cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arquiteutura neoclásica
Otres naciones europees
En Polonia, escontra'l final del sieglu XVIII, espublízase una arquiteutura derivada de los modelos revolucionarios de Ledoux, pero un monumentu de principios del primer Neoclasicismu atopar na catedral de Vilnius (agora en Lituania, que na dómina taba xunida a Polonia na Confederación polacu-lituana). Nel siguiente sieglu Antonio Corazzi foi protagonista de la construcción de dellos palacios en Varsovia, ente que la nobleza polaca encargaba a Karl Friedrich Schinkel delles residencies nel campu.
En Praga el Neoclasicismu foi recibida con retrasu respeuto al restu d'Europa, n'Hungría la rotura col llinguaxe barrocu yá asocedió nos años 1770:  la catedral de Vac, col so pórticu coronáu por un áticu masivu, data de 1763-1777. Nel sieglu XIX esti estilu remata na catedral de Esztergom (de planta central, con una cúpula) y nel neogriegu Muséu Nacional húngaru en Budapest (esti postreru obra de Mihály Pollack).
Paradóxicamente l'estilu neoclásicu desenvolver en Grecia solo a mediaos del sieglu XIX, cuando se presentó pa la renovación d'Atenes. Intervinieron por tanto proyectictas de distintos llugares d'Europa, sobremanera alemanes, franceses y daneses. Ente les obres más orixinales destaca'l patiu redondu del Zappeion, empezáu en 1874 según los planos de Theophil Hansen.
Neoclasicismu n'América
Tantu nos Estaos Xuníos como en Iberoamérica desenvolviéronse programes constructivos neoclásicos.
Estaos Xuníos
miniaturadeimagen|Diseño pal monumentu a Washington, Robert Mills, 1836
Sieglos XVIII y XIX
miniaturadeimagen|[[Thomas Jefferson, Rotonda de la Universidá de Virxinia, Charlottesville (1817)]] miniaturadeimagen|[[Capitoliu d'Ohio, Columbus]]
Los oríxenes del Neoclasicismu estauxunidense deriven del intensu espardimientu qu'había del palladianismo nel diseñu de villes rurales.; tamién dende finales del sieglu XVIII vio l'ésitu del revival griegu. Los arquiteutos más interesantes de la dómina yeren Thomas Jefferson y Benjamin Latrobe. El primeru, a partir de 1771, empezó a trabayar na so casa en Monticello, en Virxinia, obra particularmente innovadora en comparanza con construcciones ingleses contemporánees.< Inspiráu pola Maison Carrée de Nimes, ente 1785 y 1789, executó'l pocu orixinal proyeutu pal capitoliu del estáu de Virxinia. El so trabayu más famosu sigue siendo'l campus de la Universidá de Virxinia, que los sos dibuxos definitivos remontar a 1817: l'elementu dominante del nuevu complexu ye ensin dulda la Rotonda, que va allugar la biblioteca y que con un porticado vagamente palladiano, combina un cuerpu circular, inspiráu nel Panteón. Otra de les carauterístiques del edificiu, reconstruyíu como resultáu d'una grave quema que se desenvolvió a finales del sieglu XIX, son les sales que s'abrir al interior, de forma elíptica.
L'estilu clásicu consolidóse dempués coles obres de Robert Mills y William Strickland, estudiantes del propiu Latrobe. Del primeru recuérdense delles ilesies de planta central en Filadelfia y Richmond, la enorme columna de Washington en Baltimore y dellos edificios na capital federal del país, carauterizaos por severu pórticos. Del segundu, dempués de la fama alcanzada pol diseñu del segundu bancu de los Estaos Xuníos, tiense'l proyeutu pola orixinal Bolsa de Filadelfia y el Capitoliu de Nashville (1845-1849), dotaos con llinternes inspiraes nel monumentu corágico de Lisícrates.
miniaturadeimagen|[[Edificiu de la Corte Suprema d'Estaos Xuníos|Palaciu de la Corte Suprema d'Estaos Xuníos, Washington]]
El neoclasicismu imponer na escena americana sustancialmente hasta la segunda metá del sieglu XIX. Los últimos trabayos notables son dellos proyeutos académicos de los asociaos William Rutherford Mead, Stanford White y Charles Follen McKim, como la Biblioteca de la Universidá de Columbia en Nueva York, de 1893, pimpanu edificiu que reflexa la rellumanza de l'arquiteutura civil romana siguiendo'l modelu del neoclasicismu francés.
El sieglu XX
miniaturadeimagen|[[Henry Bacon, Lincoln Memorial, Washington]] Escontra finales del sieglu XIX, el clasicismu puru convertir na exa teórico y cultural pa la construcción de ciudaes enteres como Washington : na ciudá, concebida como un damero", dispunxéronse fríos edificios clásizantes. En Nueva York fueron concebíes enteres porciones de nueva urbanización, qu'arreyó a les árees dispuestes a lo llargo de Wall Street. Nesti espíritu urbanísticu dispunxéronse importantes edificios nel vieyu estilu. Ello ye que nel sieglu XX el neoclasicismu convertir nel estilu preferíu pa los edificios gubernamentales: tratar d'edificios fechos en clave anti-moderna, que reflexen nel gigantismo la intención de destacar el papel y el prestíu internacional de la nación.
Son numberosos los exemplos, los más célebres concentraes principalmente nel área de Washington. Por casu, el Lincoln Memorial (termináu en 1922) de Washington ye unu de los edificios que traten d'imprimir a la ciudá un calquier destináu a reclacar la similaritud cola Roma imperial. Diseñáu como un monumentu en memoria del presidente d'Estaos Xuníos Abraham Lincoln, conocíu pola so llucha contra la esclavitú, el monumentu foi concebíu a nivel ideal en 1867, pero l'entamu de los trabayos foi nes primeres décades del sieglu XX. Nel interior del edificiu, diseñáu por Henry Bacon, asitiáronse escultures y estatues escurríes según el modelu de les famoses "copies romanes" (estatues feches na dómina romana que siguen los bronces perdíos de l'antigua Grecia), como nel casu de la gran estatua de Lincoln, asitiada nel centru del mesmu monumentu.
miniaturadeimagen|[[John Russell Pope, Jefferson Memorial, Washington]]
Tamién na capital estauxunidense, nos años 1930 llevantóse'l maxestosu Palaciu de la Corte Suprema, termináu en 1935. L'edificiu, que la so fachada frontera amuesa una pronao d'estilu corinto, foi proyeutáu por Cass Gilbert, que yera entós yá conocíu por tola crítica d'arte internacional pola so Woolworth Building en Nueva York, nel momentu unu de los rascacielos más altos nel mundu.
