cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gallegos de Argañán
Historia
Pel añu 1760 empieza la construcción de la Ermita del Santu Cristu de la Esaltación, que cunta con un gran númberu de devotos na actualidá. Ye la típica ilesia de cruz llatina, cinco bóvedes sofitaes nun frino, qu'arrodia tola Ermita. La del cruceru remata en cúpula ensin llinterna, los arcos sofiten en columnes de sillería con zócalos y contrafuertes esteriores, cinco amplios ventanales y dos güeyos de güe nel presbiteriu, sacristía adosada y tamién con bóveda, portada esterior en sillería de granitu llabrada y espadaña pa campana. En 1860 dotar a la ermita d'un pórticu, que lo formen tres arcos y bóveda. Ye un conxuntu bien llográu y d'acordies cola construcción de la Ermita. Nel frente del pórticu hai una piedra con una inscripción que diz " Esti pórticu fíxose por cuenta de la Confrería del Santu Cristu de la Esaltación, qu'equí se venera", ya indica la fecha 9-10-1860. thumb|Detalle del mapa Spain and Portugal, realizáu en 1850 por J. Dower, nel que puede apreciase Gallegos de Argañán De la guerra de la Independencia hai munches coses escrites, asina nel llibru de Donald D.Horward, tituláu "Ciudad Rodrigo y Almeida, dos asedios análogos: 1810", falar con mapa de Gallegos. El pueblu sufrió los efeutos devastadores de toa guerra. Tropes ingleses y aliaes al mandu del xeneral Craufurd tienen el so cuartel xeneral en Gallegos. Hai movimientos y escaramuzas contra los franceses intentando detener la so meyora escontra Almeida, finalmente produzse'l llamáu "Combate de Gallegos" nel que los ingleses tienen que retirase escontra Portugal.
Los franceses permanecen nel pueblu hasta que, aconceyaos trés mil homes, parten a la conquista del "Fuerte de la Concepción ", en Aldea del Obispo. Rindíu'l fuerte y conquistada Almeida, siguen los franceses per Portugal, hasta que, ganaos na llinia defensiva de Torres Vedras, empecipien la so retirada otra vegada escontra España: vuelven pasar per Gallegos los ingleses col xeneral Wellington, qu'allega n'ayuda de Ciudad Rodrigo. Nel asediu de la ciudá muerre'l Xeneral Craufurd. Mientres esti periodu, la ilesia y l'ermita fueron cuarteles y almacenes de cebera y municiones.
Natural d'esti pueblu foi Fray Juan de Albino, que vivió na segunda metá del S.XVIII y que tomó l'hábitu de San Francisco nel Conventu de Ciudad Rodrigo y foi nomáu con posterioridad Padre Xeneral de los Franciscanos.
Saliendo pel antiguu camín de Ciudad Rodrigo, pueden contemplase dos pontes. A la fin del apartáu Monumentos Históricos apaez información detallada d'estos dos pontes na cual esplíquense y especifiquen les carauterístiques más importantes de los mesmos.
Por tar asitiáu nel vieyu camín de Portugal, Gallegos, qu'esi foi siempres el so nome hasta'l S.XIX, conoció toles guerres fronterices: vio pasar pola so plaza a los xudíos espulsaos en 1492, sufrió investigaciones de la Inquisición ente los sos vecinos, foi destruyíu, cuando más grande yera, nel S.XVII pola guerra de Secesión portuguesa, arruinando los sos campos y los palacios de l'aristocracia mirobrigense, ellí llevantaos. Un sieglu dempués, ente 1704 y 1712 na guerra de Socesión foi nuevamente destruyíu; nun se llibró tampoco na Guerra d'Independencia de 1808, onde tantu los soldaos ingleses, como los portugueses, como'l franceses, afarar y escalaron hasta les tables de les cases pa calecer. El mesmu Wellington tuvo na so plaza onde los soldaos celebraron teatru en dalguna ocasión amarutándose de muyeres.
Cola creación de les actuales provincies en 1833, Gallegos de Argañán quedó encuadráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa.
La Guerra Civil de 1936 nun lu afectó, pero unvió a la batalla a más de 100 homes y 10 d'ellos morrieron nel intre de la mesma.
El so ciudadanu de más sonadía ye D. Mariano de Diego Hernández piqueru ganaderu y presidente de Fremap. Pa más información vease: "Un llugar llamáu Gallegos, nel Campu de Argañán" de Clemente González
Nucleos de población
El conceyu estremar en dos nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2015 según l'INE.
Ilesia parroquial
Resta describir la inscripción, cronológicamente romana, que s'atopa empotrada n'unu de los estribos de la capiya mayor, que'l so testu visible: Vitulus/Arreini. f/Iovi. Sol/Vitorio/V. S. L. A., que la so traduccio ye: "Vitulo, fíu de Arreino, cumplió d'acordies el votu que tenía fechu, a Jupiter Llibertador".
Muséu etnográficu
Ensin salir del cascu urbanu, plantegamos al viaxeru dirixise al Muséu Etnográficu de "Preseos de Llabranza", allugáu nuna aula de les antigües escueles, na planta baxa de la Casa Consistorial, nel qu'unos van poder remembrar y otros conocer cada unu de los instrumentos tradicionales de los llabriegos.
Capo
Aconseyamos al visitante conocer el Castru conocíu como "La Plaza" que s'alcuentra nel estremu nororiental del so términu municipal. El llugar atópase topográficamente perbién allugáu dende'l puntu de vista defensivu. Trátase d'un cuetu llindáu al este por el mesmu ríu Águeda, al norte cola rivera de Sexmiro y al Sur por un regueru tributariu del Agueda. Con esti allugamientu tan solo tien que tener defenses artificiales nel so flacu occidental, como asina asocede, al presentar restos defensivos que formen parte de la muralla qu'arrodia l'asentamientu, pel llau occidental y meridional. El sistema d'amurallamientu ta formáu por una muralla compuesta de mampostería en secu, qu'en delles zones apaez llixeramente ataludada. La puerta d'entrada ta realizada en esviaje y de dos bastiones semicirculares, lo mesmo que de un campu de piedres fincaes. Coincidiendo coles zones d'amurallamientu, reparar restos d'un foso; en delles partes, sobremanera al del castru, vese una doble llinia de foso. L'enclave correspuende a un castru ocupáu mientres la Edá del Fierro y el periodu romanu.
