cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albolote
Comunicaciones
thumb|250px|left|Vista de [[Sierra Elvira, qu'ocupa parte del términu municipal de Albolote.]]
Carreteres
Albolote constitúi un importante nuedu de comunicaciones al converxer nel so conceyu les autovíes A-44 —que xune Xaén con Granada y la so mariña— cola A-92 —ente Almería y Sevilla—. Hai de solliñar que la futura Segunda circunvalación de Granada (GR-30), que s'atopa anguaño en construcción, va partir dende'l términu de Albolote y va acabar en Alhendín ensin necesidá de pasar por Granada capital, col aliviu qu'ello va suponer pa los vehículos que se dirixen dende Ciudá Real y Xaén a la mariña mediterránea granadina.
Les principales víes del conceyu son:
Autobús
Albolote dispón d'un serviciu d'autobús interurbanu xestionáu pol Consorciu de Tresporte Metropolitanu del Área de Granada:
Metro
thumb|250px|Calle Jacobo Camareru, per onde pasa'l [[Metro de Granada.]]
En Albolote atópase la parada de Jacobo Camareru, la primer parada de la Llinia 1 del Metro de Granada, qu'empezó a funcionar col so horariu normal el día 21 de setiembre de 2017.
Ferrocarril
Pol conceyu de Albolote tamién pasa la Llinia Ferroviaria de Media Alloña 71, que xune les ciudaes de Granada con Almería y Linares.
Hai de solliñar que la estación de Albolote, asitiada nel interior del polígonu industrial de Juncaril, nun dispón anguaño de serviciu de viaxeros, pero sí d'un importante tráficu de mercancíes. Esisten dellos ramales industriales, y como actividá más habitual figura la de descarga de gases licuados del petroleu, yá que Repsol tien unes instalaciones d'almacenamientu xunto a la estación.
Sanidá
Albolote tien una Zona Básica de Salú propia, dientro del Distritu Sanitariu Metropolitanu de Granada. El conceyu cunta con un centru de salú na cai Alfonsu XIII nᵘ7, y con un consultoriu médicu en callar Clavel nᵘ1, de la pedanía d'El Chaparral.
Educación
Esisten trelce centros educativos nel conceyu onde s'imparten Educación Infantil, Educación Primaria, Educación Secundaria Obligatoria (ESO) y Educación p'Adultos:
Monumentos d'interés
Ente los sos monumentos destaca la Iglesía Parroquial de La nuesa Señora de la Encarnación, del sieglu XVI, que'l so retablu mayor deber a los maestros Pablo de Rojas, Bernabé de Gaviria y Martín de Aranda. Tamién cunta con una talaya popularmente conocida como el Torrexón.
Fiestes
Les fiestes populares celébrense'l primera fin de selmana d'agostu, empezando'l xueves anterior a dichu fin de selmana. Estes fiestes son n'honor al patrón del pueblu, el Santísimu Cristu de la Salú.
Candelaria
La celebración de la tradicional candelaria tien llugar el 2 de febreru, y nella ye costume'l xubir al cuetu onde ta asitiáu'l Torrexón. Nel so orixe yera una xunta de families pa compartir la gastronomía mesma de caúna d'elles, anque anguaño l'oxetivu ye a cencielles pasar un día de campu.
Individualismu
Nel diccionariu
Fuera del llinguaxe filosófico y sociolóxico» definir al individualismu como una forma d'actuar según el mesmu criteriu y non acordies con el de la coleutividá.
Nel llinguaxe común
Individualismu ye comúnmente usáu como sinónimu de: narcisismu, egoísmu, egolatría, etc. Esti usu, mayoritariamente peyorativu, acomúñase de cutiu al consumismu. Nel ensayu La traición de les élites y la traición a la democracia de Cristopher Lasch amuésasenos un claru exemplu contemporaneu d'un comportamientu individualista. Con una connotación más neutra considerar al individualismu una forma de desenvolver y potenciar ferramientes, que dexen atopanos siempres na busca de nuesa mesma identidá, de daqué que nos estreme y estreme» del restu de les persones.
Objetivismu
El objetivismu ye un sistema filosóficu creáu pola filósofa y novelista Ayn Rand (1905-1982) que sostién: la realidá esiste independientemente de la conciencia; Los seres humanos ganen conocencia racionalmente de la perceición al traviés del procesu de formación de conceutos y la lóxica inductivo y deductivo; El propósitu moral de la vida d'unu ye la busca de la mesma felicidá o del propiu interés racional. Rand piensa que l'únicu sistema social compatible con esta moralidá ye'l plenu respetu de los derechos individuales, incorporaos nel puru capitalismu laissez faire; Y el papel del arte na vida humana ye tresformar les más amplies idees metafísiques del home, por aciu la reproducción selectiva de la realidá, nuna forma física -una obra d'arte- que pueda entender y responder a les emociones. El objetivismu celebra al home como'l so propiu héroe, "cola so propia felicidá como'l propósitu moral de la so vida, col llogru granible como la so actividá más noble, y la razón como'l so únicu absolutu".
Egoísmu éticu
L'egoísmu éticu oldea col altruísmu ético, que sostién que los axentes morales tienen la obligación d'ayudar y sirvir a los demás. L'egoísmu y l'altruísmu oldeen col utilitarismu éticu, que sostién qu'un axente moral tien de tratase a sigo mesmu (tamién conocíu como'l suxetu) ensin mayor considerancia que'l qu'unu tien pa los demás (como fai l'egoísmu al alzar los intereses propios y el "yo" A un estáu que nun se concede a los demás), pero que tampoco (como l'altruísmu) sacrifica los sos propios intereses p'ayudar a los intereses de los demás, siempres y cuando los mesmos intereses (esto ye, los mesmos deseos o bienestar) sían sustancialmente equivalentes A los intereses y bienestar de los demás. Egoísmu, utilitarismu y altruísmu son toes formes de consecuencialismu, pero l'egoísmu y l'altruísmu oldeen col utilitarismu, nel sentíu de que l'egoísmu y l'altruísmu son formes centraes nel axente del consecuencialismu (esto ye, centraes nel suxetu o suxetives) Oxetiva ya imparcial), yá que nun trata los mesmos intereses del suxetu (esto ye, el yo, esto ye, los "axentes" morales) como más o menos importantes que si los mesmos intereses, deseos o bienestar fueren de los demás.
