cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xeografía de Chequia
Relieve
El paisaxe de la República Checa ye variáu; Bohemia, al oeste, consiste nuna cuenca, drenada pol ríu Elba y el ríu Moldava y arrodiada de montes baxos, onde se topa'l puntu más altu del país, monte Sněžka que llega a los 1.601 msnm y atópase nos montes Xigantes. Falar del cuadriláteru de Bohemia en referencia a esta altiplanicie arrodiada de montes: montes Sudetes, montes Metálicos, montes Xigantes (Rieren Gebirge) y la selva de Bohemia, que formaben históricamente la frontera natural de los llamaos Países Checos. En checu los nomes d'estos montes son: al nordeste los Krkonose, Sudetes y Jeseníky; al noroeste, Krusné Hory; al suroeste'l Cesky les y el Sumava. Namái la frontera sureste del país escarez de cadenes montascoses. El puntu más baxu ye la salida del ríu Elba del territoriu checu.
Moravia, la parte oriental, ye tamién montascosa; ta formada por un riegu subalpino que s'atopa ente los Cárpatos occidentales al este y les llombes de Moravia al oeste, que ye lo que la dixebra de Bohemia. La Puerta Morava (en checu, Moravská brána) ye un corredor militar tradicional ente la llanura norteuropea y el Danubiu n'Europa central. Trátase d'una traza xeomorfolóxicu na rexón morava de la República Checa formada pola depresión ente los montes de los Cárpatos nel este y los Sudetes nel oeste. Percorrer el drenaxe ente'l ríu Oder cimeru y el mar Bálticu nel norte y el ríu Bečva de la cuenca del Danubiu.
Ríos y llagos
Los principales ríos de República Checa son l'Elba y los sos afluentes el Moldava (Moldau) y l'Ohre; el Morava, colos sos numberosos afluentes, drena Moravia. Estos cursos d'agua de la República Checa flúin a trés mares distintos: el Mar del Norte, el Mar Bálticu y el Mar Negru. Al Elba y de ende al mar del Norte van el Elba (Labe), l'Ohřy, el Teplá y el Vltava. El Oder pasa pola cuenca a la que da'l so nome y qu'acaba nel Bálticu. La cuenca del Morava va al mar Negru, y los sos cursos más destacaos son el Morava y el Regen o Řezná.
Clima
La República Checa tien un clima continental templáu, con branos relativamente templaos ya iviernos fríos, borrinosos y con nieve. El clima continental ye estremáu en Bohemia y templáu en Moravia. thumb|left|Llombes ondulaes de [[Králický Sněžník]] thumb|left|[[Presa de Šance, parte de los Beskides moravo-silesios.]] La mayor parte de l'agua cai mientres el branu. La diferencia de temperatura ente branu ya iviernu ye relativamente alto, por cuenta de la so posición xeográfica ensin salida al mar.
Na República Checa, les temperatures varien descomanadamente, dependiendo de l'altitú. Polo xeneral, a altitúes más elevaes, les temperatures baxen y les precipitaciones amóntense. La zona más húmeda na República Checa atópase alredor de Bílý Potok nos montes Jizera y la rexón más seca ye'l distritu de Louny al noroeste de Praga. Otru factor importante ye la distribución de los montes; poro, el clima ye bastante variáu.
Nel picu más altu de Sněžka (1.602 msnm), la temperatura medio ye namái -0,4 °C, mientres nes llanures de la rexón de Moravia Meridional, la temperatura medio llega hasta 9 °C. La capital del país, Praga, tien una temperatura medio similar, anque esto ta influyíu por factores urbanos.
El mes más fríu ye de normal xineru, siguíu per febreru y avientu. Mientres estos meses, hai de normal nieve nos montes y dacuando nes principales ciudaes y na llanura. Mientres marzu, abril y mayu, la temperatura usualmente amóntase rápido, especialmente mientres abril, cuando la temperatura y el tiempu tiende a variar llargamente a lo llargo del día. La primavera tamién se caracteriza por altos niveles d'agua, debíu al destemple de la nieve con hinchentes ocasionales.
El mes más templáu del añu ye xunetu, siguíu per agostu y xunu. De media, les temperatures pel branu son alredor de venti graos más altes que mientres l'iviernu. El branu tamién se caracteriza por agua y nubes.
La seronda xeneralmente empieza en setiembre, que ye inda relativamente templáu y secu. N'ochobre, les temperatures usualmente cayen per debaxo de 15 y 10 °C y los árboles caducifolios empiecen a perder les sos fueyes. A finales de payares, les temperatures usualmente tán alredor del puntu de conxelación.
Mediu ambiente
La vexetación natural ta formada por estenses praderíes y montes, especialmente de coníferes. El bioma dominante ye'l monte templáu de frondosas, anque tamién ta presente'l monte templáu de coníferes nos Cárpatos. WWF estrema'l territoriu de la República Checa ente cuatro ecorrexones: Monte mistu de Panonia, nel sureste * Monte montano de los Cárpatos, nel estremu este * Monte mistu d'Europa central, nel restu del país. Conforme a la normativa de la Xunión Europea, el territoriu d'esti país estremar en dos rexones bioxeográfiques: continental y panónica. Cuenta con seis acutes de la biosfera: Krivoklátsko, cuenca de Trebon, Morava inferior, Sumava, Bílé Karpathy y Krkonose. 54.681 hectárees tán protexíes como güelgues d'importancia internacional al amparu del Conveniu de Ramsar, en total, 12 sitios Ramsar. Tien cuatro parques nacionales, Podyji, Šumava, Krkonošy y České Švýcarsko.
El principal riesgu natural son les inundación. Les esmoliciones medioambientales son la contaminación atmosférica y de l'agua en rexones del noroeste de Bohemia y Moravia septentrional alredor d'Ostrava presenten riesgos pa la salú; l'agua acedo estropien los montes; los esfuercios p'afaer la industria a los códigos de la Xunión Europea tendríen d'ameyorar la contaminación doméstica.
Navalafuente
Navalafuente ye un conceyu español de la provincia y Comunidá de Madrid. Tien una superficie de 11,75 km² con una población de 1266 habitantes (INE, 2016) y una densidá de 107,74 hab/km².
Xeografía de Chequia
Xeografía humana
La república checa, el so allugamientu na Europa central y les principales poblaciones.|miniatura|upright=1.3 Esti país tien una población de 10.211.905 habitantes (est. xunetu de 2009). El so densidá demográfica ye de 129,48 habitantes per quilómetru cuadráu. El 73 % vive en zones urbanes (2008).
