cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Empetraceae
Descripción
Recién estudios xenéticos llevaos a cabu pol Grupu APG dieron como resultáu la inclusión d'esta familia en Ericaceae.
Manual of the grasses of the West Indies
Manual of the grasses of the West Indies (embrivíu Man. Grasses W. Ind.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu y agrónomu sistemáticu d'Estaos Xuníos especializáu nes yerbácees; Albert Spear Hitchcock y espublizáu en Washington D.C. nel añu 1936.
Manual of the New Zealand Flora
Manual of the New Zealand Flora, (embrivíu Man. New Zealand Fl.), ye un llibru con descripciones botániques editáu pol naturalista neozelandés, Thomas Frederic Cheeseman. Publicóse una 1ª edición en 1906 y una segunda edición en 1925.
Valdemierque
Valdemierque ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase dientro de la contorna de la Tierra d'Alba. Pertenez al partíu xudicial de Salamanca.
El so términu municipal ta formáu por un solu nucleu de población, ocupa una superficie total de 17,30 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu, cuenta con una población de habitantes.
Świętochłowice
250px|right|thumb|Mapa de Świętochłowice Świętochłowice (pronunciáu: Archivu:Ltspkr.png [[Media:Pl-Świętochłowice.ogg| [ˌɕvjɔ̃tɔxwɔˈviʦɛ] ]]) ye una ciudá del sur de Polonia con 51.722 habitantes (2014). Dende 1999 asítiase nel Voivodatu de Silesia. Enantes taba nel Voivodatu de Katowice (1975-1998).
Valdemierque
Les actividaes principales son la ganadería vacuna, la porcina y l'agricultura.
Świętochłowice
Ta dividida en 5 distritos: Chropaczów, Piaśniki, Zgoda, Centrum y Lipiny.
Valdemierque
Dende 2007 celébrase añalmente n'agostu la carrera "10km de Valdemierque" mientres les fiestes n'honor de San Roque.
Świętochłowice
Los nazis abrieron un campu de concentración nel distritu de Zgoda en 1943. En xineru de 1945 el campu volvió a abrise pola Polonia comunista, y peslló definitivamente en payares d'esi mesmu añu.
Valdemierque
Historia
La so fundación remontar a la repoblación efectuada polos reis de Llión na Edá Media, denominándose entós "Val de Mielec", quedando integráu en dicha dómina nel cuartu de Allende el Ríu de la xurisdicción d'Alba de Tormes, dientro del Reinu de Llión. Coles mesmes, l'actual despoblado de Velaviejo taba adscritu entós como pueblu na mesma demarcación, denomináu entós "Vela Vieyo", ente que Abusejo de riba taba encuadráu nel cuartu de Peña del Rei de la xurisdicción de Salamanca, denomináu nel sieglu XIII "Aguseio". Nel sieglu XV Valdemierque denominábase yá "Valdemielque". Cola creación de les actuales provincies en 1833, Valdemierque quedó encuadráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa, formando parte del partíu xudicial d'Alba de Tormes hasta la desapaición d'ésti y la so integración nel de Salamanca.
Wahabismu
thumb|Bandera d'[[Arabia Saudita, país d'orixe del wahabismu, nel que tien una potente implantación.]] El wahabismu ye una corriente políticu-relixosa musulmana de la caña mayoritaria del sunismu, y en concretu de la escuela hanbalí. Creada pol estremista Cita riquida}} relixosu Muhammad ibn 'Abd al-Wahhab (1703-1792) nel sieglu XVIII, la so puxanza deber a la puesta rellación d'este cola Casa de Saúd y al sofitu mutuu que se brindaron. El wahabismu ye una corriente relixosa del Islam que la so implantación orixinalmente taba circunscrita a los musulmanes suníes n'Arabia Saudita, que son la mayoría en dichu país, pero dende los años 70 espandióse per tol mundu gracies a la potentísima financiamientu de mezquites y escueles corániques que vien desenvolviendo cada añu Arabia Saudita y en menor midida Qatar. Colos ingentes fondos que dambos países wahabitas ganen añalmente frutu de la esportación de petroleu y gases fósiles, (y otros factores), el movimientu políticu-relixosu controló mientres décades mezquites y centros culturales musulmanes en tol planeta, lo que traxo de resultes un desenvolvimientu esplosivu» del wahabismu dende los años 1970 nos países occidentales y estaos musulmanes confesionales. Na estinguida URSS y nos países controlaos pol partíu Baaz, el wahabismu nun llogró enllantase antes de los 90, pero dende la cayida del Bloque del Este y el derrocamientu de los gobiernos socialistes d'Iraq y Libia y la guerra de Siria contra'l gobiernu Ba'ath de Bashar al-Ásad, el wahabismu estendió la so influencia tamién a estes rexones hasta tar presente en casi tol planeta, siendo la esceición más conocida l'Estáu de mayoría xiina d'Irán, col que caltién una gran rivalidá.
Denuncióse al wahabismu por ser «una fonte del terrorismu global», , la base del takfirismu y l'ideoloxía del Estáu Islámicu, y por causar desunión nes comunidaes musulmanes por etiquetar a los musulmanes que nun tean acordies cola definición wahabista del monoteísmu como Apostasía nel Islam apóstates, incluyendo a los sufistas, apuntando asina escontra la so execución por apostasía.
Llingües mixtecanas
Les llingües mixtecanas son una subfamilia de les llingües otomangueanas del centru y sureste de Méxicu, falaes nos estaos de Méxicu, Puebla, Guerrero y Oaxaca. Dende'l puntu de vista llingüísticu esti grupu inclúi tantu al mixteco, como al cuicatecu, como al trique y probablemente tamién al amuzgo.
Wahabismu
El wahabismu destaca pol so rigor na aplicación de la Xaria y por un constante deséu d'espansión pel mundu. Pa ello, los sos siguidores utilicen tantu les sos instituciones de formación, a les qu'alleguen estudiantes de tolos países mayoritariamente suníes, colos recursos económicos que-yos apurre la Corona saudín, emplegaos na creación de mezquites y centros d'estudios islámicos en diversos llugares del mundu.
