cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ronaldo
Vida privada
Tamién a finales de 2007 venceyóse-y con un casu de pagu a un brasilanu travestido, que rápido foi desmentíu pol mesmu Ronaldo nuna conferencia de prensa. N'abril de 2008 salió a la lluz un la investigación de la Policía brasilana sobre'l casu: Ronaldo contratara a tres prostitutes, a quien pagó 600 dólares por adelantao. Pero una vegada taben los cuatro na mesma habitación, Ronaldo afayó que les meretrices resultaron ser travestis, quien chantajearon al futbolista pidiéndo-y 30.000 dólares en cuenta de nun penerar el socesu a la prensa y acusa-y de consumir cocaína. Según un documentu presentáu pol líder de los travestis, Ronaldo apurriría-y un coche en llugar de la suma; darréu'l futbolista denunció los fechos.
Casáu con María Beatriz Antony, tien dos fíos y vive en São Paulo. N'avientu de 2010, dempués d'una prueba de paternidá, Ronaldo reconoció un neñu de cinco años, frutu d'un alcuentru con Michele Umezu, una camarera que lu atendía mientres la xira del Real Madrid en Xapón mientres la pretemporada de 2004. Ronaldo conoció a Umezu dos años enantes, en 2002, cuando foi a Tokiu p'apostar la final de la Copa Intercontinental col Real Madrid. El delanteru declaró que “cuatro yá ye enforma”, provocando'l so “zarru de la fábrica” y revelando, el 26 d'avientu de 2010, qu'apocayá se realizó una vasectomía.
Ronaldo ye amás embaxador de Bona Voluntá de la ONX. Na ocupación efectiva de dichu cargu, visitó diverses árees del mundu, como Ramala, pa participar n'actividaes en beneficiu de los menos favorecíos.
Ronaldo ye unu de los futbolistes más consagraos del mundu, consideráu una lleenda viviente del deporte. Anguaño retiráu del fútbol esfruta prauticar el póker, onde espera ser parte de la famosa xira mundial de la marca PokerStars y xugar al llau de los xugadores de póker de más altu nivel nesti tornéu. Enagora, Ronaldo emprestó la so imaxe n'anuncios publicitarios de PokerStars.
Clubes
20px Actualizáu d'alcuerdu al postreru partíu xugáu'l 2 de febreru de 2011.
Fonte: Transfermarkt - ESPN Deportes - Soccerway.
Seleiciones
20px Actualizáu d'alcuerdu al postreru partíu xugáu'l 7 de xunu de 2011.
Resume Estadísticu
20px Actualizáu d'alcuerdu al postreru partíu xugáu'l 7 de xunu de 2011.
Hat-tricks
Partíos nos qu'anotó trés o más goles: 20px Actualizáu d'alcuerdu al postreru partíu xugáu'l 8 de xunetu de 2009.
Manabu Sugiyama
Manabu Sugiyama (杉山 学; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Rexistru llingüísticu
El rexistru llingüísticu ye'l conxuntu de variables contextuales, sociollingüísticas y d'otru tipu que condicionen la manera en qu'una llingua ye usada nun contestu concretu. Dientro de los factores variables que caractericen el rexistru llingüísticu tenemos:
Clases de rexistros llingüísticos
Los rexistros llingüísticos ordenar acordies colos siguientes factores principales o variables contextuales:
Formalidá
La formalidá d'una situación tien que ver col fechu de que nella se dexe un usu más creativu o abiertu de la llingua o que, otra manera, recúrrase predominantemente a "fórmules" o "guiones" específicos, consideraos fayadizos pa esa situación. En función del grau de formalidá llamáu dacuando grau de ritualización porque la interacción comunicativa dacuando procede por una serie de pasos o "ritos" preestablecidos—, estremar ente rexistros formales o informales:
Deriváu del rexistru llingüísticu informal, ta tamién el llinguaxe vulgar, carauterizáu pola so probeza léxica, el so usu incorreutu de la llingua y l'empléu d'elementos llingüísticos rudimentarios. El xíriga o xíriga son formes especializaes de llingua con un léxicu específicu, o onde les pallabres comunes usar nun sentíu acutáu más específicu.
Especialización
Cuando l'audiencia destinataria d'un discursu o testu ta formada por persones que'l so nexu común ye una actividá especializada o una actividá profesional específica, ye frecuente l'usu d'un léxicu específicu. Acordies con el grau d'especialización, podemos estremar ente situaciones profesionales o estándar:
Rexistru y control del enunciáu
Nes variedaes diafásicas, les diferencies de rexistru manifestar nos tipos d'enunciáu qu'ellabora'l emisor. Pa crealos, este realiza determinaes eleiciones llingüístiques controlando les sos emisiones.
Los rexistros bien formales, que suelen llamase solemnes o ritualizados, son propios de situaciones de gran imposición protocolaria. Nel estremu opuestu asítiense los rexistros altamente informales o íntimos, qu'imponen escases restricciones llingüístiques. Ente unos y otros, atópense los actos públicos y los actos académicos, qu'esixen un rexistru eleváu; los alministrativos o comerciales, con un rexistru causal; y les situaciones d'ámbitu priváu, qu'imponen un rexistru informal.
Takahiro Natsuga
Takahiro Natsuga (夏賀 高弘, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Soichi Shimane
Soichi Shimane (島根 聡一; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Abisara
Abisara ye un xéneru de caparines de la familia Riodinidae.
Descripción
La especie tipu ye Abisara kausambi Felder, C y R Felder, 1860, según designación posterior realizada por Scudder en 1875.
Diversidá
Esisten 28 especies reconocíes nel xéneru, 12 d'elles tienen distribución afrotropical.
Plantes hospederes
Les especies del xéneru Abisara aliméntense de plantes de les families Fabaceae, Myrsinaceae. Les plantes hospederes reportaes inclúin los xéneros Peltophorum, Ardisia, Embelia, Maesa.
Adriana Muñoz
Adriana Blanca Cristina Muñoz De Albora (Santiago, 25 de setiembre de 1948) ye una socióloga y política chilena. Anguaño ye senadora de la República de Chile dende'l 11 de marzu de 2014. Exerció como diputada y foi la primer muyer n'exercer el cargu de presidente de la Cámara de Diputaos de Chile, ente 2002 y 2003. En 2013 foi escoyida como senadora pola Cuarta Circunscripción de Coquimbo pal periodu 2014-2022.
