cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ludovico Pío
Conflictos fronterizos
Nel sureste, una masiva concentración de soldaos eslavos —a los qu'empobinaba Ljudevit Posavski, duque de Panonia— amenaciaba los territorios del Drava y el Sava. Unviar al so alcuentru al arzobispu Cadolah de Friuli, mas ésti morrió en campaña y los eslovenos invadieron el so territoriu (820). En 821 Ludovico estableció una alianza col duque Borna de Dalmacia. Tres años más tarde, numberoses tribus eslaves del noroeste de Bulgaria reconocieron la suzeranía de Luis y ésti trató de resolver l'asuntu axustando col líder Omurtag; sicasí, les tribus d'estes tierres volvieron atacar a los francos y recuperaron los sos territorios (827).
Nos territorios del suroeste remontóse'l duque Seguin de Gascuña. Tres la so derrota asocedió-y Lupo al que l'emperador fixera arrenunciar en 818. En 820 una asamblea aconceyada en Quierzy-sur-Oise decidió unviar una espedición militar contra'l Emiratu de Córdoba. El xefes de la espedición —Hugo, conde de Tours; y Matfrido, conde d'Orleans— tardaron demasiáu en movilizase y ésta terminó en nada.
Primer guerra civil
En 818, en volviendo d'una campaña en Bretaña, l'emperador foi informáu del fallecimientu de la so esposa, Ermengarda, fía d'Inghiramno, duque de Hesbaye. Luis tuviera bien xuníu a la so esposa, que se convirtiera nun elementu clave de la so alministración. Ermengarda desempeñó un papel fundamental nel descubrimientu de la combalechadura de Bernardo, por causa de lo cual l'emperador creyó que la so muerte constituyía la expiación de la so culpa. Tomó dellos meses hasta que los cortesanos y asesores del monarca convenciérenlu de que volviera casase. En 820 casóse con Judith, heredera de Welf, conde d'Altdorf. Frutu d'esta unión nació Carlos (823).
La nacencia de Carlos invalidó la Partición de Aquisgrán, y los intentos del emperador de concede-y territorios amenaron una ferrial oposición ente los sos otros herederos; estos acontecimientos desaguaron nel españíu d'una guerra civil que marcó los dos últimes décades del reináu.
En Worms (829) Luis concedió a Carlos el territoriu d'Alamannia —nun ta claru si col títulu de rei o de duque—, lo que enfureció al so primoxénitu, el coemperador Lotario a cuenta de que los sos territorios llevar a cabu la cesión. Les desavenencies causaron una insurrección; Lotario —cola collaboración de Wala y de los sos hermanos— acusó a Judith de cometer adulteriu con Bernardo de Septimania, ya inclusive suxurió qu'ésti yera'l verdaderu padre de Carlos. Ebbon y Hildwin abandonaron al emperador, ente que los arzobispos de Lyon y Amiens, Agobardo y Jesee, oponer a que se llevara a efeutu una nueva división del Imperiu y xuniéronse a los rebeldes.
En 830 Wala convenció a Pipino d'Aquitania de que Bernardo de Septimania taba conspirando contra él; arriendes d'ello, ésti asitióse al mandu de los soldaos de Gascuña y —col sofitu de l'aristocracia de Neustria— coló sobre París. En Verberie xunióse-y Luis el Xermánicu. Cuando l'emperador volvió d'otra campaña en Bretaña atopar con una guerra civil d'enormes dimensiones. Coló darréu a Compiègne, onde los soldaos de Pipino arrodiáronlu y prindaron. Judith foi detenida en Poitiers y Bernardo fuxó a Barcelona.
Lotario reclutó un importante exércitu en Lombardía y trató de convocar un concilio nel reinu de Nijmegen —nel corazón de Austrasia— nel que los austrasianos y los renanos vinieron acompañaos de numberoses tropes, obligando a los fíos rebalbos a lliberar a Ludovico y a arrodillarse ante él (831). Lotario foi indultáu anque se-y espulsó d'Italia. Pipino volvió a Aquitania, y Judith —en teniendo qu'humildase con un solemne xuramentu d'inocencia— a la corte imperial. Wala foi zarráu nun monesteriu a veres del Llagu Lemán; Hilduino, abá de Saint-Denis, se exilió en Paderborn; y a Elisachar y Matfrid retiráronse-yos los sos honores al norte de los Alpes.
Segunda guerra civil
Namái dos años más tarde españó un nuevu conflictu civil (832). Pipino foi convocáu a la corte, onde foi tan mal recibíu que se remontó contra les órdenes del emperador. Tarreciendo l'españíu d'una revuelta col sofitu de la nobleza, Luis axuntó les sos fuercies en Aquitania y dio-yos órdenes de tar dispuestes ante un llevantamientu. Sicasí, Luis el Xermánicu reclutó un exércitu d'aliaos eslavos y conquistó Suabia primero que l'emperador tuviera tiempu de reaccionar. De resultes de la sedición, llevar a cabu una redivisión del Imperiu: concedióse'l reinu d'Aquitania a Carlos en desterciu de Pipino, y el restu de los territorios a Lotario, quien, anque nun había estáu envueltu na insurrección, taba interesáu n'usurpar l'autoridá del emperador. Los ministros de Lotario tuvieren en contautu con Pipino y convenciéronlu a él y a Luis el Xermánicu de sumase a la rebelión; conviénose qu'a Lotario correspondería-y Alamania, el reinu de Carlos.
Col sofitu de Gregorio IV —quien-y confirmara nel tronu ensin el sofitu del emperador—, Lotario xunir al llevantamientu en 833. Ludovico atópase en Worms reclutando una nueva fuercia cuando Lotario coló escontra'l norte. Enteráu d'esta traición, l'emperador coló darréu escontra'l sur. Luis y Lotario atópase en Colmar (Alsacia). Ellí Gregorio IV axuntar col emperador; los soldaos de Luis, por cuenta de rumores que s'estendieron nel campamentu de que'l papa diba escomulga-y, negar a combatir y desertaron (d'ende'l nome de Batalla/Atopo del Campu de les Mentires). Viéndose casi solo, l'emperador ordenó a los homes que se quedaren al so llau que se colaren diciendo que «sería una llástima que cualquier home perdiera la so vida o la so integridá física pola mor mio». L'emperador foi prindáu y treslladáu a Saint Médard (Soissons), ente que a Judith y Carlos zarróse-yos en Tortona. Pa la mentalidá feudal, la traición que les tropes imperiales fixeren al so señor yera un crime tarrecible, y el llugar onde se celebró la batalla foi conocíu dende entós como'l Campu de les Mentires».
