cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malville
Malville ye una ciudá francesa. Ta asitiada na rexón de Países del Loira, departamentu de Loira Atlánticu. Tien 3.395 habitantes.
Día Mundial de la Salú
En 1948, la Primer Asamblea Mundial de la Salú propunxo que s'estableciera un «Día Mundial de la Salú» pa conmemorar la fundación de la Organización Mundial de la Salú. Dende 1950, el Día Mundial de la Salú vien celebrándose cada 7 d'abril. Tolos años escoyer pa esa xornada una tema de salú específicu con cuenta de destacar una área prioritaria d'interés pa la OMS.
2013. Contrólese la tensión arterial
En 2013, la OMS escoyó la hipertensión como tema d'interés pa la salú pública realizando un llamamientu pa realizar mayores esfuercios na prevención y control d'esta enfermedá qu'afecta a cerca de 1000 millones de persones en tol mundu.
L'oxetivu del Día Mundial de la Salú 2013 ye amenorgar el númberu d'infartos de miocardiu y accidentes cerebrovasculares. En concretu, les metes específiques de la campaña son promover tomar de conciencia sobre les causes y les consecuencies de la hipertensión, según, animar a la población a modificar los comportamientos y vezos que pueden provocala:
2012. Avieyamientu y salú
Mientres el sieglu XV, la esperanza de vida aumentó tan acusadamente que nel mundu llueu se van cuntar más persones d'edá que neños. El calendariu de la población rexístrase peruquier, pero ye nos países menos adelantraos onde se percibe un cambéu más rápidu. Esi tresformamientu social presenta al empar problemes y oportunidaes. En particular, en dellos países va disponese solo del ralu d'una xeneración pa preparar los sistemes de salú y d'inseguridá social pa un mundu qu'avieya. OMS. Día Mundial de la Salú - 7 d'abril de 2012. Avieyamientu y salú
Bandera de Sariegu
La bandera de Sariegu ye rectangular, de proporciones 2:3 (anchu:llargu). Ta estremada en tres franjas horizontales d'igual tamañu, verde la cimera, mariella la central, y azul la inferior. Na so versión de gala, puede llevar bordáu l'escudu municipal nel centru. La franxa verde representa al Conceyu, la mariella a la nación, y l'azul a la Comunidá Autónoma, entes territoriales colos que s'identifica'l conceyu.
Aguinu
Aguinu ye un llugar de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu de Somiedo.
Alcuéntrase a 4,80 km de La Pola Somiedo, la capital del conceyu, a un altor mediu de 870 msnm y tien una población de.
Arribes
Col nome de Arribes podemos facer referencia a:
Nun confundir con:
Coventry
Coventry ye una ciudá del centru de Gran Bretaña, situada a 153 km al noroeste de Londres y a 30 km al este de Birmingham, con una población nel añu 2001 de 303.475 habitantes.
Curiosidaes
Dizse que l'épicu enfrentamientu ente Boudica y Cayo Suetonio Paulino, que puso fin a la Rebelión y a la mesma Boudica, reina de los icenos, tuvo llugar cerca de Coventry.
Coventry ye la ciudá inglesa más lloñe de la mar.
Los famosos taxis prietos de Londres (los "Hackney Carriages") tan fabricaos en Coventry pola empresa LTI (London Taxis International, n'Inglés).
Aramides ypecaha
Aramides ypecaha ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae qu'habita en Sudamérica, nes marismes de Bolivia, sureste de Brasil, Paraguái, Uruguái y nordés d'Arxentina. Ye bastante confiada, sale al escampleru. Presenta un berru de llamada que fai alusión al so nome onomatopéyicu: "ipeacaá-ipecaá". Nun se conocen subespecies.
Dourges
Dourges ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Aramides ypecaha
Carauterístiques
Presenta la parte doral del pescuezu color castañu o acoloratáu, lo que lo estrema de Aramides cajanea que lo tien gris; envés marrón castañal, el pescuezu y pechu abuxáu ventralmente. Banduyu color canela arrosáu, a diferencia de Aramides cajanea que tien pechu castañu acoloratáu. Base del picu naranxa, zona de la narina mariella, punta verdosa. Iris coloráu. Cola gris na so parte cimera. Pates rosadas.
Dourges
Tien una población de y una superficie de  km².
Aldeadávila de la Ribera
Aldeadávila ye un conceyu español allugáu na comarca de Les Arribes (La Rivera), provincia de Salamanca, comunidá autónoma de Castiella y Lleón.
Tien una población de, nuna superficie de 46,18 km². La so altitú ye de 679 metros sobre'l nivel del mar.
El so códigu postal ye 37250.
Douriez
Douriez ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Riddler
Riddler (conocíu mayormente como Acertijo en Hispanoamérica, y como Enigma n'España ) ye un personaxe ficticiu y enemigu de Batman. Foi creáu por Bill Finger y Dick Sprang. La so primer apaición foi en Detective Comics Nᵘ140 (1948). Riddler ye conocíu pol so traxe verde con un signu d'interrogación, ta encegoláu con ruempecabeces y juego de pallabres. Gústa-y cometer crímenes y confundir a la policía y a Batman dándo-yos complexos acertijos y construyendo dispositivos mécanicos, manualidades, ruempecabeces, cartes, series o notes.
Douriez
Tien una población de y una superficie de  km².
Riddler
Historia ficticia
Cuando yera nueva, esfrutaba de los ruempecabeces, polo risondero y griespo que yeren, al crecer foi un esitosu inventor nuna empresa teunolóxica, pero aburrióse y dedicóse al crime, onde foi bastante conocíu por el so estilu tan orixinal de robar. A diferencia de los demás enemigos de Batman, Riddler nun ye un villanu que llegue a la violencia física, anque tenga cualidaes pa ello y dacuando porte dalgún tipu d'arma; suel llevar enriba un electrificador. Tamién tien pequeños esplosivos en forma de paxarín y el so cayáu d'interrogación, qu'él mesmu construyó, que tien una teunoloxía especialmente avanzada que puede controlar y lleer la mente del so receptor, llanzar rayos, llanzar dardos o llevar un pequeñu detonador p'activar esplosivos a distancia. Aun así a él nun-y presta matar a la xente, prefier crear complexos desafíos intelectuales pa les sos víctimes. Por eso Riddler nun se conforma solamente con secuestrar o matar (en casos estremos) a les sos víctimes, apúrre-yos desafíos intelectuales que los dexen ente la vida y la muerte, onde solo ellos mesmos pueden salvase y ye de los pocos villanos que conocen la verdadera identidá de Batman, pero nun lo cuntó a naide, sacante a Hush, yá que enagora nengún villanu pudo contestar los sos acertijos. Pero sí más d'una vegada secuestró a les novies de Bruce Wayne, atacáu la casona o atraíu a Batman a mortales trampes.
