cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Faridabad
La ciudá foi fundada en 1607 pol xeque Farid, el tesoreru de Jahangir, pa protexer la carretera que pasaba pela zona. Nesi momentu construyeron un tanque d'agua y una mezquita, que güei nun ye más que ruines.
Mindanao
Patrimoniu musical
thumb|left|180px|[[Basilán en RAMM.]] La cultura de los nativos Maguindanaon y otros grupos nativos tantu non musulmanes como musulmanes de Mindanao xira en redol a la música kulintang, un tipu específicu de música gong, creada por dichos grupos del sur de Filipines.
Faridabad
En Faridabad, esiste tamién una aldega infantil SOS.
Mindanao
Enllaces esternos
right|250px|thumb|Muyer en Zamboanga del Sur.
Crex pernomada
Crex pernomada ye una especie d'ave gruiforme de la familia rallidae, reproducir na mayoría de los países d'África sub-saḥariana, dende Senegal, al este de Kenia y hasta el sur d'África del Sur, con esclusión de les zones más grebes al suroeste d'África.
Nun tien subespecies reconocíes, y xunto al guión de falpayares (Crex crex) son les úniques dos especies del xéneru Crex.
Babe Zaharias
Mildred Ella Didrikson "Babe" Zaharias foi una deportista d'Estaos Xuníos, considerada una de les atletes más polivalentes de la historia. Destacó en disciplines deportives tan diverses como'l golf, el baloncestu, el béisbol y el atletismu. De mozu xugó nel equipu masculín de béisbol de los Brooklyn Dodgers, onde recibió'l llamatu de "Babe".
Con 21 años, participó nos Xuegos Olímpicos de 1932. Anque, en realidá Mildred pretendía participar en cinco disciplines d'atletismu, según los reglamentos namái podía tomar parte en trés, polo que finalmente compitió en llanzamientu de xavalina, 80 metros valles y saltu d'altor. Nos trés categoríes consiguió medaya: foi Oru nes categoríes de xavalina y 80 metros valles (nesta categoría amás batió'l récor mundial) y Plata nuna revesosa final de saltu d'altor, yá que anque algamó la mesma marca que la so compañera Jean Shiley, los xueces decidieron da-y la medaya d'oru a Shiley, apostrando a Didriksen al segundu puestu.
Buscando nuevos desafíos, en 1935 afayó'l golf. Al poco tiempu pudo midise colos meyores golfistes del país. En 1938 compitió nel Abiertu de Los Angeles, un tornéu masculín de golf. Mientres cinco décades foi la única muyer en superar la corte nun tornéu de golf profesional masculín, hasta que Michelle Wie repitió dicha fazaña en 2006. El so entrenador foi George Zaharias, un conocíu lluchador profesional y promotor deportivu, col que Didriksen casar n'avientu d'esi mesmu añu.
Honores
En 1981, dedícase-y un sellu postal d'Estaos Xuníos xunto al tamién golfista Bobby Jones.
Mandrevillars
Mandrevillars ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Enrique Moradiellos
Enrique Moradiellos García ye un historiador - caderalgu d'universidá español.
Carrera académica
Ye historiador universitariu-profesional (Ciencia de la Historia —Historiografía y Historioloxía—), llicenciáu n'Historia, doctor n'Historia (pola Universidá d'Uviéu) y catedráticu d'Historia Contemporánea na Universidá d'Estremadura (onde exerz como profesor) dende 2007 (habilitáu en 2006 na Universidá de Barcelona). Profesor d'esa materia na Universidá de Londres (Queen Mary and Westfield College - Department of History) y na Universidá Complutense de Madrid (Facultá de Xeografía ya Historia - Departamentu d'Historia Contemporánea).
En 2010 publicó ''Juan Negrín. Edición y estudiu'' (2010), una coleición de testos de Juan Negrín con un estudiu introductoriu previu. Anguaño ye caderalgu d'Historia Contemporánea na Universidá d'Estremadura (Facultá de Filosofía y Letra -Departamento d'Historia-), España.
Institut polytechnique de París
El Institut polytechnique de París o IP París ye una universidá de Francia, asitiada en Palaiseau. Tien 6.900 profesores y 1.100 estudiantes.
Alfa Antliae
Alfa Antliae (α Ant / HD 90610 / HR 4104) ye la estrella más brillosa na constelación d'Antlia, la máquina neumática, con magnitú aparente +4,48. Alcuéntrase a 366 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Alfa Antliae ye una xigante naranxa de tipu espectral K4III con una temperatura superficial entendida ente 3990 y 4100 K. La incertidume na temperatura fai que la so lluminosidá tampoco pueda ser precisada, yá qu'al menguar la temperatura la cantidá de radiación infrarroxo invisible emitida ye mayor; si la temperatura más alto ye la correuta, Alfa Antliae ye 480 vegaes más lluminosa que'l Sol, ente que si ser la temperatura más baxo, la so lluminosidá aumenta hasta 555 vegaes la lluminosidá solar. La midida del so diámetru angular —3,63 milisegundos d'arcu— revela que ye una xigante de gran tamañu, con un radiu 57 vegaes más grande que'l del Sol.
Tampoco se sabe con certidume en que fase de la so evolución alcuéntrase. Nun ta nuna fase estable, yá que paez ser una estrella variable que recibe la denominación de variable provisional NSV 4862. Con una masa envalorada de 2,2 mases solares y una edá averada de 1000 millones d'años, probablemente ta aumentando en rellumu con un nucleu inerte de carbonu enantes de tresformase nuna variable Mira.
Lletres Asturianes
El so primer númberu asoleyóse nel añu 1982 y, dende d'esi primer entamu, veníen publicándose 3 ó 4 númberos al añu, de los que dedicaba un monográficu lliterariu coincidiendo col Día de les Lletres Asturianes (el númberu correspondiente al mes de mayu). Dende l'añu 2009, esi númberu lliterariu especial independízase y créase la nueva publicación de Lletres Lliterariu. ; amás, col númberu 104 (marzu de 2011), cámbiase'l formatu p'adaptalu a los estándares de publicación científica internacional y establezse una periodicidá semestral, esto ye, dos númberos per añu; faise xusto depués de la publicación del so primer númberu especial: un doble volume dedicáu al profesor, y ex-presidente de la institución, Xosé Lluis García Arias.
