cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muñopedro
Xeografía
El conceyu cunta colos nucleos de población de Caserío de Acedos y Muñopedro.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 87,22 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Ponciano Leiva
Ponciano Leiva Madrid foi un militar col grau de Xeneral de División y políticu de la facción conservadora, presidente en cuatro causes, dos provisionales, la primera d'elles ente 1873 a 1874, darréu electu Décimu sestu Presidente constitucional d'Hondures ente'l 13 de xineru de 1874 al 8 de xunu de 1876, darréu designáu presidente provisional en 1885 y de nuevu electu como ventenu cuartu presidente constitucional d'Hondures nel periodu del 30 de payares de 1891 al 7 d'agostu de 1893.
Biografía
Ponciano Leiva Madrid, nació na comunidá de Ceguaca, nel departamentu de Santa Bárbara, un 19 de payares de 1821 y finaría el 12 d'avientu de 1896 en Santa Cruz de Yojoa. siendo fíu del matrimoniu ente Marcos Leiva y Presentación Madrid. Leiva, casóse con Luisa Castro Acosta nel añu 1858.
Vida
Ponciano Leiva Madrid ingresa como soldáu al Exércitu d'Hondures, llegando en tol tiempu que sirvió en tal, hasta'l rangu de Xeneral. Asímismo fíxose parte de la política de la nación, al ser diputáu pol departamentu de Santa Bárbara en 1865. al añu siguiente nomáu Ministru de Fomentu, Gobernación y Xusticia ente 1865 a 1871 duranate l'alministración del Capitán xeneral José María Medina.
Ponciano Leiva Madrid entra a Hondurasa pela ciudá de Choluteca, col sofitu del exércitu realizó'l so ascensu a la presidencia d'Hondures, el 6 de xineru sitia la ciudá capital de Comayagua la qu'aguanta fieramente siete díes y por fin el 13 de xineru'l presidente Céleo Arias capítula y ye ordenáu'l so destierru, darréu Leiva ordena que pongan so llibertá al Capitán xeneral José María Medina, amigu so y símbolu del conservaurismo hondureñu, que guardaba detención. Leiva declara nula la Constitución emitida por Arias y restitúi la Constitución de 1865, ordenando celébrense eleiciones presidenciales, que asoceden de manera en Consensu en Comayagua y onde llogra la mayoría absoluta de votos, ye asina que se proclama Presidente Constitucional.
Susan Buchbinder
Susan Buchbinder ye una médica d'Estaos Xuníos dedicada a la prevención del VIH y a la investigación na HIV Vaccine Trials Network (Rede de Pruebes de Vacuna de VIH).
Ponciano Leiva
Vida
El 20 de setiembre de 1875, Leiva Madrid emite un uevo Reglamentu pa la Imprenta, nel que se suprime'l cargu d'Alministrador y vuelve al tradicional Direutor.
Susan Buchbinder
Historia profesional
Buchbinder ye la direutora d'investigaciones en VIH del Departamentu de San Francisco de Salú Pública. Pertenez al comité editor en VIH y SIDA de Medscape.
Ponciano Leiva
Vida
Un 13 de xunu de 1876 atopar na presidencia provisional el llicenciáu Marcelino Mejía dende'l 8 de xunu, por motivu del Conveniu de Cedros celebráu ente'l presidente Ponciano Leiva y José María Medina, Mejía al nun tener respuesta dexa la presidencia provisional en manes de Crescencio Gómez Valladares quien yera l'indicáu por Medina pa xubir nuevamente a la gobernación de la nación.
Susan Buchbinder
Historia profesional
Foi investigadora nel estudiu iPrEx.
Tien más de 240 publicaciones en revistes revisaes por pares.
Ponciano Leiva
Vida
En 1876 dexó'l cargu en manes de José María Zelaya Ayes por cuenta de la presión de Justo Rufino Barrios, presidente de la vecina Guatemala. En 1880 ye nomáu Ministru de Rellaciones Esteriores d'Hondures y más tarde en 1884 nomáu Ministru de Guerra nel gabinete del Presidente Xeneral Luis Bográn quien-y confía la presidencia provisional ente'l 7 de marzu al 21 de xunu de 1885; Bográn al ver la completa fidelidá de Leiva, resulta escoyíu candidatu presidencial na convención del Partíu Progresista d'Hondures o "Partíu Nacional Progresista d'Hondures" celebráu un 22 de febreru de 1891.
Presidencia constitucional
Nes eleiciones xenerales celebraes el 10 de payares de 1891 Leiva recibió la mayoría de los votos frente a Policarpo Bonilla. Celebraes que fueron les eleiciones nacionales ente los díes 4 y 6 de payares de 1891, salió triunfante la candidatura de Ponciano Leiva. La oposición reclamó resultaos como illexítimos; Mientres el Presidente entá en función Luis Bográn convoca al Congresu Nacional p'axuntase'l 1 de payares na ciudá de Comayagua; instaladose el 6 de payares d'esi añu, preparar pa declarar electu a Ponciano Leiva, como ganador de les eleiciones. El 30 de payares de 1891, Ponciano Leiva empresta la so promesa de llei, y ye declaráu oficialmente Presidente de la República d'Hondures. Leiva pa asu primer añu de gobiernu constitucional, yera de 1.345,298 Pesos con 78 centavos, que da la idea deplorable de la fiscalidá nesos tiempos.
Intentu de golpe d'estáu
Ente payares y avientu de 1891, el xeneral Terencio Sierra intenta derrocar al gobiernu de Leiva, quien noma al Xeneral Domingo Vásquez comandante d'armes de la ciudá de Tegucigalpa el 2 d'abril de 1892, pa sustituyir al Xeneral Pablo Nuila que conspiraba nel so contra, darréu espulsa a líderes de la oposición política y Decreta "L'Estáu de Sitiu" nos departamentos de Tegucigalpa, Choluteca, Olancho, El Paraísu, Colón y Yoro. El 9 d'abril de 1892 Ponciano Leiva alegando razones de salú dexa la presidencia y l'Asamblea designó como'l so sustitutu al Diputáu presidencial Rosendo Aguero Ariza. Nel mes de xunu de 1892 hubo un pequeñu amonitamiento empobinada pol Teniente coronel José Leonardo Nuila Leiva Xefe de La Ceiba contra la so presidencia, Nuila apoderárase de rifles winchester y municiones que llegaren dende Estaos Xuníos d'América pal Exércitu d'Hondures, que foi eslleíu poles fuercies gubernamentales al mandu de Manuel Bonilla quien baxu orde del Ministru de Guerra Carlos F. Alvarado, un 27 de setiembre d'esi añu, treslláu a Leonardo Nuila a la ciudá de Comayagua y oyer xuiciu. Más tarde, Ponciano Leiva en 1893 Leiva, dexó definitivamente'l poder por mieu a una revolución, Aguero toma'l cargu hasta ser sustituyíu pol Xeneral Domingo Vásquez.
