cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bonampak
Estructura 1 o Templu de los Murales
Percima de cada cuartu hai un pequeñu nichu que probablemente agospio una figura sentada siendo quiciabes una representación d'un señor gobernante. Ente estos nichos había dos escenes de estuco más grandes, namái una d'elles sobrevivió a los estragos del tiempu. Faciendo alusión a lo que s'amuesa dientro de los murales, la imaxe representa una figura dando un pasu escontra alantre con un cautivu arrodillado ante él, el so pelo ta siendo agarráu firmemente pol so vencedor. Adicionalmente a les figures que tán dientro de los nichos, nos llaos este y oeste del edificiu cuntó con figures sentaes establecíes na parte cimera teniendo como carauterística nes cabeces d'un dios de focico llargu, éstos inda tienen dellos restos de pintura colorada visible.thumb|left|Dintel del Cuartu 1A lo último, la puerta de cada cuartu cunta con un dintel talláu d'un guerreru sometiendo a un cautivu. Dintel 1 (Cuartu 1) representa Chan Muwan II, gobernante de Bonampak, prindando a Ah-5-Craniu el 12 de Xineru del 787 d. C. (9.17.16.3.12, 8 Eb 10 K'umk'o); Dintel 2 (Cuartu 2) amuesa al gobernante de Yaxchilán, Escudo Xaguar III prindando un vasallu de Yete K'nich, gobernante de la ciudá de Sak' Tz'i', el 4 de Xineru del 787 d. C. (9.17.16.3.8, 4 Lamat 6 K'umk'o); y Dintel 3 (Cuartu 3) amuesa Aj Sak Teles güelu de Chan Muwan II prindando un vasallu de Xaguar Anoyáu, probablemente'l 25 de Julio del 780 d. C. (9.17.9.11.14, 3 Ix 2 Yax). Cabo señalar que l'altor de cada puerta ye aproximao de 1.75 metros, y alredor de 90 cm d'anchu. Poro, rescampla que nengún noble maya cola so dote completa entraría enxamás nestos cuartos ensin un arcu de respetuosa reverencia.
Cuartu 1
Este ye l'escenariu d'un eventu real: la presentación del herederu al tronu en frente de la Corte y los dignatarios visitantes, pol gobernante de Bonampak, Chan Muwan II. Hai 77 personaxes que cumplen diverses funciones dientro de la narrativa, 53 clauses glíficas, más un testu principal ensin numberación (Clausula A) y 8 imáxenes asitiaes cuasi nel zarru de la bóveda nesta primer sala. Dalgunos de los actores que prinden l'atención inmediata son les figures elegantemente vistíes nel panal inferior del muro Sur (Personaxes 62, 63 y 64). Los sos grandes tocaos de plumes de Quetzal, amás de los diversos elementos fechos con piel Xaguar y culiebra nos sos traxes, ponen de relieve la importancia d'estes figures, colos talones llevantaos atópense metanes una danza ritual.thumb|Estazo del Muriu Esti nel Cuartu 1|270x270pxA la izquierda del Personaxe 62, empezando pol muriu Sur y siguiendo escontra'l muriu Esti, hai delles figures que canten y toquen Preseos musicales (conches cascabeles, tambores, y cascos de tortúes) pasando escontra'l muriu Norte, hai más músicos tocando trompetes (Personaxes 43 y 44) ente qu'otros intérpretes usen dellos amarutes (Personaxes 45-50), incluyendo'l d'un cocodrilu (Personaxe 48). Escontra'l llau derechu del Personaxe 64 que conduz al muro Oeste, hai ocho Sajals (gobernadores rexonales). Los Personaxes 73 y 74, según los Personaxes 52 y 54, porten abanicos qu'enmarquen una gran banda con una amplia inscripción xeroglífica que narra l'eventu presentáu nes pintures. Nel panal cimeru nel muriu Esti tán 4 de los nobles visitantes identificaos como Colorado Señor (Personaxe 1), Perru Señor (Personaxe 2), Esguil Señor (Personaxe 3) y Hormiga dos Señor Árbol (Personaxe 4); siguiendo escontra'l muriu Sur apaecen 10 nobles (Personaxes 5-14) mas anque'l so nome o títulu ye desconocíusobremanera destáquense una figura solitaria (Personaxe 16) que presenta a un neñu (Personaxe 15) a los señores, xusto percima de dos furacos onde les vigues de madera, una vegada ayudaríen a caltener la estructura. Créese que'l neñu pudo ser el fíu de Chan Muwan II, anque esto nun ta bien claro y desconozse si esti gobernó, una y bones la clausa percima d'esti individuu dexar en blancu.
Pasando al muro Oeste nel panal cimeru atópase'l gobernante Chan Muwan II sensatu nel so tronu, acompañáu pola so esposa la Señora Yax T'ul (Verde Coneyu) (Personaxe 19), la so madre la Señora Escudu Craneo (Personaxe 20) y otros dos muyeres nobles (Personaxes 17 y 21). Sol tronu, unu puede ver cinco paquetes anque con cierta dificultá, nun foi hasta que'l proyeutu Bonampak Documentation Project antes mentáu de la profesora Mary Miller y polos estudios realizaos, que finalmente se llogró saber lo que conteníen estos paquetes. Tres l'analís d'imáxenes infrarroxes d'esta escena, dar a conocer los glifos “ho pi (ca) caw”. “Cacaw” yera'l términu maya clásicu pal granu de cacáu, y el profesor de la Universidá de Harvard, David Stuart suxurió que'l glifo “pi” representa la unidá de 8,000 granos. Poro, si esto ye asina, paez qu'hubo un pagu tributo a Chan Muwan II de 40,000 granos de cacáu, que yera consideráu una gran fortuna pa esa dómina.thumb|left|Fragmentu del Muro Norte nel Cuartu 1|270x270pxNel panal cimeru nel muriu Norte hai dolce figures nes que destaquen trés principalmente (Personaxes 23, 25 y 27) pol so paxellu de piel de Xaguar y los sos tocaos con plumes de Quetzal, que tán siendo asitiaos pa realizar la danza que s'amuesa nel muriu inferior, sobresal la figura del Personaxe 27 yá que ta na exa direccional del grupu, la Clausa 23 referir a él como “xaguar el más nuevu sostén de la tierra” un títulu d'honor pa un gobernante, polo tanto asumir que ye Chan Muwan II. Per debaxo d'ellos atopa una serie d'individuos que, anque tienen el títulu de "el del nenúfar" que los identifica dientro de la élite, ocupen un espaciu bien amenorgáu y poles sos actividaes paecen asistir a los personaxes de riba.