Según el censu de 2001, el principal grupu étnicu son los checos 90,4 %, depués hai moravos 3,7 %, eslovacos 1,9 % y otros 4 %. L'idioma más faláu ye'l checu 94,9 %, pero tamién hai minoríes que falen eslovacu 2 % y otros 2,3 %, ensin identificar 0,8 %. Hai un 26,8 % de católicos, 2,1 % de protestantes, ensin especificar 8,8 %, ensin significase 59 %.
Navalafuente
El conceyu, amás del cascu urbanu del pueblu de Navalafuente, tien delles zones urbanizaes, como les urbanizaciones d'El Chaparral, L'Araxal, Peña Bueca, Cerrillo Valentín, según otros nucleos menores.
Xeografía de Chequia
Xeografía humana
La capital del país ye Praga (1,188.126 hab., 2006), de la mesma capital de la rexón histórica de Bohemia. Otres poblaciones importantes son Brno (388.000 hab.), Ostrava (326.303 hab., 1994), Pilsen (165.000 hab.), Ústí nad Labem (casi 100.000 hab.) y Ceské Budejovice (94.622 hab., 2005). Famosa ye la ciudá balnearia de Karlovy Vary (51.537 hab., 2005), tamién conocida pol so nome alemán Karlsbad.
El país ta estremáu en 13 rexones (kraje, singular - kraj) y Praga (Praha), una ciudá capital (hlavni mestu): Bohemia meridional (Jihocesky), Moravia Meridional (Jihomoravsky), Karlovarsky, Kralovehradecky, Liberecky, Moravia-Silesia (Moravskoslezsky), Olomoucky, Pardubicky, Pilsen (Plzensky), Stredocesky (Bohemia central), Ustecky, Vysocina y Zlinsky.
Xeografía económica
thumb|right|250px|Imaxe satelital El país tien pocos recursos naturales: antracita, carbón mineral, caolín, magre, grafitu y madera y depende de los recursos enerxéticos y de les materies primes esternes. En cuanto al usu de la tierra, hai qu'estremar ente la tierra arable, 41%; les colleches permanentes, 2%; los pacionales permanentes, 11%; montes y maderes, 34% y otros, 12% (1993 est.). El regadíu toma 240 km² (1993 est. y tamién en 2005). Los datos pal añu 2005 son: tierra arable 38,82%, colleches permanentes 3% y otros 58,18%.
La composición del PIB por sector ye: agricultura 2,8%, industria 35% y servicios 62,3% (est. 2009). L'agricultura emplega al 3,6% de la población activa, la industria'l 40,2%y los servicios el 56,2% (2007).
Los principales productos agrícoles son: ceberes (trigu, cebada, centenu), pataques, remolaches, lúpulu y fruta. La ganadería ye principalmente porcina y volatería. Tocantes a los productos industriales, cabo citar: automóviles, metalurxa (en Plzen y Kladno), maquinaria y equipamientu, cristal y armamentu.
Navalafuente
Infraestructures
El Ferrocarril Direutu Madrid-Burgos traviesa'l conceyu pela fastera del monte El Pendón, magar nun tien nengún tipu d'estación o apeaderu, tando'l más cercanu nel términu municipal vecín de Miraflores de la Sierra. Anque nos planes orixinales de la llinia pensó faese ellí un apeaderu, la idea foi refugada por cuenta de la escasa población que'l conceyu tenía na dómina, magar güei, debíu a la crecedera del cascu urbanu, podría ser vidable faelo y conectalo con una vía asfaltada nel casu de que nos planes pal tren de Cercanía Madrid incluyérase una ampliación hasta la estación de Bustarviejo, conceyu colindante con este pel noroeste.
Corri English
Corri English ye una actriz y cantante d'Estaos Xuníos.
Vida y carrera
Cuando yera una neña mientres la década de 1980 y principios de 1990, foi una anfitriona frecuente de Kidsbeat y dellos otros neños amuesa en TBS (antes de la fusión de Turner Broadcasting System con Time Warner). Ella ye la cantante de la banda de país Brokedown Cadillac. English nació n'Atlanta, Georgia. Ella trabayó cola actriz Danielle Panabaker en dos causes en 2004, una vegada en Atrapáu nos suburbios y más tarde na busca del corazón de David. Ella ye tamién una vieya amiga de l'actriz Christine Lakin, con quien ta produciendo un curtiumetraxe que tán por venir. Apocayá llogró un papel nel mieu-Net a petición espectáculo Holliston. Holliston empezó a tresmitise'l 12 d'abril de 2012.
Premios y nominaciones
Nel añu 2006 English ganó un premiu nel International Horror and Sci-Fi Film Festival por ser la meyor actriz na película Unrest.
Les Bottereaux
Les Bottereaux ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Corina Peptan
thumb|right|200px|Corina Peptan en 2008. Corina-Isabela Peptan, más conocida por Corina Peptan ye una axedrecista rumana, que tien el títulu de Gran Maestru Femenín (WGM) dende 1995. Foi ocho veces Campeonatu de Rumanía d'axedrez Campeona femenina de Rumanía. N'en ranking de la Feeración Internacional d'Axedrez (FIDE) d'avientu de 2015, tenía un Elo de 2421 puntos, lo que la convertía nel xugador absolutu númberu 24 de Rumanía, y la xugadora númberu 1 (n'activu) del país. El so máximu Elo foi de 2485 puntos, na llista de xunetu de 2003 (posición 749 nel ranking mundial). Esti Elo, el máximu de la so carrera, ye tamién el máximu nunca algamáu por una xugadora rumana.
Trayeutoria y resultaos destacaes en competición
Peptan foi Campeonatu del Mundu d'axedrez de la mocedá Campeona del mundu por edaes en toles categoríes femenines: Sub-10 en Timişoara, Rumanía (1988), Sub-12 en Fond du Lac, Estaos Xuníos (1990), Sub-14 en Varsovia, Polonia (1991) y Sub-18 en Guarapuava, Brasil (1995).