Esisten escultures zooformas del conceyu, el bracu calteníu nel Muséu Provincial de Salamanca, foi topáu nuna cortil del conceyu y tuvo asitiáu hasta la so cesión na Plaza de la Llocalidá, tratar d'un xabalín realizáu sobre piedra granítica y encuadráu dientro de la tipoloxía 1 b, con unes dimensiones de 198x90x60 cm. El segundu bracu podría tar rellacionáu col xacimientu del "Capo de la Plaza", de tipu indetermináu, realizáu sobre granitu, atópase anguaño na Casa de la Cultura de Ciudad Rodrigo.
Pontes
Saliendo pel antiguu camín de Ciudad Rodrigo, el viaxeru puede contemplar dos pontes:
El primeru d'ellos, próximu al conceyu, ta construyíu con una perfecta canteria, tolos sos elementos orixinales pueden identificase perfectamente, los sos arcos equilibraos, reforzaos con unos espectaculares tajamares y espolones en forma de fusu, los sos pretiles con bolardos nes embocadures, fálennos d'un maestru, que conocedor de les innovaciones téuniques que se taben llevando a cabu nel sieglu XVII, supo aplicales con gran maestría y sensibilidá.
El segundu de les pontes llevantar ente les finques de Marialba y la Puentecilla, nuna paraxa montascosa y solitariu llenu d'encantu, sobre la rivera de Azaba, poco primero de que esta s'una al ríu Agueda. Ta construyíu en redol al sieglu XVII, anque se viera tresformáu a lo llargo de los sieglos posteriores. Estos cambeos queden patentes al realizar una observación detenida de les sos estructura: llenzos recrecidos, mamposteríes de distinta calidá, alternando con fragamentos de canteria. Anque lo más interesao ye'l distintu diseno de los tajamares, qu'inclúin dalgunos en fusu, típicos del sieglu XVII, xunto a otros angulares con remate gradiaos, más propios de feches anteriores. El so tamano considerable, con tres arcos de mediu puntu desiguales, y los sos pretiles, embocadures y desaguadorios, completen la riqueza arquitectónica d'esta importante obra civil.
Fiestes
Reyes
Cada añu celebra la tradicional cabalganta, pasiándose los reis a caballu peles cais hasta llegar a la plaza onde alredor d'una foguera parten los regalos a pequeños y mayores.
San Sebastián
Celébrase'l 20 de xineru.
Fiesta de Les Águedas
Esta fiesta celebra'l día de les muyeres, n'honor a Santa Águeda. El día de celebración ye'l 5 de febreru. Escuéyense 2 mayordomes encargaes de sirvir mientres tou un añu a la santa, les mayordomes son "echaes" ye dicir designaes por olbigación poles mayordomes del añu anterior.
Selmana Santa
Mientres el triduu pascual se procesionan delles imáxenes que se guarden na ermita. La soledá y el nazarenu percuerren les cais en procesiones y viacrucis.El miércoles santu treslládense dambes imáxenes a la ilesia. El vienres pela mañana se procesiona al nazarenu en viacrucis, pela nueche se procesiona a la virxe de la Soledá. EL domingu de Pascua celebra la procesión del alcuentru na que les muyeres porten a la virxe per un sitiu de la ilesia y los neños porten a una imaxe del neñu Jesús pel otru llau. Nel momentu del alcuentru retira'l velu negru a la virxe y lláncense carambelos al retruque de campanes. Darréu cómese'l hornazo nel campu esfrutando, comiendo nes deveses del pueblu.
Romería
Santa Cruz
Celébrase'l 3 de mayu dempués de la romería, esti día escueyen los nuevos mayordomos del cristu nuna misa a la que garrasti la confrería.
Bendición de campos
Tradicionalmente celebróse'l día 9 de mayu anque los actuales sacerdotes decidieron camudar la tradición camudando'l día de celebración. Se procesiona a San Isidro bendiciéndose los campos.
San Juan
Como en munchos puntos de la xeografía española enciéndese fogueres
Ufrienda de la Virxe
Celébrase'l día 15 d'agostu, la virxe ta asistida mientres tol añu por una mayordoma y 4 madrines, amás d'esta fiesta, celébrense fiestes n'honor a la virxe del rosariu los díes 2 de febreru (les candeles) y 7 d'ochobre (el rosariu)
Ufrienda del cristu
Celébrase'l día 14 de setiembre, procesionando el cristu na que los vecinos ufierten fanegas de trigu en forma de puya pa introducir el cristu na ermita, y desenvolviéndose una misa na ermita
Arquiteutura armenia
Carauterístiques comunes de l'arquiteutura armenia
miniaturadeimagen|300x300px|Ilesia de Santa Hripsime, de 618, una ilesia temprana importante con alteraciones más tardíes. L'arquiteutura medieval armenia, manifestada sobremanera nes ilesies, tien delles carauterístiques distintives que proceden del primer estilu emplegáu dende la conversión al cristianismu.
Les carauterístiques comunes inclúin:
Clasificación de les ilesies armenies
Dientro de les llendes de les carauterístiques comunes mentaes, les ilesies individuales amuesen una considerable variedá que puede reflexar la dómina, el sitiu y la creatividá del so diseñador. L'arquiteutu armeniu Toros Toramanian estremó los siguientes estilos clásicos mientres estudiaba estes variaciones incluyendo principios del sieglu XX:
Construcción
La piedra utilizada nos edificios estrayer de normal nel mesmu allugamientu, para dar a la estructura un color uniforme. En casos onde s'utiliza piedra de un color distintu, de cutiu diséñense llinies o s'adopta un patrón de damero. Les xuntes de la piedres volcániques solíen rellenase con polvu de piedres del mesmu tipu para consiguir un aspeutu uniforme. A diferencia de los romanos o sirios del mesmu periodu, los armenios nunca utilizaben madera o lladriyu cuando construyíen edificios grandes.
