cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Islles de los Cuatro Volcanes
El nome n'aleutianu, "Unigun", foi reportáu en 1940 pol padre Veniaminov.
Paez haber tracamundiu col nome d'estes islles, posiblemente porque namás cuatro de cinco apaecen regularmente nos mapes.
Enllacés esternos
Islles de los cuatro volcanes. 280px|left|thumb|Vista satellital de les Islles de los cuatro volcanes, desde la Estación Espacial Internacional - ISIS
RMS Titanic
El RMS Titanic (n'inglés: Royal Mail Steamship Titanic, Barcu Corréu Real Titánicu) yera'l segundu de tres tresatlánticos de la compañía inglesa White Star Line (xunto col RMS Olympic y el HMHS Britannic) que pretendíen apoderar el negociu de los viaxes tresoceánicos a entamos del sieglu XX.
El Titanic foi fletáu en 1911 y entró en serviciu al añu siguiente, siendo'l barcu de pasaxeros más grande y luxosu de la dómina xunto col Olympic.
Víctima asturiana nel naufraxu
Según daba anuncia'l El Diario de Avilés el 21 d'abril de 1912 ente les víctimes del naufraxu alcontrábase l'avilesín Servando Ovies Rodríguez.
Carlos Magdalena
Carlos Magdalena ye un botánicu y hortalaneru asturianu espertu en recuperar especies de plantes que tán a piques de la estinción. Ye conocíu como "L'home que xuxuriaba a les plantes" o "El mesías" Siempre-y prestaron les plantes, el so güelu yera agricultor, y la so ma tenía una floristeria, pero la so formación específica entama cuando entra d'adeprendiz nel Xardín Botánicu de Kew, pasando darréu a trabayador y dempués a estudiante de la diplomatura de tres años del prestixosu centru.
Trayeutoria
thumb|left|150px|Ramosmania rodriguesii nel Xardín Botánicu de Kew. Dende l'añu 2002 trabaya pal Real Xardín Botánicu de Kew onde salvó de la estinción el Ramosmania rodriguesii.
Nacho Vidal
Ignacio Jordà González, conocíu artísticamente como Nacho Vidal, ye un actor porno y empresariu español.
Biografía
Cuando yera neñu treslladóse cola so familia a Enguera (Valencia). Vivió la so neñez nesta llocalidá, d'au ye natural la so familia paterna, propietarios entós d'una importante empresa testil.
Tres d'una infancia difícil, na que la so familia emprobecióse por causa de la crisis del petroleu, con una adolescencia flirteando coles drogues, Nacho apuntóse na Lexón en Melilla. A los 21 años empecipió na pornografía, xustamente na sala Bagdag de Barcelona. Ellí allegaba a facer espectáculos pornográficos cola so novia Sara, pa intentar qu'ésta dexara'l mundu de la prostitución. Ellí conoció a José María Ponce, entós daquella direutor del FICEB, que lu introduxo nel mundu de les películes porno.
Pasó más tarde a ser discípulu de Rocco Siffredi, que lu llevó a Hollywood en 1998. Na so carrera protagonizó unes 350 películes, amás de trabayar como productor y direutor de más d'otres 100.
Tuvo una llarga rellación sentimental cola actriz porno Belladonna, cola que tuvo a piques de casase, hasta que, el 31 de mayu de 2005 aseguró que retirábase del porno, n'anunciando'l so compromisu matrimonial cola tamién actriz porno colombiana Franceska Jaimes.
Darréu intervieno (como modelu o con pequeños papeles) en delles películes y videos musicales. En 2006 apaeció nuna película empobinada por Joaquín Oristrell (Va ser que naide ye perfectu) y darréu nos clips de los cantares Down with love de Miguel Bosé y Big Bad Bitch de Rebeka Brown. Apocayá como actor secundariu na película Impávido empobinada por Carlos Therón («Fuga de cerebros 2») y estrenada en xunetu de 2012.
El 16 d'ochobre de 2012 foi deteníu nuna operación contra les mafies asiátiques n'España. La policía cree que podría habese blanquiáu dineru al traviés de la so productora. N'emprestando declaración ante'l xuez, el 18 d'ochobre de 2012 foi puestu en llibertá ensin fianza magar que impútase-y un presuntu delitu de blanquéu de capitales. Darréu, participó en Sobrevivientes (España) quedando en segunda posición.
Francisco de Mayronis
Francisco de Mayronis, Meyronnes, Mayrone o Mairón foi un franciscanu orixinariu de la Provenza, maestru de filosofía escolástica y teoloxía de la escuela de París a partir de 1320, asocediendo na cátedra al tamién franciscanu Francisco de Marchia o de la Marca en 1323. Cuando los fíos de Carlos II de Nápoles, ente ellos el futuru san Luis obispu, tuvieron cautivos en Barcelona, tuvieron por maestros a Flaires Menores, especialmente a Mayronis, que faía tamién de médicu y Ricardo de Mediavilla.
Francisco de Mayronis foi almirador y discípulu de Duns Escotu mientres la so estancia en París como estudiante (1304-1307), pero un discípulu orixinal y fecundo. Un escotista del sieglu XV, Guillermo de Vaurouillon, fai gran aponderamientu d'él y asítia-y al altor xenial d'Enrique de Gante y de Gil de Roma, anque tamién lu critica pol so escesivu enfotu d'estremar, estremar y argumentar en cuatro puntos entá nos casos en que podría faese en trés. Pola so sotileza dialéutica llamóse-y nel so tiempu padre de les formalidaes y maestru agudu d'astracciones: «doctor illuminatissimus» y tamién «magister abstractionum». La so crítica estender por igual tantu a los grandes maestros como a los menores.
Pensamientu
Acordies cola metafísica del so maestru Escotu, identifica la esencia y la esistencia, estremando toa una serie xerarquizada de maneres intrínseques de la esencia. Pero dixebrar del so maestru al nun almitir que les idees nun sían formalmente idéntiques y absolutamente coeternas con Dios. Según les conclusiones de Lapparent, los estudios políticos de Francisco de Mayronis defenden la teoría d'una monarquía universal, de la que'l xefe tuviera de ser el Papa y non el Emperador, n'oposición a lo que sostenía Dante. El Papa resultaría ser, tantu no espiritual como no temporal, el xerarca de tol mundu. Tocantes a la cosmoloxía, Mayronis fala d'una vis impressa, que sigue'l movimientu impresu pol motor, de cuenta que cesando'l proyectante sigue'l movimientu.