El conteníu de los boletinos, abiertu siempre por un Entamu, vien compuestu por estudios y trabayos d'investigación llingüística, lliteraria, histórica, etnográfica o antropolóxica. Igualmente, hasta esi númberu de cambiu 104, dedicaba estayes al recobramientu de testos lliterarios vieyos o a la promoción de nuevos autores. Arriendes d'ello vien pesllando cada exemplar un espaciu dedicáu a les anuncies relatives a estremaes actividaes de la sociedá asturiana alredor de la llingua, asina como un llistáu de les novedaes editoriales y discográfiques col asturianu como protagonista.
Argynnis niobe
Argynnis niobe  ye un inseutu lepidópteru, ropalóceru, de la familia Nymphalidae.
Distribución
Atópase n'Europa (ausente nes islles mediterránees sacante'l norte de Sicilia), Turquía, Oriente Mediu, Irán, Asia central, Mongolia y Amur.
Na península Ibérica ta ausente al suroeste.
Hábitat
Árees yerboses abiertes, ribayos con vexetación esvalixada y escamplaes de monte. La canesba aliméntase  de plantes del xéneru Viola.
Ulhasnagar
Ulhasnagar (maratí : उल्हासनगर) (sindhi آلهاسنگر ) ye una ciudá allugada na mariña occidental de la India, aproximao a 60 quilómetros al nordeste de la ciudá de Bombay, nel distritu de Thane, estáu de Maharastra.
Ulhasnagar, tamién llamada Sindhunagar (سنڌوُنگر), tenía una población envalorada de 472.943 habitantes pa 2001. El so nome deriva del ríu Ulhas, que traviesa la ciudá.
Orixinalmente conocíu como Campamentu militar de Kalyan, Ulhasnagar foi creáu especialmente p'agospiar a 6.000 soldaos y 30.000 civiles mientres la Segunda Guerra Mundial. Tres la partición de la India, más de 100.000 refuxaos falantes de sindhi provenientes de l'apocayá creada Paquistán occidental fueron reasitiaos nos campamentos militares que quedaron desiertos tres la guerra, a unos cinco quilómetros de Kalyan. L'área foi convertida nun pueblu en 1949, y l'entós Gobernador xeneral de la India, Chakravarti Rajagopalachari dio-y el nome de Ulhasnagar (lliteralmente 'ciudá de l'allegría'; ulhas=allegría; nagar=ciudá). El 8 d'agostu de 1949 el Gobernador asitió la piedra fundacional de la ciudá.
Alfa Apodis
Alfa Apodis ye una xigante naranxa que'l so tipu espectral varia según la fonte consultada ente K2.5III y K5III. D'alcuerdu a ello, la so temperatura superficial taría entendida ente 4256 K (si'l so tipu ye K2.5) y 4100 K (si ye K5). Nel primer casu, la so lluminosidá ye equivalente a 750 soles y el so radiu ye unes 49 vegaes más grande que'l radiu solar. Nel segundu casu (tipu K5), la so lluminosidá aumenta hasta 910 soles y el so radiu sería 60 vegaes mayor que'l radiu solar. Comoquier, Alfa Apodis ye una xigante más o menos corriente —como munches otres estrelles visibles nel firmamentu— en que'l so nucleu tien llugar la fusión del heliu. Nel entamu de la so vida tenía una masa ente 4 y 5 vegaes la masa solar; nun futuru, una vegada desapósiese de les sos capes esteriores, va terminar los sos díes como una nana blanca.
Justine Frischmann
Justine Elinor Frischmann (16 de setiembre de 1969) ye la cantante y guitarrista de la banda de britpop inglés de los años 1990, Elastica. Nos últimos años siguió la so carrera como pintora d'arte astracto.
Entamos
Justine Frischmann, nació en Twickenham, Inglaterra, Reinu Xuníu. Fía de Wilem Frischmann, un anglu-húngaru, quien ye un reconocíu inxenieru y presidente de la firma Frischmann Pell y la so madre provenía de raigaños rusu-xudía.
Frischmann asistió a la Escuela de San Pablo, antes d'estudiar arquiteutura na University College London. Primeramente, Frischmann quixera dedicase al arte, pero dempués de que'l so padre espresó les sos duldes, ella asistió a Bartlett School of Architecture del University College de Londres, onde pasó seis años estudiando arquiteutura.
Carrera
Yá en 1985 tuvo una participación xunto a la fía de Pete Townshend nos coros del cantar Night School.
Suede
Frischmann empezó a salir con Brett Anderson en 1989, y xuntos fundaron la banda Suede. Ella dexó la banda en 1991, dempués de dexar a Brett y dise con Damon Albarn de la banda Blur.
Elastica
Frischmann más tarde fundó la so propia banda, Elastica, que se formó en 1992 y surdió en 1993 col single "Stutter" cola ayuda del DJ de la BBC Radio 1 Steve Lamacq. Roblaron el so primer contratu discográficu con Deceptive Records y más tarde roblaría con Geffen Records.
Los miembros del grupu fueron: Frischmann en voz / guitarra, Donna Matthews na guitarra, Annie Holland nel baxu y Justin Welch na batería. En 1995, Elastica foi nomáu pal Mercury Music Prize pol so álbum Elastica. L'álbum convertir nel debú más rápido vendíu na historia británica, y llegó a vender más d'un millón de copies en tol mundu. Elastica llanzó un segundu álbum en 2000, que nun se vendió tan bien. En 2001 la banda anunció una "rotura amistosa".
Dende 2002-2003, Frischmann collaboró cola so amiga y compañera de pisu M.I.A. co-escribiendo cantares del so primer álbum Arular, el so single más notable ye "Galang" del 2003.
Televisión
En 2003, Frischmann co-presentó una serie llamada Dreamspaces pa la BBC sobre arquiteutura moderna y narró la serie The Madness Of Prince Charming (La llocura del Príncipe Encantador), un documental biográficu de Adam Ant para Channel 4 onde se detalla la so vida col trestornu bipolar. Ella tamién escribió la tema musical de fondu d'esti documental. Nel 2004 ella presentó y foi xuez del programa The South Bank Show
Vida Personal y Actualidá
Frischmann conoció a Brett Anderson, mientres ella estudiaba na Universidá de Londres, onde estudió arquiteutura. Anque inda vivía con Anderson, namorar de Damon Albarn (de Blur), que fora'l so noviu mientres un llargu periodu hasta que se dixebraron n'agostu de 1998. La so separación inspiró darréu a les temes del álbum 13, sobremanera "Tender" y "Non Distance Left to Run".
