cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Equipu Unificáu nos Xuegos Olímpicos
Equipu Unificáu foi la denominación qu'usó'l Comité Olímpicu Internacional pa los equipos deportivos de les antigües repúbliques de la Xunión Soviética (sacante los países bálticos) nos Xuegos Olímpicos d'Albertville 1992 y nos Xuegos Olímpicos de Barcelona 1992. El nome oficial en francés foi Équipe Unifiée y el códigu del COI pa identificar a estos deportistes ye EUN. Tamién s'usó pa designar a esti equipu les sigles CEI (Comunidá d'Estaos Independientes).
L'equipu nos Xuegos Olímpicos de Branu de 1992 en Barcelona tuvo formáu por atletes de dolce de los quince ex repúbliques soviétiques. Llograron en total 112 medayes: 45 d'oru, 38 de plata y 39 de bronce.
Nos Xuegos Olímpicos d'Iviernu participó na edición d'Albertville 1992, consiguiendo un total de 23 medayes: 9 d'oru, 6 de plata y 8 de bronce.
Historia
Mientres los Xuegos Olímpicos d'Iviernu usó la bandera olímpica na ceremonia d'apertura y nes ceremonies d'entrega de medayes, y sonaba l'himnu olímpicu cuando un deportista del Equipu Unificáu consiguía una medaya d'oru. Esto repitióse nos Xuegos Olímpicos de Branu sacante colos deportistes individuales, que magar que pertenecíen col mesmu uniforme, se izaba la bandera del so país d'orixe si ganaben una medaya y sonaba el so himnu cuando algamaben la d'oru.
L'equipu tuvo formáu por deportistes de toles antigües repúbliques soviétiques quitando los estaos bálticos:
Corbelin (Isère)
Corbelin ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Arrembécourt
Arrembécourt ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
INXS
INXS ye un grupu australianu de rock.
Saffré
Saffré ye una ciudá francesa. Ta asitiada na rexón de Países del Loira, departamentu de Loira Atlánticu. Tien.
Suha Arafat
Suha Daoud Tawil (سهى طويل), conocida como Suha Arafat (سهى عرفات), ye la vilba de Yasser Arafat, presidente de l'Autoridá Nacional Palestina.
Biografía
Suha Arafat nació en Nablus (Cixordania), nuna familia palestina de confesión ortodoxa griega. La so madre, Raymonda Tawil, foi una destacada periodista, poeta y escritora nos Territorios Ocupaos y el so padre, Daoud Tawil, un banqueru que foi educáu na Universidá d'Oxford. Estudió en distritu n'institutu relixosu católicu del Rosariu de Beit Hanina, en Xerusalén Oriental.
Ella conoció a Yasser Arafat en 1985. Suha Tawil Arafat axuntar con él en París en 1989, cuando yera una estudiante na Universidá de París La Sorbona sirviendo como traductora pa les xuntes oficiales. Depués convirtióse na so secretaria, cuando taba nel exiliu en Túnez. En 1990, convertir al Islam, y unos meses más tarde, 17 de xunetu de 1990 casóse col líder palestín, trenta y cuatro años mayor qu'ella. Tuvo una fía, Zahwa, que nació d'esta unión en 1995 en Neuilly-sur-Seine. Siendo relativamente pocu popular en Palestina, Suha Arafat vive nun exiliu en París cola so fía dende l'españíu de la segunda Intifada en 2000.
Garrulus glandarius
El ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los córvidos (Corvidae), llargamente distribuyíu pol Vieyu Mundu. Vuela n'asturies.
Nome común
Nel dominiu llingüísticu conozse comúnmente como berrón, gabu y glayu.
Subespecies
thumb|G. g. albipectus thumb|Exemplar n'Israel, con cabeza escura. thumb|G. g. japonicus, cola cara escura. Hai una gran disparidad ente les subespecies aceptaes d'esta especie, que s'estremen en patrones de plumaxe. Según distintes autoridaes hai ente 35 y 40 subespecies.
Descripción
thumb|Pluma carauterística. Ye una ave de tamañu mediu: llargor de 32 a 35 cm y envergadura alar de 54 a 58 cm. Ye inconfundible, tien un plumaxe bien llamativu, anaranxáu con un panel azul claro nel pliegue alar, nes plumes terciaries. Tien amás un obispillo blancu bien llamativu, que ye'l detalle básicu pa identificala en vuelu.
Nun presenta dimorfismu sexual.
Distribución y hábitat
Tien una área de distribución estensa, habitando por práuticamente toa Europa y Asia, con esceición de les zones más septentrionales, como'l norte d'Escandinavia y Rusia. Tampoco apaez nes estepes y desiertos d'Asia central, nin nos d'Oriente Mediu.
Ye un córvidu principalmente forestal, habita tantu en montes de coníferes como en montes de caducifolies, anque prefier estes postreres pola cantidá d'alimentu. Añera n'árboles.
Comportamientu
Nun ye un córvidu bien sociable, de normal muévese en pequeños grupos familiares, anque s'arrexunta más en primavera. Ye una ave bien abondosa, ensin problemes xenerales de población y que de fechu nos últimos tiempos aumentó la so población enforma, como'l restu de los córvidos. La fema pon ente 3 y 6 güevos de color verdosu, ente abril y xunu.
Arrentières
Arrentières ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Corenc
Tien una población de y una superficie de  km².
Arrentières
Tien una población de y una superficie de  km².
Henrique de Obarrio Vallarino
Henrique de Obarrio Vallarino foi un políticu panamiegu que foi presidente provisional de Panamá mientres dos díes ente'l  y el. Estudió nel Colexu Sallar de los Hermanos Cristianos na ciudá de Panamá. Foi miembru de l'Asamblea Constituyente d'ente 1945 y 1947. Tamién foi contralor xeneral de la República ente 1945 y 1948 y xerente del Bancu Nacional de Panamá (BNP) ente 1954 y 1960.