L'arquiteutura armenia emplega una especie de formigón para construyir edificios resistentes. Ye unu amiestu de morteru de cal, toba estazada, y roques que formen un nucleu en redol al cual asítiense llámines delgaes de toba dispuestes como lladriyos. Cuando l'amiestu de morteru ensuga forma una paré bien resistente, xunto cola toba qu'envolubra'l nucleu, que se endurecer col tiempu. Primeramente, nun s'utilizaben nucleos de piedra na construcción d'ilesies, a cencielles xuníense los bloques de piedra, pero los constructores nun tardaron en pescudar que los nucleos aguantaben meyor los terremotos. En fecha posterior, afitar a les parés esteriores frescos de mármol o otru tipu de piedra.
Historia de l'arquiteutura armenia
El desarrollu gradual de l'arquiteutura armenia.
Armenia pre-cristiana
derecha|miniaturadeimagen|267x267px|Ilesia de Surb Sarkis n'[[Ashtarak.]] Mientres el tercer mileniu e.C, l'arquiteutura prehistórica armenia yá yera distintiva. La carauterística más común d'esta forma d'arquiteutura yera'l so trabayu preparatorio, qu'incorporaba munches formes xeométriques, qu'acabaron unificándose. Un exemplu puede ser atopáu en Najicheván con dellos edificios de 6 a 7 m d'anchor y unos 5 m d'altor.
l'arquiteutura siguió desenvolviéndose na ciudaes nos años anteriores a Cristu y acabó per recibir la influyencia del arte grecorromanu. L'arquiteutura de Urartu ye conocida pol entrevesgáu corte de la piedra, utilizada como cimientu para construyir parés d'adobe bien compactu. (como n'Erebuni).
Los templos de Urartu teníen parés de piedra bien ancha en niveles baxos y bien pocu espaciu nel interior, de normal cuadráu y alto; xeneralmente asitiábense nos puntos más altos. Los niveles cimeros de les parés construyir con lladriyu de folla que nun sobrevivieron ya ignórase la so apariencia. El tardíu templu de Garni, del sieglu I, nun estilu dafechu helenísticu, ye l'únicu monumentu paganu que se caltién completu n'Armenia, una y bones la mayoría fueron destruyíos o convertíos en llugares de cultu cristianos baxu Tiridates III d'Armenia. Garni Inclúi elementos de xeometría y numeroloxía sagraes. El templu tien una rellación ente les columnes y l'espaciu que les dixebra de 1/3 (1 ye'l númberu primariu del universu y 3 ye'l más sagráu de tolos númberos pos representa la tríada grecorromana de Xúpiter, Juno y Minerva). Amás de ser estéticamente bellu, el diseñu de Garni pue ser contempláu como una reafirmación de les lleis universales que gobiernen el destín del home. Los ángulos, el númberu de columnes y les dimensiones fueron calculaos curioso; Los paganos armenios queríen apangar a los dioses y protexer a la humanidá de la so roxura. Esta xeometría sagrada rescampla nel templu enteru. Pa los sos creadores, yera la plasmación perfecta de la so comunión col universu. Entá cuando la xeometría sagrada yera utilizada sobremanera n'edificios relixosos, los edificios seculares adoptaron dellos aspeutos d'esta.
Armenia cristiana
left|miniaturadeimagen|200x200px|Llábanes armenies. Llagu Van derecha|miniaturadeimagen|267x267px|[[Jachkar armenios tardomedievales de Julfa, Azerbaixán. Fueron rescataos del campusantu antes de la so destrucción y agora esíbense na cortil d'Etchmiadzin n'Armenia.]] La institución del cristianismu como relixón oficial d'Armenia en 301 dexó nuevos desarrollos na arquiteutura armenia,lo que nun torgar caltener les vieyes tradiciones. La investigación de les ilesies armenies ye fundamental pa la comprensión de l'Armenia Medieval.
Les primeres ilesies armenies tuvieron construyíes pola Orde de San Gregorio del Iluminador, de cutiu sobro templos paganos, asonsañaos dellos aspeutos de l'arquiteutura armenia precristiana.
Periodos na arquiteutura armenia
L'arquiteutura armenia clásica y medieval estremar en cuatro periodos.
El periodu formativu
Les primeres ilesies armenies fueron construyíes ente los sieglos IV y VII, cuándo Armenia foi convertida al cristianismu, y tres la invasión árabe d'Armenia. Les ilesies tempranes yeren mayoritariamente basíliques sencielles, pero dalguna teníen ábsides llaterales. Nel sieglu V utilizábase de normal la típica cúpula central. Escontra'l sieglu VII, les ilesies centraes en redol a la cúpula complicárense con arbotantes formando nichos y formárase l'estilu Hripsime, pola ilesia de Santa Hripsime o Arapsima. Cuando se produz la invasión árabe, gran parte de lo que conocemos como arquiteutura armenia yá se consolidó.
Renacimientu Bagrátida
miniaturadeimagen|230x230px|Relieves de [[Goliat|David y Goliath nel esterior de la Catedral del sieglu X de la islla de Akdamar]] derecha|miniaturadeimagen|230x230px|Cúpula de la c[[Catedral de Ejmiatsin|atedral de Etchmiadzin.]] Ente los sieglos IX y XI, l'arquiteutura armenia esperimenta un resurdimientu sol mecenalgu de los Bagrátidas, que construyeron numberoses ilesies nel área de Llagu de Van, con estilos tradicionales ya innovadores. Nesta dómina desenvuélvense les piedres conmemorativas grabaes con cruces llamaes Jachkars. Constrúyense munches ilesies y ciudaes nueves, incluyendo una nueva capital nel Llagu de Van y una catedral na Islla Akdamar. La Catedral de Ani completar mientres esta dinastía. Constrúyense tamién los primeros monesterios importantes, como'l Monesteriu de Haghpat y el monesteriu de Haritchavank. El periodu acaba cola invasión seleúcida.
Florecimientu de los monesterios
Ente los sieglos XII y XIV, so los zakáridas vívese una esplosión nel númberu de monesterios construyíos, ente ellos el monesteriu de Saghmosavank, el monesteriu de Ajtala, el monesteriu de Kaymaklı, el monesteriu Kecharis y el monastrio de Makaravank. Los monesterios yeren instituciones d'aprendizaxe, y gran parte de la lliteratura armenia medieval escribir nesti periodu de tiempu. La invasión de Tamerlán y la destrucción de Reinu armeniu de Cilicia acabó col progresu arquiteutónicu mientres 250 años.