En 2005, treslladar a Boulder, Colorado, onde estudió artes visuales na Universidá de Naropa. En xunetu de 2008, casóse con un profesor de ciencies atmosfériques na Universidá de California-Davis n'EE.XX.
La so primer esposición d'arte en solitariu foi en 2008, y dende entós espunxo a nivel nacional, incluyendo'l trabayu na NY's Sloan Gallery. "Mother Tongue", abrió les sos puertes en San Francisco en xunu de 2010.
Na actualidá vive y trabaya en San Rafael, California col so home.
Acrocephalus paludicola
Descripción
Ye un páxaru de pequeñu tamañu, con un llargor mediu de 12,5 cm. Los machos y femes presenten un aspeutu asemeyáu, con una coloración de tonos pardos nel llombu con llistes irregulares escures, ente que'l banduyu ye ablancazáu llixeramente motudu. Recibe'l so nome común pol patrón de color de la so tiesta, que presenta dos franxes anches y escures nos llaterales del pileu, paraleles a les sos llistes oculares. El so picu ye estrechu y apuntiáu. Los xuveniles amuesen un color xeneral ocre, llistáu nes partes cimeres y ensin marques nes inferiores.
Puede tracamundiase colos xuveniles de la Carricera les xunqueres, que tamién presenten franxes asemeyaes na tiesta, pero los llurdios son más escuros nos carricinos ceyudos y la so coloración xeneral ye más pálida, y en vuelu la so cola paez más apuntada.
Distribución y hábitat
Cría na zona templada d'Europa oriental y Asia occidental y central, onde s'envalora qu'esiste una población d'unes 15.000 pareyes. El so bastión principal alcuéntrase en Bielorrusia au s'atopa'l 70% de la población total. Ye una ave migratoria que pasa l'iviernu n'África occidental.Tres munchos años d'incertidume atoparon los cuarteles d'ivernada de la mayoría de la población europea de carricerín ceyudu nel parque nacional de les aves de Djoudj, Senegal, onde moren ente 5-10.000 carricinos nun solu llugar. Na so ruta migratoria sudoccidentаl pasa por península Ibérica.
Comportamientu
Ye principalmente insectívoru pero va completar la so dieta con alimentos vexetales como les bagues.
Ye una especie promiscua y tantu los machos como les femes apáriense con más d'una pareya. Ponen de 3 a 5 güevos nun nial escondíu ente la vexetación baxa.
Amenaces
La desecación de les zones húmedes con fines agrícoles ye la principal razón pal cayente d'esta especie, que'l so estáu de caltenimientu na Llista Colorada de la UICN considérase como vulnerable.
Crinifer piscator
Crinifer piscator ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Musophagidae, presente en bona parte de les sabanes con acacia África occidental subsaḥariana; nun se conocen subespecies.
Distribución y hábitat
El turaco gris occidental vive n'África Occidental dende'l Sahel a la mariña y dende Senegal hasta República Centroafricana. Amás asocede nuna pequeña zona nel noroeste de República Democrática del Congo.
El so hábitat consiste en montes tropicales abiertos y sabanes arbolaes, hasta 1.300 m d'altitú.
Caltenimientu
Ta catalogada pola IUCN como esmolición menor por cuenta de la amplitú de la so área de distribución y a que les poblaciones permanecen estables. Atópase amenaciada pola destrucción del so hábitat y pola caza illegal.
Antigonon leptopus
Antigonon leptopus Hook. & Arn. ye una especie fanerógama perteneciente a la familia de les poligonacees.
thumb|Vista xeneral. thumb|Flores, detalle. thumb|Ilustración thumb|Nel so hábitat thumb|Flores
Descripción
Ye una planta trepadora, con bilortos presentes nes terminaciones de les inflorescencies. Tien los raigaños tuberosos. Algama los 1-2 (-10) m de llargu. El tarmu con entrenudos de 1 a 10 cm de llongura por 1 a 4 mm de gruesu, con pelos espardíos a mestos; ócrees amenorgaes a una llinia engrosada arrodiando'l tarmu. Les fueyes son alternes, espiralaes, simples; con peciolu de 4 a 30 mm de llongura por 0,5 a 1,5 mm de grosez; llámines llargamente ovaes a sagitaes, de 4 a 12 cm de llongura por 2,4 a 6 cm d'anchu, con consistencia de papel, con pelos de color café, marxe enteru a onduláu, ápiz agudu a acumináu, base subcordada a cordada, nervación pinnada. Les inflorescencies axilares y terminales racemoses, coles flores arrexuntar y alternu, los recímanos formando de la mesma panícules de 12 a 20 cm de llargu, coles cañes de la inflorescencia terminando en bilortos, ocréolas llanceolaes de 1 a 3 mm de llargu, con pelos simples bien curtios; pedicelos de 2 a 10 mm de llargu, con pelos simples o multicelulares.
Distribución y hábitat
Ye nativa de Méxicu y Centroamérica. Llargamente cultivada nes rexones templaes del mundu. Planta ruderal que s'atopa na selva baxa caducifolia.
Taxonomía
Antigonon leptopus describióse por William Jackson Hooker & George Arnott Walker Arnott y espublizóse en The Botany of Captain Beechey's Voyage 308–309, t. 69 en 1841[1838].
Nome común
Flor de San Diego (Oaxaca, Yucatán, Veracruz); enredadera de San Diego (Nuevo León, Oaxaca); rosa de mayu (Sinaloa); corona de reina (Tamaulipas); yerba de Santa Rosa (Morelos); San Miguelito (Sonora, Sinaloa); abrasa (Guerrero, Morelos); flor de San Miguel (Sonora); coroniella (Sinaloa). Martínez (1979) amás menta los siguientes nomes: cadena d'amor, confite, corona, corona de la reina, coronela, jololito, rosa de mayu, San Diego, San Miguel, San Miguelito y bellísima.
Sabah
Sabah ye'l nome d'unu de los estaos de Malasia. Constitúi un estáu federal nel estremu nordeste de la gran islla de Borneo. Tien una área de 73.711 km² y una población en 2010 de 3.117.405 habitantes. La so capital ye la ciudá de Kota Kinabalu (d'antiguo: Jesselton).