Obres
Ente les sos numberoses obres hai que destacar los dos comentarios a les Sentencies, comentarios a la Isagoge de Porfirio, a la Física d'Aristóteles, a La ciudá de Dios, etc. De particular interés son les sos obres de calter políticu. Les sos obres son:
Scotland the Brave
Valiente Escocia (Scotland the Brave n'inglés y Alba an Aigh en gaélicu escocés) ye un cantar patrióticu escocés, y una de les candidates pa ser l'himnu nacional d'Escocia. Úsase pa representar a Escocia nos Xuegos de la Mancomunidá.
Historia
La melodía orixinal data d'empiezos del sieglu XX. Sicasí, la lletra actual foi escrita en feches rellativamente recién, nos años 50, pol periodista escocés Cliff Hanley.
Interpretaciones
En xunu de 2006, nuna encuesta n'internet entamada pola Royal Scottish National Orchestra, esti cantar quedó segunda, namái per darrera de Flor d'Escocia (Flower of Scotland), como favorita pa convertise n'himnu oficial.
Scotland the Brave ye tamién la marcha de los gaiteros de los The British Columbia Dragoons del Exércitu de Canadá, ya interprétase tamién mientres la revista de tropes nel centru de formación militar estaunidense conocíu como The Citadel, en Charleston (Carolina del Sur). En 2006, foi adoptáu tamién como marcha oficial del Royal Regiment of Scotland, reximientu d'infantería del Exércitu Británicu.
En feches recién, el nome de Scotland the Brave tamién pasó a designar a un espectáculu de música y danza escoceses, qu'empezó una xira per Australia, Nueva Zelanda y Canadá en 2007.
Lletra
Valiente Escocia, lletra n'asturianu.
Escuchái cuando cai la nueche,
Alto y con arguyu llamen
Dende lo fondero'l valle.
Ellí au duermen les colines
Sentíi agora xubir el sangre,
Altu como los ánimos de los homes
De les vieyes Tierres Altes.
Estribillu
Írguise na so fama guerrera,
Escocia, el mio llar montiegu,
Que'l to arguyosu estandarte
ondee altu y gloriosu.
Tierra del mio gran esfuerciu
Tierra del mio corazón pa siempre,
Valiente Escocia.
Arriba nes borrinoses Tierres Altes
O allá nes islles color púrpura,
Valientes son los corazones que llaten
Baxo los cielos escoceses.
Fuertes son los vientos que te golpien,
Fieles los collacios que te saluden,
Amables como l'amor que relluma
Nos güeyos de les guapes doncelles.
Llonxe, nos llugares soleyeros
Les cares de los escoceses tán tristayes,
Naguando sentir el besu
De la dulce lluvia escocesa.
Au los cielos tropicales rellumen
L'amor fai suañar al corazón,
Deseando y naguando tornar otra vegada a la tierra natal.
Scotland the Brave, lletra n'inglés.
''Hark when the night is falling
''Hear! hear the pipes are calling,
''Loudly and proudly calling,
''Down thro' the glen.
''There where the hills are sleeping,
''Now feel the blood a-leaping,
''High as the spirits
''of the old Highland men.
''Chorus
''Towering in gallant fame,
''Land of my high endeavour,
''Land of the shining rivers,
''Land of my heart for ever,
''Scotland the brave.
''High in the misty Highlands,
''Out by the purple islands,
''Brave are the hearts that beat
''Wild are the winds to meet you,
''Staunch are the friends that greet you,
''Kind as the love that shines
''from fair maidens' eyes.
''Far off in sunlit places,
''Sad are the Scottish faces,
''Yearning to feel the kiss
''Of sweet Scottish rain.
''Where tropic skies are beaming,
''Love sets the heart a-dreaming,
''Longing and dreaming for the homeland again.
Charlotte Mary Brame
Charlotte Mary Brame foi una escritora inglesa. Más conocida como Charlotte M. Brame, presentóse baxu seudónimos n'América, tales como Bertha M. Clay, y delles vegaes foi identificada col nome de la so novela romántica más famosa, Dora Thorne.
Biografía
Fía mayor de Benjamin y Charlotte Agnes Law, devotos católicos, dempués de frecuentar la escuela d'un conventu en Bristol y Preston, y una escuela pa moces» en París, trabayó como educadora particular de neños.
Charlotte tenía 17 años cuando publicó'l so primera cuentu. El 7 de xineru de 1863, casóse con Phillip Edward Brame (1839–1886), un xoyeru de Londres, la pareya tuvo nueve fíos, pero namái cuatro algamaron la edá adulta. Cuando Brame tuvo dificultaes económiques, Charlotte ayudó a sostener a la so familia colos sos escritos.
La familia vivió en Londres, Mánchester y Brighton y tornó a Hinckley, onde Charlotte morrió, en 1884, a los 48 años. La so familia tenía munches deldes cuando ella morrió, y los fíos fueron apurríos a tutores; el so home se suicidó en mayu de 1886.
Carrera lliteraria
Los sos llibros tuvieron gran ésitu de públicu, pero tuvo incontables problemes cola piratería de les sos obres, cuantimás nos Estaos Xuníos.
Publicó sol so nome verdaderu hasta l'añu 1876, cuando Street & Smith publicaron Thrown on the World; y Discarded Wife sol seudónimu Bertha M. Clay. Les sos iniciales verdaderes, CMB, fueron intercambiaes por BMC, y asina, col nuevu nome de Bertha M. Clay empezó les sos publicaciones nos Estaos Xuníos. Dempués de la so muerte, en 1884, Street & Smith siguieron usando'l nome de Bertha M. Clay como una propiedá del so editorial. Dellos escritores, seique una docena d'ellos, como Frederick V. Dey y John R. Coryell publicaron sol so nome.<
Los nomes polos cualos ta acreditada como escritora inclúin dende'l verdaderu Charlotte M. Brame (cola alternativa de la variación del nomatu pa Braeme), Bertha M. Clay, Dora Thorne, Florence Norton, CMB y Caroline M. Burton. Hubo centenares de títulos publicaos con esos nomes. Arlene Moore documentó una cantidá percima de 500 obres. Brame yera autora de cerca de 73 obres, incluyendo cuentos. Dempués de la muerte de Brame, otru escritores, incluyendo homes, escribieron sol so pseudônimo Bertha M. Clay. Ente tales escritores tán William J. Benners, William Cook, John Coryell, Frederick Dacre, Frederick Dey, Charles Garvice, Thomas C. Harbaugh y Thomas W. Henshaw.
