cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thrash metal
Orixe ya influencies
La primer banda que llegaría a concretar el soníu típicu del estilu foi Metallica, apaeciendo na escena coles maquetes Power Metal n'abril de 1982, siguida por Non Life 'til Leather en xunetu de 1982 y el so primer discu d'estudiu, Kill 'Em All, en xunetu de 1983. Este ye'l discu qu'asitia les bases del thrash metal; cargáu de velocidá y solos de guitarra arrolladores, crudu, eclécticu y que nun plantegaba compromisos con nada nin con naide yá que yera un xéneru musical desenvolviéndose llibremente. Nel intre fueron influencia decisiva pa bandes como Slayer o Exodus, llevando a dambes a un soníu inda más agresivu.
thumb|left|[[Megadeth utilizó l'estilu thrash metal y desenvolviólo llargamente nes sos producciones sonores.]] Darréu en 1985 la banda Overkill publicó'l so álbum debú, Feel the Fire, y Slayer fixo lo propio col so fundamental EP Haunting the Chapel de 1984, que incluyía'l cantar "Chemical Warfare". Estos fechos llevaron a la formación d'un thrash más escuru y duru, como'l que puede reparase nel discu de Exodus, Bonded by Blood, o'l de Slayer, Hell Awaits, dambos de 1985. Anguaño tamién debutaba Artillery con Fear of Tomorrow, Hyrax con Raging Violence y Megadeth, banda d'el ex-guitarrista de Metallica Dave Mustaine, con Killing Is My Business... And Business Is Good!.
Metallica tamién llanza'l so segundu álbum d'estudiu en 1984, Ride the Lightning, onde sentaba les bases pa la evolución a un estilu más escuru y depuráu, alloñar del primer thrash ruidosu y desprolijo de Kill 'Em All. Pero ye en 1986 cuando'l thrash llegó al so puntu más altu, cuando salieron a la lluz dellos álbumes, por destacar dalgunos; Peace Sells... But Who's Buying?, Reign in Blood, Darkness Descends, Obsessed By Cruelty, Pleasure to Kill, Zombie Attack, Queen of Siam, Game Over, Eternal Devastation y Master of Puppets, aportando a consideráu'l "añu mundial del metal".
Master of Puppets de Metallica ye consideráu'l trabayu más importante del thrash metal polo xeneral pola so influencia y el desenvolvimientu del xéneru. Siendo xunto con Rust in Peace, Reign In Blood y Spreading The Disease los cuatro álbumes que-y valieron a Metallica, Megadeth, Slayer y Anthrax respeutivamente, el llamatu de Los cuatro grandes del thrash metal.
Desenvolvimientu del estilu
El thrash desenvolver a finales de los ochenta, influyendo a otros subxéneros y a bandes como Possessed. Possessed ye una de les primeres bandes que desenvolvieron el xéneru musical denomináu death metal y publicaron una maqueta en 1984 con un thrash metal más escuru y underground. Unu de los primeros exemplos d'esti xéneru musical son los clásicos Seven Churches de dicha banda y Bestial Devastation del grupu Sepultura dambos del añu 1985. Tamién d'esi mesmu añu ye'l debú de la banda estandarte del thrash italianu : Bulldozer col so álbum The Day of Wrath. El discu del grupu Watchtower, Energetic Disassembly (1985) punxo nuevos estándares a la composición téunica (que dempués sería llamáu metal progresivu), influyida pol jazz que yá tomaren bandes como Megadeth, que depués foi desenvuelta pol grupu Coroner o bandes de death metal téunicu como Atheist o Cynic, según los trabayos de la década de los 90 del grupu Death. Cabo resaltar tamién la escena de Brasil importante na evolución del xéneru, les bandes más representatives fueron Sepultura, Sarcófagu, Korzus y Expulser.
Tamién esistieron grupos como Dirty Rotten Imbeciles, Suicidal Tendencies y S.O.D. qu'amestaben entá más inflúis hardcore punk al thrash tradicional, creando'l llamáu crossover thrash, que sería una base pa l'apaición del metalcore y del groove metal nos años 90.
Especial atención merez el thrash desenvueltu n'Alemaña, abondo rápido y agresivu comparáu con dalgunos de los sos colegues norteamericanos. Bandes como Sodom y Destruction presenten una propuesta bastante escura y malina, que sirviría d'inspiración al posterior black metal; tamién abondo destacaos son los "cerveceros" Tankard y el grupu Kreator, quien colos sos primeros trabayos demostraron cruciar la llinia del thrash metal, metiéndose más a un death metal old school. Tamién vamos destacar del thrash metal alemán a Deathrow un grupu qu'evolucionó a un thrash bien téunicu.
Nel añu 1988 el xéneru taba enchíu con bien de bandes. Esti fechu nun influyó a la de que dellos discos posteriores fueren consideraos "clásicos". Forbidden, un grupu qu'apaeció relativamente tarde na escena de la Bay Area debutó cola aclamada tema "Forbidden Evil". Testament foi tamién una banda bien importante que fizo un debú increíble col so álbum The Legacy nel añu 1987, y los sos álbumes posteriores The New Order y Practice What You Preach consagraron a Testament al grau d'asitiase al llau de los cuatro grandes del thrash metal. Tampoco pueden escaecese apurrir de delles bandes, como Atrophy o Sacred Reich, que magar nun tuvieron tanto ésitu, ayudaron a la escena del momentu.
La banda Vio-lence, por casu, debutó col so aclamáu álbum Eternal Nightmare que tenía tamién una clara influencia del thrash metal. Sadus foi tamién una banda importante, que debutó col so álbum Illusions (Chemical Exposure), que tenía un soníu dafechu distintu al d'otres bandes, yá que combinaba'l thrash metal col death metal y el metal progresivu. Annihilator, una banda canadiense, debutó en 1989 col so álbum Alice in Hell.
De la mesma forma, el xéneru enllenóse igualmente de grupos que nun apurríen nada al soníu del xéneru musical, esto ye, nun lo faíen evolucionar. Nos años 1990 esti fechu y l'apaición del nuevu xéneru musical grunge fixeron que les empreses discográfiques yá nun s'interesaren pola música d'esti xéneru hasta qu'adulces foi casi escaecíu.