Sieglu XVII
L'últimu periodu constructivu importante armeniu tuvo llugar so la dinastía iranina de los safávidas, cuando fueron construyíes numberoses ilesies nueves, tanto en llugares sagraos como Echmiadzin, como en llugares onde s'asitiaron les comunidaes de la diáspora, ente ellos Nueva Julfa, en Isfahan, Irán.
Sieglu XIX
L'arquiteutura esperimentó un gran desarrollu mientres el sieglu XIX, cuándo'l Tratáu de Turkmenchay dexa la entrada de los rusos n'Armenia oriental. Constrúyense obres maestres n'Alexandropol y Yereván, según en Kars, qu'agora forma parte de la República de Turquía.
Los edificios que se construyíen d'antiguo n'Armenia taben fechos principalmente de basaltu, polo tanto prevalecía el color negru.
Tiempos modernos
Unu de los arquiteutos más prolíficos d'Armenia nel sieglu XX foi Baghdasar Arzoumanian. Instaláu en Yereván, foi l'autor d'un númberu inmensu d'edificios civiles ya ilesies, xunto con otros diseños. Los arquiteutos más importantes del sieglu XX fueron Alexander Tamanyan, Rafael Israyelyan, G. Kochar, Y. Tigranyan, S. Safaryan, Anna Ter Avetikyan, Lia Safaryan, Natalia Paremuzova, Ruzan Alaverdyan, Vahandujt Yereghian, Siranush Atoian, Tamar Tumanian, Sultanik Arevshatian, Valentina Adjemian, ente otros. Los maestros actuales de l'arquiteutura armenia son S. Gurzadyan, S. Kalashyan, L. Khristaforyan, R. Asratyan, etc.
Devastación de l'arquiteutura armenia
A raigañu del antiarmenismu, numberoses reliquies del pasáu, como ilesies, campusantos y jachkars fueron destruyíos nos países vecinos. En ciertos casos, como en Turquía o Azerbaixán, producióse arriendes de campañes nacionales para erradicar rastros d'armenios que pudieren faer cualquier reclamación potencial al traviés del Estáu.
Arquiteutura armenia na diáspora
El tumultuoso pasáu d'Armenia nel últimu mileniu provocó una estensa diáspora en distintos llugares del globu. Les comunidaes armenies xunir pa caltener les tradiciones de la so patria, y esto influyó na arquiteutura de los barrios armenios en ciudaes como Zamość, en Polonia, y Lviv, n'Ucraína. Esta influyencia ye más evidente na arquiteutura relixosa construyida pola comunidá armenia, que los sos diseños basar en símbolos históricos como les catedrales d'Ani, Zvartnots y Etchmiadzin, utilizaes como inspiración pa construyir nuna redolada nueva. Esta tradición inda sigue, anque la inmigración movióse fora de les árees tradicionales d'emigración escontra Europa y l'Oriente Mediu y diríxese a América y Australia.
Los jachkars, que siempres tuvieren una gran importancia na identidá armenia, alzáronse apocayá en ciudaes como Wrocław, Cracovia y Elbląg en Polonia; Novi Sad, en Serbia, y Beirut, n'El Líbanu, según en Dearborn, Michigan. Munchos d'estos hanse construyíu pa conmemorar el Xenocidiu armeniu.
Phaethon lepturus
thumb| Phaethon lepturus
Phaethon lepturus ye una especie d'ave fetontiforme, oceánica tropical, afecha pa llargues travesíes. Añera en llugares aisllaos espardíos n'islles tropicales del mundu. En Cuba conozse tamién como contramaestre.
Descripción
Mide cerca de 41 cm, ensin cuntar les plumes estremes de la cola, con elles llega hasta 81 cm. Valumbu de nales hasta 94 cm. Machu y fema son similares. Tienen el cuerpu aerodinámicu, paecer a les gaviluetes pero con un par de plumes llargues blanques na cola. El color dominante ye blancu. Tien una franxa negra al altor del güeyu y dorsalmente na nala estendida vése-y la punta negra y escontra la porción basal una franxa diagonal gruesa negra. El picu ye anaranxáu. El neñón tien nel envés un barrado negru mestu y el picu mariellu, escareciendo de les plumes llargues na cola. Pueden vese solos o en pareyes faciendo vuelos acrobáticos d'exhibición sobre l'área de nidificación. Promedian unos 16 años de vida. Aparien a partir de los cuatro años d'edá. Aliméntense zambulléndose dende altu y buciando nel mar pa pescar peces, calamares y crustáceos.
Nial
Añeren en primavera y principios de branu, en cantiles y cueves cercanos al mar. La puesta ye d'un solu güevu de color daqué rosado con gruesos llurdios pardos. Guaren dambos sexos mientres 40 a 42 díes.
Subespecies
Conócense seis subespecies de Phaethon lepturus:
Enllaces esternos
web.archive.org/ ''Phaethon lepturus'
Iota Horologii
Carauterístiques físiques
Iota Horologii alcuéntrase a 50,6 años lluz del Sistema Solar, siendo χ Eridani, a 7,3 años lluz, el sistema estelar conocíu más próximu a ella. Ye una nana mariella de tipu espectral F9V o G0V similar al Sol tocantes a masa y radiu, anque'l so lluminosidá ye un 80% mayor que la solar. La so temperatura superficial, 6110 K, ye 330 K más alta que la del Sol.
La velocidá de rotación d'Iota Horologii ye igual o superior a 6,2 km/s, tres veces más elevada que la del Sol. Amuesa mayor actividá cromosférica que la nuesa estrella y tien una edá averada de 625 millones d'años, enforma menor que los 4600 millones d'años d'edá del Sol. El so movimientu al traviés del espaciu concasa col del cúmulu de les Híades, d'onde paez que foi espulsada y del qu'anguaño ta dixebrada 130 años lluz; el so altu conteníu en heliu y metales, según la so edá, sofiten dicha rellación. La estrella pertenez a la corriente de Híades.
