cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ephedra ochreata
Toxicidá
En 2004, l'Axencia de Drogues y Alimentos d'Estaos Xuníos (FDA o USFDA, poles sos sigles n'inglés), prohibió la venta de suplementos dietéticos que contengan alcaloides de la efedra. Otros países sumáronse a esta prohibición, tales como los Países Baxos y Arxentina.
Usos
L'estractu de efedra utilizar na medicina alternativa pa tratar el asma y otres enfermedaes respiratories. Nos Estaos Xuníos vendióse como endelgazador y p'ameyorar el rendimientu deportivu. Datos estadísticu de 1999 señalaben que la efedra yera usada por unos 12 millones de persones.
Un recién metaanálisis d'ensayos controlaos concluyó que los efeutos sobre la perda peso al curtiu plazu son modestos, y desconocíos al llargu plazu. Per otru llau, non pudo precisase la influencia sobre'l rendimientu atléticu, por cuenta de la insuficiencia d'evidencies.
Por cuenta de los sos efeutos adversos, nun ye aconseyable utilizar la planta de efedra de forma casera.
Taxonomía
Ephedra ochreata describióse por John Miers y espublizóse en Annals and Magacín of Natural History 11: 257. 1863. Ephedra: nome xenéricu que provién del griegu antiguu: éphedra = "asitiada sobre" // según Dioscórides, sinónimu de hippuris = equiseto // en Pliniu'l Vieyu, una planta trepadora afila.
ochreata: epítetu llatín ;Sinónimos:
Otru tratáu gramatical
Otru tratáu gramatical (islandés: Önnur málfræðiritgerðin) ye'l nome pol que se conoz el segundu ensayu sobre gramática en nórdicu antiguu, qu'usó Snorri Sturluson pa complementar la so obra Hattatal. Tamién se-y llamó Segundu tratáu gramatical.
Sobrevivieron diverses copies que se caltienen en trés manuscritos:
Belpech
Belpech ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Bellegarde-du-Razès
Bellegarde-du-Razès ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Langeac
Langeac ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Loira, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Kohei Mihara
Kohei Mihara (三原 向平, ) ye un futbolista xaponés.
Belvèze-du-Razès
Belvèze-du-Razès ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Llista d'universidaes más antigües
thumb|Mapa de les universidaes medievales n'Europa publicáu en 1923.
Pa determinar qué instituciones apaecen nesta llista, ye necesariu afitar el conceutu d'universidá y davezu, considérase que la concesión de títulos o graos académicos ye unu de los elementos determinantes. Esti requerimientu esclúi en consecuencia a munches instituciones chines —como la Universidá de Nankín, fundada per primer vegada nel añu 259— una y bones nun otorgaben «graduaciones» nel sentíu más estrictu, sinón que preparaba a los estudiantes pa los exámenes estandarizados que realizaba l'Estáu p'algamar un grau o cargu oficial. De la mesma forma, tien de ponese en dulda la inclusión de les madraces de los países árabes nesta llista, una y bones la mesma institución nun otorgaba un títulu» o «graduación». La llicencia roblar un profesor nel so propiu nome, non nel de la institución, colo que l'estudiante terminaba la so formación con una coleición de llicencies de maestros pero non d'una de la institución como tal. La madraza foi históricamente una institución distinta de la universidá cristiana, polo cual la Encyclopaedia of Islam namái tien una entrada sobre la "madraza" —pero non sobre la universidá—, en qu'amás evita consecuentemente l'usu del términu "universidá". Sería'l casu de Qarawiyyin, que foi fundada nel añu 859 y que ye considerada –inadecuadamente– la institución universitaria más antigua inda en funcionamientu por El llibru Guinness de los récores.
La llista d'universidaes medievales entiende universidaes (más precisamente, Studium Generale) qu'esistieron n'Europa mientres la Edá Media. Tamién inclúi fundaciones efímeres ya instituciones educatives europees que'l so estatus universitariu ye una tema d'alderique. La universidá qu'da títulos cola so organización corporativo y relativo autonomía ye un productu de la Europa cristiana medieval. Antes de 1500 estableciéronse más d'ochenta universidaes n'Europa occidental y central. Mientres la posterior Colonización de les Amériques, la universidá introducir nel Nuevu Mundu, marcando l'empiezu del so espardimientu mundial como el centru d'educación cimera perdayuri.
Definición d'universidá
Hubo munches instituciones d'aprendizaxe (Studium) na Edá Media na Europa llatina, escueles catedralicies, escueles de retórica ​​(facultaes de derechu), etc. Los historiadores xeneralmente acuten el sintagma «universidá medieval» pa referise a una institución d'aprendizaxe que yera conocida como Studium Generale na Edá Media.
Nun esiste tampoco una definición oficial estricta de Studium generale, y el so conteníu surdió del usu consuetudinario. Hai delles carauterístiques que yeren comunes ente ellos, y que de cutiu se traten como criterios de definición:
Les cartes emitíes por Papa o'l Sacru Emperador Romanu de cutiu yeren necesaries pa garantizar los privilexos 4–6. La cuarta condición (enseñanza n'otru llugar ensin exame) foi orixinalmente considerada polos estudiosos de la dómina como'l criteriu más importante, cola resultancia de que la denominación Studium Generale acutábase davezu pa referise namái a les escueles más antigües y prestixoses, específicamente a Salerno, Bolonia, París y, dacuando, a Oxford, hasta qu'esti oligopolio foi rotu peles cartes papales ya imperiales nel intre del sieglu XIII. El quintu criteriu (beneficios siguíos) yera lo más cercano qu'había a una definición "oficial" d'un Studium Generale usáu pola Ilesia y los académicos dende'l sieglu XIV d'equí p'arriba, anque hubo delles esceiciones notables (por casu, nin Oxford nin Padua recibieron esi derechu, pero fueron universalmente consideraos "Studia Generalia por costume").