Resurdimientu
A partir del 2000 el thrash metal empezó a cobrar un pocu de fuercia, dempués del olvidu y descuidu que sufrió na década de los años 1990. Bandes que s'alloñaren del xéneru empezaron a sacar discos de thrash metal como Kreator con Violent Revolution, Sodom con M-16 llanzaos en 2001 o Destruction con All Hell Breaks Loose, llanzáu nel 2000. Apocayá más bandes empezaron a sacar álbumes de thrash metal como Megadeth con Endgame, Death Angel con Killing Season, Exodus con Exhibit B: The Human Condition, Testament con The Formation of Damnation, Overkill con Ironbound, Slayer con Christ Illusion o Anthrax con Worship Music.
Bandes que se dixebraron na década de 1990 axuntáronse, tal ye'l casu de Nuclear Assault, Hirax, Toxik, ente otres. Lo qu'ayudó a un completu resurdimientu del thrash metal, ye un movimientu que dalgunos llamen Revival thrash metal, que ye l'apaición de nueves bandes como Violator, Evile, Warbringer, Kraptor, Municipal Waste, Toxic Holocaust, The Force, Crisix, Angelus Apatrida, Drunked, Havok ente munches otres; na so mayoría éstes quieren alicar el soníu thrash de los años 1980.
Escenes rexonales
Al igual que munchos xéneros musicales, el thrash tien les sos propies escenes de base rexonal, caúna de les cualos tien un soníu llixeramente distintu:
Takehiro Tomiyasu
Takehiro Tomiyasu (冨安 健洋, ), ye un futbolista xaponés.
Saint-Marcel (Saona y Loira)
Tien una población de y una superficie de  km².
Patia rhetes
Patia rhetes ye una especie de caparina, de la familia de les piérides, que foi descrita orixinalmente col nome de Leptalis rhetes, por Hewitson, en 1857, a partir d'exemplares procedentes de Colombia.
Distribución
Patia rhetes tienen una distribución acutada a la rexón Neotropical y foi reportada en Bolivia, Colombia y Ecuador.
Llista d'asteroides/84901–85000
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Ron (Samartín)
Alcuéntrase a 1,5 km de Samartín, la capital del conceyu, a un altor mediu de 684 msnm y tien una población de.
Ryosuke Yamanaka
Ryosuke Yamanaka (山中 亮輔, ), ye un futbolista xaponés.
San Pedro d'Agüeira (Samartín)
San Pedro d'Agüeira ye una aldea de la parroquia de Samartín nel conceyu asturianu de Samartín d'Ozcos.
Alcuéntrase a 5 km de Samartín, la capital del conceyu, a un altor mediu de 467 msnm y tien una población de.
Saint-Marcelin-de-Cray
Saint-Marcelin-de-Cray ye una comuña francesa del departamentu de Saona y Loira, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Celaenorrhinus aegiochus
La Celaenorrhinus aegiochus ye una especie de caparina de la familia Hesperiidae que foi descrita orixinalmente col nome d'Eudamus aegiochus, por W.C. Hewitson, en 1876, a partir d'exemplares procedentes de Panamá.
Distribución
La Celaenorrhinus aegiochus tien una distribución acutada a la rexón neotropical y foi reportada en Costa Rica, Panamá y Colombia.
Plantes güéspedes
Nun se conocen les plantes hospederas de Celaenorrhinus aegiochus.
Piero della Francesca
Biografía
La reconstrucción biográfica de la vida de Piero ye una empresa trabayosa a la que se dedicaron xeneraciones d'estudiosos, en ficies de los más débiles nicios, na escasez xeneral de documentos oficiales fiables que nos llegaron. La so propia obra llegó namái de forma fragmentaria, con numberoses perdes d'estrema importancia, ente les que destaquen los frescos executaos pal Palaciu Apostólicu, sustituyíos nel sieglu XVI polos frescos de Rafael.
Primeros años
Piero nació nun añu ensin precisar ente'l 1406 y el 1420, en Sansepolcro, que Vasari llapada «Borgo San Sepolcro», rexón de la Toscana. Esti territoriu fronterizu, a mediaos del sieglu XV, camudó en diverses ocasiones de soberanía: nun principiu taba en manes de Rimini, dempués foi de la República de Florencia y más tarde pasó a la posesión del Papáu. La fecha de nacencia desconozse, porque una quema nos archivos comunales de Sansepolcro destruyó les actes de nacencia del rexistru civil. Un primer documentu que menta a Piero como testigu ye un testamentu datáu'l 8 d'ochobre de 1436, del cual deduzse que l'artista tenía de tener yá siquier la edá prescrita de venti años pa un documentu oficial. Según Giorgio Vasari en Les vides de los más escelentes arquiteutos, pintores y escultores italianos dende Cimabue a los nuesos tiempos, Piero, que morrió nel añu 1492, tenía 86 años nel momentu de la so muerte, lo que remontaría la so fecha de nacencia al añu 1406 pero esta noticia considérase errónea, yá que los sos padres cásase nel añu 1413.
Foi un artista itinerante, que trabayó en diverses llocalidaes del centru y norte d'Italia, nuna actitú comparable a otros contemporáneos como la de Leon Battista Alberti.
thumb|200px|Virxe con Neñu (h. 1440). Tuvo De tener una primer educación dientro del negociu familiar, pa dempués formase como pintor, magar nun se sabe con seguridá cómo, anque probablemente foi nel mesmu Sansepulcro, ciudá de frontera cultural, ente les influencies florentines, sienesas y apurras umbros. Pudo aprender el so arte d'unu de los varios artistes sieneses que trabayaben en Sansepulcro mientres la so mocedá. Tamién s'apuntó la posibilidá d'una formación n'Umbría, d'onde-y provendría'l gustu pola pintura de paisaxes y l'usu de colores delicaos. El primer artista col que collaboró foi Antonio de Anghiari, sociu del so padre na fabricación d'estandartes, activu y residente en Sansepulcro, como atestigua'l 27 de mayu de 1430 un documentu de pagu a Piero pola pintura d'estandartes y banderes coles insinies de la Comuña y del gobiernu papal, puestos percima d'una puerta de les muralles. Con Antonio de Anghiari collaboraría ente l'añu 1432 y 1436. En 1438 ta de nuevu documentáu en Sansepolcro, onde se-y menta ente los otros ayudantes d'Antonio de Anghiari, a quien se confió, nun primer momentu, l'encargu pal retablu de la ilesia de San Francisco (depués realizada por Sassetta). Saber si Piero formar con Antonio como maestru ye malo de dicir, yá que d'esti postreru nun se caltién nenguna obra cierta.