Biografía
Los sos estudios secundarios realizar nel colexu de les Relixoses Pasionistas "Jesús de Nazarenu". Rematada la so etapa escolar, en 1966 ingresó a la Universidá de Chile, onde se tituló en Socioloxía en 1971. Darréu, tando exiliada en Austria, convalidó los sos estudios y efectuó un Magister en Socioloxía na Universidá de Viena. Depués, un Master en Ciencies Polítiques nel Institutu d'Estudios Cimeros d'esi mesmu país. En 1982 foi candidata al Doctoráu en Ciencies Polítiques y Socioloxía na Facultá de Ciencies Sociales de la mesma Casa d'Estudios.
Casóse con Aníbal Venecianu y tuvieron un fíu. Ta dixebrada.
Entamos y exiliu
Empecipió les sos actividaes polítiques en 1967 al ingresar al Partíu Socialista de Chile. Al añu siguiente foi escoyida delegada de la Escuela de Socioloxía, ante la Federación d'Estudiantes de la Universidá de Chile, FECH, hasta 1970.
En 1973, depués del golpe d'Estáu del 11 de setiembre d'esi añu, partió al exiliu, aniciándose en Viena, Austria, hasta 1982. Mientres esi periodu trabayó como Investigadora Asociada nel Proyeutu "Austria nel Sistema Económicu Internacional" del Institutu Austriacu de Política Internacional, en Luxemburgu, ente los años 1978 y 1982. Tamién, ente 1978 y 1979, exerció como Investigadora pa postular al títulu de Diplomada en Ciencies Polítiques d'Investigación.
Regresu a Chile
De regresu en Chile, en 1982, volvió a entamar les sos actividaes polítiques; en 1986 incorporar a la Comisión Política del Partíu Socialista de Chile; en 1987 participó como fundadora del Partíu pola Democracia, PPD; y asumió la Vicepresidencia Metropolitana; ente 1988 y 1990 foi presidenta de la Federación de Muyeres Socialistes; y ente 1991 y 1992 vicepresidenta del Partíu pola Democracia.
Paralelamente, desenvolvió llargamente la so carrera profesional al participar en numberosos proyeutos ya investigaciones. Ente éstos, destaquen: Proyeutu "Formes del Insertamientu de la Muyer de Sectores Populares al Trabayu Informal Urbanu", del que foi Asistente d'Investigación (CEM, 1984-1985); Investigación "Problemes del Desarrollu Local na Rexón Metropolitana", del que foi Investigadora (VECTOR, 1984-1985); Proyeutu "Sofito Talleres Granibles Muyeres Pobladores", del que foi Investigadora principal (CEM, 1987-1989) y Proyeutu "Centru de Capacitación Teunolóxicu pa la Muyer", del que foi responsable na Área Económica y de Trabayu (CEM, 1988-1989). Amás, n'avientu de 1987 fundó l'Institutu de la Muyer.
Diputada
N'avientu de 1989, foi electa diputada pola Rexón Metropolitana, Distritu Nᵘ6 de Llomba, Lampa, Tiltil, Quilicura y Pudahuel, en representación del Partíu pola Democracia (PPD), pal periodu de 1990 a 1994. Foi miembru de les Comisiones de Trabayu y Seguridá Social, presidiéndola y de Réxime Internu, Alministración y Reglamentu. Amás, participó de la Comisión Investigadora sobre Bienes del Congresu. Ente 1990 y 1991 foi Xefa del Comité del Partíu Socialista.
N'avientu de 1997 foi nuevamente escoyida diputada, esta vegada pola Rexón de Coquimbo, Distritu Nᵘ9 de Canela, Combarbalá, Illapel, Los Vilos, Monte Patria, Punitaqui y Salamanca, pal periodu de 1998 a 2002. Paralelamente, ente 1997 y 1999, foi miembru de la Directiva Nacional del PPD y miembru de la so Comisión Política. Integró les Comisiones de Trabayu y Seguridá Social y de Familia.
Paralelamente, foi vicepresidenta del Colexu de Sociólogos. Amás, foi parte del Conseyu Directivu de la Concertación de Muyeres pola Democracia.
N'avientu de 2001 foi escoyida diputada en representación del Partíu pola Democracia (PPD), pal periodu 2002 a 2006 pol Distritu Nᵘ 9 de la IV Rexón de Coquimbo, correspondiente a les Comuñes de Monte Patria, Combarbalá, Punitaqui, Illapel, Salamanca, Los Vilos y Canela. Dende'l 11 de marzu de 2002 al 13 de marzu de 2003 foi Presidente de la Cámara de Diputaos de Chile, fechu bien significativu, por ser la primer muyer nel país, n'asumir tal cargu. En xunetu de 2004, integra la Comisión de Trabayu y Seguridá Social; la Comisión Especial sobre Zones Estremes del País y la Comisión Investigadora sobre Derechos de los Trabayadores.
N'avientu de 2005 foi reelecta Diputada, pal periodu 2006 a 2010, pol Distritu Nᵘ 9 de la IV Rexón de Coquimbo, correspondiente a les Comuñes de Monte Patria, Combarbalá, Punitaqui, Illapel, Salamanca, Los Vilos y Canela. Integra les comisiones de Trabayu y Seguridá Social; y preside la de Familia. Ye miembru de la Comisión Especial qu'Establez Beneficios pa los Discapacitaos; Comisión Investigadora Asesoríes Efectuaes en Reparticiones Gubernamentales.
París-Roubaix
La París-Roubaix (tamién conocida "L'infiernu del norte" o "La Clásica de les clásiques") ye una carrera d'un día profesional de ciclismu en ruta que s'apuesta na zona septentrional de Francia. Percuerre un trayeutu dende Compiègne, ciudá próxima a Rexón parisina, hasta'l velódromu de Roubaix, na rexón d'Altos de Francia, d'ende'l so nome. Celébrase'l segundu domingu d'abril, una selmana dempués del Tour de Flandes, y pertenez al calendariu UCI WorldTour, máxima categoría de les carreres profesionales.
Considerada como una de la pruebes ciclistes más dures del mundu, parir-Roubaix apostar por vegada primer en 1896, lo que la convierte nuna de les carreres más antigües qu'entá permanecen nel calendariu internacional. Dende la so creación, la carrera viose atayada en dos causes por cuenta de los dos guerres mundiales: dende 1915 hasta 1918 y dende 1940 hasta 1942.
Ye'l terceru de los denominaos "monumentos del ciclismu" (Milán-Sanremo, Tour de Flandes, Liexa-Bastogne-Liexa y Giro de Lombardía) y ye el segundu y últimu monumentu de pavé de temporada. Tamién ye la postrera clásica de tramos empedriaos del calendariu UCI WorldTour.