L'egoísmu éticu, sicasí, nun riquir que los axentes morales estropien los intereses y el bienestar de los demás al faer la deliberación moral; p.ej. Lo que ta nel interés personal d'un axente puede ser incidentalmente perxudicial, beneficiosu, o neutral nel so efeutu n'otros. L'individualismu dexa que l'interés y el bienestar de los demás sían inoraos o non, siempres y cuando lo que s'escueya seya eficaz pa satisfaer l'interés propiu del axente. Tampoco l'egoísmu éticu implica necesariamente que, al escorrer l'interés propiu, siempres se debe faer lo qu'unu quier faer; p.ej. Nel llargu plazu, el cumplimientu de los deseos al curtiu plazu puede resultar perxudicial pal yo. El placer fugaz, entós, toma un asientu traseru a la eudaemonia enllargada. En pallabres de James Rachels, "L'egoísmu éticu [...] enxareta l'egoísmu, pero nun enxareta la llocura".
L'egoísmu éticu ye dacuando la base filosófica pa sofitar el libertarianismu o l'anarquismu individualista como en Max Stirner, anque tamién pueden basase en motivaciones altruistes. Trátase de posiciones polítiques basaes en parte na creencia de que los individuos nun tienen de torgar coactivamente a otros exercer la llibertá d'aición.
Individualismu económicu
La doctrina del individualismu económicu sostién qu'a cada individuu tien de dexáse-y l'autonomía pa tomar les sos propies decisiones económiques en contraposición a aquelles decisiones que tomen l'estáu, la comunidá, la corporación, etc. pa él o ella.
Lliberalismu
El lliberalismu clásicu ye una ideoloxía política que se desenvolvió nel sieglu XIX n'Inglaterra, Europa Occidental y les Américas. Siguió a formes anteriores de lliberalismu nel so compromisu cola llibertá personal y el gobiernu popular, pero estremar de les formes anteriores de lliberalismu nel so compromisu colos mercaos llibres y l'economía clásica. Notables lliberales clásicos nel sieglu XIX inclúin Jean-Baptiste Say, Thomas Malthus, y David Ricardo. El lliberalismu clásicu alicar nel sieglu XX por Ludwig von Mises y Friedrich Hayek, y darréu desenvueltu por Milton Friedman, Robert Nozick, Loren Lomasky y Jan Narveson. La frase lliberalismu clásicu tamién s'utiliza dacuando pa referise a toles formes de liberalismu antes del sieglu XX.
Llibertarismu de derecha
El llibertarismu derechiegu ye una corriente de formes non-coleutivistes de llibertarismu o una variedá de distintos puntos de vista llibertarios, que dalgunos etiqueten "derecha" del lliberalismu tradicional, incluyendo'l "conservadorismu llibertariu" .
El llibertarismu de derecha referir a les filosofíes polítiques llibertaries qu'abogen polos derechos negativos, la llei natural y una inversión radical del estáu de bienestar modernu. Los llibertarios de derecha sofiten firmemente los derechos de propiedá privada y defenden la "distribución" desigual de los recursos naturales y la propiedá privada. Esta posición oldear cola de delles versiones del lliberalismu izquierdista, que sostienen que los recursos naturales pertenecen a toos d'una manera igualitaria, non tener o tenida colectivamente. El llibertarismu de derecha inclúi pero nun se llinda a ideoloxíes como'l anarcocapitalismu y el laissez-faire, el lliberalismu minarquista, ente otres. * Marshall, Peter (2008). Demanding the Impossible: A History of Anarchism. London: Harper Perennial. p. 565. "In its moderate form, right libertarianism embraces laissez-faire liberals like Robert Nozick who call for a minimal State, and in its estreme form, anarcho-capitalists like Murray Rothbard and David Friedman who entirely repudiate the role of the State and look to the market as a means of ensuring social order."
Andrew Carnegie
Andrew Carnegie ( o ) foi un industrial, empresariu y filántropu d'Estaos Xuníos natural d'Escocia. Cuando yera neñu, emigró d'Escocia xunto colos sos padres. Trabayó dende bien pequeñu na Pennsylvania Railroad Company. A los 20 años convertir en xerente de la mesma compañía ferroviaria y nel aprendiz de Thomas A. Scott, dueñu de la Pennsylvania Railroad Company. Financió la Ponte Eads, diseñáu por James Eads. Creó la Carnegie Steel Company en Pittsburgh, que más tarde se fundió cola Federal Steel Company d'Elbert H. Gary y con delles empreses más pequeñes hasta crear U.S. Steel. La fortuna que ganó col so negocios destinar a la filantropía y educación, fundando la Carnegie Corporation of New York, Fondu Carnegie pa la Paz Internacional, y Carnegie Mellon University en Pittsburgh.
Col aceru foi onde fizo la mayor parte de la so fortuna. Na década de 1870, fundó la Carnegie Steel Company, un pasu que consolidó'l so nome como unu de los "grandes magnates de la Industria" (n'inglés, “Captains of Industry”). Sobre la década de 1890, yera la más grande y rentable de toles empreses industriales del mundu. Carnegie vender a J.P. Morgan en 1901, quien creó la U.S. Steel. Carnegie dedicó'l restu de la so vida a la filantropía a gran escala, con especial énfasis en biblioteques locales, la paz mundial, educación ya investigaciones científiques.
Carrera y evolución nos negocios
La educación de Carnegie y la so pasión pola llectura, esperimentó un gran impulso gracies al coronel James Anderson, qu'abría la so biblioteca particular de 1000 volúmenes a los neños obreros tolos sábados pela mañana. Carnegie yera un usuariu constante y un "home fechu a sí mesmu" tantu nel so desarrollu económicu como intelectual y cultural. La so capacidá y vagar pal trabayu duru, el so esfotu y la so dilixencia llueu y de equí d'equí p'arriba traxéron-y oportunidaes.