Composición química
Como la mayor parte de les estrelles con planetes, Iota Horologii presenta una elevada metalicidá, aproximao un 50% mayor que la solar ([Fe/H] = +0,19). Otros elementos como níquel y siliciu son tamién sobreabundantes en rellación al Sol. Col fin d'estudiar la composición d'hipotéticos planetes terrestres, evaluáronse les rellaciones C/O y Mg/Si n'Iota Horologii. La rellación C/O —igual a 0,66— implica que, como na Tierra, el siliciu sólido fundamentalmente atoparíase formando cuarzu y silicatos. Sicasí, la rellación Mg/Si —que controla la composición exauta de los silicatos de magnesiu— ye 0,79, lo que trai que, d'esistir planetes terrestres, éstos puedan ser del tipu «Tierres riques en siliciu».
Per otra parte, el so conteníu de beriliu ye comparable al solar pero'l de litiu (logє[Li] = 2,66), ye notablemente más altu que na nuesa estrella.
Shirley Mitchell
Shirley Mitchell foi una actriz radiofónica, cinematográfica y televisiva d'Estaos Xuníos.
Iota Horologii
Sistema planetariu
En 2000 anuncióse la esistencia d'un discu de polvu alredor d'estrellar pero resultó ser un artificiu instrumental.
Shirley Mitchell
Carrera
Nacida en Toledo, Ohio, el so padre yera Sam Mitchell.
En camudándose a Chicago, Mitchell actuó nel programa radiofónicu The First Nighter, ya interpretó pequeños papeles en distintes series, ente elles The Story of Mary Marlin y The Road of Life. Con nueva casa en Los Angeles, trabayó con Joan Davis y Jack Haley en The Sealtest Village Store. Amás, foi Louella en The Life of Riley, y en 1943 incorporar al repartu de Fibber McGee and Molly, faciendo'l papel de Alice Darling. Otru de los programes nos que participó foi The Charlotte Greenwood Show.
Sicasí, el so papel radiofónicu más destacáu foi'l de Leila Ransom nel show The Great Gildersleeve, qu'interpretó a partir de setiembre de 1942. Tamién intervieno en tres episodios de la tercer temporada del show de la CBS I Love Lucy, ente 1953 y 1954, faciendo'l papel de Marion Strong. Mitchell foi la última intérprete sobreviviente del show, en finando Doris Singleton en 2012 y Peggy Rea en 2011.
En 1962 foi Janet Colton en trece episodios d'otra sitcom de la CBS, Pete and Gladys, protagonizada por Harry Morgan y Cara Williams, interpretando Peter Leeds al so home, George Colton. Ente 1963 y 1965 tamién fixo cinco actuaciones en Perry Mason, una d'elles nel capítulu "The Case of the Carefree Coronary", nel que faía'l papel de Marilyn David.
Dende 1965 a 1967 foi Marge Thornton na serie de la NBC Please Don't Eat the Daisies. Nos años 1960 siguió actuando en distintes producciones televisives, y n'años posteriores tamién fixo trabayu como actriz de voz. Otra de les sos actuaciones tuvo llugar en 1977 nun episodiu de la serie criminal de l'ABC The Feather and Father Gang. A finales d'esa década actuó xunto a Don Porter nuna de les entregues del programa Three's Company.
Vida personal
Ella comprometióse col Dr. Julian Frieden nel mes d'ochobre de 1946, celebrando la so fiesta de compromisu na casa de la cantante Dinah Shore. La pareya casó'l 26 de payares de 1946. El matrimoniu tuvo una neña y un neñu, Brooke y Scott. Mitchell y Frieden divorciar n'agostu de 1974.
Mitchell casóse en 1992 col compositor Jay Livingston, permaneciendo dambos xuntos hasta la muerte d'él, asocedida nel añu 2001.
Shirley Mitchell finó por causa de un paru cardiaco en Westwood (Los Angeles), California, el 11 de payares de 2013. Tenía 94 años d'edá. Foi soterrada nel Campusantu Westwood Village Memorial Park.
Socialismu árabe
El término de socialismo árabe alcuñólu Michel 'Aflaq, ún de los fundadores del Partíu Baaz, pa distinguir la so ideoloxía socialista del socialismu marxista y d'otros tipos de socialismu desendolcaos n'Europa o n'otros países non occidentales (China, XRSS, ya eso.), y pa destacar la so autenticidá y orixinalidá. P' 'Aflaq, el socialismu árabe yera una consecuencia necesaria de la búsqueda de la unidá y llibertá árabe, pues namái un sistema socialista de propiedá y desendolcu podría superar el legáu social y económicu del colonialismu. Al mesmo tiempo, refuga con fuercia el marxismu ortodoxu, pues consideraba que los sos fundamentos materialistes, internacionalistes y ateos adaptabense mal a la situación árabe.
Mientres el socialismu árabe abrazaba gran parte del programa económicu y social del socialismu d'estilu soviéticu, los sos diverxentes fundamentos intelectuales y espirituales impusieron dalgunos llímites al so potencial revolucionariu: la propiedá de los medios de producción sería nacionalizada, pero ensin cruciar los llímites de valores tradicionales como la propiedá privada y la herencia. Les estructures sociales "primitives" como'l feudalismu, el nomadismu, el tribalismu y el faccionalismo relixosu seríen superaes, pero non al costu de cortar los llazos sociales que constituyíen la unidá árabe.
Las manifestaciones económiques más notables del socialismu árabe fueron la reforma agraria n'Exiptu (1952), Siria (1963) ya Iraq (1970) y la nacionalización de les principales industries y la banca nesos países. N'Exiptu y Siria munchas d'eses polítiques ya fueron reverties. Tuvieron mayor ésitu n'Iraq, hasta l'entamu de la guerra con Irán en 1980.
A midía que los partíos Baaz n'Iraq y Siria se tresformaron gradualmente de movimientos de lliberación con fines ideolóxicos a instrumentos de dominación totalitarios, definíos étnicamente, el socialismu árabe perdió la so importancia política. Anguaño'l socialismu árabe nun ye tan importante política ya ideolóxicamente, anque les sos idees d'igualitarismu social y de búsqueda de una "tercera vía" ente'l capitalismu "egoísta" y el socialismu "antiespiritual" siguen siendo importantes nel pensamientu políticu árabe modernu. L'espoxigue del nuevu fenómenu del Fundamentalismu árabe coincide tamién cola cayía de la influencia del socialismu árabe nel denomáu mundu árabe.
