cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Željko Joksimović
Željko Joksimović (en serbiu Жељко Јоксимовић) ye un cantante serbiu y ún de los más populares de Serbia, Montenegru y Bosnia y Herzegovina.
Edmonton
Museos y galeríes
thumb|230px|Muséu Real d'Alberta. En Edmonton hai una gran variedá de museos de diversos tamaños. El mayor d'ellos ye'l Muséu Real d'Alberta (Royal Alberta Museum n'inglés), que foi inauguráu en 1967 y hasta la visita de la reina Sabela II d'Inglaterra en 2005 llamóse Muséu Provincial d'Alberta. Tien cerca de diez millones d'oxetos na so coleición, qu'amuesen la cultura y les práutiques de les diverses tribus aboríxenes de la rexón.
Željko Joksimović
Representó a Serbia y Montenegru nel Festival de la Canción d'Eurovisión de 2004 col cantar "Lane moje", algamando'l segundu llugar tres la cantante ucraína Ruslana y fízolo de nuevo en 2012 representando a Serbia. Escribió otros dos canciones pal festival.
Edmonton
Museos y galeríes
El TELUS World of Science ye un muséu y complexu científicu asitiáu nel distritu de Woddcroft. Foi inauguráu en 1984 y amplióse en delles ocasiones de magar, de forma que contién cinco galeríes permanentes y una pa exhibiciones temporales, un teatru IMAX, un planetariu, un observatoriu y una estación de radioafición.
El Muséu d'Aviación d'Alberta ta asitiáu xunto al aeropuertu d'Edmonton, nun hangar que foi construyíu pol Plan d'Entrenamientu Aereu de la Commonwealth. Na so coleición inclúyense aeronaves civiles y militares, ente les cualos les más grandes son un Boeing 737 y dos CF-101 Voodoo, y unu de los dos misiles Bomarc que tien Canadá. Cada branu celébrase ellí una pequeña exhibición aérea, con modernes aeronaves provenientes de los exercicios aéreos conocíos como Maple Flag.
Delias
Delias ye un xéneru de caparines de la familia Pieridae. Delias inluye a cerca de 250 especies, que se distribúin per Asia del Sur y Australia. Considérase que los oríxenes evolutivos de Delias provienen de la rexón australiana.
Edmonton
Museos y galeríes
La Galería d'Arte d'Alberta (Art Gallery of Alberta o AGA), conocida antes como Galería d'Arte d'Edmonton, ye la galería más grande de la ciudá, con una coleición de más de cinco mil obres d'arte. Enantes atopábase nun discretu edificiu de los años 1970 asitiáu nel centru d'Edmonton, pero foi baltada en xunetu de 2007 pa dar pasu a la construcción d'una nueva instalación diseñada por Randall Stout que se va completar en 2009, con un costo envaloráu de más d'ochenta y ocho millones de dólares. Pueden atopase otres galeríes independientes por tola ciudá, especialmente a lo llargo del corredor qu'entiende la Cai 124 y l'Avenida Jasper.
Fort Edmonton Park ye'l muséu d'historia viva más grande de Canadá y ta asitiáu nel valle del ríu. El patrimoniu d'Edmonton amuésase al traviés de los edificios históricos (munchos d'ellos son los orixinales que fueron treslladaos al parque), traxes de personaxes históricos y artefautos auténticos. En total cubre los periodos de la historia de la rexón entendíos ente 1795 y 1929, representaos pol Fort Edmonton, siguíos cronológicamente por cais de 1885, 1905 y 1920. Un tren de vapor, tranvíes, automóviles, caballos y vehículos de tracción puede vese en funcionamientu y ser utilizaos pol públicu en tol parque.
La Universidá d'Alberta opera los sos propios servicios internos de museos y coleiciones.
Deportes
thumb|250px|left|Cara norte del Rexall Place.
Edmonton tien equipos deportivos con un heriedu d'enforma ésitu, particular los Edmonton Oilers de la National Ḥoquei League y los Edmonton Eskimos de la Canadian Football League, los Edmonton Rush de la National Lacrosse League y el FC Edmonton de la North American Soccer League. Ente los numberosos equipos de la lliga menor, atópase'l Edmonton Cracker-Cats, que ye la decimotercer franquicia de béisbol de la ciudá dende 1884. Los xugadores locales de rugby compiten na Rugby Canada Super League.
Amás d'equipos profesionales, Edmonton tuvo enforma ésitu a nivel de los equipos deportivos universitarios, incluyíos los Golden Bears y los Pandes, dambos de la Universidá d'Alberta, NAIT Ooks y Grant MacEwan Griffins.
Les principales instalaciones deportives profesionales d'Edmonton son el Commonwealth Stadium, el Telus Field y el Rexall Place. Tamién tien un circuitu de la IndyCar Series, conocíu como Edmonton Indy (enantes llamáu Gran Premiu d'Edmonton) y asitiáu dientro del Aeropuertu Internacional d'Edmonton.
La ciudá foi sede de los Xuegos de la Mancomunidá de 1978, los Xuegos Mundiales Universitarios de 1983 y el Campeonatu Mundial d'Atletismu de 2001. En 2006 allugó la Copa Mundial de Rugby Femenín y, nel branu de 2007, foi una de les sedes de la Copa Mundial de Fútbol Sub-20, según del Abiertu de Canadá Femenín de Golf.
Tresporte
La ciudá d'Edmonton cunta con una rede de tresporte bastante típica pa una ciudá canadiense del so tamañu, cola participación de la mayoría de les maneres de tresporte, incluyendo aereu, ferroviariu, per carretera y tresporte públicu.
Con bien poques barreres naturales que torguen la crecedera y un terrén llanu bisecado pol fondu valle del ríu, la ciudá d'Edmonton amplióse pa cubrir una superficie de cuasi 684 km². L'área metropolitana abarca más de 9.418 km². Esto haise traducíu nun tresporte priváu empobináu a una rede de tresporte típica de cualesquier otra ciudá del so tamañu n'América del Norte. Sicasí, Edmonton nun tien l'ampliu accesu llindáu por sistema d'autopistes típicu de les árees metropolitanes d'Estaos Xuníos, y la rede de carreteres ye daqué inusual no que respecta al accesu al centru de la ciudá.
