cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Universidá Cornell
Ithaca
Dellos de los edificios de la universidá numberar nel rexistru nacional de llugares históricos, incluyendo Andrew Dickson White House, Bailey Hall, Caldwell Hall, Comstock Hall, Morrill Hall (Universidá Cornell) y Deke House. Siquier otros trés edificios históricos— el Roberts Hall orixinal, East Robert Hall y Stone Hall — tamién fueron llistaos nel NRHP. La universidá baltar nos años 80 pa dar pasu a otros desarrollos. En setiembre de 2011, Travel + Leisure catalogó'l Campus de Ithaca como unu de los más bellos de los Estaos Xuníos.
Weill Cornell
thumb|right|El centru médicu de Cornell en [[Nueva York]] El campus médicu de la Universidá Cornell en Nueva York, tamién llamáu Weill Cornell, alcontrar en Manhattan. Foi afiliáu col Hospital Presbiterianu de Nueva York dende 1927. El centru médicu comparte dalgunos de los sos edificios cola Universidá de Columbia.
El 19 d'avientu de 2011, la Universidá Cornell ganó'l derechu, según tierra y US$100 millones, pa construyir un campus d'inxeniería en Manhattan. El campus ta construyéndose na islla de Roosevelt, y va ser operáu xuntos col Institutu Teunolóxicu d'Israel (Technion).
Amás del campus de teunoloxía y del centru médicu, Cornell tien 15 otres oficines en Manhattan pa sofitar los sos programes en Ithaca, incluyendo actividaes con Wall Street, aprendiz con espertos nel diseñu de modes, y oportunidaes de trabayar nel diseñu urbanu.
Cornell Tech
El 19 d'avientu de 2011, la Universidá de Cornell y l'Institutu de Teunoloxía Technion-Israel ganaron un concursu por derechos pa reclamar tierres gratis de la ciudá y $ 100 millones en subsidios pa construyir un campus d'inxeniería na ciudá de Nueva York. La competencia foi establecida pol alcalde de la ciudá de Nueva York Michael Bloomberg col fin d'aumentar l'espíritu empresarial y la crecedera del emplegu nel sector de la teunoloxía de la ciudá. La ufierta ganadora consistió nun campus de 2,1 millones de pies cuadraos de teunoloxía avanzada que se va construyir na Isla Roosevelt nel sitiu del antiguu Hospital d'Especialidaes Coler-Goldwater. La instrucción empezó na seronda de 2012 nun allugamientu temporal en Manhattan. Thom Mayne, de la firma d'arquiteutura Morphosis, foi escoyíu pa diseñar el primer edificiu que se va construyir na islla de Roosevelt. Empezáu en 2014, espérase que la construcción terminar pal empiezu de la cayida del añu académicu 2017.
Llingua sintética
En tipoloxía llingüística, llingua sintética ye una llingua que tien una gran cantidá de morfemes por pallabra. Ente que una llingua aislante ye una llingua en que casi cada pallabra ye monomorfémica. Magar puramente la distinción sintética/aislante referir al númberu de morfemes por pallabres, esa distinción tiende a tar correlacionada cola distinción flexiva/analítica: les llingües flexivas tienden a ser sintétiques y les llingües analítiques (en:Analytic language) tienden a ser aislantes. Por esa razón dacuando úsase sintética y flexiva como sinónimos, y aislante y analítica como sinónimos.
Universidá Cornell
Doha, Qatar
El colexu médicu de Cornell en Qatar atópase na Ciudá de la Educación de Doha. Inauguráu en setiembre de 2004, foi la primer escuela médica americana fora de los Estaos Xuníos. La universidá ye parte del programa de la Universidá Cornell p'aumentar la so influencia internacional. El colexu ye una iniciativa conxunta col gobiernu de Qatar, que busca ameyorar los programes académicos del país y l'atención médica.
El colexu ta financiáu parcialmente pol gobiernu de Qatar al traviés de la Fundación de Qatar, que contribuyó con US$ 750 millones pa la so construcción. El centru médicu ta allugáu nuna gran estructura de dos pisos, diseñáu por Arata Isozaki.
Llingua sintética
La diferencia ente llingües sintétiques y analítiques basar nel contaje de morfemes y ye, en principiu, distintu d'otres clasificaciones qu'analicen la forma de combinación de los morfemes, como por casu, la clasificación qu'estrema a les llingües n'aislantes, fusionantes, aglutinantes o polisintétiques. Anque ye ciertu que les llingües analítiques tienden a ser aislantes, ente que les llingües fusionantes y aglutinantes tienden a ser sintétiques, en ciertos casos convien caltener separaos dambos tipos de clasificación.
Llingües sintétiques frente a aislantes
Les llingües sintétiques frecuentemente se contraponen coles llingües aislantes. Sicasí, ye más rigorosu concebir que la propiedá de ser sintéticu ye un continuu que va dende les llingües puramente aislantes (un solu morfema por pallabra) nun estremu, hasta les llingües polisintétiques (en qu'una sola pallabra puede ser en sí mesma una oración con información d'un sucesu complexu en que s'indiquen nuna sola pallabra l'acción, el suxetu, l'oxetu, etc.) nel otru estremu. La mayoría de les llingües sintétiques tienden a tar metanes estos dos casos estremos.
Universidá Cornell
Otres instalaciones
La Universidá Cornell tien y opera instalaciones per tol mundu. L'Observatoriu d'Arecibo en Puertu Ricu, llugar del radiotelescopiu más grande del mundu d'un solu platu, foi operáu por Cornell por contratu cola National Science Foundation dende la so construcción hasta 2011. La universidá tien 0,4 km² en Maine y New Hampshire pa estudios marines; 2,8 km² de tierra y 20 edificios en Geneva pal estudiu hortícolo; y 16,5 km² del monte al sur del campus de Ithaca pal estudiu forestal. Amás, la universidá opera llaboratorios de biodiversidá en Punta Cana, República Dominicana, y na Amazonia nel Perú.