L'últimu edificiu d'esti xéneru ye'l Jefferson Memorial, inauguráu en Washington namái en 1943. Diseñáu en 1939 por John Russell Pope, foi construyíu a imitación de les villes palladianas y de los templos romanos y griegos. L'edificiu desenvolver a lo llargo d'una rotonda de columnes xóniques que remata nun gran pronao con vistes al ríu Potomac. El monumentu retoma'l modelu de la Rotonda del arquiteutu y presidente Thomas Jefferson, al que se dedica'l memorial, que fixera pa la Universidá de Virxinia. Trátase d'un revival bien alloñáu de los nuevos enclinos de l'arquiteutura del sieglu XX, que dende diba tiempu yá había abiertu nueves puertes, nuna rotura total col pasáu y les sos imposiciones estilístiques (ver por casu la Casa de la catarata, que Frank Lloyd Wright completara en 1939).
Iberoamérica
miniaturadeimagen|Capitoliu Nacional de Colombia, Bogotá miniaturadeimagen|Palaciu de Minería, Ciudá de Méxicu miniaturadeimagen|Capitoliu Nacional de Bogotá. miniaturadeimagen|Palaciu Imperial de Petrópolis.
A los imperios americanos d'España y Portugal llegó l'estilu neoclásicu al traviés de proyeutos diseñaos n'Europa o bien realizaos llocalmente por arquiteutos europeos o criollos formaos nes academies de les metrópolis.
Tamién hai exemplos de l'adaptación al llinguaxe arquiteutónicu local, que mientres los sieglos anteriores realizara una síntesis o sincretismu de los elementos europeos y precolombíns nel denomináu barrocu colonial. Un exemplu d'ello ye la Catedral de Tulancingo, Méxicu (1788, José Damián Ortiz de Castro).
A criterios más clásicos pertenecen, en Chile, el Palaciu de La Moneda (1784-1805) y la Catedral Metropolitana de Santiago (1748-1800), dambes obres del arquiteutu italianu Joaquín Toesca.
En Méxicu, el Palaciu de Minería (1797-1813, Manuel Tolsá) y el Hospicio Cabañes de Guadalaxara (1804-1810, del mesmu arquiteutu).
N'Ecuador, el Palaciu de Gobiernu de Quito (tamién llamáu de Carondelet, 1790 o 1801, Antonio García).
Yá tres la independencia de Hispanoamérica, desenvolviéronse programes constructivos pa les nueves repúbliques. En Colombia construyó'l Capitoliu Nacional de Colombia en Bogotá (1847, Thomas Reed, formáu na Academia de Berlín), La Catedral Primada de Colombia en Bogotá (1807-1823) so los planos de Fray Domingo de Petrés; en Perú la Catedral d'Arequipa (1844, Lucas Poblete).miniaturadeimagen|150px|Catedral Neoclásica de [[Catamarca, Arxentina.]]
Arxentina, ye otru de los países que busca desaposiase del so pasáu colonial, pero nel contestu de reorganización del país depués de la independencia en 1810, búscase un aspeutu de poder que tresmita la presencia del Estáu inspirando respetu y devoción, incluyendo de xacíu l'arquiteutura. Sicasí, nun se concibe una imaxe propia, sinón que s'introduz el canon clásicu, non en forma de retruque d'edificios de l'Antigüedá, pero si con una predominancia clásica y muncha influyencia de clasicismu francés; que va perdurar hasta'l sieglu XX.
No cultural, puede verificase un apuramientu por importar modelos culturales europeos, pa reemplazar la tradición colonial. Trátase de negar tou lo que pudiera recordar la etapa de la subordinación a España. Ye lóxicu que con esta base ideolóxica la imaxe qu'ufiertaben les ciudaes resultaren negatives y precisárase tresformales.
Tantaliu
El tantaliu ye un elementu químicu de númberu atómicu 73, que s'asitia nel grupu 5 de la tabla periódica de los elementos. El so símbolu ye Ta. #Tratar d'un metal de transición raru, azul abuxao, duru, que presenta rellumu metálicu y aguanta perbién l'escomiu. #Atopar nel mineral tantalita. Ye fisiológicamente inerte, polo qu'ente les sos variaes aplicaciones, puede emplegase pa la fabricación de preseos quirúrxicos y n'implantes.
Carauterístiques principales
El tantaliu ye un metal gris, brillante, pesáu, dúctil, d'altu puntu de fusión, bon conductor de la eletricidá y del calor y bien duru. Ye bien resistente al ataque por ácidos; #eslleir emplegando ácidu fluorhídricu o por aciu fusión alcalina. Ye bien paecíu al niobiu y suelse estrayer del mineral tantalita, que na naturaleza apaez xeneralmente formando amiestos isomorfos cola columbita que se conocen col nome de coltán.
Algama'l máximu estáu d'oxidación del grupu: +5.
El so nome recuerda a Tantaliu, fíu de Xúpiter y padre de Níobe. Sufrió un castigu míticu por apurri-yos la bébora de los dioses (la ambrosía) a los humanos. Zeus #condergar a la sede eterna y asina, somorguiáu, cuando intentaba beber, les agües estremábense. Rellaciónase esti fenómenu cola cualidá del metal de nun ser atacáu polos ácidos.
Foi afayáu pol suecu Anders Gustaf Ekeberg en 1802.
Usos
izquierda|miniaturadeimagen|362x362px|Monedes bimetálicas con centru de tantaliu emitíes pol bancu de [[Kazakstán. La primer imaxe n'estáu orixinal y la segunda coloriáu n'azul violáceo.]] Utilízase casi puramente na fabricación de condensadores electrolíticos de tantaliu; por tanto, ye un componente esencial de los dispositivos electrónicos bien compactos: teléfonos móviles, GPS, satélites artificiales, armes teledirigidas, televisiones d'afigura, videoconsoles, ordenadores portátiles, PDAs, MP3, MP4, etc.