Llingües mixtecanas
Fonoloxía
El proto-mixtecano foi reconstruyíu primeramente por Longacre (1957) l'inventariu consonánticu reconstruyíu vien dau por:
Wahabismu
Orixe del términu
El términu “wahabí” referir al movimientu del so fundador Muhámmad ibn Abd-al-Wahhab y pregona lo que se denomina “Salaf” as-Salih", que vendría significar “la forma correuta d'actuar en función a les enseñances de píos predecesores”. El términu “wahabí” considérase ofensivu polos miembros d'esti movimientu, que prefieren ser conocíos como salafistas.
Llingües mixtecanas
Comparanza léxica
Los numberales siguientes amuesen les diferencies ente les llingües mixtecanas y la diverxencia ente les mesmes: Na tabla anterior los númberos denotan tonos, un númberu solo ye un tonu de nivel y dos númberos xuntos un tonu de contorna (los nieveles van del más altu "1" al más baxu "3" o "4"). Pa les llingües mixteques tamién s'emplegaron diacríticos sobre les vocales pa marcar los tonos. Polo xeneral la tabla usa'l AFI como trescripción con dos esceición: // = AFI /// y // = AFI ///.
Hylophilus thoracicus
Hylophilus thoracicus, Verdillo pechilimón, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Wahabismu
Creencies
El wahabismu acepta que'l Corán y el Hadiz (tradiciones rellacionaes coles enseñances y los actos del profeta Mahoma y los sos discípulos) son los testos básicos del Islam. Los wahabíes afirmen qu'interpreten direutamente les pallabres del profeta Mahoma.
Hylophilus thoracicus
Llocalización
Ye una especie que s'alcuentra en Colombia, Brasil, Venezuela, Bolivia y Ecuador.
Vicente Díaz
Vicente Díaz González ye un cantante asturianu. Ye ún de los más populares intérpretes d'Asturies gracies a les sos composiciones cencielles y costumistes. Foi candidatu al meyor cantar n'asturianu de los premios de l'Academia de la Música en 2005 por La Pola de Siero, que compusiera Pepín Robles. En 2009 recibió'l Premiu de la Crítica RPA al Meyor Discu de Música Asturiana, por Montes Cantábricos.
Wahabismu
Creencies
La teoloxía wahabí ye puritana y llegalista en materies de fe y práutiques relixoses. Coles mesmes munches de les sos creencies tienen diferencies coles creencies de los chiitas y sunitas, y dalgunos d'ellos nun aceptaron wahabismu como una secta del Islam.
El siguidores del wahabismu ven el so rol como'l defensores del Islam, según ven la necesidá de restaurar la pureza d'un Islam aparentemente contamináu por innovaciones, supersticiones, esviaciones, herexíes ya idolatría. Hai munches práutiques que consideren que van en contra de la tradición islámica, como:
Vicente Díaz
Biografía
Consideráu entós l'heriede natural d'El Presi, Vicente Díaz entamó un estilu propio, con cantares populares de temática asturiana y folixera ya igües d'estilu 'pop' que-y apurrieren una valoratible popularidá n'Asturies y pente les colonies d'emigrantes asturianos, especialmente n'América. Tien asoleyaos una veintena discos dende 1976, y ye ún de los músicos habituales nes fiestes asturianes con decenes de conciertos cada añu.
Wahabismu
Historia del wahabismu
El wahabismu foi establecíu por Muhammad ibn 'Abdel Wahab. Nació en Huraimila, nel Nayd, Arabia, en 1699 (1111) y morrió en 1791 (1206). Viaxó a Basora, Bagdag, Irán, India y Damascu, por intereses comerciales y viaxeros. Nesos viaxes conoció los heréticos llibros escritos por Ahmad ibn Taimiiah de Harrán (1263-1328 [661-728]), el conteníu de los cualos ye incompatible coles creencies de la Xente de la Sunnah (Ahl us-Sunnah). Como yera bien astutu y charrán, empezó a ser conocíu como “el Sheij del Nayd”. P'aumentar la so fama, allegó a les conferencies de los sabios hambalis en Medina y, darréu, en Damascu y, tres el so regresu al Nayd, escribió munchos llibros.
Pela so parte Ibn Saud creía que la so campaña pa restaurar la pureza del islam xustificaba la conquista del restu de la Arabia. Xuntos fundaron el Emiratu de Diriyah, tamién conocíu como'l Primer Estáu Saudín.
En 1801 los saudites atacaron la ciudá iraquina de Kerbala y escalaron llugares sagraos pa los chiitas. En 1803 los saudites conquistaron La Meca y Medina y tamién baltaron y escalaron mezquites chiitas. En 1811 empezó la Guerra Otomana–Wahabí. Los saudites caltuvieron control de dambes ciudaes hasta 1817, cuando fueron retomaes pol pasha albanés Mehmet Alí, valí (gobernador) otomanu d'Exiptu, qu'actuaba como aliáu y vasallu de los turcos otomanos del sultán Mahmud II. En 1818, les fuercies otomanes conquistaron el Nejd, prindaron la capital saudina de Diriyah y al emir Abdullah ibn Saud. Tanto él como los sos collaboradores más inmediatos fueron llevaos a Istambul, onde fueron degollaos. Sicasí, los otomanos nun destruyeron el wahabismu nel Nechd.
Espansión moderna del wahhabismu
En 1924 la dinastía wahabí Al-Saud conquistó La Meca y Medina. Esto dába-yos el control sobre'l Hajj, el pelegrinaxe añal a los llugares sagraos y l'oportunidá de predicar el wahabismu ente los pelegrinos. Sicasí, el wahabismu nun yera sinón una corriente menor nel Islam hasta 1938, cuando s'afayaron los xacimientos de petroleu na zona. Los inmensos ingresos provenientes d'esta nueva riqueza dieron un gran ímpetu a la espansión del wahabismu. Anguaño, cientos de millones de dólares fueron donaos per tol mundu pa crear escueles, mezquites, periódicos y otros órganos divulgativos del wahabismu ente la población musulmana.