Aereu
Edmonton ye una de les principales puertes d'enllaz de tresporte al norte d'Alberta y el norte de Canadá. Hai dos aeropuertos qu'empresten servicios a la ciudá: l'Edmonton City Centre (Blatchford Field) Airport y l'Aeropuertu Internacional d'Edmonton, siendo esti postreru'l más grande y unu de los aeropuertos más importantes de Canadá, con más de cinco millones de pasaxeros al añu. Opera los vuelos a destinos como Estaos Xuníos, Europa, Méxicu y el Caribe, amás de charters a Xapón. L'Edmonton City Centre ye l'aeropuertu d'aviación xeneral (dende l'afitamientu de servicios aéreos en 1995) y l'únicu aeropuertu asitiáu dientro de les llendes de la ciudá; ye l'encargáu de los pequeños vuelos charters nacionales, de l'aviación privada, corporativa, industrial y militar, amás de sirvir de base pa delles compañíes aérees colos principales mercaos nel norte d'Alberta.
Tresporte públicu
230px|thumb|Un autobús de la llinia 51 de la ETS. Edmonton Transit System (ETS) ye la empresa principal de tresporte públicu de la ciudá, xestionando tantu'l Metro d'Edmonton como los autobuses y trolebuses. El metro foi inauguráu'l 23 d'abril de 1978 y la única llinia que dispón foi espandida en cinco causes. La llinia orixinal d'Edmonton considérase la primer llinia "moderna" de tren llixeru en Norteamérica (esto ye, construyíu dende cero, en llugar de ser una actualización d'un antiguu sistema). Introducióse l'usu del material rodante de diseñu alemán, que darréu se convirtió nel estándar de los vehículos de metro llixeru de los Estaos Xuníos. El sistema de recoyida de les tarifes d'Edmonton, conocíu como la "prueba de pagu", ye un modelu aprobáu en 1980 dempués de que'l sistema de billetes européu convertir nel preferíu de la industria de tránsitu de Norteamérica pa los proyeutos posteriores de metro llixeru. Anguaño, la ciudá d'Edmonton ta trabayando nuna estensión sur del metro d'Edmonton, que va llegar a Century Park (asitiáu na 23 Avenue y 111 Street) a finales de 2009, al empar que se va completar una parada adicional nel Centru de Southgate. Pa facilitar esti cambéu, la ETS ta construyendo un nuevu centru de tránsitu na cai 111, al traviés de Southgate.
La ETS opera un conxuntu de más de 800 autobuses en tola ciudá, con 159 rutes. Cuarenta y nueve de los autobuses qu'hai son trolebuses, siendo Edmonton y Vancouver los dos úniques ciudaes de Canadá qu'anguaño xestionen un sistema de trolebús. La ETS tamién opera un sistema especializáu pa les persones con discapacidá llamáu DAT (Sistema de Tránsitu d'Adultos Discapacitaos).
Carretera
210px|thumb|Una de les carreteres que lleven al centru d'Edmonton. Edmonton ta conectáu a la Columbia Británica y Saskatchewan al traviés de l'autopista Yellowhead Highway (Highway 16 o Yellowhead Trail, dientro de les llendes de la ciudá), y a Calgary y a Rede Deer al traviés de l'autopista Reina Sabela II (conocida como Calgary Trail sur, o Gateway Boulevard norte).
La Trans-Canada Highway llega hasta los puertos de la mariña oeste de Canadá, ente que les autovíes de Mackenzie y Alaska establecen la conexón col norte y l'autopista CANAMEX xune'l país a Estaos Xuníos y a Méxicu.
Anthony Henday Drive (Autopista Alberta 216) ye un proyeutu de carretera de circunvalación que va arrodiar finalmente l'área metropolitana d'Edmonton. La seición suroeste de l'autopista 16 a Calgary Trail ta abierta, ente que la seición sureste de Calgary Trail / Gateway Boulevard a la carretera 14 foi completada y abrióse el 23 d'ochobre de 2007. La seición sureste ta tamién coneutada al yá esistente tramu de l'autopista 216 nel llau este de la ciudá, ente la carretera 16 y, aproximao, la 23 Avenue. La primer etapa de la porción noroeste terminar en 2007, dende Yellowhead Highway escontra'l bypass oeste de San Alberto.
Medios de comunicación
Edmonton tien seis estaciones de televisión con televisión per cable, siendo Telus y Shaw Cable el provisores d'esti serviciu. Enantes, la rede de programación de los Estaos Xuníos yera recibida por cable al traviés de filiales dende Spokane nel estáu de Washington, pero los televidentes locales tienen agora más posibilidaes d'eleición, habida cuenta de les meyores cola televisión per cable qu'agora s'ufierten como dixital o d'alta definición. Pueden trate tantu les emisiones del este y como les del oeste d'Estaos Xuníos. Siquier diecisiete estaciones de FM y ocho d'AM tienen la so sede en Edmonton. Les estaciones de FM son 88,5-CJSR, 90,1-CBC (francés), 90.9-CBC Radio 2, 91.7, "El rebote", 92,5-"Joe FM", 93,9-CBC Radio 1, 94,9-CKUA, 96,3-"Capital FM, "97.3," K-Rock ", 99,3-" Magic 99 ", 100,3-" L'Osu ", 101,1, 101,7-" Mundu FM ", 102.9," Sonic ", 103,9-" CISN País ", 104,9-" Fácil Rock ", y 105,9-" Shine FM ".
Edmonton tien dos grandes diarios, el Diariu d'Edmonton y el Sol d'Edmonton. Tamién hai una serie de revistes que se centren en distintes temes, tales como SEE Magacín y Vue Weekly, enfocaes a la escena artística independiente d'Edmonton, y trés periódicos gratuitos independientes, RushHour, Metro y 24 hours. Amás esiste un periódicu estudiantil, The Gateway.
Ciudaes hermanaes
Edmonton ta hermanada coles siguientes ciudaes, ordenaes per añu de hermanamientu:
Chambéria
Chambéria ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Chamblay
Chamblay ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Juan Bautista Gill
Juan Bautista Richter y García del Barriu foi un políticu y presidente de Paraguái ente 1874 y 1877. En 1854 viaxó a Buenos Aires onde realizó los sos estudios secundarios y de medicina, que nun llegó a rematar. Los sos padres fueron Juan Andrés Gill y Escolástica García del Barriu y Bedoya. Yera nietu de don Juan Miguel Gill, prócer y cabildante, por que les sos venes corría sangre celta. Tuvo casáu con María Concepción Díaz de Bedoya.