El Ta2O5-SiO2 ye utilizáu como catalizador na síntesis de butadieno a partir d'etanu.
Nos últimos años el tantaliu introducióse tamién nel mercáu numismáticu de la moneda de coleición, siendo Kazakstán el primer país del mundu n'acuñar monedes realizaes con tantaliu tantu nel so estáu natural como coloriáu por aciu distintos métodos d'oxidación que llogren alteriar #el so color orixinal.
Tamién s'utiliza n'implantes de rodía, cadril y columna, siendo la Compañía Zimmer Biomet (Warsaw, IN, USA) el fabricante.
Producción
El tantaliu #estrayer del coltán (columbita + tantalita), que'l so mayor productor ye la República Democrática d'El Congu, con cerca del 9 % de les reserves mundiales envaloraes. Venezuela pasa a ser el país con mayor acuta envalorada del mundu col 60%.
L'executivu venezolanu oficializó al traviés de trés decretos presidenciales la creación de trés empreses mistes pa la esploración y esplotación de tantaliu (coltan) que la so creación fuera alcordada'l 05 d'agostu del 2016, cuando'l presidente Nicolás Maduro #axuntar con directivos de les trasnacionales.
Nos decretos N° 2.538, 2.539 y 2.540, publicaos na Gaceta Oficial N° 41.026 establezse que les trés compañíes mistes, nes que la Corporación Venezolana de Minería (CVM) va tener 55% de participación accionaria, van tar adscrites al Ministeriu de Desenvolvimientu Mineru Ecolóxicu.
La primer asociación ye la Empresa Mista Minera Metales del Sur, integrada pola Corporación Venezolana de Minería y la canadiense Energold Minerals, Inc., con participación accionaria de 55% y 45%, respeutivamente.
La segunda empresa mista ta conformada pola CVM y la Corporación Faoz, C.A. y va denominase Empresa Mista Minera Ecosocialista Parguaza, S.A.
La tercer empresa mista formalizada ye Oru Azul, S.A., conformada pola Corporación Venezolana de Minería y Supracal C.A, cola mesma composición accionaria de les anteriores. Supracal C.A ye una empresa venezolana del estáu Lara, “con más de 40 años d'esperiencia, dedicada a la esploración, esplotación, fabricación y líderes en distribución de cal en Venezuela”.
Nos trés casos, les empreses van tener como oxetu social el desenvolvimientu d'actividaes d'esploración y esplotación de xacimientos de coltán, Estañu y minerales asociaos, llibre de conflictu
Comercialización
En Venezuela estos minerales tán supervisaos poles les Naciones Xuníes y delles asociaciones internacionales tales como T.I.C, M.M.T.A, pa evitar la so venta illegal; el Ministeriu de Desenvolvimientu Mineru Ecolóxicu y l'Empresa Mista Minera Ecu-socialista Oru Azul van declarar, inspeicionar y certificar por toles canales ya instituciones de reconocencia internacional nesta materia, toles unviaes del mineral venezolanu, xenerando asina un procesu inicial de credibilidá del nuevu sistema de industrialización y comercialización internacional minera en Venezuela.
Adelaide
Adelaida (n'inglés: Adelaide) ye la capital y la ciudá más poblada del estáu d'Australia Meridional, y la quinta más grande d'Australia, con una población de 1.3 millones d'habitantes según el cálculu fechu poles autoridaes anque yá se #preparar l'informe del censu de 2017 y va ponese a disposición del públicu a finales de xunu de 2017. Ye una ciudá costera asitiada en #partir sur del océanu Índicu, nos Altos de Adelaida, al norte de la península de Fleurieu, ente'l golfu de San Vicente y los Montes Lofty Ranges. Tien un planu bastante llinial.
Tomó'l so nome de la reina Adelaida, consorte del rei Guillermo IV del Reinu Xuníu, y foi fundada nel 1836. El coronel William Light, unu de los padres» de la so formación, diseñó la ciudá y escoyó la so llocalización estratéxica, cerca del ríu Torrens. Light diseñó Adelaida con grandes espacios, estenses places y parques, edificios formosos, etc. Llueu, Adelaida #convertir na ciudá de les llibertaes», con llibertá d'escoyer relixón, progresismu políticu y llibertaes civiles, que lideró les grandes reformes mundiales. Anguaño, Adelaida ye conocida como la ciudá de la cultura n'Australia, con munchos festivales, teatros, según el so vinu, arte y deportes.
Xeografía
miniaturadeimagen|250x250px|Vista satelital de Adelaida.
Idioma silesiu
miniatura|300px|Dialeutos del idioma silesiu El silesiu, alto silesiu o silesianu (autoglotónimu: ślōnskŏ gŏdka, język śląski / etnolekt śląski) ye un idioma de Silesia. El so códigu ye ISO 639-3: SZL.
Distribución
Acordies con l'últimu censu en Polonia (2011), alredor de 509 000 persones declararon que'l silesiu yera la so llingua principal, y aproximao 817.000 declarar de nacionalidá silesia. Sicasí, el númberu total de falantes del silesiu (la mayoría de los cualos nun lo consideren como una llingua separada) supera los dos millones. Tamién hai alredor de 100.000 falantes del dialeutu checu silesiu.
Exemplu
El Padre El nuesu en silesiu, polacu y checu
¿Dialeutu o llingua?
Si clasificar como dialeutu, ésti ye'l más prominente dialeutu rexonal del idioma polacu. Otra manera, si clasificar como llingua, vemos que ta íntimamente rellacionáu nos aspeutos léxicu y morfosintácticu coles llingües polaca y checa con influencia léxica del alemán. Nel aspeutu fonéticu, el silesiu tien el so propiu sistema vocálicu, y el consonánticu correspuende al del polacu.
Bhumibol Adulyadej
Bhumibol Adulyadej (ภูมิพลอดุลยเดช; ; ), nome real (พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช), conferíu col títulu Rei Bhumibol el Grandiosu (Cambridge, Estaos Xuníos, 5 d'avientu de 1927-Bangkok, Tailandia, 13 d'ochobre de 2016), foi'l rei de Tailandia dende'l 9 de xunu de 1946 hasta la so muerte. En vida consiguió ser el xefe d'Estáu que más tiempu llevó nel cargu, un total de siete décades. Foi'l novenu rei de la dinastía Chakri tamién conocíu como Rama IX.