Nel zarru de la bóveda nel llau Sur noten trés mazcarones (Figures II-IV) son de distintos diseños tienen güeyos cuadrangulares la boca abierta amosando'l so dentame y tán barbaos, la Figura II voltia a la izquierda tien na frente bandes cruciaes, de la so nuca remanecen volutes, ye de ñariz llarga y los maxilares paecen descarnaos; la Figura III amosar de frente, la so ñariz ye chata y de les sos comisuras sales volutes; la Figura IV ye similar a la II solu que mira a la derecha, la so cara ye más llarga y la so focico más curtiu; los mazcarones VI a VIII del llau norte son práuticamente similares a los otros solo varien nes sos dimensiones, estos representen al Dios Itzamna y son amosaos a midida que se mueve al traviés del cielu. Na parte próxima al zarru nel llau Empobine, apaez una figura de perfil con traces zoomorfes (güeyu, pata y focico de reptil) (Figura I) tien les fauces abiertes y lleva una especie de tocáu; sobre partir Poniente del zarru de la bóveda afiguróse un quintu mazcarón (Figura V) na frente porta un diseñu ovaláu, los sos güeyos son grandes y cuadrangulares, la so ñariz ye esnachada y los maxilares apréciense descarnaos.
Por peracabo les jambas na entrada presenten una capa pictórica práuticamente perdida, sicasí subsisten restos, que dexen identificar representaciones de figures humanes y la banqueta interior qu'ocupa gran parte de la cortil presenta nel peralte (Llaos Esti, Sur y Oeste) una serie de greques gradiaes que'l so sentíu va d'izquierda a derecha, enmarcaes por dos bandes que cuerren paraleles al nivel del suelu y pela parte del cantu cimeru en color coloráu con fondu blancu, la cara horizontal de la baqueta al igual que'l pisu son de color negru.
Cuartu 2
Contién más personaxes que'l Cuartu 1 o'l Cuartu 3, con 126 personaxes, 41 clauses glíficas y 11 figures escontra'l zarru de la bóveda, la so iconografía estremar en dos escenes. La primera esplégase sobre los murios Esti, Sur y Oeste representa la escena de la batalla más grande de too l'Arte maya y en pallabres de la profesora Mary Miller "la semeya histórica oficial que nenguna amuesa fotográfica pudiera dar sobre les guerres mayes". Según puede lleese na Clausa 15, tuvo sucesu'l 2 d'Agostu del 792 d. C.
Nel muriu Sur puede apreciase a Chan Muwan II (Personaxe 55) tomando de los pelos al señor Nuedu ¿Focico? GIII (Personaxe 56). Acompañáu d'esperimentaos guerreros que nel so ropaje o les sos armes faen gala de ser captores, tamién tuvieron na llucha señores de dellos llinaxes ente ellos el señor de Motul de San José (Personaxe 37, Clausa 10) y el señor de Yaxchilán Escudo Xaguar II (Personaxe 41, Clausa 10) que según la Clausa A foi captor d'Antorcha Guacamaya, tamién destaquen pol so paxellu de Xaguar el Personaxe 54 que s'atopa tras del señor de Bonampak y el Personaxe 51 nel nivel inferior, quien pudieren ser los sos parientes de Lacanjá.
Siguiendo escontra'l Muriu Oeste na parte cimera, puede apreciase un grupu de guerreros protexendo una caxa de madera y quiciabes seya la mesma que vamos ver sol tronu del Cuartu 3, al paecer la caxa de madera contenía oxetos sagraos y de poder, tales como, cetros, furadores pal autosacrificio y espeyos. miniaturadeimagen|270x270px|Fragmentu del Muro Norte del Cuartu 2Pasando al muro Norte'l panal cimeru ye'l más importante teniendo como escena la secuela de la batalla: la tortura y el sacrificiu de los cautivos tomaos na batalla, ye considerada una de les escenes meyor llograes nel Arte mural Precolombín, una y bones l'artista, por aciu un sobeyosu escorzo, represento'l cuerpu flácido, mancáu y ensin vida d'unu los prisioneros a los pies del gobernante. Ocupando la posición central atópase Chan Muwan II (Personaxe 94, Clausa 32), va vistíu con coraza, sandalies de talonera alta, tocáu y llanza tou en piel de xaguar. Al so llau derechu esta "Craniu Nuedu divín señor del llinaxe de Lacanjá" (Personaxe 95, Clausa 31) unu de los sos parientes, siguíu por un noble guerreru'l Señor Ave Xaguar ¿Fumu? (Personaxe 96), la so esposa la señora Verde Coneyu, de Yaxchilán (Personaxe 97) y la so madre la Señora Escudo Craniu (Personaxe 98) del llau esquierdu la figura de pies más próxima ye "el divín señor del llinaxe de Lacanjá, el más nuevu sostén del cosmos" (Personaxe 93, Clausa 33) otru de los parientes del gobernante de Bonampak, siguíu polos Personaxes 88 y 92 que son nobles guerreros qu'ostenten el títulu de "cielu señor". Na parte media de la escena, en posiciones sedentes amenorgaes al máximu nes sos dimensiones, atópense los dolientes prisioneros, humildaos a los pies del gobernante, desnudos y desaposiaos de toa dignidá, a quien-yos tán arrincáu les uñes con cuchiellos d'obsidiana o quien yá fueron sometíos a esta tortura amuesen el sangre pingando de les sos feríes (Personaxes 101-109). Nel nivel inferior a los llaos de la entrada xunto a la escalinata dibuxada, faciendo una especie de valla pa curiar a los prisioneros atopen otros guerreros arrexuntaos.
El zarru de la bóveda perdióse cuasi del tou considérase qu'hubo quince figures de les cualos la II, VIII, X, XV nun s'estremen. La Figura I na parte próxima al zarru Empobine de la bóveda apenes puede estremase lo que paez ser una cara monstruosa; nel zarru del llau Sur aprecien les Figures III-VII na que s'alterna un curio y un cautivu, los custodios (III, V, VII) atopar en posición sedente dientro de cartuchos, ente que los cautivos (IV, VI) tán sentaos coles manes ataes escontra tras; nel zarru del llau Norte aprecien cuatro figures (XI-XIV) dientro de cartuchos, la Figura XI ye una familia de pecaríes vista de perfil y atropaos simbolizando a les Pléyades, la Figura XIV ye una tortúa vista pol so cascu con una serie de puntos que simbolicen en Petrina de Orión, ente ellos hai dos individuos (XII y XIII) en posición sedente posiblemente trátase d'unos Astrónomos y sobre la parte próxima al cierre Poniente aprecia un cara fantástica (Figura IX) que mira a la so derecha, el so güeyu ye grande y ovaláu, la so ñariz ye curtia pero torcida escontra riba, el quexal descarnáu y tien barbes.