Saint-Jans-Cappel
Saint-Jans-Cappel ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Iravatham Mahadevan
Iravatham Mahadevan ye un epigrafista indiu, que s'especializa na escritura del Indo y epigrafía del idioma tamil.
Mahadevan nació en 1930 en Birmania británica (na actual Birmania/Myanmar), onde'l so padre Iravatham exercía como médicu. La so familia pertenez a la casta de brahmanes smarta tamiles del distritu costeru de Thanyavur (nel estáu de Tamil Nadu). Mahadevan educar na ciudá de Tiruchirapalli. Dempués de graduase en Ciencies y Derechu, ingresó nel Serviciu Alministrativu Indiu.
Mahadevan descifró les perantigues inscripciones d'idioma tamil-brahmi, y suxurió tentativamente que'l brahmi podría provenir de la escritura de la cultura del valle del Indo]] (III mileniu e. C.), en llugar de la hipótesis más aceptada de que deriva del idioma araméu.
Trabayó tola so vida como funcionariu. En 1970 utilizó una beca p'armar la primer concordanza de sellos de Harappa. Gregory Possehl consideró-y un trabayador cuidadosu, metódicu, que tien curiáu d'esplicar los sos camientos y métodos. El so estilu refierse más a “conclusiones provisorias” y “hipótesis de trabayu” más qu'idees concluyentes y fechos peracabaos».
En 1986 el so fíu Vidia Sagar Mahadevan finó nun accidente. Pa perpetuar la so memoria, en 2003 Mahadevan vendió un bungalow na mariña de Tiruvanmiur y estableció la fundación Vidyasagar Educational Trust que da beques a estudiantes meritorios n'institutos d'entrenamientu industrial y politéunicu. Tamién se creó'l Vidyasagar Institute of Biomedical Technology and Science, qu'ufierta graos de maestría y doctoraos.
El Gobiernu de la India dio-y el premiu Padma Shri.
Isserpent
Isserpent ye una comuña francesa del departamentu d'Allier, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Susan Blackmore
Susan Jane Blackmore ye una escritora y conferenciante británica conocida principalmente pol so llibru La máquina de los memes (1999).
Carrera
En 1973, Susan Blackmore graduar del St. Hilda's College, Universidá d'Oxford, con honores en psicoloxía. Fixo un post grau en psicoloxía ambiental na Universidá de Surrey. En 1980, llogró'l so Doctoráu en Parasicoloxía na mesma Universidá.
Realizó investigación sobre memética que la llevó a escribir el so popular llibru La Máquina de los Memes.
Sue Blackmore ye escritora freelance, conferenciante y comentarista, y profesora visitante na University of the West of England, de Bristol. Tien una llicenciatura en Psicoloxía y Fisioloxía pola Universidá d'Oxford (1973) y un doctoráu en Parasicoloxía pola Universidá de Surrey (1980). Los sos intereses d'investigación inclúin los memes y la teoría memética, la teoría de la evolución, la conciencia, y la meditación. Practica zen, anque se declara «non budista». Sue Blackmore yá nun trabaya en temes paranormales. Escribe pa delles revistes y diarios, y ye collaboradora y presentadora frecuente en radio y televisión. Ye autora de más de setenta artículos académicos, collaboradora en cerca de cincuenta libro y munches reseñes lliteraries. Los sos llibros inclúin Beyond the Body (1982), Dying to Live (sobre les esperiencies cercanes a la muerte, 1993), In Search of the Light (autobiografía, 1996), y Test Your Psychic Powers (con Adam Hart-Davis, 1997 - llueu n'español). El so llibru The Meme Machine (1999) foi traducíu a once idiomes. El so llibru de testu Consciousness: An Introduction (2003) foi preseleccionáu pal British Psychological Society Book Prize. Trabayos recién inclúin: Consciousness: A Very Short Introduction (OUP, 2005) y Conversations on Consciousness (OUP, 2005).
Esperiencies cercanes a la muerte
Blackmore ye conocida tamién pola so visión escéptica sobre les esperiencies cercanes a la muerte. Pa Blackmore estes esperiencies son tan solu productu d'allucionaciones mentales. La so hipótesis sobre les ECM conozse como la hipótesis del celebru agonizante» (Dying Brain Hypothesis). Nos sos llibru Dying to Live: Near-Death Experiences y Beyond The Body rellata la esperiencia fora del cuerpu que tuvo na so esperimentación con drogues.
Odón Elorza
Odón Elorza González ye un políticu español del PSE-EE/PSOE, anguaño diputáu per Gipuzkoa. Foi alcalde de San Sebastián por esa formación ente 1991 y 2011.
Conceyal y parllamentariu
Llicenciáu en Derechu, foi escoyíu per primer vegada conceyal pol PSE-PSOE en San Sebastián nes eleiciones municipales de 1979, cargu qu'ocupó ininterrumpidamente dende entós y que combinó col de voceru del Grupu Socialista del conceyu donostiarra. Foi parllamentariu nel Parllamentu Vascu dende 1984 hasta 1991, especializándose nes árees de Vivienda, Infraestructures y Medios de Comunicación. Dimitió de dichu cargo pa dedicase puramente a les xeres municipales.