Crítiques
El wahabismu foi criticáu tantu en medios occidentales como n'el mesmu mundu musulmán por considerase que ye una ideoloxía qu'afala'l terrorismu islámicu. Tamién foi acusáu de favorecer la destrucción de los llugares sagraos del Islam, ente ellos les grandes Mezquites de La Meca y Medina (Masjid al-Haram y Al-Masjid Al-Nabawi respeutivamente), la casa natal de Mahoma, la tumba de Jadiya (primer esposa de Mahoma) y el campusantu de Yanat al Mualá, onde taben soterraos los compañeros del Profeta del Islam, ente otros monumentos. Esto debe a la visión desaxeradamente puritana del wahabismu, que considera un pecáu que Alá conderga'l visitar les tumbes (entá de los mesmos profetes) y visitar cualesquier otru monumentu que distrayiga l'atención de l'adoración del únicu Dios. Según unos sabios islámicos la más importante crítica sobre les idees de los wahabíes ye que ye una corriente islamizada, pero non musulmana, debíu al llugar qu'ocupen los sos líderes Muhammed ibn Abdulwahhab y Ibn Taimie, lo que causó la so esviación. Paez que pa los wahabíes el so líder nun ye Mahoma, el profeta del Islam, sinón que son Ibn Taimie y Mohamed Ibn Abdulwahhab, consideraos más importantes pa ellos que al profeta, ente que los musulmanes, según el Corán, consideren a Muhammad (Mahoma) como un home cimeru y el postreru Unviáu de Dios.
Valeri Bganba
thumb|220px|Valeri Bganba Valeri Bganba (Byzyb, RSS de Xeorxa, Xunión Soviética; 26 d'agostu de 1953) ye'l presidente de l'Asamblea Popular de Abḥasia dende'l 3 d'abril de 2012 y presidente interín d'Abḥasia dende'l 1 de xunu hasta'l 25 de setiembre de 2014, tres l'arrenunciu d'Alexander Ankvab pola crisis política que solmenó'l país.
Fontanès (Loira)
Tien una población de y una superficie de  km².
Década del 540 e.C.
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Tabla añal del sieglu VI e.C. ( Sieglu VII e.C. - Sieglu VI e.C. - Sieglu V e.C.)
1915
Abreviatures
° : fecha de nacencia
† : fecha de la muerte
David Julius
David Julius ye un bioquímicu d'Estaos Xuníos. Ye consideráu como'l pioneru nel análisis molecular de los nociceptores.
Biografía
Nació en Brighton Beach, Brooklyn y llicencióse en Bioloxía en 1977 nel Institutu Teunolóxicu de Massachusetts (MIT, nes sos sigles n'inglés). En 1984 doctoróse en Bioquímica na Universidá de Berkeley. Ye profesor de la Universidá de California en San Francisco.
Julius ye miembru de numberoses academies como l'Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos, o l'Academia Nacional de les Artes y les Ciencies.
Investigación científica
Arriendes d'ello, Julius identificó a la canal TRPV1 como receptor neuronal d'estímulos nocivos. Con esta canal, ye posible tratar dolores crónicos, síndromes inflamatorios neuróxenos, o los asociaos a l'artritis, el cáncer o l'asma.
Sigma Bootis
Sigma Bootis (σ Boo / 28 Bootis / HD 128167) ye una estrella na constelación de Boyero de magnitú aparente +4,47. Forma una doble óptica con ρ Bootis, siendo la separación ente dambes de 52 minutos d'arcu. Nun formen, sicasí, un verdaderu sistema binariu, pos mientres Sigma Bootis alcuéntrase a 50 años lluz del Sistema Solar, ρ Bootis topar al triple de distancia.
Carauterístiques
Sigma Bootis ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F2V con una temperatura superficial de 6900 K. La so lluminosidá ye 3,1 vegaes mayor que la del Sol, con un diámetru un 20% más grande que'l diámetru solar y una masa de 1,3 mases solares. Tien un baxu conteníu en metales —entendiendo como tales aquellos elementos más pesaos que'l hidróxenu—, aproximao'l 20% del que tien el Sol.
Desconozse si dos tenues compañeres visuales a 217 y 228 segundos d'arcu tán gravitacionalmente amestaes a Sigma Bootis o son estrelles más distantes que coinciden na mesma llinia de visión.
Denominación tradicional
Na tradición astronómica china, 梗河 (Gěng Hé), ye la constelación de la llanza celestial y qu'arrexunta a un asterísmo formáu poles estrelles centrales de la figura del boyero: Sigma (σ) Bootis, Épsilon (ε) Bootis y Rho (ρ) Bootis. Arriendes d'ello, Sigma Bootis ye denomada como la segunda estrella de la llanza celestial:梗河二 (Gěng Hé er)
Referencies na rede
</div class="references-small">
Den Den Mushi
Los Den Den Mushi (电伝虫) son animales ficticios pertenecientes al manga y anime One Piece.
Carauterístiques
Son bien similares a los cascoxos y el so tamañu varia ente cinco y trenta centímetros, anque dalgunos algamen tamaños superiores al metro y mediu. Nel so estáu natural comunicar por aciu ondes de radio, lo que foi aprovecháu pa desenvolver diversos medios de comunicación por aciu la implantación de dispositivos electrónicos na so concha. D'esta forma establez una simbiosis na que los Den Den Mushi actúen como máquines al serviciu de les persones en cuenta de seguridá y alimentu.
Cada exemplar ye personalizáu pol so propietariu, polo qu'esiste una gran heteroxeneidá. Mientres permanecen colgaos tienen una apariencia adormilitiada, ente que mientres una conversación asonsañen los xestos del interlocutor.
Den Den Mushi significa lliteralmente inseutu de tresferencia llétrica, y provién de les pallabres denwa (電話), que significa teléfonu, y mushi (虫), que significa inseutu, referíu principalmente a viermes o llimiagos. Na adautación al español traducióse como Caracolófono.
Den Den Mushi normal
El tipu más común sueli ser fixu, yá que ye demasiáu grande pa llevalo cómodamente, pero'l so algame ye bien grande y déxa-y comunicar islles y barcos bien distantes. Na so forma más simple malapenes se-y añedir un micrófonu con un dispositivu de llamada, pero suélense-y añedir dispositivos auxiliares p'ameyorar el so algame y utilidaes. Tamién pueden utilizase como máquines de fax, si axúntase'l correspondiente accesoriu.
Ko Den Den Mushi
Un tipu pequeñu y portátil que s'utiliza pa establecer llamaes locales, yá que el so algame ye llindáu.
Ko (子) significa cría en xaponés.
Kuro Den Den Mushi
Un tipu negru, bien pequeñu y ensin concha que s'utiliza pa interceptar conversaciones ente otros exemplares. Constitúin una subraza que prefier l'espionaxe a la comunicación.
Kuro (黒) significa negru en xaponés.
Silver y Golden Den Den Mushi
Silver (シルバー) y Golden (ゴールデン) signifiquen n'inglés plateado y doráu, respeutivamente.