Biografía
Nació en Cambridge, Massachusetts, nos Estaos Xuníos. Tres un curtiu periodu escolar en Bangkok, dexó'l so país a los seis años col restu de la so familia, treslladándose a Suiza. Na llocalidá de Lausana completó los sos estudios secundarios y llicencióse en ciencies polítiques na universidá.
Tres la misteriosa muerte del so hermanu mayor, Ananda Mahidol (oficialmente, Rey Rama VIII, quien se supón —anque nun ta confirmáu— que se suicidó porque nun pudo soportar la derrota de Xapón, país col cual taba fervientemente aliáu), Bhumibol aportó al tronu'l 9 de xunu de 1946. Sicasí, siguió la so educación. El so tíu, el príncipe Rangsit, convertir en rexente hasta la so coronación oficial el 5 de mayu de 1950. Unos díes antes, el 28 d'abril, casárase con Mom Rajawongse Sirikit Kitiyakara, prima alloñada y fía del que foi embaxador de Tailandia en Francia. La rellación ente dambos fortalecióse cuando Sirikit convertir nuna asidua visitante del rei Bhumibol mientres convalecía nun hospital de Lausana, pola mor del accidente de tráficu nel que perdió un güeyu. Tuvieron un fíu varón, Maha Vajiralongkorn, y trés fíos.
Apaeció encabezando un ranking de la revista Forbes sobre los 15 monarques más fanegueros del mundu con una fortuna envalorada en 35.000 millones de dólares. El rei Bhumibol y el restu de la Familia Real financiar coles sos propiedaes, que xestiona la Oficina Real de Propiedaes, y que van dende participaciones na banca y la industria hasta la hostelería y los bienes inmobiliarios. Nel ampliu terrén onde se llevanta'l Palaciu de Chitralada, la so residencia oficial de Bangkok, el rei Bhumibol tien tamién instaláu un complexu de silos, ivernaderos, güertes, vaquerías y llaboratorios qu'emplega pa les sos investigaciones sobre'l desarrollu de l'agricultura, la ganadería, la esplotación de los recursos acuíferos y la preservación de la naturaleza.
Fernando Muslera
Seleición mayor
Foi citáu per primer vegada a la seleición mayor por Óscar Washington Tabárez, direutor téunicu de la Celeste, pa los postreros partíos de la eliminatoria pa la Copa Mundial de la FIFA Sudáfrica 2010, por cuenta de que nun resultaben totalmente satisfactories les actuaciones de los sos predecesores: Fabián Carini, Sebastián Viera y Juan Castillo. El so debú foi nel penúltimu partíu, en Quitu, contra Ecuador, partíu que ganó Uruguái por 2 a 1 na hora con gol de Diego Forlán de penal.
A los 7' del partíu ante Corea del Sur, por octavos de final de la Copa Mundial Sudáfrica 2010, venció'l récor d'imbatibilidá nel arcu Celeste mientres una Copa del Mundu, qu'ostentaba hasta esi momentu Ladislao Mazurkiewicz.
En cuartos de final, ante Ghana, na definición por penales detuvo los tiros de John Mensah y Dominic Adiyiah dándo-y el pase al so equipu a les semifinales.
El 16 de xunetu de 2011, demostró tener una gran capacidá téunica y de reflexos, polo cual convirtióse en figura clave del trunfu de la so seleición sobre l'equipu llocal pelos cuartos de final de la Copa América Arxentina 2011. Ello ye que detúvo-y un penal a Carlos Tévez, na serie por penales qu'Uruguái-y ganó por 5 a 4 al anfitrión, Arxentina, polo que recibió la reconocencia de la organización al meyor xugador d'aquel alcuentru.
El 12 de mayu de 2014 l'entrenador de la seleición uruguaya, Óscar Washington Tabárez, incluyó a Muslera na llista provisional de 25 xugadores colos qu'empecipió la preparación pal Copa Mundial de Fútbol de 2014. Finalmente foi confirmáu na llista definitiva de 23 xugadores el 31 de mayu. Foi l'arqueru titular d'Uruguái nos cuatro partíos qu'apostó la so seleición nel tornéu.
Clubes
thumb|right|175px|Muslera nun partíu ante'l Gaziantepspor
Resume estadísticu
Estadístiques hasta'l 30 de xunu de 2018.
Torneos Internacionales
(*) Inclúi la Seleición.
Xava
La islla de Java (n'indonesiu, Jawa ), con una superficie de 132 000 km², tien una población de 145 millones d'habitantes, lo que la convierte na Islla más poblada del mundu, per delantre de Honshū, en Xapón. Coles mesmes, Java ye la islla más poblada d'Indonesia, con 1098 persones por km². Si fuera un país, ocuparía l'oncenu puestu na clasificación de países más poblaos del mundu —per delantre de México, Filipines y de Xapón— y por densidá sería'l segundu del mundu.
Historia
Mientres aproximao dos sieglos la isl de Java foi ocupada y alministrada pola Compañía de les Indies Orientales Holandeses al pie de un grupu d'islles denominaes “Insulindia”. Al sumir dicha compañía, nel añu 1798, Java y el restu de les sos posesiones pasaron automáticamente a manes del gobiernu holandés. Los territorios qu'ocupaben les Indies Holandeses n'Asia fueron: Java (Batavia), Sumatra, Borneo, Malaca, Penang, Palikate, Negapatanam, Masulipan, Kochi, Tuticorin, Ceilán, parte oeste d'India y parte este de Timor. L'alministración y el poder executivo de les Indies Holandeses yeren controlaos por un gobernador xeneral.
Na antigüedá la islla de Java componíase d'unu o dellos estaos indios, siendo gobernada despóticamente polos sos príncipes. Hacia l'añu 1400 introducióse'l mahometismu, que los sos creyentes fundaron los reinos de Bantam y Mataram. Coles mesmes formáronse los nuevos sultanados de Yakarta, Kedu y Madura.