La so Vida
Según dellos historiadores cayó prisioneru'l 30 d'avientu de 1868 y pal historiador Juan B. Gill Aguínaga, actuó nos hospitales de sangre y foi prindáu tres díes antes nel combate de Ita Ybaté. A mediaos de xineru de 1869, Gill taba ente los que volvieron a Asunción, los aliaos lliberar so la condición de que nun volvería integrar se al exércitu nacional, que nesi entós, siguía combatiendo. Tamién perteneció a la Loxa Union Paraguaya Nᵘ30 so la xurisdicción Arxentina na clandestinidá, instalada n'Asunción el 1° de xineru de 1.869.
El so Gobiernu
Foi Presidente de la República de Paraguái ente'l 25 de payares de 1874 y el 12 d'abril de 1877. Tuvo como vicepresidente al so primu Higinio Uriarte García del Barriu. El so gabinete tuvo integráu por Emilio Gill y Adolfo Saguier, en Facienda; Germán Serrano y José Urdapilleta, n'Interior; Bernardino Caballero y Benjamín Aceval en Xusticia, Cultu ya Instrucción Pública; Patricio Escobar, en Guerra y Marina, y Facundo Machaín y Benjamín Aceval, en Rellaciones Esteriores.
Mientres el so gobiernu implementóse'l papel moneda, creóse'l Colexu Nacional de la Capital y aumentaron considerablemente los impuestos. El 3 de febreru de 1876, roblóse'l tratáu de llendes, paz, comerciu y navegación cola Arxentina, pol cual el Paraguái perdió los territorios de Misiones, al sur del ríu Paraná, de delles islles d'esi ríu y los territorios asitiaos ente los ríos Pilcomayo y Bermejo, pero asina tamién salvó'l Chaco. Tamién mientres el so gobiernu, el 22 de xunu de 1876, les últimes tropes del Exércitu de Brasil retirar de Paraguái, poniendo fin a la ocupación brasilana que s'impunxo dende'l fin de la Guerra de la Triple Alianza.
Tamién s'adoptó'l Códigu Civil arxentín y col fin d'estabilizar la economía nacional, establecióse l'estancu del tabacu, pola llei del 22 d'abril de 1875. El gobiernu otorgóse'l privilexu d'esportar esti productu por 5 años, y prohibióse que particulares realicen la esportación o importación de tal productu. Depués aplicóse la mesma llei sobre'l xabón y el sal por un periodu de trés años.
El gobiernu de Gill, al igual que'l de los sos predecesores, nun se llibró de movimientos revolucionarios. Un motín españó en Caacupé, n'avientu de 1875, que tuvo lideráu pol Xeneral Serrano, el so ex ministru del Interior y sofitáu por fuercies brasilanes. La revuelta foi controlada cola muerte de Serrano y otros sublevaos.
Trayeutoria política
Foi Ministru de Facienda y Presidente del Senáu. El 25 de xineru de 1869 participó na xunta convocada por don Serapio Machaín pa interesar a les fuercies aliaes d'ocupación nun proyeutu de pidimientu pa la creación d'un Gobiernu Provisorio. Ente los qu'asistieron a dicha xunta atopábense: José Segundo Decoud, Cayo Miltos, Carlos Loizaga, Juan A. Jara y Salvador Xovellanos. Acusáu de malversación de fondos, el Senáu destituyir, pero en respuesta Rivarola eslleió'l Congresu. Protagonista d'una serie d'aturbolinaes situaciones, acompaña una esitosa revolución y vuelve a la cartera de Facienda. En 1874 asumió la presidencia de la República.
Emboscada a plena lluz del día. El gobiernu de Gill taba arrodiáu d'enemigos. Delles amargures económiques y la non execución de propuestes d'emerxencia espertaron ciertu iñerizu en persones que s'atopaben pela redolada de Juan B. Gill.
Combalechadures de mediana gravedá taben en marcha, sofitaes pol tracamundiu que gobernaba. Pero hubo una que trespasó toles llendes, ésta tuvo entamada por don Juan Silvano Godoy, qu'incluyía l'asesinatu. Por ser él el qu'escurrió tan malinu plan, allóñase y dexa tou en manes de del so hermanu Nicanor, quien ye l'encargáu de llevar a cabu tol trabayu”.
Keelung
Enllaces esternos
thumb|center|800px|Vista panorámica de l'actual ciudá de Keelung.
Juan Bautista Gill
Trayeutoria política
El poeta colombianu Dr. Prósperu Pereira Gamba (1830- 1896), que vivió nel nuesu país como exiliáu, afiguró esi tráxicu momentu vivíu pol presidente nes estrofes de la so obra “L'espectru”, qu'entá pueden ser lleíes y al traviés de la cual la ánima de Gill acoradó justicieramente la conciencia de los sos verdugos. Tamién foi una persona de grandes convencimientos sociales.
Carbayal (Bonielles)
Carbayal ye un llugar de la parroquia de Bonielles nel conceyu asturianu de Llanera.
Alcuéntrase a 7,00 km de Posada, la capital del conceyu, a un altor mediu de 183 msnm y tien una población de.
Herne
Herne ye una ciudá del estáu federáu de Renania del Norte-Westfalia n'Alemaña. Ta asitiada na rexón del Ruhr, esautamente ente les ciudaes de Bochum y Gelsenkirchen. Al igual que la mayor parte de les otres ciudaes de la rexón Herne yera una pequeña villa hasta'l sieglu XIX, pero'l so crecedera dio gracies al empiezu de la minería del carbón y la producción d'aceru. Anguaño Herne tamién inclúi los poblaos de Wanne y Eickel. Nel mes d'agostu celebra'l Cranger Kirmes, el segundu festival más grande d'Alemaña, con alredor de 4.500.000 visitantes al añu. Los sos oríxenes remontar al sieglu XV. Empieza oficialmente'l primer vienres del mes d'agostu.
Nanchang
Nanchang (chinu: 南昌市, pinyin: Nánchāngshì, lliteralmente'l bon sur) Ye una ciudá-prefeutura capital de la provincia de Jiangxi, al sureste de la República Popular China. La llingua llocal nun ye'l mandarín, sinón una variedá de chinu gan (贛語 gàn).