Les jambas tópense bien deterioraes pero ye posible reparar fragmentos de personaxes que porten penachos. La banqueta interior nos peraltes Este y Oeste pintaron diseños a manera de grandes flores de cuatro pétalo, ente que'l peralte Sur puede apreciase restos de delles figures humanes, posiblemente había cuatro personaje de los cualos solo unu ye visible claramente, tópase sentada col cuerpu torcíu a la izquierda y la cara voltiando escontra'l suelu, cola pierna izquierda flexionada y quiciabes la derecha esti estendida, de la que se sofita cola mano del mesmu llau sobre'l suelu mientres y caltién flexionado el brazu contrariu, porta una especie de turbante y delles xoyes, al igual que nel Cuartu 1, la cara horizontal de la baqueta y el pisu caltienen restos de color negru.
Nota: mientres un estudiu de radar de la Estructura 1 en 2010, los arqueólogos afayaron una tumba debaxo del Cuartu 2, pequeña y relativamente simple. Contenía los cuerpu d'un home d'ente 35 y 42 años. Yera una cadarma completa, menos el craniu, los científicos creen que ye a cencielles por cuenta de la erosión natural y non evidencia de decapitación. La cadarma laude acompañáu por una dote funerariu de pendientes, brazaletes y un collar de jade, un colgante de Concha Spondylus, dos platos policromos, un vasu d'alabastru con un furacu na base y un cuchiellu de piedra. Estos últimu dos elementos el vasu furáu y el cuchiellu de piedra lleven a dalgunos a creer qu'esti individuu yera una de les víctimes de sacrificiu representaos en Cuartu 2. Otres teoríes inclúin qu'él yera un guerreru mancáu, o un posible familiar de Chan Muwan, yá poles sos xoyes coincide colos nobles representaos nel Cuartu 1. Curiosamente, rescampla qu'esta tumba foi parte de la construcción orixinal de la Estructura 1 y poro, nun foi creada nuna fecha posterior.
Cuartu 3
Este ye l'escenariu d'una celebración ritual pola victoria na batalla, visualmente el cuartu somorguia al espectador na celebración, contién 69 personaxes, 20 clauses glíficas y 7 figures próximes al zarru de la bóveda. Nel panal inferior del muro Norte a los llaos de la entrada empecipia una procesión de músicos y otros personaxes, ente ellos destaca'l creador de los murales allugáu na esquina izquierda, de nome Och "La Zarigüeya" (Personaxe 9, Clausula 1a) cubriendo cuasi tol panal inferior de les paré Sur y Oeste hai siete individuos con paxellos más ellaboraos (Personaxes 13, 15, 17, 26, 26, 27 y 28). Nel panal cimeru del muro Sur, hai dos focos prioritarios ocupando la exa central, na parte cimera atópesse trés individuos con un ellaboráu paxellu, el Personaxe 21 allugáu al centru ye daquién a quien se-y noma “Señor d'un Katun, señor de señores” siendo esti Craniu Nuedu Señor de Lacanjá, a la so derecha col paxellu más estendíu de toos ta “el más nuevu señor de Bonampak” esto ye, Chan Muwan II (Personaxe 16) y a la izquierda el Personaxe 24 el más pequeñu "ye Güesu el más nuevu señor" que bien pue ser Xaguar Güesu. Cada personaxe tien un güesu de fémur con sangre que foi modificáu nun hachu ritual. Llapada considerablemente l'atención un grupu d'individuos, el Personaxe 22 arrodillado sosteniendo un hachu na mano derecha y otru oxetu na so izquierda, la figura narquiada d'un individuu (Personaxe 19) sosteníu por otros dos. Equí esta otra instancia onde'l proyeutu Bonampak Documentation Project ayudo a descifrar lo que nun ye capaz de ser vistu pol güeyu, nesti casu, porque l'área con pintura taba dafechu erosionada. Sicasí, les imáxenes infrarroxes revelaron que'l Personaxe 22 lo que tenía na so manzorga yera'l corazón entá llatiendo de la víctima sacrificada (Personaxe 19), no que s'interpretó como un ritu de sacrifico de sangre.thumb|Fragmentu del Muriu Esti nel Cuartu 3|left|270x270pxNel panal cimeru del muriu Esti vuelven apaecer les muyeres nobles que taben nel muriu Oeste del Cuartu 1, sobre un tronu la Señora Verde Coneyu (Personaxe 6) fúrase la llingua asistíu pol Personaxe 7 qu'esta de rodíes frente a ella y apúrre-y una escayu de mantarraya, ente dambes hai una vasía onde s'asitia'l papel cola ufrienda de gotes de sangre; al so llombu esta otra muyer de pies (Personaxe 5) frente a la Señora Escudo Craniu (Personaxe 2) que ta sentada xunto con otros dos muyeres nobles una d'elles cargando nuevamente al neñu herederu; sol tronu repara la caxa de madera que los vencedores tomaron como troféu de guerra colos oxetos de poder.
Nel panal cimeru del muro Oeste hai un conxuntu de persones que lleven n'andes a un individuu (Personaxe 42) que s'alza percima d'ellos y ocupa parte del espaciu del zarru de la bóveda correspondiente a les figures del ámbitu celestial, esta escena nun ta bien claro'l so significáu una y bones les figures nun tán claramente definíes.
Nel panal cimeru del muro Norte amuesa diez individuos paraos sobre una plataforma engalanaos con capes blanques y collares de Concha Spondylus (Personaxes 51-60) les clauses de los sos nomes nun fueron pintaes, solo lléese na Clausa 13 "el señor" asina que s'asume que son nobles y paecen ser los mesmos retrataos nel muriu Sur del Cuartu 1; por dexáu d'ellos nuna plataforma más baxa hai otros nueve individuos sentaos (Personaxes 61-69)
Nel zarru de la bóveda nel llau Sur atopen trés figures, la Figura II y l'IV formen una pareya caúna representa les fauces abiertes d'una culiebra, de les cualos remanez el bustu d'un ser antropomorfu afatiáu con oreyeres y un collar, presenta güeyos grandes y cuadrangulares, escarez de quexal y nel so llugar tien lo que paez ser un remexu de líquidu o foliaciones, estos enmarquen a la Figura III tratar d'un mascaron en posición frontera con un diseñu na frente, güeyos similares al as demás figures, ñariz chata y barbes; nel llau Norte del zarru de la bóveda tán les Figures V-VII siendo práuticamente iguales a les del llau Sur con pequeñes diferencies tocantes a tamañu y coloración y nel llau Empobine apréciase la Figura I, una imaxe descendente, frontal con traces esquematizados adicionalmente el zarru cimeru de la bóveda inclúi parte de la Figura I y una banda celeste segmentada en catorce cuadrantes destacando'l cuadrante 9 y 13 col glifo “cielu inclináu” nel cuadrante 10 la llamada "Bestia de Marte" el cuadrante 12 presenta una cruz de kan” y el cuadrante 14 la cara d'una posible deidá.