Toponimia
Según la tradición el nome Sabah deriva del árabe as sabah, esto ye, "l'amanecer" por ser el puntu más oriental frecuentáu na Edá Media polos marinos árabes. Ente 1888-1963 foi llamáu pola corona del Reinu Xuníu: "Borneo Septentrional" (Northern Borneo), el territoriu tamién recibe'l llamatu malayu de Sabah, negeiri di bawah bayu ("Tierra so los vientos monzónicos").
Xeografía
thumb|El [[monte Kinabalu, en Sabah, ye'l mayor monte de Malasia.]] Sabah llinda al suroeste col otru estáu federáu de Malasia Oriental: Sarawak y al sur col Kalimantan d'Indonesia. Los sos otros llendes son marítimos: nel Mar de la China Meridional coles islles Labuan y nel Mar de Sulú coles islles Banggi, al este la llende ta dau pol Mar de Célebes. En Sabah atópase l'altor máximu de Malaysia (o Federación Malaya) y del Sureste Asiáticu: ye'l monte Kinabalu (o Gunong Kinabalu) con 4.175 metros d'altor. Esti cume allúgase casi nel estremu norte de la islla de Borneo siendo'l puntu culminante de los cristalinos Montes Croker, Terus Madi y Witti, estos sistemes montascosos ocupen más de la metá del estáu quedando les árees baxes más importantes nes anegadizas rexones costeres onde abonden los manglares.
Los cordales formen dellos pequeños valles selváticos polos cualos cuerren caudalosos pero curtios y rápidos cursos fluviales ente los cualos destáquense'l Labuk, Kinabatangan, Padas (que traviesen el centru del territoriu) y el Sagama que cuerre sinuosamente pel este de Sabah, el Kinabatangan ye navegable por embarcaciones de gran y mediu caláu por un trechu de 193 quilómetros.
El clima ye subecuatorial perhúmedo sometíu a frecuentes monzones.
Prehistoria y hestoria
right|thumb|Campu xaponés de prisioneros en Sandakan, usáu na segunda guerra mundial. Fai 17.000 años el Homo sapiens yá habitaba nel territoriu de Sabah. Los xacimientos de Bukik Tengorag daten de fai 6.000 años. Ente'l 209 e. C. y el 9|9 d. C. foi importante la presencia de comerciantes chinos. Dende'l sieglu VII fíxose frecuente la presencia de comerciantes y colonos hindús. En 1541 el territoriu foi incorporáu al reinu malayu de Mayapahit. Dende'l 1541 al 1888 foi apostáu polos sultanes de Sulú (o Joló), Brunéi y Malaca.
Nel sieglu XV pertenecía al sultanatu de Brunéi, nel sieglu XVI el territoriu foi litigado por españoles y portugueses, España llogró llexitimidá na posesión d'esti territoriu cuando pasó a ser parte del Sultanatu de Joló y tal Sultanatu de Joló integrar nes Filipines, d'esta miente la soberanía española exercióse laxamente hasta la irrupción de los ingleses nos vecinos Sarawak y Brunéi (y la Crisis de les Carolines): en 1761 el representante inglés de la British East India Company (Compañía Británica de la India Oriental), Alexander Dalrymple, robló col sultán de Joló un tratáu d'arrendamientu de bases en Sabah, en 1865 l'estauxunidense Claude Lee Moses llogró del sultán de Brunéi l'arrendamientu mientres una década de la base y factoría en Kimmis, tres estos'l barón von Overbeck cónsul austriacu en Hong Kong llogró otros diez años d'arrendamientu depués los sos derechos fueron tresferíos a la British North Borneo Company en 1881 estableciendo la so capital en Kudat, de manera que pola Crisis de les Carolines España dexó por completu Sabah a R.O. En 1848 Labuan pasó a control inglés ente qu'en 1877 tropes britániques ocupaben la totalidá de Sabah de la qu'en 1871 un grupu comercial col vistu bonu de los sultanes (d'orixe inglés) de Brunéi facer col control del territoriu esti grupu pasó a llamase Compañía Británica del Norte de Borneo. Finalmente en 1888 Sabah foi convertíu nun "protectoráu" del Reinu Xuníu, tres 1898 (añu en qu'España se vio obligada a vence-y Filipines a Estaos Xuníos) el Reinu Xuníu foi reconocíu internacionalmente como l'estáu que controlaba a Sabah. Esti dominiu atayar ente 1942–1945 periodu de la Segunda Guerra Mundial na cual el territoriu foi invadíu por Xapón. En 1957 la vecina Indonesia declaróse independiente y reclamó la soberanía sobre l'área de Borneo baxu dominiu del Reinu Xuníu, en respuesta a esto la corona del Reinu Xuníu promovió l'autodeterminación de Sarawak y Sabah según la so inclusión na Federación de Malaysia; ante esto tantu Indonesia como Filipines protestaron yá que dambos estaos reclamaben la soberanía de Sabah.
Dende los años 1970 fomentóse la inmigración de trabayadores procedentes d'Indonesia y de les árees musulmanes de Filipines, fechu que pon en minoría a la población malaya nativa, per otra parte en 1984 la islla de Labuan foi tresformada en territoriu federal y separada de Sabah.
Etnografía
En Sabah hai a lo menos 30 coleutivos o grupos étnicos frecuentemente engarraos, entá siguen siendo mayoría relativa los aboríxenes dayak estremaos en parcialidaes como la bahau, brunei, dunsun y suluk pueblos que son principalmente pescadores y llabradores, o los murut qu'habiten nes selváticas llombes, anque la etnia nativa más numberosa ye la de los kadayan población malayu-dayak dedicada a l'agricultura y cristiana católica dende'l sieglu XVI (güei –2007– aproximao 1/4 de la población de Sabah ye cristiana), ente que la población china ye entá'l conxuntu non indíxena más numberosu con un 16% de la población total, a estos añedir hindús, malayos, árabes y una minoría de direutu orixe européu. Un 8% de la población ye budista, caltiénense delles creencies ancestrales y gran parte de la población adoptó al islamismu sunní.