Alministración
La ciudá prefeutura de Nanchang estremar en 6 distritos y 4 condaos:
Historia
Nos entamos de la dinastía Han construyóse la ciudá de Gan, orixe de la ciudá actual. La ciudá foi renombrada como Nanchang mientres la dinastía Sui. Mientres la dinastía Tang recibió'l nome de Hongdu y el de Longxing mientres la dómina de los Yuan. nun volvió recuperar el so nome actual hasta los entamos de la dinastía Qing.
Xeografía
Asitiada a 60 km al sur del ríu Yangtsé, a vera del ríu Gan y a 40 km del llagu Poyang. El so área ye de 7372 km² y la so población ye de 5 042 565 habs.
Símbolos
Unu de los símbolos de Nanchang ye'l Pabellón Tengwang, construyíu nel añu 653 y atópase na "plaza del pueblu", la segunda plaza en tamañu de toa China.
Clima
La ciudá tien les cuatro estaciones bien estremaes, los iviernos son curtios y fríos con probabilidaes de nieve, el branu ye llargu y húmedu inclusive esta zona tien de les más altes temperatures del país. La precipitación ye común de marzu a xunu. La temperatura medio mensual ye de 5C en xineru'l más fríu y xunu el más caliente con 29C, la media añal ye de 17C.
Economía
Nanchang ye una exa agrícola na provincia de Jiangxi. La producción de granu nel añu 2000 foi de 16 146 millones de tonelaes, los productos como l'arroz o les naranxes ente otros xueguen un papel importante na economía llocal.
Na ciudá hai fábriques manufactureras y de motor, como la ensambladora de Ford y la Jiangling Motors (江铃汽车公司). Otres son de testil, química, inxeniería, farmacéutica o electrónica, ente otres.
El PIB en Nanchang de 2008 foi de 166 000 millones de Yuanes (24 000 millones USD), per cápita 36 105 Yuan (5 285 USD). El total de les importaciones y esportaciones foi de 3400 millones USD.
Tresporte
La ciudá coneutar ente sigo y coles sos vecines por tolos medios de tresporte. L'aeropuertu ye l'Aeropuertu internacional Nanchang Changbei, construyíu n'ochobre de 1996. Por trenes como Beijing–Kowloon (京九铁路) inauguráu en 1996, el Shanghai–Kunming (沪昆铁路) de 2006 y l'estación Nanchang de 1935.
Takeshi Kamo
Takeshi Kamo (加茂 健, ), foi un futbolista xaponés.
Chamole
Chamole ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Copa del Rei de fútbol 2003-04
La Copa del Rei de Fútbol 2003-04 ye la edición númberu 100 de dicha competición española. Apostar cola participación d'equipos de les divisiones Primer, Segunda, Segunda B y Tercer, sacante los equipos filiales d'otros clubes anque xueguen en diches categoríes.
El campeón foi'l Real Zaragoza, por 6ª vegada na so historia al vencer na final apostada nel Estadiu Olímpicu Lluís Companys al Real Madrid CF por 2 goles a 3, nun partíu bien igualáu nel que se llegó a tables nel marcador (2:2) a la fin de los 90 minutos reglamentarios y que se desfacer na prórroga con un gol de Luciano Galletti dende fora del área nel minutu 15 de la mesma.
Treintaidosavos de final
La eliminatoria decidir a partíu únicu, apostáu'l día 7 d'ochobre de 2003.
Dieciseisavos de final
Esta ronda foi a partíu únicu, el día 17 d'avientu de 2003. Nella a los 32 equipos que superaron la fase anterior enfrentar ente sigo.
El sortéu fíxose de tala forma que los equipos de Segunda División, Segunda B y Tercer enfrentar a los equipos de Primer.
Fase final (Cuadru)
La fase final consistió en 3 rondes eliminatories a doble partíu con sortéu puru ente los sobrevivientes de la ronda anterior. Los dos últimos contendentes xugaron la final nel Estadiu Olímpicu Lluís Companys (Barcelona) el 17 de marzu de 2004.
Herpsilochmus pectoralis
Herpsilochmus pectoralis, Tiluchí pectoral, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae endémica de Brasil.
Distribución y hábitat
Esta especie ye endémica del nordeste de Brasil. Llocalmente ye común pero les sos árees de distribución tán fuertemente estazaes.
Los sos hábitats naturales son los montes de galería, los montes caducifolios y les zones arbustives de la caatinga. Ta amenazáu pola perda d'hábitat.
Descripción
Mide 11 a 12 cm de llargor. El machu presenta banduyu blancu y un llurdiu negru nel pechu, según corona negra, mientres, les femes tienen el banduyu, pechu color naranxa y la corona anaranxada. L'envés de dambos ye gris y les sos ales presenten puntos o barres negres y blanques.
Dromococcyx phasianellus
Dromococcyx phasianellus ye una especie de cucu de la familia Cuculidae.
Alcuéntrase n'Arxentina, Belize, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guyana francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, y Venezuela.
El Fresno (Bonielles)
El Fresno ye un llugar de la parroquia de Bonielles nel conceyu asturianu de Llanera.
Alcuéntrase a 7,00 km de Posada, la capital del conceyu, a un altor mediu de 398 msnm y tien una población de.
Castañera (Les Arriondes)
Castañera ye un barriu de la parroquia de Les Arriondes, nel conceyu asturianu de Parres.
Situación
Allúgase apegáu a Les Arriondes, la capital del conceyu, y a un altor de 161 m sobre'l nivel de la mar.
Biriu
Población
Tien una población de
Aeropuertu Francisco B. Reyes
L'Aeropuertu Francisco B. Reyes (Filipín: Paliparang Francisco B. Reyes) ye un aeropuertu allugáu nel barriu de Decalachao del conceyu de Corón na Islla Busuanga, provincia de Paragua en Filipines. Tamién comparte'l so usu con Coron. L'aeropuertu recibe'l so nome de Francisco Reyes, un alcalde de Coron mientres la yera de la Mancomunidá conocíu por vencer los terrenes qu'anguaño ocupa'l complexu aeroportuario.
Aereollinies y destinos
Cebu Pacific | Cebú Tacloban (empecipia 4 d'ochobre de 2012), Manila
Félix Corcuera
Félix Corcuera ye un actor y direutor teatral asturianu.