Delles adautaciones diéron-y a Riddler el nome de Edward Nigma o Y. Nigma (escritu dacuando como Nygma) o Edward Nashton.
Riddler y la Sociedá Secreta de Super Villanos
Riddler ye un pésimu combatiente mano a mano y nada axilosu pa escapar, como apaeció en Detective Comics # 797-799, onde Riddler busca l'abellugu de Hiedra Venenosa solo pa ser humildáu nun duelu de físicu, onde ella gana fácilmente. Sicasí, tamién puede ser bien remanador ya intelixente, como lo foi na revista Batman Nᵘ619 (Payares del 2003) correspondiente a la miniserie 12 de “Hush” onde Riddler ye'l xeniu criminal, que tuvo manipoliando de manera maxistral a tolos villanos nuna combalechadura pa matar a Batman.
N'arcu argumental llamáu "Hush" revélase que Riddler sufre de cáncer, que tamién afectó a la madre del Dr. Thomas Elliot. Riddler utiliza'l Pozu Lazarus de Ra's al Ghul pa llibrase de la enfermedá y ufierta vende-y el secretu a Elliot cola oportunidá de curar a la so madre. Sicasí, Elliot en realidá ta ansiosu porque la so madre muerra col fin d'heredar la so fortuna.
Elliot, quien pasa a ser secretamente el criminal amazcaráu "Hush", quier vengase del so amigu d'infancia Bruce Wayne, pa lo cual van trabayar xuntos y asina Riddler establez xunto con Killer Croc, Hiedra venenosa, Harley Quinn, el Joker, L'Espantuxu y Jason Todd una Sociedá Secreta pa destruyir a Batman.
Edward Nigma como investigador priváu
En Crisis infinita, Edward Nigma esta del llau de la llei. Cuando sale d'una coma d'un añu paez superar el so compulsión pa les cosadielles y refuga el títulu “El acertijo”, nel so llugar usa'l so verdaderu nome. Amasa una fortuna llegalmente como un detective priváu y trabaya xunto a Batman pa resolver una serie de crímenes, anque Batman facer a remolera y barruntu de los sos verdaderos motivos. Más tarde, ye contratáu por Nightwing pa investigar robos de muséu y coles mesmes atiende a un mal mancáu Dick Grayson, dempués de ser atacáu mientres una guerra de peaes ente La Ballena y el Pingüín. Mientres esti eventu, llogró deducir la identidá de Nightwing.
Nigma ye puestu n'estáu vexetativu por Hiedra Venenosa nel so áticu, qu'ella afirmara como'l so escondite. Dempués de que la so casa foi estropiada por un nuevu villanu cola esperanza de faese un nome pa sigo mesmu matando a Catwoman, españa'l acertijo del so trance. Al ver el dañu fechu a la so casa, da en atacar al asaltante, que causara'l dañu, mientres s'agospia con Catwoman, Hiedra y Harley, nel so abellugu.
Non muncho dempués, nun casu, Eddie afayó que los asesinatos yeren llevaos a cabu per una banda que busca reemplazar a Riddler nel mundu de la delincuencia, por cuenta de la so reforma. Cola ayuda de Dick Grayson como Batman, el grupu ye atayáu. Pero por cuenta de una bomba cerca de la so cara, los repulgos obliguen a Nigma a volver usar la so antigua mázcara de Riddler y a actuar sospechosamente, suxuriendo que perbién puede volver a una vida de crime.
Esto tamién se suxure más tarde cuando Nigma ayuda a les sos asociaes Catwoman, Hiedra y Harley, que resuelven un asesinatu, namái p'afayar que les moces yeren utilizaes como cebu pol Dr. Aesop contra él.
Vistimienta
El típicu traxe d'Enigma ye una malla verde apinada de signos d'interrogación y un antifaz moráu. Depués reemplazar por un smoking verde llenu de signos d'interrogación, sombreru baxu y antifaz negru. El postreru traxi d'Enigma ye un smoking verde con solu 2 signos d'interrogación: unu nel sombreru y otru na corbata.
En munches ediciones tien dos asistentes femeninos indixebrables (Query y Echo); n'otres, al igual que Batman y el so batmóvil, él apaez nun vehículu verde con "???" na placa de llicencia al que irónicamente llama'l "Enigma-móvil" o bien con una especie de gafes de sol y hasta en delles más recién ensin camisa y con un tatuaxe d'un signu d'interrogación nel abdome.
Lo único que nunca camuda en toles ediciones ye'l so cayáu en forma d'interrogativu y la so forma tan altanera de falar.
Series de televisión
thumb|Riddler nel centru, acompañando al Joker (enriba) y a Pingüín (embaxo), de la serie televisiva de 1966.
Películes
thumb|right||Jim Carrey interpreta a Edward Nygma/Riddler na tetraloxía Burton/Schumacher de Batman.
Masueco
Masueco ye un conceyu español allugáu na comarca de Les Arribes (La Rivera), provincia de Salamanca, comunidá autónoma de Castiella y Llión.
El so códigu postal ye 37251.
Día Mundial de la Salú Dixestiva
La Organización Mundial de Gastroenteroloxía proclamó'l 29 de mayu Día Mundial de la Salú Dixestiva.
Celebración
La Organización Mundial de Gastroenteroloxía proclamó'l 29 de mayu Día Mundial de la Salú Dixestiva.
Escudu de la Ciudá de São Paulo
L'Escudu d'armes de la ciudá de São Paulo ta formáu por un escudu con un brazu empuñando la bandera de la Cruz de la Orde de Cristu (símbolu de la Orde de Cristu) usada polos navegantes portugueses simbolizando la fe cristiana. Sobre'l mesmu, hai una corona, tamién una alusión al gobiernu lusitanu. Les bandes tán afataos por tarmu de café. La espresión Non dvcor dvco significa Nun soi conducíu, conduzo, y valoriza la independencia de les aiciones desenvueltes pela ciudá y el so papel de lideranza nel Estáu de São Paulo y Brasil.