Foi Campeona femenina de Rumanía en 1994, 1995, 1997, 2000, 2004, 2007, 2008, 2009 y 2014 y les sos resultaos nel Campeonatu del mundu femenín inclúin: unos cuartos de final en Nueva Delhi 2000; 3ᵉʳ ronda en Moscú 2001 y 2ª ronda en Elista 2004. Amás, formó parte del equipu femenín rumanu que llogró la medaya de bronce nel III Campeonatu d'Europa d'axedrez por equipos en Batumi 1999. Per otra parte, Peptan xugó representando a Rumanía nes Olimpiaes d'axedrez n'ocho causes: 1992, 1994, 1996, 1998, 2002, 2004, 2006 y 2008. Ganó una medaya de plata nel tercer tableru en Moscú 1994 y una medaya de plata nel segundu tableru en Calviá 2004.
Phyllis Diller
Phyllis Ada Driver, foi una cómica y actriz d'Estaos Xuníos.
Moran Mazor
Moran Mazor ye una cantante israelina. Saltó a la fama al ganar la primer temporada del reality show israelín "Eyal Golan te llama" (אייל גולן קורא לך) en 2011. En 2013, Mazor ganó'l concursu nacional Kdam Eurovision 2013, polo que representó a Israel nel Festival del Cantar d'Eurovisión 2013 col cantar "Rak bishvilo", anque nun pasó a la final.
William Thomson
Lord Kelvin destacó polos sos importantes trabayos nel campu de la termodinámica y la lletricidá, gracies a les sos fondes conocencies d'analís matemáticu. Ye unu de los científicos que más contribuyó a modernizar la física. Ye especialmente conocíu por haber desenvueltu la escala de temperatura Kelvin. Recibió'l títulu de barón Kelvin n'honor a los llogros alcanzaos a lo llargo de la so carrera.
Moran Atias
Moran Atias ye una actriz y modelu israelina, reconocida pola so actuación nes películes italianes Gas, Oggi sposi y Mother of Tears, pol so trabayu col direutor Paul Haggis na serie de televisión Crash y por interpretar a Monika na película de 2013 Third Person.
William Thomson
Siempres activu nes investigaciones industriales y de desenvolvimientu, en 1899 aceptó la invitación de George Eastman pa ser vicepresidente de la xunta directiva de la empresa británica Kodak Ltd., filial d'Eastman Kodak.
Moran Atias
Carrera
Atias apaeció per primer vegada en televisión cuando tenía 15 años protagonizando'l programa xuvenil israelín Out of Focus. A la edá de 17 años foi a Alemaña pa empecipiar la so carrera como modelu. Modeló pa Roberto Cavalli, D&G y BBG. Más tarde presentó un programa d'entrevistes n'italianu. Dempués d'establecese como modelu, animar a siguir una carrera na actuación, apaeciendo en películes n'inglés, italianu, hebréu y español, y llogrando una nominación a Meyor Actriz nel Festival Sguardo al Femminile pol so papel en Days of Love.
William Thomson
Foi nomáu caballeru en 1866 y anoblecíu en 1892 en reconocencia de los sos llogros en termodinámica, y de la so oposición al gobiernu irlandés,  convirtiéndose en barón Kelvin, de Largs nel condáu de Ayr. Foi'l primer científicu británicu en ser almitíu na Cámara de los Lores. El títulu referir al ríu Kelvin, que flúi cerca del so llaboratoriu na Universidá de Glasgow. A pesar de les ufiertes de puestos elevaos en delles universidaes de sonadía mundial, Lord Kelvin negar a abandonar Glasgow, permaneciendo como profesor de Filosofía Natural mientres más de 50 años, hasta'l so retiru final. El Muséu Hunterian de la Universidá de Glasgow tien una esposición permanente sobre la obra de Lord Kelvin, incluyendo munchos de los sos papeles orixinales, preseos y otros artefautos como la so pipa de fumar. Thomson foi soterráu na Abadía de Westminster, al llau de la tumba d'Isaac Newton.
Moran Atias
Carrera
El so trabayu nestes películes llevar a ser escoyida pa la película italiana Gas, na qu'interpretó a una adicta a les drogues, encargada de seducir a un drogadictu gai. Siguió cola comedia romántica Oggi Sposi, dirixida por Luca Luncini y Mother of Tears, la tercera y última entrega de la triloxía d'horror sobrenatural de Dario Argento, The Three Mothers. Mother of Tears estrenar nel Festival Internacional de Cine de Toronto 2007 y nel Festival de Cine de Roma.
William Thomson
Contribuciones científiques
Lord Kelvin realizó los sos estudios na Universidá de Glasgow y en Peterhouse, Universidá de Cambridge. Trabayó en numberosos campos de la física, sobresaliendo especialmente los sos trabayos sobre termodinámica, como'l descubrimientu y cálculu del cero absolutu, temperatura mínimo algamable pola materia na cual les partícules d'una sustancia queden inertes y ensin movimientu, anque como nos enseña la tercer llei de la termodinámica esti estáu ye inalcanzable nun númberu finito de procesos físicos. El cero absolutu atopar nos -273,15° Celsius. La escala de temperatura de Kelvin constitúi la escala natural na que s'anoten les ecuaciones termodinámiques y l'unidá de temperatura nel Sistema Internacional d'Unidaes. En 1846, Kelvin foi nomáu profesor de filosofía natural de la Universidá de Glasgow, cargu que desempeñó hasta la so xubilación en 1899.
Moran Atias
Carrera
En 2008 foi escoyida pal papel de la inmigrante illegal Inés na serie dramática Crash, basada na película ganadora del Oscar de Paul Haggis. Dempués d'una temporada, convertir na protagonista femenina xunto a Dennis Hopper. Trabayar con Haggis llevar a ser escoyida na so película, The Next Three Days.
William Thomson
Contribuciones científiques
Tamién afayó en 1851 el llamáu efeutu Thomson, pol que llogró demostrar que l'efeutu Seebeck y l'efeutu Peltier tán rellacionaos. Asina, un material sometíu a un gradiente térmicu y percorríu por una intensidá de corriente llétrica intercambia calor col mediu esterior. Recíprocamente, una corriente llétrica ye xenerada pol material sometíu a un gradiente térmicu y percorríu por un fluxu de calor. La diferencia fundamental ente los efeutos Seebeck y Peltier con respectu al efeuto Thomson ye qu'esti postreru puede reparase nun material ensin ser precisa la esistencia d'una soldadura.