Idiomes
Los idiomes oficiales son el malayu, l'inglés y el chabacano, una llingua criolla derivada del español. Principalmente na llocalidá de Semporna, cerca de 12.000 persones falen el chabacano de Zamboanga, de los cualos, una gran proporción son inmigrantes filipinos. Magar la cifra ta en crecedera por cuenta de la esplosión demográfica interna y a la inmigración filipina dende Mindanao. Amás por precisiones históriques, Sabah formó parte del imperiu español axuntada al Virreinatu de Nueva España y a la Capitanía Xeneral de les Filipines (1565-1898). Sabah foi incorporáu a dichu Virreinatu y Capitanía, a partir de 1521 a 1885. Tamién se fala'l bahasa y el chinu, usaos tamién como llingües franques.
Política
right|thumb|300px|División política: los [[distritos de Sabah]] El títulu del xefe de gobiernu d'esti estáu federáu ye'l de Yang di-Pertuan Negen (Xefe d'estáu temporal) electu por periodos de cuatro años pol llamáu Yang di-Pertuan Agong (Xefe d'estáu continuu, o monarca o "sultán"), esistiendo asina un interesáu réxime monárquicu una y bones el "sultán" pela so parte ye unu de los pocos de Malaysia que nun tener esti títulu hereditariamente; tal monarca ye asesoráu por un gabinete executivu o "asamblea de notables" que supervisa al Yang di-Pertuan Negen; esiste amás una suerte d'asamblea llexislativa.
Economía
Sabah carauterizar pola so producción forestal (teca, caoba, bambú) y cauchu, anque dende la segunda metá del sieglu XX destacar pola producción de petroleu y gas natural, Sabah ye'l tercer estáu productor de petroleu en Malasia, siendo importantes los xacimientos de Tembungo, otros minerales que s'atopen son el antimoniu, estañu, fierro, diamantes, azufre y oru, tamién son destacaes les producciones de copra y ratán. El principal cultivu alimenticiu ye'l arroz, siendo importantes actividaes económiques la pesca y un creciente turismu atraíu poles sableres, el turismu sexual y l'esistencia d'árees naturales como'l Parque Nacional de Kinabalu.
Mantoche
Mantoche ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Kurt Gödel
Kurt Gödel o tamién Kurt Goedel foi un lóxicu, matemáticu y filósofu austriacu-estauxunidense.
El más célebre de los sos teoremas de la incompletitud establez que pa tou sistema axomáticu recursivo autu-consistente lo suficientemente poderosu como pa describir l'aritmética de los númberos naturales (l'aritmética de Peano), esisten proposiciones verdaderes sobre los naturales que nun pueden demostrase a partir de los axomes. Pa demostrar esti teorema desenvolvió una téunica denomada agora como numberación de Gödel, que codifica espresiones formales como númberos naturales.
Tamién demostró que la hipótesis del continuu nun puede refutarse dende los axomes aceptaos de la teoría de conxuntos, si dichos axomes son consistentes. Realizó importantes contribuciones a la teoría de la demostración al esclariar les conexones ente la lóxica clásica, la lóxica intuicionista y la lóxica modal.
Infancia
Kurt Friedrich Gödel nació'l 28 d'abril de 1906 en Brünn, la capital de la Moravia Austrohúngara (anguaño Brno, República Checa) nuna familia d'etnia xermana acomodada, compuesta por Rudolf August Gödel, home de negocios y alministrador d'una fábrica de testiles, y Marianne Gödel (nacida Handschuh), una muyer educao y culto quien permaneció cercana a Gödel mientres tola so vida, (tal como puede reparase na estensa correspondencia ente dambos). Nel momentu de la so nacencia la so ciudá cuntaba cola mayoría de población de fala alemana y este yera l'idioma de los sos padres.
Gödel que falaba bien pocu'l checu convirtióse automáticamente en checoslovacu a la edá de 12 años tres la cayida del Imperiu austrohúngaru a la fin de la Primer Guerra Mundial. Darréu cuntólu al so biógrafu John W. Dawson que mientres esi tiempu sentíase como un "exiliáu austriacu en Checoslovaquia" ("ein Österreicher im Exil in der Tschechoslowakei"). Decidió convertise en ciudadanu austriacu a la edá de 23 años. Cuando l'Alemaña nazi anexonó Austria Gödel automáticamente convertir en ciudadanu alemán a la edá de 32 años. Dempués de la Segunda Guerra Mundial, a la edá de 42 años, convertir en ciudadanu estauxunidense.
Estudios en Viena
A la edá de 18 años Kurt axuntar col so hermanu mayor Rudolf (nacíu en 1902) ya ingresó na Universidá de Viena. Aquel día yá apoderaba les matemátiques a nivel universitariu y anque nun principiu pretendió estudiar física teórica, tamién asistió a cursos de filosofía impartíos por Heinrich Gomperz y de matemátiques. Mientres esti periodu adoptó idees del empirismu matemáticu, lleó los Metaphysische Anfangsgründe der Naturwissenschaft (Fundamentos metafísicos de la ciencia natural) de Kant, y anque él mesmu nun foi un positivista lóxicu participó en xuntes del Círculu de Viena con Moritz Schlick, Hans Hahn y Rudolf Carnap, siendo estos dos últimos de quien aprendió lóxica. Dempués estudió tamién la teoría de los númberos, y foi l'asistir a un seminariu empobináu por Schlick, nel cual estudiábase'l llibru Introducción a la lóxica matemática de Bertrand Russell, lo que lo motivó a interesase pola lóxica matemática.
L'asistir a una conferencia de Hilbert sobre la completud y la consistencia de los sistemes matemáticos podría ser lo que decidió'l cursu de la so vida. En 1928 Hilbert y Wilhelm Ackermann publicaron los Grundzüge der theoretischen Logik (Principios de lóxica teórica), una introducción a la lóxica de primer orde na cual plantegábase'l problema de la completitud: “¿Son abondos los axomes d'un sistema formal pa derivar caúna de les proposiciones verdaderes en tolos modelos del sistema?” Este foi la tema escoyida por Gödel pa la so disertación doctoral. En 1929, a la edá de 23 años, completó'l so disertación so la supervisión de Hans Hahn, na cual Gödel estableció la completud del cálculu de predicaos de primer orde (esta resultancia conozse agora como'l teorema de completitud de Gödel). El doctoráu foi-y concedíu en 1930 y la so tesis, xunto a trabayu adicional, foi publicada pola Academia de Ciencies de Viena.