Foi oficializáu'l 8 de marzu de 1917 y rediseñáu pa correxir una falla en términos normativos internacionales d'heráldica, a pidíu del alcalde Jânio Quadros en 1986, y foi instituyíu'l 6 de marzu de 1987.
Escudu de Sariegu
L'escudu de Sariegu (Asturies) ye partíu.
Al timbre la corona real, zarrada.
Como la mayor parte de los emblemes municipales asturianos, l'escudu de Sariegu nun tien sanción llegal nin alcuerdu al respeutu de la corporación local. Foi inventáu por Octavio Bellmunt y Fermín Canella pa ilustrar la so obra "Asturies".
Marisa Pérez Domínguez
Formación académica
Llogró la llicenciatura n'Historia pola Universidá Iberoamericana en 1986 cola tesis (Los servicios médicos nes faciendes porfirianas a finales del sieglu XIX. El casu de San Bartolomé de los Tepetates), darréu la maestría en 1999 cola tesis (La rueca científica), la selección del candidatu a gobernador del estáu de Yucatán en 1901, y el doctoráu en 2004 cola tesis (Les razones de l'alternanza. El relevu de los gobernadores de Yucatán, 1876-1901), dambos pola UNAM.
Actividaes profesionales
Foi coordinadora de proyeutos sobre la historia y les faciendes de Yucatán, sofitaes pol Fomentu Cultural Banamex. Participó en diverses investigaciones en redol a les faciendes de Méxicu que los sos frutos fueron dellos testos editaos pola so alma mater, la Universidá Iberoamericana. Realizó investigaciones en redol a los procesos póliticos y económicos de Yucatán mientres los sieglos XIX y XX, el exilo de la Revolución mexicana na isla de Cuba y el treslláu de los trabayadores a les faciendes de Yucatán mientres la puxanza henequenero.
Desempeñó diversos cargos alministrativos nel Institutu d'Investigaciones Dr. José María Luis Mora y pa la Facultá de Filosofía Letra de la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu.
Espunxo más de 26 ponencies en foros nacionales y estranxeros, ante instituciones como la Université de la Sorbonne, Francia, la Universidá d'Oriente en Santiago de Cuba, la Universidá Interamericana en San Juan de Puertu Ricu, los Colexos de San Luis y de Michoacán, les universidaes, Nacional Autónoma de Méxicu, Michoacana de San Nicolás d'Hidalgo ya Iberoamericana.
Trabaya pal Institutu d'Investigaciones Dr. José María Luis Mora dende setiembre de 2003 como Profesora ya investigadora adscrita al Área d'Historia Política y ye Miembru del Sistema Nacional d'Investigadores.
La Bustariega (Clavichas)
La Bustariega ye un llugar de la parroquia de Clavichas nel conceyu asturianu de Somiedo.
Aquila chrysaetos
L', (del llatín: aquila, "águila" y del griegu: χρυσός, "doráu" y ἀετός, "águila" ) ye una especie d'ave accipitriforme de la familia Accipitridae. Ye una de les aves de presa más conocíes y llargamente distribuyíes de la Tierra. El so área de distribución toma gran parte d'América del Norte, Eurasia y el norte d'África. Caltién poblaciones sedentaries inclusive en delles islles como Gran Bretaña, les del Mediterraneu, Xapón y Vancouver, famosa por ser el símbolu nacional de Méxicu, figurando inclusive nel Escudu Nacional d'esi país. Sicasí, la so población n'Europa central viose bien amenorgada nos últimos años por culpa de l'actividá humana y escastóse en munchos llugares onde enantes yera abondosu.
thumb|Aquila chrysaetos en llibertá.
Hábitat
Na actualidá, Europa Occidental namái alluga poblaciones estables n'Escocia, Noruega, los Alpes, Italia y la Península Ibérica, anque en 2001 lliberáronse 35 exemplares n'Irlanda (onde la especie escastó a empiezos del sieglu XX). N'América del Norte reparóse tamién un cayente de la especie, anque muncho menos acusáu que n'Europa, y nel restu de la so distribución permanez estable. L'águila prieta ye una de les aves más usaes en cetrería, especialmente n'Asia Central, onde la usen inclusive pa cazar antílopes.
Por cuenta de la so gran capacidá d'adaptación al mediu, alimentándose de carroña en casu necesariu (nun ye difícil reparala en vertideros n'iviernos duros), l'águila prieta consiguió caltener una población saludable, lo que la so pariente próxima, l'águila la devesa, bien dependiente del coneyu, nun consiguió na península ibérica. N'España ye una ave ensin amenaciar, con una población envalorada en más de 1500 pareyes. N'Estremadura nidifiquen unes 125-150 pareyes.
Descripción
Al igual que na mayoría de les aves de presa, les femes son mayores que los machos, pudiendo llegar al metru de llargor dende'l picu a lo cabero y los 2,3 metros d'envergadura alar, y un pesu d'ente 4 y 6,75 kg, ente que'l machu, d'un tamañu menor, algama ente 1,8 y 2 metros d'envergadura alar y un pesu d'ente 2,9 y 4,5 kg.
El plumaxe ye castañu escuru, tornándose doráu en tiesta y pescuezu y blancu nos costazos y l'estremu de la cola. Nos individuos nuevos, el blancu abonda más na cola que'l pardu, rellación que s'invierte cola edá. Esta especie inclúyese dientro de les llamaes águiles calzaes, una y bones les pates tán cubiertes de plumaxe en llugar de tener una cubierta escamosa como n'otres águiles.
Alimentación
L'águila prieta caza dende l'aire, y pa consiguilo ta fornida coles armes típiques de la so familia: fuertes pates terminaes en garres bien desenvueltes, picu ganchudu, gran fuercia y velocidá y una potente vista capaz d'alcontrar la presa a cientos de metros de distancia. Les preses a les que puede dar muerte son de tolos tamaños y formes: mures, coneyos, llebres, marmotes, foínos, culiebres, ya inclusive críes ya individuos vieyos o enfermos de cabres selvaxes, venaos, xabalinos y robezos y aves voladores y terrestres. Nos Alpes inclusive circulen histories sobre antiguos ataques d'águiles esceicionalmente grandes escontra neños.