Apotomus clypeonitens
Apotomus clypeonitens ye una especie d'escarabayu de la familia Carabidae.
Distribución xeográfica
Distribúyese pel paleárticu: el sur d'Europa, el norte d'África y el Oriente Próximu.
Suiza
La Confederación Helvética o Suiza (n'alemán Schweiz, n'alemán suizu Schwyz o Schwiiz, en francés Suisse, n'italianu Svizzera y en romanche Svizra) ye un Estáu Federal asitiáu nel centru d'Europa ensin salida al mar.
Tien llendes con Alemaña, Francia, Italia, Austria y Liechtenstein. El país tien una tradición secular de neutralidá política y militar, polo que ye sede de munches organizaciones internacionales. El so nome ye una derivación del nome d'ún de los cantones fundadores de la federación, "Schwyz". Ye ún de los países más ricos y desendolcaos del mundu.
Historia
En 1291, patriotes de los tres cantones d'Uri, Schwyz y Unterwalden ficieron la "Carta de l'Alianza" que los xunió na llucha escontra los Habsburgos (Austries), quien naquella dómina yeren emperadores del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. Fechos sobre la independecia suiza pue lleese na obra "Wilhelm Tell" de Friedrich Schiller, ye perfamosa la cita nesta obra del Prau de Rütli au s'axuntaben los conxuraos escontra l'emperador. Na Batalla de Morgarten en 1315, los suizos algamaríen la independencia dafechu col nome de "Confederación Helvética".
Yá nel Tratáu de Westfalia nel añu 1648, reconocióse la independencia xurídica de Suiza del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu por parte los estaos europeos. Na dómina de la Revolución francesa foi parte del Imperiu Napoleónicu. Pol Congreu de Viena de 1815, refizo la so independencia y foi'l momentu que se reconoz la neutralidá suiza por éstes.
Nel añu 1848, Suiza fizose una constitución confederal, na que la so capital sería Berna. Les otres ciudaes candidates yeren Zúrich y Llucerna. Los xeitos d'esta constitución yeren pola necesidá d'un equillibriu ente los cantones y les pasaes engarradielles secesionistes de la guerra separatista del Sonderbund (lliga suiza católica) de 1845.
La igua de la constitución en 1874 foi pergrande y pasóse a un sistema federal pol establecimientu de compentencies pa la Confederación na materia d'asuntos llegales, de defensa y comerciu. Dende entos ye continua la meyora política, económica y social que tevo y tien la sociedá suiza.
Los suizos son perconocíos pola so histórica neutralidá política, qu'entama dende 1515 tres la derrota escontra Francia na Batalla de Marignano pola dominación del Milanesáu (anguaño Milán), y pola so non participación millitar en nenguna de les guerres mundiales. Nel añu 2002, Suiza convirtióse en miembru plenu de les Naciones Xuníes.
Giovanni Mazzucato
Giovanni Mazzucato foi un botánicu italianu. Estudió medicina y filosofía Padua, siendo alumnu de Pietro Arduino (1728-1805); y, desenvolvió actividaes académiques na Universidá de Padua.
Suiza
Xeografía
La fastera norte de Suiza, la más poblada, ye más abierta, pero inda tien abondos cuetos. El clima suizu ye normalmente templáu, pero pue camudar muncho dependiendo de la llocalidá, dende el severu clima nos altos montes hasta'l prestosu clima mediterraneu na fastera sur.
Giovanni Mazzucato
Foi profesor d'Agronomía y Botánica nel Colexu Real de Udine.
Suiza
Demografía
Nel añu 2007, Suiza tevo una población de 7.554.000 habitantes. Los grupos étnicos principales son: alemán 65%, francés 18%, italianu 10%, otros (turcos, africanos, etc.) 6%, retorromanu 1%. Los tres idiomas oficiales son: l'alemán (faláu pol 63.7%), el francés (faláu pol 20.4%), l'italianu (falaú 6.5%) y el romanche. La esperanza de vida media ye de 80.6 años. El permediu de fíos por muyer ye de 1.44. La mestura étnica de Suiza d'anguaño ye la siguiente:
Suizos: 79.% Europeos: 16.7% Asiáticos: 2.4% Americanos (continentales): 0.7% Africanos: 0.7%
Política
Una de les polítiques más importantes d'esti país con respectu al exércitu ye la de non poseyer un exércitu. Tolos suizos na edá millitar falten al so trabayu ensin perder prestaciones económiques p'asistir a maniobres millitares una vegada cada añu un mes.
Suiza posee un sistema de gobiernu que se diferencia de munchos vixentes anguaño, declárase democracia direuta, anque ye más bien una democracia semidireuta y na práutica sólo dos cantones anguaño caltienen esti sistema. Convocáronse referendos sobro les lleis más importantes dende la constitución de 1848.
Cualesquier ciudadanu pue oponese a una llei qu'apruebe el parllamentu. Si yecapaz de recoyer 50.000 firmes escontra dicha llei en 100 díes, tien de convocase un referendum federal en que los votantes deciden por mayoría simple si acepten o refuguen la llei.
Asociación Española d'Africanistes
L'Asociación Española d'Africanistes ye una sociedá científica española ensin ánimu d'arriquecimientu, inscrita col númberu 54.710 del Rexistru Nacional d'Asociaciones del Ministeriu del Interior, con fecha 23/04/1984, que los sos oxetivos son impulsar l'estudiu de continente africanu n'España, promover l'interés poles temes y les sociedaes africanes y collaborar con instituciones africanistes, especialmente les africanes ya iberoamericanes. Estos puntos fueron ampliaos más tarde a la promoción de la cooperación, aguiyar tomar de conciencia alrodiu de la contribución de los pueblos y cultures africanos, según la defensa de la paz y de un sistema mundial más xustu. La so sede ye'l Colexu Mayor Universitariu Nuesa Señora d'África en Madrid, onde se celebren congresos, xornaes y esposiciones artístiques y lliteraries. Con más de trenta años d'actividá, anguaño ye la sociedá decana d'Estudios Africanos n'España.