Kanshi Den Den Mushi
Son l'adautación pa videu de Dar Den Mushi. Tolos que s'amosaron hasta la fecha tienen una antena y consten de dellos exemplares que graben imáxenes y soníu y tresmitir a un xigantescu Den Den Mushi central, que los reproduz en monitores.
Kanshi (監視) significa vixilancia en xaponés.
Shiro Den Den Mushi
Un tipu blanco y raro qu'emite ondes que bloquien cualesquier intercepción de los Kuro Den Den Mushi, polo que s'usen pa evitar los sos espionaxes.
Shiro (白) significa blancu en xaponés.
Anders Fogh Rasmussen
Anders Fogh Rasmussen ye anguaño'l primer ministru de Dinamarca. Ye'l cabezaleru parllamentariu del Partíu Liberal (Venstre), que lidera una coalición de dereches col Partíu Popular.
Chaumont-devant-Damvillers
Chaumont-devant-Damvillers ye una comuña francesa del departamentu de Meuse, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Llista d'asteroides/56301–56400
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Curatella americana
Curatella ye un xéneru monotípicu de plantes perteneciente a la familia Dilleniaceae. La so única especie Curatella americana L. ye orixinaria d'América. Conozse tamién colos nomes comunes "curata", "parica", “peralejo machu”, “carne de fiambre”. Occurre nes sabanes tropicales d'América Central y el norte d'América del Sur. Ye l'árbol que meyor tipifica el paisaxe de les sabanes llaneres. thumb|240px|Inflorescencia thumb|Detalle de les fueyes
Descripción
Son árboles o arbustos qu'algamen un tamañu de 2–15 m d'altu, con pubescencia aspra. La corteza ye de color marrón claru. La madera ye de color crema, y bien dura. La planta tien una gran resistencia a les quemes.; plantes hermafrodites. Fueyes ovaes a elíptiques, de 8–20 (–35) cm de llargu y 5–10 (–15) cm d'anchu, arrondaes, emarginaes o obtuses nel ápiz, decurrentes na base, marxe irregular y llixeramente onduláu, escabrosas, estrelláu-pubescentes en dambes superficies y escasamente pilosas nel fexe; pecíolus subalaos, de 1–1.5 cm de llargu. Inflorescencies en forma de recímanos o panícules, axilares, 4–13 cm de llargu; flores 7–12 mm d'anchu, pediceladas; sépalos los 4–5, obovaos, 5–7 mm de llargu, pubescentes; pétalos obovaos, 5–7 mm de llargu, blancos a rosaos; estames 80–100; carpelos 2, connaos na base, ovariu súperu dafechu cubiertu por tricomas híspidos. Les flores tienen 4 pétalos blancos recurvaos, 4 sépalos los de color verde claro, munchos estames y pistilos de color verde verde claru. La inflorescencia manifestar na forma d'una panícula y occurre al entamu de la temporada seca. Les flores tienen un golor duce y son visitaes poles abeyes. Créese que les abeyes realicen la polinización.
Los frutos inmaduros son verdes y peludos. Los frutos son de dos lóbulos con un tamañu de 4-8 mm. Frutos capsulares, coriáceos, pubescentes; granes (1–) 2 por carpelu, ca 4 mm de llargu, negres, nítidas, arilo blancu.
Distribución y hábitat
Ye una especie común en montes secundarios y sabanes, nes zones atlántico y pacífico; a una altitú de 0–900 m; fl y fr mientres tol añu; dende'l centru de Méxicu a Brasil, tamién nes Antilles.
Usos
thumb|C. Americana thumb|Detalle Utilízase como lleña como postes. En Popayán, onde l'árbol déxase frecuentemente nos llenderos, llamar “carne rustíu”, y dicen qu'atrai los rayos. thumb|Inflorescencia Los fustes o sielles de montar faíense d'antiguo en maderes de chaparro, mangu o samán. Los indíxenes usaben les fueyes fresques a manera de lija pa rallar los frutos de táparo y depués pintalos, y tamién como esponjilla pa llavar recipientes. Acostumábase dexar agua en tuerinos acovanaos de chaparro y diariamente bebíense una o dos copites pa tratar problemes de diabetes. La corteza contién tanín, que ye útil pa curtir cueros. De la corteza macerada, llógrase un colorante gris.
L'usu más común d'esta planta ye en carecimientos gastrointestinales. En Oaxaca usar pa tratar el dolor d'estómagu y barriga; nel estáu de Guerrero emplegar pa solliviar la foria, nesti casu, prepárase un fervinchu col pulgu del frutu y otres plantes y tómase como té, tres veces al día. P'apangar la inflamación del reñón, remuéyase'l tarmu y dempués d'un tiempu, tómase'l líquidu como té. Esti tratamientu aconséyase tamién usalo pa la tiricia y la hepatitis.
En casu d'esterilidá femenina prepárase'l siguiente cocimientu; cocolmeca (Dioscorea mexicana), epazote (Teloxys ambrosioides), raigañu de tronaos, fueya d'aguacate (Persea americana), pulgu de rascaviejos, cañafistula (vaina), salverreal (spp. n/r), coyotomate (Vitex mollis), albahacar (Ocimum basilicum) y raigañu de bejuco guaco (Aristolochia sp.); con esti preparáu aplíquense dos llavaos vaxinales peles mañanes mientres tres díes y repitir a los quince díes. Puede adulzase con miel de palu y tomar una copa tres veces al día (Guerrero).
Maximino Martínez, nel sieglu XX señalar para dermatosis, mancaes y purificar el sangre.
Taxonomía
Curatella americana describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Systema Naturae, Editio Decima 2: 1079. 1759.
Toli Morilla
Toli Morilla ye un cantautor asturianu.
Nel añu 2010 recibió'l Premiu de la Crítica RPA al Meyor Discu d'Autor del Añu, por 10 canciones de Bob Dylan.
Eremosynaceae
Eremosynaceae ye'l nome d'una familia de plantes dicotiledónees con un únicu xéneru Eremosyne. Anguaño esti xéneru incluyir na familia Escalloniaceae.
Nobuhiro Uetani
Nobuhiro Uetani (上谷 暢宏, ), ye un futbolista xaponés.
Prionace glauca
La ye una especie d'elasmobranquiu carcarriniforme de la familia Carcharhinidae. Ye un tiburón peláxicu, cosmopolita, que se distribúi per tolos océanos y mares del mundu y recibe distintos nomes vulgares según el llugar: tintorera -nome que tamién fai referencia al tiburón tigre- n'España y Méxicu, caella o canía n'Asturies, tiburón azul n'Uruguái, Arxentina, Estaos Xuníos y Reinu Xuníu, y azulexu en Chile.