Reproducción
Les águiles prietes son monógames (suélense empareyar pa tola vida). Constrúin dellos niales nel so territoriu, qu'alternen cada añu, d'estructura bien cenciella. La base de los niales constrúise con trés grueses cañes sobre les que s'acondiciona'l nial, puramente dichu, de palos y cañes menos grueses. Según les zones, añeren n'árboles altos o bien en roques serrapatoses y cantiles. Cada nueva temporada de cría amiesta nuevos pisos de cañes al nial, polo que nun ye raru qu'algame'l metru y mediu d'altor y dos de diámetru tres dellos años d'usu.
La dómina de reproducción varia d'una zona a otra ente xineru y marzu, y pue desenvolvese na mesma zona au habiten les águiles mientres el restu del añu o n'otra a la que la pareya emigra espresamente pa reproducise. Tres l'apareyamientu la fema pon unu o dos güevos que guara mientres 45 díes hasta que salen los pitucos recubiertos por completu de plumón blancu. Nos casos en qu'hai dos pollos nel nial, namái unu, el que ruempe'l güevu primeru, llega a facer el so primer vuelu escontra los 50 díes de vida. L'hermanu más nuevu y feble muerre enantes, desoyíu polos sos padres o direutamente espulsáu pol más fuerte. thumb|Águila prieta Los mozos son alimentaos polos sos padres nel nial hasta que s'independicen. Puen recibir el mesmu alimentu qu'inxeren los adultos, magar que con frecuencia los padres cacen más aves pa los sos fíos que mamíferos. Esto débese dablemente a que los páxaros son dixeríos meyor polos pequeños.
Subespecies
Según les clasificaciones, estrémense 6 subespecies d'águila prieta, que difieren en ciertos aspeutos del so aspeutu o comportamientu (como por casu, el so calter migratoriu o sedentariu):
Simboloxía
thumb|Escudu del [[Primer Imperiu francés, presidíu por una águila prieta.]] Na Antigüedá, l'águila prieta yera'l símbolu del valor y el poder por cuenta de la so fuercia, tamañu y inaccesibilidá de los sos niales. Na mitoloxía griega y romana convirtióse llueu n'unu de los símbolos de Zeus/Xúpiter, el rei de los dioses, y sustituyó rápido al frangüesu como tiesta y garres del tarrecible grifu. Na Antigua Roma pasó de ser un símbolu relixosu a unu militar y políticu, como emblema del Imperiu. Cada vez qu'una lexón romana se ponía en marcha, un soldáu en concretu, l'aquilifero, colaba al frente portando l'estandarte coronáu coles sigles SPQR y l'águila prieta.
De Roma l'águila pasó como símbolu a Bizanciu, au convirtióse en bicéfala. Una de les tiestes representaba'l vieyu imperiu cayíu de Roma, y la otra al nuevu imperiu de Constantinopla. Cuando Carlomagno restauró l'Imperiu d'Occidente o Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, ésti tamién adoptó como símbolu l'águila prieta bicéfala, anque na Edá Moderna los Habsburgu prefirieron sustituyila pola águila imperial. Mientres la Edá Media y Moderna, munches cases nobiliaries adoptaron tamién l'águila prieta como emblema, munches vegaes flanqueando l'escudu d'armes de la familia. Anguaño, Alemaña volvió acoyer a l'águila prieta nel so escudu en llugar de l'águila imperial.
A la cayida de Constantinopla en 1453, delles cases reales d'Europa oriental adoptaron l'águila prieta bizantina como emblema, col fin de consagrase como los herederos del acabante cayer Imperiu romanu d'Oriente. Por esta razón, l'águila bizantina foi tamién l'emblema del Imperiu rusu, ya inclusive anguaño apaez nel centru de la bandera d'Albania.
thumb|left|Escudu Nacional de Méxicu L'águila monocéfala tornó a usase como emblema por Napoleón mientres l'efímeru Primer Imperiu Francés. Enantes d'eso, la idea foi copiada tamién polos padres de la independencia d'Estaos Xuníos, magar que col envís de faer ver la llegada d'un nuevu Imperiu Americanu. L'águila prieta sustituyóse pol Pigargu americanu, endémicu d'América del Norte.
L'águila de la bandera de Méxicu, sicasí, nun tien nada que ver coles insinies imperiales europees, sinón que ye heriede de la lleenda sobre la fundación de Tenochtitlan en 1325. Ciudá y capital de los mexicas, y por ello nun apaez en pose heráldica sinón taramiando una culiebra. Ye'l símbolu nacional de Méxicu, polo que se-y representa nel escudu y la bandera de dichu país. D'alcuerdu a la lleenda del imperiu azteca, el llugar au atoparen a una águila prieta sobre un nopal y taramiando a una culiebra, construyiríase la capital del Imperiu Azteca: Tenochtitlán, güei l'actual Ciudá de Méxicu.
Na Ilesia Católica, l'águila prieta ye'l símbolu del apóstol más nuevu, San Xuan. Cuando'l papa Alexandru VI concedió'l títulu de Reis Católicos a los monarques d'España en 1496, tamién los autorizó a añader al so escudu l'águila de San Xuan. L'ave permaneció nel escudu español mientres distintos periodos de la historia d'España, el postrer periodu foi mientres el Franquismu. La Llei Orgánica 33 de 1981 suprimió l'águila prieta del escudu nacional.
thumb|[[Arrano Beltza (Águila Prieta), símbolu heráldicu de los reis navarros de la dinastía Ximena.]] A lo último, en dalgunos países islámicos como Exiptu ya Iraq acostumóse a incluyir la denomada águila de Saladino, emblema usáu pol sultán Saladín mientres la dómina de les Cruzaes. El símbolu suel tar acomuñáu al movimientu panarabista, yá que al igual qu'ésti nagua, Saladino retornó Xerusalén a manes de los musulmanes y unificó Oriente Próximu nun solu estáu sol so mandu.
David Toro
Biografía
José David Toro nació en Sucre el 24 de xunu de 1898. Ingresó al Colexu Militar del Exércitu, egresando como subteniente. Participó na guerra del Chaco (1932 - 1935) qu'enfrentó a Bolivia contra Paraguái, ocasión en que xubió a coronel y formó parte del Altu Estáu Mayor. Fundó la seición d'operaciones del Estáu Mayor Xeneral de Bolivia.