Biografía
N'empezando la carrera de Rellaciones Llaborales, l'actor abandonar y estudió interpretación nel Institutu del Teatru y Artes Escéniques n'Asturies sustituyida güei pola Escuela Cimera d'Arte Dramático. D'aquella dómina Corcuera recuerda que «los alumnos yeren bien críticos y asocediéronse munches fuelgues».
Nel terrén profesional, Félix Corcuera dio los sos primeros pasos na Compañía Teatral Toaletta, onde convivíen delles xeneraciones d'actores. A esta siguióse-y la Compañía Teatru Marxe, so la direición d'Arturo Castro, onde “afayó la cai”. En 1998, baxu tutelar de Castro interpretó precisamente ente los viandantes, War, una pieza que se representaba al campu en plena nueche. La obra yera una crítica a la crueldá de la guerra, tratada dende'l puntu de vista de los medios de comunicación.
Con Arturo Castro, Félix Corcuera torna a los testos clásicos. Na primer ocasión nun homenaxe a Molière tituláu Molière ensaya escuela de muyeres onde interpretó dellos papeles. Al añu siguiente, Con rexentar na alcordanza, adautación de la novela de Leopoldo Alas "Clarín", na que presenten a la protagonista como a una heroína rebalba contra los convencimientos de la so dómina y que la so conducta queda remembrada na memoria del llugar. Con Hamlet l'actor cierra una etapa de la so carrera al abandonar Teatru Marxe n'encarnando nella a Laertes, un noble danés que xura vengar l'asesinatu del so padre Poloniu (José Luis San Martín) y la muerte de la so hermana Ofelia (Margarita García), qu'allorió al trate refugada por Hamlet (Carlos Caseru).
A final d'esi añu, Corcuera encabezó la repartida -al pie de Carlos Dávila- de la sátira Con P de pianu, sobre dos homes excéntricos -acompañaos por un pianista- entamen una conferencia sobre la lletra P. Gracies al so papel, Félix Corcuera optó al gallardón de meyor actor de les artes escéniques d'Asturies; y que foi a parar a Alberto Rodríguez, un compañeru de repartu de la siguiente obra na qu'intervieno, el musical Sesfebú -de Jorge Moreno y Joaquín Pesquina- y que trataba sobre una moza qu'abandonaba a un productor teatral comercial pa empecipiase nel teatru independiente.
Mientres atendía los sos compromisos teatrales, Félix Corcuera rodó curtiumetraxes como 1939 –que narra la hestoria d'un grupu de circenses víctimes de los bombardeos de la guerra civil española-, y Xuega conmigo; na que Corcuera remembra a Frankenstein, quien esta ocasión dexa una pistola nel suelu pa poder coyer una flor que-y ufierta una neña.
En 2004 un profesor de la ITAE propúnxo-y faer unes pruebes pa un papel en Cuéntame cómo pasó. L'actor comentaba a revistir Pandorial que'l Grupu Ganga «precisaba un noviu pa Paquita (Ana Arias) y queríen un asturianu asina que contautaron con dellos actores: buscaben a daquién con una edá asemeyada a la suya y yo yera'l más nuevu». Magar empezar con mal pie na serie (zarapicando nel decoráu), Félix Corcuera consiguió'l papel de Quique, qu'entama abrir con otra moza nueva'l so propiu restorán; y que tres dellos avatares –ente los que figura “un retrasu” que fai pensar a la pareya nuna posible paternidá- daben per rematada la so rellación ante'l cansanciu que Paquita demostraba escontra ella. La Unión d'Actores compensó'l trabayu del intérprete con una candidatura a los sos premios añales na categoría de Meyor actor de repartu de televisión. Corcuera declaró: «Nun me lo esperaba: lo meyor ye que se trata d'un premiu del gremiu, que voten los compañeros». Finalmente'l gallardón foi a parar a Guillermo Ortega.
Corcuera compaxinó'l so trabayu na serie n'Asturies cola so carrera teatral, esta vegada dientro de la Compañía Hixénicu Papel. Con ésta representó Shower Power, una serie de sketchs que van dende una clase de teatru hasta una escena imaxinaria na qu'intervien Norman Bates, el protagonista de Psicosis. A esta sumóse Ricardu III, una reflexón, en pallabres del actor, sobre «la enganía de poder».
Mientres la filmación de Cuéntame cómo pasó, l'actor protagonizó los curtios Lo que'l güeyu nun ve y El Plan B sobre la necesidá de crease alternatives cuando fallen ciertes premises iniciales. En 2006 sosprendió-y l'entamu de la octava temporada de la serie col fallecimientu del so realizador principal, Tito Fernández. L'intérprete recordaba al direutor «como un pá pitufo: daba unes voces terribles y yera un espolinos; pero nel intre venía chisgate'l güeyu: tenía un gran corazón».
En 2007 Félix Corcuera fixo unes declaraciones ante la resultancia de les eleiciones autonómiques: «Gustaríame qu'Asturies creciera, que naide tuviera que dise pa crecer nel so trabayu, gociar de la calidá de vida colos sueldos de Madrid». Esi añu prosiguió les representaciones de Ricardu III, protagonizó un curtiu llamáu Tres versiones, y participó en dos espectáculos más. El primeru una representación del Antroxu de los animales en Baquería Beret na que lleó unos testos de Luis Piedrahita en compañía del actor Eduardo Casanova. El segundu, Les cuatro estaciones de Vivaldi, intentaba averar a los neños a la música de Haendel, Bach y Vivaldi. Nél Corcuera dirixíase –xunto col actor Arturo López- a los neños mientres los entemedios ente una pieza musical y otra. El 16 de payares d'esi mesmu añu, l'actor participó en seis concierto p'alumnos d'ESO arrexuntaos col títulu de Diez compositor con humor (Vivaldi, Mozart, Haydn, Beethoven, Wagner), nos cualos los estudiantes intervinieron faciendo entrugues. Corcuera guio la narración y Ramón Aranguena redactó unos testos específicos pal espectáculu.
Champagne-sur-Loue
Champagne-sur-Loue ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Dryocopus javensis
Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
El picamaderos de Andamán (Dryocopus hodgei) foi tratáu como subespecie nel pasáu. La especie tamién foi asitiada nos xéneros Thriponax y Macropicus nel pasáu.
Colotis antevippe
Colotis antevippe ye una especie de caparina perteneciente a la familia Pieridae. Distribúise pola ecozona afrotropical.
