cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Nava de Santiago
Historia
Fray Juan Matheo Reyes Ortiz de Thobar, escribe en 1779 “que la Nava ye de 100 vecinos na so Parroquia, foi fundada por moros de Mérida llamándola Nova, yá corruptu'l nome Nava del Marmiellu, pelos años de 850 de Cristu. Ganáronla los moros l'añu 1228, siendo dempués poblada de Cristianos. Diz tamién que son abondosos del llugar pan, ganaos, miel, cera, pesca del regueru Aljucén, caza, frutes, llegumes, hortolices y bones camperes.”
Anque tolos nicios apunten a que la llocalidá a cencielles llamárase “La Nava”, y que tou lo demás fueren nomatos colos que se-y conocía; datar oficial de la so fundación afítase en redol al sieglu XIV.
A la cayida del Antiguu Réxime Nava constituyir en conceyu constitucional na rexón d'Estremadura. Dende 1834 queda integráu nel Partíu xudicial de Mérida. Nel censu de 1842 cuntaba con 108 llares y 356 vecinos.
La patrona ye Santa Quiteria (mártir de la dómina romana y al dicir de delles hermana de Santolaya de Mérida) y la so advocación ta rellacionada cola enfermedá de la rabia polo que la representa xunto a un perru. La so solemne romería celébrase'l primer domingu dempués al domingu de Pascua, na finca Matapega que ye otru de los llugares emblemáticos del Conceyu.
Patrimoniu
Ilesia parroquial católica so la advocación de L'Asunción de La nuesa Señora, na Archidiócesis de Mérida-Badayoz. Puede visitase los díes festivos antes de la misa de les 13 hores. Interesante la capiya interior que sirve d'enterramientu a la poderosa familia de los Ovando. Bien guapa la imaxe de la Sagrada Familia de factura moderna pero calidable, según cuatro apóstoles d'alabastru.
La capiya de Santiago foi alzada en 1662 por Juana de Ovando, que les sos armes llucen sobre l'arcu toral. Cúbrese la mesma por aciu cúpula casi ochavada d'estructura circular, con decoración de pintures murales de singular interés. N'el so ángulos abren forniques nes que s'agospien imáxenes de mármol de los cuatro Evanxelistes, con bona talla, obra de del sieglu XVII al igual que les pintures.
El retablu d'esta capiya ye'l que güei preside l'altar mayor en sustitución del realizáu pal mesmu en 1757 pol entallador trujillano Juan de Olivenza, güei sumíu, lluciendo nel so llugar una pintura d'ánimes.
Nel añu 2017 foi restauráu consolidáu y rehabilitáu el retablu. Del mesmu hanse suprimíu les escultures (salvo la Virxe de l'Asunción, titular del templu) sustituyendose por pintures modernes de los hermanos Santiago y Juan. Nel tímpanu onde hubo una escultura de Santiago Matamoros figura agora una notable copia de la coronación de la virxe María de Velázquez que'l so orixinal ta nel muséu del Prado de Madrid. La llimpieza del retablu fai destacar na parte inferior del mesmu les hermanes Santolaya y Santa Quiteria según imáxenes de San Martín partiendo la so capa, San Agustín apelláu pol neñu y la caracola conteniendo agua, San Antonio de Padua, San Francisco, San Gregorio cola so tiara papal.....
Otres imáxenes qu'afaten otros llugares de la parroquia ser Santa Quiteria que preside'l so propiu altar llateral, La nuesa Señora la virxe Milagrosa que preside otru vecín, una talla del Nazarenu cargando la cruz que procesiona na Selmana Santa Y otres talles de menor tamañu ente les que falta San Isidro llabrador patrón de los llabradores.
Una bellísima imaxe escultórica policromada de Santa Quiteria afata agora una fornica na fachada esterior de la ilesia, tando bien bellamente allumada pela nueche.
Les campanes de la torre de la ilesia amás de señalar les hores siguen faciendo los tradicionales toques (a misa, a rebato, a quema, a difuntu...) qu'entá son conocíes polos vecinos más antiguos.
Blainville-Crevon
Blainville-Crevon ye una comuña francesa del departamentu de Sena Marítimu, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Tblisi
Tblisi (en xeorxanu თბილისი Tbilisi) ye la capital de Xeorxa y la mayor ciudá del país. Asitiar a veres del ríu Kurá (მტკვარი, Mt'k'vari), tien una población de 1.345.000 habitantes y una superficie de 726 km².
Cristina Campuzano
Cristina Campuzano ye una actriz colombiana de cine y televisión. Nació en Bogotá y estudió actuación en Nueva York nel Lee Strasberg Theatre and Film Institute. Ye fía del gran arquiteutu colombianu Carlitos Campuzano.
Tblisi
Fundada nel sieglu V por Vakhtang Gorgasali, el monarca de l'antigua rexón d'Iberia caucásica, tamién conocida como Kartli, Tblisi foi, con delles interrupciones, la capital de Xeorxa. La historia de la ciudá puede ser vista pola so arquiteutura: l'estilu de l'avenida Rustaveli, diseñada pol barón Haussmann, y el del centru, tán entemecíos col de les estreches cais del distritu medieval de Narikala. Tblisi ye un importante centru industrial, social y cultural. La ciudá ye una importante ruta de tránsitu de la enerxía mundial y el comerciu. Alcontrada estratéxicamente ente Europa y Asia y d'antiguo asitiada na Ruta de la Seda, Tblisi foi de cutiu un puntu clave nes rellaciones d'imperios rivales.
La demografía de la ciudá ye diversa ya históricamente foi llar de xente de distintes etnies, relixón y cultura. Apocayá, Tblisi foi conocida pola pacífica Revolución de les roses, que tuvo llugar na plaza de la Llibertá y llugares cercanos. Por cuenta de ello, l'entós presidente, Eduard Shevardnadze, foi movíu del poder.
El xentiliciu ye teflisense o teflitano, de conformidá col nome llatín de la diócesis qu'esistió nos sieglos XV y XVI.
La ciudá cunta con un aeropuertu internacional. Los sos principales llugares turísticos son la catedral de Sameba, la plaza de la Llibertá, la catedral de Sioni, Metekhi, Narikala, el Parllamentu de Xeorxa, l'avenida Rustaveli, el Teatru de la Ópera y el Ballet, la basílica de Anchiskhati, el monte de Mtatsminda y la ilesia de Kashveti, cerca de la cual atópense'l Muséu nacional de Xeorxa, el Muséu Histórico y numberosu galeríes d'arte. La ciudá foi inmortalizada polos pintores Niko Pirosmani y Llau Gudiashvili.