Con Domenico Venecianu
thumb|200px|left|Restos de les Hestories de la Virxe de San Gil, Florencia. En 1439 ta documentáu per primer vegada en Florencia, onde quiciabes recibió la so verdadera formación, pue ser que tuviera ellí yá en redol al añu 1435. Aquel día, Masaccio yá llevaba muertu una década. Tuvo d'aprendiz con Domenico Veneziano, y cítase-y el 7 de setiembre de 1439 ente los sos ayudantes nun ciclu de frescos dedicaos la Vida de la Virxe nel coru de San Gil (anguaño Santa María la Nuova), güei perdíos. Conoció a Fra Anxélicu, gracies al cual tuvo accesu a la obra del difuntu Masaccio y tamién a otros maestros de la dómina como Brunelleschi. La maestría del arte de la perspeutiva, la pintura lluminosa y la paleta perclaro y suntuoso de Domenico Veneziano influyeron en Piero, pero tamién la moderna y brengosa de Masaccio, lo que dio forma a delles de les carauterístiques fundamentales de la so obra posterior. Piero conoció les diverses soluciones que'l Prerrenacimientu florentín daba a los problemes de la representación del cuerpu humanu y de cómo reflexar l'espaciu tridimensional sobre una superficie bidimensional. Per un sitiu siguía vixente'l linearismo y el llirismu de Fra Anxélicu, Benozzo Gozzoli o Filippo Lippi, y por otru, taba'l realismu xeométricu de Paolo Uccello. Piero aprendió cómo llograr representar una lluz atmosférico, añediendo una gran proporción d'aceite nos amiestos de color.
Probablemente yá collaborara con Domenico en Perugia en 1437-1438 y, según Vasari, los dos trabayaron tamién en Loreto, na ilesia de Santa María, esta obra dexar inacabada y terminar Luca Signorelli.
La primer obra que se caltién ye la Virxe con Neñu, anguaño na florentina Coleición Contini Bonacossi, atribuyida per vegada primera a Piero nel añu 1942 por Roberto Longhi, que data nos años 1435-1440, cuando Piero entá trabayaba como collaborador de Domenico Veneziano. Na parte posterior de la tabla ta pintáu un vasu, como exerciciu de perspeutiva.
Pal añu 1442 Piero taba de vuelta en Sansepolcro onde foi nomáu unu de los «consiglieri popolari» del conseyu comunal. El 11 de xineru de 1445 recibió de la Confrería de la Misericordia local l'encargu d'un retablu pal altar de la so ilesia: el contratu prevía la realización de la obra en tres años y la so completa autografía, magar se dilató a lo llargo de los quince años siguientes y parte del mesmu debe a collaboradores del so taller. Inda nel añu 1462 la confrería de Sansepolcro realizaba un pagu a Marcu di Benedetto de' Franceschi, hermanu de Piero y el so representante na so ausencia, a cuenta d'esti retablu. La parte más conocida d'esti retablu ye la tabla central, posiblemente la postrera en pintase, que representa a la Virxe de la Misericordia. La confrería esixólu que'l fondu del retablu fuera doráu, traza arcaizante y inusual en Piero.
D'esta primer dómina ye bien posible que seya una de les sos más famoses obres, el Bautismu de Cristu, originariamente el panel central d'un gran trípticu. El so datación ye revesosa, hasta'l puntu de que dalgunos la consideren la primer obra de Piero. Dellos elementos iconográficos, como la presencia de dignatarios bizantinos no fondero, faen que s'asitie la obra en redol a 1439, añu del Conciliu de Basilea-Ferrara-Florencia nel que se reunificaron efímeramente les ilesies d'Occidente y Oriente. Otros daten la obra más tarde, en redol al 1460.
Viaxes
Llueu foi solicitáu por diversu príncipes. Nos años cuarenta tuvo en delles cortes italianes: Urbino, Ferrara y probablemente Boloña, realizando frescos que se perdieron por completu. En Ferrara trabayó ente'l 1447 y el 1448 para Lionello d'Esti, marqués de Ferrara. En 1449 executó dellos frescos nel Castiellu de los Este y la ilesia de San Andrés de Ferrara, tamién perdíos. Quiciabes tuviera equí un primer contautu cola pintura flamenca, atopando a Rogier van der Weyden direutamente o al traviés de les obres que dexara na corte. Esta influencia flamenca ye particularmente evidente si pensar nel so precoz usu de la pintura al oleu. Piero influyó nel posterior pintor ferrarés Cosme Tura.
El 18 de marzu de 1450 ta documentáu en Ancona, como atestigua'l testamentu (recuperáu apocayá por Matteo Mazzalupi) de la vilba del conde Giovanni di messer Francesco Ferretti. Nel documentu'l notariu especifica que los testigos son toos ciudadanos y habitantes de Ancona», polo que Piero foi probablemente güéspede por cierto tiempu de la importante familia anconetana y quiciabes pa ellos pintara la tablilla de San Jerónimo penitente, datada precisamente en 1450. De los mesmos años procede'l bien paecíu San Jerónimo y el donante Girolamo Amadi. En dambos rexistra un interés pol paisaxe y pola fayadiza representación de los detalles, poles variaciones de los materiales y del «llustru» (esto ye de reflexos de lluces), que pueden ser esplicaes namái al traviés d'una conocencia direuta de la pintura flamenca. Vasari recuerda tamién unos Casamientos de la Virxe sobre l'altar de San José na catedral, yá desapaecíu nel 1821.
thumb|300px|Pandolfo Malatesta a los pies del so santu patrón. thumb|350px|L'adoración del Árbol Sagráu pola reina de Saba y L'alcuentru ente Salomón y la reina de Saba, dempués de 1452. En 1451 foi a Rimini, llamáu por Segismundo Pandolfo Malatesta. Entós executó, pal famosu Templu Malatestiano, el so conocíu frescu votivo monumental de Pandolfo Malatesta a los pies del so santu patrón, del añu 1451, nel que la escena enmarcar nun trampantojo. Tamién fixo un retrato del condotiero. Equí probablemente pudo conocer a otru famosu matemáticu y arquiteutu del Renacimientu, Leon Battista Alberti.