Amás de el so llagu quilometraxe (260 km aprox.), el Infiernu del Norte carauterizar polos sos 50 quilómetros de pavé, gran aliciente y dificultá de la carrera, que tán partíos en sectores ente los últimos dos tercios de la ruta.
Con cuatro trunfos, son dos los ciclistes que tienen el récor de victories na prueba: los belgues Roger De Vlaeminck (1972, 1974, 1975 y 1977) y Tom Boonen (2005, 2008, 2009 y 2012).
Ta entamáu por Amaury Sport Organisation (RUSTO) y dende 1967 y 2003 la carrera cunta con una versión sub-23 y junior.
Nacencia y primer edición
Aquella primer edición salió'l 19 d'abril del Bois de Boulogne, al norte de París, pa cubrir los más de 300 quilómetros que lu dixebraben de Roubaix. El so primer ganador foi l'alemán Josef Fischer y el premiu que recibió foi de 1000 francos franceses.
Evolución y percorríu
Formaba parte de la Copa del Mundu de ciclismu dende la so puesta en marcha, en 1989, hasta la desapaición d'esta tres la temporada de 2004.
Lo que convierte a la París-Roubaix nuna carrera única ye la estrema durez del terrén pol que s'apuesta, el pavés. Magar que esisten otres pruebes que trescurren por tramos empedriaos, nenguna d'elles atropa tantos quilómetros sobre esti tipu de superficie, rondando siempres, según el percorríu, los 50 quilómetros. Estos tramos, cerca de 30, que s'asoceden más o menos dende'l quilómetru 100 de la prueba hasta la mesma llocalidá de Roubaix, pueden llegar a rondar los 4 quilómetros y tán calificaos con estrelles, siendo aquellos de 5 estrelles los consideraos de mayor durez. Esta categorización establecer en función del trazáu del tramu, de la so distancia y del estáu en que s'atope'l pavés. Ente los más conocíos ta'l Monte de Arenberg y el Carrefour de l'Arbre, dambos, xunto al tramu de Mons-en-Pévèle, los únicos calificaos coles mentaes 5 estrelles.
Otres particularidaes d'esta carrera son el so llugar de finalización y el troféu que s'apurre al vencedor. Dende la so primer edición, la París - Roubaix remata nel velódromu de Roubaix. Los participantes, dempués de pasar per llinia de meta entá tienen que completar una vuelta completa al aniellu pa rematar la prueba. Cuando'l vencedor xube al podiu, el troféu que recibe ye un retruque de los miles d'adoquinos polos que tuvo que pasar pa llegar hasta ellí. Dende la celebración de la edición númberu 100, esiste un monumentu, reproducción del que s'apurre a los vencedores, na llocalidá de Roubaix.
Barru y cayíes
Pero si hai una imaxe simbólica de la estrema durez y singularidá d'esta carrera, son les cares llenes de folla de los corredores. Por cuenta de les feches en que s'apuesta, segundu domingu d'abril, una selmana xusto dempués del Tour de Flandes, ye habitual que, si nun llueve nel intre de la carrera, siquier facer nes hores o díes precedentes. Esti fechu, xuníu a que nos tramos de pavés, el polvu y el sable son muncho más abondosos que nuna carretera asfaltada, provoca que munchos quilómetros escurran por auténticu llamuergues. Esta peculiaridá, xunto a la estrechura de los tramos de pavés y la dificultá que corada circular por ellos, son la principal causa de les numberoses cayíes que tienen llugar tolos años. Y esta peculiaridá foi la que llevó a un corredor como Sean Kelly a afirmar que "una París-Roubaix ensin agua nun ye una auténtica París-Roubaix". thumb|La [[Trouée d'Arenberg.]] Como interés, apuntar que'l nomatu de "l'infiernu del norte" nun ta rellacionáu, orixinalmente cola durez de la prueba sinón col estáu en que'l percorríu quedó tres la conclusión de la I Guerra Mundial. Entós, un reporteru escribió nel so periódicu que los corredores habíen trevesáu "l'infiernu del norte".
París-Roubaix sub-23
Dende 1967 apuéstase tamién la París-Roubaix sub-23 (oficialmente: París-Roubaix Espoirs), que ye una París-Roubaix llindada a corredores sub-23, que s'apuesta a finales del mes de mayu.
Les sos primeres ediciones fueron amateur hasta la creación de los Circuitos Continentales UCI en 2005 formando parte del UCI Europe Tour, los dos primeros años na categoría 1.2 (última categoría profesional) y dempués na categoría específica creada en 2007 pa corredores sub-23, tamién dientro de la última categoría profesional: 2.1O.
Tien unos 180 km nel so trazáu, unos 80 km menos que la so homónima ensin llimitación d'edá, anque con similares carauterístiques.
A diferencia de la so homónima ensin llimitación d'edá, nun hai tao entamada por RUSTO (organizadora tamién del Tour de Francia ente otres). A partir del 2011, los organizadores, VC Roubaix, anunciaron que dexaríen d'entamar la carrera por cuenta de los altos costos de la seguridá. Una selmana dempués, RUSTO salió al rescate de la prueba y fíxose cargu d'ella.
París-Roubaix junior
Tamién s'apuesta la París-Roubaix junior, pa ciclistes de 17 y 18 años. La mesma cuérrese n'abril, el mesmu día de Parir-Roubaix y foi creada en 2003.
Palmarés
thumb|right|150px|[[Josef Fischer ganador de la primer edición del la París Roubaix.]] thumb|right|150px|[[Maurice Garin ganador en 1897 y 1898.]] 150px|thumb|[[Lucien Lesna ganador en 1901 y 1902]] 150px|thumb|[[Rik Van Steenbergen, ganador en 1948 y en 1952.]] thumb|upright=1.2|150px|[[Fausto Coppi ganador en 1950.]] 150px|thumb|right|[[Franco Ballerini, consiguió dos victories.]] thumb|right|150px|[[Johan Museeuw, el Lleón de Flandes, tien tres victories.]] thumb|150px|[[Tom Boonen, tien cuatro victories. Na imaxe apuesta la edición del 2008.]]
Palmarés per países
thumb|upright=1.5|El Pont Gibus
Estadístiques
{| width="100%"
Más victories
right|thumb|150px|[[Eddy Merckx ganador en trés causes.]] thumb|right|150px|[[Roger De Vlaeminck tien el récor de victories con cuatro.]]
