cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia de la homosexualidá n'Alemaña
Aceptación social na República Federal Alemana
En 1983 el asuntu Kießling amosó l'estáu de l'aceptación de la homosexualidá na sociedá. L'asuntu empezó con una investigación de los servicios secretos militares, que creíen afayar que'l xeneral de cuatro estrelles y comandante en xefe axuntu de la OTAN, Günter Kießling, yera homosexual. De resultes, el ministru de defensa, Manfred Wörner (CDU), clasificar como un peligru pa la seguridá nacional y unviar a la reserva esi mesmu añu. Periodistes desataparon el casu en 1984 y l'oposición llevó l'asuntu al parllamentu; nel discutiniu que surdió constatóse que les pruebes contra Kießling nun yeren válides y que, seya que non, la rellación ente homosexualidá y peligrosidá nun yera de recibu. El xeneral foi rehabilitáu en 1984 por Wörner, pero'l discutiniu y l'investigación nun menguaron hasta la intervención de Helmut Kohl, que lo volvió a llamar al serviciu activo y poco dempués unviar de nuevu a la reserva col llamáu Großer Zapfenstreich, una guardia d'honor. Otru exemplu de les dificultaes de la sociedá nel so tratu cola homosexualidá ye'l casu d'Albert Eckert, del partíu Alternative Liste, qu'en 1990 yera vicepresidente del senáu de la ciudá de Berlín gracies a los votos de los socialistes y los verdes. Eckert tuvo que dimitir cuando un políticu de la CDU denunciar como chaperu, yá que Eckert anunciárase como masaxista sol nome de Watai en revistes gais.
=== Cultura LGBT hasta la reunificación Unu de los grupos culturalmente influyentes dientro del movimientu de lliberación gai foi'l coleutivu Ödipus-Kollektiv, que pertenecía al Homoseksuellen Aktion Hamburg. El grupu escupulició tantu a homosexuales, como a la sociedá polo xeneral cola so obra de teatru Brühwarm - ein schwuler Jahrmarkt (Caliente - una feria marica) na so xira per Alemaña. El coleutivu, que pretendía dar a conocer los problemes específicos de los homosexuales, sirvió d'exemplu a otros grupos de teatru, que surdiríen más tarde, de cutiu a partir de fiestes de travestís, y desenvolveríen un estilu propiu.
Na década de 1980 siguióse l'exemplu norteamericanu, sobremanera na organización del tiempu llibre; creáronse grupos de deporte, de teatru, d'escursionismu, coros, etc. En 1985 creóse'l programa radiofónicu pa gais, y más tarde tamién pa lesbianes, Eldoradio, que s'emitía dos veces per selmana; les emisiones duraríen hasta 1991, fecha na que quebró la radio que lo emtía.
Estudios LGBT
A mediaos de la década de 1970 empezaron los primeros intentos de convertir l'estudiu de la homosexualidá nuna tema académica. En 1976 la universidá popular de Düsseldorf realizó'l primer cursu d'esti tipu y en 1978 cursos sobre la homosexualidá yeren parte afita de la ufierta nes universidaes populares de Düsseldorf, Berlín y Hannover. A mediaos d'esa década tamién empezaron los estudios LGBT nes universidaes alemanes col trabayu Der gewöhnliche Homosexuelle (1974; «L'homosexual común») de Martin Dannecker y Reimund Reiche. Xunto colos trabayos de Rüdiger Lautmann, convertir nel canon de los estudios LGBT.
En 1981 empezaron los cursinos y alcuentros pa gais nel Freies Tagungshaus Waldschlösschen cerca de Gotinga. En 1984 realizóse la esposición Eldorado en Berlín Occidental, qu'amosaba al públicu la historia llocal de los homosexuales; la iniciativa xeneró la creación privada del Schwules Museum, el primer muséu dedicáu a la homosexualidá, qu'inclúi una biblioteca temática, un archivu y la publicación de la revista Capri. Tamién ye d'importancia pal estudiu de la historia del movimientu LGBT l'archivu del Centrum Schwule Geschichte de Colonia, creáu en 1984, que tamién realiza esposiciones. Dende 1998, el Fachverband Homosexualität und Geschichte publica la revista añal Invertito, dedicada a la historia de la homosexualidá.
Cine hasta la Reunificación
Les películes de la década de 1970, con esceición de la influyente Nicht der Homosexuelle ist pervers, sondern die Situation, in der er lebt, siguíen los tópicos de la década anterior del homosexual monstruosu y malváu o débil y despreciable, como fixeron respeutivamente Uli Lommel en Die zärtlichkeit des Wolfes (1973; La delicadeza del llobu) y Rainer Werner Fassbinder en Faustrecht der Freiheit (1975; La llei de la xungla de la llibertá). El cambéu d'actitú llegó al traviés de películes estranxeres, norteamericanes, como The boys in the band (1970) y Dog day afternoon (1970), y franceses, La cage aux folles (1978).
Una de les películes alemanes de tema LGBT de mayor ésitu foi Taxi zum Klo (1980; Taxi al váter) de Frank Ripploh, que s'atrevió a ver la parte risible nes actividaes sexuales de los gais. Dende Taxi zum Klo realizáronse innumberables otres películes de tema LGBT pal cine y la televisión, pero les películes dexaron de tener un fuerte calter emancipatorio o de tratar cuestiones políticosociales homosexuales, cola única esceición quiciabes de les películes sobre'l sida. Otres películes conocíes que traten la tema fueron Schöner Gigolo, armer Gigolo (1978); Querelle (1982) de Fassbinder, última obra del direutor, película surrealista y bien esperimental, que se considera la so meyor obra; y Westler (1985), una película sobre un amor ente los dos Alemanias, rodada en parte con cámara despinta n'Alemaña Oriental.
Ente los documentales tien de destacar Rosa Winkel? Das ist doch schon lange vorbei... (1976) (¿Triángulu rosa? Eso yá pasó fai enforma...), un documental de Peter Recht, Detlef Stoffel y Christiane Schmerl que trataba de la tema de la persecución de los homosexuales mientres el réxime nazi.
En 1987 creóse'l Teddy Award dientro del Festival Internacional de Cine de Berlín pa películes de temática LGBT, que nun foi reconocíu oficialmente pol festival hasta 1992.