Ex-alcalde de San Sebastián
En 1991 Odón Elorza convirtióse tres un pactu poseleutoral nel primer alcalde socialista de San Sebastián (a pesar de ser tercer fuercia político naquelles eleiciones tres Eusko Alkartasuna y Herri Batasuna), cargu qu'ocupó con pactos de gobiernu con otres fuercies polítiques hasta perder les eleiciones en 2011 frente a Bildu. Nos sos años al mandu de l'alcaldía impulsó una modernización xeneral de la ciudá, apostando de manera firme pol Palaciu de Congresos y Auditoriu Kursaal diseñáu por Rafael Moneo, pola peatonalización de múltiples cais y places del Área Romántica de San Sebastián según pola implantación de Cases de Cultura (centros culturales) en cada barriu y la modernización del tresporte públicu. Mientres el so periodu de gobiernu sofitó los festivales de Jazz, Cine y Quincena Musical de la ciudá, dotándolos del abondu financiamientu y poniéndolos en valor na ufierta turística xeneral de la ciudá, otru de los aspeutos que potenció. Los sos partidarios opinen, coles mesmes, que'l so impulsu modernizador foi esencial pal desenvolvimientu y progresu de San Sebastián.
Los sos críticos, sicasí, acháquen-y un ciertu personalismu que-y fai refugar cualquier tipu de crítica a la so xestión, según l'impulsu a proyeutos d'ordenación urbanística que nun respeten l'aspeutu tradicional de la ciudá. Achácase-y, igualmente, el sofitu a una cultura de base pero ensin mayores mires (cesión del Conservatoriu Superior, crisis del Muséu de San Telmo).
Odón Elorza abandonó l'alcaldía de San Sebastián en 2011 en perdiendo les eleiciones municipales con 19.666 votos frente a los 21.110 de Juan Carlos Izagirre (Bildu), quien-y relevó como alcalde. El PSE-EE sufrió una dura gastadura nes últimes eleiciones. Perdió más de 8.100 votos, y pasó de ser primer fuercia a ser la segunda, dexándose pel camín 4 conceyales, y baxando casi 15 puntos y mediu en porcentaxe de votu. Pasó de ganar en casi la práutica totalidá de barrios donostiarras, a ganar solamente en trés: Loyola, Alza y Bidebieta. La negativa del Partíu Popular y del Partíu Nacionalista Vascu a sofitar al PSE en casu de que Elorza fuera'l candidatu favoreció la so retirada del conceyu donostiarra. Ernesto Gasco foi l'escoyíu pa suplantar a Odón Elorza. Nesta ocasión, el PP sofitó al candidatu socialista Ernesto Gasco, ente que la PNV votó al so propiu candidatu, lo que favoreció que Bildu ficiérase cola alcaldía.
Diputáu per Guipúzcoa
Odón Elorza foi unu de los quince diputaos que votaron 'non' na segunda sesión de invistidura de Mariano Rajoy pa la decimocuarta llexislatura del gobiernu d'España'l 29 d'ochobre de 2016.
Premios
En payares de 2011 foi gallardoniáu col Premiu Nicolás Salmerón de Derechos Humanos na so categoría nacional individual.
Saint-Martin-sur-Écaillon
Tien una población de y una superficie de  km².
Katsuhiro Suzuki
Katsuhiro Suzuki (鈴木 勝大, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Putsch de Múnich
Conozse como Putsch de Múnich o Putsch de la Cervecería al fallíu intentu de golpe d'Estáu del 8 y 9 de payares de 1923 en Múnich, lleváu a cabu por miembros del Partíu Nacionalsocialista Obreru Alemán (NSDAP) y pol que fueron procesaos y condergaos a prisión Adolf Hitler y Rudolf Hess, ente otros dirixentes nazis.
Preludio
Centenares de persones allegaben a una de les más grandes cerveceríes de Múnich, la Bürgerbräukeller, onde s'axuntaben los primeres afiliaos del naciente Partíu Obreru Nacional-Socialista d'Alemaña (NSDAP) a principios de la década de los años 20.
Hitler tomara la xefatura del NSDAP dende 1921, partíu políticu que refugaba les condiciones del Tratáu de Versalles (1919) que diera fin a la Primer Guerra Mundial y ponía a Alemaña nuna posición por demás comprometida no económico, con fuertes sanciones territoriales y militares. En setiembre de 1923, Hitler anuncia la celebración de 14 xuntes con dirixentes de derecha. El primer ministru bávaru Eugen Ritter von Knilling declaró l'estáu d'emerxencia, nomó a Gustav von Kahr como Comisariu bávaru y asitió al Xeneral Otto von Lossow al mandu de la Reichswehr.
Les intenciones de Hitler viéronse influyíes pola Cola sobre Roma, encabezada por Benito Mussolini en 1922. Hitler entamó utilizar Múnich como base de la so llucha contra'l gobiernu de la República de Weimar y proclamar un Estáu rebalbu en Baviera, empecipiando una guerra contra la República p'avanzar hasta Berlín.
El putsch
Na tarde del 8 de payares de 1923, Hitler, xunto con un contingente de les SA, llegó a la cervecería Bürgerbräukeller onde'l gobernador de Baviera, Gustav von Kahr, pronunciaba un discursu delantre de trés mil persones. Cerca de seiscientos homes de les SA bloquiaron les salíes. Hitler, arrodiáu polos sos copartidarios Hermann Göring, Alfred Rosenberg y Rudolf Hess, entró pela puerta delantera a les 20:30 hores, disparó un tiru al techu y saltó sobre una siella glayando: «¡La revolución nacional empezó!».
A l'amanecida del 9 de payares, les fuercies del comandante de les SA Ernst Röhm (ente les que s'atopaba un mozu Heinrich Himmler), siguiendo órdenes de Hitler, ocuparon el Ministeriu de Defensa bávaru y enfrentáronse a les fuercies gubernamentales, sufriendo dos baxes. Mentanto, los trés homes del gobiernu reteníos na Bürgerbräukeller fueron lliberaos so pallabra de compromisu cola revolución nacional» por un inocente Erich Ludendorff. Los trés gobernantes, darréu dempués de ser lliberaos, dieron órdenes a la Policía d'acabar cola revuelta y amosáronse firmes nos sos puestos. Ante esta situación, Ludendorff propón colar al centru de la ciudá pa tomala, seguro de que la so presencia tornaría a soldaos y policías de cualquier aición represiva; non bien convencíu, Hitler aportó.