El 13 de payares de 833 Ebbon de Reims lideró un sínodu na Ilesia de Santa María de Soissons nel que se depunxo al emperador y obligóse-y a faer una confesión pública na que daba cuenta de numberosos crímenes falsos. Como pagu, Lotario concedió a Ebbon la direición de l'Abadía de Saint Vaast. N'ares de la unidá del Imperiu, Rabano Mauro, Hugo y Drogo —los hermanascos del emperador— y Emma —hermana de Judith y esposa de Luis el Xermánicu— trataron de convencer a Luis el Xermánicu de que se reconciliara col emperador. Los trés hermanos trataron de partise l'Imperiu en virtú de la división efeutiva en 817. Lotario reclamó'l vasallaxe de los sos hermanos, acordies con lo dispuesto entós, mas éstos acababen de lluchar en términos d'igualdá y nun víen por qué teníen que quedar subordinaos cuando contribuyeren de la mesma forma. Españó un nuevu conflictu y el cleru, qu'abandonara al emperador creyendo que la so abdicación traería la estabilidá al Imperiu, vio qu'ello nun sirviera de nada y devolvió-y el so sofitu. Paralelamente, los nobles lleales de Austrasia y Saxonia decidieron enfrentase a Lotario. Los sediciosos treslladar a Borgoña y enfrentáronse colos lealistas en Chalon-sur-Saône. El 1 de marzu de 834 Ludovico yera restauráu nel tronu de mano d'un grupu d'obispos lleales.
Pipino y Luis tamién sofitaron a Ludovico en contra de Lotario. En 834 l'emperador volvió a Aquisgrán, onde s'axuntó cola so esposa y con Carlos. Termináu'l conflictu, Pipino y Luis volvieron a los sos territorios. Forzáu tamién a retirase, Lotario tornó a Italia, onde s'enteró de que Wala, Jesse y Matfrid (ex conde d'Orleans) finaren. El 2 de febreru de 835, el Sínodu de Thionville quitó a Ebbon, Agobardo, Bernardo, obispu de Vienne, y Bartolomé, arzobispu de Narbona. El mesmu Lotario cayó enfermu; con ello, l'Imperiu volvía quedar relativamente estable.
En 836 establecióse una nueva división territorial na Dieta de Crémieux: Ludovico restituyó los sos territorios a Luis y a Pipino, ente que a Carlos concediólu los de Lotario, sacante Italia. Mientres s'efeutuaba esta nueva repartida, los viquingos atacaron Utrecht y Amberes. En 837 remontaron el Rin y algamaron Nijmegen, que'l so rei, Rorik, esixó-yos el wergeld como compensación de los numberosos asesinatos d'anteriores espediciones. Luis reclutó un gran exércitu y coló contra los invasores; anque éstos fuxeron, nun sería la última vegada qu'amenaciaren la mariña septentrional del Imperiu. En 838 los viquingos reivindicaron la soberanía sobre Frisia. Tres un añu de negociaciones, los francos y los viquingos roblaron un tratáu col que quedaba resueltu'l conflictu. L'emperador ordenó la construcción d'una importante flota nel Mar del Norte y unvió a unu de los sos missi dominici a Frisia con cuenta d'imponer ellí la so autoridá.
Tercer guerra civil
En 837 Ludovico coronó monarca de Alamania y Borgoña a Carlos y concedió-y el dominiu sobre ciertos territorios de Luis el Xermánicu, que darréu empezó una nueva insurrección. L'emperador efeutuó una nueva división territorial en Quierzy-sur-Oise, en virtú de la cual Carlos recibió'l control de los territorios del monarca de Baviera sacante la mesma Baviera. Ludovico nun se detuvo equí, y tres el fallecimientu de Pipino (838) nomó-y rei d'Aquitania. Sicasí, los nobles aquitanos aclamaron como socesor de Pipino al so herederu, Pipino II. Les tensiones desaguaron nel españíu d'un tercer conflictu civil. En 839 Luis el Xermánicu invadió Suabia, Pipino avanzó sobre'l Loira y los daneses afararon la mariña de Frisia.
Lotario aliar con Ludovico y ufiertó-y el so sofitu en Worms en cuenta de una nueva división del territoriu. En virtú d'esti alcuerdu. l'emperador venció Baviera a Luis el Xermánicu, desheredó a Pipino II y estremó el restu del Imperiu nuna zona occidental y otra oriental. Ludovico dio-y la opción a Lotario de qu'escoyera unu d'estos dos territorios, quedándose ésti col oriental —incluyendo Italia— y dexando l'occidental a Carlos. L'emperador coló contra los nobles aquitanos insurrectos, a los que ganó y forzó a reconocer a Carlos como nuevu rei; la ceremonia final —na que s'axuntaron nobles y eclesiásticos— celebrar en Clermont-en-Auvergne (840). Nuna última marcha, l'emperador coló sobre Baviera y ganó a Luis el Xermánicu en Ostmark. L'Imperiu quedó estremáu en virtú del alcuerdu de Worms, y ordenóse a los soldaos imperiales volver a Frankfurt del Main, onde fueron disueltos. La última guerra civil del reináu de Ludovico Pío terminara.
Fallecimientu
Ludovico careció tres el términu d'esta campaña. Consciente del so estáu, l'emperador ordenó'l so treslláu dende la so residencia de branu allugada nuna islla del Rin— al so palaciu d'Ingelheim am Rhein. El 20 de xunu de 840 finó en presencia del so hermanascu Drogo y de numberosos obispos y eclesiásticos; Judith y Carlos nun asistieron al óbito, yá que s'atopaben en Poitiers. Tres la muerte del emperador españó un nuevu conflictu socesoriu ente los hermanos, que nun remataría hasta la firma del Tratáu de Verdún (843), pol cual l'Imperiu quedó finalmente estremáu en tres reinos: Francia Oriental, Francia Occidental y Francia Media. El conflictu en redol a Aquitania nun se resolvió hasta la década de 860.
Ludovico Pío y el so hermanascu Drogo de Metz fueron soterraos na Basílica de Saint Pierre aux Nonnains (Metz).
El nomatu «Pío»
Cuartu de los herederos varones de Carlomagno, Luis taba destináu a ser eclesiásticu. Mientres el so reináu reformaron los monesterios y reorientóse la política relixosa: l'emperador prometió respetar los Estaos Pontificios y nun interferir nes eleiciones papales. D'esta manera'l Papa reponía cierta independencia tres el control qu'exerciera Carlomagno.