Primeros tiempos
thumb|Vista xeneral de Tblisi. thumb|[[Catedral de Sameba.]] miniaturadeimagen|[[Narikala.]] Acorde cola lleenda, l'actual territoriu de Tblisi taba cubiertu de montes hasta'l 458. Una variante de la lleenda de la fundación de Tblisi llargamente aceptada ye que'l rei Vakhtang I Gorgasali de Xeorxa foi a cazar a esta rexón con un ferre. El ferre del rei supuestamente coyó un faisán mientres la caza, dempués dambos animales cayeron cerca les agües termales y morrieron escaldiaos. El rei Vakhtang llegó a tar tan impresionáu coles agües termales que decidió baltar el monte y construyir una ciudá ellí. El nome Tbilisi deriva de l'antigua pallabra xeorxana Tpili que significa agua caliente, y por tantu foi dau a la ciudá por causa de les numberoses agües termales sulfuroses qu'había.
Estudios arqueolóxicos revelaron que la zona taba habitada nel 4000 e. C. Sábese tamién que'l poblamientu del área foi mientres la segunda metá del s.IV d.C., cuando una fortaleza foi construyida mientres el reináu de Varaz-Bakur. Escontra finales del s.IV, la fortaleza cayó en manes de los perses, dempués la zona cayó en manes del rei de Kartli (Xeorxa) na metá del s.V. El rei Vakhtang ye'l principal responsable de fundar y construyir la ciudá. La zona na que se construyó l'antigua Tblisi correspuende anguaño colos distritos de Metekhi y Abanotubani.
Designación como capital
El rei Dachi I Ujarmeli (empiezos del s.VI) foi'l socesor de Vakhtang I Gorgasali y treslladó la capital de Mtskheta a Tblisi. Ye de mentar que Tblisi nun yera la capital del territoriu unificáu de Xeorxa sinón solo del este yá que el territoriu de Cólquida nun pertenecía al reinu. Mientres el so reináu, Dachi remató la construcción de la muralla de la fortaleza y delimitó les nueves fronteres de la ciudá. A empiezos del s.VI, Tblisi empezó a notar un periodu de paz por cuenta de la situación favorable y estratéxico como encruz de caminos ente Europa y Asia.
Dominación estranxera
El periodu de paz acabó y la situación estratéxica de Tblisi foi oxetu de disputa ente dellos imperios de la rexón: Persia, l'Imperiu bizantín, Arabia y los turcos selyúcides. El desenvolvimientu cultural de la ciudá yera fuertemente dependiente en quien gobernaba la ciudá naquellos tiempos. Anque Tblisi, y l'este de Xeorxa polo xeneral, yera capaz de caltener un grau d'autonomía seguro per parte de los sos conquistadores, la dominación estranxera empezó na última metá del s.VI y remató bien entráu'l s.X.
Dende'l 570 hasta'l 580, los perses apoderaron Tblisi. Nel añu 627, Tblisi foi escalada polos exércitos bizantín y jázaro. Del 736 al 738, los exércitos árabes entraron na ciudá sol mandu de Marwán II Ibn-Muhámmad. Dempués d'esto, los árabes establecieron un emiratu en Tblisi. Hai que destacar que los árabes traxeron un orde seguru na rexón ya introducieron un modernu sistema xudicial en Xeorxa. En 764, Tblisi, que taba inda so control árabe foi escalada una vegada más polos jázaros. Nel añu 853 los exércitos del líder árabe Bugha Al-Turki invadieron Tblisi pa establecer un califatu. La dominación árabe de Tblisi siguió hasta 1050 por causa de los fracasos de los xeorxanos pa espulsalos. Tblisi foi otra vegada escalada, pero esta vegada namái polos selyúcides en [(1068]] sol sultán Alp Arslan.
Tblisi como capital del estáu xeorxanu xuníu
En 1122, dempués de la feroz llucha qu'arreyó a unos 60.000 xeorxanos frente unos 300.000 turcos, les tropes del rei David IV de Xeorxa entraron en Tblisi. Cuando les batalles concluyeron, el rei treslladó la so residencia dende Kutaisi, l'oeste de Xeorxa, hasta Tblisi, que foi declarada la capital del reinu xuníu de Xeorxa. Nos sieglos XII-XIII, Tblisi aportó a una potencia rexonal dominante con una próspera economía, un comerciu bien desenvueltu y una sólida estructura social. A finales del s.XII, Tblisi tenía una población d'unos 80.000 habitantes. La ciudá tamién foi un centru cultural y lliterario bien importante non yá en Xeorxa sinón en tol mundu conocíu. Mientres el reináu de la reina Tamara, Shotá Rustaveli trabayaba en Tblisi mientres escribía'l so llexendariu poema épicu, El caballeru na piel de pantera. Esti periodu ye de cutiu denomináu la Edá d'Oru de Xeorxa o la renacencia xeorxana.
La dominación mongola y el posterior periodu d'inestabilidá
La edá d'oru de Tblisi nun duró más d'un sieglu. En 1226 Tblisi foi prindada pol Imperiu corasmio y los sos defenses fueron afaraes pol exércitu mongol. En 1236 Xeorxa cayó so dominiu mongol. La nación caltuvo una forma de semi-independencia y nun perdió la so forma de vida. Pero Tblisi viose bien influyida polos mongoles tantu nel ámbitu políticu como nel cultural. Pel añu 1320, los mongoles fueron espulsaos pola fuercia y Tblisi volvió ser la capital de Xeorxa una vegada más. En 1366 por cuenta de la peste negro, la ciudá foi afarada como tantes otres.
Tblisi baxu control rusu
thumb|Plaza de la Llibertá. En 1801, cuando'l reinu xeorxanu de Kartli-Kakheti xunir al Imperiu rusu, Tblisi convertir en sede del Gobiernu de Tblisi (gubernia). A principios del s.XIX Tblisi empezó a crecer económica y políticamente. Nuevos edificios d'estilu européu principalmente fueron alzaos na ciudá. Nueves carreteres y víes ferriales fueron construyíes pa comunicar Tblisi con otres ciudaes de Rusia y de Transcaucasia como Batumi, Poti, Bakú y Yereván. Na década de 1850 Tblisi remaneció como centru cultural y comercial una vegada más. Iliá Chavchavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebashvili, Aleksandr Griboyédov y otros munchos artistes atoparon la so casa en Tblisi.