Suiza
Organización político-alministrativa
La Confederación Suiza ta formada por 23 cantones. Como trés d'ellos tán dividíos en dos semicantones, el númberu exautu de xunidaes alminitratives ye de 20 cantones y 6 semicantones. * Estos cantones reciben el nome de semicantones y tán representaos namái por un conseyeru (en cuenta de los dos de los cantones completos) nel Conseyu Suizu d'Estaos.
Asociación Española d'Africanistes
L'Asociación y los sos fines
El 6 de xineru de 1984, un conxuntu d'estudiosos y académicos españoles formáu por Íñigo de Aranzadi y Cuervas Mons, Luis Beltrán y Repetto, Carlos González Echegaray, Tomás Mestre Vives, Julio Cola Alberich, Gerardo González Calvo y Antonio Villariño, constituyeron l'Asociación Española d'Africanistes (AEA), domiciliada nel Colexu Mayor Nuesa Señora d'África, un centru d'universitariu de convivencia hispanu-africana dependiente del Ministeriu d'Asuntos Esteriores y Cooperación]] adscritu académicamente a la Universidá Complutense de Madrid. Dende 2014, el Colexu atópase incorporáu a la Escuela d'Organización Industrial. La fundación de la AEA supunxo una enorme meyora nos Estudios Africanos nos años ochenta, dada la falta n'España d'una agrupación científica similar y l'impulsu a la creación de materies y centros d'estudios africanos na universidá española.
Suiza
Organización político-alministrativa
Los 26 cantones tienen un estatus constitucional permanente y un gráu peraltu d'independencia. Toos ellos son iguales en condición según la Constitución federal, y caún tien la so propia constitución, y los sos propios parllamentu, gobiernu y tribunales. Sicasí, hai diferencies importantes ente los cantones, neto en términos de población que d'estensión xeográfica. Los cantones comprienden un total de 2.485 conceyos.
Dientro del territoriu suizu hai dos enclaves: Büsingen, que pertenez a Alemaña, y Campione d'Italia, que pertenez a Italia.
Potentilla caulescens
thumb|Potentilla caulescens thumb|Ilustración Potentilla caulescens ye una especie de planta herbal perteneciente a la familia Rosaceae.
Hábitat
Son típiques de los cantiles de piedra caliar o inclusive roques. El sustratu prefierse ye la piedra caliar, ente que'l pH del suelu ye básicu con baxu valor nutritivu de les zones secu y húmedu. El so espardimientu n'altitú d'esta planta bazcuya ente 500 a 2000 m sobre'l nivel del mar (hasta 2600 msnm.
Descripción
Ye una planta yerbácea maderiza, perenne d'apariencia rampante. L'altor puede ser d'ente 8 y 18 cm (máximu 30 cm). La forma orgánica ye camefita que tien un tarmu maderizu. Los raigaños son secundarios rizomes. Les fueyes basales tán fondamente pinnaes, estremaes en cinco segmentos (llamaes lóbulos o fueyes) de forma oblanceolada. Los dos lóbulos interiores son xeneralmente más pequeños, ente que'l más grande ye'l central o lóbulu apical. A la fin de cada lóbulu atopar de 2 a 4 en cada llau. Tamién son peludas (tomentosas) y en dambos llaos. Les fueyes basales son peciolaes. El color de les fueyes ye verde y los cantos de los lóbulos tán revueltos escontra riba. Tamañu del peciolu: 2-3 cm. Tamañu del lóbulu 5-8 mm d'anchor y 12-18 mm de llargor. Les fueyes caulines fácilmente tán estremaes en tres segmentos (en llugar de cinco, como les fueyes basales). La inflorescencia ta compuesta de grandes picos con munches flores (brotos multiflora).
Taxonomía
Potentilla caulescens describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Centuria II. Plantarum ... 19. 1756. Potentílla: nome xenéricu que remanez del llatín postclásico potentilla, -ae de potens, -entis, potente, poderosu, que tien poder; llatín -illa, -illae, sufixu de diminutivu–. Alude a les poderoses presuntes propiedaes tóniques y astringentes d'esta planta.
caulescens: epítetu llatín que se refier a'l costume de la planta.
Vudú
right|thumb|300px|Ceremonia vudú n'[[Haití.]] El vudú ye una relixón que s'anició a partir de vudúeencies que teníen los pueblos que foron treslladaos como esclavos dende'l África Occidental, del contautu d'estes creencies cola relixón cristiana propia de los países a onde los llevaron esclavizaos, y ye posible que tea influyíu parcialmente por supervivencies del politeísmu célticu. Trátase d'una variante teísta d'un sistema animista, provistu d'un fuerte componente máxicu. Pola so vinculación direuta cola cosmoloxía y los sistemes de creencies neolíticos, el so estudiu resulta de gran interés nel campu de la paleoantropoloxía. El vudú cúntase ente les relixones más antigües del mundu, ente'l politeísmu y el monoteísmu.
El tráficu d'esclavos escontra América fizo un fuerte fenómenu de sincretismu ente esta complexa y bien esquematizada relixón y les creencies cristianes, asina como coles relixones natives de los llugares au se tresportó a los esclavos. D'equí xurdiría'l vudú haitianu y un gran númberu de derivativos: la Regla de Ocha o Santería en Cuba, la Santería en República Dominicana, el Candomblé, la Umbanda y Kimbanda en Brasil, según les manifestaciones africanistes en Puerto Rico y los demás países del área del Caribe, etcétera. Dalgunos d'estos derivativos aportaron a Europa en décades recién, sobremanera de la mano d'emigrantes retornaos.
Principales creencies
El vudú foi un fuerte referente pa la cultura popular, por cuenta de la atribuyida capacidá de los bokor pa resucitar a los muertos y facelos trabayar nel so provechu (zombis), asina como la de provocar la muerte a voluntá. D'igual interés popular resultaron otros elementos folclóricos como los moñecos de vudú, que son una especie de pequeños fetiches con forma humanoide fabricaos con diversos materiales, que créese que tán venceyaos al espíritu d'una determinada persona. Ye frecuente atopar referencies na lliteratura o nel cine nel qu'estos fetiches úsense en rituales de maxa negro, nos cualos clávense aguyes al moñecu en dalgún llugar del cuerpu o aplícase-y dalgúna mena de martiriu, y asina la persona venceyada va sufrir dalgún mal o una maldición. Esiste una amplia lliteratura y filmografía al respeutive, que frecuentemente tiende a deformar y demonizar esti conxuntu de práutiques relixoses.