Llingua sintética
Llingües sintétiques frente a aislantes
llingüistes nomaron “sintétiques” a les llingües que tienen les funciones gramaticales dientro de les pallabres. Esta idea aniciar col llibru Language, publicáu por Edward Sapir en 1921 (Schwegler, xi). Sapir llamó “analítiques” a les llingües qu'usen otres pallabres (preposiciones, auxiliares) pa indicar les funciones gramaticales. Tamién se refier a les llingües sintétiques como llingües flexivas, lo que refier a la inflexón riquida pa estremar ente les formes distintes de les pallabres. Amás de nomar a les llingües analítiques puramente felicidaes, llamar a eses llingües aislantes, lo que refier a la idea de que cada pallabra tien sentíu en sí (y los elementos distintos de les pallabres d'una llingua sintética non necesariamente tienen sentíu cuando se dixebren del raigañu) (Comrie, 43).
Universidá Cornell
Estructura
Cornell ye una organización ensin ánimu d'arriquecimientu empobináu por un conseyu d'alministración de 64 miembros. Trés d'ellos son nomaos pol gobernador de Nueva York; unu ye un descendiente direutu de Ezra Cornell; dos vienen de los campos de l'agricultura, el comerciu y el trabayu nel estáu de Nueva York; ocho son escoyíos polos alumnos de la universidá; dos son escoyíos polos profesores de la universidá de Ithaca y Xinebra; y dos son escoyíos polos miembros del cuerpu estudiantil. El presidente XII y actual de la universidá ye David J. Skorton.
Llingua sintética
Llingües sintétiques frente a aislantes
La dicotomía introducida por Sapir foi reformada en 1954 por Joseph Greenberg, quien introdució'l morfema como unidá pa derivar el grau de sinteticidad. La fórmula qu'usó ye la proporción de morfemes per pallabra pa crear un índiz de sinteticidad (Schwegler, xii).
Estes distinciones inda s'usen pero con sentíos distintos: el procesu de cambéu llingüísticu alteria la llingua y dacuando crear como más analítica o más sintética. Si pensamos nel conceutu de sinteticidad como una exa, la evolución diacrónica de la llingua va mover la posición de la llingua na exa d'un llugar a otru (Schwegler, 47). Esto ye, qu'a lo llargo del tiempu, una unidá de fala va camudar de la direición analítica a la direición sintética o viceversa.
Universidá Cornell
Estructura
Cornell ta descentralizáu, coles sos facultaes y escueles qu'exercen una amplia autonomía. Cada unu define los sos propios programes académicos, opera los sos propios programes d'almisión y asesoramientu y confier los sos propios títulos. Los únicos requisitos universitarios pa llograr un títulu de bachilleratu son pasar un exame de natación, tomar dos cursos d'educación física y satisfaer un requisitu d'escritura. Los departamentos académicos inter-escolares ufierten cursos en más d'una universidá. Tolos departamentos académicos tán afiliaos con a lo menos una universidá; l'últimu departamentu ensin esa afiliación, el Cornell Africana Studies and Research Center, fundir col Arts College en xunetu de 2011.
Llingua sintética
Llingües sintétiques frente a aislantes
Hai distintos graos de sinteticidad, una llingua puede exhibir distintes carauterístiques sintétiques.
Exemplos
Les llingües sintétiques son bien comunes. Ente les más conocíes tán naturalmente les llingües indoeuropees, como'l griegu, el llatín, l'alemán, l'español, el francés l'italianu, el rusu, l'inglés y otres llingües d'otros llugares, como les llingües dravídiques, y les llingües americanes, como'l navajo, el náhuatl, el mohawk o'l quechua.
Tipos de sinteticidad
Tantu les llingües sintétiques como les llingües analítiques pueden formar nueves espresiones y formes léxiques de maneres diverses. Toles llingües tienen como mecanismu de formación de nueves pallabres tantu'l recursu a construcciones sintáctiques, como tamién la composición (amás de procesos de préstamu léxicu). Les llingües altamente sintétiques amás tienen dos tipos de formación de pallabres que nun tener les llingües analítiques:
Universidá Cornell
Estructura
Siete escueles ufierten programes de pregrado y otros siete ufierten programes de posgráu y profesionales. Los estudiantes que cursen estudios de posgráu en departamentos d'estes escueles tán matriculaos na Escuela de posgráu. La Escuela d'Educación Continua y Sesiones de Branu ufierta programes pa estudiantes de colexu y secundaria, profesionales y otros adultos. De los 13.515 estudiantes de pregrado, 4,251 (31,5%) tán afiliaos a la mayor universidá por inscripción, Artes y Ciencies, siguíos de 3,153 (23,3%) n'Agricultura y Ciencies de la Vida y 2.680 (19,8%) n'Inxeniería. Por inscripción d'estudiantes, la más pequeña de los siete universidaes de pregrado ye Arquiteutura, Arte y Planificación, con 515 (3.8%) estudiantes.
Thysanoplusia
Thysanoplusia ye un xéneru de lepidópteros perteneciente a la familia Noctuidae.
Universidá Cornell
Estructura
Delles otres universidaes utilizaron Cornell como modelu, incluyendo la Universidá de Stanford, la Universidá de Sydney n'Australia y la Universidá de Birmingham nel Reinu Xuníu; esti postreru por encamientu d'unu de los sos financieros, Andrew Carnegie, que yera un alministrador de Cornell.
La universidá tamién opera eCornell, qu'ufierta programes de certificación y cursos de desenvolvimientu profesional en llinia. Amás de ser la universidá de Nueva York pa la concesión de tierres, Cornell ye tamién un sociu nel programa de subvenciones marítimes de Nueva York, ye'l centru del programa de donaciones solares del Nordeste y forma parte del consorciu de concesión espacial de Nueva York.
En 2015, Cornell ocupó'l quintu llugar ente les universidaes estauxunidenses na recaldación de fondos, recaldando $ 591 millones en sofitu priváu. Amás del personal de desenvolvimientu de la Universidá central allugáu en Ithaca y New York City, cada universidá y programa tien el so propiu programa de recaldación de fondos de personal. En 2006, Cornell llanzó una campaña de recaldación de fondos de $ 4 mil millones, qu'algamó $ 3 mil millones en payares de 2010. En 2013, la campaña de recaldación de fondos "Cornell Now" de Cornell recaldó más de $ 475 millones.