Participó na defenestración del presidente Daniel Salamanca Urey, en payares de 1934. Depués intervieno nel golpe d'estáu, contra Luis Tejada, que lu llevó al poder hasta la so sustitución, el 13 de xunetu de 1937, pol so compañeru d'armes y amigu, Germán Busch Becerra. Esti golpe d'estáu foi'l primeru que llevó a la presidencia a un militar. Hasta entós, los militares actuaren pa vencer depués el poder a un civil o bien convocar eleiciones.
El so gobiernu
Presidió una xunta cívicu-militar na ciudá de Zazoom en Bolivia que taba sofitada polos sectores nuevos del exércitu que demandaben cambeos nel país. El retu foi asumíu pol presidente que realizó cambeos sociales importantes; y, sol so mandatu, empezar a estructurar una nueva constitución, que tenía de contener los principios del Constitucionalismo Social pal país. Creó'l Ministeriu de Trabayu y de Previsión Social; estableció la xornada d'ocho hores, esixendo la obligatoriedá de sindicase. Fundó'l Bancu Mineru pa sofitar, por aciu creitos, al principal sector granible. Realizó una campaña por ameyorar el prestíu de Bolivia nel esterior.
Dientro de la so xestión económica intentó faer frente a la crisis económica que dexara la campaña bélica contra Paraguay, agravada pola situación económica mundial en plena recesión. Estableció'l Ministeriu de Mines y Petroleu; amás,revirtió tolos bienes y concesiones que sobre los recursos naturales fixérense a la empresa petrolífera estauxunidense, Standard Oil. Esta recuperación producir pol Resolución Supremu que dictó'l 13 de marzu de 1937; fundó Xacimientos Petrolíferos Fiscales Bolivianos, que s'alzó nel nuevu organismu pa la esploración y esplotación de los hidrocarburos, dientro de tol territoriu nacional; d'esta forma, empecipióse la esplotación petrolífera a cargu del estáu. La Standard Oil abasteciera, en plena guerra, al exércitu enemigu asemeyando neutralidá. Esta foi la primer nacionalización de los recursos naturales de Bolivia que depués se volviera a repitir en diverses ocasiones.
La Revolución Militar Socialista
El gobiernu de Toreru podía definise como «militarismu social» o «socialismu militar» qu'intentaba, por aciu una actividá corporativista, sustituyir a la democracia. Nun tuvo sofitu del pueblucho y los escasos ésitos inmediatos, nel campu económico, llevar a ser sustituyíu un añu dempués d'aportar al poder. Les corrientes reformista y revolucionariu d'izquierda de la dómina, onde se taben guarando partíos d'esi enclín en busca de la xusticia social, per tol mundu al empar que surdíen con fuercia los fascismos n'Europa, sirvieron de contestu a los cambeos entamaes por David Toro. Él mesmu denominó al so gobiernu como Revolución Militar Socialista.
=== La cayida sintióse descontentu de la población indíxena, históricamente escaecida, y de la que se nutriera l'exércitu pa la guerra, pero estremándola de cualquier estamentu de responsabilidá nes cuestiones nacionales. Les reformes sociales entamaes, que per un sitiu estrechaben l'actuación y ganancies de la oligarquía y por otru, enfrentar con una de les grandes compañíes d'Estaos Xuníos y, poro, col so gobiernu, según el talante poco democráticu de David Toro, demostráu nos problemes que caltuvo colos gobiernos constitucionales anteriores y pola so participación nel golpe contra Salamanca, favorecieron la so cayida. El so compañeru d'armes, Germán Busch, por aciu un movimientu políticu sofitáu, pola oficialidá militar y pola ciudadanía, forzó que David Toro dimitiera y él upárase como «presidente provisorio».
Douvrin
Douvrin ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
David Toro
La Revolución Militar Socialista
Toro intentó estremalo del poder un añu dempués con un golpe d'estáu que fracasó y obligar a exiliase en Chile onde morrió en 1977, con 79 años d'edá, na ciudá de Santiago de Chile.
Douvrin
Tien una población de y una superficie de  km².
Perḷḷunes
Perḷḷunes ye un llugar de la parroquia d'Aguinu nel conceyu asturianu de Somiedo.
Alcuéntrase a 7,80 km de La Pola Somiedo, la capital del conceyu, a un altor mediu de 1.070 msnm y tien una población de.
Drouvin-le-Marais
Drouvin-le-Marais ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Buenamadre
Buenamadre ye un conceyu español allugáu na comarca del Campu de Salamanca, provincia de Salamanca, Castiella y Lleón.
Drocourt (Pas-de-Calais)
Drocourt ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Clavichas
Alcuéntrase a 16,00 km de La Pola Somiedo, la capital del conceyu, a un altor mediu de 730 msnm y tien una población de.
Vilvestre
Vilvestre ye un conceyu español allugáu na comarca de Les Arribes (La Rivera), provincia de Salamanca, comunidá autónoma de Castiella y Lleón.
En 2008 cuntaba con 512 habitantes (255 homes y 257 muyeres). Tien una superficie de 46,52 km². La so altitú ye de 592 m sobre'l nivel del mar.
El so códigu postal ye 37258. Pertenez al partíu xudicial de Vitigudino.
300px|thumb|Vilvestre na provincia de Salamanca.
Valcárcel
Valcárcel ye un llugar de la parroquia de Clavichas nel conceyu asturianu de Somiedo.
Magre de Kimmeridge
Los depósitos de magre de Kimmeridge constitúin posiblemente la unidá de roques más importante en toa Europa dende'l puntu de vista económicu, siendo la mayor fonte de roques utilizada na construcción de los campos del mar del Norte pa la estracción d'hidrocarburos. Toma'l so nome de la llocalidá de Kimmeridge, nel codado de Dorset, Inglaterra, onde s'atopa espuesta.
Formar a partir de depósitos sedimentarios del periodu xurásicu y puede ser atopada a lo llargo d'Inglaterra, nuna franxa que s'estiende dende Dorset en direición noreste hasta Anglia Oriental.
Los cimientos del Humber Bridge tópense dientro de depósitos de magre de Kimmeridge sol estuariu del Humber.
Dorset ye'l llugar onde esti magre ye más conocida, por cuenta de que ellí los sos depósitos formen parte de la Mariña Xurásica, declarada Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco.