Les canesbes aliméntense de Boscia albitrunca, Boscia oleoides, Capparis sepiara, Maerua cafra, y Maerua juncea.
Subespecies
Tien les siguientes subespecies:
Herpsilochmus pileatus
El tiluchí pileado (Herpsilochmus pileatus), tamién conocíu como hormiguerito crestado o hormiguerito de Bahia, ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae endémica de Brasil. Vive na unidá federativa de Bahia.
El so ambiente natural son montes secos tropicales o subtropicales, montes húmedos tropicales o subtropicales de tierres baxes o carbes húmedes tropicales o subtropicales. Ta amenazáu pola perda del so hábitat.
Taoyuan
Taoyuán (en chinu:桃園縣, pinyin:Táoyuán xiàn) ye un conceyu especial de Taiwán alcontráu na parte noroeste de la islla, a 21 km al suroeste de Taipéi.
Llenda al norte col Océanu Pacíficu, al sur col Condáu de Yilan, al oeste col Condáu de Hsinchu y al este con Nuevu Taipéi. La so área ye de 1,221 km² y la so población ye de. La so flor y el so árbol son del duraznero. El so máximu altor esta nel monte Xuebai 雪白山 de 2444m que quier dicir nieve blanco.
El nome de la ciudá vien del mandarín y significa "el xardín del piescu" una y bones la zona solía tener munches flores de piescu. Taoyuan ye'l llar nativu de la tribu pingpu de los Aboríxenes de Taiwán. Agora ye una importante rexón industrial de Taiwán. L'Aeropuertu Internacional de Taiwán Taoyuan ye l'aeropuertu más importante de los trés aeropuertos internacionales de Taiwán. Ta asitiáu nesti condáu.
Alministración
El Condáu Taoyuán alministra 5 ciudaes municipales, 1 pobláu y 7 aldegues (乡):
Champagnole
Champagnole ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Bodes
Bodes ye un llugar de la parroquia de Santitomás, nel conceyu asturianu de Parres.
Situación
Allúgase a 4 km de Les Arriondes, la capital del conceyu, y a un altor de 240 m sobre'l nivel de la mar.
Champagney (Jura)
Champagney ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Champdivers
Champdivers ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Patia orise
Patia orise ye una especie de caparina, de la familia de les Pieridae, que foi descrita orixinalmente col nome de Leptalis orise, por Boisduval, en 1836, a partir d'exemplares procedentes de Guiana francesa.
Distribución
Patia orise ta distribuyida na rexón Neotropical.
Panizales (Bonielles)
Panizales ye una aldea de la parroquia de Bonielles nel conceyu asturianu de Llanera.
Alcuéntrase a 6,00 km de Posada, la capital del conceyu, a un altor mediu de 240 msnm y tien una población de.
Gregor Mendel
Gregor Johann Mendel foi un monxu agustino católicu y naturalista nacíu en Heinzendorf, Austria (actual Hynčice, distritu Nový Jičín, República Checa) qu'afayó, per mediu de los trabayos que llevó a cabu con distintes variedaes del arbeyu o arbeyera (Pisum sativum), les güei llamaes lleis de Mendel que dieron orixe a la heriedu xenéticu. Los primeros trabayos en xenética fueron realizaos por Mendel. Primeramente efeutuó cruces de granes, que se particularizaron por salir de distintos estilos y dalgunes de la so mesma forma. Nes sos resultaos atopó calteres como los dominantes que se caractericen por determinar l'efeutu d'un xen y los recesivos por non tener efeutu xenéticu (dígase, espresión) sobre un fenotipu heterocigóticu.
El so trabayu nun foi valoráu cuando lo publicar nel añu 1866. Hugo de Vries, botánicu neerlandés, Carl Correns y Erich von Tschermak redescubrieron por separáu les lleis de Mendel nel añu 1900. William Bateson acuñó dellos términos güei esenciales como "xenética" (términu qu'utilizó pa solicitar el primer institutu pal estudiu d'esta ciencia), "apanfilo" estendiendo les lleis de Mendel a la Zooloxía.
Biografía
200px|thumb|Escudu d'armes de Gregor Mendel como abá de Santu Tomás de Brno. Gregor Mendel nació'l 20 de xunetu de 1822 nun pueblu llamáu Heinzendorf (güei Hynčice, nel norte de Moravia, República Checa) entós provincia austriaca, y foi bautizáu col nome de Johann Mendel. Tomó'l nome de padre Gregorio al ingresar como flaire agustino, el 9 d'ochobre de 1843, nel conventu de agustinos de Brno (conocíu na dómina como Brünn) y sede de clérigos ilustraos. El 6 d'agostu de 1847 ordenóse sacerdote.
Mendel foi titular de la prelatura de la Imperial y Real Orde Austriaca del emperador Francisco José I, direutor eméritu del Bancu Hipotecariu de Moravia, fundador de l'Asociación Meteorolóxica Austriaca, miembru de la Real ya Imperial Sociedá Morava y Silesia pa la Meyora de l'Agricultura, Ciencies Naturales, Conocencies del País y xardineru (aprendió del so padre como faer inxertos y cultivar árboles frutales).
Mendel presentó los sos trabayos nes xuntes de la Sociedá d'Historia Natural de Brünn (Brno) el 8 de febreru y el 8 de marzu de 1865, y publicar darréu como Esperimentos sobre hibridación de plantes (Versuche über Plflanzenhybriden) en 1866 nes actes de la Sociedá. Les sos resultaos fueron inoraos por completu, y tuvieron que trescurrir más de trenta años por que fueren reconocíos y entendíos. Curiosamente, el mesmu Charles Darwin nun sabía del trabayu de Mendel, según lo qu'afirma Jacob Bronowski na so célebre serie/llibro L'ascensu del home.
Al tipificar les carauterístiques fenotípiques (apariencia esterna) de los arbeyos llamar «calteres». Usó'l nome «elementu» pa referise a les entidaes hereditaries separaes. El so méritu anicia en dase cuenta de que nos sos esperimentos (variedaes d'arbeyos) siempres asocedíen en variantes con proporciones numbériques simples.
Los elementos» y «calteres» recibieron darréu infinidá de nomes, pero güei conócense de forma universal col términu xenes, que suxurió en 1909 el biólogu danés Wilhem Ludwig Johannsen. Pa ser más exactos, les versiones distintes de xenes responsables d'un fenotipu particular llamaos apanfilos. Los arbeyos verdes y mariellos correspuenden a distintos alelos del xen responsable del color.
