Desarrollu
Sicasí nun ye hasta 2011 cuando'l Electro Latino empieza a ser conocíu gracies a la tema Baillando perhí de Juan Magán que se convirtió en númberu unu d'ésitos n'España. El mesmu Magán foi'l que definió esti nuevu estilu musical como Electro Latino. A partir d'equí'l xéneru empezar a faer más famosu trespasando fronteres con temes como Ella nun sigue modes y Vuélvese lloca. Otros artistes llatinos que tamién empezaron a cultivar esti xéneru fueron Don Omar col cantar Danza Kuduro, Cali y el Dandee con Yo te voi esperar o Daddy Yankee con Llimbu. Toes elles llanzaes en 2012 convertir n'ésitos al intre algamando'l númberu unu nes llistes de música más importantes. Como vemos, anguaño foi crucial por que se desenvolviera'l Electro Latino yá que se convirtió nun xéneru qu'afaró en toles discoteques d'España, Colombia, Méxicu, República Dominicana, Puertu Ricu, Venezuela y otros países d'América Llatina.
A partir d'equí'l xéneru asítiase nel panorama musical definitivamente. Más artistes, sobremanera españoles y llatinos, incorporaron esti estilu na so música. Munchos nuevos intérpretes dan el so saltu a la fama gracies al Electro Latino como por casu Henry Mendez con La mio Reina, Jose de Ricu con Nueche d'estrelles y asina munchos más.
Repercusión internacional
A pesar de ser un xéneru musical recién, L'Electro Latino influyó enforma nel estilu de música de numberosos cantantes. El que más influencia recibió d'esti nuevu xéneru ye Pitbull, cantante de reconocencia internacional, con cantares como I know You want me, Hotel Room Service y Malditu alcohol. Pitbull y Wisin y Yandel trabayaron con bien de artistes y podemos dicir que gracies a ellos otros cantantes tamién se vieron influyíos pol Electro Latino. Podemos nomar por casu a la cantante Jennifer Lopez, qu'incorporó dalgunos d'estos nuevos soníos a los sos cantares On the floor, Papi, Dance Again y Follow the leader. Otru artista qu'utiliza enforma esti estilu nos sos cantares ye Don Omar en cantares como Danza Kuduro, Runfa, Hasta Que Sala El Sol, y Taboo. Shakira con Addicted to you, Paulina Rubio con Boys will be boys y Enrique Iglesias con Baillando, y De Nueche & De Día son exemplos de más artistes influyíos pol Electro Latino. Otra cantante que tamién trabaya con artistes llatinos ye Inna con Cola Song, More than friends y Un Momentu.
Takayuki Yamaguchi
Takayuki Yamaguchi (山口 貴之, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Giro de Lombardía
El Giro de Lombardía (oficialmente Il Lombardia; tamién conocida como “la clásica de les fueyes muertes”) ye una carrera d'un día profesional de ciclismu en ruta qu'apuesta na rexón de Lombardía, n'Italia, tradicionalmente nel mes d'ochobre.
Melekeok
Col nome de Melekeok podemos referinos a:
Giro de Lombardía
Ye una de los cinco pruebes clásiques conocíes como "monumentos del ciclismu", xunto a la Milán-Sanremo, el Tour de Flandes, la París-Roubaix y la Liexa-Bastogne-Liexa. Ye conocida como La clásica de les fueyes muertes en referencia a la estación serondiega.
Nos sos entamos apostábase los primeros díes de payares, pero finales de los años 1920 empezóse a correr los últimos díes mes d'ochobre y darréu foise adelantrando la fecha hasta mediaos de mes. En 2012 apostar a finales de setiembre dando pasu al Tour de Beixín como última prueba de la máxima categoría, pero retornó a ochobre los dos últimos años, apostándose'l primer domingu del mes.
El corredor con más trunfos na prueba ye l'italianu Fausto Coppi, con cinco victories (cuatro d'elles consecutives), siguíu pol tamién italianu Alfredo Binda, con cuatro. Tres veces ganaron la carrera Costante Girardengo, Gaetano Belloni, Gino Bartali, Sean Kelly y Damiano Cunego.
Historia
Empezar a apostar en 1905. El so desenvolvimientu nun foi atayáu pola Primer Guerra Mundial pero sí pola Segunda nos años 1943 y 1944.
Percorríu
El percorríu de la prueba camudóse n'ensame d'ocasiones, polo que'l kilómetraje varió anque siempres teniendo más de 240 km. Milán, Como, Varese, Cantù y Bérgamo fueron empiezu, y dende el 2004 hasta'l 2010 el final de la competición foi en Como; ya inclusive llegó a empezar n'otru país como la edición del 2004 qu'empezó en Mendrisio (Suiza). Dende 2011 a 2013, volvió camudase'l final, siendo esta vegada en Lecco y dende el 2014 el percorríu ye ente Como y Bérgamo.
L'ascensión más famosa del Giro de Lombardía ye la cota de Madonna del Ghisallo. Nel so visu atopa un altar con un pequeñu muséu que contién oxetos y fotografíes sobre ciclismu y relixón. Otra xubida pola que pasó la carrera ye'l Muriu di Sormano. Esti ascensu de 2 km de llargor y una pendiente media del 15,8% (con ramples de 25-27%) facer nel periodu 1960-1962 y tres dellos años ensin pasar por él, recuperar en 2012 y 2013.
Salíes y llegaes
De siguío amuésense les distintes salíes y llegaes d'a la prueba a lo llargo de la historia:
Piccolo Giro de Lombardía
Dende 1911 apuéstase tamién el Piccolo Giro de Lombardía (oficialmente: Piccolo Giro di Lombardia), que ye un Giro de Lombardía llindáu a corredores sub-23.
Les sos primeres ediciones fueron amateur hasta qu'en 2005 incorporar al circuitu profesional del UCI Europe Tour, na categoría 1.2 (última categoría profesional).
Tien unos 70 km menos de trazáu al respective de la d'ensin llimitación d'edá.
Manabu Konno
Manabu Konno (今野 学, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Chitoria
Chitoria ye un xéneru de lepidópteros perteneciente a la familia Nymphalidae. Ye orixinariu del este d'Asia.
Condáu d'Artois
El condáu d'Artois (comté d'Artois, graafschap Artesië) foi una provincia histórica del Reino de Francia, ocupada polos duques de Borgoña dende 1384 hasta 1477/82, y un estáu del Sacru Imperiu Romanu dende 1493 hasta 1659.