Moran Atias
Carrera
En 2011 Atias trabayó con Cynthia Mort nel proyeutu de televisión Radical, interpretando'l papel d'Ana, que Mort escribiera específicamente pa ella. Foi escoyida pa la serie de televisión israelina aclamada pola crítica Allenby en 2012, onde interpretó a 'Mika', una moza xudía ex-ortodoxa qu'evita'l secretu de la so infancia mientres vive una complexa vida nocherniega. Foi escoyida pa integrar la repartida de la nueva serie de FX Tyrant polos creadores de la esitosa serie de televisión Homeland. En 2013 integró la repartida de Third Person, nuna nueva collaboración col direutor Paul Haggis.
William Thomson
Contribuciones científiques
En 1896 rindióse-y un homenaxe al qu'allegaron científicos de tol mundu, poles sos investigaciones en termodinámica y lletricidá. Les sos actividaes académiques como canciller de la citada Universidá de Glasgow enllargar hasta 1904.
Gracies a Thomson fixéronse los estudios necesarios pa instalar en 1866 el primer cable tresatlánticu que conectó Wall Street (Nueva York) con Londres.
Thomson publicó más de 650 artículos científicos17 y patentó 70 inventos.18
Thomson foi soterráu na Abadía de Westminster, al llau de la tumba d'Isaac Newton.
Cálculos sobre la tasa de datos
Anque yá yera una eminencia nel campu académico, el públicu inda lu desconocía. En setiembre de 1852, casóse col amor de la so mocedá, Margaret Crum, fía de Walter Crum, pero la salú d'ella deterioróse mientres la lluna de miel y mientres los siguientes 17 años. A Thomson, dichu sufrimientu distrayer d'el so llabores profesionales. El 16 d'ochobre de 1854, George Gabriel Stokes escribió a Thomson nun esfuerciu d'alicar el so interés nel trabayu, pidiendo la so opinión sobre dellos esperimentos de Michael Faraday sobre'l propuestu cable telegráficu tresatlánticu.
Faraday demostrara cómo la construcción d'un cable llindaría la velocidá a la que los mensaxes podríen ser unviaos - en términos modernos, el anchu de banda. Thomson llanzar al problema y publicó la so respuesta nun mes. Espresó les sos resultancies en términos de la tasa de datos que podía llograse y les posibles ventayes económiques del proyeutu tresatlánticu. Nun analís más fondu de 1855, Thomson fixo fincapié nel impautu que tendría'l diseñu del cable nel so rentabilidá.
Papa Estébanu I
El papa Estébanu I (alredor del añu 200 – 2 d'agostu de 257) foi obispu de Roma del 12 de mayu de 254 hasta la so muerte, el 2 d'agostu de 257. Ye'l ventenu tercer papa de la Ilesia Católica.
William Thomson
Cálculos sobre la tasa de datos
Thomson sostuvo que la tasa de comunicación al traviés d'un cable de diámetru fixu ye inversamente proporcional al cuadráu del so llargor. Les resultancies de Thomson fueron apostaos nuna xunta de la British Association en 1856 por Wildman Whitehouse, un lletricista de la compañía Atlantic Telegraph. Ye posible que Whitehouse hubiera malinterpretado los resultaos de los sos propios esperimentos, pero sentiría ensin dulda la presión financiera una y bones los planes pal cable punxérense en marcha. Creía que los cálculos de Thomson implicaben que'l cable tenía de ser "abandonáu pol fechu que fuera práuticamente y comercialmente imposible".
Bouafles
Tien una población de y una superficie de  km².
William Thomson
De científicu a inxenieru
Thomson fíxose conseyeru científicu d'un equipu nel que Whitehouse dirixía a los lletricistes y Sir Charles Tilston Bright a los inxenieros, pero'l criteriu de Whitehouse prevaleció nes especificaciones, sofitáu por Faraday y Samuel F. B. Morse.
N'agostu de 1857, Thomson zarpó a bordu del barcu HMS Agamemnon, encargáu de tender el cable, ente que Whitehouse quedóse confináu en tierra por cuenta de una enfermedá, pero'l viaxe acabóse dempués de 610 km cuando'l cable partióse. Thomson contribuyó al esfuerciu publicando nel Engineer la teoría completa sobre les cargues físiques implicaes nel tendíu d'un cable submarín, y demostró que si la llinia soltar del barcu, a velocidá constante, a una fondura constante d'agua, fundir con un enclín o pendiente recta dende'l puntu en qu'entra na agua hasta onde toca fondu.
Thomson desenvolvió un sistema completu pa operar un cable telegráficu submarín que yera capaz d'unviar un calter cada 3,5 segundos. En 1858 patentó los elementos principales del so sistema, el galvanómetru d'espeyu y el rexistrador de sifón.
Whitehouse inda nun se sentía oligado a faer casu de les numberoses suxerencies y propuestes de Thomson. Nun foi hasta que Thomson convenció a la xunta de qu'utilizar cobre más puru pa reemplazar la seición perdida de cable ameyoraría la capacidá de datos, cuando él introdució per primer vegada un cambéu na execución del proyeutu.
La xunta aportunó en que Thomson xunir a la espedición de tendíu del cable de 1858 y que tomara parte activa nel proyeutu, ensin nenguna compensación económica. A cambéu, Thomson consiguió una prueba del so galvanómetru d'espeyu, sobre'l cual la xunta fuera pocu entusiasta, xunto al equipu de Whitehouse. Sicasí, Thomson nun atopó satisfactoriu l'accesu que se-y concediera, y el Agamemnon tuvo que volver a puertu dempués de la nube desastrosa de xunu de 1858. De regresu a Londres, la xunta taba a puntu d'abandonar el proyeutu y apangar les sos perdes per mediu de la venta del cable. Thomson, Cyrus West Field y Curtis M. Lampson sofitaron otru intentu y ganaron, aportunando Thomson en que los problemes téunicos yeren afechiscos. Thomson, anque contratáu en calidá d'asesor, desenvolviera mientres los viaxes los instintos d'un auténticu inxenieru y les habilidaes pa solucionar problemes práuticos so presión, poniéndose de cutiu al frente del manexu de les emerxencies ensin mieu a echar un gabitu nel trabayu manual. Por fin completóse un cable'l 5 d'agostu.
Desastre y trunfu
Les medranes de Thomson fixéronse realidá cuando los aparatos de Whitehouse resultaron insuficientemente sensibles y tuvieron que ser reemplazaos pol galvanómetru d'espeyu de Thomson. Whitehouse siguía sosteniendo que yeren los sos aparatos los que suministraben el serviciu y empezó a recurrir a midíes desesperaes pa remediar dalgunos de los problemes. Solo consiguió estropiar el cable cuando-y aplicó 2000 V. Cuando'l cable falló dafechu, Whitehouse foi despidíu, anque Thomson punxo oxeciones y foi reprendíu pola xunta por cuenta de la so interferencia. Darréu, Thomson llamentó aceptar con demasiada facilidá munches de les propuestes de Whitehouse y nun oxetalu con abonda enerxía.