Fíu d'un peleador, cuando yera neñu, Carnegie emigró cola so familia d'Escocia a Estaos Xuníos en 1847 y establecióse en Allegheny, Pennsylvania. Esi mesmu añu tuvo'l so primer trabayu, cuando cuntaba con 13 años, foi'l de ser el mozu de la bobina, encargar de camudar los carretes de filo nuna fábrica de texíos d'algodón mientres doce hores al día, seis díes a la selmana. Cobraba 1,20$ a la selmana, más 100 céntimos adicionales por caltener encendida la caldera. En 1851, Carnegie fíxose telegrafista na oficina de Pittsburgh de la Ohio Telegraph Company, ganando 2,00$ a la selmana. Amás d'apurri-y ingresos mayores, el trabayu tamién espertó nél una pasión, que duraría tola vida, poles obres de William Shakespeare. De cutiu tenía d'apurrir mensaxes a un teatru, y la mayoría de les vegaes iguar pa llegar xusto cuando les cortines llevantábense y empezaba l'espectáculu. Carnegie podía convencer al xerente del teatru por que-y dexara quedar se y ver l'actuación gratis.
Carnegie rápido aprendió él solo a estremar los distintos soníos de les señales que recibía y a trescribiles d'oyíu, ensin tener qu'anotales. Thomas A. Scott de la Pennsylvania Railroad Company contratar como secretariu y telegrafista empezando en 1853, con un salariu de 4,00$ a la selmana. Con dieciocho años, Carnegie empezó a esguilar puestos, aportando a el superintendente de la división de Pittsburgh. Scott tamién lu ayudar coles sos primeres inversiones. En 1855 Carnegie invirtió 600$ nuna esitosa empresa llamada Adams Express. Más tarde invirtió en coches cama pa la Pennsylvania Railroad Company y mercó parte de la empresa que fabricaba los vagones. Esta convirtióse nuna inversión bien rentable. Reinvirtiendo el so dineru n'industries rellacionaes col ferrocarril: (fierro, pontes y raíles), Carnegie amodo foi atropando capital, que sería la base del so posterior ésitu.
1860–1865: Guerra de Secesión
Primero que españara la Guerra de Secesión, Carnegie formara una sociedá col señor Woodruff, l'inventor d'un coche cama pa los viaxes de primer clase. Los coches cama facilitaben los viaxes de negocios pa distancies d'aproximao 500 mi. La inversión demostró ser un ésitu y una fonte de beneficios pa Woodruff y Carnegie. El mozu Carnegie aportó a el superintendente de la Pennsylvania Railroad's Western Division, ya introdució delles meyores nel serviciu.
Na primavera de 1861 Carnegie foi designáu por Scott, qu'agora yera'l Vicesecretariu de Guerra encargáu del tresporte militar, como superintendente de los Ferrocariles Militares y de les llinies de telégrafos del Gobiernu de la Unión nel Este. Carnegie ayudó a abrir les llinies de ferrocarriles qu'entraben en Washington que los rebeldes habíen cortáu; condució la llocomotora llevando la primer brigada de les tropes de la Unión hasta llegar a Washington. Tres la derrota de les fuercies de la Unión en Bull Run, él personalmente supervisó'l treslláu de les fuercies derrotaes. So la so organización, el serviciu de telégrafu emprestaba un serviciu eficiente a la causa de la Unión y ayudó considerablemente a la victoria final. Carnegie más tarde se jactaría de ser "el primer mancáu de la guerra" cuando se fizo un repulgu na so mexella cuando trabayaba col cable telegráficu.
La derrota de los confederaos precisó grandes suministros de munición, según víes ferriales (y llinies de telégrafu) pa partir los bienes. La guerra demostró cómo yeren d'íntegres la industries pal ésitu estauxunidense.
En 1864, Carnegie invirtió 40.000 $ na granxa Storey d'Oil Creek nel Condáu de Venango (Pennsylvania). Nun añu, la granxa produció alredor de 1.000.000 $ de dividendos n'efectivu, y el petroleu de los pozos vendióse provechosamente. La demanda de productos derivaos del fierro, tales como coraces pa llanches cañoneras, cañones y armazones, según un centenar d'otros productos industriales, fixeron de Pittsburgh un centru de producción mientres el tiempu de la guerra. Carnegie trabayó con otros pa montar un laminador d'aceru, aumentar la producción d'aceru y faese col control de la industria, lo que supondría la fonte de la so fortuna. Carnegie fizo delles inversiones na industria del fierro enantes de la guerra.
Tres la guerra, Carnegie abandonó los ferrocarriles pa dedicar toles sos enerxíes al comerciu coles fundiciones de fierro. Carnegie trabayó p'ameyorar delles fundiciones, finalmente formando parte de The Keystone Bridge Works y la Union Ironworks. Siendo superintendente de la "Keystone Bridge Company's", Carnegie diose cuenta de la debilidá de les estructures de madera tradicional. Fueron reemplazaes en gran midida por pontes de fierro fechu nes sos fundiciones.
Amás de tener bon olfatu pa los negocios, Carnegie tenía carisma y conocencies sobre lliteratura. Foi convidáu a munchos actos sociales, actos que Carnegie aprovechó pal so propiu beneficiu.
Carnegie creía que tenía d'usar la so fortuna pa beneficiar a los demás y dedicase a daqué más que ganar dineru. Él escribió;
1880–1900: becariu y activista
Carnegie siguió la so carrera centráu nos negocios; coles mesmes dalgunes de les sos intenciones lliteraries fueron satisfeches. Fíxose amigu del poeta inglés Matthew Arnold y del filósofu Herbert Spencer; de la mesma caltuvo correspondencies y rellaciones cola mayoría de los Presidentes de los Estaos Xuníos, estadistes y escritores notables. Carnegie almiraba fondamente a Spencer. Sicasí Spencer, que creía nel Darwinismu social, pensaba que la filantropía yera una insensatez.
Carnegie alzó espacioses piscines y baños pa la xente de la so ciudá natal, Dumferline, Escocia en 1879. Al añu siguiente, Carnegie donó 40.000 $ pa la creación d'una biblioteca pública en Dumferline. En 1884, fizo una donación de 50.000 $ al Colexu Médicu del Hospital Bellevue (güei parte del Centru Médicu de la Universidá de Nueva York) pa fundar un llaboratoriu histolóxicu, güei llamáu'l Llaboratoriu Carnegie.