Anguaño'l territoriu del condáu d'Artois atopar nel norte de Francia, na frontera con Bélxica. El so territoriu tien una superficie d'alredor de 4000 km² y una población d'alredor d'un millón. Les sos principales ciudaes son Arres (Atrecht), Calais (Kales), Boulogne-sur-Mer (Bonen), Saint-Omer (Sint-Omaars), Lens y Béthune. Forma l'interior del departamentu francés de Pas-de-Calais.
Orixinalmente un condáu feudal en sí, Artois foi anexonáu pol condáu de Flandes. Llegó a Francia en 1180 como dote d'una princesa flamenca, Isabel de Henao y nuevamente convirtióse nun condáu separáu en 1237 para Roberto I d'Artois, un nietu d'Isabel. Al traviés del heriedu, Artois quedó sol dominiu de los duques de Borgoña en 1384. A la muerte del cuartu duque, Carlos el Temerariu, Artois foi heredáu polos Habsburgu y pasó a la llinia española de la dinastía. Dempués de les revueltes relixoses de 1566 nos Países Baxos, Artois entró de volao na revuelta holandesa en 1576, participando na pacificación de Gante hasta que se formó la Unión d'Arres en 1579.
Dempués de la Unión, Artois y Hainaut (Henegouwen) llegaron a un alcuerdu por separáu con Felipe II. Artois permaneció colos Países Baxos Borgoñonos hasta que foi conquistáu polos franceses mientres la Guerra de los Trenta Años. L'anexón foi reconocida mientres el Tratáu de los Pirineos en 1659, y convirtióse nuna provincia francesa. Artois yá fuera en gran parte de fala francesa, pero foi parte de los Países Baxos meridionales hasta l'anexón francesa.
Artois esperimentó un rápidu desenvolvimientu industrial mientres la segunda metá del sieglu XIX, impulsáu polos sos ricos recursos de carbón. Mientres la Primer Guerra Mundial, la llinia de frente ente la Entente opuesta y los exércitos aliaos en Francia travesó la provincia, lo que provocó un enorme dañu físicu. Dende la segunda metá del sieglu XX, Artois sufrió xunto coles árees cercanes por cuenta del cayente de la industria del carbón.
Llocalización
Artois ocupa l'interior del departamentu de Pas-de-Calais, que la so parte occidental constitúi l'antiguu Boulonnais. Artois correspuende aproximao a los arrondissements d'Arres, Béthune, Saint Omer y Lens, y la parte oriental del arrondissement de Montreuil.
Ocupa l'estremu occidental de la cuenca carbónonífera que s'estiende escontra l'este al traviés del departamentu Nord ' vecín y al traviés del centru de Bélxica.
Condes d'Artois
El conde d'Artois (Comtes d'Artois, Graven van Artesië) fueron los gobernantes del condáu d'Artois dende'l sieglu IX hasta la incorporación como pays d'état a la Corona francesa pol Tratáu de los Pirineos en 1659.
Pandu (Villaviciosa)
Pandu ye una aldea de la parroquia de Tornón nel conceyu asturianu de Villaviciosa.
Situación
Allúgase a 4 km de Villaviciosa (la capital del conceyu) y a 47 km d'Uviéu. Ta asistiáu a un altor de 160 m.
Población
Tien una población de 31 habitantes (INE 2016) de los cuales 12 son muyeres y 19 son homes.
Llista d'asteroides/30201–30300
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Phalanta
Phalanta ye un xéneru de lepidópteros perteneciente a la subfamilia Heliconiinae na familia Nymphalidae que s'atopa nel sureste d'Asia.
Idioma awá pit
El awá pit o awá (tamién conocíu como cuaiquer y kwaiker) ye una llingua indíxena de la familia llingüística barbacoana falada nel sur de Colombia y norte d'Ecuador. La gran mayoría de falantes alcontrar en Colombia.
Escontra 1991, contabilizábense 21 mil falantes, unos 20 mil nes fasteres andines del Pacíficu y unos mil más nel área axacente d'Ecuador. La mayor parte de los homes tamién falen español; anque los neños y les muyeres son de normal monollingües en awa pit. L'alfabetización na llingua indíxena ye inferior al 1%, ente que l'alfabetización n'español ronda'l 5%. El térmiono awá pit significa lliteralmente la 'llingua de los homes'.
Descripción llingüística
El "awá pit" tien como orde básicu predominante l'orde Suxetu Oxeto Verbu. Úsase una ortografía basada nel alfabetu llatín.
Fonoloxía
L'inventariu consonánticu del awa pit ta formáu por: Los símbolos del AFA equivalen a los del AFI.
L'inventariu vocálicu pela so parte consta de:
Idioma ayapaneco
El ayapaneco ye una llingua indíxena de Méxicu,  pertenez a la familia de les llingües mixe-zoqueanas. Hacia l'añu 2011 afirmábase que cuntaba colos sos dos últimos falantes en Jalpa de Méndez, Tabasco. Darréu pudo confirmase qu'esta información yera falsa y qu'esistíen más falantes. D'alcuerdu a datos recién, créese qu'esisten alredor de 15 persones que practiquen l'idioma, toos ellos de la tercer edá,  polo que'l so estatus seria como una llingua amenazada. Daniel Suslak, profesor axuntu d'antropoloxía na Universidá d'Indiana, ye unu de los llingüistes que trabaya pa preparar el primer diccionariu de la llingua. El Institutu Nacional de Llingües Indíxenes tamién amosó'l so interés na revitalización de la llingua y entamó dellos cursos y festivales en Ayapa. Dende'l 2013 atopar en preparación la primer tesis de doctoráu dedicada al ayapaneco nel Institut National des Langues et Civilisations Orientales (INALCO) en Francia.
World Wide Web
La World Wide Web (WWW o W3 ), de vezu conocida como la web (nun confundir con Internet), ye un sistema de documentos d'hipertestu y/o hipermedios enllazaos y accesibles a través d'Internet. Con un navegador web, un usuariu ve los sitios Web, forxaos de páxines Web que puen contener testu, imáxenes u otros conteníos multimedia, y navega a traviés d'elles usando hiperenllaces.