Establecióse una comisión conxunta d'investigación pola Xunta de Comerciu y la Compañía Telegráfica Atlántica. La mayor parte de la culpa pol fracasu del cable recayó en Whitehouse. El comité atopó que, a pesar de que los cables submarinos yeren bien conocíos pola so falta de fiabilidad, la mayor parte de los problemes surdieron por causes conocíes y evitables. Thomson foi nomáu como unu de los componentes d'un comité de cinco miembro pa encamentar una especificación pa un nuevu cable. El comité informó n'ochobre de 1863.
En xunetu de 1865, Thomson embarcó na espedición de tendíu de cables del SS Great Eastern, pero'l viaxe foi otra vegada escorríu por problemes téunicos. El cable perdióse dempués que se tendieren 1900 km y l'espedición tuvo que ser abandonada. Una nueva espedición en 1866 llogró tender un nuevu cable en dos selmanes y dempués dir recuperar y completar el cable de 1865. La iniciativa agora celebróse pol públicu como un trunfu y Thomson esfrutó d'una gran parte de la adulación. Xunto colos otros direutores del proyeutu, foi nomáu caballeru el 10 de payares de 1866.
Pa esplotar los sos inventos de señalización de cables submarinos llongures, Thomson entró nuna sociedá con CF Varley y Fleeming Jenkin. En collaboración con esti postreru, tamién escurrió un expedidor de cinta automáticu, una especie de llave telegráfica pa unviar mensaxes por un cable.
Termodinámica
En 1848, Thomson yá se ganara una reputación como científicu precoz y rebelde cuando asistió a la xunta añal de l'Asociación Británica pa la Meyora de la Ciencia en Oxford. Nesa xunta oyó a James Prescott Joule faer otru de les sos, hasta agora, ineficaces intentos por desacreditar la teoría calórica del calor y la teoría de la máquina térmica basada nella por Sadi Carnot y Émile Clapeyron. Joule abogó pola convertibilidad mutua del calor y el trabayu mecánicu y de la so equivalencia mecánica.
Thomson taba intrigado pero escépticu. Anque sentía que los resultaos de Joule esixíen una esplicación teórica, replegóse sobre la escuela de Carnot-Clapeyron con un compromisu entá más fondu. Predixo que'l puntu de fusión del xelu tenía que cayer cola presión; otra manera, la so espansión por conxelación podría ser aprovechada nun móvil perpetuu. Les confirmaciones esperimentales nel so llaboratoriu fixeron enforma pa reafitar les sos creencies.
En 1848, estendió la teoría de Carnot-Clapeyron entá más lloñe al traviés de la so insatisfaición sobre que'l termómetru de gas aprovía solo una definición operativa de la temperatura. Propunxo una escala de temperatura absoluto na cual una unidá de calor que pasara d'un cuerpu A a una temperatura T° de la so escala, a un cuerpu B a una temperatura (T-1)°, produciría'l mesmu efeutu mecánicu (trabayu) pa cualquier númberu T. Asemeyada escala tenía que ser dafechu independiente de les propiedaes físiques d'una sustancia específico. Emplegando esti tipu de "cayida", Thomson postuló que'l puntu podría algamar cuando non pudiera tresferise más calor (enerxía calorífica), el puntu del "cero absolutu" col cual especuló en 1702 Guillaume Amontons. "Reflexones sobre'l motor potencial del calor", obra publicada por Carnot en francés en 1824, l'añu nel que nació Lord Kelvin, utilizó (-276) como valor envaloráu pa la temperatura del "cero absolutu". Thomson usó datos publicaos por Regnault para cubicar la so escala, en contra de les midíes establecíes.
Na so publicación Thomson escribió:
Pero, nuna nota xunto a la páxina, señaló les sos primeres duldes sobre la teoría calorífica, refiriéndose a los sorprendentes descubrimientos de Joule. Sosprendentemente, Thomson nun unvió a Joule una copia del so artículu, pero cuando finalmente Joule lleer, escribió a Thomson el 6 d'ochobre, reclamando que los sos estudios demostraren la conversión de calor en trabayu, pero que taba entamando esperimentos adicionales. Thomson respondió'l 27 d'ochobre, revelando que taba entamando los sos propios esperimentos cola esperanza d'una reconciliación de los sos dos puntos de vista.
Thomson volvió criticar la publicación orixinal de Carnot y lleó el so analís a la Royal Society d'Edimburgu en xineru de 1849, inda convencíu de que la teoría yera fundamentalmente sólida. Sicasí, anque Thomson nun llevó a cabu nengún nuevu esperimentu, nos dos siguientes años amosóse cada vez más insatisfechu cola teoría de Carnot y más convencíu de la de Joule. En febreru de 1851, sentar a articular los sos nuevos pensamientos. Sicasí, nun taba seguru de cómo formular la so teoría, y l'artículu pasó por dellos borradores primero que se decidiera por un intentu de reconciliar les de Carnot y Joule. Mientres el so reescritura, tuvo de considerar unes idees que darréu daríen llugar a la Segundu principiu de la termodinámica segunda llei de la termodinámica. Na teoría de Carnot, el calor perdío perdíase absolutamente, pero Thomson sostuvo que "perdíase irreversiblemente pa los humanos, pero nun se perdía nel mundu físicu". Per otra parte les sos creencies relixoses lleváronlu a especular alrodiu de la muerte térmica del universu.
Na publicación final, Thomson retirar d'una salida radical y declaró "la teoría completa de la fuercia motriz del calor fundir en ...dos... proposiciones, debíes respeutivamente a Joule, y a Carnot y Clausius." Thomson pasó a formular d'esta forma la segunda llei:
Nel informe, Thomson sofitó la teoría de que'l calor yera una forma de movimientu pero almitió qu'había estáu influyíu solo pol pensamientu de Sir Humphry Davy y los esperimentos de Joule y Julius Robert von Mayer, calteniendo que la demostración esperimental de la conversión de calor en trabayu inda quedaba por faer.