Década del 840
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Tabla añal del sieglu IX ( Sieglu VIII - Sieglu IX - Sieglu X)
Patriarcáu
Patriarcáu ye una forma d'organización social en que l'autoridá ye exercida por un varón xefe de cada familia, denomináu «patriarca». L'autoridá del patriarca puede estendese a los parientes alloñaos del mesmu llinaxe. El conceutu puede estendese a toles organizaciones sociales nes qu'esiste un desequilibriu de poder ente varones y muyeres, en favor de los primeres.
Nos estudios feministes y dellos estudios sociolóxicos, históricos, políticos y psicolóxicos, el términu patriarcáu ye utilizáu pa describir una situación de distribución desigual del poder ente homes y muyeres na que los varones tienen preeminencia n'unu o dellos aspeutos, tales como la prohibición del derechu al sufraxu, la regulación de los delitos contra la llibertá sexual, la violencia de xéneru, los réximes de custodia llegal de los fíos, la doble moral según el xéneru, el sexismu nel llinguaxe, mecanismos d'invisibilización, la determinación de les llinies de descendencia (filiación puramente por descendencia patrilineal y portación del apellíu paternu), los derechos de primogenitura, l'autonomía personal nes rellaciones sociales, la participación nel espaciu públicu ―políticu o relixosu― o l'atribución de estatus a les distintes ocupaciones d'homes y muyeres determinaes pola división sexual del trabayu.
Etimoloxía, otros usos y pallabres rellacionaes
La pallabra «patriarca» provién de les pallabres griegues άρχειν árkhein, que significa mandar, y πατήρ patḗr, que significa padre-
Fueron patriarques el xefes de les primeres families hebrees. Depués pasó a ser el nome d'una xerarquía eclesiástica de la ilesia cristiana primitiva. Delles ilesies cristianes modernes siguen usando la pallabra patriarcáu pa designar un grupu de diócesis.
Na antropoloxía de la organización social suélense considerar tres criterios: Filiación ―rellacionada cola descendencia―, l'autoridá y el patrón de residencia posnupcial. La filiación unillinial pue ser patrilineal o matrilineal, l'autoridá puede ser patriarcal o matriarcal y la residencia postmarital pue ser patrilocal o matrilocal. Estos conceutos teóricamente pueden combinase de diverses manera (por casu una sociedá puede ser matrilineal y coles mesmes patrilocal, etc.). Sicasí, na práutica la documentación esistente sobre sociedaes humanes amuesen que delles combinaciones son muncho menos frecuentes qu'otres, en concretu nun se conoz nengún exemplu documentáu d'un xenuinu matriarcáu.
Unu de los oxetivos principales de parte del movimientu feminista ye terminar cola asimetría de poder ente homes y muyeres nes sos múltiples formes. Pal feminismu, nuna sociedá dafechu democrática nun puede haber un sexu cimeru al otru, legitimado y promovíu polos mesmos estaos en lleis que, por casu, obliguen a la muyer a adquirir l'apellíu del home camudando'l so nome en tolos aspeutos llegales. Esti fechu ye xustificáu como un restu atávico de les sociedaes patriarcales, pero que provoca un abandonu de la identidá de les muyeres na actualidá, onde yá adquirió tolos derechos correspondientes a cualquier ciudadanu.
Carauterístiques na sociedá occidental contemporánea
Les maneres en que'l patriarcáu manifiéstase son distintes pa distintes sociedaes y camudaron a lo llargo de la historia. Dellos autores resumen les carauterístiques coles que se presenten na actualidá pa les sociedaes europees ―tómense exemplos pa España n'empiezos de sieglu XXI―. Dalgunes d'elles son:
Patriarcáu según autores
Una definición completa del términu qu'integra distintes corrientes del feminismu foi ellaborada por Marta Fontenla:
Cuando diz que son rellaciones «sexuales y polítiques», ta refriéndose a los postulaos del feminismu radical establecíos por Kate Millett, según la cual les rellaciones sexuales son rellaciones polítiques, al traviés de les cualos los varones apoderen a les muyeres.
Cuando diz que «tán basaes en distintes instituciones públiques y privaes», referir a la familia, yá que Gerda Lerner fala del dominiu masculín sobre les muyeres y neños/neñes de la familia y l'ampliación d'esi dominiu sobre les muyeres na sociedá polo xeneral. Otra d'estes instituciones ye'l Estáu, yá que, na so formación, este recibe, de manes del padre, el poder sobre los demás miembros de la so familia. D'equí p'arriba l'Estáu garantiza, principalmente al traviés de la llei y l'economía, la suxeción de les muyeres al padre, al home y a los varones polo xeneral, torgando la so constitución como suxetos políticos. Tamién se refier al feminismu marxista de Heidi Hartmann, cuando diz que'l patriarcáu nun fuelga solo na familia, sinón en toles estructures que faen posible control sobre la fuercia de trabayu de les muyeres.
Cuando fala de la solidaridá interclases y intragénero instauráu polos varón», fai referencia a Celia Amorós quien fala d'una fratría ―hermandá― ente varones que tien llugar na constitución del patriarcáu modernu. Tamién se refier a Heidi Hartmann quien diz que los varones crean o establecen interdependencia y solidaridá ente ellos que los capaciten p'apoderar a les muyeres.
Cuando fala de l'apropiación de la fuercia reproductivo de les muyeres» referir a los postulaos del feminismu radical. Ye'l feminismu materialista el qu'integra la fuercia granible a la reproductiva y los productos al cuerpu de les muyeres. Como parte d'esta corriente, Lidia Falcón considera a les muyeres como clase social y económica y ye el padre y/o l'home en favor de quien se produz l'apropiación. Según Christine Delphy, amás, esiste una rellación de producción ente home y muyer na familia nuclear moderna, qu'identifica como la rellación ente nun xefe y una subordinada. Esta subordinación tien llugar porque la producción del xefe integra'l circuitu mercantil, ente que la de la subordinada, non al empar que y se invisibiliza.