La Web nació alredor de 1990, desendolcada pol inglés Sir Tim Berners-Lee (actual direutor del World Wide Web Consortium) y el belxicanu Robert Cailliau demientres trabayaben nel CERN en Xinebra, Suiza. Dende entós, Berners-Lee tien xugao un papel activu empobinando el desendolque d'estándares Web (como los llinguaxes de marcáu colos que se crien les páxinas Web), y nos caberos años, aboga por una visión d'una Web semántica.
Historia
thumbnail|L'[[Ordenador NeXT|ordenador NeXT qu'usaba Berners-Lee. Na etiqueta escrita a mano pon "Esta máquina ye un sirvidor. ¡¡NUN APAGAR!!"]] Nel númberu de mayu de 1970 de la revista Popular Science, Arthur C. Clarke albidraba qu'algún día los satélites pondríen "el conocimientu acumuláu del mundu al alcance de la mano" usando un preséu que combinaría les funciones de la fotocopiadora, teléfonu, televisión y un ordenador personal, permitiendo tresferir datos y facer videu conferencia alredor del mundu.
En marzu de 1989, Tim Berners-Lee escribió una propuesta que facía referencia a ENQUIRE, un proyeutu de software y base de datos que desendolcara en 1980, y describió un sistema de xestión d'información más trabayáu.
Con ayuda de Robert Cailliau, espublizó una propuesta más formal (el 12 de payares de 1990) pa construir un "proyeutu d'hipertestu" nomáu "WorldWideWeb" (una sola pallabra, tamién "W3") como una "telaraña" de "documentos d'hipertestu" que veríase con "navegadores" usando una arquiteutura cliente–sirvidor. Esta propuesta estimaba qu'una web de sólo llectura desendolcaríase'n trés meses y que llevaría seyes meses llograr "la creación de nuevos enllaces y nuevu material polos llectores, [de mou que] l'autoría fuera universal" lo mesmo que "l'avisu automáticu a un llector cuando tea disponible nuevu material que-y interese." Mentanto que l'oxetivu de sólo llectura cumplióse, l'autoría accesible del conteníu web tardó más en madurar, col conceutu de wiki, los blogs, la Web 2.0 y RSS/Atom.
La propuesta modelóse pal llector SGML Dynatext d'Electronic Book Technology, un productu del Institute for Research in Information and Scholarship de la Universidá de Brown. El sistema Dynatext, con llicencia del CERN, foi una parte fundamental pa la estensión de SGML ISO 8879:1986 a Hipermedia dientro de HyTime, pero consideróse caro enforma y tuvo una política de llicencia inadecuada pal usu na comunidá xeneral de físicos d'altes enerxíes, concretamente una tarifa por cada documentu y por cada alteración de documentu.
thumbnail|right|El [[Centru de datos|centru de datos del CERN en 2010 agospiando dellos sirvidores WWW]]
Berners-Lee usó un Ordenador NeXT como primer sirvidor web del mundu y tamién pa escribir el primer navegador web, WorldWideWeb, en 1990. En navidaes de 1990, Berners-Lee tenía preparaes toles ferramientes necesaries pa una Web funcional: el primer navegador web (que tamién yera un editor web); el primer sirvidor web, y les primeres páxines web, que describíen el propiu proyeutu. El 6 d'agostu de 1991, espublizó un resume curtiu del proyeutu World Wide Web nel grupu de noticies <tt>alt.hypertext</tt>. Esta data tamién marcó l'apaición de la Web como un serviciu disponible públicamente n'Internet. Munchos medios de comunicación informaron de que la primera foto de la web xubióla Berners-Lee en 1992, una imaxe de la banda house del CERN Les Horribles Cernettes tomada or Silvano de Gennaro; Gennaro tien desmentío esta historia, escribiendo que los medios "distorsionaron totalmente les nueses pallabres por puru sensacionalismu baratu."
El primer sirvidor fuera d'Europa configuróse nel Centru del acelerador llinial de Stanford (SLAC) en Palo Alto, California, p'agospiar la base de datos SPIRES-HEP. Los rexistros diferenciense sustancialmente no que cinca a la data d'esti socesu. El World Wide Web Consortium diz que avientu de 1992, mentanto que'l propiu SLAC afirma que 1991. Esto tien encontu nun documentu del W3C tituláu A Little History of the World Wide Web.
Everton Nogueira
Everton Nogueira ye un ex-futbolista brasilanu.
Neptini
Neptini ye una tribu de Lepidoptera, perteneciente a la familia Nymphalidae, subfamilia Limenitidinae, integrantes de la superfamilia Papilionoidea.
Premier Automotive Group
El Premier Automotive Group (PAG) foi una división de la Ford Motor Company que combinaba los negocios de les sos marques d'automóviles de luxu, especialmente les europees, dende 1998 hasta 2008. Por cuenta de la crisis financiera que sufrió dende 2006, Ford foi vendiendo les distintes marques de PAG a otros grupos automotores o inversores.
Estes marques fueron:
Conciliu de Constanza
El conciliu de Constanza foi un conciliu ecuménicu de la Ilesia Católica, convocáu'l 30 d'ochobre de 1413 por Segismundo d'Hungría, emperador xermánicu, y el antipapa Xuan XXIII. La xunta llevar a cabu del 5 de payares de 1414 hasta'l 22 d'abril de 1418 na ciudá imperial de Constanza. Los sos principales oxetivos fueron: acabar col Gran Cisma d'Occidente y estudiar la reforma de la Ilesia, anque se tomaron otres decisiones, como la condena de Juan Huss.
Contestu históricu
La dulda sobre la validez de la eleición del papa Urbanu VI, llevada a cabu so la presión del pueblu romanu, el 8 d'abril de 1378 y el calter fuerte del pontífiz fizo que dellos cardenales poner nel so contra. Una parte d'ellos declaró illexítima la eleición d'Urbanu y axuntaron un nuevu cónclave en Fondi, el 20 de setiembre del mesmu añu, nel qu'escoyeron al cardenal Roberto de Xinebra como nuevu papa, quien tomó'l nome de Clemente VII. Va Pasar a la hestoria como antipapa. Ante la negativa d'Urbanu VI d'arrenunciar al solio pontificiu, Clemente estableció la so residencia n'Avignon. El fechu causó la división de la cristiandá en dos obediencies papales y alimentó la doctrina del conciliarismo, desenvuelta por teólogos como Guillermo de Ockam y Marsilio de Padua, que plantegaben qu'un conciliu ecuménicu podía xulgar y deponer a un papa.
thumb|left|Placa que conmemora'l Conciliu de Constanza. Basándose nesta doctrina, un grupu de cardenales, obedientes tantu a Roma como a Avignon, decidió axuntar un conciliu en Pisa en 1409. Nél depunxeron a los dos papes y diose pasu a la eleición d'un nuevu socesor de san Pedro. Nel cónclave teníu depués del conciliu, escoyeron a Alejandro V. Lo que pretendió ser la solución al problema, en verdá complicar, yá que se pasó d'una Ilesia bicéfala a una Ilesia tricéfala.