Los historiadores modernos tendieron a centrase nos trés primeros requisitos (estudiantes de toes partes, siquier una facultá cimera, enseñanza por maestros). Esto llevó a discutinios al faer llistes d'universidaes medievales. Delles universidaes italianes, por casu, llograron rápido les cartes papales y, poro, los privilexos y el títulu d'un Studium Generale, pero la so captación estudiantil nunca foi muncho más allá del distritu local o solo teníen un par de maestros dedicaos a la enseñanza. Otres escueles comparables (notablemente les escueles catedralicies más prestixoses de Francia), pudieron tener una captación d'estudiantes más amplia y más maestros, pero desdexaron, o nun pudieron asegurar, los privilexos garantizaos y polo tanto nunca se-yos conoció como Studium Generale. Ye común incluyir les primeres y escluyir a estes postreres de les llistes de "universidaes medievales", pero dalgunos historiadores cuestionaron esta convención como arbitraria y irreflexiva del estáu del aprendizaxe cimeru n'Europa.
Dellos historiadores refugaron la definición de Studium Generale, y presenten los sos propios criterios pa la definición de "universidá", llindándola al esixir, por casu, qu'una universidá tuviera los trés facultaes cimeres (Teoloxía, Derechu, Medicina) pa poder ser considerada una "universidá medieval" (bien pocos teníen los trés), ente qu'otros ampliar pa incluyir delles de les más prestixoses escueles catedralicia, escueles palatinas y universidaes de fuera de la Europa llatina (especialmente nel mundu griegu ya islámicu).
Tamién hai disputes sobre les feches de fundación de munches universidaes. Usar la fecha d'alquisición d'una carta papal y real/imperial ye desaparente, una y bones les universidaes más antigües, creyendo que la so estatus y reputación yeren abondes ya indiscutibles, negáronse, o s'aguantaron, a pidir una carta oficial mientres enforma tiempu. Dellos historiadores rastrexen la fundación d'una universidá hasta la primer fecha en qu'hai evidencia de dalgún tipu d'enseñanza nesa llocalidá, anque solo fuera local y llindada. Otros esperen hasta qu'apaezan evidencies d'un aprendizaxe cimeru, una amplia captación d'estudiantes, la emerxencia de los sos maestros enseñando n'otros llugares o una mención más definitiva d'ella como un Studium generale.
V789 Monocerotis
V789 Monocerotis (V789 Mon / BD-00 1712 / TYC 4817-468-1) ye un sistema estelar asitiáu na constelación de Monoceros cerca de la llende con Canis Minor, aproximao a mediu grau del ecuador celeste. Tien magnitú aparente media +9,34 y alcuéntrase a 123 años lluz del Sistema Solar.
V789 Monocerotis ye una estrella binaria espectroscópica con una fuerte emisión Hα. Los dos componentes son nanes naranxes que la so rellación de mases, q = 1,0542, indica que son estrelles bien similares. La primaria tien tipu espectral K5V —asemeyáu a Gliese 453— y la secundaria K6-7V. Les sos respeutives mases mínimes son de 0,56 y 0,52 mases solares, ente que les sos lluminosidáes equivalen al 20% y al 16% de la que tien el Sol. El periodu orbital d'esta binaria ye de 1,4021 díes y la órbita ye práuticamente circular (y = 0,0129). La estrella primaria rota a una velocidá de 28,8 km/s, ente que la so compañera facer a 25,09 km/s. El periodu fotométricu, ≈ 1,412 díes, indica que'l sistema tien rotación síncrona.
V789 Monocerotis amuesa un gran nivel d'actividá cromosférica, tando clasificada como una variable BY Draconis. Anque se propunxo que'l sistema puede ser una binaria eclipsante, observaciones fotométriques nun atoparon evidencia de posibles eclises.
Esvástica del monte
La esvástica del monte foi un diseñu formáu con alerces curioso iguaos que cubría una área de 55 metros cuadraos metanes un pinar, cerca de la llocalidá de Zernikow del distritu de Uckermark, nel estremu norte del estáu de Brandemburgu, Alemaña.
Historia
La construcción de dicha esvástica xigante realizar en 1938 por encargu d'un empresariu que yera un simpatizante nazi, coles mires d'agasaya-y la al führer Adolf Hitler nel so 49º cumpleaños, semando alerces metanes un pinar.
Mientres unes poques selmanes cada añu, en seronda y primavera, el color de les fueyes de los alerces camudaría del verde al mariellu intenso, oldeando col fondu verde del pinar, de cuenta que les fueyes marielles de los alerces formaren claramente la imaxe d'una esvástica nazi. La curtia duración del efeutu visual, combinada col fechu de que la imaxe solo podía ser vista dende l'aire, favoreció que la esvástica del monte pasara desapercibida tres la cayida del III Reich. La rexón de Brandemburgu quedó enserta dientro de l'antigua Alemaña Oriental, y l'escasez de vuelos aéreos sobre'l monte de Zernikow causó que la imaxe pasara desapercibida mientres el posterior gobiernu comunista, magar que'l diseñu cubría cuasi 60 metros cuadraos de terrén.
Nel añu 1992 afayóse esta esvástica, cuando'l gobiernu de l'Alemaña reunificada ordenó un exame aereu de los territorios de propiedá estatal, incluyendo les zones rurales de l'antigua RDA. Les fotografíes fueron esaminaes por estudiantes forestales, que darréu reconocieron el diseñu.
Aquel día la propiedá d'aproximao la metá del área na que s'atopaben los árboles fuera vendida a manes privaes, pero les autoridaes llocales llograron permisu pa baltar 25 árboles más na zona entá sol so control n'avientu de 2000, llogrando asina despintar la imaxe en gran midida.
Otros casos similares
En setiembre de 2006, el New York Times informó alrodiu d'otra esvástica nun monte en Eki Naryn, al pie del Himalaya. Ye de 200 metros, pero la esvástica nun s'aprecia tan claramente como nel monte de Zernikow.
Faloteca islandesa
La Faloteca islandesa (o Muséu falolóxicu d'Islandia) atópase en Reikiavik. Carauterizar por tener la más estensa coleición de penes de distintes especies.
Pa xunetu del 2006 el muséu tenía unos 245 especímenes espuestos, bien como trofeos de caza, embalsamaos, en formol o disecaos. L'oxetivu del muséu ye tener los penes de toles especies de mamíferos d'Islandia, inclusive los de distintos especies que s'atopen en peligru d'estinción en dichu país. El muséu tamién exhibe dellos exemplares de penes de mamíferos que nun viven n'Islandia. Amás, tien representaciones de los falos de criatures mitolóxiques (como elfos, trolls, bisarmes marines, etc.) y obres artístiques rellacionaes.