Nel añu 1452, Piero della Francesca foi llamáu a realizar, en sustitución de Bicci di Lorenzo la qu'acabaría conociéndose como la so obra maestra y una de les más significatives del Renacimientu: los frescos de la basílica de San Francisco en Arezzo, dedicaos a la Lleenda de la Santa Cruz. Foi la familia Bacci, la más rica de Arezzo, la que decidió decorar el coru o capiya mayor de la ilesia dedicada a San Francisco. Nel añu 1447 contrataron pa ello a Bicci di Lorenzo, de tradición tardogótica, pero namái consiguió acabar el frescu de la bóveda, enantes de finar. Contrataron entós a Piero della Francesca p'acabalo, datándose la so realización ente l'añu 1452 y 1466, anque tamién se consideró como posible qu'acabara enantes del añu 1459. Ye bien posible que trabayara en dos fases, una primera ente 1452 y 1458, y una segunda al so regresu de Roma. A finales del 1466 la confrería aretina de l'Anunciada encargó-y un estandarte cola Anunciación, citando nel contratu l'ésitu de los frescos de San Francisco como motivu del encargu poro, p'aquella fecha, el ciclu tenía que tar acabáu. Nesta obra pueden apreciase carauterístiques que faen de Piero un precursor del Alto Renacimientu, como la composición clara qu'emplega magistralmente la perspeutiva xeométrica, el tratamientu rico y novedoso de la lluz (tomáu de Domenico Veneziano) y el so cromatismu almirable, delicáu y claro.
Obres de maduror
La realización de la obra de Arezzo foi simultanea cola d'otres obres y cola so estancia n'otres llocalidaes. Asina, en 1453, tornó a Sansepolcro onde, al añu siguiente, robló un contratu pa un retablu con destín al altar mayor de la ilesia agustiniana, conocíu como Retablu o Polípticu de San Agustín. Trabayó nesti proyeutu dende 1454 y nun s'acabó hasta 1469, como evidencia'l pagu realizáu, quiciabes el postreru, el 14 de payares d'esi añu. Nestos paneles poner n'evidencia, nuevamente, el so fondu interés nel estudiu teóricu de la perspeutiva y el so enfoque contemplativu. La obra ye bien innovadora, escareciendo de fondu d'oru, sustituyíu per un cielu abiertu ente balustres clasicistes, y coles figures de los santos d'una linealidad y monumentalidad acentuaes. Anguaño namái queden cuatro paneles.
Tamién tuvo en Roma, en siquier dos causes. Una primer vegada, llamáu pol papa Nicolás V (m. 1455), na qu'executó frescos na Basílica de Santa María la Mayor, de los que namái queden restos, en concretu un San Lucas pintáu probablemente pol so taller, ente que nada se caltuvo de les obres dafechu autógrafas. La segunda vegada, foi cuando lo llamó'l papa Pío II, qu'acababa de ser escoyíu. Antes de colase de Sansepolcro, designó al so hermanu Marco como representante, en previsión d'una llarga ausencia. Pío II encargó-y pintar la so habitación nel Palaciu Apostólicu; esta obra foi destruyida nel sieglu XVI pa dexar sitiu a la primera de les Estancies Vaticanes de Rafael. La tesorería papal emitió un documentu, datáu'l 12 d'abril de 1459 pal pagu de 140 florinos por ciertes pintures» na cámara de La so Santidá El nuesu Señor» thumb|left|La [[Resurrección (Piero della Francesca)|Resurrección, 1450-1463.]] Otres obres de maduror son la Virxe del partu (1455-1465) y La resurrección de Cristu (1450-1463). La Virxe del Partu realizar en tan solo siete xornaes, pa la capiya de l'antigua ilesia de Santa María de Nomentana del campusantu de Monterchi, aldega vecina de Sansepolcro y de la que yera orixinaria la so madre. El modelu iconográfico, la Virxe del Partu, nun yera bien frecuente. Emplegó materiales d'alta calidá, como una cantidá considerable d'azul marino que se llograba a partir de lapislázuli importáu. Nesta obra puede apreciase la obsesión de Piero pola simetría, que lu lleva a asitiar a dos ánxeles idénticos, unu a cada llau de la Virxe, utilizando'l mesmu cartón. La resurrección de Cristu, pela so parte, ye obra notable al utilizar diverses perspectives. Foi pintada en Arezzo, cerca de la so ciudá natal, de la que trabayaba nos frescos de la Lleenda de la Santa Cruz.
El 6 de payares de 1459 morrió la madre de Piero y el 20 de febreru de 1464 el so padre. Nel añu 1460 alcuéntrase en Sansepolcro, onde robló y dató el frescu de San Luis de Tolosa. Hai que recordar qu'en 1462 fixéron-y un pagu pol Polípticu de la Misericordia. En 1466 Piero pintó'l frescu d'una Madalena na Catedral de Arezzo, y encargar, como yá se señaló, l'estandarte pa la confrería de l'Anunciada, qu'apurrió en Arezzo nel añu 1468.
thumb|200px|Anunciación, del [[Polípticu de San Antonio]] Nel añu 1467 en Perugia executó por cuenta de les hermanes terciaries del conventu de San Antonio un retablu, conocíu como Polípticu de San Antonio. Encargar una obra d'inspiración tardogótica, pero na parte cimera tien lo más destacao: la Anunciación del gablete ye de clara estampa renacentista, amosando la so maestría cola perspeutiva.
En 1468 ta documentáu en Bastia Umbra, onde s'abelugara pa fuxir de la peste. Ellí realizó siquier otru gonfalón pintáu perdíu.
Urbino
thumb|left|300px|[[Dípticu del duque de Urbino|Doble retrato de Federico da Montefeltro y la so esposa Battista Sforza, h. 1465-1472.]] Equí pintó'l famosu retrato doble de Federico de Montefeltro y la so esposa Battista Sforza (h. 1465-1472), güei na Galería de los Uffizi de Florencia, tituláu Trunfu de la Castidá. Nél aprecia la influencia de la pintura flamenca nel tratamientu del paisaxe y na minuciosidad y amor pol detalle.