Cyanocorax beecheii
Cyanocorax beecheii ye un córvidu del xéneru Cyanocorax autóctonu de Méxicu.
Lezey
Lezey ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Die harbkesche wilde Baumzucht
thumb|240px|Johann Philipp du Roi Die harbkesche wilde Baumzucht (embrivíu Harbk. Baumz.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol Johann Philipp Du Roi y espublizáu en dos volúmenes nos años 1771-1772, col nome de Die Harbckesche wilde Baumzucht, teils nordamerikanischer und anderer fremder, teils einheimischer Bäume (La cría Harbckesche d'árboles monteses, en dellos países d'América del Norte y otros estranxeros, amás dellos árboles nativos), 606 pp.
Phaethon rubricauda
Phaethon rubricauda ye una especie d'ave de la familia Phaethontidae que se repara na islla de Pascua y na islla Sala y Gómez, aunque hay citas d'avistamientu na islla de Cocos, en Costa Rica.
Lhor
Lhor ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Carum carvi
L' ye una yerba biañal de la familia Apiaceae nativa d'Europa, Asia Occidental y África del Norte.
Usos
thumb|Vista de la planta thumb|Inflorescencia thumb|Ilustración Los frutos o granes enteros tienen un sabor picante, con un arume paecíu al anís, contienen ente un 10% d'aceite esencial, principalmente carvona y limoneno. Suelse emplegar como condimento alimenticiu, nel norte d'Europa emplegar p'arumar quesos: como'l Tilsit y Havarti daneses y el Milbenkäse alemán. Na cocina española del sieglu XVII méntase repitíes vegaes l'usu de la alcaravea con col cocida a la que s'añedir pataques cocíes.
Na industria emplegar p'arumar, xabones, lociones y xarabes.
Propiedaes melecinales
La farmacopea latinizó la pallabra árabe caravea —quitó-y l'artículu “al-” como ye avezáu— convirtiéndola en -carvus. En medicina y farmacopea falar de “Semen carvi”, pa referise a la grana, “Oleum carvi”, pa referise a la esencia, y de “Aqua et spiritus carvi”, pa referise a la so tintura.
L'aceite esencial produz un efeutu aperitivo, eupépticu, carminativo, espasmolítico, colagogo, antisépticu, fungicida (más potente que la nistatina), mucolíticu, expectorante y galactogoga.
Indicáu pa falta de mambís, flatulencia, síndrome de Roemheld, tiemblos gastrointestinales, dispepsias hiposecretoras, disquinesias hepatobiliares, gastroenteritis. Bronquitis, enfisema, asma. N'usu tópicu: dermatomicosis, otitis, llimpieza de feríes, ulceraciones dérmiques, y quemadures.
Taxonomía
Carum carvi describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 263. 1753. La etimoloxía de la alcaravea ye complexa y pocu conocida. La alcaravea foi llamada por munchos nomes en distintes rexones, con nomes que deriven del llatín cuminum (comín), el griegu karon (de nuevu, el comín), que foi afechu al llatín como carum (agora col significáu de alcaravea), y el sánscritu karavi, dacuando traducíu como "alcaravea" pero otres vegaes puede entendese como "fenoyu".
carvi: epítetu
Nome común
Del llatín fenículum, diminutivu de segáu, deriven les pallabres fenoyu castellana, fenouil francesa, finocchio italiana, fennel inglesa y Fenchel alemana. La pallabra llatina cuminum, que de la mesma deriva de la griega cyminon, da la pallabra francesa cumin, la inglesa Cumming, les italianes comín, cumino y cimino. N'alemán da Kümmel.
Cliousclat
Cliousclat ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Clare Higgins
Clare Frances Elizabeth Higgins (Bradford, Yorkshire; 10 de payares de 1955), más conocida como Clare Higgins, ye una actriz británica, conocida pola so actuación na película Hellraiser (1987), empobinada y producida por Clive Barker.
Biografía
Los sos padres, James Stephen Higgins y Paula Cecilia Murphy, yeren de clase irlandesa católica trabayadora, llegando a trabayar como maestros. Ella interesóse pola actuación y la representación dende la so infancia. Col pasu del tiempu, Clare foi espulsada d'un colexu de monxes, fechu que dempués traería consigo a desafiase de casa a los 17 años.
A los 19 años d'edá dio lluz a un neñu, pero dada a les circunstancies pa la so mantención ya indisposición pa crialo, decidió dexalo n'adopción.
Provincies d'Irlanda
Demientres el caberu periodu celta y los primeros tiempos históricos Irlanda dividióse en provincies, sustituyendo'l sistema d'enantes, basáu nos tuatha (clanes irlandeses).
Les cuatro provincies son:
De primeres hebo cinco provincies, pero col pasu del tiempu la más pequeña, Meath (bierzu de la Irlanda celta), absorbiola Leinster. Na edá roxa d'Irlanda, les provincies yeren poco más que reinos malapenes federaos con llendes abondo cambiantes. En tiempos modernos, les provincies asociense a condaos específicos.
Les provincies foron camudaes pol sistema d'aguaño de los condaos cola ocupación normanda nel sieglu XII. En gaélicu, el términu pa "provincia" ye, "cúige", que significa "quintu", reflexando la división orixinal.
Libia baxo'l réxime de Muammar al-Gaddafi
miniatura|Bandera de Libia (1969-1972). miniatura|Bandera de Libia (1972-1977). miniatura|Bandera de Libia (1977-2011). La historia de Libia baxu Muammar al-Gaddafi toma un periodu de cerca de cuarenta y dos años, dende'l 1 de setiembre de 1969 hasta'l 25 d'agostu de 2011.