En 1881, Carnegie llevar a la so familia, incluyendo a la so madre de 70 años, de viaxe por Reinu Xuníu. Visitaron Escocia y esfrutaron de delles templaes acoyíes mientres el trayeutu. Lo más destacao de too foi'l regresu triunfal a la so ciudá nativa de Dumferline, onde la madre de Carnegie asitió la primer piedra de la biblioteca Carnegie pa la cual él donara'l dineru. Les crítiques de Carnegie sobre la sociedá británica nun significaben ofiendo; al contrariu, una de les ambiciones de Carnegie yera la d'actuar como catalizador pa llograr un acercamientu ente les xentes de fala inglesa. Pa tal fin, a principios de la década de 1880, adquirió numberosos periódicos d'Inglaterra, toos ellos pa defender l'abolición de la monarquía y l'establecimientu d'una "República británica". El carisma de Carnegie ayudáu pol so gran riqueza significaben que tenía munchos amigos británicos, ente ellos el Primer ministru William Ewart Gladstone.
En 1886, Thomas, l'hermanu pequeñu de Andrew Carnegie, morrió a los 43 años. Sicasí l'ésitu nos negocios prosiguía. Mientres controlaba les fundiciones d'aceru, Carnegie mercara a baxu costu los más pervalibles campos de mineral de fierro alredor del Llagu Cimeru. El mesmu añu Carnegie convertir nun personaxe revesosu. Tres el so percorríu por Gran Bretaña, escribió sobre les sos esperiencies nun llibru tituláu An American Four-in-hand in Britain. Anque inda siguía arreyáu nel funcionamientu de los sos numberosos negocios, Carnegie convertir nun contribuidor habitual en numberoses revistes, la más notable llamada Nineteenth Century, so la editorial de James Knowles, y l'influyente North American Review, dirixida pol editor Lloyd Bryce.
En 1886 Carnegie escribió la que sería la so obra más radical hasta la fecha, titulada Triumphant Democracy (Democracia triunfante). Lliberal nel so usu de les estadístiques pa reforzar los sos argumentos, el llibru trataba alrodiu de que'l sistema republicanu de los Estaos Xuníos yera cimeru a la monarquía británica. Presentaba un puntu de vista bien favorable ya idealizáu sobre'l progresu angloamericanu y criticaba a la familia real inglesa. La portada amosaba una corona real pámpana arriba y un cetru rotu. El llibró causó gran discutiniu nel Reinu Xuníu, y fizo que munchos estauxunidenses apreciaren el progresu económicu del so país y vendió unes 40.000 copies, la mayor parte d'elles n'Estaos Xuníos.
En 1889, Carnegie publicó "Wealth" nel númberu de xunu de la revista North American Review. En lleéndola, Gladstone pidió la so publicación n'Inglaterra, onde apaecía como "The Gospel of Wealth" na Pall Mall Gazette. L'artículu foi suxetu de munchos discutinios. Carnegie sostenía que la vida d'un fanegueru empresariu tenía d'entender dos partes. La primer parte yera la xunta y acumuladura de riqueza. La segunda parte yera pa la subsiguiente distribución d'esa riqueza pa causes nobles. La filantropía yera'l camín pa faer que la vida valiera la pena.
En 1898, Carnegie intentó tramitar la independencia pa les islles Filipines. Al dise averando'l final de la Guerra d'España y Estaos Xuníos, los Estaos Xuníos mercaron les Filipines a España por 20 millones de dólares. Pa compensar lo qu'él percibía como un intentu imperialista per parte de los Estaos Xuníos, Carnegie personalmente ufiertó los 20 millones a les Filipines por que los filipinos pudieren mercar la so independencia de los Estaos Xuníos. Sicasí, nada asocedió tres esti xestu y la Guerra d'España y Estaos Xuníos siguió.
1885–1900: L'imperiu del aceru
thumb|Escuela Secundaria Andrew Carnegie Vanguard Carnegie llogró amasar una fortuna na industria del aceru, controlando'l mayor funcionamientu integráu d'aceru y fierro nunca enantes propiedad d'un particular nos Estaos Xuníos. Una de los sos dos grandes innovaciones foi l'amenorgamientu de costos gracies a la producción en masa de raíles d'aceru pa víes ferriales. El segundu foi implementar la integración vertical con tolos suministradores de materies primes. A finales de la década 1880, Carnegie Steel yera la mayor fábrica d'arrabio, raíles d'aceru y coque del mundu, con una capacidá granible d'aproximao 2.000 tonelaes de metal d'arrabio al día. En 1888, Carnegie mercó a la empresa competidora Homestead Steel Works, que cuntaba con una enorme planta xunto col suministru de carbón y mines de fierro, una llarga vía de ferrocarril d'unos 685 km y una flota de barcos de vapor. Carnegie fundió les sos participaciones y les de los sos asociaos en 1892 al crear la empresa Carnegie Steel Company.
Escontra 1889, l'escedente d'aceru d'Estaos Xuníos superaba al d'Inglaterra y Carnegie tenía la mayor parte. L'imperiu de Carnegie creció entá más al incluyise les siguientes empreses: J. Edgar Thomson Steel Works, (llamada asina por John Edgar Thomson, el primer xefe de Carnegie y el presidente de la Pennsylvania Railroad), Pittsburgh Bessemer Steel Works, Lucy Furnaces, Union Iron Mills, Union Mill (Wilson, Walker & County), Keystone Bridge Works, Hartman Steel Works, Frick Coke Company, y les mines de Scotia. Carnegie, al traviés de Keystone, suministraba l'aceru y tenía aiciones na famosa ponte llamada Eads Bridge que cruciaba'l ríu Mississippi en Saint Louis, Missouri (completáu en 1874). El proyeutu foi una importante prueba de fueu pa la nueva teunoloxía del aceru, que marcó l'empecipió d'un nuevu mercáu del aceru.
Filantropía
Carnegie dedicó tola so vida a la filantropía. Donó millones de dólares na reconstrucción de Johnstown. Donó mientres la mayor parte de la so vida millones de dólares a la so causa favorita: la construcción de biblioteques. Quería que lo recordaren pol bien que fixera. Carnegie empezó a construyir monumentos públicos por tou Estaos Xuníos y llevantó el Carnegie Hall, que se terminó dos años dempués del hinchente de Johnstown de 1889.