Katsumi Otaki
Katsumi Otaki (大滝 勝巳; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Cosmoloxía
Cosmoloxía, del griegu κοσμολογία («cosmologuía», compuestu por κόσμος, /kosmos/, «cosmos, orde», y λογια, /loguía/, «tratáu, estudiu») concepción integral, denomada tamién filosofía de la naturaleza, ye la ciencia qu'estudia tou lo rellacionao col cosmos o universu.
thumb|250px|El [[Hubble Ultra Deep Field. Cuasi tolos puntos de lluz nesta imaxe son toos una galaxa. Esto ye namái una pequeña rexón d'un universu que podría contener hasta 200 mil millones de galaxes.]]
Contestu
La pallabra «cosmoloxía» foi utilizada per primer vegada en 1731 na Cosmoloxía generalis de Christian Wolff, l'estudiu científicu del universu tien una llarga historia qu'arreya a la física, l'astronomía, la filosofía, l'esoterismu y la relixón.
La nacencia de la cosmoloxía moderna puede asitiase en 1700 cola hipótesis de que les estrelles de la Vía Láctea pertenecen a un sistema estelar de forma discoidal, del cual el mesmu Sol forma parte; y qu'otros cuerpos nebulosos visibles col telescopiu son sistemes estelares similares a la Vía Láctea, pero bien alloñaos.
Cosmoloxía física
Cosmoloxía física entender pol estudiu del orixe, la evolución y el destín del Universu utilizando los modelos terrenales de la física. La cosmoloxía física desenvolvióse como ciencia mientres la primer metá del sieglu XX de resultes de los acontecimientos detallaos de siguío:
El Big Bang
A pesar de que'l modelu del Big Bang o «La Gran Esplosión», ye un modelu teóricu observacionalmente bastante robezu y llargamente aceptáu ente la comunidá científica, hai dellos aspeutos qu'inda queden por resolver:
Cosmoloxía relixosa
La cosmoloxía relixosa ye un delicáu alderique abiertu ente relixosos.
Cosmoloxía filosófica
En filosofía y metafísica, la cosmoloxía trata del universu consideráu como coleición de seres finitos, de la so esencia, orixe, lleis, elementos y atributos o calteres más importantes y xenerales:
Jim Thorpe
Thorpe yera d'ascendencia indíxena americana ya inmigrante europea. Criáu na nación Sac y Fox en Oklahoma, foi llamáu Wa-Tho-Huk, traducíu como "Senderu Brillosu". Xugó en dellos equipos de xugadores amerindios a lo llargo de la so carrera, y visitó pequeños pueblos rurales como xugador profesional de baloncestu con un equipu compuestu dafechu por indíxenes nativos estauxunidenses.
En 1950 foi nomáu l'atleta más grande de la primer metá del sieglu XX n'Estaos Xuníos por Associated Press (AP); en 1999 la mesma AP asitió-y como terceru na llista de los meyores atletes del país en tol sieglu XX.
Primeros años
La información avera de la nacencia, nome completu y antecedentes étnicos de Thorpe varien llargamente. Nació nel llamáu "Territoriu Indiu", pero nun s'atopó nenguna acta o certificáu que confirme los datos de la so nacencia. La opinión xeneralizada ye que nació'l 28 de mayu de 1888 cerca del pueblu de Prague, Oklahoma. El so nome apaez como "Jacobus Franciscus Thorpe" nel so certificáu de bautismu.
Los sos padres yeren d'ascendencia mestiza. El so padre, Hiram Thorpe, yera fíu d'un padre irlandés y madre perteneciente a la nación nativa Sac y Fox, ente que la so madre, Charlotte Vieux, yera fía d'un padre francés y madre potawatomi (descendiente del xefe Louis Vieux). Crióse como un integrante de la nación Sac y Fox y el so nome en llingua sac - fox yera Wa-Tho-Huk, traducíu como "Un camín allumáu por un gran rescamplu" o de manera más senciella "Senderu Brillosu". Como yera costume de los Sac y Fox, recibió'l nome por un socesu qu'asocedió mientres la so nacencia, nel so casu foi que la lluz del Sol allumó'l senderu que dirixía escontra la cabaña onde nació. La madre de Thorpe yera católica y crio al neñu dientro de la so fe, que caltuvo a lo llargo de la so vida adulta.
Xunto col so hermanu ximielgu, Charlie, Thorpe asistió al Sac and Fox Indian Agency School de Stroud, Oklahoma. Charlie ayudó-y na escuela, pero morrió de neumonía cuando tenía nueve años d'edá. Thorpe nun pudo asimilar perbién la muerte del so hermanu, polo que fuxó de la escuela en delles ocasiones. Hiram Thorpe entós unviar a la Haskell Indian Nations University, en Lawrence, Kansas, por que nun fuxir de nuevu. Cuando la so madre morrió por entueyos de partu dos años dempués, cayó nuna depresión fonda. Dempués de dellos discutinios col so padre, fuxó de la escuela pa trabayar nun ranchu de caballos.
En 1904, tornó col so padre y decidió asistir a la Carlisle Indian Industrial School en Carlisle, Pennsylvania. Foi entrenáu por Glenn Scobey "Pop" Warner, unu de los entrenadores de mayor influencia na era temprana del fútbol americanu y tuvo como compañeru d'universidá a William (Lone Star) Dietz. Más tarde, esi mesmu añu, Hiram Thorpe morrió d'envelenamientu por cuenta de la cangrena de la cual resultó infestáu dempués d'un accidente de cacería. Decidió nuevamente dexar los estudios, y tornó a trabayar en granxes mientres dellos años pa tornar dempués a Carlisle, onde empezó la so carrera atlética.
Carrera universitaria
thumb|left|150px|Thorpe col so uniforme de la escuela Carlisle Indian Industrial School, alredor de 1909. Dizse que Thorpe empezó la so carrera atlética en Carlisle en 1907, cuando pasiaba pela pista d'atletismu y venció a los Saltu d'altor saltadores d'altor de la escuela con un saltu improvisáu de 1,75 m. mientres vistía ropa de cai. L'atletismu nun foi l'únicu deporte nel que participó en dichu llugar; tamién compitió en fútbol americanu, béisbol, baloncestu, lacrosse, natación, ḥoquei sobre xelu, boxéu, tenis, arquería ya inclusive en baille de salón, ganando'l campeonatu intercolegial d'esta actividá de 1912. Dizse que Pop Warner amosábase reticente a dexar que la so estrella del atletismu participara nun xuegu de tanto contautu físicu como'l fútbol americanu. Sicasí, convencer por que-y dexara correr delles xugaes en contra del equipu defensivu de la escuela; Warner dio por fechu que sería baltáu fácilmente y arrenunciaría a la idea de xugar fútbol americanu. Thorpe "corrió pasando alredor y al traviés d'ellos non una, sinón dos veces". Dirixir escontra onde taba Warner y díxo-y, "Naide va baltar a Jim," mientres-y devolvía'l balón.