Amás pueden incluyise delles carauterístiques del patriarcáu:
Historia del patriarcáu
Nesta seición describen les distintes formes en que s'espresó'l patriarcáu al traviés del tiempu y les sociedaes. Faise notar que la historia de les muyeres ye más amplia ya inclúi muyeres destacaes y sociedaes y dómines en que cuntaron con meyor posición.
La Monogamia y la división sexual del trabayu
Les sociedaes tradicionales preestatales estudiaes polos antropólogos mientres los sieglos XIX y XX, amuesen gran igualdá social ente individuos d'una mesma comunidá por cuenta de la ausencia de grandes escedentes de producción y l'imposibilidá d'atropar riqueza (por esa razón la concepción de propiedá privada moderna ta ausente nestes sociedaes). Aun así, en casi toes elles aprecia división del trabayu por sexos. Siendo la cazasobremanera, la caza mayor practicada en mayor midida polos homes, y dedicándose les muyeres más intesivamente a la recueya que xeneralmente apurre la mayor parte de les caloríes. Aun así na repartición d'alimentos esiste muncha equitatividad entá esistiendo división del trabayu. Aldericóse hasta que puntu les sociedaes preestatales tradicionales tantu americanes, africanes, asiátiques y oceániques que xeneralmente ocupen rexones perifériques seríen representatives de les sociedaes paleolítiques. Magar la mayor parte d'antropólogos acepten que'l nivel de complexidá de les sociedaes paleolítiques y la so organización podría compartir munches traces coles sociedaes preestatales documentaes darréu, anque ten de ser cautelosu a la de extrapolar fechos por cuenta de les diferencies nes condiciones ecolóxicu y material.
Flore Générale de l'Indo-Chine
Flore Générale de l'Indo-Chine (embrivíu Fl. Indo-Chine) ye un llibru con descripciones botániques escritu pol botánicu, esplorador y políticu francés, Charles-Joseph Marie Pitard-Briau y espublizáu en siete volúmenes más suplementos nos años 1907-1950.
Patriarcáu
La Monogamia y la división sexual del trabayu
La mayor parte de les sociedaes preestatales documentaes por antropólogos y esploradores, consisten nuna comunidá de centenares o miles d'individuos con una xerarquía mínima, onde destacaba más el conceutu d'espiritualidá comuñal que de poder temporal individual o autoritariu sobre los demás. Al ser una sociedá d'autosuficiencia, l'oxetivu principal yera l'alimentación, la procreación y la seguridá de la integridá de toos. Esta autoprotección de la comunidá foi unu de los principales fechos que favorecieron la calidá de vida y por tanto, la evolución de la especie. Los miembros de comunidaes estazaes morríen llueu y el fechu de tar aisllaos provocaba que nun pudieren llegar a reproducise, por tantu los miembros aisllaos nun teníen descendencia y nun sirvieron pa la continuidá de la especie. Por esti motivu munchos primates evolucionaron hasta convertise n'especies altamente sociales.
Como se dixo, dientro de la comunidá sí esistía una repartición del trabayu. La muyer dedicábase más a permanecer na casa, y practicaben la recueya non solo de vexetales sinón tamién d'invertebraos y vertebraos pequeños, col so apurra de proteína y grasa. Los machos dedicar a la recueya de carne cazando anque de primeres yeren más bien carroñeros y salíen más al esterior en busca d'alimentu. Dicha separación del trabayu producir pol papel primordial que la evolución dio-y a la fema, yá que mientres elles curiaben, entamaben y decidíen sobre la vida de los menores cuando estos nun taben, los demás machos yá adultos yeren llamaos poles muyeres a emplegaron el so tiempu n'otres xeres, que siempres tuvieron el fin de la sobrevivencia de tolos miembros. En sentíu de «cabeza» de familia tampoco esistía y de la educación de los miembros menores yeren encargaos tolos miembros de la comunidá. Los llinaxes de sangre nun yeren apenes valoraos. Nun había families de pocos miembros, nin axugamientos al llargu plazu nin redistribución de recursos en virtú d'un contratu sexual» ente machos y femes. Nun había la rivalidá despiadada ente machos infanticidas, mesma del chimpancé común una y bones el términu sociolóxicu emplegáu frecuentemente ye'l llamáu machu alfa» pa xustificar la dominación masculina, sicasí ye un conceutu modernu ya inesistente na evolución de la sociabilización del chimpancé y por tanto, non heredada polos seres humanos en nenguna etapa. La evolución humana asocedióse gracies al desenvolvimientu intelectual y a les motivaciones por conocer, construyir, crear, etc, qu'esto trai. Cabo tener en cuenta que los términos evolución y caltenimientu de tradiciones acérrimas son contradictorios. Por tanto, tolos medios que cualquier miembru de la comunidá consiguía, yeren partíos ente los demás col fin siempres de caltener a tantos miembros vivos fuera posible. Nuna fase evolutiva, na que'l rendimientu de la caza entá yera modestu, la monogamia entá nun fuera inventada yá que el chimpancé como bon ser interesáu, siempres foi abiertu a caltener rellaciones sexuales con tolos miembros de la comunidá, tantu femes como varones y tamién, tantu en dómines d'apareyamientu como por prestar, amás de prauticar la plurisexualidad. Esta etapa foi considerada la más llarga.
Adulces, los ancestros convertir en cazadores d'altu rendimientu. La importancia de les proteínes pal desenvolvimientu del celebru que favoreció la evolución, ente otros aspeutos, la comunidá adquirir gracies a la carne. Por eso, la importancia del papel del home tomó más importancia qu'antes, anque la educación y formación siguió siendo responsabilidá de tola comunidá y, en nengún momentu, esto dio-yos grandes privilexos una y bones la procreación y la crianza de los miembros menores siguía siendo de la muyer, daqué que yera vistu como un signu de superioridá.