Unos 2500 homes colaron direutamente escontra la Marienplatz, la plaza onde s'atopa'l Conceyu de Múnich, y ellí atopáronse con una importante masa de xente que saliera a la cai enterada del fregáu. Tres unos minutos de desconciertu ante asemeyáu aglomeración, Ludendorff decidió que se siguiera caminando escontra'l Ministeriu de Defensa y asina atopase colos homes de Röhm, pa lo cual había que travesar la Odeonsplatz (Plaza del Odeón). A lo llargo del camín diben xuniéndose más persones sofitando a Hitler y el putsch. Sicasí, una vegada aportada la marcha a la entrada de la Odeonsplatz, xusto al altor del Feldherrnhalle (monumentu a los xenerales alemanes de les guerres patries) atopar con un grupu de policías que-yos bloquiaben el pasu. Dambos grupos d'homes armaos quedaron frente por frente mientres unos segundos, hasta que de secute sonó un disparu y empezó un importante tirotéu. Hitler y Göring fueron mancaos, el postreru pudo escapase. Nunca quedó claro quién disparó primero.
Hitler abellugóse en casa d'un amigu, Putzi Hanfstaengl, onde inclusive entamó suicidase, pensando que sería fusiláu poles autoridaes. Pasó dos noche escondíu nel áticu de Hanfstaengl y a la tercer nueche, la Policía llegó y arrestar. Foi lleváu a la prisión de Landsberg, onde supo que diba ser xulgáu por alta traición.
Mártires del Feldherrnhalle
Los catorce militantes nazis muertos pola Policía na Feldherrnhalle y los dos miembros de la lliga paramilitar nacionalista Reichskriegerflagge cayíos frente al Ministeriu de Defensa bávaru fueron consideraos mártires y héroes del movimientu nacional-socialista. Dempués de 1933 los sos restos fueron treslladaos hasta'l mesmu Panteón de los Héroes de la Odeonplatz y rindíase-yos respetu y cultu cada 9 de payares. La frase Und Ihr habt doch gesiegt! («Y sicasí, ¡triunfásteis!») facer d'usu obligatoriu na mitoloxía nazi del heroísmu.
thumb|250px|Monumentu nazi alzáu a los sos muertos mientres el Putsch.
Estos fueron:
Tamién resultaron muertos cuatro policías nel tirotéu:
Consecuencies
thumb|250px|Hitler xunto a los demás acusaos pol Putsch de Múnich mientres el xuiciu.
Trés díes depués del putsch, Hitler y dellos otros conspiradores fueron arrestaos por cargos de traición, ente qu'otros escaparon a Austria. Les oficines del NSDAP fueron cerraes, y el so periódicu, el Völkischer Beobachter (L'Observador del Pueblu) foi secuestráu y prohibíu. Tres un xuiciu nel que foi tratáu con cierta clemencia, cumplió namái nueve meses de los cinco años a los que fuera condergáu. La cárcel na cual Hitler foi recluyíu autorizó que recibiera a visitantes casi diariamente y mientres munches hores. Mientres esti tiempu dictó Mein Kampf al so secretariu Rudolf Hess.
Ludendorf foi absueltu. Röhm y el doctor Wilhelm Frick fueron lliberaos a pesar de ser topaos culpables. Göring, que llograra fuxir, fíxose adictu a la morfina y a otres drogues de resultes de la ferida de bala que sufrió nuna pierna y al fuerte tratamientu que recibió.
Pero lo sustancial del fracasu del golpe foi'l cambéu d'estratexa que motivó, al percibir Hitler la imposibilidá de conquistar el poder pela vía insurreccional naquel momentu. A partir d'esi intre, va centrar en crear un partíu de mases pa intentar faese col control d'Alemaña d'alcuerdu a la constitución, malvando en cierta midida'l calter de «antipartido» y de reaición a la política lliberal clásica que'l movimientu nazi tuviera nel so orixe. Esti pragmatismu ye común a los movimientos fascistes triunfantes nel periodu d'enteguerres, yá que Mussolini tamién reconvirtió los iniciales Fasci di Combattimento nel Partíu Nacional Fascista en 1921, poco primero de aportar al poder n'Italia col beneplácito del monarca Víctor Manuel III. thumb|La prisión de [[Landsberg am Lech|Landsberg]]
Gliese 169
Gliese 169 (GJ 169 / HD 28343 / HIP 20917) ye una estrella na constelación de Tauru visualmente asitiada a 55 segundos d'arcu de κ Tauri. De magnitú aparente +8,35, nun ye visible a simple vista. Alcuéntrase a 37,5 años lluz de distancia del Sistema Solar. Les estrelles conocíes más cercanes a Gliese 169 son LP 415-636 y Gliese 174, asitiaes respeutivamente a 6,4 y 6,9 años lluz de distancia.
Gliese 169 ye una nana naranxa de tipu espectral K7V, una estrella que, como'l Sol, llogra la so enerxía a partir de la fusión d'hidróxenu nel so interior. Dientro de les nanes naranxes, asitiar ente les más fríes y menos lluminoses; con una incierta temperatura efectivo ente 4137 K y 4211 K, la so lluminosidá visual equival al 3,7% de la lluminosidá solar. De menor tamañu que'l Sol, la midida del so semidiámetru angular (0,279 milisegundos d'arcu) dexa calcular el so radiu, que correspuende a un 69% del radiu solar. Los sos parámetros son asemeyaos a los de 61 Cygni B —la componente más tenue d'esti sistema— o a los de Gliese 638.
Gliese 169 apaez catalogada como una estrella acandilante na base de datos SIMBAD, polo que recibe la denominación de variable provisional NSV 1612.
Interglossa
Interglossa (ISO 639-3: igs) ye una llingua auxiliar internacional diseñada pol científicu Lancelot Hogben mientres la Segunda Guerra Mundial. Esta llingua utilizaba'l léxicu internacional de les ciencies y teunoloxíes, principalmente términos d'orixe griegu y llatín, cola gramática simple propia d'una llingua aislante. Interglossa foi publicada en 1943 como un simple borrador (a draft of an auxiliary). Hogben aplicó principios semánticos pa escoyer un vocabulariu amenorgáu de 880 pallabres qu'en principiu bastaríen pa la conversación básica ente pueblos de distinta nacionalidá. Anque esti númberu yera ampliable.
Historia
Finalmente Hogben convencer de qu'una nueva llingua auxiliar, basada nel llinguaxe internacional de la ciencia, resultaba más necesaria que nunca, y decidióse a publicar la so propuesta, aportunando en que se trataba d'un simple borrador:
Interglossa puede considerase como l'esbozu del so descendiente, la llingua auxiliar Glosa, que reformó y espandió el léxicu de Interglossa.