Polo xeneral, nel vudú considérase qu'esiste una entidá sobrenatural última, lladenomada de diverses maneres, siendo les más habituales Bondye, términu deriváu del francés bon Dieu (bon Dios) o Mawu (n'ocasiones fai referencia a una pareya, Mawu y Lisá), rexente del mundu sobrenatural, pero ésta ye inaccesible y permanez ayena al mundu de los humanos, polo que la comunicación con esi mundu sobrenatural hai de perfacese al traviés de los numberosos loas (el Barón Samedi, la Mamen Brigitte, Damballa, etc), entidaes tamién sobrenaturales qu'actúen como deidaes intermediaries y que conformen de fechu la exa central del vudú, teniendo cada unu d'ellos una personalidá distinto y múltiple maneres de ser allabaos (por cantares, bailles, símbolos rituales y otros)
Historia de Croacia
La historia de Croacia empieza a principios del periodu Neolíticu. Dientro de la historia documentada, el territoriu qu'anguaño correspuende a Croacia foi colonizáu polos celtes y más tarde polos ilirios. Iliria foi un Estáu soberanu hasta que los romaconquistar nel añu 168 e.C. Los antepasaos de la población eslava de Croacia establecer na rexón mientres el sieglu VII.
Prehistoria
L'área conocida anguaño como Croacia tuvo habitada mientres la Prehistoria, dende la Edá de Piedra. Nel Paleolíticu Mediu, los neandertales vivieron en Krapina y Vindija (noroeste de Croacia) y Mujina Dalmacia Pecina (central).
Nel periodu neolíticu tempranu, les cultures Starčevo, Vučedol y Hvar espandiéronse alredor de la rexón. La Edá del Fierro dexó les buelgues de la cultura de Hallstatt (ilirios primitivos) y la cultura La Tene (celtes).
Iliria independiente
Nel sieglu IV e.C. el norte de l'actual Croacia tamién foi colonizáu polos celtes, la tribu de los Escordiscos. Otros pueblos celtes atopábense coles mesmes integraos ente los ilirios. Les islles d'Issa y Pharos, según la llocalidá de Tragurion o Trogir, convertir en colonies griegues dende'l mesmu periodu.
Croacia sol Imperiu Romanu
Los romanos entamaron l'actual Croacia na provincia romana d'Iliria, que tomaba la mayoría de la Croacia moderna (Istria y parte de la provincia d'Italia). Iliria estremóse darréu nes provincies de Panonia y Dalmacia nel añu 10. Pannonia foi estremada de la mesma en dos más por Traxanu ente 102 y 107.
Nel sieglu IV l'emperador Diocleciano fraccionó más el país. Esti emperador yera d'orixe ilirio, de Dalmacia. Otres persones notables d'esta rexón nesti periodu fueron el Jerónimo cristianu, San Marín (el constructor de San Marín), los emperadores Valentiniano I y Valente, y el Papa Xuan IV.
Dempués de la cayida del Imperiu Romanu d'Occidente nel sieglu V, les víes romanes y la población iliria con llingües romániques (como'l istro-rumanu o'l dálmata) caltuviéronse. Cola cada vez mayor inmigración, esta población enraigonó nes ciudaes a lo llargo de tola mariña dálmata.
Kanpur
Kanpur (hindi: कानपुर, urdu: کانپُر), conocíu como Cawnpore antes de 1948, ye una de les ciudaes con más habitantes nel estáu del norte de la India d'Uttar Pradesh.
Toén
Xeografía física
El términu municipal de Toén ta constituyíu por 41 nucleos de población arrexuntaos n'ocho parroquies: Toén, Moreiras, Mugares, Alongos, Trelle, Xestosa, Feá y Puga. Llenda colos conceyos de Barbadás pel este; al norte'l Ríu Miño dixebrar del conceyu d'Ourense; al sur col conceyu de Cartelle y pel oeste parte con Castrelo de Miño.
Kanpur
Kanpur ta alcontrada nes mariñes del ríu Ganges y ye un importante centru industrial. Cubre una área de más de 1.000 km² y tien una población d'alredor de 2,7 millones d'habitantes según el censu de 1991. La ciudá alluga delles instituciones educatives.
Historia de Croacia
Asentamientos croates
Los croates del sur formaron estructures autónomes sol mandu d'el so xefes tribales (zupani) nos montes de Bosnia hasta Montenegru (croates dináricos o Croates coloraos), a lo llargo de les mariñes de Dalmacia (croates de Dalmacia) y nes llanures del Sava y el Drava (croates de Panonia). D'esta dómina ye Radoslav, un gobernante enérxicu del que se canten entá balaes dedicaes a los sos fechos y al que se-y atribúi la introducción del cristianismu ente los croates.
Oríxenes
240px|thumb|Los croates lleguen al Adriáticu. El ducáu de Panonia estender a lo llargo del Drava na zona ente'l Sava y el Danubiu, nes rexones de les actuales Baranja, Backa y Eslavonia. Dalmacia tomaba l'actual Croacia ente'l Drava y Istria), la Krajina y l'interior de l'actual Dalmacia, una y bones les principales ciudaes costeres taben habitaes por población d'orixe llatín.
Kanpur
Historia
En 1207, Raxa Kanh Deo del clan Kanhpuria estableció'l pueblu de Kanhpur, que más tarde aportó a conocíu como Kanpur.[6][7]
Toén
Xeografía física
Les zones de mayor altitú asitiar na franxa sur y na franxa esti, pero aun así nun esisten visos bien elevaos, yá que casi nun se superen los 600 metros. Les tierres del norte, oeste y centru del conceyu formen l'estensu valle del Ríu Miño. Esti ríu ta embalsado nel banzáu de Castrelo de Miño y los demás ríos, el Regatu de Puga, el Rego de Xestosa, el Rego de Fragoso , el Rego do Anguieiro (Feá)y el regatu do Valvon ( Feá) , el regatu de Quenlle, el regatu de Freixendo arramen les sos agües nel Rió y na cola del banzáu.