El papa de Pisa, Alejandro V, morrió al añu siguiente de ser escoyíu. Darréu asocedió-y Xuan XXIII, dando amuesa de que los pisanos nun daríen marcha tras a les sos pretensiones. De frente a la imposibilidá de reconciliación, la teoría conciliarista siguía siendo l'alternativa. L'emperador Segismundo de Luxemburgu convocó'l conciliu de Constanza pal día de Tolos Santos de 1414. Depués de Segismundo, l'antipapa Xuan XXIII confirmó la convocatoria.
Desarrollu del conciliu
Nel conciliu de Constanza desenvolviéronse n'especial manera trés argumentos o causes: la causa de la unión, pola que s'intentó poner fin al gran cisma; la causa de la fe, pola que se condergaben les doctrines herétiques de Wycliff y Hus, ente otros; y la causa de la reforma de la Ilesia.
Causa de la unión, fin de la Cisma d'Occidente
A l'apertura del conciliu, namái los obispos que sofitaben a Xuan XXIII taben presentes. En llinia cola doctrina conciliarista qu'adoptaren en Pisa, el conciliu declaró la primacía de la so autoridá y en mayu de 1415 depunxo a Xuan XXIII, qu'esperara d'ellos la confirmación de los sos títulos pal papáu, pero se enemistó col emperador y fuxó pela nueche. Foi prindáu pola guardia imperial, fechu prisioneru y, yá que debía'l so nomamientu orixinal a una autoridá conciliar, acató finalmente la decisión. En xunetu d'esi mesmu añu, cola presencia yá de los cardenales de Gregorio XII, reabrióse'l conciliu, qu'aceptó l'arrenunciu de Gregorio. La postura d'ésti, que nun almitiera la doctrina de que l'autoridá conciliar tuviera percima del Papa, sería finalmente confirmada por concilios posteriores.
Ante la situación, Benedicto XIII abandonó los planes de sumase al conciliu y fuxó dende Avignon a Peñíscola, na mariña valenciana. Tres llargues negociaciones de Segismundo col rei d'Aragón, coles mesmes monarca d'esos territorios, consiguióse finalmente qu'una parte de los cardenales y obispos de Benedicto incorporar al conciliu y votaren la destitución del mesmu. Benedicto nun abandonaría'l castiellu de Peñíscola hasta la so muerte. Sicasí, quiciabes n'atención al so orixe —Benedicto naciera como Pedro Martínez de Luna en Illueca, Aragón— les corones de Navarra y la escocesa reconocer como Papa mientres el restu de la so vida. Aragón caltendría mientres años una posición pocu clara, como mediu de presión ante Roma, pa protexer los sos intereses nel sur de la península italiana.
Eleición del Papa
La eleición d'un nuevu Papa amosar n'estremu complexa poles constantes presiones de los monarques, que —esmolecíos pola presencia de Segismundo- buscaron tamién influyir na decisión. Llegar al resolución de que nengún de los trés qu'ostentaron el títulu de papa, hasta esi momentu, podía ser escoyíu pontífiz. Finalmente la eleición el 11 de payares de 1417 del moderáu cardenal Otón de Colonna como Martín V llogró aselar les tensiones. Con ésta dio fin al Gran Cisma d'Occidente, tres cuasi cuarenta años de disputes.
Causa de la fe
El conciliu siguió tamién les obres del de Pisa tocantes a les reformes de doctrina y teoloxía sacramental. Los teólogos Jan Hus, John Wycliff y Jerónimo de Praga fueron condergaos como herexes. Los restos de Wycliff, que llevaba yá delles décades muertu, fueron desaterraos y tresportaos a Constanza, onde fueron quemaos. Magar que Segismundo garantizara la proteición a Hus, ésti tamién foi fechu prisioneru y condergáu a muerte. Foi executáu'l 6 de xunetu de 1415 xunto con Jerónimo de Praga. La reaición nun se fixo esperar en Bohemia, onde la revolución husita tendría la rexón en conflictu permanente hasta la guerra de los Trenta Años.
thumb|260px|left|Hus nel conciliu de Constanza. Pintura al oleu de Václav Brožík. En Constanza aldericóse tamién l'acusación, realizada polos caballeros Teutónicos, de que Polonia allugaba y defendía viviegamente a paganos. Los intereses de la orde, que dende la conversión al cristianismu de Jogaila de Lituania y el so matrimoniu cola reina Eduviges de Polonia rematara cola so ascensión al tronu como Vladislao II de Polonia, había vistu amenorgada la so capacidá d'aición, fueron desoyíos. El rector de la Universidá de Cracovia, Pawel Wlodkowic, un eminente xurista, defendió la teoría del derechu al autogobiernu de toles naciones, entá les paganes, que sería depués recoyida y desenvuelta nes obres de la escuela de Salamanca.
Causa de la reforma de la Ilesia
El decretu Haec santa, promulgáu'l 6 d'abril de 1415, estableció la solidaridá colexal ente les decisiones conciliares y l'autoridá papal, siguiendo la llinia de reformes empecipiada en Pisa. Sicasí, y en parte por cuenta de les midíes que tuvo de tomar depués Martín V pa restaurar la debilitada influencia del papáu en Roma, suspendióse'l plan, que tenía d'incluyir, ente otres coses, concilios regulares convocaos quinquenalmente.
El decretu Frequens, del 9 d'ochobre de 1417, establecía que la celebración del conciliu ecuménicu tenía de dase con una frecuencia mayor, polo que se programó un futuru conciliu cinco años dempués del zarru del conciliu de Constanza.
Oclusiva glotal
La oclusión glotal, oclusiva glotal sorda o saltillo ye una consonante sorda producida por una interrupción del fluxu pulmonar d'aire na glotis. El símbolu usáu nel Alfabetu Fonéticu Internacional pa representar esti soníu ye [ʔ].