Morfoloxía y anatomía
left|thumb|308x308px|Canía o Caella La canía ye un tiburón de cuerpu estilizáu y allargáu, con un focicu llargu y cónicu. Tien güeyos grandes que, neto que tolos carcarriniformes, atópense provistos d'una membrana nictitante, una especie de párpagu semitresparente que va de riba a embaxo y protexe los globos oculares cuando lluchen cola so presa. Tien cinco fendedures branquiales, dos aletes dorsales, dos aletes pectorales, dos aletes anales y una aleta caudal. Les aletes pectorales son llargues y delgaes, y l'aleta caudal ta provista d'un llóbulu cimeru tamién bien allargáu. Tien una coloración blanca na parte ventral, y un azul metálico bien intenso nel restu del cuerpu. Los sos dientes, cuando cayen y renacen de siguío, son de forma triangular con cantos serruchaos. Tien un llargor permediu de 2,5 m y un pesu de 80 kg, anque se rexistraron casos de femes adultes con llargores superiores a los 4 m y un pesu d'hasta 220 kg.
Como particularidá hai que destacar que, pola mor del llargor de la so ñariz, el so quexal afíxose pa poder morder ensin problemes, porque la parte cimera del quexal ye capaz de proyeutase p'alantre, de manera que pa morder nun precisa alzar la cabeza.
Alimentación
left|thumb|300x300px|Aspeutu esternu de la canía, Prionace glauca. La so alimentación constitúise básicamente de pexes como xardes, sardines, meros, chicharros, bonitos, gádidos, calamares y aves marines. Puede ser agresivu colos humanos si se siente amenaciáu. De normal caza en pareya o grupos pequeños p'ayudar a esvalixar los cardúmenes. Na so busca d'alimentu puede percorrer grandes distancies. Calcúlase que pueden percorrer distancies d'hasta 5.500 km.
Reproducción
La canía ye un pexe vivíparu. El maduror sexual asocede ente los 5 y 6 años nes femes y los 4 y 5 nos machos. La fecundación tien llugar dientro del cuerpu de la fema que'l machu fertiliza gracies a un par d'aletes coxales especiales llamaes pterigópodos. Les femes tienen dos úteros en llugar d'unu, dientro de los que se desenvuelven ente 4 y 135 críes. Les caníes recién nacíes miden aproximao 40 cm de llargor. Al igual que n'otres especies de tiburones vivíparos, les femes pierden el mambís poco primero de parir pa evitar taramellar a los sos propios fíos. La xestación dura ente 9 y 12 meses. Les tintoreres son dafechu independientes al nacer y darréu busquen abellugu de los depredadores, ente ellos los sos propios padres. Al nacer tienen entá'l so sacu vitelín, un allongamientu del so abdome onde s'atopen los sos órganos internos, y que se reabsuerbe escontra'l cuerpu pocu tiempu dempués.
Población y estáu de caltenimientu
Al ser la canía un tiburón de vezos oceánicos y migratorios, cualquier cálculu que se faiga sobre la so población ye pocu fiable. Asina y too, considérase, basándose n'estimaciones sobre la so pesca deportiva, que tien d'atopase nun riesgu baxo d'estinción. La Unión Mundial pa la Naturaleza (IUCN) difier ya incluyela na so llista colorada d'especies amenaciaes.
La baxa calidá de la carne fai que nun tenga muncha importancia comercial, a pesar de la so bayura. Péscase principalmente con palangre, pero tamién nel arte d'arrastre. Les aletes aprovéchense pa faer la sopa d'aleta de tiburón y los quexales viéndense como ornamientu.
1916
Abreviatures
† : fecha de la muerte
La Fouillouse (Loira)
La Fouillouse ye una comuña francesa del departamentu de Loira, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Chaumont-sur-Aire
Tien una población de y una superficie de  km².
Manual of the Southeastern Flora
Manual of the Southeastern Flora (embrivíu Man. S.E. Fl.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu y taxónomu d'Estaos Xuníos, John Kunkel Small. Espublizóse nel añu 1933, col nome de ''Manual of the Southeastern Flora. Being Descriptions of the Seed Plants Growing Naturally in Florida, Alabama, Mississippi, Eastern Luisiana, Tennessee, North Carolina, South Carolina and Xeorxa''. New York
Óblast de Vladímir
Vladímir (Влади́мирская о́бласть, tr.: Vladímirskaya óblast) ye unu de los cuarenta y siete óblast que, xunto coles ventiún repúbliques, nueve krais, cuatro distritos autónomos y dos ciudaes federales, conformen los ochenta y tres suxetos federales de Rusia. La so capital ye la homónima Vladímir. Ta allugáu nel distritu Central llindando al norte con Yaroslavl y Ivánovo, al este col ríu Oká que lo dixebra d'Nizhni Nóvgorod, al sur con Riazán y al oeste con Moscú (óblast).
Les catedrales del sieglu XII de Vladímir, Súzdal, Bogolyúbovo y Kídeksha son consideraes Patrimoniu de la Humanidá per parte de la Unesco.
Xeografía
thumb|left|Mapa en [[idioma rusu|rusu del ríu Oká —afluente del Volga— que forma la frontera esti del óblast de Vladímir col de Nizhni Nóvgorod]] La óblast de Vladímir de tien fronteres coles óblasts de Moscú, Yaroslavl, Ivánovo, Riazán y Nizhni Nóvgorod. Con una estensión similar a la d'Albania.
La óblast ta asitiáu nel centru de la Llanura europea oriental. El Klyazma y el Oka son los ríos más importantes de Vladímir. Cuenta aproximao con 300 llagos. Y alcuéntrase nuna zona de montes mistos.
Zona horaria
100px|left
La óblast de Vladímir ta alcontrada na zona horaria de Moscú (MSK/MSD). La diferencia con UTC ye +0300 (MSK)/+0400 (MSD).
Hylophylax naevia
Hylophylax naevia, tamién denomináu formigueru de gargantiya o de llombu puntiáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Distribución y hábitat
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes y los banzaos.