Historia de Croacia
Oríxenes
Nel ducáu dálmata tenemos menciones d'un tal Porga de finales del sieglu VII, pero realmente documentáu como primer duque de Croacia-Dalmacia ye Višeslav, que gobernó mientres el postreru terciu del sieglu VIII. Tamién de finales d'esi sieglu ye'l primer duque de Croacia-Panonia, Vojnomir.
Kanpur
Alzamientu en 1857
Nel sieglu XIX, Kanpur foi una importante guarnición británica col cuartel de 7.000 soldaos. Mientres la Rebelión na India de 1857, 900 homes británicos, les muyeres y los neños fueron sitiaos nes fortificaciones de 22 díes polos rebeldes baxu Nana Sahib Peshwa. Rindir nel alcuerdu de que llograríen un pasu seguru a la cercana de la Masacre de Ghat colo qu'encetaríen les barcaces y déxase-yos dir pel ríu a Allahabad.[8]
Toén
Xeografía física
Hai un gran contraste nes temperatures, baxes pel hibiernu y altes pel branu, borrines persistentes y agües escases (unos 800 mm.).
Historia de Croacia
Oríxenes
Nel añu 810, el poder de Croacia-Dalmacia pasó a Borna, que de la mesma asitió nel otru ducáu al so sobrín Ljudevit Posavki (Posavski significa del ríu Sava). Borma aceptara ser vasallu de los emperadores francos, ente que'l so sobrín lluchó contra ellos hasta qu'en 823 foi derrotáu y fuxó al ducáu del so tíu, que por complacer a los carolinxos encarcelar hasta la so muerte. Una sulevación contra los carolinxos llevó al zupan Ratimir (829-838) a tomar el control de Panonia, pero de nuevu los francos sometieron Panonia en 838.
En Dalmacia asocediéronse los zupani vasallos de los francos, Vladislav (821-835) y Mislav (835-845), pero'l so socesor, Trpimir I (845-864), independizóse y foi-y reconocíu'l títulu de Dux Croatorum, fundando una nueva dinastía (los Trpimirovic) que gobernaron Croacia hasta la llegada de los húngaros.
Panonia siguió sol vasallaxe de los francos con Pribina (849-860), Kocelj (861-872) y Mucimir (872-873); namái Braslav (880-897) esfrutó d'una precaria independencia que tenía de soportar l'emburrie de les hordas maxares, que sol so rei Árpád conquistaron el norte del ducáu (Baranja y Backa), quedando'l sur en manes de los croates de Dalmacia, ente que l'este de Eslavonia (Sirmia/Srjem) foi ocupada tamién polos húngaros. D'esta miente la frontera norte de Croacia quedó afitada nel ríu Drava.
Trpimir I asitió'l ducáu de Croacia, anque tuvo que lluchar cola naciente potencia del Adriáticu, la República de Venecia. El so socesor y fíu Zdeslav (864, 878-879) foi depuestu pol so primu Domagoj (864-876), y de la mesma el fíu d'esti Iljko (876-878) foi ganáu por Zdeslav, restauráu nel ducáu gracies al sofitu de los bizantinos. El so fíu Branimir (879-892) consiguió que les ciudaes de la mariña, tributaries de los bizantinos, convertir en vasalles de los croates, colo que los sos tributos pasaron d'esta forma a les arques del ducáu. Por esti motivu'l papa Xuan VIII, nun documentu del 7 de xunu de 879, apurrió a los croates la primer reconocencia internacional como Estáu. A Branimir asocediéron-y el so fíos Mutimir (Muncimir o Mucimir) (892-900) y Petar (900-910), qu'unificaron el ducáu incorporando la Eslavonia occidental. Tomislav (910-928), probablemente fíu de Mutimir, espandió les fronteres y el prestíu de Croacia, de forma qu'en 925 el papa Xuan X coróna-y como rei de los croates.
Kanpur
Alzamientu en 1857
A pesar del discutiniu sobre qué ye esautamente lo qu'asocedió na Masacre de Ghat, y quién fixo'l primer disparu, sábese que, pocu dempués, los británicos fueron saliendo los disparos de los cipayos rebalbos y fueron muertos o prindaos. Dalgunos de los oficiales británicos más tarde afirmó que los rebeldes teníen, de camín, asítiase los barcos tan altes na folla como sía posible, pa causar demoranza. Tamién afirmaron que'l campu d'Nana Sahib dispunxera primeramente pa los rebeldes del fueu sobre y maten a tol inglés. A pesar de que la Compañía de les Indies Orientales acusó más tarde a Nana Sahib de la traición y l'asesinatu de persones inocentes, nun hai evidencia dalguna vegada atopóse pa demostrar que Nana Sahib había preplaneado o ordenáu la masacre. Dellos historiadores creen que la masacre de Ghat foi la resultancia del tracamundiu, y non de cualquier plan implementáu por Nana Sahib y los sos asociaos. El teniente Mowbray Thomson, unu de los cuatro homes sobrevivientes de la masacre, cree que los cipayos comunes y les corrientes d'archivos que-y falaron nun sabíen de la muerte por venir.[9]
Toén
Demografía
La población municipal sufrió grandes cambeos a lo llargo del sieglu XX. En 1900 Toén cuntaba con 3.881 habitantes, algamando'l so máximu poblacional en 1950 (4.369). La proximidá cola capital de la provincia frenó en cierta midida una emigración masiva como asocedió n'otros conceyos. Sicasí esti fechu nun torgar un descensu paulatín de la población dende 1950 hasta los nuesos díes.
Historia de Croacia
Reinu de Croacia
A Tomislav asocedió-y el so hermanu menor Trpimir II (928-935), y a este'l so fíu Krešimir I (935-945), qu'estremó'l reinu ente los sos dos fíos: Miroslav (945-949) y Mihajlo Krešimir II (945/949-969). L'hermanu mayor, sicasí, nun dexó gobernar al más nuevu, y alzóse como únicu rexente.