Apaiciones n'obres artístiques
Ye unu de los personaxes de la serie documental Xigantes de la Industria.
Bibliografía
Jstor * Wall, Joseph Frazier. Andrew Carnegie (1989). ISBN 0-8229-5904-6. along with Nasaw the most detailed scholarly biography
Propiac
Propiac ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Picumnus aurifrons
Picumnus aurifrons, conocíu como carpinterito verde, ye una especie d'ave na familia Picidae.
Ye endémica de Bolivia, Brasil, Colombia y Perú.
El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales húmedos de les tierra baxes y montes antiguos bien degraos.
Saint-Jure
Saint-Jure ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Claudia Amengual
Claudia Amengual Puceiro ye una traductora, profesora y escritora uruguaya.
Biografía
Graduada como Traductora Pública na Facultá de Derechu y como llicenciada en Lletres na Facultá d'Humanidaes de la Universidá de la República.
En 2003 viaxó a España al ganar una beca de la Fundación Carolina pa estudiar na Universidá Complutense de Madrid.
Dende 2010 ye docente universitaria de Traducción Lliteraria.
Ye columnista regular de la revista Galería de Búsqueda y collabora con delles publicaciones del esterior.
En 2007 foi escoyida ente los escritores más destacaos d'América Llatina nel marcu de Bogotá Capital Mundial del Llibru. Integra'l grupu Bogotá39.
Escribió noveles y cuentos dalgunos de los cualos fueron premiaos en concursos, traducíos y publicaos n'antoloxíes d'Uruguái, Méxicu, Perú, Colombia, Arxentina, España, Francia y Alemaña.
Observatoriu de derechos llingüísticos
L'Observatoriu de Derechos Llingüísticos (ODLL), foi un proyeutu promovíu por Xuristes pol Asturianu y Víctor Suárez Piñero qu'intentó mirar polos derechos llingüísticos de los ciudadanos y ciudadanes falantes d'asturianu y de gallegoasturianu, empobinando la so actividá a garantizar esos derechos, tanto nel ámbitu públicu como nel priváu, de manera desinteresao y con neutralidá ya independencia de cualesquier otra institución pública o privada. Afálense estudios y faense informes sobre la situación de respetu o conculcación de los derechos llingüísticos n'Asturies, presentándolos énte la sociedá asturiana y énte les instituciones asturianes ya internacionales, cola fin de dar a conocer la situación de discriminación llingüística que carecen los asturianos, entamando modos de presión pa que los derechos fundamentales de los falantes seyan respetaos. Como ye'l casu de L'agonía d'una llingua europea documentu-denuncia unviáu al Comité Européu pa les Llingües Rexonales o Minoritaries del Conseyu d'Europa, n'asturianu, inglés y castellán.
Perfaese tamién un llabor pedagóxicu no que cinca a la conocencia y espardimientu de los derechos llingüísticos que-yos correspuenden a los falantes, entendiéndolos como'l derechu fonderu que tienen los ciudadanos asturianos a mandase de la so propia llingua y a desendolcala con normalidá na so vida cotidiana. Trabaya amás de manera proactiva pa que les empreses, asociaciones, organizaciones ya instituciones cimeres de la sociedá asturiana, se manden de la llingua propia, favoreciendo d'estamiente la so normalización social, como na Reclamación énte la empresa Tele Atlas Map Insight (empresa encargada de fornir los mapes a Google Maps).
Claudia Amengual
Biografía
Temes recurrentes na so lliteratura son la hipocresía social, l'aburrición, la rutina, el mieu al cambéu, la violencia; una sociedá pacata y cobarde qu'afala'l consumu y el bienestar material en desterciu de ciertos valores.
Dempués de trés años d'investigación ente Montevideo, Buenos Aires y París, publicó en 2012 una biografía de Susana Soca Blanco y un analís de la so obra poética y ensayística.
En 2013 publicó n'Estaos Xuníos l'antoloxía El rap de la morgue y otros cuentos.
Participó como xuráu en dellos concursos lliterarios.
Holismu
L'Holismu (del griegu holos que significa too, entero, total) ye la idea de que toles propiedaes d'un sistema (biolóxicu, químicu, social, económicu, mental, llingüísticu, etc) nun pueden determinase o desplicase como una suma de los sos componentes. El sistema completo, poro, compórtase d'un mou distintu que la suma de les sos partes.
Puede definise como un tratamientu d'un tema qu'implica a tolos sos componentes, coles sos rellaciones obvies y invisibles. Normalmente úsase como una tercera vía o solución nueva a un problema. L'holismu enfatiza la importancia del too, que ye más grande que la suma de les partes y da importancia a la interdependencia d'estes.
Polo xeneral, trata de presentase darréu como un axoma pal plantegamientu nuevu que se propón resolver, y a vegaes nun ye esplicitáu como una hipótesis de trabayu. Ésti ye'l so principal problema de validación, en cuantes se trata d'enfrentar a un métodu científicu: falsación, reproducción y modelización.
Fiordu de Nærøy
El fiordu de Nærøy o Nærøyfjord ( en noruegu, Nærøyfjorden) ye un fiordu interior de Noruega alcontráu na mariña occidental de la península escandinava, n'agües del mar del Norte, nel gran fiordu de Sogn. Alministrativamente les sos riberes pertenecen al conceyu de Aurland del condáu de Sogn og Fjordane. Tien unos 17 quilómetros de llargu y constitúi un destín turísticu importante.
En 2005, el fiordu de Nærøyfjord y el fiordu de Geiranger fueron declaraos Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco, cola denominación «Fiordos occidentales de Noruega».
Rexistru de la Discriminación Llingüística n'Asturies
El Rexistru de la Discriminación Llingüística n'Asturies (RDLLA) foi un documentu en llinia, creáu al envís d'atropar les agresiones y discriminaciones escontra los ciudadanos y ciudadanes falantes d'asturianu y de gallegoasturianu tanto nel ámbitu públicu como nel priváu. Foi entamáu pola asociación Xuristes pol Asturianu y Víctor Suárez Piñero a la que depués se sumaríen más collaboradores.