Mendel finó'l 6 de xineru de 1884 en Brünn, por causa d'una nefritis crónica.
Lleis de Mendel (1865)
thumb|right|Bustu de Gregor Mendel.
Dellos autores resalven la primer llei de Mendel, y por tantu llamen «primer llei» de primeres de la segregación y «segunda llei» de primeres de la tresmisión independiente (pa estos mesmu autores, nun esiste una «tercer llei»).
Esperimentos de Mendel
Mendel empecipió los sos esperimentos escoyendo dos plantes d'arbeyos que diferíen nun calter, crució una variedá que producía granes marielles con otra que producía granes verdes; estes plantes formen la llamada xeneración parental (P).
Como resultáu d'esti encruz produciéronse plantes que producíen namás que granes marielles, repitió les cruces con otres plantes d'arbeyu que diferíen n'otros calteres y la resultancia yera'l mesmu, producíase un calter de los dos na xeneración filial. Al calter qu'apaecía llamar calter dominante y al que non, calter recesivo. Nesti casu, el color mariellu ye unu de los calteres dominantes, ente que'l color verde ye unu de los calteres recesivos.
Les plantes llograes de la xeneración parental denominar en xunto primer xeneración filial (F1).
A partir d'esta esperiencia, formuló les dos primeres lleis.
Más palantre decidió comprobar si estes lleis funcionaben en plantes estremaes en dos o más calteres, pa lo cual escoyó como xeneración parental a plantes de granes marielles y llises y a plantes de granes verdes y rugosas.
Cruciar y llogró la primer xeneración filial, compuesta por plantes de granes marielles y llises, colo cual la primer llei cumplíase; na F1 apaecíen los calteres dominantes (mariellos y llisos) y non los recesivos (verdes y rugosos).
Llogró la segunda xeneración filial autofecundando a la primer xeneración filial y llogró granes de tolos estilos posibles, plantes que producíen granes marielles y llises, marielles y rugosas, verdes y llises y verdes y rugosas; cuntar y probó con otres variedaes y llográbense nuna proporción 9:3:3:1 (nueve plantes de granes marielles y llises, trés de granes marielles y rugosas, trés de granes verdes y llises y una planta de granes verdes y rugosas).
Mendel y l'apicultura
thumb|right|Escultura de Mendel nel xardín del conventu de [[Brno nel qu'investigó.]]
Un aspeutu non bien conocíu foi la so dedicación mientres los postreros 10 años de la so vida a l'apicultura. Mendel reconoz que les abeyes resultaron un modelu d'investigación frustrante. Ye probable que l'esperimentu realizáu con abeyes tuviera como oxetivu confirmar la teoría del heriedu.
En 1854 Mendel alderica en Silesia colos apicultores la hipótesis de Jan Dzierzon qu'enuncia que les reines infértiles o los güevos que nun son fecundaos por espelma de los machos producen zánganos, produciéndose reproducción sexual nes femes y reproducción asexual nos machos o zánganos. A esti procesu Jan Dzierzon denominar partenogénesis.
La teoría de Dzierzon foi confirmada por hibridación, magar l'encruz d'abeyes ye difícil, pos mientres el vuelu nupcial de la reina nun tien d'haber zánganos estraños. Por ello, Mendel construyó una xaula de texíu de cuatro metros de llargu y cuatro d'altu, asitiando'l truébanu nel interior d'ella, pa llograr l'oxetivu deseyáu que yera realizar los encruces necesarios pa llograr los híbridos de distintos races d'abeyes. Pero la teoría de Dzierzon nun se confirmó en vida de Mendel. De xuru lo que Mendel pretendía yera probar la segregación de calteres xenéticos.
Mendel foi un activu miembru de la Sociedá d'Apicultura de Brünn (Brno) y en 1871 foi nomáu presidente de la mesma. Ente'l 12 y el 14 de setiembre de 1871, Mendel y Ziwansky fueron delegaos pola Asociación d'Apicultura de Brünn (Brno) al Congresu d'Apicultura en llingua xermana a desenvolvese en Kiel. En 1873 Mendel tornó la presidencia y en 1874 foi reelecto, pero por circunstancies personales privaes indicó que-y resultaba imposible ocupar el cargu. En 1877 afírmase, en Honigbienen (la revista de l'Asociación), que'l preláu de les abeyes tenía 36 truébanos. Pero en realidá l'interés biolóxicu de Mendel moraba na rellación que tienen les abeyes coles flores.
Sei Fuwa
Sei Fuwa (不破 整, ), foi un futbolista xaponés.
Phoebis avellaneda
Phoebis ablanéu ye una especie de caparina, de la familia de les pieridae, que foi descrita orixinalmente col nome de Callidryas ablanéu, por Herrich-Schäffer, en 1865, a partir d'exemplares procedentes de Cuba.
Distribución
Phoebis ablanéu ye endémica de Cuba (rexón Neotropical).
Ernest Lawrence
Ernest Orlando Lawrence foi un químicu nuclear d'Estaos Xuníos conocíu sobremanera pola invención, usu y meyora del ciclotrón, y pol so trabayu posterior na separación isotópica del uraniu mientres el Proyeutu Manhattan. Fundó'l Llaboratoriu Nacional Lawrence Berkeley y el Llaboratoriu Nacional Lawrence Livermore. En 1939, concedióse-y el Premiu Nobel de Física poles sos investigaciones.
Graduáu de la Universidá de Dakota del Sur y de la Universidá de Minnesota, llogró un doctoráu en física na Universidá Yale en 1925. En 1928, foi contratáu como profesor acomuñáu de física na Universidá de California, convirtiéndose nel docente a tiempu completu más nuevu mientres los siguientes dos años. Una tarde na so biblioteca, taba intrigado pol diagrama d'un acelerador que producía partícules d'alta enerxía. Contempló cómo podría faelo más compactu y tuvo la idea de construyir una cámara d'aceleración circular ente los polos d'un electroimán. La resultancia foi'l primer ciclotrón.