Pero la situación camudó col desenvolvimientu muscular mayor nos homes qu'empezaron a interesase por tener un papel igual de relevante nes decisiones social como la había teníu la muyer. Por esi motivu, vieron una posibilidá interesante la permanencia al llau de la muyer para d'esta forma, participar y contribuyir de la mesma manera na organización social. Dicha fuercia foi emplegada polos homes nun principiu pa meyor tresporte de los materiales o pieces de caza, sicasí esto derivó adulces nel usu de la violencia y de l'agresividá en tolos aspeutos de la vida. Esto xustificaría porqué'l celebru de los homes invierte más en reacciones físiques, yá que ye un restu atárquico de la evolución humana como por casu, l'apéndiz, ye dicir en dalgún momentu tuvo la so utilidá pero yá nun ye útil pa nengún fin anguaño a pesar de permanecer. Sicasí, la imposición a encomalo foi lo que provocó una amenaza pa les muyeres quien se vieron obligaes a dexar a los homes participar nes decisiones qu'implicaba al grupu. La fuercia físico permaneció como una carauterística dafechu masculina na so mayoría y única del sexu masculino al igual que la procreación ye femenina; daqué que provocó la reafirmación ente ellos por reforzar la so propia potencia como seres fuertes.
La resultancia d'esti procesu evolutivu sería la organización de la comunidá en families nucleares monógames. Asina, fai 2 millones d'años, cuando'l xéneru humanu espandir xunto a les praderíes y colonizó Eurasia, yá desenvolvieren pautes de conducta universales, como'l venceyu de pareya duraderu, los celos y la división sexual del trabayu dientro de la familia nuclear monógama.
Esta división sexual del trabayu primitivu esplicar nel fechu de que la caza ye una actividá que precisa esfuercios violentos ya implica riesgu pa la integridá física, daqué pocu recomendable pa muyeres embarazaes o con fíos lactantes. La caza tamién podría tener cierta función militar: caltener grupos de varones entrenaos y xixilando el territorios de posibles grupos rivales, un fenómenu que tamién s'atopa nel antecedente chimpancé que les sos úniques divisiones del trabayu centrar n'encamentar a los varones a curiar del territoriu ocupáu y a les femes a formar a les críes.
La recueya de la muyer sirvía como seguro d'alimentación de los varones tamién los díes en que la caza yera infructuosa, coses que pa la caza mayor, nun ye infrecuente. Los varones pudieron especializase en cazar preses cada vez más grandes que la so caza podía compensar la incertidume de la so captura, porque cuntaben col alimentu diario qu'aprovíen les muyeres. Esti esquema dexába-y a la especie esplotar eficientemente un ampliu abanicu de recursos. Asina, tenemos un escenariu de división sexual del trabayo pero dependencia económica mutua.
El descubrimientu de la paternidá
L'antropoloxía reveló que la conexón ente sexu y procreación nun taba clara en ciertes sociedaes, polo que s'almite que nes primeres cultures humanes esta conexón pasó primeramente inalvertida. Sicasí, na mayoría de sociedaes de cazadores pañadores, el venceyu ye conocíu. La conocencia culturalmente agregu de la conexón ente sexu y procreación taría rellacionáu col conceutu socialmente construyíu d'adulteriu nin siquier considérase un móvil lexítimu de maltratu. Esti descubrimientu constitúi un finxu importante, porque en nenguna otra especie l'actividá sexual ta tan desconectada del actu xenerativu en sí. Esti descubrimientu anició la subordinación forzosa de los intereses reproductivos femeninos a los masculinos. Sía que non, esta constatación tuvo que trastornar fondamente les rellaciones naturales ente los sexos. Convertir nuna amenaza a güeyos de les muyeres, pa les que'l sexu quedó acomuñáu a les penalidaes d'un embaranzu enllargáu y un partu difícil y dolioso que, amás, yera una causa significativa de mortalidá femenina. Pa los varones, sicasí, traxo consigo la conciencia de la paternidá. Agora cada neonato tenía un padre. Magar yá había un llazu instintivu ente los machos y los fíos de les sos compañeres, agora la conocencia consciente del parentescu paternofilial dio-y sentíu y contribuyó a intensificalo. Tamién tuvo que contribuyir a exacerbar los celos y la fobia al adulteriu.
L'orixe del patriarcáu
La contribución femenina a la subsistencia nes sociedaes protoagrícolas siguiría siendo lo bastante importante por que les muyeres caltuvieren ciertu poder económico llendador del dominiu masculín. Pero la degradación de la condición femenina diba acentuase col desenvolvimientu de sociedaes agrícoles sedentaries. La horticultura y la ganadería itinerantes nun supunxeron el fin de la manera de vida nómada, porque la comunidá tenía de treslladase a un nuevu allugamientu cada vez que s'escosaba la fertilidá del suelu, lo qu'obligaba a espaciar los embaranzos ( a base d'enllargar la lactancia) para nun cargar con más d'una criatura incapaz de siguir la marcha del grupu. Esta llimitación dexó de rexir nos asentamientos qu'espolletaron nos deltes de los ríos y otros terrenes que la so fertilidá anovar por sigo sola; y yá que una población numberosa yera la meyor defensa d'estes comunidaes sedentaries frente a la presión de los grupos nómades rivales, agora resultaba más conveniente que les muyeres consagrar a la maternidá intensiva y los varones trabayaren duru pa caltener families tou lo numberoses que dexara'l potencial reproductivu femenín. La dedicación esclusiva a la maternidá estremó la dependencia económica femenina y, con ello, el sometimientu forzosu del sexu femenín al masculín. Les muyeres viéronse asina degradaes a una condición casi subhumana. Pero les tribus con esta mentalidá demostráronse tan competitives y puxantes qu'en pocos milenios arrobinar por tol planeta, moviendo y arrequexando a otres etnies con tases de natalidá más baxes, hasta convertir el machismu exacerbado, y la violencia sexual concomitante, nuna traza casi universal del comportamientu social humanu.
Antigüedá n'Occidente y Oriente Mediu
Les cultures mediterránees antigües y d'Oriente Mediu difieren en gran midida sobre la considerancia social de la muyer. Dellos autores, como Johann Jakob Bachofen, plantegaron la hipótesis de qu'esistiríen d'esta rexón sistemes d'organización matrilineales. Nestes sociedaes matrilineales, la muyer tendría muncho más poder ya influencia que nes cultures tradicionalmente patrilineales. El fortalecimientu d'estructures estatales centralizaes y la consiguiente reorganización del manera de producción fixeron que munches sociedaes matrilineales evolucionaren escontra organización patrilineales nes que la muyer en términos xenerales tenía menos poder ya influencia.