Editoriales y llibreríes
En 1975 Volker Bruns y Peter Heldentröm, ex miembros del HAW, fundaron la primera editorial especializada en temes LGBT, Verlag rosa Winkel. La intención yera poner a disposición del públicu aquelles obres que difícilmente seríen publicaes por grandes editoriales. La editorial caltúvose 25 años nel mercáu, hasta que dexó de tener actividá nel 2001.
La llibrería Männerschwarm tamién foi aumentando la so actividá editorial adulces y escontra mediaos de la década de 2000 fíxose cargu del fondu editorial de Verlag rosa Winkel. En 1981 creóse, en rellación cola llibrería Prinz Eisenherz de Berlín, la editorial Bruno Gmünder, con gran presencia n'internet, una de les editoriales de conteníu LGBT más importantes del mundu. Finalmente, en 1995 empezó la so actividá la editorial Quer Verlag.
Revistes
En mayu de 1975 salió a la cai la revista Emanzipation. La revista, qu'empezara como una fueya informativa de los grupos de l'Alemaña meridional, aína convirtióse nuna revista de nivel nacional, siendo la primera que se vendió nos quioscos. N'avientu de 1975 empezó la en Berlín publicación de la revista Schwuchtel que trataba sobre tarrezas que yeren tabú o que nun yeren trataos pol movimientu, como la pedofilia o'l sadomasoquismu. A finales de la década desenvolviéronse, a partir fueyes informatives, una serie de revistes que fracasaron por falta de financiamientu. Nengún d'estos intentos consiguió sobrevivir enforma tiempu.
Nes décades de 1970 y 1980 les más importantes fueron Emanzipation (1975-1980), Rosa (1975-1981), Rosa Flieder (1979-1989) y Siegessäule (1984-1989). A partir de 1982 tamién s'editó un resume de prensa sol nome de Schwule Presseschau, qu'a partir de 1995 pasó a llamase Lesbi-Schwule Presseschau. El primer intentu profesional de realizar una revista pa homosexuales foi magnus que consiguió sobrevivir hasta 1995.
Alemaña tres la Reunificación
[[Imaxe:§175 chart of convictions.png|thumb|620px| Tres la Reunificación en 1990, el §175 volvió ser aplicable —teóricamente— nos estaos federaos de l'antigua República Democrática Alemana. En 1993, los trés grandes federaciones, Bundesverband Homosexualität, Schwulenverband Deutschland y Deutsche Aids-Hilfe, empecipiaron de nuevu una campaña en contra del §175. El 31 de mayu de 1994, tres 123 años de validez, derógase'l §175, oldeando les edaes de consentimientu sexual ente homosexuales y heterosexuales en 16 años. En total, calcúlase qu'unos 140.000 homes fueron condergaos pol artículu nos 123 años de vixencia, los dos últimos en marzu de 1994.
Tres la desapaición del §175, la llexislación yá nun fai distinción ente homosexualidá y heterosexualidá. Diversos estaos federaos alemanes introdució llexislación propia en contra de la discriminación por orientación sexual. Como firmante del Tratáu d'Ámsterdam, Alemaña, obligada pola direutivu de la Xunión Europea 2000/78 a protexer a los sos ciudadanos de discriminaciones, ente otres, les causaes pola so orientación sexual, tien una llei anti-discriminación, Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz, promulgada'l 18 d'agostu de 2006. La llei prohibe la discriminación nel trabayu y tamién nel derechu civil. Estos derechos sicasí nun tán protexíos pola constitución.
El 1 d'agostu de 2001 entró a valir el Lebenspartnerschaftsgesetz, la llei que dexa les uniones civiles ente persones del mesmu sexu. Esisten diferencies col matrimoniu, siendo la principal les ventayes fiscales que tien el matrimoniu. thumb|Klaus Wowereit nel CSD de 2001 en Berlín. Tolos partíos políticos importantes tienen una o más figures clave que son abiertamente homosexuales. El primeru d'ellos en faer pública la so homosexualidá foi Klaus Wowereit (SPD) en 2001, mientres la campaña eleutoral a l'alcaldía de Berlín, que ganó; siguiéronlu Ole von Beust (CDU), alcalde de Hamburgu; Guido Westerwelle, líder del FDP; y finalmente Volker Beck (Alianza 90/Los Verdes), un importante activista LGBT. Estos políticos nun se vieron afeutaos negativamente nes resultaos eleutorales al ser reelixíos los dos alcaldes y haber aumentar el sofitu popular el terceru. Los dos mayores partíos políticos alemanes tienen seición gay: en 1997 creóse'l Schwulen Christdemokraten Deutschlands dientro del CDU, qu'a partir de 1998 llamóse Lesben und Schwule in der Union (LSU); nel SPD llámense Schwusos - Lesben und Schwule in der SPD.
Dende'l 1 d'agostu de 2001, dexó les uniones civiles (alemán pa pareyes del mesmu sexu. Orixinalmente incluyíen munchos de los derechos del matrimoniu, pero non toos, na actualidá apurren toos sacante l'adopción conxunta y tolos beneficios fiscales. El 22 d'ochobre de 2009, el Tribunal Constitucional d'Alemaña declaró que tolos derechos y obligaciones del matrimoniu estender a les pareyes del mesmu sexu.
Un estudiu de 1991 del sociólogu Michael Bochow del Wissenschaftszentrum Berlin für Sozialforschung amuesa qu'un 42% de los alemanes occidentales y un 36% de los orientales afirmaben que s'atopaben físicamente mal en presencia d'un homosexual. La resultancia final del trabayu amosó qu'un terciu de la población tien de clasificase como homófoba y un terciu como ambivalente, esto ye, nun son homófobos, pero nun tán llibres d'actitúes negatives o clixés frente a la homosexualidá. Sicasí, el númberu d'ataques contra homosexuales ye relativamente baxu. La homofobia concéntrase especialmente en determinaos grupos: los mozos, nel mundu del fútbol, la estrema derecha y los inmigrantes, sobremanera ente los mozos rusos y turcos.