Mary Miller, profesora de la Universidá de Yale, quien dirixe l'estensivu estudiu de los murales, escribió que "probablemente, nengún artefautu antiguu del Nuevu Mundu ufierta una complexa visión de la sociedá prehispánica, como les pintures de Bonampak. Nengún otru trabayu, rellacionáu colos mayes, avéranos a la vida de la corte con tan gran detalle, lo que fai de Bonampak y los sos murales un recursu ensin paralelu, na comprensión de la sociedá antigua."
Estructura 5
Alcuéntrase sobre una de les terraces cimeres de l'acrópolis, escontra la torca de la llomba y al llau Oeste d'una escalinata, la construcción cunta con una sola entrada y un techu al estilu de la Bóveda maya, tamién hai evidencies d'una crestería, tol interior del edificiu pintar en color negru y l'esterior en dalgún momentu pintar de naranxa anque darréu cubrióse con una nueva decoración, destaquen fragmentos de estuco na fachada oriental y los restos de dellos elementos pictóricos, que magar se trata d'una inscripción ta gravemente deteriorada estremándote malapenes unos cuantos glifos, lo que torga una llectura más cabal.
Estructura 6
Ta a un llau de la Estructura 5, arquitectónicamente ye similar a esta y presenta les mesmes tonalidaes de restos pictóricos tantu nel interior como nel esterior, anque ensin nenguna decoración. Alluga al Dintel 4.
Monumentos
left|miniaturadeimagen|Cercu 1|400x400px
Cercu 1
Atopar na parte central de la Gran Plaza, representa'l momentu de puxanza de Chan Muwan II, la importancia del personaxe quedu afigurada na forma como ta representáu y na dificultá pa ellaborar el monumentu, esto ye, nun enorme llábanu de piedra d'escasa grosez ensin sufrir nenguna quebra. Colos sos cuasi 6 metros d'altor ye una de les más altes del mundu maya. Chan Muwan II atópase de pies y lleva un cayáu ceremonial, el llabráu de la neñina apúrre-y una mayor fuercia a la so mirada; na parte baxa del cercu reparar a la bisarma de la tierra del cual remanecen les cares del dios nuevu del maíz. Una banda de glifos so los pies del gobernante fai referencia a la so xenealoxía, ente que n'otra banda vertical puede reparase'l glifo emblema de la ciudá.
Cercu 2
Ta allugada nuna terraza baxa xusto al centru de l'Acrópolis y xunto al Cercu 3, Amuesa a Chan Muwan II ricamente afatiáu en compañía de dos muyeres, al frente la so madre la Señora Escudo Craniu y detrás d'él la so esposa la Señora Verde Coneyu de Yaxchilán quien porten un huipil. La escena xira alredor del ritual de autosacrificio, efectuáu pol gobernante que lleva na so mano derecha una bolsa con copal d'onde s'asoma la cara del dios esperteyu y asistíu pola so madre, quien lleva los escayos de mantarraya pa realizar la perforación mientres la so esposa sostién la cesta con tirar papel llistes pa recibir les gotes de sangre del gobernante, mesma que darréu van ser encenraes n'honor de les sos deidaes.
Meandru
250px|thumb|Meandros activos y abandonaos nun ríu d'elevada sinuosidad de la [[península de Yamal (Rusia).]] 250px|thumb|Un hipotéticu calce d'un regueru siguiendo un valle inclináu. La rimada máxima dar a lo llargo de la exa abargane y ta representada per una exa d'un calce hipotéticu rectu. El desenvolvimientu de meandros, qu'allarguen el cursu, mengua la rimada. thumb|250px|Meandros del ríu Cuckmere n'Inglaterra.
Un meandro ye una curva descrita pol cursu d'un ríu, que la so sinuosidad ye pronunciada. Formar con mayor facilidá nos ríos de les llanures aluviales con rimada bien escasa, yá que los sedimentos suelen depositase na parte convexa del meandro, ente que na cóncava, por cuenta de la fuercia centrífuga, predomina la erosión y el retrocesu de la vera.
Cuando por cuenta de la erosión dos calces curvos atópense, el ríu corta camín al traviés de la zona onde s'oponen les corrientes y fórmase un llagu de ferradura o de collera de güe (n'inglés oxbow lake), una y bones los sedimentos cierren la entrada y salida del antiguu meandro, quedando fuera del calce del ríu. Dalgunos d'estos meandros secos reciben nomes locales: n'Aragón, los meandros secos del ríu Ebro llámense galachos; nos Estaos Xuníos, nel suroeste tamién son conocíos como «rincón» y nel Sur, a los antiguos brazos y meandros del ríu Mississippi llámase-yos bayou, una voz que por estensión s'aplica a esos mesmos elementos n'otros llugares.
Etimoloxía
La pallabra meandro provién del griegu Meandro (Μαίανδρος), nome d'un ríu d'Anatolia güei llamáu Büyük Menderes. Paez ser que'l Meandro ablucó siempres a los griegos pola so forma d'avanzar serpenteando. Asina'l nome propiu fíxose nome común: el meandro d'un ríu.
Bonampak
Cercu 3
Representa una escena na cual Chan Muwan II ta de pies frente a un segundu personaxe en cliques y en posición de sumisión portando oreyeres de papel, símbolu de los cautivos.
Meandru
Xeometría de los meandros
La descripción téunica d'un cursu d'agua serpenteante denominar xeometría de meandros. Caracterízase como una forma d'onda irregular. Les formes d'onda ideales, como una onda sinusoidal, representen una llinia gruesa, pero nel casu del cursu d'un ríu, l'anchor tien de ser tomada en considerancia. L'anchor ente veres ye la distancia del cursu midida nuna seición tresversal nel nivel de crecida del ríu, polo xeneral manifestada peles llinia de vexetación más baxes.
thumb|left|200px|La llinia azul ye la vaguada o thalweg. thumb|200px|Vera cóncava y convexa, Great Ouse Relief Channel. thumb|200px|Un meandro. thumb|200px|Meandros del [[ríu Acordáu en Guamo Cai, Cuba.]] thumb|200px|Máximu anchor, nel cursu cimeru del Ródano.