A lo llargo del sieglu, el papel políticu, económicu y cultural de Tblisi coles sos etnies, relixones y cultures distintes (armenios, xeorxanos y rusos entendíen el 38,1%, 26,3% y el 24,8% de la población respeutivamente) yera significativu non yá en Xeorxa sinón en tol Cáucasu. Dende entós Tblisi foi adquiriendo una cara distinta con nuevos monumentos propios d'una ciudá de proyeición internacional.
Independencia (1918-1921)
Tres la Revolución Rusa de 1917, la ciudá sirvió como'l centru del gobiernu de Transcaucasia qu'estableció, na primavera de 1918, la independiente Federación Transcaucásica con capital en Tblisi. Foi equí, nel antiguu Palaciu real del Cáucasu, onde la independencia de les trés naciones transcaucásicas –Xeorxa, Armenia y Azerbaixán– foi declarada del 26 al 28 de mayu de 1918. De magar, Tblisi funcionó como la capital de la República Democrática de Xeorxa hasta'l 25 de febreru de 1921. Dende 1918 hasta 1919 Tblisi foi sede de cuarteles de militares británicos y alemanes.
Sol gobiernu nacional, Tblisi tuvo la primer ciudá universitaria del Cáucasu, dempués de que la Universidá Estatal de Tblisi fuera fundada en 1918, un suañu de munchos años de los xeorxanos yá que foi prohibíu poles autoridaes ruses imperiales mientres munches décades. El 25 de febreru de 1921 l'exércitu bolxevique invadió Tblisi, dempués d'una feroz llucha pela rodiada de la ciudá. Asina, los soviéticos impunxeron la so política comunista. thumb|El 25 de febreru de 1921 l'Exércitu Coloráu de la SFSR rusu empecipió la ocupación de Tblisi.
Sol poder soviético
En 1921, la República Democrática de Xeorxa foi ocupada poles fuercies soviétiques bolxeviques de Rusia, y hasta 1991 Tblisi funcionó primero como capital de la República Federal Socialista Soviética de Transcaucasia (qu'incluyía Armenia, Azerbaixán y Xeorxa) y dempués como capital de la República Socialista Soviética de Xeorxa. Mientres la dómina soviética la población de Tblisi creció considerablemente, la ciudá industrializóse bastante y foi un importante centru políticu, social y cultural de la Xunión Soviética. En 1980, celebróse'l primer festival de rock de la XRSS.
Tblisi foi testigu de tres manifestaciones anti-ruses, en 1956 (en protesta poles polítiques anti-estalinistes de Khrushchov), en 1978 y en 1989 qu'acabaron en derramamiento de sangre na primera y na última ocasión.
Tblisi dempués del fin de la XRSS
Tres el colapsu de la Xunión Soviética, Tblisi esperimentó periodos de baturiciu ya inestabilidá. Dempués d'una curtia guerra civil que duró dos selmanes dende avientu de 1991 hasta xineru de 1992 (cuando los simpatizantes de Zviad Gamsajurdia y les fuercies de la oposición enfrentáronse), Tblisi aportó a escena de frecuentes enfrentamientos ente dellos clanes de la mafia y empresarios de negocios illegales. Mientres la era Shevardnadze (1993–2003) el crime y la corrupción algamaron niveles bien elevaos. Munchos estamentos de la sociedá llegaron a emprobecese por cuenta de la falta d'empléu pol colapsu de la economía. Los ciudadanos de Tblisi empezaron a tar cada vez más desilusionaos pola mala calidá de vida na ciudá (y na nación polo xeneral). Protestes masives tuvieron llugar en payares de 2003 dempués de les eleiciones parllamentaries falsificadas que forzaron a más de 100.000 persones a salir a les cais y que concluyeron cola Revolución de les roses. Dende 2003, Tblisi aumentó considerablemente la estabilidá, menguando'l crime y aumentando la economía.
Berd'huis
Berd'huis ye una comuña francesa del departamentu d'Orne, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tblisi
Xeografía
thumb|Panorama de Tblisi. thumb|200|Vista nocherniega. Tblisi atopar nel Cáucasu Sur a 41° 43' latitud Norte y 44° 47' llargor esti. La ciudá atopar nel este de Xeorxa en dambes veres del ríu Mt'k'vari. La elevación de la ciudá bazcuya dende 380 hasta 770 metros sobre'l nivel del mar y tien forma d'un anfiteatru arrodiáu de montes per trés llaos. Escontra'l norte, Tblisi ta delimitada pol Cordal Saguramo, al este y sureste pola llanura de Iori, al sur y al oeste con delles terminaciones (subescalas) del Cordal Trialeti.
Berd'huis
Tien una población de y una superficie de  km².
Tblisi
Xeografía
El relieve de Tblisi ye complexu. La parte de la ciudá que s'atopa nel marxe esquierdu del Mt'k'vari (Kura) estender por más de 30 km del Distritu Avchala al ríu Lochini. La parte de la ciudá que s'atopa nel llau derechu del ríu Mt'k'vari, per otra parte, construyir a lo llargo de les estribaciones del Cordal de Trialeti, les rimaes en munchos casos baxen hasta llegar a les veres del ríu Mt'k'vari. Los montes, poro, son una torga importante pal desenvolvimientu urbanu nel marxe derechu del ríu Mt'k'vari. Esti tipu de redolada xeográfica crea zones bien densamente desenvueltes, ente qu'otres partes de la ciudá quedar ensin desenvolver debíu al complexu relieve topográficu.
Al norte de la ciudá, hai una gran reserva (comúnmente conocíu como'l Mar de Tblisi) alimentada por canales de riego.
Clima
El clima de Tblisi puede ser clasificáu como subtropical húmedu moderáu (clasificación climática de Köppen, Cfa). El clima de la ciudá ta influyíu tantu poles mases d'aire seco d'Asia central y Siberia, hasta les mases subtropical y húmedu del Atlánticu y el mar Negru dende l'oeste. Tblisi tien iviernos relativamente fríos y branos calorosos. Por cuenta de que la ciudá ta llindada na mayoría de los sos llaos per montes, la proximidá a grandes cuerpos d'agua (mares Negru y Caspiu) y el fechu de que la mayor gama de monte del Cáucasu (más al norte) bloquia la intrusión de mases d'aire frío procedentes de Rusia, Tblisi tien una microclima relativamente nidia en comparanza con otres ciudaes que tienen un clima continental similar nes mesmes llatitúes.