Sigurður Hjartarson, que fuera profesor d'Historia nun institutu de Reikiavik, fundó'l muséu en 1997, y ye l'actual direutor del mesmu.
A empiezos del 2011 el muséu llogró un exemplar de pene de homo sapiens, donáu por Paul Arason (amigu del direutor del muséu). El mesmu foi toyíu del cadabre de Arason nuna morgue so la supervisión d'un médicu.
Belvianes-et-Cavirac
Belvianes-et-Cavirac ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Lapte
Lapte ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Loira, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Lilium pomponium
Lilium pomponium conocida popularmente nel so llugar d'orixe como (Alterien lily) ye una especie de planta bulbosa perteneciente a la familia Liliaceae. Ye nativa d'Europa.
Descripción
Ye una planta yerbácea perenne bulbosa qu'algama los 40-50 cm d'altor. Los bulbos son de forma ovalada o globular, de 4-5 cm de diámetru, de color crema. Los tarmos son de cutiu escuros. Les fueyes son bien estreches y tán esvalixaes, lliniales, con un cantu plateáu. Les flores son simples o arrexuntaes en 2-5 (-15) y esprenden golores desagradables. La especie floria en xunetu.
Condáu de Ravensberg
El Condáu de Ravensberg foi un condáu históricu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. El so territoriu atópase na parte oriental de la presente Westfalia, Alemaña, al pie del Osning o Monte de Teutoburgu.
Historia
thumb|left|Castiellu de Sparrenburg. thumb|Mapa históricu del Condáu de Ravensberg (1798). Ravensberg foi mentáu per primer vegada nel sieglu XII; la so primer capital foi Burg Ravensberg. Los Condes de Ravensberg dempués fixéronse col Castiellu de Sparrenburg construyíu en Bielefeld ca. 1240-50, que fixeron la so sede.
El condáu más tarde foi heredáu pol Ducáu de Berg en 1346, que de la mesma se convirtió en parte del Ducáu de Jülich-Berg en 1423, y n'últimu términu de los Ducaos Xuníos de Jülich-Kleve-Berg en 1521.
Dempués de la Guerra de socesión de Jülich nel Tratáu de Xanten en 1614, el Condáu de Ravensberg cayó en manes del Margraviato de Brandeburgu, que se convirtió nel Reinu de Prusia en 1701, y foi alministráu dientro de la unidá alministrativa Minden-Ravensberg dende 1719-1807, cuando foi eslleíu mientres les Guerres Napoleóniques.
Xunto con Bielefeld, otres comunidaes nel Condáu de Ravensberg yeren Borgholzhausen, Halle, Steinhagen, Versmold, Werther, Isselhorst (agora parte de Gütersloh), Enger, Hiddenhausen, Rödinghausen, Spenge, Herford (sacante para Falkendiek), Bünde (sacante para Dünne y Spradow), Vlotho (sacante para Uffeln), Kirchlengern al sur del Werre, Preußisch Oldendorf (sacante para Hedem y Lashorst) y Bad Oeynhausen al sur del Werre.
Casa de Calvelage-Ravensberg
-ca.1170 Otto I *ca.1160 -ca.1180 Heinrich -1244 Otto II *ca.1220 -1249 Ludwig
Casa de Jülich
1348-1395 n'unión personal con Berg, dende 1437 con Jülich-Berg
Casa de La Marck, Duques
– dende 1521 una parte de los Ducaos Xuníos de Jülich-Kleve-Berg –
Casa de Hohenzollern
- dende 1614 Margraves de Brandeburgu y Reis de Prusia - 1640-1688 Federico Guillermu I, fíu * 1688-1713 Federico I, fíu, Rei en Prusia dende 1701 A Francia pol Tratáu de Tilsit de 1807, incorporáu nel Reinu de Westfalia
Terceros reinos de taifas
Tres el fin del periodu almohade, marcáu pola batalla de las Navas de Tolosa (1212), hubo un curtiu periodu denomináu terceros reinos de Taifas, que terminó na primer metá del sieglu XIII coles conquistes cristianes nel Llevante de Xaime I d'Aragón (Valencia, 1238) y en Castiella de Fernandu III el Santu (Córdoba, 1236 y Sevilla, 1248) y perduró en Reinu nazarí de Granada Granada cola fundación del reinu nazarí, que non capituló hasta'l 2 de xineru de 1492, fecha que punxo fin a la Reconquista.
Rellación de les terceres taifas
Siendo los más importantes les taifas de Murcia y Valencia y sobremanera la taifa de Arjona que más palantre va ser el Reinu de Granada.
Ferdinand Cheval
Ferdinand Cheval foi un carteru francés qu'invirtió 33 años de la so vida en construyir un Palaciu ideal. Considérase-y por esto unu de los máximos esponentes del arte marxinal.
Biografía
Ferdinand Cheval vivió en Châteauneuf-de-Galaure, nel departamentu del Drôme. Empezó la so construcción n'abril de 1879. Según declaró, zarapicar con una piedra y atopó inspiración na so forma. A otru día volvió al mesmu llugar y empezó a recoyer piedres.
Mientres los siguientes 33 años Cheval aprovechó la so ruta postal pa recoyer piedres y llevales a la so casa. Tresportaba'l so material nos bolsos, depués nuna cesta y finalmente nuna carretilla. El so vecinos considerar una especie de tontu del pueblu.
Cheval pasó les dos primeres décades llevantando los murios esteriores. El castiellu amuesa un amiestu d'estilos con inspiraciones bíbliques y de la mitoloxía hindú.
Cheval deseyaba ser soterráu nel so castiellu pero cuando les autoridaes francés prohibir pasó los siguientes ocho años de vida construyéndose un mausoléu nel campusantu de Hauterives.
Poco tiempu dempués de la so muerte, la so obra empezó a llamar l'atención de personaxes como André Breton y Pablo Picasso.
En 1969 André Malraux, en calidá de Ministru de Cultura declaró'l castiellu Patrimoniu Cultural y aseguró el so caltenimientu.
Ducáu de Prusia
El Ducáu de Prusia o Prusia Ducal (n'alemán: Herzogtum Preußen; en polacu: Prusy Książęce) foi un ducáu ente 1525-1701 na rexón más oriental de Prusia herederu del Estáu monásticu de los Caballeros Teutónicos. En 1701, el ducáu tresformar nel Reinu de Prusia. Tuvo como capital Königsberg.