Kanpur
Alzamientu en 1857
Munchos fueron asesinaos y les 200 muyeres britániques restantes y los neños fueron llevaos de vuelta a la vera y únviase a un edificiu llamáu'l Bibighar (casa de les dames). Dempués de dalgún tiempu, los comandantes de los rebeldes decidieron matar a los sos rehenes. Los soldaos rebalbos negar a cumplir les órdenes y los carniceros de la cercana ciudá fueron traíos pa matar a los rehenes tres díes primero que los británicos entraron na ciudá'l 18 de xunetu. Los cuerpos desmembrados fueron refundiaos a un pozu fondu cerca. La británica al mandu del xeneral Neill volvió tomar la ciudá y cometió una serie de represalies contra los cipayos rebalbos y los civiles atrapaos na zona, incluyendo les muyeres, los neños y los vieyos. La Masacre de Kanpur, según eventos similares n'otros llugares, fueron vistos polos británicu como xustificación pa la vengación ensin llendes.[10]
Toén
Economía
El cultivu de la vide (namái en Freixendo, Alongos, Quenlle, Feá, Puga, A Eirexa de Puga y Reboreda) foi introducíu na zona polos romanos, que llegaron fai dos mil años atraíos pol oru del ríu Miño y los manantiales d'agües termales. Les primeres cites documentales que definen la zona como rexón estremada de producción de vinu daten del añu 928. Más tarde, nos sieglos XV y XVI, y gracies en bon parte al Camín de Santiago, el vinu de la contorna yera esportáu a dellos países europeos onde la so calidá yera bien apreciada. En 1932 reconocióse la Denominación d'Orixe Ribeiro, lo que la convierte nuna de les más antigües d'España, pero'l cambéu d'aldu escontra una viticultura autóctona y calidable empezó a partir de la so proclamación como Denominación d'Orixe Estremada en 1976.
Historia de Croacia
Reinu de Croacia
En 949 el zupan Pribina sublevóse y llogró vencer al rei, que foi sustituyíu pol so hermanu. Aprovechando les lluches internes, Časlav Klonimirović, zupan de Rascia (Serbia), invadió los territorios de Travunia, Zachlumia, Neretva y Bosnia, según los distritos orientales de Croacia, seique convidáu polos insurxentes. Cola muerte de Časlav en 960 lluchando contra los húngaros, Krešimir II recuperó dellos territorios con ayuda de Predimir, ban autónomu de Doclea, teniendo sol so control toa Bosnia y consiguiendo nel so reináu la máxima estensión de Croacia.
Kanpur
Ciudaes Hermanaes
Kanpur tán hermanaes coles siguientes ciudaes:
Toén
Economía
Los productos más abondosos son la vide nel valle y la pataca y el centenu nel interior, pero la mayor parte de les tierres tán marcaes pola masa forestal, sobremanera poles carbes. El sector agrariu en Toén xira fundamentalmente en redol a la producción vinícola. La superficie dedicada a esti cultivu ye del orde del 53% de la superficie total cultivada. Les parroquies d'Alongos, Feá y Puga, pertenecen a la D.O. Ribeiro, siendo una de les zones de mayor producción de caldos autóctonos.
En rellación coles actividaes industriales destaca la esistencia de delles canteres de piedra de muncha importancia nel terciu norte del conceyu y en concretu en redol a los nucleos de Mugares, Puga y Feá( en Fea ye una planta de procesáu, que contamina'l mediu tocantes a polución y acústica, provocando desequilibrios vecinales).
Historia de Croacia
Reinu de Croacia
El so fíu Stjepan Držislav (969-997), por cuenta de la presión de los búlgaros sobre l'Imperiu bizantín, llogró de los emperadores Basilio II y Constantino VII el dominiu total de Dalmacia y foi-y dau'l títulu de Rei de Croacia y Dalmacia. L'emperador de los búlgaros Samuel vio con ofiendo l'alianza ente bizantinos y croates, atacando a estos postreros, venciendo al zupan Vladimir y colando escontra Zadar, onde sitió al rei na ciudá de Nin. Nun consiguió tomala y tornó a Bulgaria al traviés de Bosnia, pemitiendo a Držislav recuperar el so reinu. 180px|left|thumb|Corona croata.
Stjepan I (1030-1058), fíu de Krešimir III, decidió sofitar la revuelta del príncipe serbiu (d'orixe croata), Dobroslav (Stjepan Vojislav), primero ensin ésitu nel 1036, y más tarde en 1040-42, esta vegada ganando a los bizantinos y espulsándo-yos de Serbia. L'emperador Miguel IV Panflagonio viose obligáu a vencer Dalmacia a Stjepan II, pero'l dux venecianu Domenico Contarino aprovechó la ocasión pa tomar Zara.
A Stjepan I asocedió-y el postreru gran rei croata, Petar Krešimir IV (1058-1074), que restauró adulces tol reinu reconquistando Zara a los venecianos y espulsando a los bizantinos de Bosnia y Dalmacia. Tamién tuvo especial curiáu na estensión del cristianismu ente la población, estableciendo obispaos en Biograd (1060), Vrhbosna (1061) y Trogir (1063). Impulsó la implantación del ritu llatín nes ilesies frente a los usos bizantín y eslavónico a pesar de la oposición del cleru del interior del país. Krešimir IV nun tenía fíos y el so primu Stjepan sufría una grave enfermadad, polo que decidió nomar a Dimitar Zvonimir, ban de Eslavonia, como'l so conseyeru y socesor otorgándo-y el títulu de Duque de Croacia.
Petar Krešimir IV morrió na primavera de 1074, y na Dieta Nacional los nobles consideraron que Zvonimir nun yera unu de los suyos, polo qu'escoyeron como rei al Duque de Neretva, Slavac (1074-1075), sofitáu pol cleru eslavónico que taba en contra de la lliturxa llatina. De la mesma, les ciudaes del oeste de Croacia (polo xeneral llatines) nun tuvieron acordies con esta eleición, polo que pidieron ayuda al duque normandu d'Amalfi, Amico, que tomó les ciudaes adriátiques dende Zadar hasta Split, faciendo prisioneru a Slavac. Mihajlo, ban de Duklja, tampoco sofitó la eleición de Slavac y proclamóse independiente nel sur de Croacia. Venecia, que vía en peligru les sos redes comerciales pola competencia normanda, entró nel tema. El nuevu Papa, Gregorio VII, decidió intervenir nes disputes dinástiques unviando un legáu, Gerhard arzobispu de Sipanto, que na Dieta de Salona consiguió que s'aceptara como rei a Dimitar Zvonimir (1074-1089), coronándolo la como "Rei de los Croates y los Dálmates". Zvonimir recuperó de los venecianos les islles del Adriáticu y formó una gran flota pa defender la mariña dálmata; según dellos cronistes esti reináu foi la edá d'oru del reinu croata.