Alfabetu
Interglossa básicamente utiliza'l alfabetu llatín modernu de 26 lletres.
Fonética
El valor fonéticu de les lletres xeneralmente coincide colos valores carauterísticos del alfabetu fonéticu internacional, coles siguientes esceiciones: Nes siguientes combinaciones iniciales, la primera de los dos consonantes ye muda: ct-, gn-, mn-, pn-, ps-, pt-.
Xeneralmente'l acentu va na penúltima sílaba, p.ej. billEta (billete), nEsia (isla). En pallabres terminaes con dos vocales (-io, -ia, etc.), éstes formaríen diptongu. Anque Hogben caltién l'hiatu al afirmar qu'en nEsia l'acentu va na antepenúltima sílaba (nE-si-a).
Partes del discursu
Una clasificación de partes del discursu relevante pa una llingua aislante, nun siguiría les categoríes propies del sistema flexonal indo-européu. Los vocablos de Interglossa pueden ser clasificaos según la so función no que Hogben llama'l “paisaxe de frase” (“sentence-landscape”) (p. 32-3):
Sintaxis
Interglossa ye un idioma puramente aislante como'l chinu, independiente de sufixos, tantu de flexón verbal como de derivación nominal, anque s'utiliza una especie de pallabres compuestes que'l so segundu componente ye un monosílabu. Como en chinu (y n'inglés), los nomes compuestos son esenciales. Segun Hogben, éstos resulten autu-esplícitos cuando se tien en cuenta'l so contestu d'usu común. (p. 21)
Interglossa aprove una gramática mínima con una serie de regles sintáctiques claramente definíes, anque distintes de la gramática avezada de les llingües flexonales-aglutinantes como les indo-europees:
Léxicu
A diferencia d'otres llingües auxiliares, Hogben tiende a adoptar les pallabres internacionales del griegu, en vista de la intensa infiltración de raigaños griegos na vida cuotidiana, provenientes de les ciencies y teunoloxíes modernes (por casu: microbiu, micrófonu, teléfonu, etc.) (p. 30) Aun así, gran parte del léxicu ye d'orixe llatín. El mesmu términu Inter-glossa ye d'orixe mistu. Dacuando, Hogben dulda ente'l griegu y el llatín, y propón pares de sinónimos equivalentes (p.ej. hypo y infra, soma y corpora), por que una eventual comisión internacional determine cuál de los dos opciones sería más fayadiza.
En 1943 Hogben anunciaba la preparación d'un volume adicional, A short English-Interglossa Dictionary. Paez qu'esti volume nun llegó a publicar. El manuscritu caltener ente los papeles de Hogben na Universidá de Birmingham.
Testu de muestra
Lo siguiente ye'l Padre nuesu en Interglossa, tituláu por Hogben "O Petitio de Christi" (Pidimientu de Cristu) (p.242):
Léxicu completu
Hogben presenta una llista numberada de 880 pallabres con pistes etimolóxiques (páxs. 256-82). Dalgunos de los ítems (unos 100) son pares de sinónimos, por casu dirigo / controlo. (ítem nᵘ185). Hogben tamién presenta una llista adicional de 74 pallabres internacionales, asina que de fechu habría un léxicu de 954. Hogben presenta finalmente una llista alfabética (páxs. 249-56), que desgraciadamente tien frecuentes errores nel númberu de ítem (equí correxíos). Les sílabes en negrina son "substantivos xenéricos", usaos en pallabres compuestes.
Jaligny-sur-Besbre
Jaligny-sur-Besbre ye una comuña francesa del departamentu d'Allier, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Idioma yola
El yola ye una llingua estinguida de la familia xermánica occidental falada d'antiguo n'Irlanda, concretamente nel condáu de Wexford, y que'l so orixe ta na evolución independiente del inglés antiguu que llevaron a la parte oriental de la islla les huestes de los normandos Richard de Clare, 2º conde de Pembroke, moteyáu Strongbow, y Robert FitzStephen, sobre 1169.
Esti dialeutu del inglés antiguu, qu'antes de la so estinción recibía'l nome de yola (que significa "antiguu"), evolucionó xebradamente del inglés británicu. Más allá de l'asimilación de numberosos vocablos irlandeses, y debíu quiciabes al aislamientu xeográficu y al calter predominantemente rural de les comunidaes que la falaben, el yola camudó bien pocu col pasu de los sieglos. A principios del sieglu XIX yera yá un idioma distintu al inglés estándar.
El yola siguió falándose na contorna de Forth, nel sur del condáu de Wexford, hasta mediaos del sieglu XIX, cuando empezó a ser movíu pola variante irlandesa del inglés de resultes de los mesmos procesos sociales, políticos y económicos qu'exercieron presión sobre'l irlandés. A finales de sieglu, yeren bien escasos los rastros esistentes del so patrimoniu llingüísticu.
Distribución xeográfica
right Falóse principalmente nes baronías de Forth y Bargy, dos de los diez baronías del condáu de Wexford, nel sureste d'Irlanda.
Clasificación
El yola baxa del inglés antiguu y el inglés mediu, y taba estrechamente rellacionáu colos dialeutos del suroeste d'Inglaterra (condaos de Devon y Somerset), según cola fala de la zona tradicionalmente anglófona del sur del condáu de Pembroke, en Gales.
Los asentamientos urbanos de Wexford y Dublín fueron fundaos polos viquingos]. Ye posible que l'inglés que florió en dambes ciudaes viérase influyíu pol nórdicu antiguu antiguu d'éstos, anque nun esisten pruebes que sofiten esta teoría.
Son tamién escases que evidencien un venceyu col neerlandés. Esta hipótesis sofitábase sobremanera nes semeyances fonétiques ente'l yola y el flamencu occidental, pero estudio posteriores demostraron que se trata d'un claru descendiente del inglés mediu.
La tamién estinguida llingua del norte del condáu de Dublín, el fingaliano tien oríxenes similares y créese que fueron bien similares.
Fonética
Al igual qu'asocede nel neerlandés y nes variantes sudoccidentales del inglés, la mayor parte de les fricatives mudes del yola convertir en fricatives sonores. Les vocales del inglés mediu caltiénense, ensin qu'apaecieren amueses del gran cambéu vocálicu del inglés modernu.