Ente los sos cortesanos y conseyeros cuntábense numberosos eclesiásticos: Agobardo (778–840), Fridugiso (m. 834) y Benitu de Aniane (750–821). La so política relixosa tenía como fin fortalecer la cohesión territorial, col cristianismu como exa vertebrador de la sociedá. Coles mesmes, l'emperador yera bien relixosu, como demuestra la penitencia que fizo n'Attigny tres el fallecimientu del so sobrín.
Ludovico emplegó esti nomatu en vida. Unu de los biógrafos del emperador escribió la Vita Hludovici Pii ('Pío' o 'Piadosu'). Agobardo, bien críticu con Judith, fervosu aliáu de Lotario y unu de los artífices de la deposición de Ludovico en 833, emplegó'l términu Pii na so obra Duo pro Filiis et Contra Iudith Uxorem Ludovici Pii.
Na Vita Hludovici Imperatoris apaez nuna única ocasión el términu llatín mitisum — que la so traducción averada sería 'bonachón' o 'blandiu de calter'. Un eclesiásticu de Saint-Denis redescubrió esti términu (1275) nes Grandes cróniques de Francia, lo que llevó a que Luis fuera apeláu -y Débonnaire ('el Bonaz') pola historiografía francesa.
Matrimoniu y descendencia
Con Ermengarda de Hesbaye —cola que se casó c. 794–798— tuvo tres varones:
Con Judith de Baviera tuvo un neñu y una neña:
Con Teodolinda de Sens tuvo dos descendientes illexítimos:
Djaniny Tavares
Jorge Djaniny Tavares Semedo ye un futbolista caboverdianu. Xuega como delanteru nel Al-Ahli Saudi Football Club de la Lliga Profesional Saudina y na seleición de Cabu Verde.
Entamos
Empezó la so carrera colos Scorpions Vermelho, un equipu del so país natal. A los 18 años treslladar a Portugal pa estudiar enerxía alternativa, de momentu empezó a xugar fútbol col Velense, un club de la lliga rexonal d'Angra do Heroísmu nes Azores.
Portugal
El 17 de xunetu de 2011, dempués d'anotar 50 goles mientres dos temporaes, foi ficháu pol União Desportiva de Leiria de la Primeira Liga, pa les próximes trés temporaes. Debutó profesionalmente el 21 d'agostu de 2011, xugó los 90 minutos na derrota 2-1 del Leira ante'l Futebol Clube Paços de Ferreira, el téunicu encargáu de debutalo foi Pedro Caixinha. Anotó'l so primer gol en primer división el 30 d'ochobre, na victoria del so equipu ante'l Vitória Futebol Clube por marcador de 2-0. El siguiente partíu anotó de nueva cuenta, pero esta vegada'l so equipu perdió 3-1 frente al Sporting de Lisboa.
En xineru de 2012 foi contratáu pol Sport Lisboa e Benfica pa la temporada 2012-13, Djaniny robló un contratu que lu venceyó col equipu hasta'l 2017. Al terminar la temporada 2011-12 dir col so nuevu club, ensin embargó, los directivu mandar col equipu B onde, en xugando dos partíos y anotar un gol, espresó'l so inconformidad de nun querer xugar nel segundu equipu, motivu pol cual foi unviáu a préstamu per un añu al Sporting Clube Olhanense. Debutó col Olhanense la cuarta xornada de la competencia, na derrota 1-0 ante Vitória Setúbal. Tuvo una mala temporada na que nun consiguió anotar nin un gol.
Liudmila Pútina
Lyudmila Aleksándrovna Ocheretnaya, enantes Lyudmila Aleksándrovna Pútina (Людми́ла Алекса́ндровна Пу́тина en rusu, nacida la ye la exesposa del presidente de la Federación de Rusia Vladímir Putin.
Djaniny Tavares
Portugal
Dempués de terminar el so préstamu per un añu, tornó al Benfica solu pa ser unviáu a préstamu de nueva cuenta, esta vegada al Clube Desportivo Nacional. El 17 d'agostu de 2013 debutó col Nacional y anotó l'únicu gol del so equipu, na derrota 3-1 ante'l Grupu Desportivo Estoril Praia.
Liudmila Pútina
Infancia y educación
thumb|180px|left|Lyudmila de mozu, alredor de la década de 1960-1970. Liudmila nació en Kaliningráu, Xunión Soviética. Ye la fía de Aleksandr Abrámovich Shkrébnev (Александр Абрамович Шкребнев) y Ekaterina Tíjonovna Shkrébneva (Екатерина Тихоновна Шкребнева). El so padre trabayó na Planta Mecánica de Kaliningráu.
Foi educada como una llingüista. En 1986, graduóse na caña d'idioma español y filoloxía del Departamentu de Filoloxía de la Universidá Estatal de Leningráu.
Carrera
Nos sos años tempranos yera una azafata d'Aeroflot. De 1990 a 1994 enseñó alemán nel Departamentu de Filoloxía de la Universidá Estatal de Leningráu. Mientres dellos años hasta 1999 ella foi una representante de Moscú de la JSC.
Casoriu y divorciu
left|thumb|250px|Lyudmila y Putin el día del so casoriu (29 de xunetu de 1983). Liudmila conoció a Putin en Leningráu y casáronse la. La pareya tien dos fíos, María (nacida en 1985) y Yekaterina (nacida en 1986 en Dresde, Alemaña Oriental). Fueron a la Escuela Alemana de Moscú (Deutsche Schule Moskau) hasta'l nomamientu de Putin como primer ministru en 1999. Les sos fotografíes nun son publicaes pelos medios rusos y nun se vio nenguna semeya familiar.
Na, Liudmila y Putin anunciaron públicamente'l divorciu basáu nuna decisión mutua. L'anunciu de divorciu foi fechu nuna cámara pa los medios rusos. N'abril de 2014, los medios confirmaron que'l so divorciu fuera rematáu.
Djaniny Tavares
Santos Laguna
El 29 d'abril de 2018 convertir nel primer xugador africanu en llograr en campeonatu de golio en Méxicu, al anotar 14 goles mientres la fase regular del Tornéu Clausura 2018.
El 13 de xunetu de 2018 anuncióse que l'Al-Ahli Saudi Football Club pagó la clausa de rescisión de Djaniny.
Seleición nacional
Recibió'l so primer llamáu a la Seleición de fútbol de Cabu Verde en 2011 y debutó nun partíu de Clasificación pa la Copa Africana de Naciones de 2013 el 29 de febreru de 2012, na victoria de Cabu Verde 0-4 ante Madagascar.