Un aproximamientu n'español a esti soníu puede llograse cuando les cuerdes vocales son primíes xuntes pa parar el fluxu d'aire y depués lliberaes, y ye el soníu metanes la interxeición uh-oh (n'inglés); ah, ah.
Les traces de la oclusión glotal
thumb|200px|Posiciones de la glotis, la oclusiva glotal realízase provocando una oclusión nella.
Representación gráfica en distintos idiomes
Esta consonantes tien formes distintes d'escribise nes distintes llingües del mundu. Nes llingües otomangues como'l triqui, mixteco o otomí escribir con un saltillo (Ꞌ) o con una h. Tantu nel idioma seri, nel náhuatl y nel idioma tunebo de Colombia ye representada pola h.
Dialeutos del xaponés
thumb|301px|Mapa de los dialeutos del xaponés. L'idioma xaponés tien un grupu de dialeutos rexonales (方言) que se producieron al pasar del tiempu por factores como'l terrén montascosu, el tener munches islles y l'aislamientu tantu internu como esternu ; la llingua franca de Xapón ye llamáu como kyōtsūgo (共通語) o hyōjungo (標準語), y ta basáu principalmente nel dialeutu de Tokiu, capital de Xapón, en desterciu de los otros dialeutos. Los dialeutos son conocíos col sufixu -ben (弁, 辯) y dacuando llamaos como -kotoba (言葉).
La principal forma de distinción de los dialeutos del Xaponés ye con :東京式 Tokyo shiki (tipu Tōkyō) y 京阪式 Keihan shiki (tipu Kyoto-Ōsaka) dientro de los cualos hai munches subdivisones.
D'igual col idioma español, que tien variantes en diverses rexones de los países hispanofalantes, l'idioma xaponés tien variantes d'una mesma pallabra o espresión. Por casu:
Xaponés oriental
En Yamagata úsense espresiones como: Arigatousama(Gracies), oshousima (gracies), migi nin muzaru (xira a la derecha) y hidari nin muzaru (xira a la izquierda). Amás ～ない ye reemplazáu por mizenkei＋ん.
Xaponés occidental
Esta caña de dialeutos tien una mayor diferenciación col xaponés estándar, más distintivu al de los dialeutos orientales. Por casu, estos dialeutos usen el verbu “tar” como おる (oru) en cuenta de いる (iru) o l'usu de ん (n) como negativu en llugar de ない (Nai), “nun dir” dizse 行かん (ikan) en cuenta de 行かない (ikanai) nel xaponés estándar.En dalgunos estos dialeutos usa la forma どす(Dosu) en llugar de です(Desu),はる(Haru) usar pa poner verbos nel so estilu formal,ます sería'l so equivalente nel dialeutu estándar.
Kyushu
Nesti dialeutu:
ye usáu en llugar de よ(Yo) pa indicar énfasis
Xaponés faláu nes islles Ryukyu
Llamáu polos locales ウチナーヤマトゥグチ (uchinaa yamatuguchi) que significa: Xaponés d'Okinawa y pesar de que les llingües ryukyuenses (falaes na prefeutura d'Okinawa y les islles del sur de la prefeutura de Kagoshima) son consideraes un idioma independiente y non un dialeutu del xaponés, constitúin una caña de les llingües xapóniques. Dambes llingües son consideraes totalmente inintelixibles, anque se desenvolvió un dialeutu llamáu xaponés okinawense, que ye más cercanu al xaponés estándar, pero influyida coles llingües ryukyuenses. Por casu, pa saludar en xaponés dizse kon'nichiwa, pero n'okinawense dizse haisai.
Izumi Yokokawa
Izumi Yokokawa (横川 泉, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Templu de Lúxor
El templu de Lúxor, asitiáu nel corazón de l'antigua Tebas, foi construyíu esencialmente so les dinastíes XVIII y XIX exipcies. Taba consagráu al dios Amón so los sos dos aspeutos de Amón-Ra (Ra, yera consideráu'l dios del cielu, dios del Sol y del orixe de la vida na mitoloxía exipcia). Les partes más antigües anguaño visibles remonten a Amenhotep III y a Ramsés II. Darréu, nuevos elementos fueron añedíos por Shabako, Nectanebo I y la dinastía ptolemaica. En dómina romana, el templu foi parcialmente tresformáu en campu militar. L'edificiu, unu de los meyores calteníos del Nuevu Imperiu exipciu, entá caltién numberoses estructures. Amás del gran pilono, el visitante puede tamién travesar dos grandes peristilos y la columnata monumental qu'enllaza estos dos patios. El santuariu puramente dichu, residencia del Amón de Opet, al igual que les sales que caltienen una gran parte de les sos baldoses.
Forma parte del conxuntu denomináu Antigua Tebas coles sos necrópolis, declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1979.
Historia y desenvolvimientu del templu d'Amón-Min
thumb|Planta del Templu de Lúxor. La construcción foi ordenada por Amenofis III al so arquiteutu Amenhotep (fíu de Hapu). Esti postreru edificó un templu completu: naos, santuariu de la barca, sala d'ufriendes y antecámara, esta última flanqueada de capiyes destinaes a la tríada tebana. Tou ta precedíu d'una sala hipóstila abierta a un gran patiu cuadráu, el patiu solar», arrodiáu por trés de los sos llaos d'una doble filera de sesenta y cuatro columnes papiriformes. Les sales de cultu, al igual que la sala hipóstila, álcense sobre una plataforma con una gran inscripción dedicatoria.
El conxuntu, con proporciones pimpanes pero harmonioses, foi completáu por una columnata procesional d'acoyida d'unos venti metros, formando un grupu monumental que marcaba la entrada del templu. El programa arquiteutónicu executóse probablemente en tres fases socesives y ocupó tol reináu.
Executáu nel más puru estilu de la XVIII dinastía exipcia, el Opet del sur constitúi un raru exemplu d'edificiu relixosu del Nuevu Imperiu bien calteníu, anque los murios qu'arrodien les distintes partes del monumentu háyanse esmarranáu o los sos materiales fueren reutilizaos en dómines posteriores - lo que nos dexa almirar les columnes dende l'esterior del monumentu.