Emilio Aguinaldo
Emilio Aguinaldo Famy foi un xeneral y políticu filipín, unu de los líderes del movimientu independentista del so país. Presidió'l primer gobiernu de la República de Filipines, que nun llogró reconocencia internacional. Lluchó na guerra independentista de 1898 contra España y al añu siguiente na guerra contra los Estaos Xuníos.
Infancia
De mozu, Aguinaldo recibió educación básica de parte de la so tía güela y depués asistió a la escuela primaria del so pueblu. En 1880 empezó la so educación secundaria nel Colexu de San Xuan de Letrán; sicasí, en morriendo so padre mientres el tercer añu d'estudios, interrumpiólos pa tornar al so pueblu y ayudar a so madre na alministración de les sos posesiones agrícoles.
Al cumplir 17 años, Aguinaldo foi escoyíu cabeza de barangay, esto ye, xefe del barriu de Binakayan, el barriu más progresista de Cavite nesi momentu; ocuparía los puestu mientres ocho años. Mentanto, dedicóse al tresporte marítimu, viaxando enforma y lloñe de la so tierra. En 1893 entró en vigor la llamada Llei Maura de reorganización de los gobiernos municipales, acordies cola cual el cargu de gobernadorcillo foi convertíu nuna capitanía municipal dotada de mayor autonomía. El 1 de xineru de 1895, Aguinaldo foi escoyíu capitán municipal, el primeru de Cavite.
thumb|277px|Casa del xeneral Aguinaldo nel camín de Cavite.
Revolución Filipina
En 1895, sol lideralgu d'Andrés Bonifacio, fundóse la organización patriótica secreta Katipunan, coles mires d'espulsar a la potencia colonial española y llograr la independencia de Filipines. Aguinaldo ingresó na asociación col rangu de teniente, y en pocos meses xubió al xeneralatu gracies a les sos dotes de mandu. En 1896 el Katipunan llogró afalar al españíu de la guerra revolucionaria, mientres la cual Aguinaldo tomó parte en dellos alcuentros militares y llogró lliberar la so provincia del control español; l'ésitu nos mesmos ganó-y tal popularidá ente los revolucionarios que nes eleición posteriores a la toma del poder foi escoyíu presidente de la República naciente.
Nesi momentu, Aguinaldo tomó'l mandu de la insurrección filipina. Cuatro díes más tarde, el 14 d'avientu, tres meses de negociación ente'l Gobiernu español, qu'emplegara la so superioridá armamentística y numbérica pa recuperase de les derrotes iniciales, y los insurrectos, roblóse'l Pactu de Biak-na-Bato, nel que se garantizaba la paz a condición de qu'Aguinaldo y otros 33 líderes insurrectos se exiliasen. El pactu foi ratificáu, y Aguinaldo exilióse en Ḥong Kong, onde emplegó los 400.000 pesos pagos como indemnización por España pa llograr armamentu.
El 19 de mayu de 1898 tornó clandestinamente a Filipines y volvió a entamar les hostilidaes. Cuntando esta vegada col sofitu d'Estaos Xuníos, que s'enfrentaba nesi momentu a España na Guerra de Cuba, l'exércitu revolucionariu llogró la victoria ensin demasiada dificultá, y proclamó la independencia del archipiélagu'l 12 de xunu de 1898.
Darréu, Emilio Aguinaldo, ante la entruga del periodista Guillermo Gómez Rivera sobre si s'arrepentía de daqué de la so vida declaró:
Guerra ente Filipines y Estaos Xuníos
El 23 de xineru de 1899 promulgóse la Constitución de la República Filipina y Aguinaldo foi nomáu presidente.
Poco más tarde, el 4 de febreru de 1899, españó la guerra ente'l gobiernu d'Aguinaldo y los ocupantes norteamericanos, tres l'asesinatu d'un soldáu filipín por un guardia d'Estaos Xuníos al cruciar la Ponte de San Juan. Aguinaldo dirixó a les tropes filipines contra les fuercies cimeres de los ocupantes. A pesar de derrotes socesives, siguió la llucha en retirada, mientres se replegaba coles sos tropes escontra'l norte de Luzón, isla onde s'atopaba Baler, llugar onde inda permanecíen sitiaos un grupu de soldaos españoles, presuntamente desconocedores de la nueva situación.
El 5 de xunu mandó dar muerte al xeneral Antonio Luna, un brillosu estratega y rival na xerarquía militar. Darréu, relevó de los sos cargos a los oficiales y tropes del asesináu. El 23 de marzu de 1901 foi prindáu poles fuercies d'Estaos Xuníos en Palanan, provincia de Isabela, gracies a una estrataxema escurrida pol xeneral Frederick Funston na que los norteamericanos asemeyaron rindise.
Puestu ante l'alternativa de ser sumariamente executáu o arrenunciar a l'aición militar y aceptar la soberanía d'Estaos Xuníos, Aguinaldo dexó y robló la rindición el 1 d'abril de 1901; magar l'esfotu de focos aisllaos de resistencia, cola rindición d'Aguinaldo dio fin a la etapa revolucionaria.
Ocupación per parte d'Estaos Xuníos
Mientres los años siguientes, Aguinaldo retirar de la vida política, pero emprestó sofitu a grupos independentistes y entamó l'Asociación de los Veteranos de la Revolución pa financiar pensiones pa los ex-combatientes. En 1919, cuando la proscripción contra la bandera filipina foi revocada, tresformó'l so antiguu llar de Cavite nun monumentu a la bandera; el monumentu, conocíu como la capiya d'Aguinaldo, caltiénse entá güei.
Nes eleiciones de 1935 delidió pa la presidencia de la Mancomunidá Filipina sol auspicio d'Estaos Xuníos, como preparativu a la independencia, pero foi ganáu por Manuel Luis Quezón.
Ocupación xaponesa na Segunda Guerra Mundial
Por eses aiciones Aguinaldo foi acusáu de traición y collaboración col enemigu tres la guerra, y foi encarceláu na cárcel de Bilibid, xunto con otros collaboradores. La so defensa argumentó qu'actuaba so coerción, y que los xaponeses amenaciárenlu de muerte a él y la so familia si nun cooperaba. En 1945 foi lliberáu per mediu d'un indultu xeneral emitíu pol nuevu Gobiernu filipín.
Dómina republicana de la posguerra
Acabada la guerra, Manuel Roxas foi escoyíu presidente de la nueva República. Al finar, afeutáu d'un derrame cerebral, nel tercer añu del so mandatu, asumió'l cargu'l so vicepresidente, Elpidio Quirino.