El so primer partíu d'eliminatoria mundialista foi'l 2 de xunu de 2012, na derrota de la so seleición ante Sierra Lleona camín de Brasil 2014, entró al minutu 59 en llugar de Ronny Souto.
Anotó'l so primer gol internacional ante Madagascar el 16 de xunu de 2012, nun partíu d'eliminatoria pa la Copa Africana de Naciones de 2013. Anotó un doblete contra Guinea Ecuatorial nes eliminatories mundialistas el 24 de marzu de 2013.
N'avientu de 2014 foi convocáu p'apostar la Copa Africana de Naciones 2015. Participó en dos partíos, unu de titular y nun llogró anotar gol na competencia.
Estadístiques
20px Actualizáu al postreru partíu xugáu'l 20 de mayu de 2018.
Lambda Arietis
Lambda Arietis (λ Ari / 9 Arietis) ye una estrella na constelación d'Aries de magnitú aparente +4,79. Alcuéntrase a 129 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Lambda Arietis ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F0V, tamién catalogada como A7V. Al igual que'l Sol, llogra'l so enerxía de la fusión nuclear d'hidróxenu en heliu pero, más caliente qu'ésti, tien una temperatura efectivo de 7177 K. Ye una estrella de carauterístiques asemeyaes a α Hydri o los dos componentes de Porrima (γ Virginis). Con una lluminosidá 19 vegaes mayor que la lluminosidá solar, tien un diámetru 2,2 vegaes más grande que'l diámetru solar. La so velocidá de rotación nel ecuador ye de siquier 107 km/s, unes 50 vegaes más alta que la del Sol pero comparable a la d'otres estrelles análogues. Tien una edá averada de 310 millones d'años.
La composición química de Lambda Arietis presenta significatives diferencies al respective de la del Sol. Anque la bayura relativa de fierro ye asemeyáu a la de la nuesa estrella ([Fe/H] = +0,01), ciertos metales pesaos son muncho más abondosos. Destaquen los altos niveles de neodimiu, cobaltu, cobre y europiu; esti postreru ye 8 vegaes más abondosa que nel Sol. Otra manera, amuesa ciertu emprobecimientu en aluminiu y samariu al respective de los niveles solares.
Lambda Arietis paez tar físicamente acomuñada a una estrella de tipu G1V y magnitú +7,75. La separación visual ente elles ye de 37,4 segundos d'arcu, lo que correspuende a una separación real de siquier 1480 UA.
Aulhat-Flat
Aulhat-Flat ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Angluzelles-et-Courcelles
Angluzelles-et-Courcelles ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
L'Arteosa
L'Arteosa ye una parroquia del conceyu asturianu de Piloña.
Tien una superficie de 10,11km² y una población de.
Cárdif
Cárdif (Cardiff, Caerdydd) ye la capital de Gales (Reinu Xuníu), según el centru comercial, cultural, deportivu, educativu y mediáticu más importante del país. Trátase amás d'una autoridá unitaria asitiada nel sureste de Gales, a veres de la canal de Bristol y cerca de la frontera inglesa. La ciudá espandióse descomanadamente mientres el sieglu XIX por cuenta de la industria minera y al tráficu de los sos puertos.
Según les estimaciones oficiales del conceyu llograes con respectu al censu del añu 2006, la población de Cárdif yera de 317.500 habitantes, siendo entós la decimosesta ciudá más habitada del Reinu Xuníu. Cárdif ye un importante centru turísticu con 11,7 millones de visitantes en 2006.
Etimoloxía
Los espertos consideren que'l nome inglés de Cardiff y el so equivalente galés Caerdydd deriven de pallabres postromanas britonas que signifiquen "fortaleza nel Taff". Dydd o Diff son los dos cambeos del "ríu Taff", ríu sobre'l que s'alza'l Castiellu de Cárdif (cola mutación de la lletra "T" pola "D" en galés). Acordies con una de les principales autoridaes modernes en toponimia, la pronunciación galesa de Caerdyff como Caerdydd ye una muestra de la permutación coloquial galesa "-f" y "-dd".
Nel pasáu, anticuarios como William Camden suxurieron que'l nome de Cárdif podría derivar del nome Cayer-Didi ("el Fuerte de Didius") n'honor d'Aulo Didio Galu, el gobernador d'una provincia cercana a la dómina en que los romanos alzaron una fortaleza na llocalidá. A pesar de que dellos sitios web modernos repiten esta teoría como un fechu, la mesma ye refutada por estudiosos modernos de llingua, como'l profesor Pierce Gwynedd de la Universidá de Cárdif, quien apocayá la tornó en forma tayante.
Dómina romana hasta la Edá Media
En 1091 Robert Fitzhamon empezó a trabayar nel castiellu pa caltener les muralles de l'antigua fortaleza romana. L'edificiu foi modificáu sustancialmente y ampliáu mientres la dómina victoriana por John Crichton-Stuart, 3º Marqués de Bute, y l'arquiteutu William Burges.
A la solombra del castiellu creció llueu un pequeñu pueblu compuestu principalmente por colonos procedentes d'Inglaterra. Mientres la Edá Media, la población de Cárdif bazcuyó ente los 1.500 y los 2.000 habitantes, el tamañu normal pa un pueblu galés na dómina. Sicasí, a finales del sieglu XIII, Cárdif foi la única ciudá de Gales con una población de más de 2.000 habitantes, anque siguía siendo relativamente pequeña comparada con otres ciudaes del Reinu d'Inglaterra. thumb|250px|Vista del Castiellu de Caerdiffe (Cárdif).
En 1404 Owain Glyndwr amburó Cárdif y tomó el Castiellu. Como'l pobláu yera entá bien pequeñu, la mayoría de los edificios, que yeren de madera, fueron amenorgaos a cenices. Poco dempués foi reconstruyíu y empezó a floriar una vegada más.
Ciudá Condáu de Glamorganshire
En 1536, l'Acta d'Unión ente Inglaterra y Gales llevó a la creación de la Contorna de Glamorgan, y Cárdif formó una ciudá condáu (County town). Por esta dómina, la familia Herbert aportara a la familia más poderosa de la contorna. En 1538, Enrique VIII cerró los conventos dominicos y franciscanos, los restos de los cualos utilizáronse como materiales de construcción.
La llocalidá convertir nun Conceyu Llibre en 1542, y en 1581, Sabela I concedió-y el so primer Decretu Real. La ciudá llogró un segundu Decretu Real en 1608.