Foi'l primer ducáu protestante (luteranu) mayoritariamente de población de fala alemana, según con minoríes polaques y lituanes. Nos antiguos testos en llatín, el términu Prutenia (o Pruthenia) referir por igual al Ducáu de Prusia, el so vecín más occidental Prusia Real, o l'el so Estáu común predecesor, la Prusia Teutónica. La forma axetival del nome yera "Prut(h)enico".
Historia
En 1525 mientres la Reforma Protestante, el Gran Maestre de los Caballeros Teutónicos, Alberto, secularizó el territoriu prusianu de la orde, convirtiéndose n'Alberto, Duque de Prusia. El so ducáu, que tenía la so capital en Königsberg (en polacu: Królewiec), foi establecíu como feudu de la Corona de Polonia. Foi heredáu polos príncipes-eleutores del Brandenburgu de la Casa de Hohenzollern en 1618; esta unión personal ye referida como Brandeburgo-Prusia. Federico Guillermo, el "Gran Electu" de Brandenburgu, algamó la completa soberanía sobre'l territoriu nel Tratáu de Wehlau de 1657, que foi confirmada nel Tratáu d'Oliva de 1660. El Ducáu de Prusia foi alzáu al rangu de Reinu de Prusia en 1701. float|left|thumb|300px|Los Estaos herederos de la [[Estáu monásticu de los Caballeros Teutónicos|Orde Teutónica de la Prusia Ducal (rayáu) y la Prusia Real (rosado) na segunda metá del sieglu XVI.]]
Ryohei Yoshihama
Ryohei Yoshihama (吉濱 遼平, ), ye un futbolista xaponés.
Ouyang
marco|derecha|OUYANG en chinu tradicional
Ouyang ye un apellíu chinu. Ye unu de los pocos apellíos chinos de dos calteres, ellí onde nesta llingua ye más común atopase con apellíos d'un solu calter. Pueden atopase variantes fonétiques o ortográfiques como Owyang, Au Yong, Auyong, Ah Yong, Auyang, Au Yeung, Au Yeong, Au Ieong, Ao Ieong, Eoyang, Oyong, O'Young, Auwjong, Ojong, Owyong, Au Duong, Ou Young, Ow Young. La forma vietnamita ye Âu Dương.
El primer personaxe documentáu con esti apellíu ye Ti (蹄 Tí), príncipe de Yue, que'l so estáu foi destruyíu pol estáu de Chu (楚 / 楚 Chǔ), dempués de lo que la so familia treslladar a l'aguada sur (陽 / 阳 yáng, en chinu) del Monte Ouyu (歐余山 / 欧余山), d'onde tomó'l nome de Ouyang.
Persones con esti apellíu
Tim Ouyang, cantante del grupu Tim Be Told
Lilium pyrenaicum
thumb| Lilium pyrenaicum
L' ye una especie de planta fanerógama perteneciente a la familia Liliaceae nativa de rexones montascoses, principalmente de los Pirineos, dende España hasta El Cáucasu.
Ye una planta yerbácea qu'algama los 1,3 m d'altor. Caúna d'elles produz unes 12 flores de color mariellu, naranxa o colloráu con desagradable golor.
Sinonimia
subsp. pyrenaicum
subsp. carniolicum (Heldr. ex Freyn) V.A.Matthews 1984
subsp. ponticum (C.Koch) V.Matthews, 1984
V805 Aquilae
V805 Aquilae (V805 Aql / HD 177708 / HIP 93809) ye una estrella binaria de magnitú aparente +7,58. Ta encuadrada na constelación del Águila, cerca de la llende con Saxitariu. D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de datos de paralax del satélite Hipparcos, alcuéntrase a 548 años lluz del Sistema Solar.
V805 Aquilae ye una binaria cercana que'l so periodu orbital ye de 2,4082 díes. La componente principal ye una estrella de tipu espectral A2 que la so temperatura efectivo ye de 8185 K. 17,8 vegaes más lluminosa que'l Sol, tien una masa de 2,11 mases solares y un radiu igual a 2,11 radios solares. La componente secundaria, clasificada como de tipu A9, tien una temperatura de 7178 K. La so lluminosidá ye 7,2 vegaes superior a la lluminosidá solar y tien una masa un 63% mayor que la del Sol. Igualmente radióse ye un 75% más grande que'l radiu solar.
V805 Aquilae constitúi una binaria eclipsante; mientres l'eclís principal —cuando la estrella menos lluminosa intercepta la lluz de la estrella más lluminosa— el rellumu del sistema mengua 0,64 magnitúes ente que nel secundariu'l descensu del rellumu ye de 0,32 magnitúes.
Segundos reinos de taifes
El segundu periodu taifes (o taifas post almorávides) ye un periodu na historia d'al-Ándalus asitiáu ente les dominaciones almorávide y almohade.
Condáu de Mark
El Condáu de Mark (Grafschaft Mark, Comté de La Marck coloquialmente conocíu como Die Mark) foi un condáu y estáu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu nel Círculu de Baxa Renania-Westfalia. Atopábase a entrambos llaos del ríu Ruhr a lo llargo de los ríos Volme y Lenne.
Segundos reinos de taifes
Introducción
En 1085, tres la conquista de Toledo per parte d'Alfonso VI, les taifas de Sevilla y Badayoz, tomaron conciencia del verdaderu peligru que suponíen los reinos cristianos y, viendo apeligrar la so subsistencia, fixeron un llamamientu d'ayuda a los almorávides. En travesando l'estrechu y asitiase n'Alxecires, los almorávides empobinaos por Yusuf Ibn Tasufin ganen a Alfonso VI na batalla de Sagrajas de 1086, y retiráronse de vuelta al Magreb. El soberanu almorávide encamentó en devanéu a los reyezuelos andalusíes a reparar más puramente la fé islámica y a xunise frente a los enemigos del norte. Pero la incapacidá y la debilidá de los reinos de Taifas, xuníu al sofitu de los xuristes malikíes y les clases populares, aforfugaes pola gran presión fiscal, llevaron finalmente a Yusuf Ibn Tasufin a empecipiar la conquista d'Al-Ándalus desembarcando en Xibraltar en xunu de 1090.