Almisión
Pa la clase de pregrado de 2021, Cornell almitió un total de 5,889 estudiantes, de los 47,038 solicitantes, pa una tasa d'aceptación del 12%. De los almitíos, el permediu de puntuación de SAT verbal foi de 700, ente que'l permediu SAT de matemátiques yera un 720. Los estudiantes de Cornell vienen de los 50 estaos d'EE.XX. y de más de 120 países.
En 2010, la Facultá de Derechu aceptó'l 18% de los solicitantes, la Facultá de Medicina Veterinaria aceptó'l 10%, La Facultá de Medicina aceptó'l 4%, y la Facultá de Negocios aceptó'l 10% de los solicitantes pal so programa Maestría n'Alministración de Negocios.
Ayuda Financiera
La seición 9 de la carta orixinal de la Universidá de Cornell garantizó que la universidá ta abierta a los solicitantes d'almisión. Dende los más baxos costos consistentes col so bienestar y eficiencia, y ensin distinción de rangu, clase, ocupación previa o llocalidá " Esti sistema apurrir a tolos estudiantes de los Estaos Xuníos.
A partir de la década de 1950 Cornell coordinar con otres escueles de la Ivy League p'apurrir un conxuntu consistente d'ayuda financiera. Mas, en 1989, un decretu de ratificación pa poner fin a una investigación antimonopolio del Departamentu de Xusticia punxo fin a esa coordinación. Inclusive dempués del decretu, toles escueles de la Ivy League siguieron ufiertando ayuda financiera ensin ufiertar nenguna beca deportiva. N'avientu de 2010, Cornell anunció que'l donante trataría de decidir ente Cornell y eses otres escueles, amás d'otres escueles de la Ivy League, MIT, Duke University o Stanford,
El 31 de xineru de 2008, Cornell anunció una nueva iniciativa d'ayuda financiera que se va completar nos próximos dos años. Nel primer añu, Cornell reemplazó los préstamos basaos en necesidaes con beques pa estudiantes de pregrado de families con ingresos menores de $ 60,000 y cubrió un préstamu de $ 3,000 pa estudiantes de families con ingresos ente $ 60,000 y $ 120,000. Al añu siguiente, 2009-10, el programa ameyoróse reemplazando'l préstamu con beques pa estudiantes de families con ingresos de $ 75,000 y $ 3,000 pa estudiantes de families con ingresos ente $ 75,000 y $ 120,000. Pa families percima de $ 120,000, los préstamos basaos na necesidá teníen una llende de $ 7,500 per añu. La iniciativa cuesta 14 millones de dólares adicionales per añu pa la so plena aplicación. Anque la dotación de Cornell cayó un 27% nel segundu semestre de 2008, el so presidente anunció que la iniciativa d'ayuda financiera siguiría con $ 35 millones adicionales de fondos de subvención pa l'ayuda financiera de pregrado en 2009-10. Cornell ta buscando $ 125 millones en regalos pa financiar la iniciativa d'ayuda financiera. En 2010, 1.647 de los 3.181 estudiantes matriculaos a tiempu completu tuvieron necesidá financiera (40%). D'estos, Cornell podría satisfaer les necesidaes d'ayuda financiera completa de los 1.647 estudiantes de primer añu.
Programes internacionales
thumb|right|Estudiantes realizando una danza folclórica tradicional d'[[India]] La Universidá Cornell ufierta programes de pregrado n'estudios internacionales incluyendo, Filoloxía Francesa, Filoloxía Alemana, Llingües romániques, Llingües del Cercanu Oriente, Estudios Africanos, Estudios Xudíos, Estudios Llatinos y Lliteratura Rusa. Cornell foi la primer universidá n'enseñar llingües modernes del Alloñáu Oriente. Amás de los tradicionales programes académicos, los estudiantes de Cornell puede estudiar nel estranxeru en cualesquier de los seis continentes.
La cátedra d'Estudios Orientales, la cátedra d'Estudios de China y Pacíficu Asiáticu, el programa d'Asia del Sur y el programa del Sur Esti d'Asia apurren oportunidaes pa estudiantes ya investigadores n'Asia. Cornell tien un conveniu cola Universidá de Beixín, que dexa a los estudiantes d'estos programes cursar un semestre en Beixín.
De la mesma la Escuela d'Inxeniería tien un conveniu pal intercambiu de profesores y estudiantes de pregrado cola Y.T.S.I. Caminos, Canales y Puertos de Santander (Universidá de Cantabria) y de posgráu cola Universidá Tsinghua en Beixín.
La Escuela d'Alministración Hotelera tien un programa común cola Universidá Teunolóxica Nanyang en Singapur.
La Facultá d'Agricultura y Ciencies de la Vida robló un alcuerdu col Institutu Nacional Xaponés de Ciencies Agru-biolóxiques y cola Universidá de Filipines see Los Baños.
Rankings
La Universidá Cornell ta consideráu ente los venti meyores universidaes del mundu nuna variedá de clasificaciones. Nos rankings mundiales de 2011, la universidá clasificóse como n°4 por Webometrics, n°13 por ARWU, n°15 por QS, n°20 por Times. Con respetu a facultaes específicos en 2011: Facultá de Medicina Veterania n°1 por USNWR, Facultá de Recursos Humanos n°1 por HR Patriot, Facultá de Negocios n°8 por Forbes, y Facultá de Derechu n°8 por USNWR.
Biblioteca
thumb|upright|La Biblioteca de Derechu de Cornell ye unu de los 12 depósitos nacionales d'informes de la [[Corte Suprema de los Estaos Xuníos.]] La Biblioteca de la Universidá de Cornell ye'l nº11 más grande de les biblioteques universitaries nos Estaos Xuníos. En 2005, la biblioteca algamó 7,5 millones de volúmenes de llibros, 8,2 millones de microfilmes y microfichas, y un total de 440.000 mapes, películes, y DVD. En 2009, el Princeton Review calificó como la 6º meyor biblioteca d'universidá.
Prensa
Les facultaes y grupos d'estudiantes tamién publiquen una serie de revistes especializaes. Administrative Science Quarterly ye publicáu pola Facultá de Negocios y foi nomáu'l n°16 revista académica nos negocios por Financial Times en 2007.