Los movimientos homosexuales de dambes Alemanias acabaron unificándose y el Lesben- und Schwulenverband in Deutschland y.V. (LSVD; Federación alemana de lesbianes y gais), surdida del SVD, acabaría convirtiéndose na mayor organización LGBT d'Alemaña. Les principales temes de los que s'ocuparon les asociaciones LGBT a finales del sieglu XX fueron el discutiniu sobre'l outing de famosos, la violencia contra los homosexuales y el matrimoniu homosexual, siendo esti postreru práuticamente l'únicu que quedaba abiertu hacia 1999. Les asociaciones y grupos del movimientu fuéronse profesionalizando y especializando. Nel sieglu XXI el movimientu LGBT alemán incluyó la llucha polos derechos del coleutivu n'otros países, como amuesen la creación de la Fundación Hirschfeld Eddy y la collaboración col movimientu LGBT polacu o rusu.
Les manifestaciones del arguyu gai, les llamaes Cristopher Street Day o CSD, n'alcordanza de la cai na que s'atopa'l chigre Stonewall de Nueva York, convirtiéronse n'actos multitudinarios na mayoría de les ciudaes del país. Los actos nun se realicen el 28 de xunu, sinón que les ciudaes van alternándose en distintes fines de selmana. Les mayores son la de Berlín, ciudá na qu'esisten dos manifestaciones concurrentes: el CSD Berlin y el Transgeniale CSD, de calter menos comercial y más alternativu, y la de Colonia, qu'axuntó 1,2 millones de persones nel Europride de 2002.
Dientro de la cultura LGBT hai que destacar a Ralf König, un dibuxante y escritor de cómics de temática gai que consiguió un ésitu insospechado ente'l públicu heterosexual. Les sos historietes fueron treslladaes al cine en trés causes, siendo L'home más deseyáu un ésitu de taquilla n'Alemaña. Tamién merez la pena destacar al poeta Detlev Meyer, unu de los pocos autores que consiguió ésitu escribiendo pa un públicu homosexual.
Narros del Castillo
Narros del Castillo ye un conceyu d'España perteneciente a la provincia d'Ávila, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. En cuntaba con una población de  habitantes.
Fundáu polos árabes, foi llamáu Bebán —«puerta fortificada»— hasta la batalla de Simancas, nel 939. Nel sieglu XIII, cola repoblación denominóse «Naharros de Bebán», yá que foi repoblada por navarros («Naharros» como evolución de «Nafarros»). Dende entós formó parte de la Comunidá de Villa y Tierra d'Ávila. El castiellu al que se refier el so nome atopar nel llugar qu'agora ocupa la ilesia, y de él solo queden partes de los sos llenzos d'argamasa y cantares rodaos. Nel sieglu XVII pasó de la tenencia del rei a la del marqués de Mancera y de Malpica hasta'l sieglu XIX. Finalmente, el so nome derivó a Narros del Castillo.
Allugamientu
La llocalidá ta asitiada a una altitú de 956 msnm.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 33,61 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Monumentos d'interés
Cunta con una ilesia mudéxar monumental del sieglu XIII, que la so primer construcción yá apaez na rellación del cardenal Gil de Torres de 1250, dempués foi reformada nos sieglos XVI al XVIII, cercada y so la advocación de San Juan Bautista, denomada n'ocasiones como «ilesia de Santa María del Castillo».
Cecilia Caballero Blanco
Cecilia Caballero Blanco ye una exprimera dama de Colombia. Foi esposa del presidente Alfonso López Michelsen, quien gobernó de 1974 a 1978. Conocida como la "Neña Ceci", en 1978 foi declarada Muyer del Añu en reconocencia pol so llabor social.
Biografía
Casóse con Alfonso López Michelsen el 23 d'ochobre de 1938 na ilesia de Nuesa Señora de la Salú en Bojacá, Cundinamarca. Del so matrimoniu tuvo trés fíos: Alfonso, Juan Manuel y Felipe López Caballero.
Primer Dama de Colombia
Como primer dama, Cecilia Caballero dedicóse fundamentalmente a trabayar pola familia y l'infancia. Foi la principal promotora de la llexislación qu'abolió la diferenciación de fíos naturales y lexítimos, lo que marcó un cambéu significativu pa la familia colombiana.
Corpeau
Corpeau ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Cuanza Sul
Cuanza del Sur, n'ortografía oficial del portugués d'Angola Kwanza Sul, ye una provincia d'Angola.
Xeografía
Tien una superficie de 58 698 km² una población en 2014 de 1 881 873 habitantes (quintu llugar), en xunetu de 1991 cuntaba con 651 000. La so capital ye Sumbe.
Cuanza del Sur atópase na marxe izquierda del ríu Cuanza que ye la so llende coles provincia de Cuanza del Norte y de Malanje. Colinda tamién al norte cola provincia de Bengo; al sur coles de Benguela y d'Huambo; al este cola de Bié y al oeste col Océanu Atlánticu.
Ta constituyida polos siguiente dolce conceyos:
Aesalus imanishii
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Taiwán.
Armada de Chile
thumb|250px|Escudu de la Armada de Chile.
L'Armada de Chile ye un cuerpu militar chilenu. Foi fondada nel añu 1818. Les sos principales bases tán en Valparaíso, Talcahuano, Punta Arenas, Iquique y Puerto Montt.
Brazas a ceñir ye'l Himnu de la Armada Chilena.
Ibtesam Badhrees
Ibtesam Saeed Badhrees ye una investigadora esperimental de física de partícules saudín en King Abdulaziz City for Science and Technology (KACST) y una Distinguished Fellow del New Westminster College.
Foi la primera y na actualidá única muyer saudín del CERN. Amás ye la única muyer saudina con un PhD que trabaya nel Centru Nacional de Matemátiques y Física nel King Abdulaziz City for Science and Technology. Les sos árees d'investigación son física de partícules, astrofísica, física médica y física nuclear. Badhrees tamién trabaya como profesora axunta na Universidá de Carleton en Ottawa, Canadá.
Biografía
Ibtesam Badhrees nació en Jeddah, Arabia Saudita. Graduóse en física na Universidá Rey Abdulaziz en 1990 y llogró una maestría en física aplicada/laser na Universidá Fairleigh Dickinson en 1997. Completó'l so PhD en física de partícules na Universidá de Berna en 2011. Tamién llogró un PhD en rellaciones internacionales de la Escuela de Diplomacia y Rellaciones Internacionales de Xinebra. Recibió'l premiu a la excelencia académica Misión Cultural Saudina en 1996, 1997, 2007 y foi nomada "Física del Mes" n'agostu de 2014 pola American Physical Society.