El templu foi desdexáu, inclusive maltratáu mientres el reinu del faraón heréticu» Akenatón. Los trabayos recomenzaron baxu Tutankamón y Ai, quien acabaron la decoración de los murios de la columnata procesional, añediendo especialmente les escenes de la Fiesta de Opet.
thumb|La gran columnata de Amenofis III thumb|left|Pilonos y estatues sedentes de Ramsés II. Ramsés II, l'otru gran constructor en Tebas, añedió'l pilono, que la so plaza taba afatada con seis colosos de Ramsés II, cuatro de pies y dos sentaos, toos col so nome, amás de dos obeliscos, y un segundu patiu con pórticos, d'un estilu típicu de la XIX dinastía, con columnes macices que recuerden a la sala hipóstila de Karnak. va afatar tamién con estatues alternando coles columnes. Otros dos colosos sentaos, cola so imaxe, precedíen la entrada de la columnata procesional d'Amenhotep III.
Pa edificar esti nuevu patiu, l'arquiteutu de Ramsés tuvo en cuenta la esistencia d'una triple capiya de Hatshepsut, lo qu'esplica que la exa del monumentu tea empobináu escontra Karnak. Nun se percibe a la primer vista, pero ye imposible tener dende'l pilono una vista axial del templu, una y bones la perspeutiva ta rota. El conxuntu ta sicasí perbién concebíu por que esta particularidá nun afecte a l'harmonía de les proporciones; inclusive los obeliscos, de midíes distintes, fueron emplazados desfasaos de tal manera que cuando asitiamos frente al pilono, nun se note la diferencia.
Los dos obeliscos fueron ufiertaos en 1830 a Carlos X de Francia por Mehemet Ali, pero namái'l de la derecha foi baltáu y tresportáu a Francia. Jean-François Champollion foi quien escoyó, por mandatu del rei, el primeru de los dos obeliscos, en parte cubiertos de sable. La lleenda diz que se decidió pol de la derecha, entrando nel templu, el más pequeñu y el más estropiáu. L'obeliscu foi alzáu con una gran fiesta en París, ónde s'alza dempués de 1836 nel centru de la plaza de la Concordia. N'agradecimientu, Lluis Felipe I de Francia ufiertó un reló que güei día afata la mezquita de Mehemet Ali nel Cairo, pero estropiar nel camín y nunca funcionó. El segundu obeliscu, que nunca salió d'Exiptu, foi oficialmente «devueltu» per Francia en 1981, de primeres del primer mandatu de François Mitterrand.
L'agrandamientu del templu siguió nel periodu tardíu d'Exiptu. Los faraones nubios de la XXV dinastía añedieron el muriu de cortil amás d'un grupu arquiteutónicu de columnes formando un ante-patiu. La cortil foi reacondicionado o restauráu por Nectanebo II, faraón de la XXX dinastía, al igual que tolos templos de Tebas. Construyiríen igualmente l'avenida d'esfinxes que xunía'l templu de Luxor al de Karnak, amás d'un pequeñu templu dedicáu a Isis.
Tebas paez ser abandonada y maltratada polos conquistadores sirios y perses, y el desenvolvimientu del templu foi abandonáu. Alexandru Magnu reacondicionó la sala de la barca, faciendo alzar los cuatro columnes que sosteníen el techu. Inda puede vese l'allugamientu de les bases d'estes columnes sobresaliendo de los cimientos d'esta capiya. Esta forma, cola capiya que Filipo III de Macedonia fixo construyir pal templu d'Amón-Ra en Karnak ye un exemplu irreemplazable d'arquiteutura relixosa d'esti periodu de transición históricu pa la ciudá de Tebas.
Otramiente, dende l'empiezu de la dómina griega, puede constatase cuanta atención apurrieron los primeros monarques de la nueva dinastía a los santuarios de la ciudá santa.
Finalmente, na dómina romana, el templu foi convertíu n'edificiu militar. Nesta dómina, los sacerdotes soterraron piadosamente una serie d'imáxenes de dioses y reis nuna favissa qu'habilitaren nel gran patiu solar d'Amenhotep III. Estes estatues, delles úniques nel so xéneru, fueron afayaes en 1989 y tán anguaño espuestes nel muséu de Luxor.
Na so versión final, el templu de Luxor midía más de 260 metros de llargu y 50 d'anchu.
Luxor y l'urbanismu relixosu de Tebas
thumb|left|Avenida d'esfinxes na entrada del templu de Luxor.
El templu de Luxor ye'l complementu meridional del gran templu de Amón en Karnak, na midida na que taba dedicáu a la tríada tebana pero, sobremanera, al Ka de forzar proxenitora del dios dinásticu representáu sol aspeutu d'Amón-Min. Asitiaos a pocu más de dos quilómetros l'unu del otru, los dos templos taben xuníos por un dromos bordiáu de setecientes esfinxes con cabeza de carneru y d'estaciones o capiyes onde se paraben les barques de la tríada tebana na gran Fiesta de Opet. Sol reinu de Nectanebo I, esta avenida ceremonial foi afatada con esfinxes de cara humana (androesfinges) del llau del templu de Luxor. El dromos constituyía l'articulación principal de la ciudá que la travesaba de norte a sur, estremándola nun barriu occidental que bordiaba'l Nilu ónde s'atopaba'l puertu, los barrios populares y el de los artesanos, y un barriu oriental probablemente más residencial que s'estendía ente los grandes templos y contenía numberosos santuarios partíos a lo llargo de les grandes aveníes empedriaes que cuadriculaban la ciudá.
Construyíu alredor del santuariu d'Amón-Min y de la capiya qu'acoyía la barca sagrada que portaba la efixe de Amón mientres la so procesión añal. Nella'l dios dexaba la so residencia en Karnak en compañía de la so esposa Mut y el so fíu Jonsu, el dios llunar, pa dir vía fluvial a Luxor. Ellí, el dios algamaba'l so aspeutu fértil, como Amón-Min. Entós, a la fin de la fiesta que duraba once díes orixinalmente, volvía, siempres en compañía de la so familia divina, a Karnak, esta vegada pol gran dromos. La ceremonia taba encabezada pol faraón, que presidía tamién el ciclu de renovación eternu simbolizáu pola llegada de la crecida del Nilu.