Actividaes
Pal añu académicu 2006-07, Cornell tenía 901 organizaciones estudiantiles rexistraes. Tales clubes y organizaciones inclúin clubes deportivos; grupos dedicaos a l'a capella y al teatru d'improvisación, clubes políticos; y clubes pa xugar el axedrez. La universidá tamién entama una collaboración ente les munches tradiciones relixoses representaos nel cuerpu estundantil. Les organizaciones estudiantiles tamién s'inclúin una gran variedá de grupos musicales, dende la clásica y el jazz, hasta la Banda de Marcha de Big Red que se toca regularmente nos partíos de fútbol y otros eventos del campus. thumb|right|La Capiya Sage utilizar pa servicios relixoses y pa conciertos, y contién los restos de los fundadores de la universidá. La universidá ye'l llar de dos sociedaes secretes colexaes llamáu Sphinx Head y Quill and Dagger, que caltuvieron una presencia nel campus mientres más de 120 años. Amás, munchos estudiantes participen n'unu de les fraternidaes y sororidades entamaos nel área.
Llingua sintética
Derivación sintética
Lo que se llama derivación referir al procesu de crear pallabres por xunir morfemes yá esistentes. Na derivación añeden afixos al raigañu o esta sufre dalgún tipu de mutación. Tradicionalmente acutóse'l nome derivación pa denominar los procesos de formación de pallabres que camuden o bien el tipu sintácticu de la pallabra (nominalizadores, verbalizadores, etc.) como'l tipu de referente (reló > reloxeru). La derivación suel portar cambeos de significáu importantes, amás de cambeos de categoría gramatical de la pallabra. Dende'l puntu de vista puramente morfolóxicu los morfemes que realicen la derivación suelen ser los que tán más cercanos al raigañu, y los morfemes flexivos los que tán más lloñe del raigañu según l'esquema:
Aderus biannulatus
Aderus biannulatus ye una especie de coleópteru de la familia Aderidae. Describióla científicamente Maurice Pic en 1953.
Distribución xeográfica
Habita en Madagascar.
Llingua sintética
Flexón sintética
La flexón ye similar, namái qu'equí nun asocede cambéu de categoría gramatical y los afixos y mutaciones sufiertos pola pallabra tienen por oxetu espresar una rellación de tipu gramatical, y polo xeneral nun hai un cambéu nel tipu de referente al que se refier la pallabra. Un casu típicu de flexón ye'l casu morfolóxicu Nesti exemplu, la flexón de les pallabres llatines, la terminación -us marca'l casu nominativu que usualmente designa al suxetu d'una oración, ente que la terminación -ī marca'l caso xenitivu que usualmente sirve pa espresar la función del complementu de posesión (Comparán Rizu, 12).
Grau de sinteticidad
Hai llingües dafechu sintétiques y hai llingües bastante sintétiques o pocu sintétiques que constitúin un continuu de sinteticidad.
Llingües puramente aislantes/analítiques
(nengún elementu d'una llingua sintética/llingua analítica): En chinu (escritu) amás cada morfema tien el so propiu calter, anque delles pallabres pueden usar dos calteres chinos.
Llingües llixeramente flexivas
Hai munchos morfemes nuna sola pallabra nes llingües llixeramente flexivas.
Llingües bien flexivas
Finlandés: kahvinjuojia (Creutz y Lindén, 7) “bebedor de café"
“kahvi” (café)-“n” (indica la función gramatical xenitivu)-“juo” (de “juoda”=beber)-“jia” (cada lletra indica dalguna función gramatical—“j" pal verbu, “i” pa indicar plural y “a” pa indicar la función gramatical partitivu)
Hai munchos morfemes dientro d'una sola pallabra nes llingües sintétiques.
Llingües polisintétiques
Nesti exemplu, hai munchos morfemes dientro d'una sola pallabra. Nes llingües polisintétiques, hai más sinteticidad de lo que ye normal (Schwegler, 14).
Llingües oligosintéticas
Nun hai exemplos conocíos. Esta categoría ye puramente teórica pa estremar ente llingües puramente sintétiques con abondo pocos morfemes (Whorf, 25).
Cambeos na sinteticidad
Al otru llau, una llingua puede aportar a más sintética tamién por maneres de cambéu llingüísticu. Nun hai tantos exemplos d'esti tipu de cambéu, pero dalgunos eruditos proponen la idea de que l'analís y la sintetización son dambes formes distintes de simplificar una llingua. Les llingües analítiques son más simplificaes nel sentíu de nun tener tantes vocales nin el sistema tan complexu d'inflexón diferencial. Pero les llingües sintétiques son más simplificaes nel sentíu de que puede espresase nuna pallabra lo que rique una frase entera n'otra llingua analítica.
Universidá Cornell
Periódicu y radio
The Cornell Daily Sun ye'l periódicu más antiguu d'una universidá nos Estaos Xuníos dende la so primer publicación en setiembre de 1880. En 1912 convertir nel primer miembru colexáu de l'Associated Press. The Sun publica una edición impresa y en llinia cinco díes a la selmana; ente qu'en vacaciones publica una edición en llinia toes los díes. The Sun ye distribuyíu nel campus y la so contorna y puede adquirise por suscripción. The Cornell Chronicle ye'l periódicu oficial de la universidá y ye publicáu pola división de comunicaciones, con una edición impresa distribuyida los vienres mientres l'añu académicu y una edición en llinia actualizada diariamente. Contién noticies y reportaxes sobre los programes académicos, investigaciones, estudiantes, profesores, alministración y calendariu d'eventos. The Cornell Review ye un periódicu conservador en formatu tabloide, que ye editáu por estudiantes cada dos selmanes. The Review foi creáu en 1986 como The Ithaca Review Inc. Anque la llinia ideolóxica de los sos editores camudó colos años, entá caltién fuertes crítiques escontra les polítiques d'esquierda. The Cornell Lunatic foi fundada en 1978 y ye la revista d'humor del campus. Publicar una vegada al semestre y distribúyese de forma gratuita. thumb|right|Los domitorios Baker Emisora WVBR ye una emisora comercial independiente que tresmite en FM y ye operada polos estudiantes de Cornell, pero esta nun ta afiliada y nun ye propiedá de la universidá. Mientres la selmana tresmiten música rock y la programación na comunidá mientres les fines de selmana. Tamién faen una cobertoria en deportes tantu na universidá como a nivel nacional.