En 1520 los portugueses entablaron rellaciones comerciales colos javaneses, y Lisboa convirtióse asina nel centru comercial onde s'atopaben les mercancíes de les Indies Orientales colos comerciantes del centru y norte d'Europa. Pero en 1580 Felipe II xunió les corones de Portugal y España, y tando la Casa d'Austria en guerra colos protestantes de los Países Baxos, cerró'l comerciu del puertu de Lisboa a los sos enemigos. Nel añu 1594 delles flotes de bucaneros luteranos partieron aldu al cabu de Bona Esperanza y al estrechu de Magallanes. D'esta miente les posesiones portugueses y españoles de les Indies Orientales viéronse asaltaes perdayures coles mesmes. En 1596 aportaron a Java nueve navíos holandeses al mandu de Jacobo Neck. Les fuercies holandeses espulsaron a los portugueses ya ingleses, que yá fixeren dalgún conato de colonización, y depués #encargar de debilitar a los príncipes indíxenes semando ente ellos la cisma de la discordia.
Coles mires de evitar la competencia ente les diverses sociedaes colonizadores formóse una única compañía holandesa, con derechu esclusivu para comerciar y asaltar #cualquier enclave de la rexón. La compañía empezó los sos negocios en 1602, y en namái 20 años vio dueña d'un gran imperiu. La so residencia afitase en Java, onde'l xeneral Coen edificó la ciudá de Batavia nel añu 1619. El 1650 los 17 direutores de la Compañía de les Indies Orientales Holandeses dieron al gobiernu de Batavia (Yakarta) una nueva constitución que tuvo vixente ensin cambéu dalgunu hasta 1800. En 1684 los holandeses obligaron al pacíficu sultán de Bantam a sacupar la so capital, y hacia 1700 tamién sometieron el territoriu de Cheribon. En 1755 Holanda estremó l'imperiu d'Asia en dos partes: una, vencer a los herederos de los xefes indíxenes que llevaron el títulu de Susuhumanes, y otra ponelo al mandu d'un sultán. Los príncipes impuestos per Holanda caltiénse n'estrecha dependencia con esti país, siendo obligaos non yá a almitir nos sos palacios a los embaxadores holandeses, sinón tamién a tolerar una fortaleza na so propia residencia. Nel sieglu XVIII los beneficios comerciales de la compañía fueron en parte absorbíos polos gastos del gobiernu holandés. Esta foi la causa de la rápida decadencia de la Compañía de les Indies Orientales Holandeses. Otros motivos que tamién favorecieron dicha cayida fueron la infidelidá de dellos funcionarios, el contrabandu, el robu y la competencia de la Compañía Británica de les Indies Orientales. En 1800 les posesiones gravadas con enormes deldes, pasaron a manes del gobiernu d'Holanda. De resultes de les guerres napoleóniques, qu'aniciaron la ocupación d'Holanda por Napoleón, los ingleses apoderáronse de los territorios que conformaben les Indies Holandeses ente 1811 y 1815. Depués estos territorios fueron restituyíos a Holanda pol Tratáu de Paz de París de 1815.
Economía colonial holandesa
derecha|miniaturadeimagen|180x180px|Moneda de Carlos III que circuló en Java con resello de la Compañía d'Indies Holandeses. derecha|miniaturadeimagen|180x180px|Moneda de Carlos III con lleenda n'árabe dientro de círculu. Mientres el periodu que duró la ocupación de la rexón per parte de la Compañía de les Indies Orientales Holandeses, foi bien común la práutica de contramarcar les monedes estranxeres con distintos punzones y lleendes coles mires de garantizar la so circulación y valor en tola colonia. La primera contramarca utilizada na islla contenía un caballu con caballeru dientro d'un rombu. La segunda foi emplegada en Batavia en 1790, marcándose toles monedes en circulación col símbolu de la Compañía Holandesa: “V.O.C.” (Verenigde Oostindische Compagnie), y delles vegaes nel aviesu col escudu de la ciudá d'Utrech. Esta contramarca foi estampada sobro reales d'a ocho españoles y distintes monedes d'Holanda, Francia y Austria. El so tamañu yera de 15 milímetros aproximao, anque esisten munches variantes de tipos de lletres y tamaños. Tamién se conoz una contramarca col nome de la islla n'árabe dientro d'un círculu.
Alministración
La división alministrativa de Java divídese en 4 provincies, 1 rexón especial (istimewa daerah), y 1 capital especial del distritu de la ciudá (ibukota khusus daerah):
Xeografía
derecha|miniaturadeimagen|300x300px|Evolución del pesu demográficu de Java n'Indonesia.
Natural
izquierda|miniaturadeimagen|El perfectu Buda Borobudur. La islla de Java ta asitiada nuna cadena d'islles cola islla de Sumatra, al noroeste, y les islles de Bali y de Madura, al este, de les que la dixebren les agua de los estrechos de Bali y de Madura, respeutivamente. Ye la décimotercera islla más grande del mundu. Al nordeste ta la gran islla de Borneo. Al sur ta la islla Christmas.
Java tien un orixe volcánicu, y contién nada menos que 38 montes que la so forma cónica carauterística indica que nun tiempu pasáu fueron volcanes activos. Nesta islla, Eugène Dubois atopó'l Homo erectus.
Humana
Java contién a la capital d'Indonesia, Yakarta. Los destinos turísticos más populares inclúin la ciudá de Yogyakarta, un gran monumentu budista en forma de pirámide conocíu como Borobudur y el templu hindú más grande de Java, el Prambanan.
Texíu (bioloxía)
En bioloxía, los texíos son aquellos materiales biolóxicos naturales constituyíos por un conxuntu complexu y entamáu de célules, d'unu o de dellos tipos, distribuyíes regularmente con un comportamientu fisiolóxicu coordináu y un orixe embrionariu común. Llámase histoloxía a la ciencia qu'estudia los texíos orgánicos.
Zoofilia
thumb|300px|Pastor enfusando a una cabra. Litografía de Paul Avril.
La zoofilia (del griegu zoon, "animal", y philia, "amor"), tamién llamada bestialismo, bestialidá o zoosexualidad, ye una parafilia que consiste na realización del actu sexual ente un ser humanu y un animal. Les persones que sienten esta afinidá o atraición sexual son conocíes como zoófilos, zoofílicos, zoosexuales o a cencielles "zoos".
Pa mayor claridá, nesti artículu utilizará'l términu zoofilia pa l'atraición sexual, y el términu bestialismo pal actu sexual.