Obra en Viena
En 1931 Gödel publicó los sos célebres teoremas de la incompletud en Über formal unentscheidbare Sätze der Principia Mathematica und verwandter Systeme (Sobre proposiciones formalmente indecidibles de Principia Mathematica y sistemes rellacionaos). En dichu artículu demostró que pa tou sistema axomáticu computable que seya lo suficientemente poderosu como pa describir l'aritmética de los númberos naturales (y.g. los axomes de Peano (o ZFC), entós: Estos teoremas remataron mediu sieglu d'intentos académicos (empezando col trabayu de Frege y rematando nos Principia Mathematica y nel formalismu de Hilbert) por atopar un conxuntu d'axomes abondu pa tola matemática. El teorema de la incompletud implica tamién que non tola matemática ye computable.
Nel so ensayu de dos páxines Zum intuitionistischen Aussagenkalkül (1932) Gödel refutó la “valuabilidad” finita de la lóxica intuicionista. Na demostración emplegó implícitamente lo que dempués se conoció como la lóxica entemedia de Gödel–Dummett (o Gödel fuzzy logic).
Gödel recibió'l so habilitación na Universidá de Viena en 1932, y en 1933 convertir en Privatdozent (profesor non remunerado). L'ascensión de Hitler n'Alemaña en 1933 afectó pocu a Gödel en Viena, yá que tenía poco interés na política. Sicasí, viose bien afeutáu pol asesinatu de Moritz Schlick (que'l so seminariu espertara'l so interés pola lóxica) a manes d'un estudiante venáu, incidente que resultó nel so primer colapsu nerviosu.
Visites a los Estaos Xuníos
En 1933 Gödel viaxó per primer vegada a los Estaos Xuníos onde conoció a Albert Einstein, con quien estrechó llazos d'amistá. Presentó una conferencia na xunta añal de la Sociedá Americana de Matemátiques. Nel intre d'esi añu Gödel tamién desenvolvió idees sobre la computabilidad y la función recursiva al puntu que presentó una conferencia sobre diches funciones y sobre el conceutu de verdá. Darréu, esti trabayu desenvolver na teoría de los númberos, emplegando la numberación de Gödel.
En 1934 Gödel presentó una serie de conferencies nel Institutu d'Estudios Avanzaos (IEA) en Princeton, titulada Sobre les proposiciones indecidibles de los sistemes matemáticos formales. Stephen Kleene, quien acababa de rematar el so doctoráu en Princeton, tomó notes d'esta conferencia, que fueron publicaes darréu.
Gödel visitaría'l IEA nuevamente na seronda de 1935, pero los viaxes y l'intensu trabayu haber desimíu y al añu siguiente convaleció productu d'una depresión, y nun tornó a la docencia sinón hasta 1937. Mientres esi tiempu dedicar a la prueba de consistencia del axoma d'eleición y a la hipótesis del continuu en que'l so trabayu siguió hasta amosar qu'estes hipótesis nun pueden refutarse dende'l sistema común d'axomes de la teoría de conxuntos.
Casóse'l 20 de setiembre de 1938 con Adele Nimbursky (nacida Porkert, 1899-1981), a la cual conocía dende faía 10 años. Los padres de Gödel oponer a la rellación sobre la base de que se trataba d'una baillarina divorciada y seis años mayor qu'él. Nunca tuvieron fíos.
Darréu realizó otra visita a los Estaos Xuníos, onde pasó la seronda de 1938 nel IEA y la primavera de 1939 na Universidá de Notre Dame. Mientres les sos vacaciones del IEA, Gödel y la so esposa Adele pasaron el branu de 1942 en Blue Hill, Maine. Sicasí Gödel nun taba puramente vacacionando pos tuvo un branu de trabayu bien granible. John W. Dawson, Jr. conxetura que mientres eses vacaciones Gödel, emplegando'l volume 15 de la so obra inda ensin publicar Arbeitshefte (Cuadiernos de notes), afayó una prueba de la independencia del axoma d'eleición de la teoría finita de tipos, una forma debilitada de la teoría de conxuntos. Hao Wang, amigu cercanu de Gödel, sofita dicha conxetura, señalando que los cuadiernos de notes de Blue Hill contienen el so tratamientu más estensu del problema.
Trabayu en Princeton
Dempués del Anschluss en 1938, Austria pasó a formar parte de l'Alemaña Nazi. Alemaña abolió'l títulu de Privatdozent, de cuenta que Gödel tuvo que concursar a un cargu distintu nel nuevu orde. Sicasí, los sos venceyos anteriores con miembros xudíos del Círculu de Viena, especialmente con Hahn, pesaben nel so contra. La so situación bastióse cuando se-y atopó aptu pal serviciu militar, quedando en riesgu de ser llamáu a les files del exércitu alemán, razón pola cual emigró escontra los Estaos Xuníos p'asumir un cargu docente nel IEA.
Rápido retomó'l so trabayu en matemátiques y en 1940 publicó la so obra Consistencia del axoma d'eleición y de la hipótesis del continuu xeneralizada colos axomes de la teoría de conxuntos, que constitúi un clásicu de la matemática moderna. En dichu trabayu introdució'l universu construible, un modelu de la teoría de conxuntos nel cual los únicos conxuntos qu'esisten son aquellos que pueden construyise a partir de conxuntos más simples. Gödel amosó que tanto l'axoma d'eleición (AC) y la hipótesis del continuu xeneralizada (HCG) son verdaderes nel universu construible y polo tanto deben de ser consistentes colos axomes de Zermelo-Fraenkel pa la teoría de conxuntos (ZF). Darréu Paul Cohen construyó un modelu de ZF nel cual AC y HCG son falsos; en xunto estes demostraciones signifiquen que AC y HCG son independientes de los axomes de ZF pa la teoría de conxuntos.
Escontra'l final de la década de 1940 Gödel demostró la esistencia de soluciones paradóxiques a les ecuaciones de campu de la relatividá xeneral d'Albert Einstein. Estos "universos rotatorios" dexaríen viaxar nel tiempu y provocaron duldes en Einstein sobre la so propia teoría. Les sos soluciones conócense como la métrica de Gödel (o l'Universu de Gödel).