Residencies
La vivienda universitaria estremar en tres seiciones: Campus Norte, Campus Oeste y Collegetown. Dende una iniciativa residencial en 1997, West Campus alluga estudiantes de treslláu y regresu, ente que North Campus ta casi dafechu pobláu por estudiantes de primer añu.
Les úniques opciones pa vivir nel Campus del Norte pa los estudiantes de clase alta son les cases de programa y les cases cooperatives: Risley Residential College, Just About Music, la Casa de la Ecoloxía, el Centru Internacional de Vida Holland, la Unidá d'Aprendizaxe Multicultural Living, kon y Ujamaa. Nun intentu por crear un sentíu de comunidá y una atmósfera d'educación fora de l'aula y siguir la visión de Andrew Dickson White, una reconstrucción de 250 millones de dólares de West Campus creó colexos residenciales ellí pa estudiantes de pregrado. La idea de construyir un sistema de la casa puede atribuyise en parte al ésitu del colexu residencial de Risley, la universidá residencial que funciona de cutio más vieya en Cornell.
Amás, Cornell tien delles árees de vivienda pa estudiantes graduaos y profesionales. D'estos, Schuyler House (qu'enantes formaba parte de Sage Infirmary) tien un diseñu de cuartu, ente que Maplewood Apartments, Hasbrouck Apartments y Thurston Court Apartments son apartamentos d'estilu, dalgunos inclusive lo que dexa la vida familiar. Fora del campus, munches cases unifamiliares nos barrios de East Hill axacentes a la universidá convirtiéronse n'apartamentos. Los desarrolladores privaos tamién construyeron dellos complexos d'apartamentos de dellos pisos nel barriu de Collegetown. Nueve per cientu de los estudiantes de pregrado moren en cases de fraternidá y hermandaes de muyeres, anque nun se-yos dexa a los estudiantes de primer semestre que se xunan a ellos. El sistema griegu de Cornell tien 67 capítulos y más de 54 residencies griegues qu'alluguen a aproximao 1.500 estudiantes. Alredor del 42% de los miembros griegos viven nes sos cases. Esisten cooperatives de vivienda o otres unidaes de vivienda independientes, como Watermargin, Telluride House, la Cooperativa Triphammer, el Centru pa la Vida Xudía, la Cooperativa Wait, la Cooperativa Von Cramm y Cayuga Lodge. Amás d'esto esiste tamién una vivienda cooperativa non propiedá de Cornell, como Gamma Alpha o Stewart Little.
A partir de 2014, el sistema de comedor de Cornell foi clasificáu nel tercer llugar na nación pola Princeton Review. La universidá cunta con 30 restoranes nel campus y un programa llamáu "Cross Country Gourmet Guest Restaurant Series" dacuando trai chefs, menús y ambiente de los restoranes a los diez cafeteríes de Cornell.
Deportes
thumb|upright|Una impresión de [[1908 que representa a un xugador de béisbol de Cornell]]
Cornell tien 36 equipos universitarios oficiales, que se conocen como Big Red ("Gran Coloráu"). La universidá xuega na División I de la NCAA. Como'l restu de miembros de la Ivy League, la universidá nun ufierta beques deportives pal reclutamiento de deportistes, anque tien derechu a faelo.
Amás de los equipos oficiales, hai 30 deportes más entamaos como clubes d'estudiantes nos que puede participase.
Personaxes destacaos
Cornellians nos negocios: Citigroup CEO Sanford Weill ('55), Kraft Foods CEO Irene Rosenfeld ('75, '77, '80), Oxxo CEO Eduardo Padilla Silva ('81), Aetna CEO Mark Bertolini ('84), Ocean Esprái CEO Randy Papadellis, Coors cerveza CEO Adolph Coors ('37), Burger King CEO James McLamore ('47), Hotels.com fundador David Litman ('79), Palm fundador Jeff Hawkins ('79), PeopleSoft fundador David Duffield ('62), Priceline.com fundador Jay Walker ('77), Qualcomm fundador Irwin M. Jacobs ('54), Staples fundador Myra Hart ('62), Tata Group CEO Ratan Tata ('62), y Sprint Nextel CEO Dan Hesse ('77).
N'entretenimientu, alumnaos de Cornell inclúin Superman actor Christopher Reeve ('74), autor de Charlotte's Web E. B. White ('21), El magu de Oz actor Frank Morgan, y Star Wars actor Jimmy Smits ('82). Amás, Cornellian Richmond Shreve (1902) contruyó el Edificiu Empire State y el Grauman's Chinese Theatre.
Llingua sintética
Cambeos na sinteticidad
Na llingua castellana del periodu medieval, el tiempu futuru y el condicional espresar por una forma analítica, na que les pallabres aisllaes teníen sentíu. Un exemplu sería'l siguiente: A lo llargo del tiempu, esta construcción simplificar nuna forma compuesta qu'agora ye la forma sintética del tiempu verbal del futuru. Inda ye una forma que consiste de tres pallabres, pero cuntar+é, el verbu y l'auxiliar xuniéronse y non pueden dixebrase pa componer una frase (Penny, 152). Lo interesante d'esti cambéu na llingua castellana ye qu'agora ta aportando a más analítica. Por casu:
Entós, la evolución d'esti tiempu verbal procedió asina: Esencialmente camudó de dos pallabres a una (sinteticización) y dempués d'una pallabra a trés (analiticización).
Idioma cayubaba
Dende la promulgación del decretu supremu N.° 25894 el 11 de setiembre de 2000 el cayubaba ye una de les llingües indíxenes oficiales de Bolivia, lo que foi incluyíu na Constitución Política al ser promulgada'l 7 de febreru de 2009.
Situación actual
Como señalen Crevels y Muysken (2012), el territoriu cayubaba forma parte de la rexón históricamente conocida como Mojos (o Moxos), que cubre aproximao 200.000 quilómetros cuadraos de lo que güei ye'l departamentu del Beni. Los cayubabas dedíquense sobremanera a l'agricultura tradicional, cultivando arroz, yuca, maíz, plátanu, caña d'azucre, fríjol, zapallo, camote, etc. Tamién críen ganáu, anque en pequeña escala. La comunidá cayubaba entamar na Subcentral Indíxena Cayubaba, que ta afiliada a la Central Indíxena de los Pueblos del Beni (CPIB), y ye, poro, miembru de la Confederación de Pueblos Indíxenes del Oriente bolivianu (CIDOB).