La temperatura medio añal ye de 12,7 °C. Xineru ye'l mes más fríu con una temperatura medio de 0,9 °C, ente que xunetu ye'l mes más calorosu, con una temperatura permediu de 24,4 °C. La temperatura mínimo absoluta rexistrada ye -23 °C y la máxima absoluta ye de 40 °C. La precipitación media añal ye de 568 mm y mayu ye'l mes más lluviosu (90 mm), ente que xineru ye'l más secu (20 mm). La nieve cai una media de 15-25 díes al añu. Los montes qu'arrodien la ciudá de cutiu atrapen les nubes dientro y alredor de la mesma, sobremanera mientres los meses de primavera y seronda, lo que resulta n'agües enllargaes y díes borrinosos. Los vientos del noroeste predominen na mayor parte de Tblisi mientres tol añu y los vientos del sureste son comunes tamién.
Demografía
El xeorxanu ye la llingua principal de la ciudá,la llingua materna de la inmensa mayoría de la población. Gran parte de la población de Tblisi tamién fala en rusu.
Alministración
miniaturadeimagen|Parllamentu de Xeorxa. L'estatus de Tblisi como capital del país queda definíu pol artículu 10 de la Constitución de Xeorxa (1995) y la Llei de la Capital de Xeorxa – Tblisi (20 de febreru de 1998).
Tblisi rexir pola Asamblea de la Ciudá de Tblisi (Sakrebulo) y el Conceyu de la Ciudá de Tblisi (Meria). L'Asamblea de la Ciudá ye escoyíu cada cuatro años. L'alcalde ye escoyíu pola Asamblea de la Ciudá. L'alcalde de Tblisi ye David Narmania y el Presidente de l'Asamblea de la ciudá de Tblisi ye Irakli Shijiashvili.
Alministrativamente, la ciudá ta estremada en raions (distritos), que tienen les sos propies unidaes de gobiernu central y llocal con xurisdicción sobre un ámbitu llindáu d'asuntos. Esta subdivisión crear sol dominiu soviéticu na década de 1930, arriendes de la Subdireición Xeneral de la Xunión Soviética. Dende Xeorxa recuperó la so independencia, el sistema raion foi modificáu y reorganizáu. Acordies cola última revisión, los rayones de Tblisi son:
La mayoría de los rayones nómense dempués respeutivos barrios históricos de la ciudá. Los ciudadanos de Tblisi llargamente reconocer un sistema de los más pequeños non formales de los barrios históricos. Estos barrios son delles, sicasí, lo que constitúi una especie de xerarquía, porque la mayoría d'ellos perdieron les sos llendes topográfiques distintivos. El nivel natural de primera subdivisión de la ciudá na marxe derecha y la marxe esquierda del Mt'k'vari. Los nomes de los barrios más antiguos remontar a la Edá Media ya inclusive plantega un gran interés llingüísticu. Los nuevos desarrollos construyíos en xunto lleven nomes de comercialización, principalmente residenciales.
Educación
thumb|250px|Academia de Ciencia de Xeorxa. Tblisi ye'l llar de delles de les principales instituciones d'educación cimera: la mayor universidá de Xeorxa ye la Universidá Estatal de Tblisi, que se fundó'l 8 de febreru de 1918. Ye, amás, la universidá más antigua de tola rexón del Cáucasu. Más de 35.000 estudiantes tán matriculaos y el númberu de profesores y emplegaos (collaboradores) ye de 5.000 aproximao. Tblisi ye tamién el llar de la universidá más grande de médicos na rexón del Cáucasu, la Universidá Médica Estatal de Tblisi, que se fundó como Institutu Médicu de Tblisi en 1918 y convirtióse na Facultá de Medicina de la Universidá Estatal de Tblisi (TSU) en 1930. L'Institutu Médicu Estatal de Tblisi foi renombráu a Universidá de Medicina en 1992. Desque la universidá funciona como una institución educativa independiente, el TSMU convertir nuna de les instituciones estatales más importantes d'educación cimera na rexón del Cáucasu. Na actualidá hai cerca de 5.000 estudiantes de pregrado y 203 de posgráu na universidá, de los cualos el 10% vienen de países estranxeros. thumb|left|250px|[[Universidá Estatal de Tblisi.]] La principal y más grande universidá téunica de Xeorxa, la Universidá Téunica de Xeorxa, atópase en Tblisi. La Universidá Téunica de Xeorxa foi fundada en 1922 como Facultá Politéunica de la Universidá Estatal de Tblisi. La primer conferencia foi lleida pol famosu matemáticu xeorxanu Andria Razmadze. Algamó la categoría d'Universidá en 1990. Los dos instituciones privaes más populares d'educación cimera en Xeorxa son la Universidá del Cáucasu y la Universidá Llibre de Tblisi, dambes na ciudá. La Universidá del Cáucasu foi fundada en 2004 como una ampliación de la Escuela de Negocios del Cáucasu (CSB), fundada en 1998 por un consorciu formáu pola Universidá Estatal de Tblisi de Xeorxa y l'Universidá Téunica en collaboración cola Universidá Estatal de Georgia (Atlanta, Estaos Xuníos). La Universidá Llibre de Tblisi foi fundada en 2007 por aciu la fusión de dos escueles d'educación cimera: la Escuela Europea d'Alministración (ESM-Tbilisi) y l'Institutu d'Asia y África de Tblisi (TIAA). Anguaño, la Universidá Llibre entiende tres escueles —la Escuela de Negocios (ESM), l'Institutu d'Asia y África y l'Escuela de Derechu— ya imparte programes académicos a nivel de pregrado, posgráu y doctoráu. Amás, la Universidá Llibre lleva a cabu una amplia gama de cursos de curtia duración y dirixe dellos centros d'investigación y programes d'escuela de branu.
Personalidaes
Persones notables venceyaos a la ciudá de Tblisi son:
Cepiyu de dientes
thumb|Cepiyos de dientes El cepiyu de dientes ye un instrumentu d'hixene oral, utilizáu pa llimpiar los dientes y les melles. Consiste nun cuerpu o mangu aproximao rectu n'unu de que los sos estremos (o cabeza del cepiyu) atópase un mestu conxuntu de goches perpendiculares al cuerpu que facilita la llimpieza d'árees de la boca difíciles d'algamar. Suel utilizase en combinación con pasta de dientes o dentífrico, que típicamente contién flúor p'aumentar la eficacia del cepilláu.
Atópense disponibles nel mercáu en distintos tamaños, formes y testures de goches y suélense comercializar cola mención nidia, mediu o duru en función de la so durez, magar nun esiste norma a valir qu'estableza los estragales de durez pa estremar diches menciones. La mayoría de los cepiyos dentales son fabricaos con cuerpos de plásticu y goches de fibres sintétiques.