Mientres los sos munchos años nel Institutu, los intereses de Gödel tornar escontra la filosofía y la física. Estudió y almiró les obres de Gottfried Leibniz, pero llegó a la conclusión (ensin evidencia) de que la mayor parte del trabayu de Leibniz fuera suprimida. En menor midida tamién estudió a Kant y a Edmund Husserl. De primeres de los 1970s Gödel circuló ente les sos amistaes una ellaboración de la demostración ontolóxica de Leibniz sobre la esistencia de Dios, que se conoz agora como la demostración ontolóxica de Gödel.
En 1946 Gödel convertir nun miembru permanente del IEA. Alredor d'esti periodu dexó de publicar, anque continuu trabayando. Convirtióse dafechu en profesor del Institutu en 1955 y en profesor eméritu en 1976.
En 1951 Gödel foi reconocíu (xunto a Julian Schwinger) col primer Premiu Albert Einstein, y tamién se-y apurrió la National Medal of Science en 1974.
Legáu y distinciones
La Kurt Gödel Society, fundada en 1987, foi asina nomada nel so honor. Ye una organización internacional dedicada a la promoción de la investigación en lóxica, filosofía y la historia de les matemátiques. Foi nomáu doctor honorariu en Lliteratura pola Universidá Yale en 1951. Tamién recibió un doctoráu honorariu en Ciencies pola Universidá de Harvard en 1952 con una mención na que lu declaró "el descubridor de la verdá matemática más significativa del sieglu". Foi escoyíu como miembru de l'Academia Nacional de Ciencies en 1955 y de l'Academia de les Artes y les Ciencies d'Estaos Xuníos en 1957. En 1961 ingresó na Sociedá Filosófica d'América y en 1967 foi escoyíu miembru honorariu de la Sociedá Matemática de Londres. Finalmente, en 1975 el presidente Gerald Ford apurrió-y la Medaya Nacional de les Ciencies.
L'amistá de Gödel con Einstein
Albert Einstein y Gödel entablaron una amistá llexendaria, compartida nes caminaes que daben xuntos nel IEA. La naturaleza de les sos conversaciones permaneció nel misteriu pa los otros miembros del Institutu. L'economista Oskar Morgenstern recuerda que, escontra'l final de la so vida, Einstein confió-y que "el so propiu trabayu yá nun importaba enforma, que llegaba al Institutu namái pa tener el privilexu de caminar a casa xunto a Gödel".
Einstein y Morgenstern asesoraron a Gödel pal exame de la so ciudadanía estauxunidense, esmolecíos de que'l comportamientu impredicible del so amigu punxera en riesgu la so oportunidá. Cuando se mentó de volao el réxime nazi, Gödel informó-y al xuez que presidía de qu'afayara una manera en qu'una dictadura pudiera instaurase llegalmente nos EE.XX., por aciu una contradicción lóxica na Constitución. Nin el xuez nin Einstein o Morgenstern, dexáron-y a Gödel terminar la ellaboración del so pensamientu y la ciudadanía foi-y apurrida.
Publicaciones importantes
N'alemán:
N'inglés:
En traducción al inglés:
Volume II: Publications 1938-1974 ISBN 0-19-503972-6, ** Volume III: Unpublished Essays and Lectures ISBN 0-19-507255-3, ** Volume IV: Correspondence, A-G ISBN 0-19-850073-4.
Gödel na cultura popular
Na comedia romántica de 1994 I.Q. empobinada por Fred Schepisi, se dramatizó a Gödel como un personaxe secundariu encarnáu pol actor Lou Jacobi; nel filme apaez ensin la so paranoya y esfrutando dafechu de la so xubilación. En 2007 estudiantes de la Nederlandse Filmacademie (Dutch) (Dutch Film Academy) graduar con un curtiu de 25 minutos, dirixíu por Igor Kramer col actor austriacu Robert Stuc nel papel principal; un Gödel retiráu decatar de que la so contorna son el decoráu d'un rodaxe, lo cual alimenta la so paranoya.
Bibliografía
Fontes primaries:
Fontes secundaries:
American Idol
American Idol ye un programa de telerrealidad de concursantes cantantes creáu por Simon Fuller y producíu por FremantleMedia y 19 Entertainment, qu'empezó a tresmitise por Fox el 11 de xunu de 2002 y llegó al so fin n'avientu de 2016, como unu de los programes más trascendentes de la televisión norteamericana, so la conducción del presentador Ryan Seacrest. El so regresu ta pautado 2018, en siendo adquiríu pola cadena ABC, tres un añu d'ausencia.
Primíos pola so cadena d'orixe pa repicar l'audiencia perdida, los productores prefirieron terminar un ciclu pa evitar faer cambeos qu'alteriaren la esencia del programa. La última emisión d'Idol na pantalla de Fox cuntó col mensaxe del presidente d'Estaos Xuníos, Barack Obama, quien destacó l'apurra d'American Idol a la cultura del votu popular y masivo, que dexa dirixir los destinos d'un cantante, un presidente o un país enteru.
Parte de la franquicia Idol, ye un deriváu del programa británicu Pop Idol. El fin d'esti programa yera atopar nuevos artistes en solitariu. De magar, aportó a unu de los programes más populares na historia de la televisión d'Estaos Xuníos. Dende'l 11 de xineru ye'l programa más vistu según la Cuota de pantalla y ye l'únicu programa en ser el númberu unu mientres seis temporaes consecutives, superando All in the Family y The Cosby Show, que fueron númberu unu mientres cinco temporaes consecutives.
El programa aspiraba a afayar al meyor cantante del país, onde'l ganador yera determináu polos televidentes. Al traviés del teléfonu, Internet y votación por SMS, los espectadores escoyeron como ganadores a Kelly Clarkson, Ruben Studdard, Fantasia Barrino, Carrie Underwood, Taylor Hicks, Jordin Sparks, David Cook, Kris Allen, Lee DeWyze, Scotty McCreery, Phillip Phillips, Candice Glover, Caleb Johnson, Nick Fradiani y Trent Harmon (n'orde cronolóxicu).
Como xueces, mientres 15 años desfilaron figures como productores, músicos, coreógrafos, compositores y cantantes de la talla de Steven Tyler, Kara DioGuardi, Harry Connick, Paula Abdul, Keith Urban, Nicki Minaj, Randy Jackson, Mariah Carey, Simon Cowell, Jennifer Lopez y Ellen DeGeneres. Pa 2018 espérase la incorporación de Luke Bryan, Lionel Richie y Katy Perry, como renovación de los staff anteriores.