Beire
Beire ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na contorna de Tafalla, na Merindad de Olite y a 45 km de la capital de la comunidá, Pamplona. N' cuntaba con habitantes (INE).
Xeografía Física
Llenda al norte con San Martín de Unx, al este con Ujué, al sur con Pitillas y al oeste con Olite. El términu forma parte del piedemonte de la sierra de Ujué y tópase avenado escontra'l Cidacos, que traviesa'l so parte oeste, polos ribayos de San Martín y Bescos. Les desnivelaciones del terrén son modestes y bazcuyen ente 360 y 489 m. Les facíes de Ujué, equí predominantemente magriza, y la glaída del terrén, que forma parte del lladral meridional del anticlinal de Tafalla, espliquen la planitud xeneral del relieve, acentuada polos diversu niveles de glaciplanación esistentes, colos sos correspondientes y estensos mantos de derrubios. clima ye de tipu mediterraneu-continental con branu secu. Los valores añales medios más destacables son: 13-14 °C de temperatura, 450-460 mm de precipitaciones, cayíes nunos 70 díes y 700-750 mm de evapotranspiración potencial. d'unes 8 Hai d'alamees, nada queda de los montes que cubriríen el conceyu antes del poblamientu humanu.
Heráldica municipal
Trai d'azur y una custodia d'oru ente dos palmes de lo mesmo y la Sagrada Forma de plata. En bordura de gules les cadenes de Navarra d'oru. Nel qu'apaez pintáu nes vidreres del palaciu de la Diputación omitiéronse les palmes. L'usu d'esti blasón ye bien pocu frecuente en tol mundu. Los de Beire usar en memoria del beatu Paulo Mendía, fíu de la villa, que foi martirizado en Zaragoza, mientres la dominación musulmana. Los de Beire fueron los primeres, xunto colos de Olite y Tafalla, en romper les cadenes de Miramamolín na batalla de las Navas de Tolosa (añu 1212), polo qu'a la villa concedióse-y el títulu de lleal y el poder orlar el so escudu coles cadenes del reinu.
Historia
Nel so términu alcuéntrense asentamientos arqueolóxicos de distintes dómines nos términos de Turbil y Santuyano. Tamién s'atoparon dos grandes piedres con grabaos meandriformes, al paecer rellacionaos coles cultures megalítiques.
El rei Carlos II concedió (1378) el señoríu perpetuu de villa a Roger, vizconde de Castelbón, pero Carlos III atribuyó más tarde (1391) les sos rentes al alférez Carlos de Beaumont. Xuan II dar en señoríu a Bernart de Ezpeleta, donación qué confirmó la princesa Leonor (1475) anque escluyendo la xurisdicción. Con tou, los soberanos Xuan III y Catalina venceyaron la villa al patrimoniu de la corona (1510).
Tres la incorporación de Navarra a Castiella, la hestoria principal de Beire ye la xeneral de Navarra. En 1802 tenía molín fariñeru sobre'l cidacos y gobernar un alcalde y dos rexidores, que nomaba'l virréi a proposición de la villa. En 1850 tenía escuela, dotada con 2.000 reales al añu. Nos años 20 del sieglu XX cuntaba tamién con un conventu de corazonistas, dos escueles y dos molinos aceiteros amás d'aquel fariñeru. Mientres les primeres décades foi unu de los pueblos que más se sensibilizó ante l'asuntu de les corralizas, hasta'l puntu de entablar el so conceyu un pleitu, reivindicando la so propiedá, que falló'l Supremu a favor de los propietarios en 1915.
En 1943 la Diputación foral escueye mayoritariamente a la so alcalde Aniceto Galdiano Lázaro pal cargu de procurador en Cortes na I Llexislatura de les Cortes Españoles (1943-1946), representando a los Conceyos d'esta provincia
Ye patria de Victoriano Flamarique.
Alministración municipal
El so conceyu ta rexíu pol alcalde y seis conceyales. La secretaría ta compartida con Pitillas. La sede del consistoriu, apocayá restaurada, ta compuesta de tres cuerpos, construyida en sillarejo y con baldíos recercados en piedra.
Economía
Beire ye un conceyu d'orientación económica agraria, basada nel cultivu de ceberes y complementada col viñéu. Les actividaes agropecuaries ocupaben a 47 trabayadores en dedicación principal y a 42 persones como actividá complementaria en 1984. El total de les esplotaciones averar a 75, de les cualos cerca de 60 yeren cerealistas.
Antes de la filoxera la importancia del viñéu yera cimeru a l'actual. La reconstrucción del área vitícola, tres dicha enfermedá y ruina, foi lenta: 27 Hai en 1906, 183 en 1920, 149 en 1939, 209 en 1961; dende esta fecha foi perdiendo importancia adulces. Entá mayor, en términos relativos, foi l'amenorgamientu de la olivar: 64 Hai en 1906 y 9 en 1982. El gran derrompimientu de los secanos, con fines de cultivu cerealista, tuvo llugar nos últimos años del XIX y primeros decenios del XX: 667 Hai en 1891, 921 en 1906, 1.077 en 1920, 1.418 en 1935. Ente les ceberes, la cebada aventaya nestos últimos quinquenios al trigu. Los rendimientos aumentaron (meyores llabores, granes y abonáu) y los barbechos menguáu; en 1982 había 35 Hai d'esparragales de secanu. El regadío ocupa'l 12.9% del terrén cultiváu, cuasi tou riego estensivu; dedícase principalmente a ceberes (cebada, trigu), hortolices (espárragu) y alfalfa.
El 4 d'abril de 1906 fundóse la Cooperativa Agrícola-Caxa Rural y el 2 d'ochobre de 1918 la Bodega Cooperativa.
El sector industrial consta de dos fábriques, una conservera y otra d'escaleres.
De los 120 puestos de trabayu qu'esistíen en 1984, 38 yeren de doble ocupación. Buscaben emplegu 12 persones y derca de 15 teníen el so puestu de trabayu n'otros conceyos (Olite, etc.), anguaño esta cifra ye enforma mayor.