Gadafi convertir nel líder de facto del país el 1 de setiembre de 1969, dempués de dirixir a un movimientu d'oficiales del exércitu libiu en contra del rei Idris I de Libia nun golpe d'Estáu. Col rei exiliáu del país, el Conseyu de Comandu Revolucionariu (CCR), encabezáu por Gadafi, abolió la monarquía y la constitución, al empar que proclamó la nueva República Árabe Libia col lema «llibertá, socialismu y unidá».
En faciéndose col poder, el gobiernu del CCR empezó a redistribuir los recursos económicos en materies d'educación, salú y vivienda. Magar les reformes nun fueron del tou eficaces, tuvieron el so efeutu. La educación pública nel país pasó a ser gratuita y l'educación foi obligatoria pa dambos sexos. El sistema de salú tamién se fixo disponible al públicu de forma gratuita, sicasí la so xera en materia de vivienda tardó más tiempu en cumplise.
Sol mandatu de Gadafi, l'ingresu per cápita nel país creció descomanadamente, llegando al quintu más altu n'África. Esta medría vieno acompañada d'una controversial política internacional, pos n'ocasiones autorizó l'usu del terror pa llograr los oxetivos marcaos, y amontáu la represión política interna.
En 1977, Muammar al-Gaddafi renombró l'estáu libiu como Yamahiriya Árabe Libia Popular Socialista. Acuñáu Yamahiriya, un términu comúnmente traducíu como "estáu de mases". El país foi renombráu de nuevu en 1986 como Gran Yamahiriya Árabe Libia Popular Socialista.
Mientres los años 1980 y 1990, Gadafi sofitó abiertamente'l terrorismu internacional, que llevó a un deterioru de les rellaciones esteriores de Libia, rematando nel bombardéu de los EE. XX. a Libia en 1986. Dempués de los atentaos del 11 de setiembre de 2001 Gadafi empezó a alloñase del terrorismu, y mientres el restu de la década del 2000, a midida que les rellaciones internacionales de Libia fuéronse normalizando, los EE. XX. rescindieron la so designación como patrocinador del terrorismu en xunu de 2006.
A principios de 2011, desamarróse una rebelión contra'l réxime de Gadafi nel contestu de la «Primavera Árabe». Un Conseyu Nacional de Transición formóse'l 27 de febreru col propósitu d'asumir l'autoridá. Una coalición empobinada pola OTAN intervieno'l 21 de marzu contra'l réxime. Coles mesmes, la Corte Penal Internacional emitió una orde d'arrestu contra Gadafi y el so séquitu de 27 de xunu de 2011.
Gadafi foi espulsáu del poder arriendes de la cayida de Trípoli per parte de les fuercies golpistes el 20 d'agostu de 2011, anque entá permanecieron por otros dos meses focos de resistencia en manes de les fuercies lleales al réxime. La cayida de les últimes ciudaes lleales a Gadafi y la so captura en Sirte el 20 d'ochobre de 2011 marcaron el fin de la Yamahiriya libia.
Golpe d'Estáu de 1969
El movimientu d'oficiales llibres foi coordináu por una direición de doce miembro que se autodenominaron como'l Conseyu de Comandu Revolucionariu (CCR). Esti cuerpu constituyó'l gobiernu libiu dempués del golpe. Na so proclamación inicial el 1 de setiembre, el CCR proclamó al país como un estáu llibre y soberanu llamáu República Árabe de Libia, que'l so proceder sería «siguir el camín de la llibertá, unidá y xusticia pa toos, garantizando'l derechu a la igualdá de los sos ciudadanos y abriendo ante ellos les puertes del trabayu honráu». El CCR esclarió a los representantes diplomáticos en Libia que los bienes estranxeros taríen protexíos. La reconocencia diplomática del nuevu réxime llegó rápido de países de tol mundu. La reconocencia de los Estaos Xuníos fíxose oficialmente'l 6 de setiembre.
miniatura|Gadafi (esquierda) col presidente exipciu [[Gamal Abdel Nasser en 1969.]] En vista de la falta de resistencia interna, paeciera que'l principal peligru pal nuevu réxime taba na posibilidá d'una reacción inspirada pola ausencia del rei Idris o'l so herederu designáu, Hasan ar Rida, que fuera deteníu nel momentu del golpe d'Estáu, xunto con otros altos funcionarios civiles y militares del gobiernu real. A pocos díes del golpe, sicasí, Hasan arrenunció públicamente a tolos derechos al tronu, declaró'l so sofitu al nuevu réxime y pidió a la población a aceptalo ensin violencia. Idris, nun intercambiu de mensaxes col CCR al traviés del presidente d'Exiptu Nasser, se desligó de los intentos d'una probable intervención británica y refugó cualquier intención de tornar a Libia. A cambéu, asegurar pol CCR, la seguridá de la so familia, inda nel país. A pidimientu propiu y cola aprobación de Nasser, Idris instalar n'Exiptu, onde pasara'l so primer exiliu y onde permaneció hasta la so muerte en 1983.
El 7 de setiembre de 1969, el CCR anunció que nomara a un gabinete pa llevar a cabu'l gobiernu de la nueva república. Un téunicu educáu n'Estaos Xuníos, Mahmud Sulayman al-Maghribi, que depués sería encarceláu en 1967, foi designáu primer ministru. Presidió'l conseyu de los ocho miembros de ministros, de los cualos seis, al igual que Maghrabi, yeren civiles y dos —Adam Said Hawwaz y Musa Ahmad— yeren militares. Nengún de los oficiales yera un miembru del CCR. El Conseyu de Ministros encargar de «poner en práutica la política xeneral del Estáu, establecida pol CCR». A otru día, el CCR decidió promover de capitán a coronel a Muammar Gadafi y de nomalo comandante en xefe de les Fuercies Armaes libies. Anque voceros del CCR en xineru de 1970 confirmaron los nomes d'otros miembros del CCR, fíxose evidente a partir d'esa fecha que'l nuevu xefe d'Estáu de facto yera Gadafi.