Mientres la Segunda Guerra Civil Inglesa, llibrar en St. Fagans, al oeste de la ciudá, la batalla de St. Fagans, que concluyó con una victoria decisiva de los parlamentaristes frente a los realistes y dexó a Oliver Cromwell conquistar el País de Gales. Foi amás, la postrera gran batalla que tuvo llugar nesti territoriu, con un total de 200 soldaos muertos (na so mayoría lleales a la Corona).
Na década de los años 1790 establecióse un serviciu de dilixencia que la comunicó con Londres, construyóse un hipódromu ya instaláronse una imprenta, bancos y cafés. A pesar d'estes meyores, la so posición na xerarquía urbana galesa menguó mientres el sieglu XVIII. Iolo Morganwg llamar "un escuru ya insignificante llugar", y el censu de 1801 dio como resultáu que la población yera de namái 1.870 persones, faciendo de Cárdif la ventena quinta ciudá de Gales, bien por detrás de Merthyr y Swansea.
Construcción de los muelles
thumb|200px|Muelle de Cárdif en 1907. En 1793 nació John Crichton-Stuart, 2º Marqués de Bute, que pasó la so vida construyendo los muelles de la llocalidá y que sería llamáu "el creador de la moderna Cárdif". En 1815, establecióse un serviciu dos veces per selmana a Bristol.
Mientres la revolución industrial, la mayoría del carbón esportáu al mundu salía del puertu y la riqueza xenerada dexó remocicar el Castiellu de Cárdif y el Castell Coch. La ciudá creció rápido a partir de los años 1830, y convirtióse nel principal puertu esportador del carbón de los valles de Cynon, Rhondda y Rhymney, creciendo ente 1840 y 1870 a una tasa de cuasi'l 80% por década. Gran parte de la crecedera deber a la migración de dientro y fuera de Gales: en 1851, una cuarta parte de la población de la ciudá yera inglesa de nacencia y más del 10% naciera n'Irlanda. Nel censu de 1881, superara tantu a Merthyr como a Swansea y convirtióse na ciudá galesa más grande. En 1893 construyóse la Universidá de Gales.
Na década de los años 1880 la ciudá enfrentar a un gran desafíu cuando David Davies Llandinam y la Empresa de Ferrocarriles Barry promovieron el desenvolvimientu de los muelles de Barry, los rivales de los muelles de Cárdif. Dichos muelles teníen la ventaya de ser accesibles ensin importar l'estáu de la marea. Por esa razón, les esportaciones de carbón de Barry devasaron dende 1901 a les de Cárdif, pero l'alministración del comerciu del carbón caltúvose centrada nesta urbesobremanera, la so Coal Exchange. La ciudá tamién fortaleció la so base industrial cola decisión de Guest, Keen y Nettlefolds (los propietarios de la fundición en Dowlais Merthyr) de construyir una nueva acería cerca de los muelles en East Moors nel añu 1890.
Estatutu de ciudá
El 28 d'ochobre de 1905, Cárdif llogró l'estatutu de ciudá per parte d'Eduardu VII, y adquirió una catedral católica en 1916. Nos años siguientes allugar na ciudá un númberu creciente d'instituciones nacionales, como'l Muséu Nacional de Gales.
Dempués d'una curtia puxanza tres la Primer Guerra Mundial, los muelles de Cárdif entraron nun enllargáu cayente nel periodu d'enteguerres. En 1936 el so comerciu foi inferior a la metá del so valor de 1913, lo que reflexaba la cayida de la demanda de carbón de Gales. Los bombardeos que sufrió mientres la Segunda Guerra Mundial incluyeron la devastación de la Catedral de Llandaff, y nos años de la posguerra, el venceyu de la ciudá cola familia Bute llegó al so fin.
En respuesta a un pidimientu del Ministru del Interior Gwilym Lloyd George, el 20 d'avientu de 1955 pasó a ser la capital política de Gales. Caernarfon tamién aspiró al títulu. En 1958 la ciudá acoyó los Xuegos de la Commonwealth y convirtióse nun centru d'alministración nacional col establecimientu de la Oficina Galesa en 1964 que más tarde llevó a la creación de dellos otros organismos públicos como'l Conseyu de les Artes de Gales y l'Axencia de Desarrollu de Gales, la mayoría de los cualos allugar nesta urbe.
Tres el zarru de l'acería East Moors en 1978 la ciudá perdió población mientres la década de los años 1980. Sicasí, recuperóse y foi una de les poques ciudaes (amás de Londres), onde la población creció mientres la década siguiente. Mientres esti periodu, la Cardiff Bay Development Corporation promovió la reconversión industrial al sur de la ciudá. Una evaluación de la rexeneración de la badea de Cárdif, publicáu en 2004, llegó a la conclusión de que'l proyeutu había "reforzáu la posición competitiva de Cárdif" y "contribuyíu a una enorme meyora na calidá de la redolada construyida".
Polytmus theresiae
Polytmus theresiae, Colibrí coliverde, ye una especie d'ave de la familia Trochilidae que vive en Suramérica.
Cárdif
Xeografía
Cárdif ye una ciudá relativamente pequeña arrodiada de llombes pel este, norte y oeste. Les carauterístiques xeográfiques de la zona influyeron nel desenvolvimientu de la ciudá como unu de los puertos de carbón más grande del mundu, pola so proximidá y bon accesu a los campos de carbón de los valles del sur de Gales.
La ciudá llinda, al oeste, col distritu rural de Vale of Glamorgan, que ye conocíu como El Xardín de Cárdif; al este, cola ciudá de Newport; al norte, colos valles del sur de Gales; y, al sur, col ríu Severn y la canal de Bristol. El ríu Taff serpentea al traviés del centru de la ciudá y, xunto al ríu Ely, conflúi a la badea de Cárdif. Un tercer ríu, el Rhymney, crucia al este de la ciudá y desagua direutamente nel Severn.
Polytmus theresiae
Distribución y hábitat
Los sos hábitats naturales son los marxes de los montes y les sabanes con arbustos y árboles tremaos.
Cárdif
Clima
Cárdif tien un clima oceánicu templáu, con branos y iviernos xeneralmente nidios, la temperatura permediu mientres xineru ye de 5 °C, ente qu'en xunetu la temperatura medio algama los 17.5 °C. El vientu sopla predominantemente dende'l suroeste sobre l'océanu Atlánticu.
Comparáu col restu de Gales el clima de la ciudá ye relativamente secu, con una precipitación media de 1.065 milímetros.