Thorpe ganó l'atención a nivel nacional n'Estaos Xuníos per primer ocasión en 1911. Xugando como running back, defensive back, placekicker y punter pal equipu de la escuela, anotó tolos puntos del equipu (cuatro goles de campu y un touchdown), sosprendiendo a Harvard por marcador de dieciocho a quince. El so equipu terminó con marca d'once a unu.
Al añu siguiente, dirixó a Carlisle al Campeonatu Nacional Universitariu, anotando venticinco touchdowns y un total de 198 puntos. La marca de 1912 de la escuela Carlisle incluyó una victoria por ventisiete a seis sobre l'equipu elitista militar d'Army. Nesi partíu, un touchdown de Thorpe de 92 yardes foi nulificado por una falta d'unu de los sos propios compañeros d'equipu; na siguiente xugada, Thorpe anotó otru touchdown, esti de 97 yardes.
El futuru Presidente Dwight Eisenhower (que xugó nel so contra nesa temporada) recordó-y nun discursu en 1961:
Foi escoyíu All-America tantu en 1911 como 1912 por Walter Camp.
El fútbol americanu yera (y siguió siendo) el deporte favorito de Thorpe. Solamente compitió de forma esporádica n'atletismu. Con too y con eso, l'atletismu convertir nel deporte pol que ganaría más fama.
Carrera olímpica
Pa los Xuegos Olímpicos de 1912 celebraos en Estocolmu, Suecia, dos nueves disciplines multi-eventos incluyir nel programa, el pentatlón y el decatlón. La prueba de pentatlón taba basada nel antiguu eventu griegu, que entamárase nos Xuegos Entrepolaos de 1906. La edición de 1912 consistiría del saltu de llonxitú, el llanzamientu de xavalina, los doscientos metros, el llanzamientu de discu y los mil quinientos metros.
El decatlón, tal como lo conoz anguaño yera un eventu dafechu nuevu nel atletismu ya incluyóse per primer vegada nestos Xuegos Olímpicos, a pesar de que fuera practicáu n'alcuentros atléticos n'Estaos Xuníos dende la década de 1880 y una nueva versión fuera presentada nel programa de los Xuegos Olímpicos de 1904. Los eventos del nuevu decatlón yeren llixeramente distintos de la versión estauxunidense. Dambos eventos paecíen apoderaos pa Thorpe, quien yera tan versátil qu'él solo representara a Carlisle en dellos alcuentros atléticos. Podía correr los cien yardes en diez segundos exactos, les 220 en 21,8, les 440 en 51,8, les 880 en 1:57, la milla en 4:35; los cientu venti yardes con valles altes en quince segundos, y les 220 yardes con valles baxes en venticuatro. Nel saltu de llonxitú podía algamar los 7,16 m y nel saltu d'altor 1,95 m. Amás, podía algamar los 3,35 m nel saltu con garrocha (o saltu con piértiga), los 14,25 m nel llanzamientu de pesu, los 49,68 m en llanzamientu de xavalina y los 41,45 m nel llanzamientu de discu.
Entró nes pruebes pa calificar nel equipu olímpicu de los Estaos Xuníos tantu pa pentatlón como decatlón. Fácilmente calificó, ganando tres eventos, y foi asitiáu dientro del equipu de pentatlón, que tamién incluyía al futuru presidente del Comité Olímpicu Internacional Avery Brundage. Namái había unos cuantos candidatos pal equipu de decatlón y les pruebes fueron atayaes.
Thorpe participaría nel so primer y únicu decatlón olímpicu. El récor olímpicu qu'impunxo de 8.413 puntos nun sería superáu en casi dos décades.
El calendariu de competencies nos Xuegos Olímpicos taba atestáu. Xunto col decatlón y el pentatlón, tamién participó nes competencies de saltu de llonxitú y d'altor. El primer eventu programáu foi'l pentatlón. Finalmente, apoderó la prueba, ganando cuatro eventos. Terminó en tercer llugar en llanzamientu de xavalina, un eventu nel que nun compitiera enantes de 1912, amás ganó la medaya d'oru nel pentatlón.
Esi mesmu día, llogró clasificar pa la final de saltu d'altor, terminando en cuartu llugar; remató nel séptimu llugar na prueba del saltu de llonxitú. L'últimu eventu foi'l decatlón, onde-y esperaba una fuerte competencia de parte del favoritu local, Hugo Wieslander. Sicasí venció fácilmente a Wieslander, rematando con una ventaya de casi setecientos puntos percima d'ésti. Terminó asitiáu ente los meyores cuatro participantes en tolos diez eventos. En xunto, de los quince eventos individuales de los dos competencies, llogró ganar ocho d'elles.
El so ésitu nun pasó desapercibíu nos Estaos Xuníos, y foi honráu con un desfile en Broadway. Más tarde recordaría: "Oyí a la xente glayando'l mio nome, y nun podía entender como una sola persona podía tener tantos amigos."
Amás de la so apaición n'atletismu, Thorpe tamién participó n'unu de los dos xuegos d'exhibición de béisbol sosteníos nos Xuegos Olímpicos de 1912, que presentaron a dos equipos compuestos por participantes de les pruebes d'atletismu del equipu olímpicu d'Estaos Xuníos. Nun yera la primer vegada que Thorpe garraba un bate, como se conocería bien llueu.
Discutiniu
250px|thumb|Jim Thorpe recibiendo una de les sos medayes d'oru en 1912. En 1913, les estrictes regles relatives al amateurismo yeren forzoses pa los atletes que participaben nos Xuegos Olímpicos. Los atletes que recibíen premios monetarios por competir, que yeren maestros d'educación física, o que compitieren primeramente en contra d'atletes profesionales, nun yeren consideraos amateurs y nun se-yos dexaba competir nos Xuegos Olímpicos.
A finales de xineru de 1913, periódicos d'Estaos Xuníos publicaron reportaxes asegurando que Thorpe xugara béisbol de forma profesional. Nun se sabe de manera fehaciente qué periódicu foi'l primeru en publicar esi reportaxe, pero Thorpe sí xugara béisbol profesional na lliga Eastern Carolina League para Rocky Mount, Carolina del Norte en 1909 y 1910, recibiendo pagos magros; supuestamente con pagos tan baxos como dos dólares por xuegu hasta trenta y cinco dólares per selmana. Ello ye que munchos xugadores universitarios regularmente pasaben el branu xugando profesionalmente, pero la mayoría (al contrariu de Thorpe), usaben dellos alies.