La Vídola
La Vídola ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Intégrase dientro de la contorna de Vitigudino y la subcomarca de La Ramajería. Pertenez al partíu xudicial de Vitigudino.
Saint-Louis (Moselle)
Saint-Louis ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
La Vídola
El so términu municipal ta formáu por un solu nucleu de población, ocupa una superficie total de 29,64 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu, cuenta con una población de habitantes.
Saint-Louis (Moselle)
Tien una población de y una superficie de  km².
La Vídola
Etimoloxía
La Vídola figura como «Bidola» nel documentu más antiguu conocíu, fecháu nel añu 1265. N'unu de los mapes del sieglu XV que se caltienen na biblioteca del monesteriu de San Lorenzo del Escorial, indicar sol nome de «La Vídula». N'otros documentos d'esta dómina apaez como «La Bidola». Col nome de «La Vidola» apaez en documentación del sieglu XVI, correspondiente al Colexu Mayor de San Bartolomé. A partir del sieglu XVII, dicha llocalidá consta yá como «La Vídola», nome que caltuvo hasta los nuesos díes.
El topónimu de La Vídola ye por tantu bien antiguu y d'orixe pocu claru. Dellos autores, como Ramón Grande de la Brenga, al nun atopar un posible raigañu llatín, consideren que l'orixe del nome ye prerromanu, como tantos otros que subsisten na zona de les apuertes.
Pedro Luis Siguero Llorente cunta que l'orixe d'esti topónimu taría en «vetola» o «vetula», la forma antigua de la pallabra «vetuela», diminutivu de «veta», que significa «vieya», y de esta manera «vetola» diría dexenerando col tiempu hasta l'actual «Vídola». Según esti autor, nes cultures antigües idealizábase lo vieyo, pos la tradición, la esperiencia de los antepasaos, yera la meyor forma de conocencia, y por tantu llamar «vieyu» a un pueblu significaría que yera un bon pueblu. Asina mesmu vetu» provién de la pallabra «vetero» (vieyu) y de ende «veteranu». Otru exemplu del usu d'esti vocablu apaez en «Castella Vetula», nome del territoriu primixeniu de Castiella la Vieya.
Símbolos
left|120px|Representación heráldica del blasón aprobáu
Escudu
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu'l 2 d'ochobre de 1993 col siguiente blasón:
Historia
L'orixe del asentamientu de La Vídola ye pocu conocíu. Probablemente la zona próxima al pueblu tuviera yá habitada polos vetonos; asina, créese que nel llugar llamáu "El Castillo" esistió un castru prerromanu del que güei apenes queden dellos nicios. Lo que sí paez claro ye que la fundación de l'actual llocalidá de La Vídola respuende al procesu repoblador lleváu a cabu polos reis lleoneses ente los sieglos X y XII quedando encuadráu dientro del Alfoz de Ledesma, dientro del Reinu de Lleón, dómina na que yá tenía l'actual denominación.
Otra manera, sábese que tres la reconquista, tol actual términu municipal pasó a ser una devesa o cotu redondu que la so propiedá foi pasando d'unes manes a otres col pasu del tiempu. Destaca ente los sos distintos propietarios a lo llargo de la historia, pola so importancia como institución y pola duración de la posesión, el Colexu Mayor de San Bartolomé, al que La Vídola perteneció ente los sieglos XV y XVIII. El mentáu Colexu Mayor foi fundáu por don Diego de Anaya Maldonado nel añu 1401 y llegó a algamar un gran poderíu económicu, destacando, ente toles sos propiedaes, les de la provincia de Salamanca. D'esta forma, amás de La Vídola, el Colexu tenía los siguientes llugares: Tejares, Sanchón de la Ribera, Alizaces, Porquerizos, Arapiles, Palacios Rubios y la ciudá de Salamanca.
Escontra 1600 constitúyese un Señoríu na zona, que por donación real ostenta Alfonso Fernández de Villarino, que lo tresmite al so fíu Gonzalo y darréu al esplorador de Perú Martín de Ledesma Valderrama. Ente los sos llugares y los sos términos figuraben Mazuelos -Masueco-, L'Aldea Dávila -Aldeadávila-, Corpario -Corporario-, La Vídola, Fuentes, Villasbonas -Villasbuenas-, La Badina, Villamuerto -Villarmuerto-, Grandes, Grandenos y Herbalejos, ente otros.
Los habitantes del pueblu teníen de pagar delles rentes al Colexu de San Bartolomé y a otres instituciones, como yeren el Deán y Cabildru de Salamanca, la Universidá de Salamanca, según al Duque de Alburquerque, como señor del territoriu de Ledesma al que La Vídola tamién perteneció.
Esta forma de propiedá al traviés de señoríos, entá siendo un réxime práuticamente feudal, permaneció hasta principios del sieglu XX, cuando La Vídola entá pertenecía a una familia noble que tenía arrendaes les tierres y zona urbana a los habitantes del pueblu. Según los archivos parroquiales la postrera propietaria foi doña María del Pilar Jabat y Magallón, que vivía en Madrid y que nunca se conoció que morara nel pueblu. Al morrer doña María del Pilar dexó les sos riqueces a un sobrín francés llamáu D. Nicolás d'Arcangues y Ugarte y, ente toles posesiones, dexólu tamién la finca y el pueblu de La Vídola, que darréu vendió a los sos habitantes nel añu 1923 por una cantidá total de cuatro millones de reales.
Cola división territorial d'España de 1833 na que se crean les actuales provincies, La Vídola queda encuadrada dientro de la Rexón Lleonesa, formada poles provincies de Lleón, Zamora y Salamanca, de calter puramente clasificatorio, ensin operatividad alministrativa, qu'a les traces vendría recoyer l'antigua demarcación del Reinu de Lleón (ensin Galicia nin Asturies).
Monumentos y llugares d'interés
Como patrimoniu arqueolóxicu, históricu y artísticu destaquen les pintures o frescos medievales de la ilesia parroquial de La nuesa Señora de La Inmaculada, amás del denomináu "Palaciu", casa señorial que data del sieglu XVIII, anque hai nicios de qu'hubiera yá nel llugar una construcción anterior de finales del sieglu XV o entamos del XVI.