Condáu de Mark
Los Condes de la Mark atopar ente los señores de Westfalia más poderosos ya influyentes nel Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. El nome de Mark caltener nel presente distritu Märkischer Kreis nes tierres al sur del ríu Ruhr en Renania del Norte-Westfalia, Alemaña. La parte septentrional (al norte del ríu Lippe) inda ye llamada Hohe Mark ("Alto Mark"), ente que l'anterior "So Mark" (ente los ríos Ruhr y Lippe) ye, en mayor parte, fundíu cola presente Rexón del Ruhr.
Segundos reinos de taifes
Desenvolvimientu
miniaturadeimagen|Quirate de plata acuñáu por Hamdin y Ibn Wazir, aliaos del rebelde Ibn Qasi. Los primeros nicios del malestar andalusí contra los almorávides producir en Córdoba en 1121, cuando la población remontóse, solo la intervención de los alfaquíes pudo evitar un bañu de sangre. Otres rebeliones producir en distintes ciudaes. A partir de 1140 el poder almorávide empieza a aparrar nel norte d'África pola presión almohade y a la península lleguen eses noticies.
Belvis
Belvis ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Segundos reinos de taifes
Desenvolvimientu
En 1147, un exércitu comandado pol líder almohade Abd Al-Mumin llegó a España y conquistó una gran parte del sur d'España, incluyíes les ciudaes de Cádiz, Málaga y Sevilla. En 1172, el so fíu Abu Yaqub Yusuf completó la conquista d'Al-Ándalus con tomar de la taifa de Murcia y poner fin a la última taifa d'esti periodu na península, inda quedara la taifa de Mallorca, que finalmente va cayer en 1203.
Condáu de Mark
Xeografía
La sede de los Condes de Mark, von de Marck o de la Marck, foi orixinalmente Burg Altena na rexón de Sauerland, pero treslladar a Burg Mark cerca de Hamm na década de 1220. El condáu taba bordiáu por Vest Recklinghausen, l'Condáu de Dortmund, el Obispáu de Münster, el Condáu de Limburgu, l'Abadía de Werden, y l'Abadía de Essen.
Escudu d'armes
thumb|99px|left L'escudu d'armes del condáu yera "d'Oru, con faxa axedrezada de gules y argén de trés tires". Estes armes fueron utilizaes pela ciudá de Hamm dende 1226. Munchos otros llugares de la rexón inclúin la faxa axedrezada colorada y blanca nes sos armes como referencia al condáu y de cutiu a los sos fundadores.
Belvis
Tien una población de y una superficie de  km².
Berriac
Berriac ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Condáu de Mark
Historia
thumb|left|Vista del [[Castiellu de Altena y del ríu Lenne en Altena.]] Orixinalmente perteneciente a una llinia colateral de los condes de Berg en Altena, el territoriu remaneció sol nome de Berg-Altena en 1160. Sobre 1198 el Conde Federico I adquirió'l Mark Oberhof, una parroquia (Feldmark) nel territoriu de los Edelherren de Rüdenberg, tributarios del arzobispu de Colonia Felipe von Heinsberg. Federico equí tenía'l Castiellu de Mark (Burg Mark) alzáu como la residencia de los nuevos "Condes de la Mark". La cercana ciudá de Hamm foi fundada pol so fíu'l Conde Adolfo I en 1226; llueu se convirtió nel asentamientu más importante del condáu y de cutiu foi utilizada como residencia.
Berriac
Tien una población de y una superficie de  km².
Condáu de Mark
Historia
Na Batalla de Worringen de 1288, el Conde Eberhard II lluchó al llau del Duque Xuan I de Brabante y el Conde Adolfo V de Berg contra'l so señor, l'arzobispu de Colonia Sigfrido II de Westerburg, duque titular de Westfalia. Como Brabante y los sos aliaos salieron victoriosos, el Condáu de Mark ganó la supremacía en Westfalia meridional y convirtióse n'independiente del Arzobispáu de Colonia. El territoriu de Mark foi mientres llargu tiempu acutáu a les tierres ente los ríos Ruhr y Lippe ("So Mark"). Nuevos territorios nel norte ("Alto Mark") fueron ganaos mientres el sieglu XIV en guerres contra'l Obispáu Principescu de Münster.
En 1332 el Conde Adolfo II casóse con Margarita, la fía del Conde Dietrich VIII de Kleve. El fíu menor d'Adolfo, Adolfo III, a la muerte del hermanu de Dietrich, el Conde Juan, adquirió'l Condáu de Kleve na marxe occidental del Rin en 1368. En 1391 Adolfo III tamién heredó Mark de del so hermanu mayor Engelbert III y xunió dambos condaos como "Kleve-Mark" en 1394.
En 1509 l'herederu al tronu de Kleve-Mark Xuan III el Pacíficu casóse con María, la fía del Duque Guillermu IV de Berg y Jülich. En 1511 asocedió al so suegru en Jülich-Berg y en 1521 al so padre en Kleve-Mark, resultando nel gobiernu de cuasi tolos territorios na presente Renania del Norte-Westfalia en unión personal, con esceición de los estaos eclesiásticos. La dinastía Jülich-Kleve-Berg escastar en 1609, cuando morrió l'insanu últimu duque Juan Guillermo. Siguió una llarga apuesta sobre la socesión, primero que'l territoriu de Mark conxuntamente con Kleve y Ravensberg fueren concedíos al Eleutor de Brandeburgu Juan Segismundo de Hohenzollern pol Tratáu de Xanten de 1614 (xeneralmente aceptáu en 1666). Dempués convirtióse en parte del Reinu de Prusia dempués de 1701.
En 1807 el Condáu de Mark pasó de Prusia a Francia nel Tratáu de Tilsit. En 1808 Napoleón entós dio Mark al eleváu Gran Ducáu de Berg, que foi estremáu en cuatro departamentos na llinia de la Francia Napoleónica. Mark taba nel Departamentu del Ruhr hasta'l colapsu del poder francés en 1813, cuando volvió a Prusia.
La reforma alministrativa prusiana del 30 d'abril de 1815 asitió a Mark dientro del Regierungsbezirk Arnsberg, Provincia de Westfalia. Los soberanos Hohenzollern prusianos permanecieron Condes del "Condáu prusianu de la Mark" hasta 1918. El "Condáu de la Mark" nun tien yá nengún significáu oficial, pero ye utilizáu informalmente pa referise a la rexón en Renania del Norte-Westfalia.