Porrera
Porrera ye un conceyu de la contorna catalana del Priorat (provincia de Tarragona). Lluís Llach dedicó unu de los sos álbumes a esta población na que mora mientres llargos periodos.
Historia
El llugar apaez citáu per primer vegada en 1157 col nome de Valporriera; en 1180 denominábase-y Vallem Porreram. Formó parte del territoriu de Siurana de Tarragona hasta que Arbert de Castellvell del Camp fixo donación de les tierres al monesteriu de San Vicente de Pedrabona, na contorna del Garraf. El monesteriu atopábase bien alloñáu d'eses tierres polo que la repoblación taba siendo nula. Por ello, en 1180, les tierres fueron vencíes a Pere de Déu que recibió l'encargu de repoblar la zona. Sicasí, el cenobiu de Pedrabona oponer a esta cesión y en 1201 concedió carta de población a los habitantes. El discutiniu arreglar en 1203 cuando l'obispu de Tortosa falló en favor del cenobiu.
En 1263, el monesteriu de Pedrabona dexó los terrenes a la cartuxa de Escaladei. La población foi cercada. En 1650 el pueblu foi ocupáu por tropes franceses. Mientres la Guerra de Socesión española los habitantes de Porrera asitiar en favor del archiduque Carlos. Rematáu'l conflictu, ordenóse la destrucción de les muralles de la ciudá y del castiellu, del que nun quedó nengún restu. Dellos mozos del pueblu xunir a la causa del Carrasclet.
El pueblu foi ocupáu de nuevu por tropes franceses mientres la Guerra de la Independencia española. Fueron ganaes en 1811 por una guerrilla popular.
Cultura
thumb|left|Ermita de San Antonio Abá La ilesia parroquial ta dedicada a San Juan Bautista. Trátase d'un edificiu de tres naves con coru, construyíu en 1771 n'estilu neoclásicu, anque tien dellos elementos propios del barrocu. Tien cúpula de cruceru y campanariu.
Nes contornes de la población atopa una ermita dedicada a san Antonio Abá. Foi construyida en 1610 sobre una pequeña llomba. Ye de nave única con espadaña. En 1809 foi amburada poles tropes franceses y reconstruyida en 1813. Una nueva quema destruyir en 1873 pero foi resconstruida de nuevu.
Porrera celebra la so fiesta mayor el seis de mayu, festividá de San Xuan Evanxelista. La fiesta d'iviernu tien llugar el segundu domingu de payares.
Economía
La principal actividá económica de la población ye l'agricultura de secanu. Destaquen los cultivos de viñes, almendrales y ablanares. Dispón de cooperativa agrícola dende 1932.
Nel pueblu atopen delles mines abandonaes de plomu.
Cormot-Vauchignon
Cormot-Vauchignon ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Los Hinojosos
Los Hinojosos ye un conceyu español de la provincia de Cuenca, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Tien una superficie de 113,95 km² con una población de 884 habitantes (INE 2015) y una densidá de 7,92 hab/km².
Allugamientu
Conceyu:
De nueva edificación, construyíu sobre lo que yera una antigua ermita.
Historia
L'orixe de Los Hinojosos empecipiar colos íberos y celtíberos, yá que se toparon muertes de los sos instrumentos y construcciones, exemplu d'estes ye'l Templu Fálicu de piedra calteníu nunes condiciones óptimas no que güei llamamos el Santu de la Hontanilla, anque la so fundación documentada, empecipiar cola tribu de los Olcades, cerbunos guerreros, que contribuyeron a la derrota de Viriato (180 e. C. a 139 e. C.), anque la información d'estos primeros pueblos ye escasa, casi se llinda a la referencia de l'amistá col famosu xeneral cartaxinés Aníbal y a la derrota del lusitanu Viriato.
Grupu más numberosu y qu'habitó les nueses tierres fueron los carpetanos qu'ocuparon les tierres entendíes ente la cuenca del Tajo y les cuenques de los ríos Cigüela y Záncara.
La zona foi conquistada darréu polos romanos, de quien s'atoparon numberosos restos de mosaicos y ánfores en "La Covatilla".
Cola invasión árabe, tresfórmase al empar n'asentamientos árabes y en tierres de camín d'alternatives conquistes ente musulmanes y cristianos.
Na historia del pueblu tienen vital importancia dos fechos principales: per un llau la Creación de les órdenes militares y per otru l'apaición del señoríu de Villena. La Orde de Santiago foi una orde relixosa y militar creada nel sieglu XII nel Reinu de Llión.
El Rei, descontentu de l'actuación de los caballeros de San Juan, qu'alministraben dende 1163 el castiellu d'Uclés, apurrió dichu castiellu a los de Santiago, por que defendieren la contorna de los ataques musulmanes. L'actu tuvo llugar, con toa solemnidá, n'Arévalo, el 9 de xineru de 1174. En presencia de los magnates del reinu, prelaos y nobles, Alfonsu VIII, n'unión cola so esposa Leonor d'Inglaterra, apurría'l castiellu y la villa d'Uclés, con toles sos tierres, viñes, praos, pacionales, regueros, molinos, pesquerías, portalgos, entraes y salíes, a don Pedro Fernández, maestre de Santiago.
La fortaleza d'Uclés, taba sol poder cristiano, mientres la de Alarcón, atopar so poder musulmán, lo que nos conduz a pensar ensin medrana a equivocar, que les pequeñes aldegues y llugares asitiaos ente estos puntos fuertes queden a mercé de los caprichos de la guerra, pasando d'unes manes a otres, hasta que les tropes de los reinos cristianos peninsulares ganen a los musulmanes na batalla de Las Navas de Tolosa (Xaén) l'añu 1212, quedando por demás debilitáu'l poderíu musulmán nun ampliu territoriu.
Una vegada conquistada a los musulmanes toa la zona manchega, empecípiase la repoblación d'aquellos llugares que quedaron práuticamente despoblados. Na repoblación de la Mancha tien gran inflúi l'Infante Don Juan Manuel, nacíu l'añu 1282, fíu del Infante Don Manuel hermano del rei Alfonsu X El Sabiu. Recibe Don Juan, por heriedu del so padre, el Señoríu de Villena y con él la xera de la so repoblación.