En cualquier seición tresversal, la corriente sigue la exa tropezosa, la llinia media del calce. Dos puntos consecutivos de la exa tropezosa y del valle definen un bucle del meandro. Un meandro ta formáu por dos bucles consecutivos apuntando en direiciones tresversales opuestes. La distancia d'un meandro a lo llargo de la exa del valle ye'l llargor del meandro o llonxitú d'onda. La máxima distancia de la exa del valle a la exa tropezosa d'un bucle ye l'anchor o amplitú del meandro. El cursu nesi puntu ye'l cumal o ápex.
En contraste coles ondes sinusoidales, los bucles d'un regueru serpenteante tien una forma más circular. La combadura varia dende un mínimu nel vértiz hasta l'infinitu nel puntu d'encruz (llinia recta), tamién llamáu inflexón, porque la combadura camuda de direición na so vecindá. El radiu del bucle considérase la llinia recta perpendicular a la interseición de la exa del valle y l'exa tropezosa nel ápex. Como'l bucle nun ye ideal, precísase información adicional pa describilo. L'ángulu d'orientación ye l'ángulu ente la exa tropezosa y l'exa del valle en cualquier puntu de la exa tropezosa.
Un bucle nel vértiz tien una ribera esterior convexa y una ribera interior cóncava. La petrina del meandro definir pol anchor d'un meandro mediu, midida dende la ribera esterior a la otra ribera esterior, en llugar de llinia central a llinia central. Si hai una llanura d'hinchente, estiéndese más allá del cinturón del meandro: dizse que ye un meandro llibre -puede atopase en cualquier llugar de la llanura inundable. Si nun hai una llanura d'hinchente los meandros son fixos.
Un meandro tien un patrón de fondura tamién. L'encruz carauterizar por rabiones, o llechos superficiales, ente que nos ápices tán les piscines. Nuna piscina direición del fluxu ye a la baxa, desgrasado material de la cama. El mayor volume, sicasí, flúi más amodo nel interior de la curva, onde, por cuenta del amenorgamientu de la velocidá, deposita sedimentos.
La llinia de máxima fondura, o canal, ye la llinia de vaguada o llinia thalweg. De normal designa la frontera cuando los ríos utilícense como fronteres polítiques. Los abrazos vaguada la ribera esterior y retorna al centru nos rabiones. El llargor d'arcu del meandro ye la distancia a lo llargo de la vaguada d'un meandro. El llargor del ríu ye'l llargor a lo llargo de la llinia de máxima fondura.
Formación
La formación d'un meandro ye un términu un pocu equívocu que se refier a los factores naturales y los procesos que dan llugar a los meandros. La configuración en forma d'onda d'una corriente ta camudando constantemente. Una vegada que se forma una canal sinusoidal este ta sometíu a un procesu mientres el cual l'amplitú y el cuéncanu de los bucles aumenta de manera espectacular polos efeutos del fluxu helicoidal debíu al aumentu de la cantidá d'erosión qu'asocede nel esterior d'una curva. En pallabres de Elizabeth A. Madera:
El fluxu helicoidal esplícase como una tresferencia pel momento dende l'interior de la curva escontra l'esterior. Asina la corriente entra nuna curva parte d'esi momentu convertir en momentu angular, y el so caltenimientu riquiría un aumentu de la velocidá nel interior y un amenorgamientu nel esterior, esautamente lo contrario de lo qu'asocede. La fuercia centrífuga alza la superficie nel esterior, moviendo la superficie de l'agua transversalmente. Esta agua muévese escontra baxo pa reemplazar l'agua del sosuelu emburriáu de vuelta a la fin de la curva. La resultancia ye'l fluxu helicoidal, y cuanto mayor ye la combadura, mayor ye'l momentu angular y más fuertes les corrientes cruciaes.
La cuestión a resolver ye la razón pola que los regueros de cualquier tamañu vuélvense tropezosos per vegada primera. Hai delles teoríes, non necesariamente escluyentes ente sigo.
Teoría estocástica
La teoría estocástica puede tomar munches formes, pero una de les más xenerales ye la formulada por Scheidegger:
Sicasí, nel casu d'una zona d'escasa rimada, el caudal de les corrientes fluviales pueden dar orixe a revueltes o meandros que non siempres se deben al azar, yá que predominen los meandros escontra la izquierda nel hemisferiu norte y a la derecha nel hemisferiu sur, debíu al propiu movimientu de rotación de la Tierra. Les superficies naturales son erosionables en distintos graos según la rimada y la constitución del suelu y del sosuelu. La resultancia de tolos factores físicos qu'actúen al azar motiva que los cursos nun sían rectos, y que depués se conviertan progresivamente en tropezosos. Inclusive los cursos o canales que paecen tener una recta tropezosa divisories que conducen finalmente a una canal tropezosa.
Teoría del equilibriu
Na teoría del equilibriu, los meandros mengüen hasta que'l gradiente de la corriente algama un equilibriu ente la erosionabilidad del terrén y la capacidá de tresporte de la corriente (tantu d'agua como de depósitos). Una masa d'agua descendente tien d'arrenunciar a la enerxía potencial, que, habida cuenta de que tien la mesma velocidá nel final que de primeres, esaniciar pola interacción col material del llechu de la corriente. La distancia más curtia, esto ye, una canal recta, da los resultaos más altes d'enerxía per unidá de llargor, lo qu'alteria más los calces, crea más sedimentos y la agradación de la corriente. La presencia de meandros a lo llargo del cursu dexa afaer el llargor hasta llograr un equilibriu d'enerxía per unidá de llargor en que la corriente lleva lloñe tolos sedimentos que produz.
Teoría geomórfica/morfotectónica
Geomórfico referir a la estructura de la superficie del terrén y morfotectónico tien que ver colo más fondo, o teutónicu (la placa), cola estructura de la roca. Les carauterístiques incluyíes nestes categoríes nun son al azar y emponen los regueros per caminos non aleatorios. Son les torgues previsibles los que socatren la formación de meandros pa esviar el regueru. Por casu, un bancu de sable (geomórfico) podría esviar el regueru, causando o influyendo nel patrón de meandros, o la corriente puede ser empuesta pola esistencia d'una falla (morfotectónica).