El templu sufrió les roxures del periodu amarniense, yá que yera l'edificiu central qu'allugaba a la vieya divinidá de Tebas. Los faraones que siguen a Akenatón dedicar a atenuar los desperfectos restaurando, delles vegaes torpemente, los relieves estropiaos, pero l'amartelláu de los relieves foi tan intensu qu'inda son visibles trazar nos arquitrabes de la gran columnata ónde'l nome y l'imaxe d'Amón fueren borraos del cartuchu d'Amenhotep.
El templu de Luxor yera un elementu esencial del urbanismu relixosu de Tebas amás de para la teoloxía amoniense, a tal puntu que cuando los faraones de la XXI dinastía escoyeron Tanis como nueva capital, quixeron edificar la so ciudá col mesmu modelu, previendo nel sur del conxuntu un nuevu templu dedicáu a Amón d'Opet, que tamién taba xuníu al templu consagráu a Amón-Ra al norte.
Luxor, llugar de cultu milenariu
thumb|Muro de la sala hipóstila del templu de Luxor, tresformáu na dómina romana. thumb|Mezquita de Abu el-Hagag, alzada sobre los restos del primer patiu del templu de Luxor.
Como los otros santuarios de la ciudá, Luxor recibió atención per parte de los postreros Ptolomeos a quien podemos atribuyir el pequeñu templu de Serapis qu'acueye al visitante que percuerre'l dromos. Ye a partir de la dómina romana cuando'l cayente del templu empieza. Ello ye que dende los primeros años de la kratesis, una guarnición romana instalar en Luxor. Una capiya n'honor d'Augusto ye habilitada na habitación del rei divín y, nesta ocasión, l'accesu a les sales ye modificáu, siendo la función inicial de templu tresformada irremediablemente. Les puertes axiales son tapiaes y créase un ábside p'allugar la estatua del emperador. Realizóse una nueva decoración nos murios de la sala, añediendo una capa d'estuco pintáu con figures d'estilu puramente grecorromanu. Estos frescos, que yeren visibles fai una decena d'años, aguanten mal a la xubida del nivel freáticu qu'amenacia'l llugar, faciendo que'l estuco cáyase adulces, dexando ver los relieves orixinales de la XVIII dinastía, cubiertos dende hai 2000 años.
Nel sieglu III, el templu de Luxor ye tresformáu en castrum, allugando la lexón encargada de defender los limes asitiáu al sur en Asuán contra los blemios, pueblu nómada. El muriu ye reconstruyíu y añedir puertes fortificaes reutilizando elementos del templu. Llégase inclusive a cortar un colosu de Ramsés II pa llograr bloques destinaos a sirvir de dintel y d'arquitrabes a les puertes que defenden la fortaleza. Una verdadera ciudá de guarnición desenvolver nel interior de la cortil, coles sos víes cortándose n'ángulu rectu y delimitando los barrios o insulae, nos cualos son edificaos el Foru romanu y basíliques. El templu, convertíu en santuariu romanu, debía entós allugar les estatues del cultu imperial.
Cuando l'imperiu romanu adopta'l cristianismu, constrúyense numberoses ilesies na cortil, una nel patiu de Ramsés II. Inda puede vese un tabique, constituyíu de gruesos bloques provenientes ensin dulda de los murios esmantelaos del templu d'Amenofis III. Dempués de la conquista musulmana, construyóse enriba de la ilesia una mezquita n'honor del santu llocal, Abu el-Hagag, ónde se caltienen les sos reliquies.
El templu de Luxor ye unu de los más antiguos llugares de cultu del mundu. Ello ye que realizóse diverses práutiques relixoses nesti llugar mientres más de 3500 años. A delles hores del día, y sobremanera los vienres, la llamada al rezu del muecín resona ente les columnates d'estes vieyes ruines de Tebas.
Adriana Louvier
Adriana Louvier Vargas ye una actriz mexicana.
Biografía
Estudió la carrera d'actuación nel Centru de Formación Actoral de TV Azteca, lo cual dexó-y l'acercamientu a la televisión al traviés de telenoveles como Namórate, La heredera, Amor en custodia, Tengo tou sacante a ti, Emperatriz, ente otros.
En teatru participó en puestes n'escena como Crímenes del corazón y Freses pel iviernu, de Raúl Quintanilla. El cine foi una gran pauta na so carrera, na so filmografía destaquen: Adiós, mundu cruel, del direutor Jack Zaha; Espaciu interior, de Carlos Parlange y onde comparte creitos con Ana Serradilla, Marina de Tavira y Kuno Becker; darréu filmó la película Amar nun ye querer, dirixida por Guillermo Barba.
En 2012, treslladar a Televisa pa interpretar a Olga, l'antagonista principal de Corona de llárimes, producción de José Alberto Castro, protagonizada por Victoria Ruffo.
En 2013, participó na telenovela Quiero amar, onde compartió creitos con Karyme Lozano, Cristián de la Fuente, Diana Bracho, Flavio Medina y José Elías Moreno.
En 2014, protagoniza la telenovela Yo no creo en los hombres al llau de Gabriel Soto, y tamién participó nes películes Fachon Models y Más negru que la nueche.
En 2015, participa xunto a Jaime Camil na película Ilusiones S.A..
En 2016, protagoniza la telenovela orixinal Ensin rastru de ti producida por Silvia Cano y comparte creitos con Danilo Carrera y Ana Layevska.
En 2017-18, participa nuevamente xunto con Gabriel Soto na telenovela Cayer en tentación producida por Giselle González, y actuó al llau de Silvia Navarro, Carlos Ferro, José Manuel Rincón, ente otros.
Cine
Models]] (2014) - Carolina *Sobre ella'' (2013) - Sandra *Hidden Moon (2012) - Apolonia suerte del mundu]] (2010) - Elena *Déxalo asina'' (2007) te quiero]]'' (2005) - Tania (Curtiumetraxe)
Series
rastru de ti|Ensin rastru de ti]]'' (2016) - Julia Borges / Lorena Mendoza
Televisión
en custodia (Méxicu)|Amor en custodia]]'' (2005-2006) - Tatiana Aguirre Velasco / Lucía *La heredera (2004-2005) Linda Arellano (2003) - Patu *La muyer de Lorenzo (2003) - Silvia Estévez
Junji Koizumi
Junji Koizumi (小泉 淳嗣, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Campeonatu d'Europa de Rally
thumb|[[Patrick Snijers nel Rally de Ypres de 2011 con un Mini JCW S2000.]]