Palaciu
Perteneciente a los condes de Ezpeleta, consta como de cabu d'armería na nómina oficial del Reinu. En 1457, Xuan II concedió'l señoríu de Beire y San Martín, cola xurisdicción y demás derechos, a Bernart de Ezpeleta. En 1548 don Miguel de Ezpeleta, Jaso y Xabier llogró pa la so casa les prerrogativas de cabu d'armería, con derechu de llamamientu a cortes. El so socesor, Lleón de Ezpeleta llogró en 1568 una mercé de acostamiento de 30.000 maravedinos añales, qu'en 1596 pasó a esfrutar el so fíu Miguel de Ezpeleta, y dende 1616, el so herederu Ignacio Antonio de Ezpeleta. En 1660 foi-y asignada a Lleón de Ezpeleta y Goñi. El so socesor Miguel de Ezpeleta solicitó en 1686 que'l palaciu anotárase como de cabu d'armería nos Llibros Reales. En 1719, Agustín de Ezpeleta, Goñi y Amatriain litigó pola exención de los bienes agregaos. Solicitó rebate de cuarteles, en 1781 Joaquín de Ezpeleta, Galdiano y Rada, que'l so hermanu José de Ezpeleta foi creáu conde de Ezpeleta por Carlos IV nel añu 1797.
Arte
A la entrada de la villa atopa la Ilesia parroquial católica so la advocación de San Millán, construyida n'estilu góticu mientres el sieglu XIV y ampliada con cruceru y cabecera en redol a 1817 con planos de Lleón Gómez. De la dómina medieval caltiénse la nave colos sos trés tramos de bóvedes de crucería simple con claves decoraes, que sofiten en pilastres con capitales de foyarasca y ménsulas colos Evanxelistes. La puerta tamién correspuende a la primitiva fábirca, col so arcu apuntáu de seis arquivoltas sobre baquetones y capiteles que narren la vida de San Millán. Esta escultura púnxose en rellación col taller de Ujué, anque la so téunica ye daqué más tosca.
Ente los retablos destaca'l del Corazón de María, que la so traza rococó remite a mediaos del sieglu XVIII, esistiendo elementos enél, como les columnes percorríes por guirlandes y plaques de rocalla, qu'unvien al taller del escultor aragonés José Ramírez. Esti retablu según el del Sagráu Corazón traer del Monesteriu de la Oliva, polo orixinal de la so procedencia y artífiz, l'orfebre Francisco Rosa de la ciudá napolitana de Rivello, hai que mentar la cruz procesional, llabrada con estilu neoclásicu en 1851, según diz la inscripción.
Ente los edificios civiles atópase l'antiguu palaciu de los condes de Ezpelata, un vastu edificiu neoclásicu que darréu pasó a ser colexu de los Claretianos y anguaño ye un albergue xuvenil.
Sableres d'El Riegu y La Barquera
Les sableres d'El Riego y La Barquera tán nel conceyu de Cuideiru, nel occidente del Principáu d'Asturies y pertenecen al pueblu de Novellana. Formen parte de la Mariña Occidental d'Asturies y tán catalogaes como Paisaxe protexíu, ZEPA y LIC.
Descripción
Tienen forma irregular la primera y llinial la segunda. El so llechu ye de cantar rodáu con escasos sables gruesos de color escuru en dambes sableres.
P'aportar a dambes sableres hai que tomar un llargu camín que baxa dende Novellana. Otra forma d'aportar ye dir hasta la sablera del Silenciu y cruciar el pequeñu regueru pro los praos tomando los precuros necesarios. Les sableres tán asitiaes ente la punta Gayuelos» pol este y la islla de Sama» pol oeste. La sablera tien desaguada fluvial y aspeutos interesantes dende'l puntu de vista xeolóxicu, paisaxístico y ornitolóxicu polo que convien llevar máquina de fotografiar. Otres actividaes posibles son la pesca submarina y la deportiva a caña
Zona Centro-Sur de São Paulo
La Rexón Centro-Sur de São Paulo (en portugués Região Centru-Sul de São Paulo) ye una rexón alministrativa establecida pol gobiernu municipal de la ciudá de São Paulo, tomando les subprefeutures de Santu Amaro, Vila Mariana y Jabaquara. Acordies col censu de 2000, tien una población de 731.758 habitantes y una renta media por habitante de R$ 3.388,50., siendo la rexón de mayor renta per capita de la ciudá.
Día Mundial de la Seguridá y Salú nel Trabayu
L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclamó al 28 d'abril Día Mundial de la Seguridá y Salú nel Trabayu.
Celebración
L'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes proclamó'l 28 d'abril Día Mundial de la Seguridá y Salú nel Trabayu.
Enllaces esternos
L'usu de productos químicos nel trabayu
Prevención de les enfermedaes profesionales
Emplegos ecolóxicos
World Cheese Awards
Los World Cheese Awards (Premios Mundiales del Quesu n'asturianu) son unos premios añales qu'organiza la empresa británica Guild of Fine Food dende 1988. L'oxetivu de los premios ye conservar los valores de la producción tradicional del quesu y da-y promoción internacional a los pequeños productores.
Ediciones
== Ganadores del premiu de cameón del mundu ==
Día Mundial de la Seguridá y Salú nel Trabayu
Enllaces esternos
Seguridá y salú nel trabayu
Sableres de Entremares y de Buelna
.
Les Sableres de Buelna y de Entremares, son unes sableres allugaes nel conceyu de Llanes, Asturies. Enmarcar nes sableres de la Costa Oriental d'Asturies, tamién llamada Costa Verde Asturiana y ta considerada paisaxe protexíu, dende'l puntu de vista medioambiental (pola so vexetación). Por esti motivu ta integrada, según información del Ministerios d'Agricultura, Alimentación y Mediu Ambiente, nel Paisaxe Protexíu de la Costa Oriental d'Asturies.
Descripción
Buelna y Enrtremares son unes sableres allegantes que se xunen al producise grandes baxaes de marea.
La sablera Entremares, asitiada al oeste de la sablera de Buelna, ye d'amenorgaes dimensiones y presenta una forma allargada en vertical sobre l'horizonte. Calificar como cala, tratándose realmente d'una especie de rellabicu de la mariña con un llechu de fina y blanca arena pocu frecuentada y carente de cualquier tipu de serviciu. Sume mientres la pleamar.
Pela so parte, la sablera de Buelna, tien forma de concha y mayores dimensiones que l'anterior. Ta calificada como sablera natural y nella pueden contemplase formaciones cárstiques de gran guapura, como'l pináculo caliar que se conoz como “El Picón”, que s'atopa n'unu de los sos estremos, o los bufonos, lapiaces o dolines que pueden reparase nes sos cercaníes.