Historia de les idees sobre la muyer
A lo llargo de la historia, distintos pensadores y líderes ellaboraron teoríes pa xustificar la opresión de la muyer.
Antigüedá europea
Según el filósofu Platón, el varón tien una alma racional, allugada na cabeza, que ye inmortal. Les otres dos partes de l'alma son mortales: una allugada nel pechu, l'alma irascible, la del coraxe militar; y otra agospiada nel banduyu, la del deséu, l'alma concupiscente. Pa Platón la muyer nun tener alma racional y yá que la so esencia ye l'úteru, queda allugada na mera concupiscencia. Según esti filósofu la muyer ye un home castigáu, incompletu, y la bioloxía ye un destín divín ya inevitable.
Aristóteles tamién caltenía la teoría del sexu único, según la cual la muyer yera un varón menguáu, imperfectu. En rellación al cuerpu femenín mentar como dependiente del home pa la so salú y maltratada pol so matriz, daqué inacabado, débil, fríu, tou productu un defectu natural. Dicía sobre ella: ye como «el defectu, la imperfección sistemática al respective de un modelu», el masculín. Con al respective de carauterístiques sociales, Aristóteles dicía que l'alministración doméstica'l varón tenía que mandar sobre los esclavos, los fíos y l'esposa. Y que'l varón, ye naturalmente, «más aptu pal mandu que la muyer...».
Na Antigua Roma, refugar a les muyeres tou derechu emanado del allumamientu.
Edá Media europea
Tomás d'Aquino afirmaba que la condición humana ta íntegramente desenvuelta nel varón, y ye daqué incompleta na muyer. Basaba les sos idees na lleenda bíblica según la cual la muyer foi creada de la costiella del varón, símbolu de la so dependencia y menor dignidá. Pa Aquino, la muyer solo taba p'asistir al varón na reproducción y el so llugar yera lo individual, lo privao, lo doméstico. La muyer esistía na vida social y política al traviés del padre, del home o del fíu. La muyer soltera nun yera ciudadana. Les sos úniques posibilidaes d'allugase dafechu na sociedá yeren casase pa ser madre o ser relixosa.
El patriarcáu y los varones
Dellos teóricos, ente los que se destacar Michael Kimmel, Robert Connel y Michael Kaufman, tamién escribieron sobre'l rol de los varones nel patriarcáu. Los tópicos que suelen emplegase son «masculinidad hexemónica», realzada pol patriarcáu, y «nueves masculinidades», busca de nueves identidaes acomuñaes a los procesos de lliberación de les muyeres.
Monte Auseva
El Monte Auseva ye un accidente xeográficu asitiáu nos Picos d'Europa, na Cordelera Cantábrica. Ta incluyíu nel Parque Nacional de los Picos d'Europa. Cunten les cróniques que n'esti monte ganaría Pelayu a les tropes musulmanes d'Alkama (Al Qama).
L'Auseva ta cercanu a la ciudá de Cangues y na so fastera asítiase'l Real Sitiu de Cuadonga.
Flore phanerogamique des Antilles francaises
Flore phanerogamique des Antilles francaises (embrivíu Fl. Phan. Antill. Franc.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol relixosu y botánicu suizu Antoine Duss y espublizáu nel añu 1897.
Basellaceae
Les Baselacees son una familia de plantes dicotiledónees qu'entiende 25 especies distribuyíes en 5 xéneros. Son herbales, perennes y tuberosas o rizomatusas, orixinaries de les rexones tropicales d'América, Africa y Asia.
Descripción
Son yerbes, enredaderes, escandentes o rastreres, perennes dende cáudices o tubérculos, subsuculentas, mucilaginosas, xeneralmente glabres; plantes hermafrodites o dacuando funcionalmente dioiques. Fueyes alternes o subopuestas, simples, enteres o raramente apiculado-dentaes, ensundioses; exestipulaes. Inflorescencia una espiga, recímanu, panícula o visu, terminal o axilar, bráctees pequeñes abrazando'l pedicelu o darréu so les bractéolas cuando les flores son sésiles, bractéoles 4 en 2 pares opuestos na base de la mota, les del par cimeru sepaloides, flores actinomorfas; mota gamosépalo, (4–) 5 (–13)-lobáu, los llobos inxeríos, ablancazaos o dacuando coloriaos, persistentes nel frutu; pétalos ausentes; discu nectarífero anular, intra- o extrastaminal; estames (4–) 5 (–9), opuestos a los llobos de la mota, filamentos connaos na base, anteres basifijas o dorsifijas, ditecas, dehiscencia variada; ovariu súperu, 1-locular, placentación basal, óvulu 1, anátropo a campilótropo, estilu 1, indiviso a 3-fido o estilos 3. Frutu un utrículo más o menos arrodiáu pola mota persistente y de cutiu carnosu y poles bractéoles cimeres; grana 1, subesférica, l'embrión anular y arrodiao de perisperma o torcíu n'espiral y el perisperma escasu o ausente.
Xéneros
Les especies más importantes nos mercaos de alimetos son el ulluco y la espinaca de Malabar.