Historia
Antes de la invención del cepiyu fuera utilizada una gran variedá de cepiyos de dientes. Estes téuniques antigües pudiéronse verificar poles distintes excavación que se realizaron en distintos llugares del mundu y por atopar ciertos instrumentos qu'antes s'usaben. Los oxetos que pudieron recuperase fueron los palos de mazcar, cañes d'árboles, plumes de páxaros, güesos d'animales y escayos de puercuspín.
La Haba
La Haba ye un conceyu español, perteneciente a la provincia de Badayoz na comunidá autónoma d'Estremadura.
Cepiyu de dientes
Historia
Los primeros rexistros qu'hai sobre la hixene dental daten d'alredor del añu 3000 e.C. Nes tumbes exipcies topáronse ramines en forma de llapiceru, que teníen n'unu de los estremos un tactu blando y fibroso pa poder llevar a cabu una llimpieza dental. A estos primeros instrumentos rudimentarios que sirvíen pal cuidu dental denominóse-yos "palos o vares pa mazcar", y fabricábense a partir de ramines de los árboles, machucando unos de los sos estremos hasta allandialos. Los estremos d'estes varitas moldiar en forma de filamentos por que fueren aptos pa les melles, teniendo más o menos la forma del paliyu de dientes. Na actualidá, delles tribus natives d'África y Australia inda usen estes ferramientes pal so cuidu dental.
La Haba
Allugamientu
Asitiar ente Don Benito, Villanueva de la Serena y Magacela. Pertenez a la contorna de La Serena y al Partíu xudicial de Villanueva de la Serena.
Cepiyu de dientes
Historia
Otru exemplu qu'hai sobre un instrumentu anterior al cepiyu de dientes y qu'entá s'usa hasta los nuesos díes pa poder llograr una bona llimpieza dental ye'l miswak per parte del mundu islámicu. El miswak llograr d'una planta llamada Arak, que tamién ye conocida como'l "árbol del cepiyu dental". Utiliza mazcar la hasta esfelpeyala, y a partir d'ende llógrense grandes penachos que contienen flúor. Sicasí, la creación y primer apaición del cepiyu de dientes, atribúyese-y a los chinos hacia l'añu 1498 o 1500 más o menos, nel sieglu XV. Anque se piensa que'l cepiyu de dientes puede yá tar dende antes del añu 1498, pos en Xapón yá andaba circulando dichu artefautu pal cuidu de los dientes. Una y bones un maestru zen xaponés llamáu Dōxen, al viaxar a China, "vio a dellos monxos llimpiar los sos dientes con cepiyos fechos de goches de caballu cosíos a mangos de güesu de güe". La manera na que se fabricaben estos cepiyos yera estrayyendo manualmente les goches de los pescuezos del xabalín de los climes fríos de Siberia y China, yá que al vivir estos animales en baxes temperatures la so pelame volvíase duru y crecía con mayor consistencia. Al estrayer les goches de los pescuezos del xabalín, coser a mangos fechos de güesos o de bambú. Tiempu dempués empezáronse a crear otros cepiyos dentales, utilizando pelames d'animales distintos como'l del gochu, del caballu y de melandru y coles mesmes, utilizábense tamién distintos mangos fechos de marfil y de madera.
La Haba
Toponimia
Esisten tres teoríes avera del nome de La Haba:
Cepiyu de dientes
Historia
Más tarde nel añu 1600, ye introducíu'l cepiyu de dientes a Europa, per parte de los mercaderes ingleses que viaxaron a China, más o menos cuando yá taba acabando'l Renacimientu. Sicasí, naquellos tiempos los europeos nun recibieron con bien bon presto esti instrumentu, porque consideraben que les goches que s'emplegaben yeren d'una durez escesiva, que al momentu de cepillar los dientes, causába-yos irritación y causáben-yos molesties nes melles. Per otra parte, al llegar el cepiyu de dientes a Europa, nun s'usaba con tanta frecuencia por cuenta de qué non toos taben acostumaos a una bona llimpieza dental y entá preferíen usase otru tipu de métodos pa la llimpieza de los dientes qué yá taben antes de l'apaición d'esti instrumentu n'Europa, como'l casu de los paliyos que taben fechos con plumes de gansos o de metal como oru o plata. Una vegada introducíu'l cepiyu de dientes a Europa, esti nun llegó a tener munchos cambeos dempués, sinón que solo se camudaben les goches de xabalín por clines de caballu pa llograr meyores resultaos. Amás de qu'esti instrumentu nun podía ser accesible pa toos, pos solo yera pa reis y persones d'alta élite por ser d'un eleváu costu como'l casu de la corte francesa en Versalles, por cuenta de que munchos de los cepiyos taben fechos con mangos de marfil y les goches taben ellaboraes con clines de caballu.
A pesar de la introducción del cepiyu de dientes de los chinos n'Europa y cola gran fabricación masiva qué llegó a tener, como'l casu de los cepiyos de Williams Addis, esti nun llegó a tener bona reputación. Por cuenta de qué en 1723, afayóse que l'usu de les clines de caballu podía xenerar enfermedaes bucales por ciertes bacteries. Esti descubrimientu foi fechu por Pierre Fauchard, qué amás propunxo una téunica pal cuidu de los dientes que ye: "la frotación diaria de los dientes con esponxes naturales". Tiempu dempués, nel sieglu XIX, al igual qué Fauchard, Pasteur dio a conocer una teoría de los xermes que tuvieron que comprobar los odontólogos, yá que como los cepiyos taben fechos con pelos d'animales, xenerábense bacteries y dellos fungos por quedase húmedos dempués d'usase. Asina qué pa evitar esto, foi encamentáu esterilizar el cepiyu, poniéndolo a ferver n'agua caliente. Pero a pesar de tomar felicidá midida, la goches allandiar y col usu van esprendiéndose
Pero nun foi hasta nos primeros entamos del sieglu XX, pel añu de 1930, qu'apaeciera la invención del nailon per parte de Wallace H. Carothers, que bien llueu sustituyiría a les goches d'animales por esti novedosu inventu. Una y bones el nailon, a diferencia de les goches d'animales que de normal s'emplegaben, ye más resistente, flexible y da un meyor cepilláu, evitando la contaminación por bacteries y faciendo que'l cepiyu ensúguese más rápidu. Asina mesmu, les goches de nailon quédense meyor xuntaes al mangu del cepiyu, evitando desprendimientos al momentu d'usalo. Foi entós cuando en 1938 apaeció'l primer cepiyu de dientes paecíu al de los nuesos díes, sol nome de "cepillo milagru", que daba una bona hixene, pero a pesar de ser popular y ameyoráu este tenía'l problema de que les sos goches yeren dures al contautu y qué inclusive llegaron a mancar un pocu les melles polo cual nun foi bien encamentáu polos dentistes.