A esta dómina de Urbino pertenez La flagelación (h. 1470, anque otros datar en 1452), una de les sos pintures más conocíes. Al paecer, foi una creación personal que nun dependió d'encargu dalgunu y que pon de manifiestu que Piero yera consciente de les innovaciones arquiteutóniques de la dómina; ye revesosu tocantes al so significáu exactu (veanse les Interpretaciones icónicas d'esti cuadru).
thumb|right|Virxe de Senigallia, 1470-1485. Na Virxe de Senigallia, obra tamién d'esta dómina, alviértese'l so contautu col arte flamenco. Igualmente d'esti periodu ye la Sacra Conversación llamada güei Pala de Brera por caltenese na Pinacoteca de Brera (Milán. Foi un encargu pa la ilesia de San Donato degli Osservanti de Urbino, termináu posiblemente en redol al añu 1474. Nesta obra maxestosa asitia a les figures nun marcu arquiteutónicu harmoniosu y polícromo que recuerda a les creaciones de Leon Battista Albertisobremanera la ilesia de San Andrés en Mantua. Adopta una forma relativamente nueva na iconografía cristiana, la de «sagrada conversación». Ye bien probable que na realización del retablu interviniera tamién el pintor de la corte Pedro Berruguete, a que'l so pincel Roberto Longhi atribúi les manes de Federico.
Créese que foi en Urbino onde pintó la Natividá (1470-1485), que s'atopa anguaño en Londres. Ye una de les últimes obres de Piero, cuando yá se taba quedando ciegu, creyéndose que por esti motivu quedó inacabada, anque'l so estáu puede debese tamién a les restauraciones de sieglos pasaos. Foi un encargu del so sobrín, por cuenta del so matrimoniu. Dellos críticos ellaboren la hipótesis que la cara de la Virxe fuera realizáu por otra mano «flamenca». A esti periodu atribúyese tamién la Virxe con Neñu y cuatro ángel del Institutu d'Arte Clark en Williamstown, Massachusetts.
Últimos años
Nel añu 1473 rexístrase un pagu, quiciabes entá del Polípticu de San Agustín. En 1474 correspuénde-y l'últimu pagu d'una pintura perdida, destinada a la capiya de la Virxe de l'abadía de Sansepolcro. Dende'l 1 de xunetu de 1477 y hasta 1480 vivió, con delles interrupciones, en Sansepolcro, onde formó parte regularmente del conseyu comunal. Nel añu 1478 pintó un frescu perdíu pa la Capiya de la Misericordia, siempres en Sansepolcro. Ente 1480 y 1482 tuvo al mandu de la Confrería de San Bartolomé na so ciudá natal.
Anque anguaño la so obra matemática ye pocu menos qu'ignorada por completu, Piero foi, en vida, un matemáticu reputáu. Según Giorgio Vasari, «…los artistes otorgar el títulu del meyor xeómetra de los sos tiempos, porque de xuru les sos perspectives tienen una modernidá, un meyor diseñu y una mayor gracia que nenguna otra». Ye Vasari tamién quien diz que nestos últimos años viose afeutáu por una grave enfermedá de los güeyos que-y torgó trabayar. Por ello abandonó la pintura y dedicóse puramente a la so obra teórica, qu'escribió dictándola.
Morrió en Sansepolcro, el mesmu día nel que Cristóbal Colón trió per vegada primera América. Foi soterráu na abadía de Sansepolcro, güei el Duomo.
Trataos matemáticos
thumb|200px|Proyeición d'una cabeza humana, procedente de la obra De prospectiva pingendi. Conócense tres textos bien importantes escritos por Piero, de los más científicos del sieglu XV: el De prospectiva pingendi («Sobre la perspeutiva pa la pintura»), Libellus de quinque corporibus regularibus («Llibrín de los cinco sólidos regulares») y un manual de cálculu tituláu Trattato dell'abaco («Tratáu del ábaco»).
Les temes trataes nestos escritos inclúin aritmética, álxebra, xeometría y obres innovadores tantu en xeometría de los sólidos como perspeutiva. Nellos ponse de manifiestu'l so contautu con Alberti. Nestos trés obres matemátiques ta presente una síntesis ente la xeometría euclidiana, perteneciente a la escuela de los eruditos, y matemática col ábaco, acutada a los téunicos.
La primer obra foi'l Libellus de quinque corporibus regularibus, un tratáu dedicáu a la xeometría, que retomó temes antigües de tradición platónico-pitagórica, estudiaos siempres col enfotu de que puedan utilizase como elementos de diseñu. Inspirar nes lleiciones euclidianes pal orde lóxicu de les espresiones, pa les referencies y l'usu coordináu y complexu de los teoremes, ente que s'avera a les esixencies de los téunicos pola predictibilidad de les figures trataes, sólides y poliédriques, y pola ausencia de demostraciones clásiques y pol usu de regles aritmétiques y alxebraiques aplicaes a los cálculos. Nel testusobremanera, per vegada primera dibúxense los poliedros regulares y semiregulares, estudiando les rellaciones qu'esisten ente los cinco regulares.
Nel segundu tratáu, De prospectiva pingendi siguió na mesma llinia d'estudiu, pero con notables novedaes, hasta'l puntu de que puede definise a Piero como unu de los padres del modernu dibuxu téunicu; ello ye que prefería l'axonometría a la perspeutiva, por considerala más congruente con un modelu xeométricu. Ente los problemes resueltos destaca'l cálculu del volume de la bóveda y l'ellaboración arquitectónica de les construcciones de les cúpules.
El Trattato d'abaco, sobre matemática aplicada (cálculu) foi escritu quiciabes yá nel añu 1450, trenta años primero que el Libellus. El títulu ye de dómina moderna, porque l'orixinal escarez d'él. La parte xeométrica y l'alxebraica resulta bien amplia en rellación coles costumes del so tiempu, según la parte esperimental sobre la que l'autor esploró elementos non convencionales.
Gran parte de la obra de Piero foi darréu incluyíu n'obres d'otros, especialmente Luca Pacioli, un monxu que yera discípulu de Piero y a quien Vasari acusa direutamente de copiar y plaxar al so maestru. La obra de Piero sobre xeometría sólida apaez na obra de Pacioli  De divina proportione (Divina Proporción), un trabayu ilustráu por Leonardo da Vinci.
El taller
La crítica alcuéntrase estremada sobre la collaboración de dellos artistes nel so taller (ente otros Lorentino d'Arezzo, Luca Signorelli y el Perugino); per otru llau l'únicu alumnu que s'hai documentáu ye Galeotto da Perugia. Ente los sos collaboradores tien de mentase a Giovanni da Piamonte, col que trabayó na execución de los frescos en San Francisco; ye de dichu autor la tabla caltenida cerca de la ilesia de Santa María de les Gracies de Città di Castello, na que tán de xuru presentes influencies de Piero della Francesca.
En vida foi bien famosu y el so impautu notar nes xeneraciones posteriores, anque non fora de pintores que trabayaren direutamente con él. Dexó dellos discípulos y siguidores: amás de Luca Pacioli, Melozzo da Forli y Luca Signorelli.