Dada la guapura paisaxística y la seguridá como zona de baños, xunida a la llimpieza de les sos agües, facer ser bien frecuentada a pesar de nun cuntar con nengún serviciu, salvu papeleres y serviciu de llimpieza.
Aramus guarauna
Aramus guarauna ye una especie d'ave gruiformes, la única especie de la familia Aramidae, mesma de zones húmedes y banzaos con árboles dende Florida y México, el Caribe, Méxicu, toa Centroamérica y Sudamérica hasta'l norte d'Arxentina. Ta rellacionada coles grulles, pero ye clasificada na so propia familia.
Carauterístiques
thumb|[[Carrao]] El carao tien un llargu total de 66 centímetros, el valumbu alar ye de 100 centímetros. El plumaxe ye amorenáu cola cabeza y pescuezu abuxáu. Tien les pates llargues y el picu amarellentáu, llargu y apenes curvu. Les ales son llargues y anches, vuela coles primaries separaes; la cola ye curtia.
Historia natural
Aliméntase de fauna acuática pequeña, principalmente cascoxos. Añera en vexetación trupa, palustre, despinta'l nial en bañaos, pon aproximao seis güevos. Tien una llamada como gañíos fuertes "krau-krau-krau".
Subespecies
Conócense cuatro subespecies de Aramus guarauna:
Duisans
Duisans ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Buenavista (Salamanca)
Buenavista ye un conceyu español allugáu na comarca de la Tierra de Alba, provincia de Salamanca, Castiella y Lleón.
Llista d'asteroides/10301–10400
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
El Coutu (Somiedo)
El Coutu ye un llugar de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu de Somiedo.
Alcuéntrase a 4,1 km de La Pola Somiedo, la capital del conceyu, a un altor mediu de 900 msnm y tien una población de.
Ahigal de los Aceiteros
Ahigal de los Aceiteros ye un conceyu español de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Intégrase na comarca d'El Abadengo. Pertenez al partíu xudicial de Vitigudino.
El so municipiu ta formáu por namás un nucleu de población, cuenta con una superficie total de 27,93 km² y según los datos de población del padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu 2014, cuenta con una población de 103 habitantes.
Etimoloxía
El topónimu de la serie de llugares denominaos "Ahigal" tien el so orixe nel asturllionés "la figal". Esta llocalidá queda aludida con probabilidá nuna cita de 1434 nel archivu de Ciudad Rodrigo a un tal Alfonso Ferrandez de La Figal. Tamién na provincia de Salamanca esiste'l casu d'Ahigal de Villarino citáu como Figal en 1265 y La Higal en numberosos documentos a partir del sieglu XVII. Na evolución dende La Figal a [El] Ahigal prodúxose una segmentación errónea del artículu.
José Verduzco Bejarano
José Verduzco Bejarano foi un militar y sacerdote católicu mexicanu que participó na Guerra Cristera. El Coronel José Verduzco Bejarano nació en Zapotitlan de Vadillo, Jalisco nel añu de 1918. Asistió a les firmes de paz col gobiernu y sofitu la candidatura al gobiernu mexicanu de José Vasconcelos al igual que'l Xeneral Carlos Bouquet Carranza, al tratar de llegar a un arreglu con Vasconcelos d'utilizar la fuercia militar de los cristeros pa respetar la so supuesta victoria eleutoral. Dempués de la guerra volvióse sacerdote y canónigu. Foi fundador de la Caxa Popular "La Providencia" y condecoráu con Nota Gloriadora pol Gobiernu del Estáu de Colima pola so destacada llabor social. Foi rector del seminariu del 22 d'ochobre de 1951 al 23 d'ochobre de 1954 y Vicariu Xeneral de la Diócesis de Colima. Finó en Comala, Colima, Méxicu, el 29 de xunetu de 1999
Dury (Pas-de-Calais)
Dury ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Cabeza del Caballo
Cabeza del Caballo ye un conceyu español allugáu na comarca de La Ramaxería, provincia de Salamanca, Castiella y Lleón.
Tien una población de.
Sabana sudanesa occidental
La sabana sudanesa occidental ye una ecorrexón de la ecozona afrotropical, definida por WWF, que s'estiende por África occidental, dende la mariña atlántica de Senegal hasta l'este de Nixeria. Ta asitiada ente'l Sahel, al norte, y el mosaicu de selva y sabana de Guinea, al sur.
Descripción
Ye una ecorrexón de sabana qu'ocupa una superficie de 1.638.500 quilómetros cuadraos n'África occidental, dende la mariña atlántica de Senegal, al traviés del oeste de Gambia, el sur de Malí, Burkina Fasu, el norte de Guinea, Costa de Marfil, Ghana, Togu y Benín y el sur de Níxer, hasta l'este de Nixeria.
Ye una rexón bien llana, con una altitú ente 200 y 400 msnm. El clima ye tropical, con estaciones bien marcaes. La estación seca dura dellos meses, mientres los cualos la mayor parte de los árboles pierden les fueyes y les yerbes ensúguense.
Flora
Ye una sabana seca arbolíu, compuesta fundamentalmente de grandes árboles y alta yerba sericura de la especie Pennisetum purpureum.
Fauna
Entá sobreviven delles especies de grandes mamíferos na ecorrexón, anque dalgunos tán en peligru d'estinción. La subespecie occidental de eland xigante (Taurotragus derbianus derbianus) namái sobrevive en Senegal y Mali. Tamién son amenorgaes les poblaciones de licaón (Lycaon pictus), lleón (Panthera leo), lleopardu (Panthera pardus), guepardu (Acinonyx jubatus), elefante (Loxodonta africana), xirafa occidental (Giraffa camelopardalis peralta), antílope ruano (Hippotragus equinus) y el búfalu cafre (Syncerus caffer'').
Endemismos
Namái se conocen dos especies reinales de mamíferos (la musaraña Crocidura cinderella y el mure llistáu Lemniscomys linulus), ocho de reptiles y trés d'anfibios.
Estáu de caltenimientu
El so estáu de caltenimientu ta en peligru críticu. Esta ecorrexón ta bien degradada poles actividaes humanes (agricultura, fueu, baltes pa madera y carbón, caza...). Los grandes animales fuisti abrasaos pola caza.