Accidentes xeográficos asociaos
thumb|200px|Meandros, barres de desplazamientu y meandros encaxaos nel [[ríu Songhua.]]
thumb|200px|El deslizamiento deposicional de la rimada ta a la izquierda, ente qu'hai un pequeñu cantil del ríu a la derecha.
Mecánica de la erosión
La mayoría de los meandros producir nel cursu inferior del ríu. La erosión ye mayor nel esterior de la curva onde la velocidá ye mayor. La deposición de sedimentos producir nel cantu interior por cuenta de que'l ríu, moviéndose amodo, nun puede llevar la so carga de sedimentos, creando un deslizamiento de la rimada, llamáu un puntu chigre (point chigre). El movimientu más rápidu nel esterior de la curva tien más capacidá erosiva y el meandro tiende a crecer na direición pa escontra fora de la curva, formando un pequeñu cantil o ribera recortada (cut bank). Esto puede reparase nes zones en que crecen sauces nes riberes de los ríos; nel interior de los meandros, los sauces tán de cutiu bien lloñe de la vera, ente que nel esterior de la curva, los raigaños de los sauces tán de cutiu espuestes inferiormente lo que, finalmente, lleva a los árboles a cayer nel ríu. Esto amuesa la circulación del ríu. La cayida producir polo xeneral nes partes cóncaves de les veres, provocando movimientos de mases, tales como deslizamientos.
Meandros encaxaos
thumb|200px|[[Presa de Glen Canyon|Cañón Glen.]] thumb|200px|Meandros encaxaos nel [[ríu Mosa, nes Ardenas.]] thumb|200px|Veres de gansu (Goosenecks) del [[Río San Juan (Utah)|río San Juan, SE Utah. Reparar el meandro cortáu nel centru derecha.]]
Si la rexón pola que circula la corriente vese sometida más tarde a una elevación teutónica, los cursos meándricos vuelven a entamar de nuevu la erosión escontra baxo, nun procesu conocíu como remocicamientu. Los meandros acabaren siendo un fondu valle, y son conocíos como meandros encaxaos. Los ríos del pandu de Coloráu y los regueros del pandu de Ozark tien dellos meandros destacaos d'esti tipu. Los meandros encaxaos tamién pueden formase con un descensu global del nivel básicu debíu al descensu nel nivel del mar. Los meandros encaxaos son llugares deseables pa la construcción de fortificaciones.
Llagu en ferradura
Los llagos en ferradura (oxbow lake) créanse cuando crecen cada vez más los meandros y entecrúcense unos con otros, cortando un bucle del meandro, y dexándolo ensin corriente activa. Col tiempu, estos brazos abandonaos tienden a ensugase o rellenase con sedimentos.
Meandro abandonáu
Dacuando un meandro encaxáu córtase, similar a un llagu en ferradura. El terrén resultante conozse como un meandro abandonáu. Nel suroeste de los Estaos Xuníos tamién ye conocíu como un rincón». Un exemplu destacáu, nel llagu Powell, llámase apropiadamente «El Rincón».
Barres
Les barres son la resultancia de continues migraciones llaterales d'un bucle d'un meandro que crea una cresta asimétrica y una topografía ablayada nel interior de les curves. La topografía, polo xeneral, paralela al meandro ta rellacionada cola migración de les formes de barra y cayíes de vuelta nel que se tallen los sedimentos a cabu dende l'esterior de la curva y el depósitu de sedimentos na agua que flúi lentu nel interior del bucle, nun procesu llamáu acreción llateral. Les barres de sedimentos carauterizar pol encruz del calce y un patrón de refinaos alzamientos. Estes carauterístiques son la resultancia de la dinámica fluvial del sistema, onde los granos más grandes tresporten alta enerxía mientres les crecíes y depués cayen adulces escontra baxo, depositando material más pequeñu col tiempu (Batty 2006). Los depósitos nos meandros de los ríos son, polo xeneral, homoxénea y lateralmente espansivos a diferencia de los más heteroxéneos depósitos del ríu.
Hai dos patrones de depósitu de les barres: el patrón de acreción de Eddy y el patrón de puntu chigre. Cuando se mira'l valle del ríu pueden estremase porque'l puntu-chigre son pautes de desplazamientu convexu y la acreción Eddy son cóncavos. Les barres de cutiu son más clares nos visos de los cordales y más escures nes canales. Esto debe a que la parte cimera pue ser modelada pol vientu, yá sía añediendo o quitando granos y calteniendo la zona ensin vexetación, ente que la escuridá nes canales puede atribuyise a la llavadura de llimu y magres en periodos de crecida. Esto añede sedimentos amás de que l'agua que queda nes canales ye, de la mesma, una redolada favorable pa la vexetación que tamién s'atropa na canales.
Conceutos acomuñaos
La ratio de meandros o índiz de sinuosidad ye un mediu de cuantificar la cantidá de meandros d'un ríu o regueru (cuántu esvia'l so cursu de la ruta más curtia posible). Calcúlase como'l llargor del cursu estremada pol llargor del valle. Un ríu perfectamente rectu tendría una ratio de meandros de 1 (que sería'l mesmu llargor que'l so valle), ente que cuanto mayor que 1 sía la ratio, más meandros va tener el ríu.
L'índiz de sinuosidad calcular a partir d'un mapa o d'una fotografía aérea midiendo la distancia, conocida como algame, que tien de ser de siquier 20 vegaes l'anchu permediu del calce. El llargor de la corriente midir pola vaguada o thalweg, el llargor más al algame, ente que'l valor inferior de la rellación ye'l llargor abargane embaxo o la distancia aérea ente los dos puntos qu'afiten l'algame.
L'índiz de sinuosidad desempeña un papel nes descripciones matemátiques de los regueros. L'índiz pue que precise ser ellaboráu por causa de que'l valle nun tenga siempres meandros; por casu, el llargor abargane embaxo nun ye idéntica al algame. Nesti casu, l'índiz del valle ye'l ratio meandro del valle, ente que l'índiz de canal ye'l ratio de meandro de la canal. L'índiz de sinuosidad de la canal ye'l llargor de la canal estremada pol llargor del abargane estándar y l'índiz de sinuosidad ye l'índiz de canal estremada pol índiz de valle. Les distinciones pueden aportar a inclusive más sutiles.
L'índiz de sinuosidad tien tamién una utilidá non-matemática. Los regueros pueden ser clasificaos en categoríes d'alcuerdu a esos índices; por casu, cuando l'índiz ye d'ente 1 a 1,5 el ríu ye tropezosu, pero si ta ente 1,5 y 4, entós, va tener meandros. L'índiz ye una midida tamién de la velocidá de l'agua y de la carga de sedimentos, que van ser máximos nun índiz de 1 (rectu).