A pesar de que al públicu polo xeneral paecía nun tar interesáu nel pasáu de Thorpe, l'Amateur Athletic Union (AAU) y específicamente el so secretariu James E. Sullivan, tomaron el casu bien seriamente. Thorpe escribió una carta a Sullivan, na cual almitió xugar béisbol profesional:
La carta nun ayudar. La AAU decidió retira-y retroactivamente l'estatus de amateur y pidióse-y al Comité Olímpicu Internacional (COI) que fixera lo mesmo. Más tarde nesi añu, el COI decidió de manera unánime desaposiar a Thorpe de los sos títulos, medayes y premios olímpicos y declarar como profesional.
A pesar de que xugara por dineru, tantu la AAU como'l COI nun siguieron les regles pa una descalificación. El reglamentu pa los Xuegos Olímpicos de 1912 establecía que les protestes teníen de ser feches "dientro d'un marxe de trenta díes a partir de la ceremonia de clausura de los xuegos". El primer reportaxe publicáu nun periódicu nun apaeció hasta xineru de 1913, cerca de seis meses dempués de la conclusión de los xuegos n'Estocolmu. Sicasí, el oficiales del AAU y el COI desconocíen esta regla o decidieron inorala. Hai evidencies de que'l estatus amateur de Thorpe fuera cuestionáu muncho primero de los Xuegos Olímpicos, pero la AAU ignorara l'asuntu hasta que foi confrontada col mesmu en 1913.
L'únicu llau positivu de too esi asuntu ye qu'en cuanto foi declaráu como profesional, empezáronlu a llegar ufiertes de clubes profesionales.
Carrera profesional
200px|thumb|Semeya de Thorpe col so uniforme del equipu de baloncestu "World-Famous Indians".
L'axencia llibre, los New York Giants y una xira mundial
Declaráu como axente llibre, Jim Thorpe pudo escoyer pa qué equipu de béisbol quería xugar. Tornó una ufierta como xugador titular colos Saint Louis Browns pa ser xugador de reserva colos New York Giants. Robló con ellos el día'l 2 de febreru de 1913 por trés años y un salariu de seis mil dólares. Unu de los beneficios inmediatos de xunise a esti equipu llegó n'ochobre, cuando los Giants xunir colos Chicago White Sox pa una xira mundial. Visitando pequeños pueblos rurales a lo llargo d'Estaos Xuníos y dempués alredor del mundu, Thorpe foi la estrella incuestionable d'esa xira. Ayudó a atraer más publicidá y a vender más boletos a onde quiera que se presentaben los dos equipos. La xira incluyó xuegos en distintes ciudaes como Yokohama, Ḥong Kong, Manila, Melbourne, Colombu, El Cairu, Roma, París y Londres. Ente los momentos más significativos d'esa xira inclúyense los alcuentros col Papa Pío X y col postreru jedive d'Exiptu, Abbas II Hilmi, amás de xugar en Londres ante venti mil persones col Rey Jorge V ente'l públicu asistente. Na so visita a Roma, Thorpe foi filmado lluchando con otru xugador de béisbol nel suelu del Coliséu. Desafortunadamente, nun esiste copia dalguna d'esa película.
Dempués de tornar d'esa xira, xugó esporádicamente colos Giants como xardineru por trés temporaes. Dempués de xugar nes lligues menores colos Milwaukee Brewers en 1916, tornó a los Giants en 1917 pero foi vendíu'l 23 d'abril a los Cincinnati Reds. El 2 de mayu nel Wrigley Field, en mediu del "doble xuegu ensin hit" ente Fred Toney de los Reds y Hippo Vaughn de los Chicago Cubs, Thorpe entró cola carrera ganadora nel décimu inning. El 18 d'agostu foi tornáu a los Giants. De nuevu xugó esporádicamente pa esti equipu en 1918 y foi camudáu a los Boston Braves el 21 de mayu de 1919 por Pat Ragan. Mientres la so carrera profesional como xugador de béisbol tuvo les siguientes estadístiques: 91 carreres anotaes, 82 carreres impulsaes y un porcentaxe de bateo de 0,252 en 289 xuegos. Siguió xugando béisbol con equipos d'lligues menores hasta 1922.
Fútbol americanu y baloncestu
150px|thumb|right|Tarxeta coleicionable de Thorpe impresa en 1933. Enxamás abandonó'l fútbol americanu. En 1915 robló colos Canton Bulldogs por un salariu de doscientos cincuenta dólares per xuegu, un sueldu considerable pa esa dómina. Primero que roblara con Canton, esi equipu promediaba mil doscientos aficionaos por xuegu; ocho mil persones atarraquitaron l'estadiu de los Bulldogs nel so debú. Los Bulldogs ganaron los títulos de "campeones mundiales" en 1916, 1917 y 1919 anque nunca fueron consideraos como oficiales. Dizse que Thorpe aseguró'l xuegu de campeonatu de 1919 con una patada d'estene de noventa y cinco yardes (ayudáu pol vientu), dende la yarda cinco del so propiu campu de xuegu, dexando'l xuegu dafechu fuera del algame del equipu contrariu nesti casu l'eternu rival de Canton, los Massillon Tigers. En 1920, los Bulldogs fueron unu de los catorce equipos fundadores de l'American Professional Football Association (APFA), que sería conocida como la National Football League (NFL) dos años dempués. Foi'l primer presidente nominal de la APFA; sicasí, pasó casi tol añu xugando pa Canton y un añu dempués foi reemplazáu por Joseph Carr. Siguió col equipu de Canton en dos puestos distintos, xugador y entrenador en xefe. Ente 1921 y 1923 xugó pa los Oorang Indians, un equipu formáu namái con xugadores indíxenes nativos estauxunidenses. A pesar de terminar con marques de trés partíos ganaos y seis perdíos na temporada de 1922, y un partíu ganáu y diez perdíos na temporada de 1923, Thorpe xugó bien y foi escoyíu al primer equipu All-NFL en 1923.
Thorpe nunca xugó nun equipu competitivu pa poder aspirar al campeonatu de la NFL. Retirar del fútbol americanu profesional a los 41 años d'edá, xugando 52 partíos pa seis equipos distintos dende 1920 hasta 1928. El so postreru partíu na NFL foi colos entós llamaos Chicago Cardinals (los actuales Arizona Cardinals).