Década del 850
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Tabla añal del sieglu IX ( Sieglu VIII - Sieglu IX - Sieglu X)
Cornillon-en-Trièves
Cornillon-en-Trièves ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
14 d'abril
Abreviatures
° : fecha de nacencia
† : fecha de la muerte
Arsonval (Aube)
Arsonval ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Carex muricata
La marcieguilla (Carex muricata), ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia de les ciperacees. thumb|240px|Ilustración thumb|240px|Detalle de la planta
Descripción
Planta rizomatosa, como toles del xéneru Carex, brota d'un rizoma, que s'estiende, nesti casu trupu, so tierra, formando verdees col biltu de los tarmos de 20-50 cm d'altu, de seición triengular, colos ángulos agudu y diminutu espiníes nellos, que los fai "aspros" o daqué cortantes al tactu. Les fueyes, de 2,5-3 mm d'anchu y daqué más curties que los tarmos, son rectes, paecíes a les del trigu o cebada, daqué aspres nel cantu, non bien ríxides. Ye una especie dioica, les flores de cada individuu son unisexuales (masculines o femenines). Nel xéneru Carex la flor femenina ye una especie de "botellina" (utrículo) y 2-4 estigmes, ente que la masculina amenorgar a 3 estames, en dambos casos protexíos con unes escames vexetales y formando espigues nel estremu de tarmos fértiles.
Distribución y hábitat
Distribución Euroasiática. Crez en pradera bien húmedes o inclusive daqué encharcaes.
Taxonomía
Carex muricata describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 974. 1753. Númberu de cromosomes de Carex distans (Fam. Cyperaceae) y táxones infraespecíficos: n=37 Carex: nome xenéricu que podría derivar del griegu kairo, que significa "mancar", rellacionáu coles fueyes cortantes que tienen estes plantes.
muricata; epítetu llatín que significa "con escayos".
Corps (Isère)
Corps ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Década del 860
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Tabla añal del sieglu IX ( Sieglu VIII - Sieglu IX - Sieglu X)
Assenay
Assenay ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Clinopodium douglasii
Clinopodium douglasii, comúnmente llamada ajedrea, yerbabuena o hierbabuena, ye una yerba arumosa perenne perteneciente a la familia de les lamiacees endémica de Norteamérica.
Descripción
Ye una planta rastrera que los sos tarmos purpúreos y semileñosos algamen 75 cm de llargor, éstos desenvuelven bilortos a intervalos regulares.
Les fueyes son alternes, ovoides y allargaes, serraes, glabres o glabrescentes, d'ente 2 y 4 cm de llargu, con superficie llixeramente adesiva al tactu pola resina que presenta. Les flores son dioicas, axilares, de mota tubular, pequeñes y blanques o lavanda; apaecen nel branu boreal, dando llugar al frutu, una nuez, a empiezos de la seronda. La polinización ye llevada a cabu por inseutos. Ye fácilmente propagable por grana y por estolones.
Propiedaes
Les sos fueyes son utilizaes n'alimentación p'arumar y condimentar diversos platos de carne y vexetales. Peracábense tamién en infusiones, tés y como bebida refrescante.
A pesar de qu'en grandes dosis puede resultar tóxica na medicina tradicional de los llugares nos que se desenvuelve esta planta ye utilizada como panacea. Asina a les sos fueyes otorgar propiedaes analxésices, antiséptices, estimulantes, anticancerígenas, diurétiques, antiespasmódices y antieméticas. Considerando esto utilízase pal tratamientu d'artritis y dolores articulares, cefalees, dolor estomacal, indixestión y dolor nos dientes ente otres. Como principios activos presenta Pulegona, Alcanfor, Isomentona, Limonena y Carvona.
13 d'abril
El 13 d'abril ye'l 103ᵉʳ día del añu (104ᵘ n'años bisiestos) nel calendariu gregorianu. Dende él resten 262 díes hasta'l fin d'añu.
Abreviatures
° : fecha de nacencia
† : fecha de la muerte
María Magdalena Schiavone
María Magdalena Schiavone ye una brióloga y taxónoma arxentina.
13 d'abril
Festexos y observaciones
Na Ilesia Católica:
María Magdalena Schiavone
En 1972 llogra'l so llicenciatura en Botánica na Universidá Nacional de Tucumán, y el doctoráu en 1976.
Desenvolvió actividá científica nel "Departamentu de Botánica", de la Universidá Nacional de Tucumán, en taxonomía de plantes natives americanes.
Sula sula
Sula sula ye una especie d'ave pelecaniforme de la familia Sulidae qu'habita nos océanos tropicales.
Descripción
thumb|left|Individuu del morfo blancu en vuelu. thumb|left|Machu del morfo pardu. thumb| Sula sula El piquero patirrojo ye'l más pequeñu del so xéneru, con unos 70 cm de llargor y un valumbu alar d'hasta un metro. Tien les pates coloraes y el picu azul o azul y rosado, que suel tar enmarcáu pol gargüelu negra. El so lorum desnudu ta cubiertu por una carúncula azul como'l picu. Esta especie ye polimórfica respectu al color del plumaxe. Nel morfo blancu la mayor parte del plumaxe ye blancu (cola cabeza amarellentada) y les plumes de vuelu negres. El morfo colinegro ye similar pero cola cola negra, polo que puede confundise col piquero de Naza y el piquero amazcaráu. El morfo pardu tien práuticamente tol plumaxe pardu. El morfo pardu con cola blanca ye similar pero col banduyu, el obispillo y la cola blancos. El morfo pardu con cabeza y cola blanques, tien la mayor parte del so cuerpu, la cabeza y cola blancos, coles ales y el llombu pardes. Los distintos morfos críen unos con otros, pero na mayoría de les rexones predominen unu o dos morfos, por casu nes islles Galápagos, la mayoría de los piqueros patirrojos pertenecen al morfo pardu, anque tamién s'atopen individuos del morfo blancu.
Dambos sexos tienen un aspeutu similar, pero los xuveniles son parduzos coles ales más ocuras, les pates rosadas clares, ente que los pitucos tán cubiertos d'un mestu plumón blancu.
Distribución
Estender pola franxa tropical de los océanos Pacíficu, Atlánticu y Índicu.
Sula variegata
Sula variegata ye una especie d'ave pelecaniforme de la familia Sulidae que vive nes mariñes de les mariñes de Chile y Perú. Ye una de les principales aves guaneras del Pacíficu suramericanu.
Descripción
Mide aproximao 75 cm de llargu. Tien la cabeza, pescuezu, pechu y banduyu de color blancu, ente que les sos ales y cola son de color marrón escuru. El so picu ye gris escuru y les sos curties pates son d'un tonu azulado. Aliméntase de peces, a los que caza llanzándose en picada sobre los cardúmenes.