Aspeutos históricos
thumb|Pueblos orixinarios de Bolivia. El primeru n'establecer contautu colos cayubabas foi'l sacerdote misioneru xesuita P. Agustín Zapata en 1693. Como señalen Crevels y Muysken (2012), mientres esta primer visita al territoriu cayubaba, el padre Zapata pudo ver siete pueblos, de los cualos seis teníen aproximao 1.800 habitantes y unu inclusive más de 2.000. A empiezos del sieglu XVIII, el P. Antonio Garriga fundó la misión d'Esaltación de la Santa Cruz, onde habiten principalmente los cayubabas, y darréu fundáronse les misiones de San Carlos, Concepción y les Peñes. A empiezos del sieglu XIX, cuando'l xeólogu y paleontólogu suecu Erland Nordenskiöld visitó a los cayubabas, namái quedaben unes 100 persones nel grupu que, amás de la so llingua, calteníen yá bien pocu de la so cultura orixinaria.
La rexón cayubaba yera famosa por cultivar tabacu. Na dómina de la esplotación del cauchu, la comercialización del tabacu foi intensa en tol país, y, poro, Esaltación convertir nun puertu allegáu sobre'l ríu Mamoré. A mediaos del sieglu XX, sicasí, casi se dexó de cultivar el tabacu pola emigración masiva d'Esaltación de los cayubabas, que fuxíen de la epidemia de sarampión que por pocu abrasó a la población.
Clasificación xenética
Como indiquen Crevels y Musken (2012), a pesar de toles propuestes tentatives pa clasificar el cayubaba xenéticamente (vease p. ex. Greenberg, 1987; Kaufman, 1990, 1994; Suárez, 1974), la llingua sigue siendo considerada hasta agora como una llingua aisllada.
Fonoloxía
El cayubaba presenta'l siguiente sistema de fonemes consonánticos (tomáu de Crevels y Muysken, 2012, basáu en Key 1961, 1962, 1967):
Nel cuadru 2, preséntase'l sistema de fonemes vocálicos (tomáu de Crevels y Muysken, 2012, basáu en Key, 1961):
Léxicu y clases de pallabres
En cuanto al léxicu y clases de pallabres en cayubaba, puede señalase lo siguiente (Crevels y Muysken, 2012):
Morfoloxía
Tocantes a la morfoloxía del cayubaba, puede señalase lo siguiente (Crevels y Muysken, 2012):
Sintaxis
Tocantes a la sintaxis del cayubaba, puede señalase lo siguiente (Crevels y Muysken, 2012):
Gloria Macapagal-Arroyo
María Gloria Macapagal y Macaraeg de Arroyo, popularmente conocida como Gloria Macapagal Arroyo, foi presidenta de Filipines dende 2001 (reelixida en 2004) hasta 2010.
Macapagal Arroyo ye la fía del ex-presidente Diosdado Macapagal (presidente de la República en 1961-1965 y fináu en 1997) y de Evangelina Macaraeg. Aportó a la presidenta en 2001 mientres Revolución de EDSA II que movió a Joseph Estrada metanes acusaciones d'estensa corrupción. Arroyo foi reelixida en 2004, ganando al principal líder de la oposición filipina, Fernando Poe Jr.
Vida personal
Casada con José Miguel Arroyo dende 1968, tien trés fíos: Juan Miguel (1969), Evangelina Lourdes (1971), y Diosdado Ignacio José María (1974).
Primeros años
Cursó la so educación elemental y secundaria nel conventu de l'Asunción, y graduóse como valedictorian en 1964. Llogró'l so bachilleratu d'artes y economía pola Universidá de l'Asunción, graduándose magna cum laude en 1968.
Darréu, estudió na Universidá de Georgetown pol serviciu pa estranxeru, en Washington D. C. onde yera compañera de clase del ex-presidente d'Estaos Xuníos Bill Clinton.
En volviendo a Filipines, Gloria Macapagal llicencióse en economía pola Universidá Ateneo de Manila, llogrando'l so doctoráu pola Universidá de Filipines.
Exerció la docencia ente 1977 y 1987, principalmente na Universidá de Filipines y na Universidá del Atenéu de Manila.
Entamos na política
En 1986, ingresó na política al traviés del gobiernu de Corazón Aquino. El so cargu foi'l de direutora de la Xunta d'Esportación de Manufactures Testiles. Tres la so xestión, foi designada dientro d'una de les subsecretaries del Ministeriu de Comerciu ya Industria.
Idioma kakchikel
La variación dialeutal del idioma kakchikel ye relativamente elevada ya inclúi al kakchikel central (132.000 falantes) en Chimaltenango y Patzún, el kakchikel oriental (100.000) al nor-oeste de la Ciudá de Guatemala y alredor de San Juan Sacatepéquez, San Pedro Sacatepéquez, el kakchikel occidental, el kakchikel centro-sur (43.000) nel área de la panamericana al oeste de la Ciudá de Guatemala, el kakchikel sureñu (43.000) al sur d'Antigua, El kakchikel nortizu (24.000) al nor-este de Chimaltenango, según el kakchikel de San Martín Jilotepeque y Santa Ana Chimaltenango.
La obra más antigua escrita nel idioma kakchikel son los Añales de los Cakchiqueles.
Gloria Macapagal-Arroyo
Entamos na política
En 1992, foi electa senadora y reelecta en 1995. El so partíu yera'l derechiegu LDP, que darréu se tresformaría n'aliáu del partíu de Fidel Ramos, el -Y-NUCD.
Idioma kakchikel
Clasificación
El kaqckiquel ye una llingua mayense, de la la subfamilia quicheana.
Gloria Macapagal-Arroyo
Entamos na política
Se enemistó col líder del so partíu Edgardo Angara en 1996, cuando Angara decidió dixebrase de la coalición de gobiernu. Macapagal, formó entós el so propiu partíu, KAMPI, col que formó alianza con otros partíos de derecha.