Demografía
Tres un periodu mientres les décades de los años 1970 y los años 1980 nel cual la so población foi menguando, anguaño la población de Cárdif atópase en crecedera. Les autoridaes llocales envaloraben una población total en 2006 de 317.500 habitantes, comparaos colos 305.353 rexistraos nel censo de 2001. Acordies coles cifres d'esi censu, en 2001 yera la 14ª ciudá más poblada del Reinu Xuníu, y el so área urbana figuraba nel puestu 21º.
Relixón
En 1922 Cárdif absorbió'l pueblu de Llandaff, sede de la diócesis de la Ilesia anglicana de Gales, que'l so obispu ye anguaño l'Arzobispu anglicanu de Gales. Tamién esiste una catedral católica na ciudá. Dende 1916 ye'l llar de l'archidiócesis católica, sicasí, la población católica foi menguando pasu ente pasu, habiendo perdíu 25.000 fieles dende 1980. Igualmente, la comunidá xudía perdió importancia y anguaño permanecen solamente dos sinagogues, una en Cyncoed y otra en Moira Terrace, frente a los siete que llegaron a cuntase nel sieglu XX. Esiste un relevante númberu de capiyes anticonformistas, una ilesia griega ortodoxa construyida a empiezos del sieglu XX y once mezquites. 200px|thumb|[[Llandaff|Catedral de Llandaff.]] Nel censu de 2001, el 66,9% de la población describir a sigo mesma como cristiana, cifra inferior a la media galés y británico, ente que un 3,7% describíase como musulmana, porcentaxe considerablemente cimeru al de la media galesa, pero en concordanza cola británica. Pela so parte, les relixones hindú, sikh y xudía yeren considerablemente cimeres en porcentaxe con al respective de la media galesa, pero inferiores a la británica. Un 18,8% declaróse non relixosu y un 8,6% nun declaró nenguna relixón.
La comunidá non cristiana más antigua de Gales ye la xudía. A los xudíos refugóse-yos vivir nel país ente l'Edictu d'Espulsión de 1290 y el sieglu XVII, y foi restablecida nel sieglu XVIII. La comunidá moderna tien el so epicentru na congregación Cardiff United Synagogue.
Cárdif tien una de les poblaciones musulmanes más importantes del Reinu Xuníu, que'l so orixe data del sieglu XIX, cuando llegaron numberosos marineros procedentes de Yeme. La primer mezquita del Reinu Xuníu abrir en 1860 nel distritu de Cathays. Na ciudá viven alredor de 11.000 musulmanes de distintes nacionalidaes y oríxenes.
Cárdif tamién alluga una notable comunidá hindú, qu'empezó a llegar a la ciudá mientres los años 1950 y años 1960. El primer templu de la ciudá abrió'l 6 d'abril de 1979, en Grangetown, no que yera una imprenta abandonada (que'l so llugar foi, de la mesma, el sitiu d'una antigua sinagoga). El 25º aniversariu de la fundación del templu foi celebráu en setiembre de 2007 con un desfile d'alredor de 3.000 persones pel centru de la ciudá, incluyíos hindús de tol Reinu Xuníu y miembros d'otres comunidaes relixoses. Anguaño hai unos 2.000 hindús na ciudá, dando cultu a los trés templos esistentes.
Gobiernu
Dende la reorganización del gobiernu llocal en 1996, Cárdif foi gobernada pol City and County Council of Cardiff, que s'atopa nel County Hall de Atlantic Wharf, Cardiff Bay. Les eleiciones son cada cuatro años y los votantes escueyen 75 conceyales. 350px|thumb||Casa de Conceyu de Cárdif. Dende les eleiciones llocales de 2004, nengún partíu políticu individual consiguió la mayoría absoluta del Conceyu. Los Lliberales Demócrates tienen 35 conceyales, los Conservadores tienen 17, los Llaboristes tienen 13, el Plaid Cymru tien 7 y los independentistes trés.
Claudia Fontán
Claudia Gabriela Fontán ye una actriz, presentadora de radio y televisión arxentina. Participó en numberoses telenoveles tales como Sos la mio vida, Son amores, Amor en custodia, Los esitosos Pells y Los únicos. Anguaño ye parte del esitosu programa de radio Nun ta tou dichu xunto a Guido Kaczka na reconocida emisora La 100.
Cárdif
Asamblea Nacional de Gales
L'Asamblea Nacional de Gales tuvo na badea de Cárdif dende la so formación en 1999. L'edificiu ye conocíu como'l Senedd (del galés, parllamentu o senáu llexislativu) y foi abiertu'l 1 de marzu de 2006 pola Reina Sabela II. L'executivu y el sirvientes civiles del Gobiernu de l'Asamblea de Gales atópase en Cathays Park ente que l'equipu de sofitu de los Miembros de l'Asamblea, el Serviciu Parllamentariu de l'Asamblea y el Ministerial tán na badea de Cárdif. Los ciudadanos escueyen cada cuatro Miembros de l'Asamblea del distritu eleutoral (AMs) pa l'Asamblea Nacional, siendo los distritos eleutorales individuales pa l'Asamblea los mesmos que pal Parllamentu británicu. Tolos residentes de Cárdif tienen un votu extra pa la rexón eleutoral del South Wales Central.
Sorribes
Col nome de Sorribes podemos referinos a:
Cárdif
Economía
Como capital de Gales, Cárdif ye'l principal motor de la economía del país y la so economía xunto a la de les árees axacentes signifiquen un 20% del PIB galés, amás un 40% de los trabayadores de la ciudá lleguen diariamente de les árees circundantes del sur de Gales. 220px|thumb|[[Badea de Cárdif, símbolu de la crecedera económica de la ciudá.]] Mientres sieglos la industria xugó'l rol más importante na crecedera de la ciudá. El principal catalizador pal tresformamientu d'un pequeñu pueblu a una gran ciudá foi la demanda de carbón pa la fabricación de fierro y más tarde aceru, lleváu al mar por caballos de tiru dende Merthyr Tydfil. Pa esta xera construyó un llarga canal de 40 quilómetros dende Merthyr (a 510 pies del nivel del mar) hasta'l estuariu del Taff en Cárdif. Finalmente'l ferrocarril de Taff Vale reemplazó a les barcaces de la canal y apaecieron grandes centros de clasificación como'l nuevu puertu que se desenvolvió en Cárdif (provocáu pola enorme demanda de carbón dende los valles del sur de Gales). 220px|left|thumb|Coal Exchange de Cárdif. Nesti puntu, el puertu, conocíu como Tiger Bay, convertir nel más ocupáu y por dalgún tiempu nel puertu de carbón más importante del mundu. Nos años previos a la Primer Guerra Mundial, más de 10 millones de tonelaes de carbón fueron esportaes añalmente dende Cárdif. En 1907, el Coal Exchange de Cárdif (el mercáu onde s'intercambiaba'l carbón) foi'l primer llugar onde se cerró un alcuerdu por un valor d'un millón de llibres esterlines. Tres un periodu de cayente, el puertu empezó a recuperar l'enclín de la crecedera nuevamente (alredor de 3 millones de tonelaes de distintes cargues pasaron peles sos puertes en 2007).