Década del 870
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Tabla añal del sieglu IX ( Sieglu VIII - Sieglu IX - Sieglu X)
Tour de Francia 1961
El 48ᵘ Tour de Francia apostar ente'l 25 de xunu y el 16 de xunetu de 1961 con un percorríu de 4397 km. estremáu en 21 etapes de les que la primera constó de dos sectores.
Participaron 132 ciclistes partíos en 11 equipos de 12 corredores llogrando llegar a París namái 72 ciclistes ensin que nenguna de les formaciones llograra llegar con tolos sos integrantes.
El vencedor cubrió la prueba a una velocidá media de 36,033 km/h.
Etapes
CR = Contrarreló individual
Llingües de la península de Willaumez
Les llingües de Willaumez constitúin un grupu filoxenéticu dientro de les llingües oceániques occidentales. Les cuatro llingües d'esti grupu tienen casi 30 mil falantes na provincia de Nueva Bretaña occidental en Papúa Nueva Guinea. Deben el so nome a la península de Willaumez.
Comparanza léxica
Los numberales en distintes llingües de la península de Willaumez son: ! GLOSA ! Bola !Nakanai ! PROTO- WILLAUMEZ
Clinopodium grandiflorum
Clinopodium grandiflorum  ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia Lamiaceae siendo esta una especie de planta melecinal. thumb|240px|Vista de la planta
Descripción
Ye una planta yerbácea perenne con fueyes arumoses utilizaes como fervinchu pa tés pol so prestosu y refrescante sabor a menta, les fueyes y flores ensugar pal so posterior consumu. Les flores son hermafrodites de color rosa y son polinizaes por abeyes y inseutos.
Corrençon-en-Vercors
Corrençon-en-Vercors ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Geositta antarctica
Geositta antarctica ye una especie d'ave de la familia de les Furnariidae, probablemente l'ave cantora (paseriforme) que cría más al sur. El so pesu ronda los 37 gramos y suel tener un llargor de 14 centímetros incluyida la cola, que al volar presenta un distintivu color negru con cantos blancos. La Geositta antarctica puede estremase del más abondosu mineru común pel so picu más curtiu y l'ausencia de color ablondu nes plumes de vuelu.
Hábitat
La mayor parte del so hábitat alcuéntrase en suelos arenosos onde busca inseutos solos o en pareyes. El nial ye una taza de yerba texida o de material similar, asitiáu xeneralmente nuna lluriga soterraña onde guara tres güevos. Hai informes sobre colonies de nidificación d'especies mistes con otres especies Furnariidae.
Otres denominaciones:
Begoniaceae
La familia de les begoniacees (Begoniaceae) ye una familia de plantes con dos xéneros, procedentes de toles rexones húmedes tropicales sacante Australia y Polinesia. El xéneru que contién la mayor cantidá d'especies ye Begoña, con 1500 especies, munches d'elles ornamentales.
Descripción
Son yerbácees, dalgunes de porte semiarbustivo y perennes, sacante en climes fríos, onde pierden tola so parte aérea hasta la estación templada siguiente. Tienen fueyes simples y alternes, con una notable carauterística, la so asimétría. En munchos de los especímenes lo llamativo ye la so xamasca más que les sos flores, que son unisexuales, de disposición monoica; les masculines con 2 pétalos y 2 sépalos los petaloides; les femenines con 2 - 5 sépalos llibres y con ovariu ínfero. Frutos capsulares. Nesta familia esisten tres tipos básicos, dependiendo del raigañu:
fibroses, rizomatosas y tuberosas.
Xardinería
N'Europa, esta familia ye bien apreciada y llargamente utilizada en xardinería sobremanera n'ivernaderos, anque en determinaes condiciones, en suelos turbosos húmedos con bon drenaxe y sitios protexíos de vientos y soleyeros, ensin esposición direuta, pueden floriar. El so espardimientu realizar por fraes. Como les flores de color carne de la Begoña grandis.
Filoxenia y cites
La hipótesis filoxenética más moderna del orde Cucurbitales y la so clasificación en families y xéneros puede ser atopada en Schaefer y Renner (2011 ).
Les families de Cucurbitales tán descriptas tamién en Kubitzki (2011 ) y amás, no que concierne a los sos calteres floral y vexetativu, en Matthews y Endress (2004 ) y en Zhang et al. (2006, 2007 ), y estos trabayos tamién son una puerta d'entrada escontra la vasta lliteratura morfolóxica d'eses families.
Clasificación
La clasificación actual sueli tar basada nel APG.
Geocerthia serrana
Geocerthia serrana tamién denomada bandurrita serrana ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru monotípicu Geocerthia qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémicu de los Andes de Perú.
Distribución y hábitat
Habita en carbes de faldeos predresos y en fragmentos de montes de queñual ente los 2800 y 4200 msnm.
Comportamientu
Atopada solitaria o a los pares, xurgando nel suelu cola cola usualmente llevantada. Delles vegaes xube a arbustos y árboles baxos.
Reproducción
El nial ye típicamente asitiáu en llurigues escavaes en terremplénes.
Vocalización
El cantar ye un trinado aspru con delles notes introductories, “kiip, kip, kip trrrrrrr-r-r-r”.
Descripción orixinal
La especie G. serrana describióse per primer vegada pol zoólogu polacu Władysław Taczanowski en 1875 sol nome científicu Upucerthia serrana; llocalidá tipo «Junín y Acancocha, Perú»
Taxonomía
En 2010, siguiendo a Chesser et al (2009) foi aprobada la Propuesta N° 424 al South American Classification Committee (SACC) reconociento el nuevu xéneru monotípicu Geocerthia y dixebrando la presente especie de Upucerthia.
Subespecies
Reconócense 2 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Carex parviflora
Carex parviflora Host, ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia de les ciperacees.