Nes siguientes eleiciones, Quirino trunfó contra José P. Laurel y nomó a Aguinaldo miembru del Conseyu d'Estáu; nesi cargo Aguinaldo llogró grandes beneficios pa los veteranos de la llucha pola independencia. Retiróse nuevamente a la vida privada a la fin del términu, tres la eleición de Ramón Magsaysay como presidente.
El siguiente presidente, Diosdado Macapagal, declaró'l 12 de xunu como Día de la Independencia Filipina, reconociendo asina los esfuercios de los patriotes filipinos na so llucha contra los españoles, primero, y contra los norteamericanos dempués. Na primer celebración del 12 de xunu Aguinaldo desfiló, a pesar del so fráxil salú y avanzada edá, enarbolando una bandera filipina.
Emilio Aguinaldo morrió en Manila el 6 de febreru de 1964 a los 94 años, por causa d'una trombosis coronaria.
Condecoraciones d'España
La entós rexente d'España, María Cristina d'Habsburgu-Lorena, concedió-y a Aguinaldo la más alta distinción de la Cruz Roja, como amuesa de reconocencia al correutu tratu que tuvo colos prisioneros españoles na guerra pola independencia, y especialmente colos llamaos "héroes de Baler".
Île Notre-Dame
right|250px La Île Notre-Dame ye una islla artificial creada cola tierra proveniente de les escavaciones del Metro de Montreal en 1965. Foi creada n'ocasión de la Expo 67, que conmemoró'l centenariu de Canadá. La islla forma parte de la ciudá de Montreal, y atópase alcontrada nel ríu San Llorienzo, al sur de la Île Sainte-Hélène. Xunto con esta postrera, conformen el Parc Jean-Drapeau, que ye unu de los más grandes de la ciudá. El parque debe'l so nome al alcalde Jean Drapeau, que foi'l impulsor de la esposición mundial y de los Xuegos Olímpicos na ciudá.
Práuticamente tolos pabellones de la Expo 67 fueron baltaos en 1975 pa xenerar espaciu pa una pista de remu, que sería utilizada n'ocasión de los Xuegos Olímpicos de Montreal 1976. Dicha pista sigue siendo la pista artificial más estensa d'América del Norte. Los pabellones de Francia y de Quebec fueron refaccionados pa instalar nel llugar el Casino de Montreal, que ye operáu por gobiernu de Quebec.
En 1980, la parquización de la islla tomó un nuevu impulsu gracies a la organización de la Floralies Internationales, una exhibición de horticultura que convocó a representantes de dellos países.
La primavera y el seronda son les estaciones nes cualos menos xente visita'l llugar, siendo les esceiciones los apostadores del casino y los remeros. Mientres la dómina más fría del iviernu, los patinadores son mayoría, y puede reparase a emplegaos de la ciudá llimpiar la nieve n'ocasión del festival añal d'iviernu.
Edward Gibbon
Edward Emily Gibbon foi un historiador británicu, consideráu como'l primer historiador modernu, y unu de los historiadores más influyentes de tolos tiempos.
Primeros años
Nacíu en Putney, daquella una ciudá xunto al Támesis, cerca de Londres, Inglaterra. El so güelu fixera y perdiera la fortuna familiar na burbuya de los mares del Sur. Gibbon yera fíu únicu, y nes sos memories describir a sigo mesmu como un "rapazu enfermizu". La so madre morrió cuando él cuntaba con diez años, y la so crianza y cuidu corrió al cargu de la so tía Catherine Porten. Asistió al Kingston Grammar School, morando na casa de la so favorita "Aunt Kitty", siguida de Westminster School. A los 14 el so padre unviar al Magdalen College de la Universidá d'Oxford.
Gibbon nun esfrutó de l'atmósfera escolar y más tarde describió los catorce meses pasaos ellí como los menos provechosos de tola so vida. Lo más memorable d'esti periodu foi la so conversión al Catolicism u'l 8 de xunu de 1753. "Dende la mio mocedá fui aficionáu a la disputa relixosa", escribió más tarde.
Estancia en Suiza
Pola so conversión al catolicismu foi espulsáu de Oxford y el so padre unviar a Lausana, Suiza, so la tutoría de M. Pavilliard, pastor calvinista y tutor priváu, onde permaneció cinco años, un tiempu que tendría un fuerte impautu nel so calter y la so vida posterior. Rápido apostató de nuevu y tornó al Protestantismu. La so estancia en Lausana arriqueció la inmensa aptitú de Gibbon pal estudiu y l'erudición. Amás conoció al únicu amor de la so vida, la fía del pastor, una nueva llamada Suzanne Curchod, que más tarde sería la esposa de Jacques Necker, el ministru de finances francés y madre de Madame de Staël. Una vegada más intervieno'l so padre na so vida, que-y negó'l permisu pa proponer matrimoniu a la nueva y esixó el so regresu a Inglaterra. Gibbon escribiría: "I sighed like a lover, I obeyed like a son" ("Sospiré como un namoráu, obedecí como un fíu").
Regresu
Al so regresu a Inglaterra Gibbon publicó'l so primer llibru Essai sur l'Etude de la Littérature en 1758. De 1759 a 1763 Gibbon pasó cuatro años de serviciu cola milicia de Hampshire. A finales de 1763 embarcó pa una Grand Tour a Europa, qu'incluyó una visita a Roma. Foi ellí, en 1764, que Gibbon concibió per primer vegada la idea d'escribir sobre la historia del Imperiu romanu. En 1772 el so padre morrió dexándo-y lo suficiente como pa vivir desahogadamente en Londres. Empezó a escribir la so historia en 1773 y el primer "quarto" de la Decadencia y Ruina apaeció en 1776. La obra tuvo enforma ésitu ente los intelectuales del so tiempu y provocó ciertu discutiniu coles autoridaes eclesiástiques. Los últimos tomos de la "Decadencia y cayida del Imperiu romanu" apaecieron en 1788. Trabayó na so autobiografía hasta la so muerte, en 1794.