Carauterístiques xeométriques
thumb|350px|Carauterístiques de los meandros thumb|350px|right|Lóbulu del meandro Con base n'estudios de calter estadísticos y por aciu regresiones dellos autores como Leopold pudieron establecer delles rellaciones ente'l llargor de los meandros (L) y l'anchu de la canal (w) y tamién col radiu mediu de combadura (rm). De siguío danse les fórmules empíriques calculaes pol investigador.
Onde L; rm; y, w espresar en pies.
Seleición de fútbol d'Hondures
Col nome de seleición de fútbol d'Hondures podemos referinos a:
Greg
Michel Regnier, conocíu como Greg, ye un dibuxante, guionista y direutor lliterariu de cómic belxicanu.
A los 16 años yá publicó Les aventures de Nestor et Boniface nel diariu belxicanu Vers l'Avenir. Más sero entró en Héroic Albums y, ente 1953 y 1956 fizo Le Chat baxo'l nomatu de Michel Denys
Reanudación de series existentes
Greg ye capaz d'adaptase a diferentes estilos y destaca cuando se trata d'escribir guiones pa series existentes.
Spirou et Fantasio
Entre 1960 y 1966, Greg escribe guiones pa la serie Spirou, dibuxada por Franquin: Le Voyageur du Mésozoïque (1960), le prisonnier du Bouddha (1960), Z comme Zorglub (1961), L'Ombre du Z, (1962), Tembo Tabou (1964) y QRN sur Bretzelburg (1966), que se convierte nun álbum de cultu de la serie.
Ye bien difícil estremar l'aportación de Greg nesos álbumes puesto que Franquin yera conocíu por modificar completamente la trama establecida por los sos guionistes.
Modeste et Pompon
Igualmente con Franquin, Greg escribe gags de Modeste et Pompon, hacia'l final de los años cincuenta.
Les Aventures de Tintín
En 1958, un Hergé, autor de Les Aventures de Tintín, baxu d'inspiración, pide a Greg concevir un proyeutu d'aventura pa la so famosa serie. Greg trabaya con Hergé sobre dos proyeutos, Les Pilules y Tintin et le Thermozéro. Los dos siguen el modelu d'una persecución desenfrenada a la gueta d'un oxetu bien codiciáu, a saber, píldores radiactives nel primer proyeutu, y una bomba de nuevu tipu nel segundu. Greg fai un trabayu importante, como ye habitual n'él adopta perfechamente l'estilu de la serie y consigue escribir un guión de Tintín apasionante, prestosu y dignu de los meyores guiones hergeanos. Pue ser eso lo que provoca n'Hergé que finalmente interrumpe'l proyeutu. Más sero, Hergé declara a Benoît Peeters (en "Le Monde d'Hergé') : "Prové trabayjar con Greg que me compuso un buen guión, pero un guión que nun utilicé enxamás, porque me sentía prisioneru con dellos pilancos polo que nun podía más que dexalu escapar".
En 1972, Greg, visiblemente menos inspiráu, escribe un guión, abondo decepcionante, pa un dibuxu animáu de Tintín (Tintin et le lac aux requins), igualmente adaptada en cómic pol Studio Hergé.
Greg, ensin embargo ye bien apreciáu polos collaboradores d'Hergé puesto que, en 1983, cuando Hergé muertu dexara un proyeutu d'álbum inacabáu (Tintin et l'Alph-Art), el so más próximu collaborador, Bob De Moor, intenta acabar el proyeutu en compañía de Greg que terminaría'l guión. De Moor tópase cola refuga de Fanny Remi, viuda d'Hergé, que, depués d'avalar primeramente'l proyeutu, foi convencida por Benoit Peeters pa dar marcha atrás.
The Love Boat
Nos Estaos Xuníos, Greg escribe igualmente dellos guiones pa la serie televisiva The Love Boat (que foi pasada n'España col títulu The Love Boat). Regresó a Francia a mediaos de los años ochenta, faciendo los guiones de los primeros episodios del Marsupilami que dibuxaríen Batem y Franquin.
Creaciones Personales
Bien prolíficu, Greg crea tamién munches otres series.
Ente les qu'algamaron mayor sonadía podemos citar dos series feches col dibuxante Hermann (Comanche y Bernard Prince), una serie de ciencia ficción (Luc Orient), otra que narra les aventures d'axentes secretos (Bruno Brazil, col dibuxante William Vance), una serie fantástica d'una gran poesía (Olivier Rameau, col dibuxante Dany ), etc.
Pero la so creación más reseñable ye Achille Talon, creada en payares de sa 1963 pal magazine Pilote.
Achille Talon ye reconocíu poles cualidaes del so diálogu brillante y finu, que pasen de lo cómico a lo realista ensin ningún pilancu, llenu d'alusiones culturales y xuegos de pallabres intelixentes, que-y valen pa figurar en páxines enteres nos manuales escolares, y facelu oxetu de delles tesis doctorales. Si enxamás recibió'l Gran Premiu del Festival d'Angoulême, viose consagráu en xineru de 1999 pola esposición retrospectiva "ABCDEF GREG... !", entamada por Dominique Poncet y Benoît Mouchart. Con esti últimu, Greg asoleyó'l mesmu añu un recopilatoriu d'entrevistes de les ediciones Dargaud: "Michel Greg, Dialogues sans bulles".
Nos años 90, asoleya un recopilatoriu d'aforismos, "Il pense donc je suis", en dalgún sitiu ente Oscar Wilde y Sacha Guitry.
Llegó a facer más de 250 álbumes como dibuxante y/o guionista, algamando un llugar importante dientro de la historia del cómic franco-belxicanu.
Saint-Christophe-des-Bois
Saint-Christophe-des-Bois ye una comuña francesa del departamentu d'Ille y Vilaine, na rexón de Bretaña. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Castniidae
miniaturadeimagen|Athis inca. Los castníidos (Castniidae) son una pequeña familia de lepidópteros del suborde Glossata con menos de 200 especies. La mayoría son neotropicales con delles n'Australia y unes poques nel sureste d'Asia.
Son caparines de tamañu medianu a bien grande, polo xeneral con dibuxu crípticu (colores de camuflaje) nes ales anteriores y colores brillosos nes ales posteriores. Les antenes tienen un engrosamiento final. Les especies neotropicales son comúnmente conocida como caparina-poliya xigante. Les canesbes aliméntense, de cutiu, nos raigaños de les epífitas o en monocotiledoneas.