Thorpe siguió activu nel ámbitu deportivu. En 1926 yera l'atracción principal de los "World-Famous Indians" en LaRue, Ohio, patrocinando equipos ambulantes de fútbol americanu, baloncestu y béisbol. Un boletu descubiertu en 2005 dientro d'un vieyu llibru traxo a la lluz la so carrera nel baloncestu. "Jim Thorpe y los sos World-Famous Indians" viaxaron por siquier por dos años (1927 y 1928) en partes de los estaos de Nueva York, Pennsylvania y Ohio. Esti periodu de la so vida nun ta bien documentáu a pesar de que fueron impreses y publicaes en periódicos, tarxetes postales y munches fotografíes de Thorpe vistiendo'l so uniforme de baloncestu. Hasta 2005 la mayor parte de los sos biógrafos nun taben enteraos alrodiu de la so carrera deportiva nel baloncestu.
Vida privada y muerte
thumb|250px|Jim Thorpe. En 1913, Thorpe cásase con Iva Miller, a quien conoció en Carlisle, tuvieron cuatro fíos: Jim Jr. (morrió a los dos años d'edá), Gale, Charlotte y Grace. Grace morrió en 2008. Nos sos últimos años Thorpe foi un alcohólicu crónicu. Miller solicitó'l divorciu en 1925, aduciendo abandonu. En 1926 cásase con Freeda V. Kirkpatrick (19 de setiembre de 1905 - 2 de marzu de 2007) yá que la conociera cuando trabayaba como mánager del equipu de béisbol col que xugaba nesos años. Tuvieron cuatro fíos: Carl, William, Richard y John. William, Richard y John "Jack" siguieron cola so madre, quien se divorció del so padre en 1941 dempués de 15 años de matrimoniu.
Dempués del final de la so carrera deportiva, Thorpe tuvo dificultaes pa caltener a la so familia. Atopó bien difícil trabayar fora del ámbitu deportivu y enxamás pudo caltener un emplegu por un periodu estensu. Tuvo dellos emplegos en particular mientres la Gran Depresión; ente otros como extra en numberoses películes dende la década de 1930 hasta la década de 1950 del sieglu XX, usualmente actuando como doctor, esplorador, vagamundu, xugador de fútbol americanu, pirata, xugador de béisbol, convicto o como xefe o cacique indiu en Westerns. Pero tamién trabayó na industria de la construcción cavando cabianes, como vixilante de seguridá y de volao xunióse a la Marina Mercante de los Estaos Xuníos en 1945. Nos años que tomó la década de 1950, Thorpe taba desapaecíu na probeza. Cuando foi hospitalizáu por cáncer de llabiu en 1950, foi almitíu como un casu de caridá. Nuna conferencia de prensa p'anunciar la ciruxía, la esposa de Thorpe lloró y imploró por ayuda, diciendo: "Tamos quebraos.... Jim nun tien nada, solo'l so nome y les sos alcordances. Gastó enforma dineru nel so propiu pueblu y dexar solo. Foi esplotáu constantemente." A empiezu de 1953 sufrió'l so tercer ataque cardiacu mientres comía cola so tercer esposa, Patricia Askew, na casa rodante na que vivíen en Lomita, California. Foi alicáu de volao per mediu de respiración artificial, y foi capaz de falar con aquelles persones al so alredor pero pocu dempués perdió la conciencia y morrió el 28 de marzu de 1953.
Racismu
Los llogros de Thorpe asocedieron nun periodu de racismu y inequidad racial n'Estaos Xuníos. Suxurióse frecuentemente que foi desaposiáu de les sos medayes olímpiques por causa de la so etnicidad. Cuando ganó les sos medayes olímpiques, non tolos indíxenes estauxunidenses yeren consideraos como ciudadanos d'Estaos Xuníos. En dalguna ocasión, el Gobiernu d'Estaos Xuníos querdría que los indíxenes estauxunidenses fixeren delles concesiones pa recibir tal reconocencia. En 1924 concedióse-yos una doble ciudadanía.
Mientres asistía a Carlisle, el so etnicidad y la d'otros estudiantes foi abiertamente usada como una ferramienta de publicidá. Fízose un reportaxe coneutando los sos proezas col estereotipu racial de los indíxenes estauxunidenses como fieros guerreros. Una fotografía del equipu de fútbol americanu de 1911 enfatizó la separación racial ente los atletes. Na inscripción lleíase, "1911, Indios 18, Harvard 15." Adicionalmente, la escuela frecuentemente categorizaba les competencies deportives pa enfrentar a los indios en contra de los blancos. Nes encabezadures de los periódicos lleíen coses como "Indios Escalparon a Army por 27-6" o "Jim Thorpe ta incontrolable", que faíen un xuegu periodísticu de la naturaleza indíxena del equipu de fútbol americanu de Carlisle. La primer noticia alrodiu de Thorpe nel The New York Times tenía la encabezadura "Indiu Thorpe n'Olimpiada; Piel Colorao de Carlisle Va Competir por Llugar nel Equipu Estauxunidense"; los sos talentos fueron descritos en contestos raciales similares por otros periódicos y cronistes deportivos a lo llargo de tola so vida.
Legáu
Cuando la so tercer esposa, Patricia, escuchó qu'un pequeñu pueblu de Pennsylvania llamáu Mauch Chunk taba buscando desesperadamente una manera d'atraer negocios, ella llegó a un alcuerdu col pueblu. Mauch Chunk mercó los restos de Thorpe, alzó un monumentu y camudó el nome del pueblu nel so honor (Jim Thorpe, Pennsylvania), a pesar de que Thorpe enxamás visitara esi pueblu. Un monumentu nel so honor puede ser topáu ende, cola cita del Rei Gustavo V. Thorpe tamién recibió gran aclamación per parte de la prensa. En 1950, una encuesta d'Associated Press de cerca de cuatrocientos cronistes y reporteros deportivos escoyer como l'atleta más grande de la primer metá del sieglu XX nos Estaos Xuníos. En 1999, Associated Press allugar como terceru na so llista de los meyores atletes del sieglu XX, namái detrás de Babe Ruth y Michael Jordan. ESPN allugar como'l séptimu meyor atleta na so llista de los meyores atletes estauxunidenses del sieglu XX.
En adición a lo anterior, el 27 de mayu de 1999, la Cámara de Representantes de los Estaos Xuníos autorizó'l resolución 198 honrando a Jim Thorpe como'l "Atleta del Sieglu de los Estaos Xuníos".