L'actividá o'l deséu sexual zoófilo ye consideráu como F65.9 Parafilia non especificada [302.9] pola cuarta edición del Manual diagnósticu y estadísticu de los trestornos mentales (DSM-IV (TR)), de l'Asociación Estauxunidense de Psiquiatría.
thumb|300px|Leda y el Cisne, una copia del [[sieglu XVI d'un cuadru desapaecíu de Michelangelo de 1530 (Galería Nacional de Londres).]]
Terminoloxía
El términu zoofilia foi introducíu per primer vegada nel estudiu de la sexualidá por Richard Freiherr von Krafft-Ebing en 1894. Los términos zoosexualidad y zoosexual utilícense aproximao dende 1980. El términu zoosexualidad referir a tol espectru l'atraición sexual escontra los animales.
L'ambiguu términu sodomía foi emplegáu en delles ocasiones nun contestu llegal pa referise a actos bestialistas. En pornografía, el material que presenta práutiques sexuales ente humanos y animales non humanos lleva'l nome de zoofilia o bestialismo.
Estatus llegal
thumb|300px|Europa y Xúpiter tresformáu en toru
Los actos de bestialismo son consideraos illegales en munches llexislaciones, ente que n'otres nun se fai referencia direuta al bestialismo (namái remárcase como delitu l'abusu d'animales). En munchos países les lleis nun axusten si les rellaciones sexuales con animales son implícitamente abusives o un maltratu. Ello provoca que'l bestialismo nun tea claramente contempláu nes sos llexislaciones. Munches lleis fixéronse dende 2000.
Llexislación estauxunidense
En 2017, cinco estaos (Nevada, Texas, Kentucky, Virxinia Occidental, y Vermont) fixeron proyeutos de llei pa prohibir el sexu con animales.
Una equivocación que florió en munchos estaos foi la creencia de que, al refugar les cortes les lleis que prohibíen la sodomía», el bestialismo nun volvería ser illegal. Sicasí, el convencimientu d'un home en Florida demostró que, inclusive n'estaos ensin lleis específiques en contra del sexu zoofílico, puede recurrise a estatutos en contra del maltratu d'animales pa condergala (vease'l casu de Randol Mitchell). De la mesma, en 2011 un zoófilo en Shelby, Ohio, que tuvo rellaciones sexuales con regularidá colos sos perros, foi arrestáu y acusáu de crueldá colos animales. Un incidente similar asocedió en Metairie, Luisiana, nel 2012.
En dos estaos (Idaho y Michigan), una persona puede llegar a la vida en prisión por sexu con animales (en Michigan, ye por una segunda ofiensa).
L'alguacil Joe Arpaio, d'Arizona, cazó y arrestó a persones zoófilas 10 vegaes n'operativos.
Zoófilos
thumb|250px|Mochacha con un venáu. Pintura de [[Franz von Bayros.]]
Los zoófilos en rellación con otros grupos
A los zoófilos munches vegaes confundir colos furries en sociedaes onde felicidá subcultura esiste. Los furries son xente con un interés pol arte antropomórfico animal. Sería falsu afirmar que tolos furries sienten deséu sexual polos animales. Munchos furries aprecien la compañía d'animales y gusten de tener arte eróticu animal-antropomórfico. Sicasí, la mayoría nun deseyen estender el so interés polos animales escontra'l campu de la sexualidá. Esiste, sicasí, un amenorgáu grupu de furries que tamién se consideren zoófilos, que s'envalora nun 5 per cientu del total (porcentaxe similar al de la población zoófila ente'l restu de la xente). Delles formes de fetichismu, como por casu llevar amarutes d'animales o otros enclinos, nun suelen tener rellación direuta cola zoofilia.
Zoofilia y salú
El contautu sexual con animales ta acomuñáu a dellos riesgos significativos pa la salú. Esto ye similar a los riesgos sexuales nes interacciones d'humanu a humanu, una y bones los seres humanos son animales. Les árees d'esmolición posible son infeiciones, mancadures físiques y reacción alérxica. Les infeiciones que se tresmiten de los animales a los seres humanos denominar zoonosis. Delles zoonosis pueden tresferise al traviés de contautu casual, pero otros son tresferíos muncho más fácilmente poles actividaes qu'esponen a los seres humanos pal semen, fluyíos vaxinales, orina, cuspia, les fieces y sangre d'animales.
Dellos riesgos pa la salú inclúin brucelosis, leptospirosis, fiebre Q, rabia y Campylobacter. Sicasí, nos animales que tán bien curiaos, los riesgos son baxos. Amás, estos riesgos nun se llinden solo a actividaes sexuales, pudiendo tresmitise d'otres formes (por mordedures, consumu d'animales, etcétera). Sacante primates, los animales non humanos nun pueden tresmitir el virus VIH a los seres humanos.
Pa llograr más información, vease "zoonosis" y consulte l'artículu de Wikipedia n'inglés alrodiu de zoofilia y salú en:zoophilia_and_health.
Perspectives de la zoofilia
thumb|right|320px|El suañu de la esposa del pescador
Perspectives psicolóxiques y d'investigación
El DSM IV diagnosticar como F65.9 Parafilia non especificada [302.9].
Los primeros estudios detallaos qu'incluyíen la zoofilia daten de 1910, ente que los primeres en tener la zoofilia como tema principal son d'alredor de 1960.
Investigaciones médiques suxuren que dellos zoófilos namái son atraíos a una especie específica (como los caballos), dellos zoofilos son atraíos a delles especies (que pueden o nun incluyir los seres humanos), y dellos zoófilos nun sienten atraición polos seres humanos polo xeneral.
Andrea Beetz afirma qu'hai pruebes d'enfoques violentos a la cópula con animales, de cutiu caracterícense por 'enllaz, trámites, amenazante, superando a', tán venceyaos al 'comportamientu violentu' y podríen ser un ensayu de violencia dirixíu por humanos; Beetz sostién que los animales podríen ser traumatizaos inclusive por un enfoque non violentu, sexual d'un ser humanu.
Un exemplu d'estes estadístiques ye'l comentariu de PETA, sacáu d'un estudiu independiente : "El 96% de les persones que practiquen l'actu sexual con animales cometen de siguío crímenes contra humanos".
El bestialismo ye considerada poles lleis del Reinu Xuníu como comportamientu fondamente alteriáu.