Xueces y conductores
El programa fuera orixinalmente entamáu pa tener cuatro xueces siguiendo'l formatu de Pop Idol, sicasí solu trés xueces fueron contrataos pa la ronda del casting na primer temporada: Randy Jackson, Paula Abdul y Simon Cowell. Un cuartu xuez, el DJ de radiu, Stryker, foi de primeres escoyíu pero retiróse citando que "la imaxe esmolez". Na segunda temporada, la personalidá de radiu de Nueva York Angie Martínez fuera contratada como cuarta xuez pero retiró unos pocos díes dempués del casting por cuenta de que nun se sentía cómoda al dar fuertes crítiques. El programa decidió siguir col formatu de trés xueces hasta la temporada 8. Tolos xueces orixinales quedar nel panel mientres ocho temporaes.
Na octava temporada, la cantautora, productora musical y nomada a los Premios Grammy Llatinos Kara DioGuardi foi convidada como cuarta xuez. Paula Abdul dexó'l programa antes de la temporada nueve dempués d'arrenunciar alcordar en términos colos productores del programa. La presentadora de programa d'entrevistes y ganadora de los Premios Emmy Ellen DeGeneres reemplazó a Paula Abdul mientres esa temporada, pero dexó dempués de solo una temporada. El 11 de xineru de 2010, Simon Cowell anunció que dexaría'l programa pa siguir cola presentación del so programa The X Factor pa EE. UU. en 2011. Kara DioGuardi tamién dexó'l programa'l 3 de setiembre de 2010 dempués de dos temporaes, sumando al xuráu trés baxes pa la so siguiente temporada. El 22 de setiembre de 2010, anuncióse que Jennifer Lopez y Steven Tyler formaríen parte del panel de xueces como parte d'una fórmula esitosa qu'enfrescó y repicó al programa de talento ante una audiencia cada vez más esixente; siempres en compañía de Randy Jackson.
Sumir en 2013 Nicki Minaj, Keith Urban y Mariah Carey, tres la baxa de Tyler y López, y formaron xunto a Jackson un panel bien cuestionáu pola crítica pola baxa audiencia que rexistró'l programa: asociáu al baxu perfil de Carey de quien s'esperó qu'exerciera crítiques más fuertes, acordes al so invistidura d'astru musical. Por si fuera poco, quedó n'evidencia la rivalidá cola so compañera de panel. En setiembre de 2013 Fox ratifica a Keith Urban como l'únicu xuráu del grupu anterior anunciáu pa la decimotercer edición, acompañáu d'Harry Connick y Jennifer Lopez, nel so regresu al programa. Xuntos representen el tan allampáu refrescamientu del equipu per parte de la producción p'aumentar l'audiencia del llexendariu programa, yá fechu un clásicu na televisión norteamericana. Confirmóse esi mesmu panel compuestu por Jennifer, Harry y Keith pa la decimoquinta y última temporada.
Xueces invitaos pueden presentase de xemes en cuando. Na temporada 2, xueces convidaos como Lionel Richie y Robin Gibb tuvieron presentes dende'l Top 12 hasta'l Top 4. Na temporada 3 Donna Summer, Quentin Tarantino y dalgunu de los mentores tamién se xunieron a los xueces pa criticar les presentaciones nes rondes finales. Xueces invitaos tuvieron presentes nes rondes de casting pa la temporada 4, 6 y 9, como Gene Simmons y LL Cool J na temporada 4, Jewel y Olivia Newton-John na temporada 6, Neil Patrick Harris y Shania Twain na temporada 9.
La primer temporada foi conducida por Ryan Seacrest y Brian Dunkleman. Dunkleman abandonó dempués de la primer temporada pero sería despidíu, nun abandonaría. Y de magar, Ryan Seacrest presentó'l programa en solitariu.
Procesu de seleición
Nuna serie de pasos, el programa escueye al eventual ganador de miles de participantes.
Eleición d'un participante
El rangu d'edá aceptable de los participantes anguaño ye de 15 a 28 años. La llende d'edá inicial yera de 16 a 24 años nes primeres trés temporaes, pero la llende máxima d'edá foi amontáu a 28 años na temporada 4, y la llende mínima foi ampliáu a 15 na temporada 10. Los participantes tienen de ser residentes llegales en EE. UU. y nun tienen de tener nenguna grabación actual o contratu fixu pa la etapa semifinal (n'años anteriores yera pa la etapa del casting).
Audiciones iniciales
Los participantes pasen por trés rigoroses series d'eliminación. La primer ye una curtia audición con otros trés participantes al mandu de los selectores que puede incluyir a unu de los productores del programa. El númberu de persones qu'audicionan puede superar les 10 000 persones en cada ciudá, pero solamente alredor de 100 a 200 participantes de cada ciudá pueden pasar esti round d'audiciones preliminares. Participantes esitosos son unviaos a audicionar enfrente de los productores. Más participantes son esaniciaos na ronda de productores primero que dean en audicionar delantre de los xueces, que ye la única etapa d'audición amosada nel programa. Aquellos participantes escoyíos polos xueces son unviaos a Hollywood. Ente 10 a 60 persones de cada ciudá llogren pasar a Hollywood.
Selmana Hollywood
Una vegada en Hollywood, los participantes preséntense individualmente o en grupos nuna serie de rondes. Mientres más años, hubo eliminaciones en trés rondes polos xueces. Na primer ronda los participantes apaecen en grupo pero preséntense individualmente. Pa la siguiente ronda los participantes estremar en pequeños grupos y canten un cantar xuntos. Na ronda final los participantes presentar en solitariu con un cantar de la so eleición a capella o acompañaos pela banda dependiendo de la temporada. Na temporada 2 y 3 pidíase-yos a los participantes escribir lletres orixinales o melodíes nuna ronda adicional dempués de la primer. Na temporada 7 la ronda grupal foi esaniciada y, n'aprobación de los xueces, los participantes podíen pasar direutamente a la ronda final d'Hollywood dempués d'una primer presentación en solitariu onde ellos se podíen presentar con dalgún preséu o acompañaos de la banda. La segunda ronda esi añu paecer a la primer ronda d'años anteriores. Na temporada 10 una ronda adicional en Las Vegas y una ronda en solitariu más s'añedir. A la fin de la selmana Hollywood, alredor de 24–36 participantes fueron escoyíos pa pasar a la etapa semifinal.