Condes de la Mark
thumb|375px|Una mapa de 1791 del Condáu de Mark pol cartógrafu alemán [[Friedrich Christoph Müller (1751-1808).]] La Casa de La Marck ye una caña cadete de la dinastía Berg. Otra llinia sobreviviente de la Casa de Berg (más antigua pero menos prominente na historia europea) convertir en condes d'Isenberg, dempués condes de Limburgu y Limburg Styrum.
1198-1249 Adolfo I, fíu de Federico I (primer Conde de la Casa en nomase a sí mesmu Conde de La Marck en 1202; apenes utiliza los títulos de Berg y Altena). Llinia estinguida
Casa de Hohenzollern
1640-1688 Federico Guillermu I, fíu * 1688-1713 Federico I, fíu, Rei en Prusia dende 1701 A Francia pol Tratáu de Tilsit de 1807, incorporáu al Gran Ducáu de Berg
Judging Amy
Sinopsis
Brenneman interpreta a Amy Gray, una nueva abogada de Nueva York que, en divorciándose del so home, decide tornar cola so fía pequeña a la casa de la so infancia en Hartford (Connecticut). Convertir na xuez del Tribunal de Familia d'esa ciudá a la edá de trenta y cuatro años. La so madre, que vive con ella (personaxe interpretáu por Daly), ye una trabayadora social del Departamentu de Neños y Families. Amy sale del poder xudicial pa presentase pal Senáu, no que resultó ser el final de la serie.
Internacional
Judging Amy ye internacionalmente espublizaes poles estaciones siguientes colos siguientes nomes:
Xeografía de Costa Rica
Costa Rica atópase alcontrada dientro de les coordenaes xeográfiques 8° y 11°15', de latitud norte, y 82° y 86°, de longitud oeste. Incluyendo la so área insular, tien una estensión de 51.100 km² (50.660 km² de tierres y 440 km² d'agua). Xunto a Belice y El Salvador ye unu de los estaos más pequeños d'América Central. Llenda al norte con Nicaragua cola que comparte 309 km de frontera y al sur con Panamá cola que comparte 330 km, al este col mar Caribe y al oeste col océanu Pacíficu.
El país tien un exa montascosa central llonxitudinal con direición noroeste-sureste, estremáu en cuatro cordillera, a partir de les cualos nacen los ríos, que desagüen nes aguaes de dambos océanos. L'aición d'estos ríos dio llugar a tres grupos d'llanures, que son más estenses escontra la mariña atlántica. El centru del país ta ocupáu por una depresión teutónica conocida como Valle Central, onde vive la mayoría de la población. El país cunta con cerca de 200 volcanes, de los cualos 5 tán activos. La islla del Cocu, nel océanu Pacíficu, ye parte del territoriu nacional.
Dende los sos oríxenes como territoriu ístmico, foi ponte biolóxica onde coesisten especies de flora y fauna pertenecientes al neoártico, al neotrópico y delles otres a la rexón de les Antilles. Por cuenta de esta biodiversidá, alcuéntrense zones de vida, que inclúin dende paisaxes mariniegos alcontraos a nivel del mar hasta paisaxes de pandorial sobre los 3.000 m d'altitú.
La biodiversidá dexa al país tener una herpetofauna d'alredor de 360 especies (150 anfibios y 210 reptiles), una avifauna d'aproximao 850 especies (625 añeren y 225 son migratories), una mastofauna de casi 205 especies, ente les qu'atopamos esperteyos y mamíferos non voladores.
Historia xeolóxica de Costa Rica
thumb|200px|La intensa actividá volcánica, xunto al procesu d'erosión y sedimentación de dichu material, dio llugar al territoriu continental de Costa Rica. Na semeya, erupción nocherniega del [[volcán Arenal en 2006.]] La historia xeolóxica dio entamu cerca del Periodu Xurásicu Inferior-Cimeru, hai unos 200 millones d'años. Yá pa esti tiempu, les mases continentales probablemente atopábense asitiaes nuna posición bien similar a l'actual.
El procesu oroxénicu empecipiar con actividá volcánica, acompañada de surdimientu de dorsales oceániques y crestes submarines. Como resultante d'esti procesu surdió un arcu d'islles empobináu escontra l'este, que conoceríase más tarde como arcu esternu, representáu anguaño por una serie de sierres foliaes, alcontraes na península de Nicoya, Sablera Ferradura, península d'Osa y Punta Burica.
Gary Dourdan
Gary Dourdan ye un actor de cine y televisión, famosu pol so papel de Warrick Brown na serie televisiva CSI: Crime Scene Investigation.
Xeografía de Costa Rica
Historia xeolóxica de Costa Rica
La principal carauterística d'esti periodu, foi una intensa actividá volcánica y por cuenta de los procesos d'erosión que sufren los relieves iniciales, empieza un aumentu na sedimentación de diches árees. Mientres el Eocenu Inferior-Mediu, hai unos sesenta millones d'años sumió casi la totalidá del arcu esternu, remaneciendo en forma posterior una serie d'islles conocíes col nome de Guanarivas.
Gary Dourdan
Biografía
Dourdan foi afayáu como actor por Debbie Allen, protagonista de la serie Fama. En participando n'episodios de series televisives como Un mundu distintu y apaecer en delles películes pa televisión, debutó nel cine con Esti muertu ta bien vivu 2 (1993).
Xeografía de Costa Rica
Historia xeolóxica de Costa Rica
Mientres el Periodu Oligocenu hai 25 millones d'años, estes islles sumieron sol océanu y fueron cubiertes por material detrítico de resultes de la degradación y posterior sedimentación de les formaciones recién.
Gary Dourdan
Biografía
Más tarde participó en películes como The Paper (1994), Alien: Resurrección (1997) o El infiltrado (2002).
Dourdan consiguió la fama nes series de televisión, participando en numberoses series a lo llargo de la so carrera, como The Office, Swift Justice, Soul Food y CSI: Crime Scene Investigation.
Xeografía de Costa Rica
Historia xeolóxica de Costa Rica
Debíu al intensu vulcanismu aniciáu nos montes del Aguacate, la cordal de Talamanca empecipia'l so ascensu a partir del Periodu Miocenu hai 1,8 millones d'años, algamando la mayor altitú del arcu internu. Dichu vulcanismu tiempu dempués daría orixe a la Cordal Volcánicu Central y a la Cordal Volcánicu de Guanacaste.