La influencia de les Órdenes Militares nel sieglu XII y socesivos, lleven a la estraña, paradóxica ya interesada partición del pueblu de Los Hinojosos en dos. La división del Hinojoso, asocedió nel añu 1.232, cuando l'obispu de Cuenca, don Gonzalo, por mandatu del rei de Castiella, Fernandu III, dio en cerrar la frontera ente los conceyos d'Uclés y Alarcón, dende la Sierra de Almenara hasta les Meses Rubies. Don Gonzalo tomó como llinia divisoria dende la Sierra de Almenara el camín que xunía les poblaciones de Hontanaya hasta Las Mesas Rubies. Como esti camín travesaba'l Hinojoso, esta población quedó estremada en dos. A lo llargo de la llinia fronteriza, punxo cuatro mojón principales, asitiaos: el 1º na peña del final de la sierra de Almenara o Jabalmeña, el 2º asitiar na confluencia del camín de Guzquez col camín fronterizu, el 3º nel pozu esistente nel centru del pueblu de Hinojoso y el 4º nel pozu de Poblar del Barcal. El Señor Obispu dispunxo que al percorrer la llinia divisoria de norte a Sur el territoriu que quedara a la derecha, pertenecería al Prioratu d'Uclés y el de la izquierda al Conceyu de Alarcón. La llinia fronteriza coincidía esautamente pel centru del pozu señalizándose con una piedra allargada, direición norte sur, qu'estremaba la boca del pozu en dos, pal so usu pel llau derechu polos habitantes de Hinojoso de la Orden y pela parte izquierda polos habitantes del Hinojoso del Marquesado, d'igual manera que quedó estremáu El Hinojoso en dos poblaciones. Tou lo que queda a la izquierda de la divisoria caminando escontra'l sur, pertenecería al Conceyu de Alarcón d'ende'l nome de Hinojoso del Marquesado (Señoríu de Villena) y tou lo de la derecha al Prioratu d'Uclés perteneciente a la Orde de Santiago, llamándose Hinojoso de la Orden.
Sancho IV, sobrín de Don Manuel amplía'l territoriu, pero ye col so fíu Don Juan Manuel con quien dende 1298 el señoríu de Villena adquier gran poder gracies al so sofitu al rei. Nestos momentos el marquesáu tien cuatro nucleos importantes: Alarcón, Chinchilla, Villena y Garcimuñoz, dende los cualos va llanzar ofensives a la corona. Alfonsu XI consigue romper les aliances con Aragón y ataca el señoríu dende Cuenca y Murcia. Don Juan Manuel (reconciliar col rei pero pocu dempués vuelve apautar con Aragón, onde finalmente tien que exiliase tres una nueva derrota del rei. En 1348 muerre Don Juan Manuel y asocéde-y el so fíu Don Fernando que tamién fina a los pocos años y lo mesmo va asoceder cola so fía Doña Blanca, qu'herieda'l señoríu siendo una neña so tutelar del caballeru Don Iñigo López de Orozco. Doña Blanca, que yera la esposa d'Enrique de Trastámara, nun llega a gobernar direutamente y amás muerre bien llueu, en 1360, sumiendo con ella los herederos del señoríu y ésti pasa a ser nuevamente propiedá de la Corona. En 1386 tuvo llugar la constitución de la Hermandá del marquesáu de Villena. Alfonso d'Aragón sería'l primer Marqués de Villena, una vegada designáu esi rangu de señoríu. El Marquesáu de Villena, llegó a pertenecer al Rei Xuan I de Navarra, quien comprometió en matrimoniu a la so fía Blanca con Enrique IV de Castiella, incluyendo na dote matrimonial el Marquesáu de Villena. La parte santiaguista o Hinojosos de la Orden, dende'l 4 de marzu de 1353 formó parte del Común de la Mancha xunto con Villamayor, Puebla de Don Fadrique, Quintanar, Villanueva de Alcardete, Miguel Esteban, Campo de Criptana, Pedro Muñoz, Mota del Cuervo, Santa María de los Llanos, Socuéllamos y Tomelloso, y les tierres hasta Guadiana, gracies al infante D. Fadrique que como Maestre de La Orde de Santiago, otorga'l Privilexu del Común de la Mancha, garantizando en dichu documentu a una serie de prebendas y exenciones a toles poblaciones enriba mentaes, toes elles asitiaes ente los ríos Cigüela y Guadiana.
Dende'l sieglu XIV el Hinojoso de la Orden perteneció a la provincia llamada de la Mancha y non a la de Cuenca.
Nun ye hasta les reformes lliberales de 1833, reinando de Sabela II esta tenía 3 años d'edá, polo qu'ostentaba la Rexencia María Cristina, la so madre, cuando pasa a formar parte de la provincia conquense.
De siguío s'amuesen lliteralmente referencies al pueblo o pueblos según él:
HINOJOSOS DEL MARQUESÁU, L. S. d'España, provincia y obispáu de Cuenca, partíu de San Clemente. A. P. 272 vecinos, 1.347 habitantes, 1 parroquia, 1 pósito. Esta población ta dixebrada de Hinojosos de la Orden por una sola cai y un pozu qu'hai ente los dos: dambes en terrén llanu que produz granos, vinu y aceite. Dist. 6 llegües de la cabeza de part., en que'l so entemediu tópense Monreal y Belmonte. Contribúi 6,321 reales 11 maravedis. Derechos enagenados (sic) 1.792 rs. 17 mrs.
Na actualidá ye un solu pueblu, con un solu conceyu, resultáu de la unión de los dos pueblos separaos na dómina feudal.
Economía
Básicamente sector primariu, ente los productos atopamos:Garbanzos, Ayos, Llenteyes, Quesos, Vinos, Aceite, Ceberes, Caza Menor (Perdiz Colorada, Coneyu, Llebre), etc.
Fiestes
En dambes esisten corríes de toros y actividaes festives varies.
Gastronomía
Son conocíes na cocina del conceyu les farrapes manchegues, el pistu, el cocíu manchegu, les migues, el corderu al caricote, caldereta de carne, les farrapes duces, les rosquíes, peluses, etc.