Anguaño, Cárdif ye'l principal centru financieru y empresarial de Gales, con una fuerte representación de servicios financieros y de negocios na economía llocal. Esti sector, combináu cola Alministración Pública, la Educación y el sector de la Salú representa'l 75% de la crecedera de la economía de la urbe dende 1991. Compañíes como Llegal & Xeneral, Admiral Insurance, HBOS, Zurich, ING Direct, The AA, Principality Building Society, 118118, British Gas, Brains, SWALEC Energy y BT, operen toes elles dende les sos oficines de Cárdif. Otres grandes compañíes son NHS Wales y l'Asamblea Nacional de Gales. El 1 de marzu de 2004, recibió'l estatus de ciudá xusta. 220px|thumb|Grandes almacenes Howells, en St. Mary's Street. Esti llugar ye unu de los destinos turísticos más populares del Reinu Xuníu, con alredor de 12 millones de visitantes en 2006. Esto refléxase nel fechu qu'unu de cada cinco emplegaos dedicar a la distribución o a la hostelería, reflexando la crecedera de la industria turístico de la ciudá. Hai un gran númberu d'hoteles, apurriendo cuasi 9.000 cames.
La mayoría de les tiendes y zones de compres atopar nel centru históricu, ente Queen Street y St. Mary's Street, con centros comerciales alcontraos na badea de Cárdif, Culverhouse Cross, Newport Road y Pontprennau, xunto colos mercaos del centru de la ciudá, Splott y Leckwith. Llanzóse un programa de rexeneración del St. David's Centre tasáu en 675 millones de llibres, y cuando se remate en 2009 va poder cuntar con una superficie de 130.000 m², unu de los más grandes de tol Reinu Xuníu.
Cárdif ye la sede, de la mesma, de la industria de los medios de comunicación como la BBC de Gales, S4C y ITV de Gales, toes con estudios na ciudá. En particular, hai un gran sector de televisión independiente con alredor de 600 compañíes, dando emplegu a unos 6.000 trabayadores y con unes facturaciones envaloraes de 350 millones de llibres.
La ciudá alcuéntrase somorguiada en dellos proyeutos de rexeneración tales como la mentada estensión de St. David's Centre y les árees circundantes del centru de la ciudá, según la creación del International Sports Village (la Villa Olímpica) de Cardiff Bay que formó parte de los Xuegos Olímpicos de Londres 2012. Contién la única piscina de midíes olímpiques de Gales y la Piscina Internacional de Cárdif qu'abrió'l 12 de xineru de 2008.
Patrimoniu
En Cárdif hai diversos edificios y construcciones notables que resalten la historia del pasáu tradicional cola modernidá del presente y los edificios del futuru. Ente estos postreros cabo destacar el Millennium Stadium, l'Edificiu Pierhead de lladriyu coloráu, el Centru del Mileniu de Gales y l'Asamblea Nacional de Gales. Sicasí, cuenta con numberosos edificios de gran valor históricu como'l Castiellu de Cárdif y la Catedral de Llandaff. El centru de la ciudá vieya foi y ye el corazón de la llocalidá, onde esisten entá siete galeríes comerciales de la dómina victoriana. En contraste, la Badea de Cárdif ye'l llugar escoyíu pa Bay Pointe, un complexu en construcción de diez modernos apartamentos, que presume de tar nél llevantando l'edificiu más altu de toa Gales. 275px|thumb|El [[Castiellu de Cárdif.]] El Castiellu de Cárdif ye la mayor atraición turística de la ciudá y ta asitiáu nel corazón de la metrópolis, cerca de la zona comercial de Queen Street y St. Mary's Street. Foi construyíu en 1091 y reformáu mientres la dómina victoriana pol tercer marqués de Bute, quien por aciu l'arquiteutu William Burges incorporó les torres d'estilu neogóticu. Pela so parte, la Catedral de Llandaff ta asitiada nel centru de la ciudá, na redoma del Castiellu y de la Central Station. Edificada nel sieglu XIII, anque fundada per San Teilo nel sieglu VI, sufrió delles reformes, siendo la más recién la efectuada tres la Segunda Guerra Mundial, en quedando la so nave central notablemente estropiada. El Muséu Nacional d'Historia en St. Fagans ye un gran muséu al campu que repasa la historia y cultura del pueblu galés. El Castiellu St. Fagans, onde s'agospia'l muséu, foi remocicáu pa convertilo nuna casona d'estilu tardientu-victoriano. 200px|thumb|left|Una de les galeríes victorianes del centru de Cárdif. El Civic Centre de Cathays Park entiende una coleición d'edificios públicos eduardianos (estilu xeneralmente menos recargáu que l'arquiteutura victoriana) edificaos nel centru de la ciudá, a empiezos del sieglu XX, onde destaquen el Conceyu y el Muséu de Belles Artes, cola coleición impresionista más importante del mundu dempués de París. Estos edificios fueron construyíos arriendes de la prosperidá que vivió la zona, por cuenta de les grandes esportaciones de carbón. Ente ellos cabo señalar el mentáu Conceyu de Cárdif, el Muséu y Galería Nacional de Cárdif, la Corte de la Corona de Gales y los edificios que formen parte de la Universidá de Cárdif. Estos edificios arrodiaos d'un pequeñu espaciu verde contienen el Welsh National War Memorial, monumentu n'alcordanza de les víctimes de la Primer y Segunda Guerra Mundial, y otros pequeños memoriales.