Economía
La economía del conceyu ta basada principalmente na ganadería, sobremanera de bovín y ovín en réxime semiextensivo, y en menor midida, l'agricultura. El paisaxe dominante nel términu ye'l d'una penillanura ondulada con parceles en mosaicu de camperes, carba, cultivos de cebera y abondosu arboláu esvalixao de carbayu. Son bien frecuentes les parceles abarganaes con parés de piedra, denominaes na zona cortines.
Alministración y política
L'actual alcalde de La Vídola ye Ángel Vicente Villoria (PP), tando'l Plenu del Conceyu formáu por cinco conceyales del Partíu Popular. N'otres cites eleutorales el PP tamién foi'l partíu más votáu siguíu del Partíu Socialista y del Partíu Rexonalista del País Lleonés.
Fiestes
Les fiestes que se celebren nel conceyu son El Corpus, La Inmaculada y "Les Bolagas". Esta última fiesta paez ser que ye bien antigua y celébrase na nueche del 7 d'avientu, viéspora de La Inmaculada, nella quémense nuna gran foguera enormes cantidaes de piornos, al faese más escases na zona les bolagas, que teníen de ser les plantes que orixinalmente quemar nesta tradición.
Aeródromu de Peleliu
L'aeródromu foi construyíu polos xaponeses en 1944 con un par de pistes que se crucien. Mientres la Batalla de Peleliu, el 15 de setiembre de 1944, 11.000 xaponeses defendieron la islla cuando la 1ra División de Marina asaltar por aciu un aterrizaxe na esquina suroeste de la isla, xusto al oeste de la pista d'aterrizaxe.
Tres el final de la guerra, Peleliu y el so campu d'aviación fueron abandonaos polos estauxunidenses. Anguaño la vexetación na isla, que foi quemáu en gran midida pola batalla, volvió crecer y sustituyó los repulgos de la guerra. Por cuenta de que foi fuertemente defendíu polos xaponeses, inda hai tanques, Amtracs, chigres, cascos, etc., esvalixaos na selva. Inda esiste la pista d'aterrizaxe, y tien un usu partir# cola pista SO- NE entá aplicable, pero namái p'aviones llixeros.
Golpe d'Estáu en Paraguái de 1912
El golpe d'Estáu de 1912 foi una sulevación militar dirixida por una facción opositora del gobiernu del presidente Liberato Marcial Rojas mientres una dómina de tirante ambiente político en Paraguái. El golpe tuvo entamu'l 14 de xineru y de resultes llogró l'arrenunciu del presidente; poco dempués formóse una Xunta de Gobiernu de tres miembro, lideraes por Alfredo Aponte, Mario Uscher y Marcos Caballero Codas. El gobiernu establecíu tuvo una efímera esistencia, pos el 17 de xineru empecipió un contragolpe que desallugó a la Xunta y como resultancia foi repuestu nel poder Liberato Marcial Rojas.
Aeródromu de Peyresourde - Balestas
L'Aeródromu de Peyresourde - Balestas atópase en Peyresourde, comuña de Germ, Occitania, Francia.
Carauterístiques
Ye un pequeñu aeropuertu asitiáu a 1560 m d'altitú, al pie de la estación d'esquí de Peyragudes. Cuenta con una sola pista de 332 m de llargor con orientación 10/28.
Nenguna compañía aérea opera nesti aeropuertu, que ye d'usu acutáu.
Alberto Dahik
Alberto William Dahik Garzozi ye un políticu y economista ecuatorianu d'orixe libanés. Foi Vicepresidente del Ecuador del 10 d'agostu de 1992 al 11 d'ochobre de 1995. Anguaño desempéñase como Direutor del Centru d'Estudios Económicos y Sociales pal Desarrollu (CESDE), de la Universidá Espíritu Santu de Guayaquil
Puy-Saint-Martin
Puy-Saint-Martin ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Saint-Louis-lès-Bitche
Saint-Louis-lès-Bitche ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Dicrurus balicassius
Dicrurus balicassius ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae.
Distribución y hábitat
Ye endémicu de les islles Filipines.
El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Subespecies
Reconócense les siguientes:
Picumnus cinnamomeus
Picumnus cinnamomeus, conocíu como carpinterito castañu, ye una especie d'ave na familia Picidae.
Ye endémica de Colombia y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales secos, montes subtropicales o tropicales secos de mangle y el carba subtropical o tropical secu.
Picumnus castelnau
Picumnus castelnau, ye una especie d'ave piciforme, perteneciente a la familia Picidae, del xéneru Picumnus.
Llocalización
Ye una especie d'ave, que s'atopa en Colombia, Brasil, Perú y Ecuador.
Kappa Centauri
Kappa Centauri (κ Cen / HD 132200) ye un sistema estelar asitiáu na constelación de Centauru. En China yera conocíu como Ke Kwan, «l'oficial de caballería». Tien magnitú aparente +3,13 y alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos, a 383 años lluz del Sistema Solar. Al igual qu'estrelles como ν Centauri o γ Lupi, forma parte de l'Asociación estelar Centaurus Cimera-Lupus (UCL).
La componente principal del sistema (Kappa Centauri Aa) ye una estrella caliente, catalogada como subxigante, que'l so tipu espectral ye B2IV. Con una temperatura superficial de 19.845 K, la so lluminosidá bolométrico —en tol espectru electromagnéticu— ye 3500 vegaes superior a la del Sol. Tien un radiu 5 vegaes más grande que'l radiu solar, xirando sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de namái 20 km/s —lenta pa una estrella de les sos carauterístiques—, lo que supón que'l so periodu de rotación ye, a lo más, de 13 díes. Tien una masa de 7,5 mases solares y propúnxose que nun ye una verdadera subxigante sinón una estrella de 22 millones d'años d'edá entá na secuencia principal.
Mui cerca d'ella —la separación visual ye d'una décima de segundu d'arcu—, puede reparase una primer compañera denominada Kappa Centauri Ab. Probablemente ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu A0V con una temperatura de 9500 K. 190 vegaes más lluminosa que'l Sol, envalórase que la so masa puede ser 3 vegaes mayor que la masa solar. La separación ente dambes estrelles ye d'aproximao 12 UA y el periodu orbital d'unos 12 años.