Gary Dourdan
Detención
El 30 d'abril de 2008, Gary Dourdan foi atopáu pola policía mientres dormía nun coche mal aparcáu nuna urbanización de Palm Springs. L'actor aparentaba tar so los efeutos del alcohol y les drogues. Al ser deteníu atopóse-y la Biblia, un rosariu, un llibru tituláu Jesús ye estraterrestre y melecines pa los que nun tenía receta. Salió a les poques hores de la cárcel en pagando una fianza de 5.000 dólares.
Nun corréu electrónicu unviáu a la prensa, l'actor alegaba que la droga atopada xunto a él pertenecía a unes persones a les qu'acompañaba tres una fiesta VIP la nueche anterior. Sicasí, dalgunos de los sos amigos y compañeros de trabayu na serie CSI declararon a la prensa que la detención nun-yos sosprendía. Unu de los sos compañeros en CSI declaró al Chicago Sun Times, tres estos, creo que vamos faer un esfuerciu en convencer a Gary por que llogre ayuda primero que se mate a sí mesmu.
Declaróse culpable de tres cargos de posesión de cocaína y éxtasis el 28 de mayu de 2008. Va Tener que completar un programa de drogues en llugar de los trés años y ocho meses a los que podía ser condergáu. A pesar del ésitu de CSI:Las Vegas, Dourdan dexó la serie en mayu, a la fin de la octava temporada.
Xeografía de Costa Rica
Plaques tectóniques
thumb|200px|La [[subducción de les plaques de Placa de Cocos Cocos y Caribe produz una quebra del terrén y un efeutu de llevantamientu teutónicu, lo que da orixe a los montes centrales de Costa Rica, y ye la razón de munchos de los terremotos qu'asocedieron nel país a lo llargo de la so historia.]] Frente a la mariña pacífica del ismu centroamericanu atópase una depresión submarina llamada Fuesa Mesoamericana.
Gary Dourdan
Detención
El voceru de la CBS declaró que la cadena nun fadría comentarios sobre l'arrestu del actor, nin si esto afectaría na grabación de los últimos capítulos. L'axente del actor nun respondió a les llamaes de la prensa.
Xeografía de Costa Rica
Plaques tectóniques
Costa Rica atópase na zona de converxencia de la Placa de Cocos y Placa del Caribe. Al sureste del territoriu dambes plaques interactúan cola Placa de Naza, casu conocíu como puntu triple, que ta asitiáu na rexón del golfu Duce. El procesu de subducción fai que la placa Cocu tea fundiéndose adulces so la emerxente placa del Caribe. Esta esmuzse escontra l'este produciendo asina'l surdimientu paulatín del territoriu costarricense, con un surdimientu de 10 mm per añu.
Al producise la subducción, polos esfuerciu d'arrastre y compresión, una parte del material que s'atopa sobre la placa que ta siendo subducida, ye darréu quebráu, y por cuenta de los procesos de llevantamientu teutónicu, va tresformar nun relieve oroxénicu. Tal ye'l casu de la cordal de Talamanca.
La otra parte del material fúndese y, polos cambeos de presión y temperatura, termina per fundir se. Un porcentaxe de dichu material tiende a xubir a la superficie en forma de llava, por aciu el procesu denomináu vulcanismu, y dicha acumuladura va formar los cordales volcánicos.
Por cuenta de les fuercies de compresión y llevantamientu, la corteza terrestre supera la llende d'elasticidá de les roques, polo qu'éstes se ruempen, produciendo una lliberación d'enerxía, causando coles mesmes los movimientos sísmicos.
Sistema montascosu
El relieve de Costa Rica ye quebráu. Presenta tierres baxes de 0 a 800 m; medies, de 800 a 1.500 m, y altes de 3.819 m. Amás ufierta un altu Valle Central. Tien tres sistemes montascosos: l'exa montascosa central, que conforma la columna vertebral del territoriu continental y ta conformáu por cuatro cordales (de Guanacaste, Minera de Tilarán, Volcánica Central y de Talamanca); un sistema montascosu secundariu, d'orixe más antiguu y visos baxos (serranías de Nicoya, Fila Brunqueña y sierra d'Osa); y el Cordal Volcánicu Océanica del Cocu, que s'atopa sol mar patrimonial del país nel océanu Pacíficu.
Exa montascosa central
La exa montascosa central de Costa Rica ta estremáu en cuatro seiciones:
Cordal de Guanacaste
Atópase allugada al noroeste del país, con una direición noroeste-sureste. Mide 70 km de llargor. Sirve de llende natural ente les provincies de Guanacaste y Alajuela. Ta conformada por una serie d'estratovolcanes del Cuaternariu, con edaes menores a un millón d'años: Orosí (1.440 msnm), Rincón de la Vieya (1.895 msnm), Miravalles (2.028 msnm) y Tenorio (1.916 mnsm). Tien orixe oroxénicu y ye de les más antigües de Costa Rica. Presenta actividá volcánica primaria y secundaria. Ye fonte d'enerxía llimpia, principalmente hidroeléctrica y xeotérmica, y de divises pol turismu.
Cordal o Sierra Minera de Tilarán
Mide 50 km de llargor. Ta formada por serranías de valles fondos, con dellos conos volcánicos antiguos y recién, siendo'l más importante'l volcán Arenal (1670 msnm), un pimpanu estratovolcán de forma cónica casi perfecta, que ye iconu nacional. A'l so llau atopa'l volcán Chatu, el so volcán hermano. Ta constituyida por roques volcániques terciaries onde s'alcontraron vetes d'oru en dellos sectores como Abangares y Miramar. A esta sierra pertenecen los montes de Tilarán, Abangares, Cedral, San Antonio, Miramar y Aguacate, polo xeneral, elevaciones alredor de los 1.500 msnm, siendo la mayor elevación el cuetu Cedral, con 1.842 msnm. Tien importancia económica pola producción d'enerxía hidroeléctrica nel banzáu d'Arenal y pol turismu ecolóxicu y d'aventura.