Una de les principales crítiques escontra la zoofilia ye que l'actividá de bestialismo ye dañible pa los animales y necesariamente abusiva, porque los animales son incapaces de dar o negar el so consentimientu;
Perspectives relixoses
thumb|right|275px|L'home que copula con una yegua. Imaxe nel esterior d'un templu [[hinduismu|hinduista-jainista de Khajuraho, India.]]
La mayoría de les relixones entamaes critiquen o conderguen la zoofilia y el bestialismo, con delles esceiciones.
Perspectives históriques y culturales
thumb|300px|right|Zoofilia nuna pintura india
El fenómenu de les rellaciones sexuales con animales nun ye nuevu. Les instancies d'esti comportamientu fueron atopaes na Biblia. Nuna cueva en Val Camonica, nel norte italianu amuésase una pintura d'a lo menos 8000 e.C. no cual un home ta a puntu d'enfusar un animal. Raymond Christinger interpreta eso como una demostración del poder d'un xefe tribal, y lo que nun sabemos ye si esta práutica yera entós más aceptable y si la escena representada yera habitual o inusual o si foi simbólicu o imaxinariu. The Cambridge Illustrated History of Prehistoric Art diz que la escena puede ser humorística, una y bones l'home qu'enfusa paez tar saludando alegremente cola mano al empar. Potters pasó tiempu describiendo la práutica, pero esto pue ser por cuenta de que la idea ye prestada. Dr. "Jacobus X" dixo qu'esto foi fechu 'primero que cualquier tabú conocíu contra la cópula con animales esistiera.' Masters dixo que yá que l'home prehistóricu ye prehistóricu fai falta dicir que sabemos pocu del so comportamientu sexual, representaciones en pintures rupestres namái pueden amosar esmoliciones suxetives o pensamientos del artista.
Masters siente que na bestialismo de l'antigüedá foi xeneralizada y creíen que de cutiu s'incorporó al ritual relixosu. Cree que tuvieron llugar nel antiguu Exiptu, alegando que les formes zoomorfos d'antiguos dioses exipcios asegura que bestialismo sería parte de los sos ritos. Nun esiste nenguna prueba de que la presencia de dioses con atributos zoomorfos garantiza esto en sí mesmu. Sicasí, Píndaro, Herodotus y Plutarco afirmaron que los exipcios participen en Congresu ritual con cabres. Tales afirmaciones sobre otres cultures nun reflexen necesariamente nada alrodiu de que l'autor tenía pruebes, pero ye una forma de propaganda o xenofobia, similar al libelo de sangre.
Na cultura empobinada a la Ilesia de la edá media (c. 1000-1300 EC), l'actividá d'una persona zoófila foi condergada a execución, davezu condergábase-y a la foguera, y dábase muerte a los animales arreyaos d'igual manera o por aforcamientu. El clérigu y cronista Gerald de Gales afirmó guardar a un home teniendo rellaciones sexuales con un caballu como parte d'un ritual paganu n'Irlanda.
La zoofilia tamién yera común ente les tribus indíxenes, como los indios hopi. Voget describe la vida sexual de los mozos nativos americanos como "abondo inclusivu", incluyida la bestialismo. Amás, los inuit de cobre nun teníen aparentemente "nengún iñerizu a les rellaciones sexuales con animales vivos".
Argumentos a favor de zoofilia
thumb|right|235px|Muyer teniendo rellaciones sexuales con un [[perru nuna pintura Iranina]]
Los defensores de zoofilia dicen que los argumentos en contra de la zoofilia son irracionales, porque esperen el consentimientu informáu de los animales pa l'actividá sexual, pero nun esperen el so consentimientu pal sacrifício, la eutanasia, procedimientos quirúrxicos (incluyida la capadura y mutilación estética), esperimentación potencialmente letal, caza y actividaes peligroses. Igualmente, si los animales nun pueden dar el so consentimientu, entós deduzse que nun tienen de tener rellaciones sexuales ente sigo. Los zoófilos dicen que la zoofilia ye más apropiada que la capadura, porque la capadura ta fecha pa la conveniencia humana en llugar del bienestar de los animales.
El profesor de bioética Brian Cutteridge declara lo siguiente en rellación con esti argumentu:
Los defensores de la zoofilia argumenten qu'esta nun ye un "maltratu animal" porque mancar físicamente a los animales nun ye normal y nun ye común na población de zoófilos; Tamién argumenten que l'actividá sexual con animales puede ser nocivu o non (y eso ye lo mesmo qu'asocede na actividá sexual humana). Los defensores de la zoofilia tamién argumenten que'l consentimientu ye irrelevante porque munches práutiques socialmente aceptaes (como la caza, pruebes de llaboratoriu y el sacrificiu d'animales pal consumu de la so carne) nun inclúi'l consentimientu del animal.
Jacob M. Appel tamién abogó pola despenalización del bestialismo, argumentando que la falta de consentimientu nun ye un conceutu significativu cuando se fala de cópula ente especies. Escribió que la sociedá non "describe tener un perru mascota como secuestru, inclusive cuando'l canín ta acutáu al interior d'una vivienda, anque confinar un ser humanu de la mesma manera claramente sería pocu éticu." Según Appel, tales rellaciones "pueden ser neutru o inclusive placentera pa los animales", y elles tán prohibíes por cuenta de los tabús sociales y l'intolerancia, non por cualesquier razón filosófica o moral defendible.
Los defensores de zoofilia argumenten que la creencia del "excepcionalismo humanu" ye errónea y ye causada por un especismo y un antropocentrismu irracionales; Los zoófilos dicen que los humanos nun son cimeros a los animales non humanos (pos los seres humanos son animales). Amás, argumenten que la zoofilia ye totalmente independiente de la pedofilia porque la zoofilia tien que ver con animales maduros, ente que la pedofilia tien que ver col ser humanu neñón. Los estudios qu'intenten atopar un venceyu ente la pedofilia y zoofilia fueron clasificaos como siendo "seriamente defectuosos de diverses maneres", yá que son utilizaos "estudios que se llinden a pequeñes amueses d'individuos atípicos, tales como los presos."