Enfermedá
Gibbon sufrió d'una afección, qu'agora se piensa que podría ser hydrocele testis, acordies col Manual de Merck. Produz la exudación de fluyíu de los testículos en proporciones estraordinaries. Gibbon escurrió munches maneres de retirar el fluyíu n'años posteriores, pero la situación empioró y convirtióse en daqué más doliosu y vergonzosu. El so médicu, que faía midíes, sacó una vegada más d'un llitru de líquidu de la protuberancia. Esta inflamación crónica causó-y una incomodidad añedida nuna dómina en que la moda tendía a los calzones afechos. Refierse indireutamente a esto nes sos memories cuando comenta: "puedo recordar namái catorce díes verdaderamente felices na mio vida" y "nunca toi contentu sinón cuando escribo en soledá". La hixene personal mientres el sieglu XVIII yera como muncho opcional. La humildación social que soportó de resultes de la so necesidá d'hixene y la so protuberancia quedó rexistrada. Nuna dómina en que'l valor del home yera midíu non solamente pol "corte de los sos calzones", sinón tamién pola so equitación, Gibbon foi una figura solitaria. Nun incidente se arrodilló ante una dama de la sociedá a la que diba declarase. Ella protestó, "Señor, por favor, llevántese." Gibbon retrucó: "Señora, nun puedo."
Historia de la decadencia y cayida del Imperiu romanu
Gibbon plantega escribise la historia de manera accidental. Nes sos memories escribió que la redaición del llibru asocédese-y en Roma, cuando ta ente les ruines del Capitoliu y, mientres oi orar a los franciscanos, plantégase'l porqué de la decadencia del Imperiu romanu. Quiciabes por eso va acomuñar la cayida del Imperiu col ascensu del Cristianismu, magar na obra esto nun paez ser una teoría creada ad hoc.
La entruga inicial del llibru va ser la causa de la cayida del Imperiu romanu, y la tema central, quiciabes pola relevancia histórica del mesmu, va ser l'ascensu y desenvolvimientu del Cristianismu. La primer edición de la primer parte de la obra publicar en 1776, y va siguida del escándalu, porque Gibbon per primer vegada aplica la historia filosófica a la historia de la Ilesia, esto ye, escribe esti llibru dende una perspeutiva ilustrada y crítica. L'escándalu y la seriedá inherente de la obra contribúin al ésitu de la obra, polo que publica la segunda parte en 1788.
La primer parte toma dende los Antoninos hasta l'añu 476, nel que se produz la desapaición del últimu Emperador, Rómulo Augústulo. La segunda parte ocúpase fundamentalmente de la historia bizantina y d'occidente, dende l'añu 476 hasta la Cayida de Constantinopla nel añu 1453. La cayida de Roma y Constantinopla produciríase, según él, por un procesu de decadencia moral, por cuenta de que'l Cristianismu diba en contra de los ideales de Roma, que yeren la llibertá intelectual y moral.
Unu de los planteamientos centrales de la obra ye responder a por qué'l Cristianismu imponer en Roma (y cuál pudo ser la so influencia na cayida del Imperiu). La respuesta obvia que-y dieren na so dómina ye porque se trata de la doctrina verdadera. Gibbon, anque agnósticu confeso, nun alderica esta causa, sinón que la ignora y analiza les causes verdaderes, que son, según él:
Tou esto contribúi a esplicar la cayida del Imperiu.
El verdaderu méritu de Gibbon, sicasí, nun se centra nes sos tesis decadentistas, sinón en cómo enceta l'estudiu del periodu, en cómo remana les fontes históriques, y en qué tanto confórmase con recoyer aquello que caúna d'éstes rellata, sinón que lo afilvana y contextualiza tratando d'ufiertar una imaxe global de cada periodu históricu. Asina, lo novedoso y pervalible de Gibbon nun son les sos tesis polítiques, morales o relixoses, que son les mesmes de Voltaire y de Montesquieu, sinón que supo entender l'importante papel de los fechos na Historia, y supo ordenar y valoralos, realizando la primer historia moderna: neso anicia la so importancia y la fuercia con que caló en tola historiografía posterior.
Valoración
thumb|Placa conmemorativa de Edward Gibbon en Bentinck Street, London. L'arte lliterario de Gibbon, la continua excelencia del so estilu, los sos epigrames picantes y la so brillosa ironía, pue que nun aseguraren a la so obra la inmortalidá de que probablemente esfruta, de nun ser pol emburrie ecuménicu, la precisión estraordinaria y una comprendoria de xuiciu que raramente foi igualada n'historia, o inclusive na prosa inglesa. Winston Churchill anotó, "empecé Decadencia y Ruina (y) fui darréu apoderáu tantu pola historia como pol estilu. Taramié a Gibbon. Siguir triunfalmente de principiu a fin." Más tarde, nos sos propios escritos tendería a asonsañar l'estilu de la so prosa, anque a un nivel menos eleváu.
El capítulu decimoquintu, que documenta les razones pa la rápida crecedera de la Cristiandá a lo llargo del Imperiu romanu, foi particularmente vilipendiado y causó la prohibición del llibru en dellos países hasta hai relativamente pocu. (Irlanda, por casu, llevantó la prohibición sobre la so venta pocu dempués de 1970).
La historia de Gibbon sobre la Decadencia y Ruina del Imperiu romanu sigue siendo una obra de valor indiscutible, una inspiración pa los historiadores y, sobremanera, una crítica brillosa, sostenida y extraordinariamente alvertida de la fraxilidá de la condición humana. Sicasí, la tesis decadentista que plantegó en cuanto al "fin del imperiu romanu d'occidente" ta más que desfasada y abondo superada pola historiografía actual. A Gibbon ye importante tenelo en cuenta pa entender la evolución historiográfica sobre esta tema, yá que foi unu de los pioneros na historiografía moderna, pero la so propuesta yá nun ye aceptada polos estudiosos de la tema.
Influencia n'otru autores
Les temes alrodiu de los cualos escribió Gibbon, según les sos idees y el so estilu, influyeron n'otru autores, como ye'l casu d'Isaac Asimov, qu'usó la so obra principal "The History of the Torne and Fall of the Roman Empire" como'l so guía al escribir unu de los cuentos que formen parte del llibru "Fundación ya Imperiu" (Parte I: "El Xeneral"), dientro de la famosa Triloxía de la Fundación.
Llingües mura-pirahã-matanawí
Lingüísticamente, la familia mura ta carauterizada por ser aglutinante, pola so probeza en fonemes (el pirahã tien namái 11, comparáu colos más de 40 del inglés) y por tener tonu gramatical.
Al grupu étnicu pertenecen unes 1500 persones, anque'l grupu mira ta fuertemente aculturado en portugués. El grupu pirahã, unes 150 persones, ye na so mayoría monollingüe (namái falen un idioma).