Nos siguientes años, construyó una serie de ciclotrones cada vegada más grandes y costosos. El so Llaboratoriu de Radiación (Radiation Laboratory) convertir en departamentu d'investigaciones de la Universidá de California en 1936, con Lawrence como'l so direutor. Amás del usu del ciclotrón na física, tamién sofitó'l so usu na investigación sobre los usos médicos de los radioisótopos. Mientres la Segunda Guerra Mundial, desenvolvió la separación isotópica electromagnética nel Llaboratoriu de Radiación. Utilizó dispositivos conocíos como calutrones, un híbridu ente un espectrómetru de mases estándar y el ciclotrón. Planió la construcción d'una enorme planta de separación electromagnética n'Oak Ridge, que aportó a conocida como «Y-12». El procesu de separación isotópica electromagnética yera ineficiente, pero funcionó.
Dempués de la guerra, participó na campaña pol patrociniu gubernamental d'importantes programes científicos, y foi defensor de la «gran ciencia» (Big Science), que rique maquinaria de mayor tamañu y una inversión cuantiosa. Sofitó firmemente la campaña d'Edward Teller pa un segundu llaboratoriu d'armes nucleares, que Lawrence emplazó en Livermore. Dempués de la so muerte, los Rexentes de la Universidá de California renombraron el Llaboratoriu de Radiación de la Universidá de California en Livermore y el Llaboratoriu de Radiación de la Universidá de California en Berkeley y como «Llaboratoriu Nacional Lawrence Livermore» y «Llaboratoriu Nacional Lawrence Berkeley», respeutivamente, como homenaxe al científicu. L'elementu químicu númberu 103 recibe'l nome de lawrencio nel so honor.
Primeros años
Nació en Canton (Dakota del Sur), el 8 d'agostu de 1901. Los sos padres, Carl Gustavus y Gunda (de soltera, Jacobson) Lawrence, yeren descendientes d'inmigrantes noruegos; dambos conociéronse mientres practicaben la enseñanza nuna escuela secundaria de Canton, onde Carl fungía como superintendente escolar. Tuvo un hermanu menor, el médicu John H. Lawrence, pioneru nel campu de la medicina nuclear. Al crecer, Ernest foi un gran amigu de Merle Antony Tuvi, quien tamién se convertiría nun destacáu físicu nuclear. Asistió a les escueles públiques del Canton y Pierre, depués matriculóse en St. Olaf College en Northfield (Minnesota), pero foi tresferíu un añu dempués a la Universidá de Dakota del Sur en Vermillion. Terminó la so llicenciatura en química en 1922 y el so grau de maestru n'artes (Masters of Arts, M.A.) en física de la Universidá de Minnesota en 1923 so la supervisión del físicu William Francis Gray Swann. Pa la so tesis de maestría, construyó un aparatu esperimental en xiraba en elipsoide al traviés d'un campu magnéticu.
Entamu de la so carrera
En 1926 y 1927, Lawrence recibió ufiertes d'asistente de profesor na Universidá de Washington en Seattle y na Universidá de California con un sueldu de 3500 $ añales. Yale rápido presentó otra ufierta d'asistente de profesor, pero con un salariu de 3000 $. Lawrence decidió quedase nesta postrera, por cuenta de que nun se desempeñara como docente n'otres universidaes. Según Childs, esti nomamientu fadió a dalgunos de los sos compañeros na facultá, pos d'acordies con munchos esto foi pa compensar el so orixe inmigrante de Dakota del Sur.
Foi contratáu como profesor acomuñáu de física na Universidá de California en 1928 y dos años más tarde robló un contratu de tiempu completu, convirtiéndose nel miembru más nuevu del cuerpu docente. Robert Gordon Sproul, quien foi nomáu presidente de la universidá un día dempués de Lawrence entró como profesor titular, yera miembru del Bohemian Club y patrocinó la membresía de Lawrence en 1932. Al traviés d'esti club, conoció a William Henry Crocker, Edwin Pauley y John Francis Neylan; homes bien influyentes que-y ayudaron llograr fondos pa les sos investigaciones nucleares sobre partícules enerxétiques. Hubo grandes esperances pa los usos médicos que llegaríen pol desenvolvimientu de la física de partícules, y esto atraxo gran parte de los primeros fondos que Lawrence foi capaz de llograr pa les sos investigaciones.
Invención
L'inventu que lu llevó a la fama a nivel internacional empezó como un bocetu nun cachu d'una servilleta de papel. Mientres taba sentáu na biblioteca nuna nueche en 1929, Lawrence echó una güeyada a un artículu de revista escritu pol físicu noruegu Rolf Widerøy, y sintióse intrigado por unu de les diagrames. Nesti representaba un dispositivu que producía partícules d'alta enerxía per mediu d'una socesión de pequeñes «pulsaciones». El dispositivu representáu taba dispuestu nuna llinia recta con electrodos cada vegada más llargos. Nesos años, los físicos empezaben a esplorar el nucleu atómicu. En 1919, el físicu neozelandés Ernest Rutherford había bombardeado átomos de nitróxenu con partícules alfa y llográu estrayer protones de dalgunos de los sos nucleos. Nesi momentu nun sabíen que los nucleos tienen una carga positiva que repele otros nucleos cola mesma carga llétrica, y tán xuníos firmemente por una fuercia que los físicos taben empezando a entender. Pa dixebralos o desintegrarlos, riquir d'enerxíes muncho más altes, del orde de millones de voltios.
250px|right|thumb|Diagrama del [[ciclotrón na patente de 1934.]]Lawrence entendió qu'un acelerador de partícules sería demasiáu grande y malo de manipoliar pal so llaboratoriu universitariu. Buscando una manera de construyir un acelerador más compactu, decidió crear una cámara d'aceleración circular ente los polos d'un electroimán. El campu magnéticu caltendría los protones cargaos nuna trayeutoria n'espiral a midida que aceleren ente dos electrodos semicirculares coneutaos a un potencial alternu. Dempués d'aproximao un centenar de vueltes, los protones podríen impautar nun oxetivu, como un fexe de partícules d'alta enerxía. Lawrence dixo con entusiasmu a los sos colegues qu'afayara un métodu pa llograr partícules de bien alta enerxía, ensin necesidá d'usar un voltaxe más altu. Primeramente trabayar con Niels Edlefsen. El so primera ciclotrón taba fechu de latón, alambre y cera de lacre, y con solu 10 cm (4 in) de diámetru, lliteralmente, podíen suxetar con una mano y con un costo total de 25 $.