La Haba
Historia
La zona taba poblada na dómina romana, como lo atestigua la esistencia d'un  llabra romana utilizada como pila d'agua bendito na ermita, la ponte romana sobre'l ríu Ortigues y les numberoses tumbes escavaes na roca qu'abonden na redoma de dicha ermita.
Esti territoriu foi conquistáu a los musulmanes en tiempu de Fernandu III y pasó a la Orde d'Alcántara. El maestre de la orde, Gonzalo Pérez Gallego, dio-y carta de población nel sieglu XIV que regulaba les condiciones d'entrega de tierres y les normes xurídiques poles qu'había de rexise la comunidá.
Cepiyu de dientes
Cepiyu dental llétricu
Un cepiyu dental llétricu realiza oscilaciones o rotaciones de les sos goches, impulsaos por un motor. Anque la mayoría de los estudios informen d'una actuación médica igual a la de los cepiyos manuales, un cepiyu llétricu pue ser más cómodu, y la adición d'un temporizador y sensores de presión puede fomentar un procesu de llimpieza correuta.
La Haba
Historia
Tola contorna de La Serena perteneció a la Orde d'Alcántara onde destacaba'l prioratu de Magacela en casi tol partíu. Anque, por cuenta de la so accesibilidá, faía les vegaes de capital de partíu Villanueva de la Serena, de la que foi aldega La Haba, hasta 1554, que'l rei Carlos I, dio-y el so autonomía y el títulu de villa, previu pagu de 1 346 500 maravedinos.
Cepiyu de dientes
Cepiyu dental llétricu
Los cepiyos dentales llétricos pueden clasificase d'alcuerdu a la velocidá de los sos movimientos como cepiyos llétricos ordinarios, sónicos o ultrasónicos. Si'l movimientu del cepiyu de dientes ye abondo rápido pa producir un runfíu nel espectru oyible (20 a 20.000 Hz), puede ser clasificáu como un cepiyu de dientes sónicu. Cualquier cepiyu de dientes llétricu con movimientu más rápidu qu'esta llende puede ser clasificáu como un cepiyu de dientes ultrasónicu. Dellos cepiyos de dientes ultrasónicos, tales como'l Megasonex y el Ultreo, apurren dambes vibraciones sóniques y ultrasoníos.
La Haba
Historia
Esti documentu nun quedó ratificáu al abdicar dichu rei en 1555 y nun tar documentáu l'actu de cesión del títulu. Foi en 1666 cuando se solicitó la confirmación y la reina Mariana d'Austria, madre y tutora de Carlos II, qu'entós cuntaba 5 años, asina previeno y dictó l'alcuerdu'l 7 de mayu de dichu añu.
Cepiyu de dientes
Cepiyu interdental
thumb|Cepiyos interdentales de Tapín, codificado por colores según ISO 16409 Un cepiyu interdental o interproximal ye un cepiyu pequeñu, de normal desechable, que se suministra yá seya con un mangu de plásticu reutilizable angulado o con un mangu integráu, que s'utiliza pa llimpiar ente los dientes, según ente l'alambre de los aparato dentales y los dientes.
La Haba
Edá contemporánea
A la cayida del Antiguu Réxime «Hava» constituyir en conceyu constitucional na rexón d'Estremadura. Dende 1834 quedó integráu nel Partíu xudicial de Villanueva de la Serena. Nel censu de 1842 cuntaba con 580 llares y 2298 vecinos.
Cepiyu de dientes
Cepiyu interdental
Los cepiyos de dientes tán disponibles nuna variedá d'anchos, clasificáu de 1 a 7, codificado por colores según la norma ISO 16409. Los cepiyos interdentales clasificar según la norma ISO 16409:2006. El tamañu del cepiyu de la norma ISO determinar pol diámetru del furu de camín (PHD) en mm. El PHD ye'l diámetru mínimu d'un furu que'l cepiyu interdental puede travesar ensin deformar el tarmu d'alambre del cepiyu. thumb|200 px|Conxuntu de cepiyos interdentales
La Haba
Monumentos
La villa presenta constructivamente carauterístiques estremeñes y en particular les de la contorna de La Serena, cais amplies y edificaciones d'una sola planta, con corte pa les caballerizas embaxo, xunto a la vivienda, y «dobláu» pa guardar les colleches y chacinas na primer planta. Les fachaes tán encaladas, anuévense tolos años y tienen elementos de granitu en delles portaes.
Cepiyu de dientes
Sulcabrush
Un Sulcabrush ye un tipu de cepiyu de dientes utilizáu específicamente pa la llimpieza a lo llargo de la llinia de la mella xunto a los dientes. Les goches tán formaes polo xeneral nun patrón de flecha con punta pa dexar una adautación más cerca de les melles. Un Sulcabrush ye ideal pa la llimpieza de ciertes zones de mal accesu, como por casu ente les corones, pontes y dientes atarraquitaos. Tamién puede usase alredor d'aparatos d'ortodoncia fixos.
La Haba
Monumentos
En diverses fachaes de viviendes de la villa hai escudos de granitu y mármol qu'atestigüen el so fidalguía. Son emblemes de títulos qu'ostentaron los pernomaos vecinos nel sieglu XVII y XVIII. Tienen clares alusiones a la Orde d'Alcántara y pertenecieron a los Condes de Montalbán y a los Campos de Orellana», ente otros.
Cepiyu de dientes
Cepiyu unipenacho
Esti tipu de cepiyu de dientes contién una pequeña cabeza redonda con guedeyes de goches de nailon nidies apertaos, recortaos de manera que les goches nel centru pueden llegar más fondamente nos espacios pequeños. El mangu del cepiyu ta diseñáu ergonómicamente pa un agarre firme, dando'l control y la precisión necesaria pa llimpiar onde la mayoría d'otros productos de llimpieza nun pueden algamar. Estes árees inclúin los posteriores de les mueles del xuiciu (terceros molares), estructures d'ortodoncia (frenos), los dientes atarraquitaos, y superficies de los dientes que tán al llau de dientes perdíos. Tamién puede utilizase pa llimpiar árees alredor de los implantes, pontes, dentames postizas y otros aparatos.