Cordal de Talamanca
Allugada escontra'l sureste de Costa Rica, estiéndese a lo llargo de 150 km y se continua hasta la frontera con Panamá. Ye un anticlinal formáu por roques sedimentaries marines y por roques volcániques antigües y intrusivas, que la so formación pertenez a la era Terciaria, de 2 a 23 millones d'años. Empecipiar al este del Valle Central y tien una orientación noroeste-sureste. El sistema montascosu, al atopase más cerca de la mariña pacífica, presenta mayor cantidá d'accidentes xeográficos, ente que la so rimada ye muncho más nidia nel sector atlánticu. Esti cordal, al pasar la frontera con Panamá recibe'l nome de Cordal de Chiriquí.
Tien los montes más altos del país, que devasen los 3.000 m d'altitú: Chirripó (3.842 msnm), el puntu más altu del territoriu, onde s'atoparon evidencies de qu'en dómines pasaes los sos visos tuvieron cubiertes por glaciares; Aventexos (3.812 msnm), Terbi (3.760 msnm), Uran, Kámuk (3.554 msnm), Cuetu de la Muerte (3.491 msnm), ente otros. Nun tener volcanes en territoriu costarricense, anque en Panamá atopa'l volcán Barú (3.475 msnm, activu).
El cordal cunta con delles estribaciones: cuetos de Escazú, cuetos de la Candelaria, cuetos de Ochomogo, cuetos de Dota y fila de Matama.
Tien la zona protexida más grande de Costa Rica, el parque internacional L'Amistá, que ye reserva de la Biosfera.
Sistemes montascosos secundarios
Amás de la exa montascosa central, esisten otros sistemes montascosos independientes d'orixe más antiguu y menor altitú, allugaos na periferia del país. Los sos basamentos son más antiguos que los de la exa montascosa central y nun tener actividá volcánica.
Serranías de Nicoya
thumb|200px|[[Parque nacional Barra Fonda. Apréciense de lloñe les serranías y el golfu de Nicoya.]] Formen la exa de la península de Nicoya, nel Pacíficu noroeste del país. Los sos visos son arredondiaes y nun devasen los 800 msnm. Tienen un mesmu orixe xeolóxicu que la península de Santa Elena, nel norte de Costa Rica, les tierres más antigües del territoriu. El relieve ye bien accidentáu, representáu principalmente polos cuetos de Nicoya y los cuetos de Barra Fonda.
Fila Costera o Brunqueña
Ye un sistema montascosu allugáu escontra'l sur del cordal de Talamanca. Cuerre paralela a la mariña y los sos altores promedian los 1.000 msnm. Son de formación antigua y tienen depósitos de bauxita y otros metales. Son montes angostos formaes por fallamiento inversu. Tien un únicu conu volcánicu estinguíu: el volcán Esquito de Tigre. El cordal quebrar en dos partes al altor de camín Real, en Palmar Norte, pa dar pasu al poderosu caudal del ríu Grande de Térraba. Al sureste de camín Real, el cordal tien mayor altitú y complexidá xeolóxica, incluyendo la formación de covarones, como les allugaes al norte de Ciudá Neily.
Sierra d'Osa
Al igual que les serranías de Nicoya, ta formada per llombes y pandos que formen la exa llonxitudinal de la península d'Osa, nel sureste del país. Formen un mesmu complexu cola punta Burica.
Cordal Volcánicu Oceánica del Cocu
El Cordal Volcánicu Océanica del Cocu ye d'orixe volcánicu y forma parte d'una cadena montascosa submarina que s'estiende dende les islles Galápagos hasta la Fuesa Mesoamericana, llegando frente a les mariñes del país nel océanu Pacíficu. Ta formada por una serie de volcanes marinos estinguíos, que'l so únicu puntu prominente nel mar patrimonial del país ye la islla Cocos, allugada a 500 km de la ciudá de Puntarenas.
Esti cordal tien una estensión de 1200 km de llargor, de los cualos 815 km atopar n'agües territoriales de Costa Rica, lo que la fai 1.75 vegaes más llarga que'l territoriu continental del país y el cordal más llargu d'América Central. La so elevación media ye de 2000 m sobre'l fondu oceánicu, con una cresta de 1000 m per debaxo del nivel del mar. El so anchu ye de 100 a 300 km. Tien un francu abrupto con rimaes a lo llargo de la cresta, con depresiones tectóniques rellenes por sedimentu. El cordal océanica tien unos 100 volcanes, unu d'ellos la islla del Cocu, estinguíu dende hai 1.5 millones d'años, y la única islla oceánica de Costa Rica nel sentíu estrictu de la pallabra.
La formación del cordal océanica tien el so orixe nel vulcanismu de les islles Galápagos, pola aición de la tectónica de plaques de Cocos y Caribe, que la so aición va treslladando'l cordal a una velocidá de 8 cm al añu, hasta la zona de subducción frente a la mariña del Pacíficu de Costa Rica. La resistencia de los volcanes submarinos a ser consumíos so la masa continental ye lo que provoca la mayoría de los terremotos qu'afecten al país, al dise desmembrando so la zona d'interacción de dambes plaques.
Valles
Costa Rica tien dos tipos de valles: les depresiones teutónicu y xeolóxicu, de les cualos les más importantes son el Valle Central y el Valle del Xeneral, y los valles fluviales, formaos pola aición de los ríos, como'l Valle del Tempisque, el Valle de Orosi, el Valle de La Estrella o'l Valle del Térraba.
Valle Central
thumb|Vista al Valle Central de Costa Rica, cola ciudá de San José en primer planu, dende los cuetos de Escazú. El Valle Central de Costa Rica ye una depresión teutónica con una estensión de 32.200 km², allugada nel centru del país y delimitada pol cordal Volcánica Central y el cordal de Talamanca. Ye'l llugar onde se concentren les ciudaes más importantes del país y de les cabeceres de les provincies de San José, Alajuela, Heredia y Cartago. Tien un altor permediu de 1.000 msnm, con temperatures promedio de 18 °C a 24 °C. Comunicar coles mariñes y col interior del país al traviés d'un sistema de carreteres.
Valle del Xeneral
El Valle del Xeneral-Coto Brus ye una depresión xeolóxica, con direición noroeste-sureste, allugáu escontra'l sur del país. El so puntu más baxu ta ocupáu polos calces del ríu Xeneral y el ríu Coto Brus, quien son los colectores de les agües sacupaes de l'aguada sur de la cordal de Talamanca. Esta área recibió gran cantidá de sedimentos provenientes de la denudación del relieve montascosu. La ciudá más importante ye San Isidro del Xeneral.