Historia
Ente los años 40 y 50 n'Europa foise consolidando un calendariu internacional de pruebes nes qu'inclusive les inscripciones empezaron a ser masives, llegando a les 404 del Rally de Montecarlu de 1953 o les 242 del RAC de 1952.
La FIA creó en 1953 el Campeonatu Européu de Rally de diez o doce eventos. L'européu yera l'únicu campeonatu de rally naquellos años y primeramente nengún equipu plantegaba ganáselo, yá que solamente allegaben a aquelles pruebes más cercanes y asina, cuasi ensin querelo'l alemanes fueron los primeros vencedores, a cencielles por tar más cerca de la mayoría de les pruebes y poder sumar más puntos.
Les pruebes que s'incluyeron primeramente nel européu fueron: Rally de Montecarlu, Rally Acrópolis, Rally de Sanremo, Rally Mil Lago, Rally de Suecia, Rally RAC y otres sumíes o veníes a menos como Rally de los Alpes Austriacos, Liexa-Sofía-Liexa, la Copa de los Alpes, Rally de Xinebra, Rally de Polonia o'l Tulip Rally holandés. Escluyéronse aquelles pruebes que calteníen el vieyu formatu de pruebes en carreteres abiertes y solo incluyéronse les que teníen tramos cronometraos zarraos al tránsitu rodáu.
Na década de los 50 y 60 los participantes yeren na so gran mayoría pilotos privaos que corríen más por diversión que por otra cosa. A mediaos de los 60 les marques fabricantes de vehículos empezaron a formar los primeres equipos oficiales, sicasí siguíen más comenenciudos en ganar pruebes populares, como'l Montecarlu, qu'en sumar puntos pal Campeonatu Européu. Una prueba d'ello ye que'l vencedor de 1960, l'alemán Walter Schock ganó puntuando solo en cuatro de diez pruebes esistentes y al añu siguiente Hans Jochim Walter tamién venció ensin ganar en nenguna prueba.
thumb|[[Rauno Aaltonen, Pauli Toivonen y Timo Mäkinen, nel Rally de Finlandia de 1965. Los dos primeros ganaron el campeonatu d'Europa.]] Esta singularidá del campeonatu empezó a camudar cola apaición del equipu oficial BMC, que lo siguió de manera regular, cuntando con pilotos profesionales y bonos mecánicos, llogrando la corona en 1965 col finlandés Rauno Aaltonen.
En 1966 y 1967 la FIA decidió dar popularidá al campeonatu polo qu'aumentó'l númberu de pruebes y otorgar tres títulos, unu per grupu: Grupu 1, Grupu 2 y Grupu 3 y en 1968 introducióse'l de Campeonatu de Constructores con pruebes distintes al de Pilotos. Aun así, namái l'equipu BMC y Porsche siguieron de manera regular el Campeonatu.
El Campeonatu Européu sirvió como anticipu del Campeonatu Internacional de Marques que se punxo en marcha en 1970 y cuando en 1973 nació Campeonatu del Mundu de Rally, este foi apostráu a un segundu planu del que nunca más saldría.
Dómina dorada
A partir de 1970 l'Européu cuntó con pruebes distintes a les del Mundial y el so calendariu foi aumentar, nun xestu de la FIA pa premiar a aquelles pruebes nacionales que nun podíen aspirar al Mundial. A pesar d'ello'l campeonatu yera prohibitivu por cuenta del so altu costu y solo yera siguíu por pilotos privaos y de manera irregular. Con tou, ente 1977 y 1983 l'européu vivió la so dómina dorada. Delles marques aprovechar como bancu de pruebes de los sos nuevos vehículos: Lancia probó'l Stratos antes de llanzalo al mundial y delles marques probaron a los sos equipos nuevos, como Opel que llogró'l títulu européu en 1975 con Walter Röhrl como pilotu. L'alemán Röhrl y l'italianu Massimo Biasion son los únicos ganadores del campeonatu que depués fueron campeones del mundu.
Pa estremar les distintes pruebes del calendariu la Federación dio a cada prueba un coeficiente que diba de 1 a 4, siendo 1 el valor más pequeñu y 4 el mayor. D'esta manera, un pilotu que ganara nuna prueba de coeficiente 4 valía lo mesmo qu'otru que ganara en cuatro de coeficiente 1. Los rallies que cuntaben con un mayor coeficiente yeren: Rally de Francia y Rally Antibes (Francia), Boucles de Spa y 24 hores de Ypres (Bélxica), Rally de Manx y Rally d'Escocia (Gran Bretaña), Rally Costa Smeralda y Rally Islla d'Elba (Italia), Rally de Polonia, Rally de Xipre, Rally de Bulgaria, Rally d'Alemaña, Rally de Madeira (Portugal), Rally Halkidikis (Grecia) y Rally Costa Brava (España).
Los equipos oficiales que siguíen el campeonatu yeren aquellos que nun cuntaben con presupuestu pa encarar el mundial como Seat, British Leyland, Alfa Romeo, Lancia Chardonnet, Fiat Francia y Opel Conrero. A los oficiales sumábense-yos equipos privaos con vehículos de primer nivel como'l Porsche 911 SC d'Antonio Zanini, los Vauxhall Chevette pilotaos por Russell Brookes y Penti Airikkala, los Porsches de Robert Droogmans y Patrick Snijers o'l Ferrari 308 GTB de Jean-Claude Andruet.
De 1983 a 1991 tolos ganadores européu dir con vehículos del Grupu Fiat que monopolizaron el certame torgando a otres marques faese con dalgún títulu. Solo'l finlandés Henri Toivonen fixo daqué de guerra en 1984 al italianu Carlo Capone (vencedor del campeonatu), con un Porsche preparáu por Prodrive.
Nos últimos años el Campeonatu d'Europa volvió a los sos oríxenes. A la solombra del mundial y magar da-y el mesmu formatu qu'esti y modificar los coeficientes por 20, 10, 5 y 2, convirtióse nun campeonatu que nun interesa a les marques y solo los pilotos privaos que se fixeron col títulu facer ensin necesidá d'encarar el calendariu completu. Amás de esto, munches pruebes del européu sumieron como'l Costa Smeralda o'l Tour de Francia y otres pasáronse al mundial como'l Cataluña, Alemaña, Xipre o Turquía.
Copes Rexonales
Sicasí la creación de les distintes copes, que nun incluyía pruebes en Gran Bretaña y Francia nun supunxo nengún curiosu pal campeonatu.