Otres de les atraiciones turístiques más importantes son los refechos sitios de la Badea de Cárdif, nos cualos pueden atopase dende típiques edificaciones portuaries del sieglu XIX hasta construcciones modernes y vanguardistas. Ente los cualos destaquen l'apocayá inauguráu Wales Millennium Centre; el Senedd (pallabra galesa pal Senáu); la Barrera de la Badea de Cárdif, onde se creó un llagu y un paséu marítimu de 12 km con tou tipu de restoranes, comercios, parques y zones d'ociu; y el Coal Exchange, l'antiguu mercáu onde s'intercambiaba'l carbón. Tamién cabo destacar el Teatru Nuevu fundáu en 1906 y reformáu dafechu mientres los años 1980. Hasta la construcción del Centru del Mileniu de Gales en 2004, ésti teatru foi'l primer llocal de Gales pa les compañíes de danza y teatru. Otros allugamientos onde suelen celebrase espectáculos, tales como conciertos, son el Cardiff International Arena, St.David's Hall y el Millennium Stadium.
Castiellos
El segundu castiellu n'importancia, tres el mesmu Castiellu de Cárdif, ye'l Castell Coch (pallabra galesa de "Castiellu Coloráu"). Ye una edificación ellaboradamente decorada sol estilu victoriano pol tercer marqués de Bute, nel sieglu XIX, por aciu l'arquiteutu William Burges (dambos fueron los mesmos que reformaron el Castiellu de Cárdif). Ta asitiáu nel monte de Tongwynlais, pela rodiada de la ciudá y llevantóse nel mesmu sitiu onde s'atopaben les ruines d'un fuerte del sieglu XIII. L'esterior del castiellu foi oxetu de numberoses grabaciones pa películes y producciones televisives.
Educación
En Cárdif atópense cuatro grandes instituciones d'educación universitaria: la Cardiff University, fundada pola Royal Charter en 1883 como University College of South Wales and Monmouthshire, ye miembru del Grupu Russell d'universidaes líderes n'investigación; el University of Wales Institute, Cárdif (UWIC) llogró'l estatus d'universidá en 1997; el Royal Welsh College of Music & Drama ye un conservatoriu establecíu en 1949 que s'atopa xunto al Castiellu de Cárdif. Pela so parte, la University of Glamorgan tien un campus en Cárdif, el Atrium, que ye'l llar del Cardiff School of Creative & Cultural Industries. El númberu total d'estudiantes que cursen estudios universitarios o superiores na ciudá algama les 30.000 persones. La ciudá tamién tien dos colleges d'educación adicional: Coleg Glan Hafren y St. David's College, anque la educación adicional ufiertar na mayoría d'institutos de la ciudá. 250px|thumb|La [[Universidá de Cárdif.]]
Cárdif tien dieciocho escueles primaries estatales, once escueles infantiles, diez escueles pa neños y venti escueles d'educación secundaria. Hai tamién delles escueles independientes, incluyendo ente elles la Llandaff Cathedral School, Kings Monkton y Howell's School, un colexu namái femenín (hasta sixth form). Otros centros importantes son Whitchurch High School (el mayor de Gales), Fitzalan High School (que ye una de les mayores escueles estatales multi-culturales del Reinu Xuníu), y Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf, una de les mayores escueles de secundaria del país.
Asina bien como instituciones académiques, tien otres organizaciones d'educación y aprendizaxe tales como Techniquest, un centru de ciencia con franquicies por tou Gales, que ye parte del Wales Gene Park en collaboración cola Universidá de Cárdif, NHS Gales y la Welsh Development Agency (WDA, Axencia pal Desarrollu de Gales). Cárdif tien tamién la oficina rexonal más grande de la Organización del Bachilleratu Internacional.
Deporte
Los deportes más populares de Cárdif son el rugbi y el fútbol. L'equipu de rugby más conocíu de la ciudá ye'l Cardiff Blues, qu'apostaba los sos partíos nel Cardiff Arms Park hasta l'añu 2009, con capacidá pa 12.500 espectadores. Agora xuega l'equipu nel Cardiff City Stadium. Tamién hai un equipu de rugby league, el Cardiff Demons, según dellos equipos amateur más.
250px|thumb|left|El [[Millennium Stadium, con capacidá pa 74.500 espectadores. ]] Pela so parte, el Cardiff City FC representa al fútbol y ye conocíu popularmente como los Bluebirds (los "Páxaros azules"). Apuesten los sos partíos como llocal en Cardiff City Stadium (nel Ninian Park hasta 2009) y, magar ser un equipu galés, el Cardiff City participa na Barclays Premier League inglesa. Amás, el club estrenó estadiu en 2009 a compartir colos Cardiff Blues. La ciudá tien dellos equipos de fútbol llocal, bien modestos y que xueguen nel sistema galés de competición de lliga.
Otros deportes qu'espierten interés na población son el cricket y el ḥoquei sobre xelu. El cricket ta representáu na ciudá pol Glamorgan CCC, que xuega nel SWALEC Stadium. El Cardiff Devils ye l'equipu de ḥoquei sobre xelu.
El Millennium Stadium representa la construcción deportiva más importante de Gales. Ye l'estadiu de techu plegable más grande del mundu y foi'l segundu d'Europa en llograr esa cualidá tres el Ámsterdam Arena. Nel Millennium xueguen les seleiciones nacionales de rugby y fútbol los sos partíos como llocales. Tres la so construcción alzóse como l'estadiu más grande del Reinu Xuníu colos sos 74.500 espectadores toos sentaos, pero foi superáu apocayá tres les finalizaciones de los estadios Twickenham Stadium y Wembley. Na cortil tamién pueden esfrutase de conciertos musicales y pruebes del Campeonatu Mundial de Rally.
El 3 de xunu de 2017, la ciudá acoyó la final de la UEFA Champions League. El partíu, apostáu nel Millennium Stadium, enfrentó a la Juventus y al Real Madrid, resultando vencedor el conxuntu madrilanu (1-4).
Tresporte
220px|thumb|[[Aeropuertu Internacional de Cárdif.]]
Aereu
L'Aeropuertu Internacional de Cárdif atopar a 19 quilómetros al suroeste de la ciudá, esautamente na llocalidá de Rhoose. La cortil cunta con un volume de pasaxeros d'ente 1,5 y 2,2 millones añales. Ente los destinos más frecuentes atópense ciudaes costeres españoles como Palma de Mallorca, Alicante, Barcelona y Málaga, Escocia, Irlanda, Inglaterra y Holanda. Esisten tamién dellos vuelos chárter tresatlánticos con direición a Estaos Xuníos, Caribe o Suramérica. Los accesos son óptimos por aciu trenes y autobuses.
Tamién cunta con un helipuertu asitiáu nel distritu de Tremorfa, que ye propiedá del Conceyu de Cárdif. Magar que sirvió orixinalmente como base operativa pa la South Wales Police, l'helipuertu puede facilitar el tresporte de viaxeros, especialmente n'eventos deportivos y con destín al Millennium Stadium.