Masegosa
miniaturadeimagen|Casa consistorial. Masegosa ye un conceyu español de la provincia de Cuenca, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, allugáu na Serranía de Cuenca, a 88 km de la capital provincial, cerca de la nacencia del ríu Cuervu. El pueblu ta a 2km de Lagunaseca y a 7km de Beteta.
Ye un llugar apacible, plácidu y serenu que s'atopa estremáu d'otros nucleos urbanos. Ta habitáu por una población de llabradores y pastores que viven n'harmonía cola naturaleza. La so población ye de 78 habitantes (INE 2016).
Historia
El momentu de mayor puxanza poblacional de Masegosa foi nel sieglu XX. Nos años 50 la población xubió a 120 vecinos y 432 habitantes.
Los trabayos de Masegosa siempres tuvieron venceyaos al sector primariu. Dende mozos, los neños yeren educaos nel arte del llendo, ente que les neñes quedábense en casa p'aprender xeres doméstiques.
Nos años 70, Masegosa esperimenta l'éxodu rural que se taba dando en tolos pueblos d'España. Los más nuevos vieron la posibilidá d'espolletar si mover a ciudaes grandes onde'l sector industrial taba en puxanza. Esta mentalidá condució a Masegosa a perder gran parte de la so población y al avieyamientu de la mesma.
Ello provocó que na actualidá pasárase de los 120 vecinos d'antaño (años 50) a los actuales 78.
Fauna y paisaxe
Nos sos montes ye frecuente columbrar diverses especies cinexétiques. Ente les más frecuentes atópense: venaos, xabalinos, gamos y corzos. Amás, cerca del pueblu atopa una llaguna, conocida popularmente como "lagunillas", na qu'habiten gran cantidá de xaronques.
Cueves
Dientro del términu municipal esisten delles cueves d'orixe cársticu de gran interés espeleolóxicu.
Les cueves más cercanes son la Cueva del Hierro, la Cueva de los Mosquitos y la Cueva de los Griegos.
Agomadaranus bistriospinosus
Agomadaranus bistriospinosus ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en China, India, Laos, Myanmar y Tailandia.
Seth Green
250px|thumb|Seth Green 250px|thumb|Seth Green y [[Clare Grant]] Seth Benjamin Green, nacíu en Filadelfia el 8 de febreru de 1974, ye un actor d'Estaos Xuníos y productor de televisión. Ye'l cocreador, productor y guionista de la serie Pollu Robot, tamién conocíu pol so papel como Daniel Osbourne "OZ" na serie Buffy The Vampire Slayer, onde yera un home llobu, asina tamién por da-y la voz a Chris Griffin en Family Guy
Biografía
Seth Benjamin Gesshel-Green ye fíu del profesor de matemátiques Herb Green y de l'artista Barbara Green. Tien una hermana mayor llamada Kaela. N'actuando nel colexu na obra musical “Hello Dolly” decidió que quería dedicase profesionalmente a la interpretación. A los diez años consiguió debutar nel cine, interviniendo na película del británicu Tony Richardson, Hotel New Hampshire (1984).
Carrera
Seth Green ye comúnmente conocíu pol so papel como'l fíu del Doctor Malinu na serie de películes Austin Powers y como un home llobu na serie Buffy the Vampire Slayer, amás de poner voz a Chris Griffin en Family Guy. Seth ye co-creador, xunto con Matthew Senreich, de la serie animada pa Adult Swim, Robot Chicken. Foi direutor xeneral del programa Raw del 13 de xunetu de 2009 y participó nuna llucha xunto a Triple H y John Cena contra Randy Orton y The Legacy. Fixo un pequeñu cameo nel videu musical "Break Stuff" de Limp Bizkit. Tamién fixo una apaición nel video musical "This Ain't A Scene, It's An Arms Race" de Fall Out Boy. Tamién fixo apaición nel video "Blanco y Nerd" de Weird Al Yankovic. Ye la voz de Chris Griffin y de Neil Goldman na serie de televisión animada, Family Guy.
Amás participó nun capítulu de la serie de televisión The X-Files, "Deep Throat", emitíu'l 17 de setiembre de 1993. Interpreta a Emil, un mozu qu'ayuda a Fox Mulder a introducise nuna base secreta de la fuercia aérea onde s'esperimentaba con teunoloxía estraterrestre.
Na franquicia de videoxuegos pa XBox 360 y PC, Mass Effect, da la so voz a Joker, el pilotu de la nave SSV Normandy SR-1 y darréu, la SR2 Normandy en Mass Effect 2 y Mass Effect 3.
Vida personal
Foi noviu de l'actriz Chad Morgan (Pearl Harbor). El so actual pareya ye la tamién actriz Clare Grant, con quien se casó nel añu 2010.
Hélène Langevin-Joliot
Hélène Langevin-Joliot ye una física nuclear francesa. Educar nel Institut de physique nucléaire (Institutu de Física Nuclear) en Orsay, un llaboratoriu que foi creáu polos sos padres Frédéric y Irène Joliot-Curie. Hélène ye un miembru del comité asesor del gobiernu francés.
Na actualidá, Hélène ye profesora de física nuclear nel Institutu de Física Nuclear na Universidá de París y direutora d'Investigación de la CNRS. Tamién ye conocida pol so trabayu, nel qu'afala a les muyeres a siguir carreres nos campos científicos.
Ye presidenta del Grupu Especial que da'l premiu Marie Curie Excellence, un premiu dau a destacaos investigadores europeos. Y ye presidenta del Rationalist Union.
Formación
Como'l so padre Frédéric Joliot-Curie y el so home Michel Langevin, Hélène Langevin-Joliot ye inxeniera de l'École supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de Paris (ESPCI ParisTech) (Institutu cimeru de física y de química industrial de la ciudá de Paris) (64y promoción, diplomada en 1949), escuela na que los sos güelos, Pierre y Marie Curie, afayaron el radiu y el poloniu. Ella presentó la so tesis doctoral d'Estáu en 1956.
Familia
El so home, Michel Langevin, yera nietu del famosu físicu Paul Langevin (que tuvo un romance cola vilba Marie Curie, güela de Hélène, en 1910) y tamién foi físicu nuclear nel Institutu, y el so fíu, Yves (1951), ye astrofísicu.