Estilu
Piero della Francesca ye un pintor cuatrocentista, perteneciente a la segunda xeneración de pintores renacentistes, Entemedia ente Fra Anxélicu y Botticelli. Asumió los afayos de la primer escuela renacentista florentina d'autores como Paolo Uccello, Masaccio y Domenico Veneziano. Nun viaxó a Flandes, pero sí vio pintura flamenca, de manera que fizo una especie de simbiosis ente la Renacencia italiana y la pintura flamenca.
Primó, como los otros grandes maestros del so tiempu, la creatividá. Trabayó téuniques nueves, como l'usu del llenzu como soporte pictóricu y l'oleu. Y tamién trató temes novedosos non yá la omnipresente pintura relixosa, como'l semeya y la representación de la Naturaleza. Tien un estilu pictóricu bien particular y polo tanto ye bono d'identificar. Na so obra conflúin la perspeutiva xeométrica brunelleschiana, la plasticidad de Masaccio, la lluz peralto qu'esclaria les solombres y papa los colores de Fra Anxélicu y Domenico Veneziano, según la descripción preciso y sollerte a la realidá de los flamencos. Otres carauterístiques fundamentales de la so espresión poética son la simplificación xeométrica, tantu de la composición como de los volúmenes, la inmovilidá ceremonial de los xestos, l'atención a la verdá humana.
Les sos obres tán almirablemente permediaes ente l'arte, la xeometría y un complexu sistema de llectura a munchos niveles, onde se xunen complexes cuestiones teolóxiques, filosófiques y d'actualidá. Consiguió harmonizar, tantu na so vida como nes sos obres, los valores intelectual y espiritual del so tiempu, entestando múltiples influencies y mediando ente la tradición y la modernidá, ente la relixosidá y les nueves afirmaciones del Humanismu, ente la racionalidá y l'estética.
La so actividá puede caracterizase como un procesu que va de la práutica pictórica, a la matemática y a la especulación astracta. La so producción artística, carauterizada pol estremu rigor de la busca perspectivística, de la plástica monumentalidad de les figures, del usu en función espresiva de la lluz, influyó nel fondu la pintura renacentista de la Italia septentrional ysobremanera, la escuela ferraresa y véneta.
La so obra carauterizar por una dignidá clásica, similar a Masaccio. El términu que meyor define'l so arte ye'l de «tranquilidá», lo que nun torgar que tenga un tratamientu téunicu rigorosu. Percíbese tamién la voluntá de construcción d'un espaciu racional y coherente. Piero interesóse enforma polos problemes del clarescuru y perspeutiva, como'l so contemporaneu Melozzo da Forli. Piero della Francesca y Melozzo da Forlì son los más célebres maestros de la perspeutiva del sieglu XV, reconocíos como tales por Giorgio Vasari y Luca Pacioli. Destaca poles sos conocencies de perspeutiva y composición, no qu'influyeron les sos conocencies matemátiques, fundiendo l'arte cola ciencia de la matemática, la xeometría y la perspeutiva. La perspeutiva llinial yera la so carauterística principal a la de pintar, lo que puede apreciase en tolos sos cuadros, que s'estremen básicamente polos sos coloríos lluminosos y un nidiu pero firme trazu nes figures. Les sos composiciones son clares, equilibraes, reflexando con precisión matemática les arquitectures. Ensin dexar los efeutos de trampantojo, Piero utilizó la perspeutiva con cuenta de planiar les composiciones naturalistes grandioses.
Nestos paisaxes seles introducía les figures de los personaxes con un tratamientu bien volumétrico: percíbese un estudiu anatómicu, y una cierta monumentalidad. Agora bien, son personaxes bien estáticos, que permanecen como conxelaos y suspensos nos sos propios movimientos, resultando un pocu fríos, inespresivos, monolíticos. Esta ausencia de nerviosismu ye lo opuesto al restu de los pintores renacentistes de Florencia, que conforme avanzó'l tiempu fueron faciendo figures cada vegada más dinámiques. Roberto Longhi, cuando fala de Piero della Francesca, diz que les sos figures son «columnes». El tratamientu de les figures en volúmenes simples espresa un sentimientu de intemporalidad, lo mesmo que l'harmonía de los tonos claros; tou ello espresa'l sentíu poéticu del arte de Piero della Francesca.
Obres
thumb|200px|[[Sacra Conversación (Piero della Francesca)|Virxe col Neñu y Santos, con Federico de Montefeltro, 1469-1474.]] thumb|300px|Batalla ente l'emperador bizantín Heraclio y Cosroes II, del ciclu d'[[Lleenda de la cruz (Piero della Francesca)|hestories de la Santa Cruz (1452-1466).]] thumb|300px|Descubrimientu y prueba de la Vera Cruz, del ciclu d'hestories de la Santa Cruz. Llista de les sos obres (pintures sobre tabla y frescos) n'orde cronolóxicu.
Richard LeParmentier
Richard LeParmentier foi un actor d'Estaos Xuníos que trabayaba principalmente n'Inglaterra, más conocíu pol so papel como l'almirante Motti en Star Wars: Episode IV - A New Hope (1977) y el teniente Santino de la policía sogona en Who Framed Roger Rabbit.
Biografía
LeParmentier apaeció en más de 50 películes y programes de televisión. Nació en Pittsburgh, Pennsylvania. Sicasí, los sos padres yeren de la islla de Guernsey ya Irlanda respeutivamente. Treslladóse al Reinu Xuníu en 1974. El so papel más destacáu foi'l d'Almirante Motti, l'oficial Imperial sobeyosu que s'afogó por Darth Vader en Star Wars (1977). El so últimu papel nel cine foi en 1992, y de 1988 a 1992, tamién tuvo trabayando como guionista pa la televisión británica. Fixo un caméu pa Kinect Star Wars 2012, un videoxuegu de la consola Xbox 360 que recreaba una de les escenes de Star Wars.
En 2004, trabayó per primer vegada como actor de voz nun videoxuegu llamáu Soldiers: Heroes of World War II, nel que dobló al narrador.
LeParmentier vivía na so casa de Bath, Somerset, Inglaterra, pero finó nel llar d'unos familiares, asitiáu n'Austin, Texas a la edá de 66 años.