La Haba
Monumentos
Destaca'l Humilladero, asitiáu pela rodiada del pueblu. Ye un monumentu con trés gradies circulares de piedra enriba de los cualos hai un bloque rectangular y la columna del humilladero puramente dicha.Tol conxuntu esta fechu de bloques de granitu.
Cepiyu de dientes
Cepiyu de dientes ecolóxicu
Tradicionalmente, los cepiyos de dientes facer del plásticu. Tales cepiyos constitúin una pequeña fonte de contaminación. Col fin d'amenorgar l'impautu medioambiental, dellos fabricantes optaron pol usu de materiales biodegradables y / o un diseñu con un mangu reutilizable y cabezales reemplazables.
La Haba
Ilesia Parroquial San Juan Bautista
Obra de gran cuerpu sobre terraza, constitúi una construcción de mampostería y sillares con planta de cruz llatina, que se presenta exenta, sobreelevada sobre un espaciu circundante constituyíu por diversu ámbitos a distintos altores. Consta d'una sola nave compartimentada en cinco tramos, con bóveda de cañón con lunetos. El presbiteriu, de gran cuerpu y mayor elevación que'l restu de la nave, ta cubiertu por una cúpula de media naranxa construyida sobre pechinas y en lladriyu vistu igual que'l tramu axacente de la nave, esta cúpula exteriormente manifiéstase pol cuerpu cuadrangular que la envolubra.
La cabecera ye de testeru planu con escasa fondura. A entrambos llaos asítiense la Sacristía y la Capiya del Sagrariu, configurando los incipientes brazos de la cruz. El pavimentu tamién ye de granitu, pero anguaño ta cubiertu de terrazos artificiales.
Cepiyu de dientes
Efeutos adversos de los cepiyos de dientes
Los dientes pueden ser estropiaos por dellos factores qu'inclúin la falta d'hixene bucal, sinón tamién pola hixene bucal incorreuta. Especialmente pa dientes sensibles, el dañu a la dentina y les melles puede prevenise por aciu delles midíes, incluyendo una téunica de cepilláu correuta.
La Haba
Ilesia Parroquial San Juan Bautista
Al esterior destaquen unos poderosos contrafuertes y delles ventanes de mediu puntu, tou en sillería. Sobre ambos bandes abren dos tales portaes iguales, de diseñu clasicista, consistentes n'arcos almohadillados de mediu puntu flanqueados por pilastres con bolos y frontón cimeru rematáu en cruz y medallones nes enjutas, de diseñu renacentista.
Cepiyu de dientes
Efeutos adversos de los cepiyos de dientes
Ye beneficiosu cepillase los dientes ensin tascar horizontalmente sobre los dientes cerca de la llinia de les melles, asegurándose de nun primir el cepiyu sobre los dientes con demasiada agresividá, evitar la eleición d'una pasta de dientes que ye demasiada abrasiva, y caltener un tiempu d'espera de 30 minutos a lo menos antes de cepillase los dientes dempués del consumu d'alimentos o bébores acedes.
La Haba
Ilesia Parroquial San Juan Bautista
Na fachada frontera, que nun ostenta portada por topar se cegada la orixinaria, se encastra una torre cuadrada de sillares, con ventanes de mediu puntu a los cuatro cares nel cuerpu cimeru.
Cepiyu de dientes
Efeutos adversos de los cepiyos de dientes
Cepiyos de dientes más duros pueden amenorgar la placa de manera más eficiente, pero son más dañibles pa los dientes y les melles. L'usu d'un cepiyu de dientes mediu o nidiu pa un tiempu de llimpieza más llargu, atopóse que yera'l meyor compromisu ente la resultancia de la llimpieza y de la salú de les melles y los dientes.
Un estudiu realizáu pol University College de Londres atopó que l'asesoramientu sobre la téunica de cepilláu y la frecuencia dada por 10 asociaciones dentales nacionales, fabricantes de pastes de dientes y cepiyos de dientes y nos llibros de testu dentales yera inconsistente.
La Haba
Ilesia Parroquial San Juan Bautista
Ente los sos conteníos merez citase una bona talla del sieglu XVI de la Virxe de Valvanera, conocida popularmente ente los vecinos como “la Verveneda”, imaxe sedente col Neñu Dios en brazos sobre una águila, que tien tullida la cola, por cuenta de la mano atrevida de dalgún indocumentado.
Lo que ye güei nun sabemos la rellación esistente ente'l pueblu de La Haba y esta imaxe, patrona de La Rioxa, nin porqué apaez nesta llocalidá.
Otru edificiu a tener en cuenta ye'l Conventu, fundáu y edificáu polos condes Campos de Orellana como asilu-llar pa los vieyos.
Ermita de La nuesa Señora De L'Antigua
Atopar a 9 km de la llocalidá. Nel añu 1400 yá esistía. Atópase arrodiada por un cercu, llixeramente trapezoidal, a la cortil éntrase al traviés de dos puertes asitiaes dambes nel llau oeste de dichu cercu, siendo la más antigua la que s'atopa na parte esquierda, que caltién la so estructura de cantería. Nel centru d'este mesmu llateral del cercu atopamos otra puerta a manera d'arcu apuntáu, que data de 1926 y zarrada con artística puerta de forxa, obra de M. Chamizo.
El templu ta constituyíu por cuerpu, capiya, camarín posterior y portalaes, estremándose estes partes dende l'esterior por ser una superposición de distintos volumes a distintos altores. Al templu apuértase al traviés de dos puertes una asitiada na cara oeste y otra na cara norte del mesmu. Nesta construcción atopamos un arcu total y cruceru de cantería de bóveda toa'l cuadru de la Capiya.
Cuenta con un elementu pocu habitual nesti tipu de construcciones, una torre de 25 pasos dixebrada del cuerpu principal, edificada en mampostería de folla, piedra y sillares, estremar en dos cuerpos per mediu d'una senciella imposta, como remate cimeru'l campanariu, techado con cubierta de madera a cuatro vertientes. Esta torre xunir al cuerpu principal poles portalaes citaos enantes, que tán compuestos por una socesión d'arcos de mediu puntu.
El suelu de la ermita y l'antoxana que la arrodia ye de granitu. Nel so interior cabo destacar una reliquia romana qu'atopamos asitiada tres la puerta asitiada na cara norte del templu, ye una pila de l'agua de purificarse, fecha balerando un pedestal romanu de granitu.
Al traviés de la Sacristía aportamos al Camarín de la Virxe, que ta decoráu con frescos onde se representa la lleenda de cómo s'apaeció la virxe nesti llugar a un pastor.