Completa'l sistema una tercer estrella (Kappa Centauri B) d'undécima magnitú, visualmente dixebrada del par interior cuatro segundos d'arcu. Ye una nana naranxa de tipu K2V la que, asumiendo que la so masa ye 3/4 partes de la del Sol, orbita a 470 UA de Kappa Centauri Aa-Ab. Emplega más de 3000 años —3450 años según otru estudiu— en completar la so órbita.
Territoriu Antárticu Británicu
Territoriu Antárticu Británicu (n'inglés British Antarctic Territory o BAT) ye la denominación que nel Reinu Xuníu aplicar al sector de L'Antártida sobre'l que dichu país reclama soberanía y al que da la considerancia xurídica de territoriu británicu d'ultramar dende'l 3 de marzu de 1962. El reclamu toma toles tierres al sur del paralelu 60°S, ente los meridianos 20°O y 80°O con vértiz nel polu sur y con una superficie averada de 1 709 400 km². El territoriu inclúi parte de la Tierra de Coats, la península Antártica, les islles Orcadas del Sur, les Shetland del Sur, la islla Alejandro I, ente munches otres y ta habitáu pol personal d'investigación y sofitu del British Antarctic Survey, amás del personal de les bases d'otres naciones.
Esta reclamación se superpone parcialmente cola área reclamada por Chile (Territoriu Chilenu Antárticu) y totalmente cola reclamada por Arxentina (Antártida Arxentina), países que nun reconocen la reclamación británica. Arxentina tien un asentamientu permanente nel territoriu dende 1904, la base Orcadas. Australia y Nueva Zelanda, dambos miembros de la Commonwealth of Nations xunto al Reinu Xuníu, reconocen al Territoriu Antárticu Británicu, y recíprocamente, el Reinu Xuníu reconoz les sos respeutives reclamaciones sobre'l continente. Tamién Francia y Noruega han espresamente reconocíu la reclamación británica,
Tomes de posesión
thumb|left|150px|La [[península antártica, parte del Territoriu Antárticu Británicu.]] thumb|250px|[[Base Rothera.]]
Antes de la formal constitución de la reclamación británica nesti sector de L'Antártida en 1908 marinos británicos fixeron 6 tomes de posesión y proclamaciones nel área que depués sirvieron por que'l Reinu Xuníu reclamara títulos de soberanía na rexón. L'inglés William Smith mientres saleaba nel bergantín mercantil Williams de Buenos Aires a Valparaíso, saleó muncho más al sur del cabu de Fornos intentando captar vientos favorables. El 19 de febreru de 1819 reparó ensin desembarcar una nueva tierra a 62° Oeste, probablemente l'estremu nordeste de la islla Livingston, que se conoz como punta Williams. Smith foi'l primeru qu'afayó en forma confirmada y documentada les tierres antártiques y n'otru viaxe tomó posesión de les islles Shetland del Sur a nome del rei Jorge III desembarcando na islla Rey Jorge el 16 d'ochobre de 1819, llamándoles New South Britain. Edward Bransfield, acompañáu por William Smith, el 16 de xineru de 1820 tomó posesión formal de la islla Rey Jorge a nome del rei Jorge III (fináu 13 díes dempués) y el 4 de febreru facer de la islla Clarence.
El Gobiernu británicu atribúi a George Powell el descubrimientu de les islles Orcadas del Sur y tomar de posesión pal Reinu Xuníu el 7 d'avientu de 1821 a nome del rei Jorge IV na islla Coronación. El 17 de xineru de 1829 el capitán Henry Foster del HMS Chanticleer desembarcó na islla Hoseason na mariña occidental de la Tierra de Graham, depositando un cilindru de cobre col so toma de posesión a nome de Jorge IV. El 21 de febreru de 1832 el capitán británicu John Biscoe del Tula desembarcó na badea Biscoe de la islla Anvers del archipiélagu Palmer, creyéndola parte de la Tierra de Graham, tomando posesión formal en nome del rei Guillermo IV del Reinu Xuníu y denominándola Graham Land. El 6 de xineru de 1843 el capitán James Clark Ross colos barcos HMS Erebus y HMS Terror tomó posesión de la islla Cockburn xunto coles sos tierres allegantes a nome de la Corona británica.
Organización xurídica del territoriu
Respondiendo a una consulta que-y realizó'l Gobiernu de Noruega en 1905 sobre la soberanía de les árees allugaes ente los 35° y 80° oeste y los 45° y 65° sur, el Reinu Xuníu respondió que les árees antártiques ente los meridianos 35° y 80° O yeren posesiones britániques basaes en descubrimientos y que los balleneros noruegos teníen de dirixise al gobernador de les islles Malvines pa los asuntos que precisaren tratar. En vista d'eso, esi gobernador promulgó en 1906 ordenances balleneres. Esta foi la primer vegada que'l Reinu Xuníu explicitó que les tierres antártiques taben so dependencia d'esi gobernador colonial.
El 21 de xunetu de 1908 el Reinu Xuníu promulgó una carta patente real estendiendo les Dependencies de les islles Malvines pa incorporar les islles Sandwich del Sur y la Tierra de Graham, constituyendo formalmente les Dependencies de la Colonia de les islles Malvines. Los territorios que constituyíen les Dependencies de les islles Malvines fueron llistaos pola patente real como:
Al promulgar esa carta patente'l Reinu Xuníu reclamó'l dominiu de toles tierres allugaes al sur del paralelu 50° S, ente los 20° y 80° llargor Oeste de Greenwich con vértiz nel polu sur. Como esa definición incluyía la parte austral d'América del Sur (partes de Chile y d'Arxentina), promulgóse una nueva cartes patente'l 28 de marzu de 1917, esta vegada escluyendo la zona al oeste del meridianu 50° O al norte del paralelu 58° S.
D'esta forma, la Tierra de Graham, les islles Orcadas del Sur y les Shetland del Sur pasaron a ser tres dependencies separaes que formaben parte de les Dependencies de les islles Malvines, alministraes pol gobernador d'eses islles, ensin que llegalmente formaren parte d'elles.