Langevin-Joliot ye d'una familia de reconocíos científicos. Los sos güelos yeren Pierre Curie y Marie, famosa pol so estudiu de la radioactividá, pol que ganó un Premiu Nobel de física con Henri Becquerel en 1903. Marie Curie foi la primer persona en ganar un Premiu Nobel en dos ciencies, la segunda foi en química (1911) col so descubrimientu del radio y el poloniu.
De la mesma, los padres de Hélène Langevin-Joliot ganaron el Premiu Nobel de Química en 1935 pol so descubrimientu de la radioactividá artificial. Pierre Joliot, el so hermanu y biofísicu, fixo contribuciones al estudiu de la fotosíntesis.
Kristin Bauer
Kristin Bauer van Straten  ye una actriz d'Estaos Xuníos de cine y televisión, más conocida pol papel de Pam na esitosa serie True Blood de HBO y como Maléfica, na serie Once Upon a Time.
Biografía
Bauer nació y crióse en Racine, Wisconsin, colos sos padres - un vidueñu caballeru y coleicionista d'armes y una ama de casa arreyada en caridaes. Na so niñez Kristin prauticó deportes y, como'l so padre, montaba y practicaba tiru.
Estudió belles artes en St. Louis, Boston y Nueva York na so mocedá, pero decidió ser actriz y camudóse a Los Angeles, onde vivió desque empezó a actuar en 1994.
Sigue dibuxando y pintando y realiza semeyes por encargu.
Carrera d'actuación
En 1995 tuvo'l so primer papel recurrente nuna serie de televisión como Maggie Reynolds en The Crew. Otros roles inclúin el de Geneva Renault en Total Security, Candy Cooper en That's Life y Belinda Slypich en Hidden Hills.
Seique'l so trabayu más conocíu en cine foi en Dancing at the Blue Iguana en 2000. Bauer interpretó a una estrella porno apaeciendo como l'atracción destacada nun chigre desnudista faciendo un númberu de baille eróticu ensin ropes. En 2001 actuó nel premiáu curtiu Room 302 y en 2004 tuvo un papel menor en 50 First Dates, con Adam Sandler. Na serie animada Lliga de la Xusticia, dio-y la voz a la heroína Mera.
Tamién realizó participaciones especiales en delles series de TV como L. A. Law, Seinfeld, Everybody Loves Raymond, Dark Angel, Two and a Half Men, Star Trek: Enterprise, CSI: Crime Scene Investigation, Desperate Housewives, George Lopez y otres.
Ye famosa la so apaición en Seinfeld nel episodiu The Bizarro Jerry onde interpretaba a Gillian, la novia de Jerry con "manes d'home".
Bauer anguaño interpreta a la vampiru Pam en True Blood y n'avientu de 2009 TVGuide.com confirmó que Kristin fuera promovida a regular y non a participaciones especiales na serie.
Vida personal
El 1 d'agostu de 2009 casóse col músicu sudafricano Abri van Straten, del grupu The Lemmings, na so granxa familiar de Wisconsin.
Corpoyer-la-Chapelle
Corpoyer-la-Chapelle ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Steven Bauer
Esteban Echevarría, conocíu artísticamente como Steven Bauer, ye un actor cubanu con nacionalidá d'Estaos Xuníos.
Biografía
Darréu treslladóse a la Universidá de Miami, onde estudió nel Departamentu d'artes Teatrales y realizó representaciones nel Jerry Herman Ring Theatre. Darréu camudóse a Nueva York, onde tuvo como profesora d'actuación a Stella Adler, apaeciendo en delles producciones de teatru.
El so primer papel importante foi'l de Manolo Ray (Manny Ribera na versión inglesa) na conocida cinta de 1983 "Scarface". Los productores d'esta película diéron-y el papel basándose nos sos antecedentes cubanos. La so actuación valió-y una candidatura a los Globu d'Oru na categoría de meyor interpretación de repartu. "Scarface" narra la vida d'un inmigrante cubanu que s'introduz nel negociu ilícitu de drogues.
Datos Personales
Bauer tuvo casáu cola actriz Melanie Griffith dende mayu de 1982 hasta 1987. En divorciándose casóse con Ingrid Anderson en 1989. Tuvo un fíu con caúna d'elles. El so segundu matrimoniu terminó en divorciu 1991. Un añu más tarde, casóse cola so tercer esposa, Christiana Boney, de quien terminaría divorciándose tamién.
Rocafort de Queralt
Rocafort de Queralt ye un conceyu de la contorna catalana de la Cuenca de Barberá (Tarragona). Según datos de la so población yera de  habitantes. Ta asitiáu na vera del ríu Vallverd.
Historia
Según documentos del 1076, pertenecía a Guerau Guitard de Santa Perpetua quien s'encargó de la so repoblación. Nel sieglu XIII taba en manes de la familia Queralt y en 1370 establecióse la Baronía de Rocafort de Queralt. Pasó por diversu manes hasta qu'a principios del sieglu XVI foi adquiríu por Joan d'Armengol. L'anterior barón foi Ferran d'Alemany i de Milà, la baronía quedó vacante a la so muerte, asocedida en 1954. L'actual barón ye Rafael Cirera i Oller, quien rehabilitó'l Títulu por aciu Decretu de 2 de xunu de 1995.
Cultura
thumb|left|Castillo de Rocafort de Queralt. La ilesia parroquial ta dedicada a San Salvador y construyóse sobre l'antigua ilesia primitiva. Data del sieglu XVIII y ye d'estilu barrocu tardíu. Tien un espodáu campanariu. Un pocu alloñáu del centru de la población atopaba l'antiguu castiellu de Rocafort. Foi reconstruyíu na década de 1960 por Juli Bonet i Ninot intentando caltener la estética clásica. Tien dos torres y un patiu central. Hai que destacar tamién l'edificiu de la bodega cooperativa, d'estilu modernista. Foi construyida en 1919 por Cèsar Martinell.
Rocafort de Queralt celebra la so fiesta mayor nel mes d'agostu, coincidiendo cola festividá de San Salvador. Nel mes d'ochobre celebra la Festa d'Homenatge a la Gent Gran.
Economía
La principal actividá económica ye l'agricultura, col cultivu de la viña como elementu destacáu. Hai tamién campos de ceberes y d'otros cultivos de secanu.
Tornu
300px|thumb|Tornu paralelu modernu.