Vida privada
LeParmentier tuvo casáu primeramente cola actriz británica Sarah Douglas, quien ye conocida por interpretar el papel d'Ursa en Superman y Superman II. Coles mesmes, dambos apaecieron xuntos nes películes de Rollerball y The People That Time Forgot, amás d'en Superman II.
Tártaros
310px|thumb|Tártaru (izq.) lluchando a caballu contra un [[cosacu.]] Los tártaros (en tártaru татарлар) ye un nome coleutivu que s'aplica a los pueblos túrquicos d'Europa Oriental y Siberia. El nome deriva de Ta-ta o Dada, una tribu mongol qu'habitaba'l noroeste de l'actual Mongolia nel sieglu V. Originariamente llamábase tártaros a los pueblos qu'apoderaron partes d'Asia y Europa sol lideralgu mongol nel sieglu XIII. L'usu d'esti nome estendióse dempués pa incluyir a casi cualquier invasor nómada d'orixe asiáticu, tantu de Mongolia como del occidente d'Asia. Antes de la década de 1920, los rusos usaben la pallabra Tatar pa designar a numberosos pueblos, dende los turcos azeríes a les tribus de Siberia. Na actualidá, la mayor parte de los tártaros viven nel centru y el sur de Rusia (la mayoría en Tatarstan).
Richard LeParmentier
Filmografía selicionada
Music Machine]]'' (1979) — Jay Reltano II]] (1980) — Reporteru *[[Octopussy (película)|Octopussy]] (1983) — Teniente *[[Murder, She Wrote]]'' (1985) (serie de televisión) — Kates
Tártaros
A finales del sieglu XX suponíen más de 10 millones. Una bona parte de los tártaros son musulmanes suníes pero tamién hai munchos tártaros cristianos ortodoxos. De fechu Tatarstan, y n'especial Kazán, alterna grandes mezquites con grandes ilesies ortodoxes. En Tatarstan el 51% de la población ye musulmana ente que'l restu correspuende na so mayoría a cristianos ortodoxos.
El dominiu rusu supunxo —en bona parte— la so asimilación y rusificación.
Un pasu importante pa restablecer el réxime estatal del pueblu tártaru foi la proclamación de l'autonomía en 1920. El 30 d'agostu de 1990 foi aprobada la Declaración de la soberanía estatal de la República de Tatarstan.
El nome de tártaros, dau a los invasores, estendióse darréu pa ser aplicáu a otros miembros de la mesma caña túrquico en Rusia, inclusive hasta'l puntu de que la mayoría de los habitantes del pandu d'Asia quedó definida sol nome xenéricu de Tartaria. Esti nome casi sumió de la lliteratura xeográfica, pero permanez el nome de tártaros nel sentíu llindáu al que s'alude más arriba.
Por cuenta de la magnitú de les migraciones y amiestos ente distintos pueblos y la laxa usu del axetivu "tártaru", na actualidá cúntense como tártaros xentes que van dende l'aspeutu mongoloide nun estremu hasta'l caucasoide nel otru. Los tártaros orixinales de Mongolia paecíense más a los invasores mongoles d'Asia Central.
Tártaros
La clasificación en cañes separaes ta lloñe de ser completa. Sicasí, tán almitíes les siguientes subdivisiones:
En realidá, el nome del actual pueblu tártaru nun se deriva del Tártaru griegu, sinón que vien de tatar, como llamaben los antiguos perses a ciertes tribus que poblaben dellos llugares del estensu imperiu de Persia.
Los rusos llamaron tártaros, o más bien "tataros", a los descendientes del pueblu llamáu Búlgaros del Volga.
Tártaros del Volga-Ural
Los tártaros del Volga viven nel centru y l'este de la Rusia europea. Na Rusia actual, el términu "tártaros" refierse namái a los tártaros del Volga'. Nel censu de 2002, los tártaros del Volga fueron estremaos en tártaros comunes, tártaros d'Astracán y tártaros Keräşen. Los tártaros siberianos incorporar al censu como "tártaros". Otros grupos étnicos, como los tártaros de Crimea y los Chulyms, nun fueron reconocíos oficialmente como parte de los tártaros, sinón contabilizaos por separáu como una etnia.
Los tártaros del Volga —na parte europea de Rusia— son descendientes de los búlgaros del Volga, que fueron apoderaos pola invasión de los mongoles nel sieglu XIII y caltuvieron el nome de los sos conquistadores. Los tártaros de Siberia son sobrevivientes de la otra numberosa población túrquico-mongoloide de la rexón uralaltaica, entemecida hasta ciertu puntu con falantes de llingües uráliques, según con mongoles.
Nel Volga entemecer colos restos del antiguu imperiu búlgaru y con pueblos que falaben les llingües finoúgricas, según con restos de les antigües colonies griegues en Crimea y caucasianos n'El Cáucasu.
Tártaros de Kazán (Qazan)
La mayoría de los tártaros del Volga son tártaros de Kazán (Qazan). Son el principal grupu de población y la población aborixe de Tatarstan. Vease tamién: Idioma tártaru
Tártaros de Crimea
thumb|200px|"[[Tugay bey", famosu capitán tártaru de Crimea pintáu por Jan Matejko, 1885, Muséu Nacional de Varsovia.]] Anguaño, más de 250.000 tártaros de Crimea viven en Crimea y alredor de 150.000 permanecen nel exiliu n'Asia Central, principalmente en Uzbequistán. Casi 5.000.000 de persones d'orixe tártaru de Crimea habiten en Turquía, los descendientes de quien emigraron nos sieglos XIX y principios del XX. Na Dobruja, rexón de Rumanía y Bulgaria, hai más de 27.000 tártaros de Crimea: 24000 nel llau rumanu, y 3000 per parte de Bulgaria y 3.789 en Rusia El nome provién de los mongoles Ta-ta, que nel sieglu V habitaron el noroeste del Gobi, y en siendo apoderaos nel sieglu IV pola dinastía Liao, migraron escontra'l sur, fundando'l Imperiu mongol baxu Gengis Kan. Sol lideralgu del so nietu Batu Kan treslladar escontra l'oeste, llevando consigo munchos uralaltaicos túrquicos escontra les llanures de Rusia. Los de la mariña sur, entemecíos con escites, griegos ya italianos, yeren bien conocíos pola so habilidá na xardinería, la so honestidá y los sos vezos de trabayu. Los tártaros montañeses son bien paecíos a los del Cáucasu, ente que los de les estepes - la Nogais - son decididamente d'un orixe mistu con turcos y mongoles.