Gilmar Rinaldi
Gilmar Rinaldi ye un ex-futbolista de Brasil.
Jana Rodriguez Hertz
Jana Rodriguez Hertz (Rosario, 11 de febreru de 1970 ) nome de nacencia María Alejandra Rodriguez Hertz Frugoni, ye una matemática, profesora ya investigadora arxentina y uruguaya.
Biografía
Dende fines de 2011 arreyóse intensamente nel alderique educativu uruguayu. A partir d'esi momentu participó en numberoses entrevistes, eventos públicos y conferencies sobre la tema. Desenvolvió un puntu de vista críticu sobre'l presupuestu educativu, les pruebes PISA, el desenvolvimientu de la carrera docente y otros tópicos. El so puntu de vista particular convertir en referente d'opinión pública na tema. Foi columnista en distintos medios, destacar la so participación mientres el 2014 nel segmentu La Conxusta del programa En Perspeutiva d'Emiliano Cotelo en Radio L'Espectador y la columna Jana y les sos hermanes, y nel programa Suena Terrible de la mesma radio. Tamién ye autora del blogue ¿Y por qué non?.
Vida privada
Casóse con Raúl Ures, son padres de Matías, Andrés y tamién forma parte del nucleu familiar Pablo Ures.
Salazón
thumb|right|200px|Xamones Denómase salazón a un métodu destináu a caltener los alimentos, de miente que s'alcuentren disponibles pal consumu demientres mayor tiempu. L'efeutu de la salazón ye la deshidratación parcial de los alimentos, el refuerzu al tastu y l'inhibición de dalgunes bacteries.
Esiste la posibilidá de salar frutes y vexetales, magar que lo avezao ye aplicar el métodu n'alimentos tales como carnes o pescaos.
Suel emplegase davezu pa la salazón un entemezu de sal procedente de dalguna Salina acompangáo con Nitratu sódicu y Nitritu, ye abondo avezao tamién acompangar demientres les fases finales de tastos tales como'l pimentón, canela, semientes d'eneldo o xébana (Sinapis arvensis).
Seleición de fútbol de Chequia
Col nome de seleición de fútbol de la República Checa podemos referinos a:
Nazismu
right|thumb|250px|La [[esvástica, símbolu indoeuropéu adoptáu pol nazismu]] El nazismu o nacionalsocialismu (del alemán Nationalsozialismus) ye la ideoloxía y práutiques del Partíu Nacional Socialista de los Trabayadores Alemanes (NSDAP) d'Adolf Hitler; y les polítiques adoptaes pol gobiernu de l'Alemaña Nazi dende 1933 hasta 1945, un periodu conocíu tamién como Tercer Reich. El nome oficial alemán del partíu yera Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei 'NSDAP). El nacionalsocialismu taba rellacionáu col facismu, razón pola que dellos autores consideráronlu como la versión más radical y violenta d'ésti, sobre too poles consideraciones racistes, especialmente antisemites. Dalgunos otros elementos definidores d'esta ideoloxía son l'antiparllamentarismu, el nacionalismu étnicu, la oposición al lliberalismusocial, políticu y económicu, l'anticomunismu, la ideoloxía de sangre y tierra o la euxenesia de «vida non merecedora de vida» que derivaría nel Holocaustu.
El términu nazi foi acuñáu pela primer vegada pol ministru de propaganda Joseph Goebbels, que servirá pa referise a los miembros del so partíu, el Partíu Nacionalsocialista de los Trabayadors Alemanes (NSDAP), nun de los sos discursos. Por estensión, la pallabra nazi empezará a utilitzase con tolo rellacionao col réxime y la ideoloxía nacionalsocialistes. El discursu nazi promulgaba la conquista del Lebensraum ("espaciu vital") pola raza aria al tiempu que la desapaición de tolos individuos, grupos y etnies consideraes indeseables nel Tercer Reich, qu'acabará nun xenocidiu a gran escala, cola creación de campos de concentración y campos d'estermín. L'estermín industrial de los xudíos ye una carauterística esclusiva del nazismu, comparáu con otros totalitarismes, colos que comparte por embargu l'antisemitismu, el racismu, el colonialismu, la contra-ilustración. Otros totalitarismos utilizarán esta única diferencia ente'l nazismu y nuna tentativa de rehabilitar, por exemplu, el facismu italianu.
Cronos
Cronos, tamién Cronu (Kronos y Cronus); yera el más poderosu de los titanes y el que se punxo a la tiesta de la revuelta que llevaría a la castriación del so pa, Uranu y a la final del gobiernu de las Deidaes primordiales en favor de los titanes.
Representación
Davezu, representa'l tiempu y les dómines, anque sería más acertáu dicir que representaba'l tiempu comu l'elementu que termina con too. Foi l'encargáu d'ordenar el cosmos na Edá d'Oru, dempués de destronar al Cielu (Uranu), cumplió esta función hasta que'l so fíu, Zeus, repitió la historia matándolu y coronándose como rei de los dioses, colo qu'emprincipia el tiempu de los Dioses Olímpicos.
Tamién veneráronlu como dios del trigu, yá que'l granu y l'oru siempres tuvieron relacionaos pol color y el so valir; representábaselu con una foz qu'emplegaba pa la collecha y cola que castró a Uranu pa facese col poder nos cielos. Nel so honor festexábase la Kronia como folixa pola collecha.
Muerte
Quiciabes seya la final de Cronos la más representada nel arte de tolos tiempos, yá que sabedor de que diba repetise la so muerte, el dios comió a tolos fíos pa que nun lu derrocara. Pero Rea, la so muyer, engañólu y salvó al menor de los fíos; abellugándolu nel monte Ida onde sería criáu (según el mitu más xeneralizáu) pola cabra Amaltea. Col tiempu, Zeus desterraría a so pa al Tártaru por tola eternidá. Esti episodiu foi'l que Fracisco de Goya pintó na afamada pintura "Saturno devorando a su hijo".
Saint-Coulomb
Saint-Coulomb ye una comuña francesa del departamentu d'Ille y Vilaine, na rexón de Bretaña. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Antonio López de Santa Anna
Antonio de Padua María Severino López de Santa Anna y Pérez de Lebrón foi un políticu y militar mexicanu. Foi Presidente de Méxicu y, anque na gran mayoría de testos dizse qu'ocupó la presidencia n'once causes, el Institutu Nacional d'Estudios Históricos de les Revoluciones de Méxicu (INEHRM) sostién que solo fueron seis veces.