Una peculiaridá del yola ye'l treslláu del acentu prosódicu a la segunda sílaba de la pallabra en munchos casos, convirtiéndose n'agudos vocablos que son llanos n'inglés modernu: mor<o>saale</o> "morsel", hat<o>cheat</o> "hatchet", di<o>neare</o> "dinner", rea<o>deare</o> "reader", wed<o>deen</o> "wedding", etc. (O'Rahilly 1932).
Verbos
Les formes verbales del yola tienen traces de tipu arcaizante. La segunda y tercer persona del plural caltienen la desinencia -eth, como nel inglés de tiempos de Godofredo de Chaucer. El participiu de pasáu retién la y del inglés mediu como ee.
Léxicu
El vocabulariu compilado por Jacob Poole apúrrenos la mayor parte del léxicu conocíu en yola. Poole yera llabrador y cuáqueru. Yera natural de Growtown, na parroquia de Taghmon, asitiada na llende ente les baronías de Bargy y Shelmaliers. Arrexuntó pallabres y frases qu'utilizaben les sos guardeses y xornaleros ente 1800 y 1827, añu de la so muerte.
L'inglés actual nel sur del condáu de Wexford
Diarmaid Ó Muirithe viaxó al sur del condáu de Wexford en 1978 col fin d'estudiar l'inglés faláu nesa área (Ó Muirithe 1997). Los sos informantes diben de los 40 a los 90 años. Ente otres munches, éstos son dellos vocablos que yeren entá d'usu corriente nesos años: Chy: Un pocu * Drazed: Gastáu, raído
Un cantar en yola
Fade teil thee zo lournagh, co Joane, zo knaggee?
Th' weithest all curcagh, wafur, an puñe.
Lidge w'ouse an a milagh, tis gaay an louthee:
Huck nigher; y'art scuddeen; fartoo zo hachee?
Well, gosp, c'hull be zeid; mot thee fartoo, an fade;
Hai deight ouse var gabble, tell ee zin go t'glade.
Ch'am a stouk, an a donel; wou'll leigh out ee dey.
Th' valler w'speen here, th' lass ee chourch-hey.
Yerstey w'had a baree, gist ing oor hoane,
Aar gentrize ware bibbern, aamzil cou non stoane.
Yith Muzleare had ba hole, t'was mexe Tommeen,
At by mizluck was ee-pit t'drive in.
Joud an moud vrem earchee ete was ee Lough.
Zitch vaperreen, an shimmereen, fan ee-daf ee aar scoth!
Zitch blakeen, an blayeen, fan ee ball was ee-drowe!
Chote well aar aim was t'yie ouz n'eer a blowe.
Mot w'all aar boust, hi soon was ee-teight
At aar errone was var ameing 'ar 'ngish ee-height.
Zitch vezzeen, tarvizzeen, 'tell than w'ne'er zey.
Nore zichel ne'er well, nowe, nore ne'er mey.
(Esisten nueve versos más).
Traducción averada n'inglés actual
An Old Song
What ails you so melancholy, quoth John, so cross?
You seem all snappish, uneasy, and fretful.
Suabia
Suabia (Schwaben) ye una rexón histórica d'Alemaña, allugada ente l'oeste de Baviera y Baden-Württemberg, englobando tamién parte de la Suiza y l'Alsacia actuales.
Idioma yola
Un cantar en yola
Lie with us on the clover, 'tis fair and sheltered:
Suabia
Anguaño, Suabia ye'l nome d'una de les siete rexones alministratives de Baviera.
Idioma yola
Un cantar en yola
Well, gossip, it shall be told; you ask me what ails me, and for what;
You have put us in talk, till the sun goes to set.
I am a fool and a dunce; we'll id-y out the day.
The more we spend here, the less in the churchyard.
Yesterday we had a goal just in our hand.
If Good-for-little had been buried, it had been my Tommy,
Who by misluck was prestái to drive in.
Such vapouring and glittering when stript in their shirts!
Such bawling and shouting, when the ball was thrown!
I saw their intent was to give us ne'er a stroke.
But with all their bravado they were soon taught
That their errand was aiming to bring anguish upon them
Such driving, and struggling, 'till then we ne'er saw
Nor such never will, non, nor never may.
Una carta empobinada al Lord Lieutenant en 1836
Congratulatory address in the dialect of Forth and Bargy, presented to Earl Musgrave, Lord Lieutenant of Ireland on his visit to Wexford in 1836 taken from the Wexford Independent newspaper of 15 February 1860. The paper's editor Mr Edmund Hore writes:
''The most remarkable fact, in reality, in connexion with the address is this. In all probability it was the first time regal or vice-regal ears were required to listen to word of such a dialect; an it is even still more probable that a like event will never happen again; for if the use of this old tongue dies out as fast for the next five-and-twenty years as it has for the same bygone period, it will be utterly extinct and forgotten before the present century shall have closed.
In order for a person not acquainted with the pronunciation of the dialect to form anything like an idea of it, it is first necessary to speak slowly, and remember that the letter a has invariably the same sound, like a'' in “father”. Double ee sounds like y in “me”, and most words of two syllables the long accent is prestái on the last. To follow the English pronunciation completely deprives the dialect of its peculiarities.''
'''To's Excellencie Constantine Harrie Phipps, y' Earle Mulgrave, Lord Lieutenant-Xeneral and General Governor of Ireland. Ye soumissive Spakeen o'ouz Dwelleres o' Baronie Forthe, Weisforthe.'''