Los tártaros de Crimea son musulmanes, pertenecen a la escuela Hanafí (n'árabe حنفى ), una de los cuatro escueles de pensamientu (madhabs) o xurisprudencia (fiqh) dientro del Islam Sunní. Nel so momentu constituyeron el Janato de Crimea, que foi anexonáu por Rusia en 1783. La guerra de 1853 y les lleis de 1860-63 y 1874 causaron un éxodu de los tártaros de Crimea; munchos moviéronse a Turquía.
Mientres la Segunda Guerra Mundial, la población tártara de Crimea amenorgóse por cuenta de la política opresiva de Stalin. En 1944 acusóse-yos de ser collaboradores de los nazis y fueron deportaos en masa al Asia Central y otres rexones de la Xunión Soviética. Esta deportación ye conocida ente los sos descendientes como'l Sürgün ("exiliu" en tártaru de Crimea y turcu). La deportación empezó'l 17 de mayu de 1944 en toles llocalidaes habitaes de Crimea. Más de 32.000 efectivos de la NKVD participaron na aición. 193.865 tártaros de Crimea fueron deportaos: d'ellos, 151.136 a la República Socialista Soviética d'Uzbequistán, 8.597 a la República Socialista Soviética Autónoma de Mari, 4.286 a la República Socialista Soviética de Kazakstán, y el restu (29.486) a dellos oblasts de la República Socialista Federativa Soviética de Rusia. Ente mayu y payares de 1944, 10.105 tártaros de Crimea morrieron de inanición na República Socialista Soviética d'Uzbequistán (el 7% de los deportaos a dicha república). Cerca de 30.000 (el 20%) morrieron nel exiliu mientres el siguiente añu y mediu, según los datos de la NKVD (el 46% según los datos de los activistes tártaros de Crimea).
Dende finales de la década de 1980, alredor de 250.000 tártaros de Crimea tornaron a la so patria orixinal en Crimea. Los activistes de Crimea reclamen la reconocencia del Sürgün como xenocidiu.
Tártaros de Polonia, Ucrania y Lituania
Los tártaros qu'habiten en Lituania perviven anguaño pela redolada de la capital, Vilnius, más concretamente nel pueblu de Trakai, onde s'atopa unu de los más famosos enclaves turísticos lituanos, yá que ellí tópase l'antiguu castiellu del rei. Los antepasaos de los actuales tártaros fueron convidaos pol gran duque Vytautas (sieglu XIII-XIV), que foi'l duque qu'estendió más el ducáu de Lituania, a instalase nel so reinu por cuenta de la maña que los tártaros teníen na fabricación y manexu d'instrumentos de metal. Anguaño puede reparase en dichu pueblu, que los tártaros siguen calteniendo la estructura clásica de les sos cases, según comíes típiques de los tártaros y les sos propies tradiciones.
Tamién habiten tártaros na zona de Kaunas y d'Alytus, sumando anguaño unos 4.000 tártaros en total.
Tártaros de China
Los tártaros (塔塔尔族) formen unu de los 56 grupos étnicos reconocíos pola República Popular China. Los antepasaos de los tártaros chinos yeren tártaros del Volga que s'asitiaron, principalmente, en Sinkiang.
Ye de notar que los chinos utilizaron el términu "tártaros" (Tazi/Dazi en chinu) de manera despreciatible pa xeneralizar, refiriéndose a grupos del norte non pertenecientes a la etnia han, y tampoco tártaros, como los mongoles y los manchúes, cuantimás en periodos nos que China foi invadida por estos grupos, como por casu mientres la dinastía Song y la dinastía Ming.
Teixeira (Samartín)
Teixeira ye una aldea de la parroquia de Samartín nel conceyu asturianu de Samartín d'Ozcos.
Alcuéntrase a 1,5 km de Samartín, la capital del conceyu, a un altor mediu de 753 msnm y tien una población de.
Kara Walker
Biografía
Walker nació en Stockton, California. El so padre ye un xubiláu artista d'educación formal, un profesor, y un alministrador. La so madre trabayaba como auxiliar alministrativa.
En 2007, Walker foi incluyida ente les 100 persones más influyentes pola revista Time nel mundu, artistes y animadores, nuna cita escrita pola tamién artista Barbara Kruger.
Referencies
Llució Labastida Cesar Eduardo:edición Inesperada
Ríu Daugava
El ríu Daugava o Dviná Occidental (Daugava; Зáпадная Двинá, Západnaya Dviná; Заходняя Дзвіна / Zajódniaya Dzviná) ye un ríu del nordés d'Europa, que naz na pandu de Valdái, nel noroeste de Rusia y desagua nel golfu de Riga cerca de la ciudá de Riga, capital de Letonia.
Xeografía
El ríu Daugava naz na pandu de Valdái, na rexón rusa de Andreápol, nel óblast de Tver. Escurre nel so primer tramu en direición sur y, en travesando'l óblast de Tver, sigue depués pol cantu noroccidental del óblast de Smolensk. Ellí camuda de direición escontra l'oeste y entra tamién en partir norte del territoriu de Bielorrusia, onde baña les ciudaes de Vítebsk y Pólatsk. Enfusar en Letonia en direición preferentemente noroeste y, en cruciando les ciudaes de Daugavpils y Riga, desagua nel golfu de Riga, nel mar Bálticu.
Ta conectáu por una canal al ríu Bereziná y dende ende col ríu Dniéper.
En condiciones atmosfériques normales, el Daugava, que tien un llargor de 1.020 km, tien una fondura máxima d'unos 12 m; sicasí, coles crecíes que tienen llugar mientres la primavera, llega a algamar una fondura d'hasta 17 metros. Por cuenta de los rabiones y a la poca fondura del so llechu, úsase principalmente pal tresporte de tueros. Amás construyéronse estaciones hidroeléctriques al este de Riga. El Daugava permanez xeláu dende avientu hasta abril.
Ciudaes que traviesa
Les principales ciudaes poles que pasa'l ríu son:
Afluentes
Los principales afluentes son:
San Payo
San Payo ye un llugar de la parroquia de Samartín nel conceyu asturianu de Samartín d'Ozcos.
Alcuéntrase a 3,6 km de Samartín, la capital del conceyu, a un altor mediu de 718 msnm y tien una población de.
Phocides urania
La Phocides urania ye una especie de caparina de la familia Hesperiidae que foi descrita orixinalmente col nome de Erycides urania, por Westwood, en 1852, a partir d'exemplares de procedencia desconocida.