Asina Joule lleó l'informe, escribió a Thomson colos sos comentarios y entrugues. D'esta miente empezó una provechosa collaboración epistolar ente los dos homes: Joule realizando esperimentos y Thomson analizando los resultaos y suxuriendo más esperimentos, que duró dende 1852 a 1856. Los sos descubrimientos, incluyíu'l efeutu Joule-Thomson, dacuando llamáu efeutu Kelvin-Joule, y la publicación de los resultaos fixeron enforma pa llograr l'aceptación xeneral del trabayu de Joule y de la teoría cinética.
Thomson publicó más de 650 artículos científicos y solicitó 70 patentes (non toes fueron publicaes). No que fai a la ciencia, Thomson escribió lo siguiente:
Estimación de la edá de la Tierra
left|miniatura|Dibuxo de Kelvin pol [[Leslie Ward|caricaturista Spy en 'Vanity Fair'', 1897]] Thomson foi un creyente devotu del Cristianismu mientres tola so vida; l'asistencia a la capiya foi parte de la so rutina diaria. Pensaba que la so fe cristiana sofitaba ya informaba les sos obres científiques, lo cual rescampla pol so discursu a la xunta añal de la Sociedá d'Evidencia Cristiana en 23 de mayu del 1889.
Unu de los exemplos más claros d'esta interacción atopar na so estimación de la edá de la Tierra. Dáu'l trabayu de la so mocedá sobre la Tierra y el so interés na conducción del calor, nun ye nenguna sorpresa qu'escoyera investigar l'enfriamientu de la Tierra y derivar de los sos cálculos en inferencias históriques sobre la edá de la Tierra. Thomson foi creacionista nun sentíu ampliu, pero nun foi un "xeólogu del diluviu". Sostuvo que les lleis de la termodinámica funcionaben dende los principios del universu y previo un procesu dinámicu que vio la organización del sistema solar y otres estructures, siguíes por una "muerte térmica" paulatina. Desenvolvió la opinión de que la Tierra taría demasiáu caliente pa sostener la vida y oldear col del uniformitarianismo, que les condiciones permanecieren constantes dende'l pasáu infinitu. Sostuvo que "Esta Tierra, de xacíu hai unos millones d'años, foi un globu incandescente..."
Consideró que la Tierra fuera primeramente una esfera a temperatura homoxéneo, dafechu fundida, y que dende entós s'había alloriáu esfreciendo pola superficie, siendo'l calor tresportáu por conducción. La idea yera que, col pasu del tiempu, el gradiente térmicu na superficie terrestre diba menguando colo que, a partir de los datos esperimentales de dichu gradiente, podía atopase la edá de la Tierra. A partir d'eses presunciones y los datos topó una edá d'ente 24 y 100 millones d'años, en gran desalcuerdu coles estimaciones per parte de los xeólogos qu'envaloraben necesaria una edá enforma mayor, pero acordies coles de los astrónomos, que consideraben que'l Sol nun podía tener más de 100 millones d'años. Dáu'l so enorme prestíu, esta determinación de la edá de la Tierra foi bien respetada polos científicos de la dómina, constituyendo unu de les principales estorbises a la credibilidá de la teoría de Darwin. Esiste la creencia, llargamente estendida, de que'l desalcuerdu ente la cifra de Kelvin y l'anguaño aceptada como real (unos millones d'años) deber a que na dómina desconocía la esistencia de la radioactividá, afayada por Henri Becquerel en 1896, y qu'apurre una fonte de calor adicional. Esta creencia nació cuando Ernest Rutherford mentó esti fechu en 1904 nuna conferencia na que s'atopaba Thomson. La radioactividá ye una fonte adicional de calor que caltién la Tierra caliente. De tener en cuenta esto nos cálculos de Thomson, la estimación de la edá de la Tierra superara les unidá|2000}} millones d'años.
En realidá, el cálculu de Thomson resultó erróneu por cuenta de que consideró que'l calor yera tresportáu solo por conducción cuando, en realidá, la principal contribución ye por conveición. La conveición ye una de los trés formes de tresferencia de calor y caracterízase porque se produz al traviés del desplazamientu de partícules ente rexones con distintes temperatures, y produzse namái en materiales fluyíos. Unu de los antiguos collaboradores de Thomson, John Perry, afayó que la introducción de la conveición nes ecuaciones caltenía alzada'l gradiente de temperatura na corteza sólida cerca de la superficie, onde s'había midíu, anque trescurriera enforma tiempu. Perry señaló a Thomson esta posible fonte d'error, pero entraba en contradicción colo que se sabía del mantu terrestre (que pa les ondes sísmiques pórtase como un sólidu y, poro, nun podría haber conveición). Perry señaló qu'una sustancia puede portase como un sólidu al curtiu plazu y un líquidu al llargu plazu (p. ex. la cera), pero Thomson nun tuvo en cuenta les sos oxeciones y Perry, amigu de Thomson, nun aportunó al respeutu. Foi namái na década de 1960 cuando la esistencia d'un interior fluyíu de la Tierra, lo cual ye necesariu pa entender derivar continental, foi definitivamente aceptáu pola comunidá xeolóxica.
Pronunciamientos que depués se probaron falsos
Como munchos científicos, Thomson cometió dellos errores nes sos predicciones sobre'l futuru de la teunoloxía.
El so biógrafu Silvanus P. Thompson escribe, "Cuando s'anunció'l descubrimientu por Röntgen de los rayos X a finales del 1895, Lord Kelvin yera totalmente escépticu, y pensaba que l'anunciu yera un engañu... Los periódicos habíen estáu apinaos de les maravíes de los rayos de Röntgen, sobre los que Lord Kelvin yera intensamente escépticu hasta que Röntgen mesmu unvió-y un exemplar de la so autobiografía"; el 17 de xineru de 1896, dempués de lleelo y vistu les fotografíes, mandó una carta a Röntgen que dicía, "Nun hai necesidá de que-y diga que cuando lleí'l trabayu quedé ablucáu y encantáu. Nun puedo dicir namás agora que felicita-y calurosamente pol gran descubrimientu que fizo." Fadría que se -y radiografiara la mesma mano en mayu del 1896. (Ver tamién Rayos N).
El so pronósticu pa l'aviación práutica (los aviones más pesaos que l'aire) foi negativu. En 1896, refugó una invitación a ingresar na Sociedá Aeronáutica, escribiendo que "Nun tengo nin una molécula de fe na navegación aeronáutica, amás de pasiar en globu aerostáticu o la mira de bones resultancies pa delles de les pruebes de que tenemos noticies. Y en una entrevista pa un periódicu en 1902, predixo que "Nengún globu nin avión va tener ésitu na práutica."