Denominar tornu (del llatín tornus, y esti del griegu τόρνος, xiru, vuelta) a un conxuntu de máquines y ferramientes que dexen mecanizar, roscar, cortar, trapeciar, afuracar, cilindrar, forgar y ranurar pieces de forma xeométrica por revolución. Estes máquines-ferramienta operen faciendo xirar la pieza a mecanizar (suxeta nel cabezal o tamién llamáu chuck fita ente los puntos de centraxe) mientres una o delles ferramientes de corte son emburriaes nun movimientu reguláu de meyora contra la superficie de la pieza, cortando la forgaxa acordies coles condiciones teunolóxiques de mecanizado fayadices. Dende l'entamu de la Revolución industrial, el tornu convirtióse nuna máquina básica nel procesu industrial de mecanizado.
La ferramienta de corte va montada sobre un carru que se mueve sobre unes guíes o rieles paralelos a la exa de xiru de la pieza que se tornia, llamada exa X; sobre esti carru hai otru que se mueve según la exa Z, en direición radial a la pieza que se tornia, y puede haber un tercer carru llamáu charriot que puede inclinase, pa faer conos, y onde se sofita la torreta portaherramientas. Cuando'l carru principal mueve la ferramienta a lo llargo de la exa de rotación, produz el cilindráu de la pieza, y cuando el carru tresversal mover de forma perpendicular a la exa de simetría de la pieza realiza la operación denomada refrentado.
Los tornos copiadores, automáticos y de control numbéricu lleven sistemes que dexen trabayar a los dos carros de forma simultánea, consiguiendo cilindraos cónicos y esféricos. Nel casu de los tornos paralelos, lleven montáu un tercer carru, de accionamiento manual y xiratoriu, llamáu charriot, suxetu al carru tresversal. Col charriot inclináu a los graos necesarios ye posible mecanizar conos. Enriba del charriot va afitada la torreta portaherramientas.
Los materiales colos que se pueden mecanizar pieces nos tornos, pueden ser diversos, dende l'aceru y el fierro de fundición ente los de mayor durez; el bronce y el latón, más blandos; algamando a torniar hasta los más plásticos como'l nylon y el grilón, por casu.
Tornos antiguos
La esistencia de tornos ta atestiguada dende siquier l'añu 850 e. C. La imaxe más antigua conocida caltener na tumba d'un sumu sacerdote exipciu llamáu Petosiris (sieglu IV e. C.).
Mientres sieglos los tornos funcionaron según el sistema de "arcu de violín". Nel sieglu XIII inventóse'l tornu de pedal y piértiga flexible, que tenía la ventaya de ser remanáu col pie en cuenta de coles manes, colo cual estes quedaben llibres pa otres xeres. Nel sieglu XV surdieron otros dos ameyores: la tresmisión per correa y el mecanismu de biela-rabil.
Tornos mecánicos
[[Ficheru:Lathe.PNG|200px|thumb|Tornu paralelu de 1911, que les sos pieces amosaes son:
Corrombles
Corrombles ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Tornu
Tornos mecánicos
a. Bancada.
c. Cabezal.
d. Rueda de retrocesu.
y. Polea de conos pa la tresmisión dende una fonte esterna d'enerxía.
f. Platu.
g. Cigüeña.
h. Husillo.]]
Al empezar la Revolución industrial n'Inglaterra, mientres el sieglu XVII, desenvolviéronse tornos capaces de dar forma a una pieza metálica. El desenvolvimientu del tornu pesáu industrial pa metales nel sieglu XVIII fixo posible la producción en serie de pieces de precisión:
En 1833, Joseph Whitworth instalar pola so cuenta en Mánchester. Los sos diseños y realizaciones influyeron de manera fundamental n'otros fabricantes de la dómina. En 1839 patentó un tornu paralelu pa cilindrar y roscar con bancada de guíes planes y carru tresversal automáticu, que tuvo una gran aceptación. Dos tornos que lleven incorporaos elementos de les sos patentes caltener na actualidá. Unu d'ellos, construyíu en 1843, caltener nel Science Museum de Londres. L'otru, construyíu en 1850, caltener nel Birmingham Museum.En 1850 allugar na Ferrería de San Blas de Sabero, Llión, fábrica de fierro perteneciente a la Sociedá Palentina-Lleonesa de Mines, un tornu pa torniar los cilindros de laminación de los trenes laminadores, anguaño ta espuestu nel Muséu de la Siderurxa y Minería de Castiella - Llión en Sabero nel mesmu llugar onde s'allugó hai más de 160 años.
Pero en 1839 foi J. G. Bodmer quien tuvo la idea de construyir tornos verticales. A finales del sieglu XIX, esti tipu de tornos yeren fabricaos en distintos tamaños y pesos. El diseñu y patente en 1890 de la caxa de Norton, incorporada a los tornos paralelos, dio solución al cambéu manual d'engranaxes p'afitar los pasos de les pieces a roscar.
Introducción del control numbéricu por ordenador
200px|thumb|Tornu modernu de control numbéricu.
El tornu de control numbéricu ye un exemplu d'automatización programable. Diseñar p'afaer les variaciones na configuración de los productos. La so principal aplicación centrar en volumes de producción medios de pieces sencielles y en volumes de producción medios y baxos de pieces complexes. Unu de los exemplos más importantes d'automatización programable ye'l control numbéricu na fabricación de partes metáliques. El control numbéricu (CN) ye una forma d'automatización programable na cual l'equipu de procesáu contrólase al traviés de númberos, lletres y otros símbolos. Estos númberos, lletres y símbolos tán codificados nun formatu apropiáu pa definir un programa d'instrucciones pa desenvolver una xera concreta. Cuando la xera en cuestión camuda, camúdase'l programa d'instrucciones. La capacidá de camudar el programa fai que'l CN sía apropiáu pa volumes de producción baxos o medios, yá que ye más fácil escribir nuevos programes que realizar cambeos nos equipos de procesáu.
El primer desenvolvimientu nel área del control numbéricu realizar l'inventor norteamericanu John T. Parsons (Detroit, 1913-2007), xunto col so emplegáu Frank L. Stulen, na década de 1940. El conceutu de control numbéricu implicaba l'usu de datos nun sistema de referencia pa definir les superficies de contorna de les hélices d'un helicópteru.