Vicepresidencia (1998-2001)
Foi electa candidata a vicepresidente pola coalición pa les eleiciones del 11 de mayu de 1998, poles que sería electa por un periodu de seis años, xunto a Joseph Estrada, qu'ocupó la presidencia.
Idioma kakchikel
Usu d'apóstrofu
Esta grafía indica la pronunciación fuerte sobre la lletra que ta asitiada.
Gloria Macapagal-Arroyo
Vicepresidencia (1998-2001)
Joseph Estrada designar Ministru de Bienestar social y desenvolvimientu, dende la que desenvolvió les polítiques del gobiernu pa combatir la probeza.
Idioma kakchikel
Usu de la X
Esta lletra pronúnciase como la SH del idioma inglés.
Gloria Macapagal-Arroyo
Vicepresidencia (1998-2001)
Tres la decadencia política d'Estrada, desprestixáu por acusaciones de corrupción ya incapacidá. Arroyo arrenunció al so puestu de Ministru'l 12 d'ochobre de 2000, liderando la oposición a Estrada, y postulándose pa la presidencia.
El 20 de xineru de 2001, el Tribunal Supremu de Filipines declaró'l cargu de presidente vacante, polo que Arroyo xuró como presidente.
Idioma kakchikel
Usu de la Q
Esta lletra pronuncia igual qu'en castellán pero nun s'acompaña de la lletra O y puede escribise con cualesquier vocal.
Animales
umül - coneyu : utiw - coyote : utiwa' - coyotes tzi'a' - perros sanika' - formigues ixpeq - sapu : ixpa'ch - llagartesa : täp - cámbaru : b'atz' - monu : t'ot' - cascoxu : köj - lleón, puma : ch'oy - mure : kök - tortúa : äk - pita : b'alam - tigre, xaguar xi'l - grillu : utiw - coyote : k'üch - zopilote kär - pez tukür - uxu wuch - tacuacín q'uq' - quetzal
Gloria Macapagal-Arroyo
Primer periodu presidencial (2001-2004)
Arroyo emprestó xuramentu como presidente de Filipines hasta l'añu 2004, declarando como oxetivos principales del so gobiernu la llucha contra la corrupción y el nepotismu-amiguismo políticu. El país caltúvose estremáu ente los partidarios d'Estrada y los partidarios de Arroyo. Estrada siguía teniendo sofitu dientro de les clases populares de Filipines.
Nel aspeutu económicu carauterizar por una xestión lliberal y un manexu austeru del presupuestu. Una de les sos primeres órdenes como presidente foi la so establecer la prohibición a los miembros de la so familia d'establecer tratos económicos con oficiales del Gobiernu. Intentó promover el turismu en filipines.
El 2 de marzu, el Tribunal Supremu confirmó la llexitimidá del gobiernu, y nun dio llugar a los reclamos d'Estrada, comprometíu con denuncies na so contra.
En xunetu de 2003, el Frente de Lliberación Islámica robló un alcuerdu d'alto'l fueu col gobiernu filipín, pa la negociación de la paz de manera formal.
La so política social carauterizar por ser conservadora, polo que cuntó col sofitu de la Ilesia católica.
Rebeliones contra'l so gobiernu
Arroyo decretó l'estáu de rebelión per cinco díes, lo que dexó al gobierno arrestos de sospechosos per tiempu indetermináu. Mientres la represión, morrieron dellos manifestantes y un centenar resultó mancáu. Resultó deteníu, per otra parte, el líder de la oposición d'entós, Juan Ponce Enrile.
El 26 de xunetu de 2003, un grupu de 300 oficiales militares esixó l'arrenunciu de la presidente, acusándola de corrupción. Los militares denominar a sí mesmos "Magdalo", el mesmu nome escoyíu nel sieglu XIX por un grupu de filipinos revolucionarios que lluchó contra España.
Macapagal declaró un nuevu estáu de rebelión, y 17 hores dempués, l'intentu de golpe militar foi encaloráu. Sicasí, el Ministru de Defensa tuvo d'arrenunciar, y siguieron esistiendo manifestaciones contra'l gobiernu. La presidente restableció la pena de muerte, so la esplicación del aumentu del númberu de secuestros.
Tomohiro Katanosaka
Tomohiro Katanosaka (片野坂 知宏, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Gloria Macapagal-Arroyo
Segundu periodu presidencial (2004-2010)
El 10 de mayu de 2004, presentar pa la so reelección como presidente, compitiendo contra l'actor de cine Fernando Poe, Jr., a quién venció llogrando casi un millón de votos más. Poe Jr ye íntimu amigu de Joseph Estrada.
Arroyo llogró nes urnes 12,5 millones de votos, ente que'l so compañeru de candidatura, Noli de Castro, llogró la Vicepresidencia con más de 15 millones de sufraxos. La oposición denunció un fraude masivu nes eleiciones, polo que la mesma Arroyo impulsó la creación qu'investigaría'l presuntu fraude eleutoral.
El 24 de febreru de 2006, Arroyo declaró l'estáu d'emerxencia, so la sida d'un presuntu intentu de golpe d'estáu, polo qu'unes 10 mil persones participaron d'una manifestación contra la midida. El ministru de Xusticia, Raúl González, declaró que los organizadores d'eses manifestaciones van ser acusaos d'afalar a la sedición. El opositores reclamen l'arrenunciu de la presidente.
El 24 de xunu de 2006, abolió la pena de muerte.
Intereses
Arroyo siguió cola tradición, non siempres cumplida, de que los presidentes de Filipines tienen de ser hispanofalantes, anque esta nun seya la so primer llingua.
Ye miembru de l'Academia Filipina de la Llingua Española. Y foi gallardoniada col Premiu Internacional Don Quixote 2009, xunto con Mario Vargas Llosa.
Aderus biafrensis
Aderus biafrensis ye una especie de coleópteru de la familia Aderidae. Describióla científicamente Maurice Pic en 1905.
Distribución xeográfica
Habita en Bioko (Guinea Ecuatorial).
Tornéu de les Seis Naciones 2008 - Xornada 1
Resume
Primer partíu corerspondiente a la edición 2008 del Tornéu de les Seis Naciones. Un ensayu a base de fuercia del pack italianu respuende al ensayu precedente del trés cuartos irlandés Dempsey. La victoria decide gracies al aciertu d'O'Gara quien s'amuesa más precisu que'l arrier italianu Bortolussi.