La declaración "Agora nun queda nada nuevo qu'afayar na física. Tou lo que queda ye la midida cada vez más precisa" foi atribuyíu falsamente a Kelvin por munchos dende la década de 1980, o bien ensin citación o bien plantegando que lo dixo nun discursu a l'Asociación Británica pa la Meyora de la Ciencia (1900). Nun esiste evidencia de que Kelvin lo dixera, y la cita ye una paráfrasis d'Albert A. Michelson, quien en 1894 declaró: "... paez probable que la mayoría de los principios subxacentes hanse firmemente establecíu ... Un físicu eminente comentó que les verdaes futures de la ciencia física tiénense que buscar nel sestu díxitu a la derecha de la coma decimal. Declaraciones asemeyaes fueron realizaes enantes por otros, como Philipp von Jolly. L'atribución a un discursu de Kelvin en 1900 débese presuntamente un tracamundiu col so discursu "Dos nubes" a la Institución Real en 1900, nel que, al contrariu, señaló campos nos que darréu se veríen revoluciones.
En 1898, Kelvin predixo que solo quedaben 400 años d'osíxenu nel planeta, por cuenta de la tasa de quema de combustibles. Nel so cálculu, Kelvin supunxo que la fotosíntesis yera la única fonte d'osíxenu llibre; nun conocía tolos componentes del ciclu del osíxenu. Nun pudiera conocer toles fontes de la fotosíntesis: por casu, les cianobacteries proclorococcus -- que suponen más de la metá de la fotosíntesis marina -- que nun s'afayaron hasta 1986.
Historia de Sudán
thumb|right|250px|Antigües pirámides en Sudán. Conocíu na Antigüedá como Nubia, Sudán foi incorporáu pasu ente pasu al mundu árabe mientres la espansión islámica del sieglu VII. El sur, non controláu polos musulmanes, sufrió les incursiones de los cazadores d'esclavos.
Ente 1820 y 1822, Sudán foi conquistáu por Exiptu y anexonáu pa entrar, darréu, na esfera d'influencia británica. El Reinu Xuníu concedió-y la independencia en 1956. De magar, sufrió una guerra civil mientres los postreros 46 años, motivada en gran parte polos conflictos ente'l gobiernu musulmán y les fracciones cristianes y animistas que s'oponen a la xaria, o llei musulmana.
Prehistoria
Escontra l'octavu mileniu antes de Cristu, pueblos de cultura neolítica asitiárense n'aldegues fortificaes d'adobe nel actual territoriu de Sudán, que complementaben la caza y la pesca nel Nilu, cola recueya de ceberes y la ganadería. Investigaciones antropolóxiques y arqueolóxiques indiquen que mientres el periodu predinástico Nagada, les poblaciones de Nubia y l'Altu Exiptu yeren étnicamente y culturalmente casi idénticos, según los sistemes d'evolución de la realeza faraónica escontra'l 3300 e.C.
Cultures antigües y clásiques
thumb|200px|[[Baxorrelieve esculpíu nuna de les pirámides de Meroe.]]
El primer rexistru históricu del norte de Sudán provién de fontes exipcies, que describen la tierra enagües enriba del primer tabayón del Nilu, denomada Kush, como una zona "miserable", que daten del tercer mileniu e.C. Al traviés de los sieglos, desenvolvióse'l comerciu escontra les actuales tierres de Sudán. Caravanes provenientes d'Exiptu llevaben granu a Kush y volvíen ríu abajo, a Asuán, con marfil, inciensu, cueros y cornalina (una piedra usada tantu na xoyería y como en puntes de flecha). Los Gobernadores d'Exiptu en particular, valoraben Nubia pol so oru y polos soldaos qu'engrosaben les files del exércitu del faraón. Dacuando, mientres l'Imperiu Antiguu, espediciones militares exipcies enfusaron en Kush.
Tres reinos kushitas y meroíticus, incluyendo'l de Napata y la cultura de Ballana establecer nel norte y centru del territoriu que güei ye Sudán dende tiempos antiguos, la rexón foi llamada tamién como'l Reinu de Nubia y eses civilizaciones floriaron principalmente sobre'l ríu Nilu dende la primera hasta'l sestu tabayón. Estos reinos fueron influyíos pol antiguu Exiptu, y depués ellos influyeron al Antiguu Exiptu. Ello ye que les fronteres del Antiguu Exiptu y los reinos sudaneses fluctuaban bastante y lo que ye agora'l terciu superior del Norte de Sudán foi mientres tiempos antiguos indistinguible del Alto Exiptu.
Mientres l'Imperiu romanu, la frontera sur d'Exiptu sufrió diverses incursiones de guerreros nubios. Intentando pacificar la zona l'emperador Diocleciano, reconoció a los meroíticus como federaos (fœderatii) del Imperiu. En tol periodu, esistió un importante venceyu comercial ente dambos, llegándose a formar unidaes militares romanes con mercenarios nubios. Naquel periodu, llevar a cabu la espedición d'un xeneral romanu dende Exiptu hasta Ḥartum. Hacia l'añu 298 los romanos abandonaron la zona fronteriza con Nubia.
Cristianismu en Nubia
Nel añu 350 el reinu meroíticu foi invadíu y desfechu pol reinu etíope d'Aksum. A partir d'entós Nubia dio pasó a 3 nuevos reinos: Nobatia, Makuria y d'Aloa, convirtiéndose nos herederos políticu y cultural del reinu meroítica, nos cualos el cristianismu yera la relixón oficial. Nobatia nel norte, tenía la so capital en Faras, no que güei ye Exiptu, Makuria tenía la so capital en Dunqulah, l'antigua ciudá a veres del Nilu a unos 150 quilómetros al sur de la moderna Dunqulah, y Aloa, nel corazón de la vieya Meroe, nel sur, tenía la so capital en Sawba. Nos trés reinos, aristocracies guerreres gobernó poblaciones meroítica de les cortes reales, onde los funcionarios llevaben títulos griegos emulando la corte bizantina.
Emmett Dalton
Emmett Dalton (3 de mayu de 1871 – 13 de xunetu de 1937) yera un foraxíu estauxunidense, lladrón de trenes y miembru de la Banda de los Dalton nel Vieyu Oeste. Como parte del asaltu mallográu de los Dalton a dos bancos en Coffeyville (Kansas), sobrevivió a pesar de recibir 23 balazos. Dempués de sirvir 14 años na cárcel pol delitu, Dalton aprovechó la so notoriedá pa escribir llibros y convertise n'actor en Hollywood.