MAI'T BE PLESANT TO TH'ECCELLENCIE, - Wee, Vassalès o' 'His Most Gracious majesty', Wilyame ee Vourthe, an, az wee verilie chote, na coshe and loyale dwellerès na Baronie Forthe, crave na dicke luckie acte t'uck neicher th' Eccellencie, an na plaine grabe o' oure yola talke, wi vengem o' core t'gie ours zense o' y gradès whilke be ee-dighte wi yer name; and whilke we canna zei, albeit o' 'Governere', 'Statesman', an alike. Yn ercha and aul o' while yt beeth wi gleezom o' core th' oure eyen dwytheth apan ye Vigere o'dicke Zouvereine, Wilyame ee Vourthe, unnere fose fatherlie zwae oure diaez be ee-spant, az avare ye trad dicke londe yer name waz ee-kent var ee vriene o' livertie, an He fo brake ye neckares o' zlaves. Mang ourzels – var wee dwytheth an Irelonde az ure genreale haim – y'ast, bie ractzom o'honde, ee-delt t'ouz ye laas ee-mate var ercha vassale, ne'er dwythen na dicke waie nar dicka. Wee dwyth ye ane fose dais be gien var ee guidevare o'ye londe ye zwae, - t'meyora pace an livertie, an, wi'oute vlynch, ee garde o' generale reights an poplare vartue. Ye pace – yea, we mai zei, ye vast pace whilke bee ee-stent owr ye londe zince th'ast ee-cam, proo'th, y'at wee alane needeth ye giftes o'generale rights, az be displayth bie ee factes o'thie goveremente. Ye state na dicke daie o'ye londe, na whilke be nar fash nar moile, albeit 'constitutional agitation', ye wake o'hopes ee-blighte, stampe na yer zwae be rare an lightzom. Yer name var zetch avancet avare ye, y'n'a dicke var hye, arent whilke ye brine o'zea an dye craggès o'noghanes cazed nae balke. Na oure gladès ana whilke we dellt wi' mattoke, an zing t'oure caulès wi plou, wee hert ee zough o'ye colure o' pace na name o' Mulgrave. Wi Irishmen ower generale houpes be ee-boud – az Irishmen, an az dwellerès na cosh an loyale o' Baronie Forthe, w'oul daie an ercha daie, our meines an oure gurles, praie var long an happie zins, shorne o'lournagh an ee-vilt wi benisons, an yersel and oure gude Zovereine, till ee zin o'oure daies be var aye be ee-go to'glade.
Traducción al inglés actual
To his Excellency, Constantine Henry Phipps, Earl Mulgrave, Lord Lieutenant-Xeneral, and General Governor of Ireland. The humble Address of the Inhabitants of the Barony of Forth, Wexford.'''
MAY IT PLEASE YOUR EXCELLENCY – We, the subjects of his Most Gracious Majesty, William IV, and, as we truly believe, both faithful and loyal inhabitants of the Barony of Forth, beg leave at this favourable opportunity to approach your Excellency, and in the simple dress of our old dialect to pour forth from the strength (or fullness) of our hearts, our sense (or admiration) of the qualities which characterise your name, and for which we have non words but of 'Governor', 'Statesman', etc. In each and every condition it is with joy of heart that our eyes rest upon the representative of the Sovereign, William IV, under whose paternal rule our days are spent; for before your foot pressed the soil, your name was known to us as the friend of liberty, and he who broke the fetters of the slave. Unto ourselves – for we look on Ireland to be our common country – you have with impartial hand ministered the laws made for every subject, without regard to this party or that. We behold in you one whose days are devoted to the welfare of the land you govern, to promote peace and liberty – the uncompromising guardian of the common right and public virtue. The peace – yes, we may say the profound peace – which overspreads the land since your arrival, proves that we alone stood in need of the enjoyment of common privileges, as is demonstrated by the results of your government. The condition, this day, of the country, in which is neither tumult nor disorder, but that constitutional agitation, the consequence of disappointed hopes, confirms your rule to be rare and enlightened. Your fame for such came before you even into this retired spot, to which neither the waters of the sea below nor the mountains above caused any impediment. In our valleys, where we were digging with the spade, or as we whistled to our horses in the plough, we heard the distant sound of the wings of the dove of peace, in the word Mulgrave. With Irishmen our common hopes are inseparably bound up – as Irishmen, and as inhabitants, faithful and loyal, of the Barony Forth, we will daily and every day, our wives and our children, implore long and happy days, free from melancholy and full of blessings, for yourself and our good Sovereign, until the sun of our lives be gone down the dark valley (of death).
Pruna
thumb|250px|[[Términu municipal de Pruna al respective de la provincia de Sevilla.]] Pruna ye un conceyu español de la provincia de Sevilla, Andalucía. Nel añu 2016 cuntaba con 2664 habitantes. La so estensión superficial ye de 100 km² y tien una densidá de 27,23 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 36º 58' N, 5º 13' O. Asítiase a una altitú de 663 metros y a 106 quilómetros de la capital de provincia, Sevilla. Nella asítiase'l cume más altu de la provincia de Sevilla, el Picu del Terril, con un altor de 1129 metros.
Historia
Los primeros asentamientos remontar a un pobláu túrdulo topáu nel llamáu "castiellu", a un quilómetru de l'actual Pruna y al que denominaron Callet.
Tamién llegaron a estes tierres los fenicios y los griegos, que llamaron a la ciudá Prunna, d'onde deriva la so actual denominación.
Na dómina romana, la ciudá foi anexonada al imperiu romanu na primer etapa de la conquista de la península, integrándose na provincia Ulterior.
Mientres el periodu d'Al-Andalus, foi una alquería dedicada a l'agricultura y ganadería. Perteneció al reinu de Sevilla.
La conquista cristiana foi llevada a cabu por Alfonsu X, que la dexaría a la Orde de Calatrava. Nel añu 1457 foi vencida por Enrique IV a don Rodrigo de Rivera por que la defendiera de los ataques de los musulmanes. Nestos años la ciudá pasaba de manes cristianes a musulmanes alternativamente.
Nel añu 1482 Pruna foi vendida a don Rodrigo Ponce de León. Darréu pasaría socesivamente al ducáu d'Arcos nel sieglu XVI, dómina en que-y foi otorgáu'l rangu de villa, y nel XVIII al ducáu de Osuna.
Mientres la invasión francesa la ciudá foi amburada.
Castiellu del Fierro
thumb|left|Castillo del Fierro
Llocalización
El castiellu del Fierro álzase sobre un cuetu predresu de 663 metros cerca de la población de Pruna, dexando tener d'unes incomparables vistes y gran riqueza paisaxística. Tamién vamos acolumbrar los castiellos de Olvera y de Vallehermoso coneutaos visualmente con este. L'accesu al camín de xubida al visu del cuetu atópase na carretera A-363 Olvera-Pruna, al altor de la Fuente del Pilarillo, a aproximao 7 quilómetros de Olvera y a 1 de Pruna.