Inglaterra - Gales
Los ingleses apoderen la primer parte, na cual marquen el so únicu ensayu (Flood). Mientres la segunda metá, log galeses apoderen práuticamente a prestar consiguiendo dos ensayos en dos minutos (Byrne y Philipps). Los dos tresformamientos de James Hook dexen a los galeses de mandar nel marcador por 26 a 19 nel minutu 70, siendo este la resultancia hasta'l final del partíu. Ye la primer victoria de Gales en Twickenham dende 1988.
Conquista de Chiloé
La Conquista de Chiloé, tamién conocida como campaña o campañes de Chiloé ye'l nome que se-y da a una serie d'operaciones militares asocedíes ente 1820 y 1826, llibraes ente realistes (peninsulares y chilotes) y patriotes chilenos pol dominiu del archipiélagu de Chiloé, últimu enclave que permanecía en poder de la Monarquía española nel actual territoriu chilenu tres el fin de la Patria Nueva en 1823.
Contexto históricu
Columbrada la isla per primer vegada pol navegante español Alonso de Camargo en 1540 y vuelta visitar trece años dempués, por un navegante de la mesma nacionalidá, Francisco de Ulloa. Los sos pobladores nativos yeren los huilliches, cuncos, payos y chonos. Conquistada en 1567 por Martín Ruiz de Gamboa y recibiendo una pequeña inmigración europea, dempués abellugar na isla gran númberu de persones que fuxíen de la rebelión mapuche de 1598 y que significó la partición de Chile en dos zones aisllaes. Tamién vivieron incursiones de corsarios, la más importante, en 1600, cuando cinco naves holandeses de Baltazar de Cordes tomaron Castro con ayuda de los indios de Lacuy -descontentos colos españoles- hasta que fueron Combate de Castru espulsaos polos sos vecinos y pol iñerizu que causaron nos huilliches.
Chiloé tenía una enorme importancia estratéxica nel Océanu Pacíficu sur, a mediu camín ente Valparaíso y l'estrechu de Magallanes. La provincia sufría un crónicu aislamientu. Dependía de les rutes marítimes pa contautar col mundu. La ciudá más cercana yera Valdivia, que taba a 40 llegues ya igual d'aisllada, a 120 taba Concepción y La Frontera, a 200 Valparaíso, principal puertu de Chile, y a 600 Callao, máximu puntu col que se tenía contautu direutu y regular, equivalente a 30 ó 40 díes de navegación. El puertu peruanu yera l'únicu col que los isleños tuvieron contautu sigo hasta fines del sieglu XVIII. Los chilotes teníen males rellaciones colos araucanos, les malocas del sieglu XVII causaren que los indios mirar con rocea. Los sos territorios componer de la Isla Grande, decenes de castros ya islles menores y les tierres de l'actual comuña de Maullín nel continente. Sicasí, mientres la mayor parte de la Colonia nel continente habiten pocos chilotes, la mayoría son espediciones de reconocencia unviaes pol gobernador cada tantu o misioneros relixosos. Pol so duru clima y mala xeografía, el mariniegu poniente y meridional y l'interior de la Isla Grande taben despobladas, cubiertes de montes, sierres y quebraes. Al este y el norte'l clima yera un pocu más benignu y la mariña estazada en golfos, caletas, ensenaes, canales, penínsules, islles y castros dexaba establecer radas protexíes de los fuertes vientos. Ente finales del sieglu XVIII y entamos del XIX la población isleña creció descomanadamente, algamando les 40.000 a 50.000 almes, dempués de cayer dende la conquista, anque nun hai datos claros del periodu. Esta crecedera dexó qu'hubiera abondes chilotes pa repoblar Osorno y Carelmapu. Anque los chilotes estremar n'indios y españoles nos padrones, dambes categoríes incluyíen a gran númberu de mestizos, especialmente'l españoles pos la diferencia nun yera clara.
Dende'l sieglu XVII la población de Castro (única villa de la Isla Grande) esvalixar por medrana a los ataques corsarios, quedando la villa vacida y namái visitada nes fiestes relixoses. Los que fuxeron a les islines del mar interior establecieron chacras esvalixaes llixeramente retiraes de la vera del mar, ocultes pola topografía y arrodiaes de carbes de arrayán. Solo delles ilesies y ranchos yeren visibles dende les agües. Los que s'establecieron nes ensenaes de la Islla Grande teníen les sos cases xuntes, enriba del mar, sobre pilotes y cola fachada principal mirando les agües. Al so alredor teníen «corrolades» que sofitaben a la familia. Na parte posterior había güertos, chacras o espacios de «monte y pampa» destinaos al llendo. El clima ivernizu faía que cada familia viviera zarrada na so propia casa con poco contautu social. Anque la gobernación presentó cierta prosperidá nel sieglu XVI, ufiertando oportunidaes d'arriquecimientu, darréu decayó nun periodu d'absoluta miseria y nulu comerciu de la que namái empezaría a salir a entamos del sieglu XVIII. Esta dispersión foi considerada la causa de la ruina relixoso y económico chilota, llevando a les autoridaes a fundar San Carlos y concentrar a los isleños en redol a esa villa, Castro y el Chacao. Esto yera facilitáu pola frondosidad de los montes, que faíen difícil poblar lloñe de les ciudaes. Tolos poblaos nun yeren más que «conxuntu de cabanos» y ranchos, arrexuntaos bonalmente y ensin orde. Gran cantidá de capiyes decoraben tol paisaxe. Tolos edificios (incluyendo los fuertes) yeren dafechu de madera, pola so bayura frente a l'ausencia de cal y piedra. L'interior taba forrada por tables bien xuníes, los sos pisos yeren de tablones de lloréu y los techos de paya o «canutillo». A finales del periodu xeneralizárase usar tables de alerce pa los techos y los armazones de caña brava o «coligüe». Teníen usualmente solo una habitación con un sector onde'l pisu yera de tierra pa un fogón siempres encendíu. El fumu complacía a los isleños, dicíen que caltenía los sos techos y colleches. Usualmente dientro tamién habíen pites y otros animales domésticos. Poques edificaciones teníen peslleres, la mayoría «tranquillas».