300px|thumb|Muerte del rei Petar en 1097, nos montes de Gvozd. Cola muerte de Zvonimir xubió al tronu Stjepan II (1089-1090), renaciendo les lluches dinástiques. Zvonimir taba casáu dende 1063 cola princesa Helena d'Hungría (1088-1091), fía del rei Bela I d'Hungría, que gobernaba en Eslavonia. El partíu húngaru yera mayoritariu nel norte del país, principalmente en Eslavonia, polo qu'escoyeron como socesor de la so hermana a Ladislao I d'Hungría (1091-1092), que fundó l'obispáu d'Agram (Zagreb), que llueu se convirtió nel centru eclesiásticu de Croacia. Arrenunció al tronu y nomó socesor al so sobrín Almos (1091-1093), que controló la zona ente'l Sava y el Drava.
Aprovechando la ocasión, el dux Vitale Faliero reconquistó pa Venecia grandes zones de la mariña adriática. El reinu quedó nuevamente estremáu: nel norte los nobles ufiertaron el tronu a los reis húngaros y nel sur la dieta de nobles coronó a unu d'ellos, Petar Svačić (1093-1097), que s'enfrentó al rei húngaru Colomán I, sofitáu polos croates de Panonia. L'exércitu de Petar foi vencíu na batalla del monte Gvozd y el rei morrió nella. A partir d'esi momentu'l reinu croata integróse dientro de les fronteres del Estáu húngaru, anque calteniendo la so estructura políticu-alministrativa y calteniendo los sos habitantes iguales derechos civiles que los húngaros. D'esta manera, los croates pasaron a ser una de les etnies más envaloraes y respetaes polos maxares.
Croacia acomuñada a Hungría. Los Arpad
300px|thumb|Execución de [[Matija Gubec, quien llevantó a los llabradores en rebelión contra'l soberanu.]] L'asociación de Croacia al reinu de Hungría establecer pol Apauta Conventa (pactos conveníos) que foi supuestamente robláu pol rei Colomán d'Hungría (n'húngaru: Könyves Kálmán) y un grupu de nobles croates en 1102. Esiste un antagonismu histórico hasta'l día de güei, una y bones los húngaros nun reconocen la esistencia de dichu apauto y namái indiquen la subordinación incondicional de los croates a la so corona y, poro, l'erru de señalase herederos de les sos posesiones nel Adriáticu, yá que nunca tuvieron igualdá de derechos y namái foi un pueblu sometíu.
En dichu pactu establecíase que la unión yera a cencielles personal, esto ye, que dambos reinos permanecíen independientes coles sos propies instituciones y lleis, y namái el rei yera común a dambos. D'esta forma Croacia caltenía'l Sabor (la dieta nacional), les sos lleis y el gobiernu, que yera encargáu a un ban escoyíu polos mesmos croates d'ente la so nobleza. La frontera ente dambos reinos establecer nel Drava, y Croacia estender hasta la mariña adriática.
La muerte de Géza II provocó les guerres socesories na familia Arpad: per un sitiu el fíu de Geza, Esteban III d'Hungría (1162-1172), y por otru los sos tíos (hermanos de Géza), Ladislao II (1161-1163) y Esteban IV (1163). Al estender la so influencia sobre'l reinu húngaru, l'emperador bizantín Manuel I Comneno aprovechó los años de guerra pa anexonase parte del territoriu croata ente los Alpes dináricos y l'Adriáticu, formando los ducaos bizantinos de Dalmacia-Croacia y Dalmacia-Dioclia. Sicasí, yá que el fíu menor de Géza II creciera na corte bizantino y tomao por esposa a una noble ortodoxa, les rellaciones llueu ameyoraron. Asina, cuando'l mozu Béla III(1172-1196), protexíu del emperador bizantín, tornó a Hungría y reclamó el tronu tres la muerte del so hermanu Esteban III, recuperóse'l ducáu bizantín de Croacia. Per otra parte, los territorios del sur fueron recuperaos de los bizantinos pol Duque de Croacia Andrés de Croacia en 1198, mientres el reináu d'Emerico (1196-1204).
Darréu, mientres los reinaos de Ladislao III d'Hungría (1204-1205), Andrés II d'Hungría (1205-1235) y Béla IV d'Hungría (1235-1270), la feudalización qu'empezó na dómina de Bela III apinar en gran manera, provocando que'l reinu croata fórase disgregando y qu'inclusive se formaren dietes distintes en diversos territorios, dixebrándose los reinos de Croacia y de Eslavonia. Coles mesmes, producíense continues disputes ente Hungría y Venecia pol dominiu de la mariña adriática, lo que llevó adulces a la separación de Dalmacia del reinu croata. Dellos miembros de la Casa de Árpad fueron nomaos duques de Croacia o Eslavonia y gobernaron de forma autónoma en delles ocasiones, como Colomán (1208-1241) en Croacia, y Esteban (1263-1271) en Eslavonia.
Los últimos reis de la dinastía Arpad, Esteban V d'Hungría (1270-1272), Ladislao IV d'Hungría "el Cumano" (1272-1290) y Andrés III d'Hungría "el Venecianu" (1290-1301), fueron reis bien débiles, y nos sos reinaos dellos nobles fixéronse totalmente independientes a lo llargo de tolos territorios húngaros, croates y eslavonios. Asina, Pavao I Suric (1292-1312) independizar en Croacia y Eslavonia, asumiendo amás el gobiernu de gran parte de Bosnia. El so socesor, Mladen II (1312-1322), siguió nesta situación mientres duraron les lluches dinástiques n'Hungría. A la muerte d'Andrés III, el tronu húngaru foi ocupáu por un miembru de la familia de los Premyslidas, Wenceslao III de Bohemia (1301-1305), nietu de Kunigunda, fía del fináu rei húngaru Béla IV. Sicasí, la corona húngara pasó llueu a manes d'Otón III Duque de Baviera (1305-1308), quien yera fíu d'Isabel, fía del rei Béla IV.
thumb|Croacia acomuñada a Hungría: los trés primeros cuarteles son los de [[Dalmacia, Croacia y Eslavonia.]]
República de Ragusa
thumb|left|Bandera de Ragusa.