⇒ Coordenaes: 36°57'59.4"N 5°13'55.0"W
Historia
El primer asentamientu estable paez corresponder a los túrdulos que fundaron un pobláu llamáu Callet onde agora se llevanta'l Castiellu. Darréu foi unu de los primeros campamentos romanos nes constantes lluches pola dominación de Hispania.
Dende'l sieglu XIII conocíase como "la Frontera" a tola franxa de separación ente cristianos y granadinos: el territoriu que correspondía a los antiguos reinos de Xaén, Córdoba y Sevilla, nacíos de les conquistes de Fernandu III y Alfonsu X el Sabiu. Nel sieglu XIV acuñóse la espresión Banda Morisca pa referise a la parte d'esta amplia frontera qu'escurría nel sector fronterizu del Reinu de Sevilla, la formada pol conxuntu de territorios fronterizos que dependieron de la xurisdicción de Sevilla mientres tol periodu d'inestabilidá entendíu ente mediaos del sieglu XIII y finales del XV. Pruna taba asitiada en plena Banda Morisca y pollo la Talaya (torre de vixilancia) foi reforzada polos musulmanes con una pequeña muralla pa defendese del ataque de les tropes castellanes.
La llocalidá de Pruna pasó a manes cristianes cuando Fernandu III conquistó Sevilla. En 1253, Alfonsu X el Sabiu dona'l castiellu de Pruna a la Orde de Calatrava, pero pocu dempués llocalidá y castiellu son nuevamente conquistaos polos musulmanes.
Los cristianos al nun poder faese cola villa por cuenta de la gran resistencia de los musulmanes, retirar escontra'l monte de les Sufrerales y ellí fixéronse de machos cabríos a que los sos cuernos arreyaron antorches, llevándolos al pie del Castillo, onde éstes fueron encendíes. Asustaos pol fueu prendíu nos sos estiles, xubieron alloriaos poles peñes y aprucieron de nueche nel Castiellu amburando tou lo que topaben al so pasu. Los moradores fuxeron espavoríos al llau opuestu de la fortaleza onde s'espeñaron por un pimpanu tayo que da a un regatucu denomináu dende entós “Sanguino”, porque foi tal la cantidá de sangre arramada que'l so cursu se tiñó de colloráu.
En 1407 Pruna conquístase definitivamente polos cristianos, volviendo'l castiellu a manes de los caballeros de la Orde de Calatrava. En 1457, Enrique IV concede la custodia de Pruna a Rodrigo de Ribera, Caballero XXIV de Sevilla. En 1482 ye vendida a Rodrigo Ponce de León; nel sieglu XVI pasa a depender del Ducáu d'Arcos y nel XVIII al Ducáu de Osuna, hasta'l sieglu XIX que son abolíos los señoríos.
Descripción
La so estructura principal consistía nuna gran torre de planta rectangular, arrodiada de cerca per una camisa torreada y más perimetralmente por una muralla con accesu por aciu una puerta en recodo. Na torre estrémense dos fases constructives: la inicial (con una planta de 8 por 5,80 metros) del sieglu XIV y una posterior (na que pasa a midir 11,90 por 9,50 metros y añedir la camisa) del sieglu XV. El so interior presenta dos cámares superpuestes, una al altor del suelu y la otra al altor del adarve de la muralla. La cubierta consiste nuna bóveda vaída sofitada por aciu pechinas nun resalte de los murios de la torre.
Restauración
Tres la so recién restauración se recuperaron y consolidaron la estructura principal del castiellu (la torre del Homenaxe) según los restos que quedaben de la camisa, de la muralla esterior y el barcal de la fortificación. Puede aportase fácilmente, por aciu una escalera metálica, a la cubierta de la torre. Tamién s'acondicionó la xubida al visu, de manera que ésta, a pesar de siguir siendo llarga y pronunciada, puede realizase más cómodamente.
Fonte del Pilarillo
Esta fonte ta allugada na faldes del Castiellu del Fierro. La so agua esquita dende va sieglos y créese que vien d'un manantial esistente dientro del castiellu.
Fonte del Molín Cegatu
Na base d'unes roques sobre'l calce del regueru El Saláu apruz un manantial d'agües sulfuroses que tradicionalmente utilizóse pa curar les enfermedaes de los güeyos, d'ende'l so nome, y les erupciones de la piel. Pa visitala vamos tener que salir de Pruna por callar Culata y, pasáu El Molinucu, siguimos pol carril de les canteres del yelsu aproximao unos 3 km. Dempués d'un tramu a cuerpu llegamos a la finca de La Laina onde s'atopa dicha fonte.
Fonte del Duque
El so manantial vien de la Sierra del Tablón con una agua fresco pel branu y tibia pel hibiernu de bien bon sabor que, dempués de sirvir de bebederu p'animales, ye utilizáu pa regar una güerta. El so nome vien pol Duque de Osuna, propietariu d'estos pagos sieglos tras.
Pa visitala vamos tener que dir pela carretera de Pruna a Algámitas, a unos trés quilómetros, tomamos un carril a la izquierda y a dos quilómetros atopamos con una fonte con cuatro piles tallaes en piedra.
⇒ Coordenaes: 37.005309, -5.220579 thumb|center|Fonte del Duque
Ilesia de San Antonio Abá
L'edificiu ye del sieglu XVII probablemente llevantáu sobre una ermita anterior. Amás de les imáxenes de la Inmaculada, San Antón, la Virxe del Carmen y un magníficu Jesús Nazarenu, son de gran méritu artísticu les pintures que decoren la cúpula del Cruceru, del añu 1665, pero que les terminó Antonio Francisco Frausto en 1750
⇒ Coordenaes: 36.972652, -5.221975 thumb|center|Ilesia de San Antonio Abá
Ermita de la Pura y Llimpia Concepción
La ermita de la Pura y Llimpia (tamién se-y conoz pola ermita del Navazo) ye una pequeña ilesia asitiada a unos 4 km de Pruna atopándose na carretera de Pruna-Algámitas. El so constitucional ye de 1968 y ye onde'l primer domingu de mayu celebra la Romería de la Pura y Llimpia Concepción, una de les celebraciones más antigües de la provincia de Sevilla.
⇒ Coordenaes: 36.994456, -5.210898 thumb|center|Ermita de la Pura y Llimpia Concepción