Como les rellaciones sexuales producir ente distintes especies na naturaleza (cópula interespecie), y como los humanos son animales, los críticos argumenten que ye inxustu llamar bestialismo "contra natura". Tamién individuos de distintes especies (como los delfines) paecen ser atraíos sexualmente a los seres humanos; esto conozse como "bestialismo inversu". Dellos animales fueron vistos copulando por prestar y non pa fines de reproducción; esto contradiz la noción de que los animales namái tienen rellaciones sexuales con cuenta de que reproducir.
La perspeutiva llibertariu de la zoofilia non siempres ye crítica de la mesma:
Referencies na cultura
thumb|«Por probar de too... de tirase a un pollín atopó manera». [[Acuarela de la serie Los Borbones en pelota.]]
Hyderabad (India)
Hyderabad o Haidarābād (en telugú: హైదరాబాదు Haidarābādu) ye la capital compartida polos estaos indios de Telangana y Andhra Pradesh pol periodu del 2014 al 2024. Foi amás l'antigua capital del desapaecíu Estáu de Hyderabad. Ye la quinta ciudá en aglomeración urbana de la India.
Orión (constelación)
Orión, (el Cazador), ye una constelación prominente, quiciabes la más conocida del cielu. Les sos estrelles son perbrilloses y vense dende dambos hemisferios, faciendo qu'esta constelación sía reconocida per tou'l mundiu. La constelación ye visible a lo llargo de tola nueche pel iviernu del hemisferiu norte y el branu nel hemisferiu sur. Ye visible poques hores enantes del amanecer dende finales del mes d'agostu hasta mediaos de payares y puede vese nel cielu nuecherniegu hasta mediaos d'abril. Orión atópase cerca de la constelación del ríu Eridanus y sofítase nos sos perros de caza Canis Maior y Canis Minor engarrando cola constelación del Tauro.
Honshū
Honshū (本州 Honshū, «Islla principal» o «provincia principal») ye la islla principal del archipiélagu xaponés, n'otru tiempu llamada Hondō. Ye la islla más grande y poblada de Xapón. La mariña occidental de la islla ta bañada pel mar del Xapón, la meridional pel mar de Filipines y l'oriental direutamente pel mesmu océanu Pacíficu. Llinda, al norte, cola islla de Hokkaidō, de la que la dixebra l'estrechu de Tsugaru; al sur, cola islla de Shikoku, dixebrada pel mar Interior de Sebe; y, al suroeste, cola islla de Kyūshū, dixebrada pol estrechu de Kanmon.
La islla mide unos 1300 km de llargu y ente 50 y 230 km d'anchu, y el so área total ye de 227 942 km², alredor del 60% del área total de Xapón. Pola so superficie, ye la séptima islla más grande del mundu dempués de la islla indonesa de Java. Tien 5450 km de mariña. Ye una islla montascosa y volcánica, y nella prodúcense numberosos terremotos, como'l gran terremotu de Kantō de setiembre de 1923 y el terremotu y maremotu en marzu de 2011. El picu más altu ye'l monte Fuji, con 3776 m. Hai munchos ríos, como'l Shinano, el más llargu de Xapón y el ríu Tone, el que tien una mayor cuenca de Xapón. El clima ye bien variable, con un norte fríu y un sur subtropical.
La población de Honshū ye de 103 000 000 habitantes (2005) y ta concentrada nes llanures esistentes, especialmente na llanura de Kantō, onde mora'l 25 % de la población na Área del Gran Tokiu. Siendo'l centru históricu de la cultura xaponesa y poder políticu, la islla inclúi dellos capitales vieyos de Xapón, inclusive Kioto, Nara, y Kamakura. Enforma de la vera surena forma parte de la megalópolis xaponesa que s'estiende sobro delles de les islles xaponeses.
La mayoría de la industria de Xapón allugase na vera surena de Honshu, de Tokiu a Kioto, Osaka, Nagoya, Kōbe, ya Hiroshima. En comparanza, la economía pel mar de Xapón al noroeste basase en gran midida na pesca y l'agricultura. La islla s'enllaz coles trés otres principales de Xapón por un númberu de pontes y túneles. El clima ye húmedu y templáu.
La islla estremase en cinco rexones y 34 prefeutures, ente elles el Tokiu metropolitanu.
Les rexones y prefeutures son:
Honshū ta xunida a les demás islles principales de Xapón por túneles o pontes
Terremotu 2011
De resultes de dichu terremotu, producióse un desplazamientu de la islla d'aproximao 2,4 metros.
Estáu de Bremen
Bremen ye'l más pequeñu de los 16 estaos federaos (Bundesländer) en que s'estrema Alemaña. Ye tamién una de les trés Stadtstaaten (ciudaes-estáu) del país.
La Ciudá llibre hanseática de Bremen (n'alemán, Freie Hansestadt Bremen) consiste de dos enclaves separaos: les ciudaes de Bremen y Bremerhaven. Esta postrera #atopar a veres del mar del Norte (el so nome n'alemán significa "puertu de Bremen"). Dambes ciudaes tópense arrodiaes pol estáu federáu de Baxa Saxonia.
Historia
Na Edá Media Bremen foi una ciudá importante dientro de la Lliga Hanseática.
En 1810 foi incorporada al Primer Imperiu Francés por Napoleón I.
Tres el final de la Segunda Guerra Mundial, Baxa Saxonia foi ocupada pol exércitu del Reinu Xuníu; sicasí, Bremen quedó so la ocupación del exércitu d'Estaos Xuníos.
Ente 1832 y 1974, más de siete millones de persones emigraron dende los puertos de Bremen y Bremerhaven con destín a América.
Política
El poder executivo de Bremen recái nel Senáu de Bremen", que ye presidíu pol Presidente del Senáu, quien de la mesma ostenta'l cargu de "Alcalde de Bremen". Ye tamién secundáu pol teniente d'alcalde" o "Segundu alcalde" (vicealcalde).
El poder llexislativu recái nel parllamentu rexonal, denomináu "Bremische Bürgerschaft" (Ciudadanía de Bremen), que tamién escueye al Alcalde.
Economía
Bremerhaven, el puertu de Bremen, constitúi'l segundu puertu importante pa importaciones y esportaciones de vehículos na Xunión Europea (XE), dempués de Rotterdam nos Países Baxos.
Bremen ye anguaño una ciudá industrial que cunta con empreses como EADS y DaimlerChrysler.
Cultura
Premiu de Solidaridá de Bremen