En 1950, Associated Press nomar el "xugador más grande de fútbol americanu" de la primer metá del sieglu XX. Foi escoyíu pa ser miembru del Salón de la Fama del Fútbol Americano Profesional en 1963. Ta inmortalizado na rotonda del Salón de la Fama con una estatua so de tamañu natural. Ye miembru del Salón de la Fama del Fútbol Americano Universitariu dende 1951. Ye miembru de los Salones de la Fama de los equipos olímpicos de los Estaos Xuníos y les competencies nacionales d'atletismu d'Estaos Xuníos. En 1986, l'Asociación Jim Thorpe estableció un premiu nel so nome. El Premiu Jim Thorpe ye apurríu de forma añal al meyor defensive back nel fútbol americanu universitariu.
Thorpe foi inmortalizado na película Jim Thorpe—All-American (1951) estelarizada por Burt Lancaster y empobinada por Michael Curtiz (quien tamién dirixó Casablanca). A pesar de que foi incluyíu como consultor nos creitos finales, nun ganó dineru pola película. Yá vendiera los derechos de la mesma a la compañía MGM en 1931 (per mil quinientos dólares). La película llamada Man of Bronze foi estrenada en Reinu Xuníu, he incluyía metraxe d'archivu de los Xuegos Olímpicos de 1912 y de la llacuada nel que foi honráu nos Xuegos Olímpicos de 1932.
Preseas olímpiques restituyíes
Al pasar de los años, dellos grupos de sofitu intentaron, nel so favor, que los sos títulos olímpicos fuéren-y restituyíos. Funcionarios olímpicos d'Estaos Xuníos, incluyíu l'ex-compañeru de Thorpe, Avery Brundage, refugaron dellos d'esos intentos, quien mentó que "La inorancia nun ye sida." Fueron más persistentes Robert Wheeler y Florence Ridlon. Llograron que la AAU y el Comité Olímpicu Estauxunidense revocaren les sos decisiones y -y reintegraron la so estatus como amateur, que tenía enantes de 1913.
En 1982, Wheeler y Ridlon establecieron la Fundación Jim Thorpe y ganaron el sofitu del Congresu de los Estaos Xuníos. Armaos con esti sofitu y con evidencies de que la so descalificación asocediera fora de la regla de los "trenta díes", llograron llevar el casu al COI.
Mientres una xunta del Comité Executivu del COI en Lausana, Suiza el 13 d'ochobre de 1982, Juan Antonio Samaranch fixo la propuesta de la restitución de les medayes de Thorpe, que foi aprobada de manera unánime. Nun fallu inusual, declararon qu'agora yera co-campeón xunto con Ferdinand Bie y Wieslander, a pesar de que dambos atletes siempres dixeron qu'ellos lo consideraben como l'únicu campeón. El 18 de xineru de 1983 nuna ceremonia celebrada na ciudá de Los Angeles, California, a la cual asistieron dos de los fíos de Thorpe, Gale y Bill, apurriéronse-yos les medayes conmemorativas. Les medayes orixinales de Thorpe terminaron en museo pero dambes fueron robaes y siguen sumíes.
Hiroaki Hiraoka
Hiroaki Hiraoka (平岡 宏章; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Mysticeti
Los, son mamíferos marinos pergrandes de color pel llombu y ablancazaos pela barriga. Los misticetos (llatín Mysticeti) o xibartes verdaderos son un suborden de mamíferos marinos encuadrados nel orden Cetacea. Esisten unes trelce especies en seis xéneros, repartíes al empar en cuatro families.
Africada llateral alveolar sorda
Carauterístiques
thumb|La zona d'articulación de la [tɬ͡] na boca ta indicada col nᵘ 4.
Guarda
L'africada llateral-alveolar sorda ye una africada presente en delles llingües amerindies, como'l náhuatl y munches llingües del NO d'Oregón (kwakiutl, salish del interior, llingües sahaptianas, kutenai, cayuse, klamath, etc.) y delles llingües caucásiques.
Dientro del dominiu español esti soníu dar en Méxicu, por influyencia del sustratu náhuatl, onde se tantu en pallabres d'orixe puramente náhuatl como tlacuache, Tlalpan, ... como en pallabres d'otru orixe al que s'estendió esta pronunciación como Atlánticu [] (frente a la pronunciación d'España [at.'lan.ti.ko] o [al.'lan.ti.ko]).
El akhvakh o ajvajo (Caucásicu nororiental) tien cuatro africaes llaterales n'oposición fonolóxica por cuenta de la presenencia d'eyectividad, ya intensidá (geminada/tirante) ente les africaes llaterales: //
Contestu llingüísticu
El contestu llingüísticu referir a tolos factores concomitantes (o que van frecuentemente acompañaos) cola producción d'enunciaos llingüísticos, qu'afecten a la interpretación, adecuación ya inclusive significáu de dichos mensaxes. El contestu llingüísticu ye una parte importante del estudiu de la pragmática (la cual analiza la manera en cómo afecten al significáu d'un mensaxe los distintos tipos de contestu).
Contestu puramente llingüísticu
El contestu puramente llingüísticu ye la redolada llingüística qu'arrodia a una pallabra:
Ramanovsky ye unu de los principales teóricos contemporáneos de la pragmática. La so teoría encontar nel analís reiterativo de los actos del fala, como funciones sociales y culturales. La so obra principal ye "estudiu intercomunicativo de l'acción llingüística" (Barcelona, Paidos, 2000). La so obra alliniar cola de pensadores como Austin y Searle. Sostuvo discutinios con Van Dijk y Chomsky.
Contestu extralingüístico
El contestu extralingüístico conocer pol llugar, l'audiencia o conxuntu d'interlocutores potenciales, el tipu de rexistru y el momentu en que se produz l'actu llingüísticu. De siguío los contestos de la materia:
Africada retroflexa sorda
La consonante africada retroflexa sorda ye un soníu consonánticu usáu en delles llingües. El so símbolu nel alfabetu fonéticu internacional ye, simplificáu como.
Contestu llingüísticu
Contestu comunicativu
El contestu llingüísticu vien carauterizáu por un conxuntu de conocencies y creencies compartíos polos interlocutores d'un intercambiu verbal y que son oportunos pa producir ya interpretar los sos enunciaos. Vease contestu extralingüístico.
Esti contestu comunicativu qu'entama y da sentíu al mensaxe discursivu puede describise a partir de los xéneros comunicativos. Estos xéneros comunicativos tán estructurados a partir d'unes regles y normes implícites instauraes pola sociedá qu'apurren distintos marcos d'interacción social. Por casu, el xéneru comunicativu de la escuela. Esti contestu ta definíu polos elementos y práutiques culturales escolares, al traviés de les cualos los alumnos apoderar de les conocencies del profesor.