Historia de Sudán
Cristianismu en Nubia
thumb|left|Estazo d'un antiguu manuscritu nubiu. Les primeres referencies de los reinos socesores de Nubia figuren nes narraciones de los autores griegos y coptos sobre la conversión de los reis de Nubia al cristianismu nel sieglu VI. Según la tradición, un misioneru unviáu pola emperatriz bizantina Teodora llegó a Nobatia y empezó a predicar l'evanxeliu alredor de 540. Ye posible que'l procesu de conversión empezara antes, sicasí, so la égida de los misioneros coptos d'Exiptu. Los reis de Nubia aceptaron el cristianismu monofisista prauticar n'Exiptu, reconociendo l'autoridá espiritual del patriarca coptu d'Alexandría sobre la ilesia de Nubia.
Emmett Dalton
Primeros años y carrera
Dalton nació de Lewis (16 de Feb. de 1826-16 de Jul. de 1890) y Adeline Dalton (15 de Sep. de 1835-24 d'En. de 1925) y yera el más nuevu de los hermanos Dalton. Los sos hermanos:
Omar Epps
Omar Epps ye un actor, músicu y cantante de hip hop principalmente reconocíu pola so interpretación del Dr. Eric Foreman na serie televisiva House M. D.. Estudió nel Institutu de Música y Artes Dramátiques de Nueva York. Desque llogró'l so primer papel na película “Juice” en 1992 nun dexó de trabayar pa la pequeña y gran pantalla. Yera miembru d'un grupu de hip hop llamáu Da Wolfpack y baillarín del repartu de Queen Latifah. Participó con papeles secundarios en diversos filmes y series de televisión.
Historia de Sudán
Cristianismu en Nubia
Una xerarquía de los obispos nomaos pol patriarca coptu y consagrada n'Exiptu dirixó les actividaes de la ilesia y exerció un poder secular considerable. La ilesia determinó una monarquía sacerdotal, lo que confirma la llexitimidá de la so llinia real. Al empar que'l monarca protexía los intereses de la Ilesia.
Emmett Dalton
Primeros años y carrera
La empresa criminal de la Banda de los Dalton foi terminada'l 5 d'ochobre de 1892, cuando intentaben robar dos bancos al empar en Coffeyville (Kansas). Cuatro de la banda fueron asesinaos nel tirotéu subsiguiente. Emmett Dalton sobrevivió al ataque pero recibió 23 balazos. Foi condergáu a cadena perpetua na penitenciaría de Lansing (Kansas) ya indultáu dempués de catorce años. Treslladóse a California, onde incursionó na actuación enantes d'arreyase en bienes raíz, morriendo a la edá de sesenta y seis. Taba casáu con Julia Johnson Dalton, quien-y sobrevivió. En 1918, interpretar a sigo mesmu na versión cinematográfica del so llibru Beyond the Law.
Historia de Sudán
Cristianismu en Nubia
L'apaición del cristianismu en Nubia reabrió les canales escontra les civilizaciones del mediterraneu, anovando los llazos culturales ya ideolóxicos de Nubia con Exiptu. La Ilesia promovió l'alfabetización, al traviés del cleru exipciu entrenáu, per mediu d'escueles monástiques y catedralicies. L'usu del griegu na lliturxa col tiempu dio pasu a la llingua nubia, que foi escrita con un alfabetu local, que combinaba elementos d'escritos coptos y meroíticu antiguos. La llingua copta, ello ye qu'empezó a apaecer coloquialmente en círculos eclesiásticos y seculares. Amás, antigües inscripciones indica la esistencia d'una amplia conocencia de griegu coloquial, que siguió en Nubia en feches tan tardíes como'l sieglu XII. A partir del sieglu VII, sicasí, l'árabe foi ganando importancia nos reinos de Nubia, especialmente como un mediu pal comerciu.
Los reinos cristianos de Nubia que sobrevivieron mientres munchos sieglos, algamaron el so puntu más altu de prosperidá y poder militar nos sieglos IX y X. Sicasí, el invasores musulmanes árabes, qu'en 640 conquistaren Exiptu, plantegen una seria amenaza pa los reinos cristianos de Nubia, pos el país atopóse dixebráu de la cristiandá europea y asiática.
Emmett Dalton
Primeros años y carrera
En 1931, publicó When the Daltons Rode, que más tarde se convirtió nuna película de 1940 protagonizada por Randolph Scott. Emmett Dalton foi interpretáu por Frank Albertson.
Na cultura popular
En 1954, l'actor Robert Bray interpretó a Emmett Dalton nel episodiu "The Dalton Gang" de la serie de televisión western sindicada, Stories of the Century, protagonizada por Jim Davis como'l detective ficticiu del Ferrocarril Suroeste Matt Clark. L'actor Tyler MacDuff interpretó a Emmett Dalton nel episodiu de 1957 de seriar drama documental de CBS You Are There tituláu "The End of the Dalton Gang (5 d'ochobre de 1892)." Una caricatura de Dalton apaeció nel álbum de 1954 de Lucky Luke Hors-la-loi onde ye representáu como'l más altu de los hermanos Dalton. Nel álbum amuésase'l desastrosu doble asalto a un bancu de Coffeyville, Kansas, pero distintu a lo qu'asocedió, Emmett Dalton ye vistu asesináu xunto colos sos hermanos, que tamién inclúin a Bill Dalton qu'en realidá nunca tomó parte nel ataque. La tumba de Emmet ye descrita nel panel final de la hestoria xunto colos sos hermanos y un lletreru que diz: "Los Dalton morrieron coles botes puestes". Cada tumba tien el sombreru del so respeutivu propietariu asitiáu nel crucifixu con Bill Dalton tando estrozáu a balazos. Emmett remanez nun cartelu de búscase en Les Cousins Dalton el so personaxe de más alto de los Hermanos Dalton siendo asumíu por Averell Dalton
Historia de Sudán
La islamización de Nubia
Una clase de mercaderes árabes estableciéronse y apoderaron la economía na Sudán feudal. Importantes reinos nos siguientes 1.200 años incluyíen a los yá mentaos de Nobatia, Makuria y Alodia, al rematar la Edá Media estos reinos atopábense yá suplantaos pol islámicu Sultanatu de Sennar.