Los analistes entainar en señalar les semeyances ente'l golpe militar libiu de 1969 y el de Nasser n'Exiptu en 1952, y quedó claro que la esperiencia d'Exiptu y la carismática figura de Nasser formaren un modelu pal Movimientu d'Oficiales Llibres. A midida que el CCR nos últimos meses de 1969 movíase puxantemente pa instituyir les reformes internes, proclamó la neutralidá nel enfrentamientu ente les superpotencies y l'oposición a toa forma de colonialismu. Anque sofitó la causa palestina contra Israel. Aboliéronse les instituciones parllamentaries, toles funciones llexislatives fueron asumíes pol CCR. El nuevu réxime refugó categóricamente el comunismu ―en gran parte porque yera atea y non islámica― y oficialmente abrazaba una interpretación del socialismu árabe qu'integraría los principios del Islam cola reforma social, económica y política.
Intentos de contra-golpes d'Estáu
Dempués de la formación de la República Árabe Libia, Muamar Gadafi y los sos collaboradores aportunaron en que'l so gobiernu nun diba folgar nel lideralgu individual, sinón mلs bien en tomar de decisiones colexaes. Sicasí, llueu quedó claro que Gadafi actuaba como dictador de facto, ensin mayor voz pal CCR.
N'avientu de 1969, Adam Hawwaz, el ministru de Defensa, y Musa Ahmad, el ministru del Interior, fueron arrestaos y acusaos d'entamar un golpe d'Estáu. Nel nuevu gabinete formáu dempués de la crisis, Gadafi, calteniendo'l so puestu como presidente del CCR, tamién se convirtió en primer ministru y ministru de Defensa. Abdessalam Jalloud, xeneralmente consideráu como'l segundu tres Gadafi nel CCR, convertir en vizprimer ministru y ministru del Interior. Esti gabinete foi de trece miembro, de los cualos cinco yeren axentes de CCR. En xunetu de 1970, Abdullah Abid Senusse, primu llonxanu del rei Idris, y miembru de cles opuestes a Gadafi, foi acusáu de conspirar pa faese col poder. Dempués de que'l plan foi atayáu, producióse un cambéu sustancial, funcionarios del CCR per primer vegada formaben una mayoría ente los nuevos ministros.
Concentración del control políticu en Gadafi
El réxime tamién escorrió les diferencies rexonal y tribal, refugando los lideralgos tradicionales y el trazáu al traviés de les fronteres alministratives. El Movimientu d'Oficiales Llibres pasó a llamase «Unión Socialista Árabe» (ASU) en 1971, pa dempués convertir a Libia n'Estáu unipartidista. Los sindicatos fueron incorporaos a la ASU y se prohibiَeron les fuelgues. Italianos y lo que quedaba de la comunidá xudía fueron espulsaos y los sos bienes confiscados n'ochobre de 1970.
Gadafi caltuvo una crisis de poder ente 1971 y 1972, polo que la prensa estranxera especuló sobre un eclís de la so autoridá, pero caltenía comandante en xefe de les fuercies armaes y la cabeza efectiva del Estáu.
Alliniación col bloque soviéticu
Dempués del golpe de setiembre, les fuercies estauxunidenses procedieron deliberadamente cola entamada retirada de la so base aérea en Wheelus nel marcu del conveniu suscritu col réxime anterior. Mientres les rellaciones con Estaos Xuníos deteriorábense, Gadafi estrechaba venceyos cola Xunión Soviética y otros países d'Europa del Este, tou ello calteniendo la postura de Libia como un pais non alliniáu pero contrariu a la espansión del comunismu nel mundu árabe. L'Exércitu de Libia pasó de la fuercia prerrevolucionaria de sََlo 6000 homes a armase con armes y misiles de fabricación soviética.
Política petrolera
La base económica de la revolución de Libia foi los ingresos del petroleu. Sicasí, les reserves de petroleu de Libia yeren escases comparaes colos d'otros países árabes. De resultes d'ello, el réxime de Libia taba más dispuestu a caltener la so riqueza natural, y menos a la moderación nel aumentu de los precios del petroleu.
Les compañíes estranxeres de petroleu alcordaron un aumentu de los precios de más de tres veces la tarifa (de 0,90 a 3,45 dólares per barril) a principios de 1971. N'avientu, el gobiernu libiu de sópitu nacionalizó los fondos de la British Petroleum y retiráronse otru fondos por valor d'aproximao $ 550 millones invertíos nos bancos británicos, como resultáu d'una disputa política esterior. British Petroleum refugó por insuficiente una ufierta de compensación de Libia, y l'Ayalga británica prohibió a Libia la participación nel لrea de la llibra esterlina. En 1973 el gobiernu libiu anunció la nacionalización de casi toles empreses petroleres qu'operen nel país. Esti pasu dio-y el control de Libia del 60 per cientu de la so producción doméstica de petroleo a principios de 1974, una cifra que darréu aumentó al 70. La nacionalización total taba fuera de cuestión.
Aportunando nel usu continuu del petroleu contra Israel y los sos partidarios n'Occidente, Libia apoyََó la formación de la Organización de Países Esportadores de Petroleu (OPEP) en 1973, y les presiones de Libia fueron parcialmente responsable de les midíes p'aumentar los precios de los barriles, imponiendo embargos y faciéndose col control de la producción. De resultes d'estes polítiques, la producción de petroleu en Libia quedu amenorgada a la metá ente 1970 y 1974, mientres los ingresos por esportaciones cuadruplicáronse. La producción a la baxa tocó fondu n'once años en 1975, nun momentu en que'l gobiernu taba por invertir grandes cantidaes d'ingresos procedentes del petroleu n'otros sectores de la economía. A partir d'entós, la producción estabilizar n'alredor de 2 millones de barriles per día. Na década de 1980 por cuenta de los altos precios del crudu libiu, la demanda amenorgada de petroleu foi de toles fontes.
El Plan de Tresformamientu Económicu y Social, anunciáu en 1975, foi programáu pa bombiar 20 mil millones de forgares nel desenvolvimientu d'una amplia gama d'actividaes económiques pa xenerar ingresos dempués de que les reserves de petroleu escosárense. L'agricultura foi programada pa recibir la mayor parte de l'ayuda nun esfuerciu por que Libia sía autosuficiente nos sos alimentos y p'ayudar a caltener a la población rural nel campu. La industria, escasa poco primero de la revolución, tamién recibió una cantidá significativa de fondos nel primer plan de desenvolvimientu, según nel segundu, llanzáu en 1981.