Otru edificiu a tener en cuenta ye'l Conventu, fundáu y edificáu polos condes Campos de Orellana como asilu-llar pa los vieyos. Presidiendo l'altar, nel ventanal del camarín, ta asitiada la virxe, La nuesa Señora de l'Antigua, la imaxe actual reproduz l'anterior y data de 1941. Lo más destacable ye que tanto la Virxe como'l neñu formen un solu bloque, de tal manera que'l neñu visti la mesma túnica que la madre. Atópase casi tol añu na so ermita, salvo'l 13 d'agostu, que ye treslladada en pelegrinación polos vecinos del pueblu a la ilesia de San Juan Bautista, al 13 de setiembre que, de la mesma forma, ye llevada de nuevu a la so ermita.
Otros testimonios que faen patente la esistencia nesi llugar d'asentamientos remotos na zona, son, amás de la reliquia romana mentada enantes, numberoses tumbes antropomorfas escavaes na roca qu'abonden na redoma, que se creen son restos ibéricos.
Nes cercaníes a la ermita atopa'l ponte sobre'l ríu Ortigues, consta de 6 arcos de mediu puntu, realizaos en piedra, ye de presumible orixe romanu, anque ensin documentar y reconstruyíu na Edá Media.
Feria de Marzu
En 1880 ábrese espediente respeutivu al establecimientu d'una feria de ganáu nos díes 17, 18, 19 y 20 de marzu de cada añu, por que esto empiece a celebrase a partir del añu 1881. Esti espediente conclúyese'l 5 de xineru de 1881 quedando establecíu nél inclusive los terrenes nos que s'asitiaría'l ganáu que viniera a ella, de tal manera que naide que nun participara pudiera usurpa-yos les camperes.
Nel so orixe foi una de les meyores feries de ganáu de la contorna, onde los distintos “merchanes” encargar de mercar y vender “besties” tantu a xentes del pueblu como a otros veníos pa estos fines a la llocalidá.
Anguaño pol desusu en qu'entren les besties esta feria solo celébrase nos díes 18, 19 y 20 de marzu y dexó de cumplir la so finalidá, sirviendo a cencielles d'esparcimientu a la población y a toos aquellos que nos visiten per estos díes.
La Jira
Ye'l día más carauterísticu de la Selmana Santa en La Haba, ye un día nel campu, onde'l viaxeru va ser bienveníu. En toa Estremadura celebra esti día y en cada pueblu tienen el so llugar pa ello. En La Haba, los jabeños, treslladar a la contorna de la ermita de Ntra. Sra. de L'Antigua, onde unos y otros cola convivencia coles sos convecinos y demás visitantes que se reciben por eses feches y sobremanera esi día, pasen un día memorable. Según cúntase a cencielles puede paecer un simple día nel campu, va ser esa simplez, va ser pola apertura de brazos y corazón de los jabeños, va ser pol so paisaxe, pero “la jira” nun ye pa cuntala ye pa vivila. De fechu ye de les más populoses de la contorna y cada añu somos más.
La Velá
Festéxase los díes 13, 14, 15 y 16 d'agostu, n'honor a la patrona del llugar, la Virxe de l'Antigua, de fechu l'empiezu de diches fiesta marcar la llegada de la Virxe al pueblu, trayida en pelegrinación dende la so ermita hasta la ilesia de San Juan Bautista.
Per otru llau, mentar que como munches otres poblaciones estremeñes, esta quedó bien despoblada pola emigración y munchos d'estos emigrantes tornen por estes feches, por ello amás conviértense estes fiestes en puntu d'alcuentru pa familiares y amigos, lo que fai que resulten unes fiestes entrañables.
La selmana anterior a La Velá realízase una selmana cultural, que se ta convirtiendo en tradicional, onde hai festexos y celebraciones pa neños y mayores, con distintes actividaes, como la fiesta del emigrante o la ruta cicloturística pola llocalidá que son dos de les actividaes que tán enraigonando con más fuercia ente la población y tienen una participación masiva, ensin faer de menos otres actividaes tamién bien allegaes como frayatu de pucheros, distintes competiciones (natación, fútbol sala,...) y otros espectáculos (cine de branu, teatru, bailles, cante...)
Candidatura de Chicago a los Xuegos Olímpicos de 2016
La candidatura olímpica de Chicago 2016 foi l'intentu per parte de la ciudá de Chicago y Estaos Xuníos - col sofitu d'otres ciudaes, conceyos y pueblos nos estaos d'Illinois, Indiana y Wisconsin - pa ser escoyida pol Comité Olímpicu Internacional (COI) como ciudá anfitriona de los Xuegos Olímpicos de 2016. Nel casu de que Chicago fuera escoyida pol COI, los Xuegos de 2016 fueren los Xuegos Olímpicos de Branu, celebraos n'Estaos Xuníos dende los Xuegos d'Atlanta 1996.
Chicago foi esaniciada na primer ronda mientres la 121ª sesión del Comité Executivu del COI en Copenḥague, Dinamarca.
Seleición de ciudá de la USOC
Primeramente, cinco ciudaes estauxunidenses presentaron el so interés en postulase pa la candidatura de les olimpiaes de 2016: Chicago, Houston, Los Angeles, Filadelfia y San Francisco. El presidente de la USOC, Peter Ueberroth, visitó les ciudaes qu'amosaron el so interés en marzu y mayu de 2006. Chicago foi visitada'l 10 de mayu. El 26 de xunetu de 2006, el Comité Olímpicu d'Estaos Xuníos (USOC) achicó la llista a tres ciudaes: Chicago, Los Angeles y San Francisco. La postrera retiró'l 13 de payares de 2006.
La última etapa interna de la seleición de la USOC foi'l 14 d'abril de 2007, nel Washington, D. C.'s Embassy Row Hotel, onde cada equipu de la candidatura fixo una presentación de 40 minutos a los miembros del conceyu del USOC. A les 9:00 pm UTC, Chicago foi anunciada como la candidata estauxunidense pa los Xuegos Olímpicos de 2016 pol presidente de la USOC Peter Ueberroth.
Detalles de la candidatura
El 15 de xineru de 2008 anunciáronse los detalles pa l'aplicación de la candidatura olímpica. 22 de les 27 instalaciones olímpiques van tar dientro de cuatro zones de 15 km de la villa olímpica. van construyise cinco nueves instalaciones y once temporales pa los xuegos. El costo de la candidatura ($49.3 millones) tán siendo sufragaos pol sector priváu una y bones los costos de los xuegos. El costo de la infraestructura va ser financiada pol gobiernu.