Distribución y hábitat
Xorrez nos montes del centru y sur d'Europa; na Península Ibérica, nos Pirineos y Cordal Cantábricu onde medra nes camperes supraforestales bien innivaes.
Descripción
Ye una especie yerbácea asemeyada a Carex atrata pero coles espigues más pequeñes (menos de 12 mm) y sésiles, utrículos coritos y planta polo xeneral más pequeña.
Taxonomía
Carex parviflora describióse por Nicolaus Thomas Host y espublizóse en Systema Naturae, Editio Decima 2: 1263. 1759. Carex: nome xenéricu que podría remanar del griegu kairo, que significa "mancar", rellacionáu coles fueyes cortantes que tienen estes plantes.
parviflora; epítetu llatín que significa "con flores pequeñes".
Exhumación del cuerpu de Yasir Arafat
La exhumación del cuerpu de Yasir Arafat llevar a cabu'l 27 de payares de 2012, a ocho años de la muerte del políticu palestín. La intención ye investigar si foi asesináu, asina lo manifestó'l funcionariu palestín Tawfiq al-Tirawi, encargáu de supervisar dicha actividá; coles mesmes, amestó que la exhumación del cadabre y les investigaciones in situ llevar a cabu d'alcuerdu a la «soberanía palestina». Mientres tomar de muestres participaron espertos forenses franceses, suizos y rusos pa determinar les causes de la muerte, una y bones los palestinos sostienen que foi asesináu al habese atopáu altos niveles de poloniu radiactivu na so ropa, ente que Israel niega la so implicación. La operación inscribir nel marcu d'una investigación xudicial francesa abierta n'agostu de 2012 por asesinatu.
thumb|256px| Tumba de Yasir Arafat en [[Ramala, Cixordania ]]
El sepulcru de Arafat foi abiertu por que médicos musulmanes palestinos retiraren siquier venti amueses de los restos óseos vos, según declaró una fonte oficial, que negó informaciones qu'apuntaben a que'l cuerpu fuera treslladáu nuna bolsa a una mezquita cercana na sede de la gobernación de Ramala y Al Bireh. Sicasí, Patrice Mangin, direutor del Centru de Medicina Llegal del Hospital Universitariu de Lausana, aseguró qu'un científicu palestín foi la única persona autorizada pa tocar los restos de Arafat, tomando aproximao alredor de sesenta amueses. Les resultaos van tardar siquier tres meses dempués de la so exhumación.
L'Autoridá Nacional Palestina, manifestó qu'en casu de que Yasser Arafat fuera envelenáu, va actuar contra Israel ante la Corte Penal Internacional.
Fuentes non oficiales señalaron que'l cuerpu de Arafat nun foi sacáu de la tumba, a cuatro metros so tierra, sinón que fueron los espertos quien baxaron al pequeñu espaciu d'unos 1.5 m d'altor. Por ello, nun hubo una nueva ceremonia d'entierru.
Antecedentes
En ochobre de 2004, Arafat foi treslladáu a Francia, onde s'atopaba la so esposa, al Hôpital d'Instruction des Armées Percy, un hospital militar francés en Clamart (cerca de París), onde tuvo hospitalizáu dende'l 29 d'ochobre y en coma dende'l 3 de payares.
Morrió na madrugada del 11 de payares de 2004 a les 3:30 hora llocal (2:30 UTC) por cuenta de una hemorraxa cerebral según los medios de prensa; a les 4:40 (3:40 UTC) según el comunicáu oficial de l'Autoridá Nacional Palestina. Magar que nun se facilitó información sobre les causes de la so muerte, ciertos rumores, sosteníos apocayá tamién por Ahmad Jibril, líder y fundador del Frente Popular pola Lliberación de Palestina, nuna entrevista a la canal Al-Esquitar venceyáu a Hezbolá, envaloren que se debió al sida. Otres fontes afirmen que morrió por envelenamientu urdíu polos servicios secretos israelinos, anque fuera portador del VIH.
En xunetu de 2012, la cadena de noticies qatarina Al Jazeera publicó una investigación de nueve meses na que distintes pruebes realizaes pel prestixosu Centru de Medicina Llegal del Hospital Universitariu de Lausana (Suiza) determinaron que les pertenencies de Arafat, especialmente les que tuvieren en contautu colos sos fluyíos corporales, conteníen un nivel desaxeradamente alto de poloniu 210, un material radioactivo, y que esto nun yera esplicable por causes naturales, lo que suxure un envelenamientu como posible causa de la so muerte. Sicasí, otres fontes aseguren que los restos radiactivos del poloniu 210 esmorecer a menos de la metá en cuatro meses, polo que los altos niveles descubiertos nes ropes de Arafat indiquen que fueron "enllantaos" enforma tiempu dempués de la so muerte.
Unes hores antes, Suha Arafat, la vilba de Yasir, yá pidiera la exhumación de los restos mortales del so home. Finalmente'l 27 de payares de 2012, dar# en desaterrar el cadabre de Yasir Arafat, so supervisión rusa, pa esclariar si foi envelenáu. Espertos forenses suizos, rusos y franceses tomaron amueses de los restos pal so estudiu. En 2013, l'equipu suizu determinó que les amueses teníen niveles de poloniu 210 dieciocho veces cimeros a lo normal. N'avientu d'esi mesmu añu, según una fonte anónima que peneró les conclusiones a la prensa, una investigación de la xusticia francesa caltenida secreta concluyó que "Arafat nun foi envelenáu, sinón que morrió de causes naturales", de resultes d'una "infeición xeneralizada". Espertos rusos confirmaron darréu les conclusiones de la investigación francesa.
Bargoed
Bargoed, tamién Bargod, ye una ciudá de 11.000 habitantes al sureste de Gales que forma parte de la comunidá de Caerffili y ta asitiada a veres del ríu Rhymni, nel valle de Rhymni. Ye un antiguu centru industrial y mineru.
Xeografía
Bargoed ta a mediu camín entre Aberdâr y Caerffili (al sureste de la primera y al norte de la segunda), 35,4 quilómetros al norte de Cárdif.