cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reinu bamum
Periodu independiente
A la so muerte una de les esposes del rei, Njapdunke, tomó'l poder n'ausencia d'herederos masculinos. Sicasí, nun enllenó'l vacíu de poder y cuando se pensó qu'unu de los fíos del rei, Mbetnkom, atopar na aldega "Massagham" recibiendo tratamientu mandóse-y buscar. En atopándo-y, llevóse-y a la capital, convirtiéndose en Mfon Mbetnkom. Carauterizáu como curtiu d'estatura y tiránicu, foi asocedíu pol so fíu Mbienkuo en morriendo cazando. Tres él, el tronu permaneció vacante dalgún tiempu y Ngouoh terminó proclamándose rei a pesar de nun baxar de Mbuembue y ser un esclavu. Fuertemente impopular, intentó treslladar el palaciu y terminó morriendo a manes de los siguidores de la casa de Mbuembue. Finalmente, con Nsangou, volvió la dinastía del fundador al tronu.
Colonización alemana y periodu de rellumanza
El Reinu Bamun convirtióse voluntariamente en parte del Camerún Alemán nel añu 1884 mientres el reináu de Mfon Nsangou. Mientres el so reináu, Bamum entró en guerra contra los nso. Escontra'l final del conflictu, el rei foi asesináu y la so cabeza foi tomada polos nso. A la so muerte, la so esposa Njapdunke tomó'l gobiernu xunto al so amante Gbetnkom Ndo`mbue.
Col fíu de Nsangou rei Njoya nel poder el reinu bamum algamó nueves cotes culturales. Foi unu de los gobernantes de Bamum más prolíficos y gobernó aproximao ente 1883 hasta 1931. Voluntariamente punxo'l so reinu sol control del poder colonial alemán, y foi responsable de modernizar ciertos elementos de la sociedá mbum. En 1897, Njoya y la so corte convertir al Islam, una decisión qu'afectaría a la cultura Bamun hasta munchos años dempués de la muerte de Njoyua. Inventó la escritura Shümom por que'l so pueblu pudiera recordar la hestoria de Bamum.
Primer Guerra Mundial y colonización francesa
En 1914, los aliaos invadieron el Kamerun alemán como parte de la campaña d'África Occidental. Fumban foi prindáu polos británicu sol mandu del Coronel Gorges n'avientu de 1915, quien incluyó nun llibru un rellatu de primera esquito sobre les sos xentes y la so capital. Gorges describió comprensiblemente a Njoya como "un manizu de nervios" cuando s'atoparon per primer vegada, pero diz qu'aceptó'l dominiu británicu una vegada que lu aseguró que nun-y causaría dañu nin a él nin al so pueblu. En 1918, les posesiones coloniales alemanes incluyendo Kamerun fueron estremaes ente Gran Bretaña y Francia, y el reinu de Bamoun cayo en manes franceses. En 1923 Njoya foi depuestu, y la so escritura prohibida polos franceses.
Cultura y sociedá
Los bamun desenvolvieron arte na so capital de Foumban yá a principios del sieglu XX. Mientres el reináu de Njoya Ibrahima caltuviéronse seis contenedores de tintes de dellos colores. Los bamum importaben texíos de rafia tintados d'índigo de los sos vecinos ḥausa como símbolu real. Esta vistimienta real (Ntieya) y los artesanos ḥausa responsables agospiar en talleres reales p'abastecer a nobles y enseñar el so arte.
Organización
El rei fundador entamó los sos dominios d'alcuerdu a les instituciones típiques nes sos tierres d'orixe tikar. Nomáronse nobles llamaos kom ngu (conseyeros del reinu) ente los que s'estremó la tierra. Diverses sociedaes secretes fueron instituyíes ente la población como la ngiri, qu'arrexuntaba a príncipes, o la mitngu, pal pueblu ensin tener en cuenta la so estatus social.
El rei reclutaba a los sos servidores ente los ximielgos y los fíos de les princeses. Se intitulaba mfon, como los rexentes tikar. Tres la conversión al islam, usóse tamién el términu sultán. Yera habitual la poligamia real a gran escala, lo que fizo abondar los llinaxes reales y el númberu de nobles.
Gobernantes
NSANGOU 1863-1889
Valle de los Reis
Forma parte del conxuntu denomináu Antigua Tebes coles sos necrópolis, declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1979. Asítiase n'orellar oeste del Nilu, frente a Tebes (moderna Luxor), nel corazón de la Necrópolis. El valle componer de dos valles, el Valle Este, onde s'atopen les tumbes numberaes cola clave KV (King's Valley), y el Valle Oeste o Valle de los monos, coles llamaes WV (West Valley). El Valle de los Reis ta apoderáu pela llomba Tebana conocida como Meretseger, o "La qu'ama'l silenciu" y que ta rematada por un visu en forma de pirámide natural.
Oríxenes: la Dinastía XVIII
El primer rei conocíu qu'abandonó la necrópolis de Dra Abu el-Naga foi'l tercer faraón de la dinastía XVIII, el gran Thutmose I, que, en redol al añu 1500 antes de nuesa yera (gobernó de 1504 a 1492 e. C.), encargó a la so mano derecha y arquiteutu real Ineni la construcción de la so tumba en mediu del mayor secretu. El mesmu Ineni se jacta de la so eficacia afirmando: naide viome, naide oyóme.
Nun principiu ye posible que se pensara nel Valle de los Reis como un campusantu familiar, non yá dedicáu a los reis. Prueba d'ello son les numberoses tumbes menores, casi toes de tiempos de la dinastía XVIII, nes qu'ensin dulda debieron de ser soterraos reines, príncipes y princeses, según dellos nobles privilexaos y hasta les mascotes de Amenofis II (perros, monos y aves) Sería namái a partir de la fundación del Valle de les Reines cuando la cantidá de personaxes non reales soterraos nel Valle de los Reis baxa drásticamente.
thumb|Balta de [[Sethy I, quiciabes la más formosa del Valle de los Reis.]] thumb|Balta de [[Tutankamón, la más conocida de tol Valle.]] thumb|Balta de [[Thutmose III, famosa poles sos pintures estilizadas.]]
El Valle de los Reis sufrió en tiempos d'esta dinastía delles tentatives de ser abandonáu: créese que Thutmose II construyó la so tumba n'otru llugar; Amenhotep III facer nel Valle Occidental, alloñar de la tradición; ya inclusive Ajenatón, al treslladar la capitalidad a Ajetatón, la so nueva ciudá construyida en mediu del desiertu, diseñó una necrópolis na moderna Tell el-Amarna. Ye posible que, omitiendo los motivos relixosos y políticos tocantes a Akenatón, los otros intentos fueren por cuenta de la apaición de los primeres saquiadores de tumbes, que nin siquier los soldaos reales y les guardias nocherniegues podíen evitar.
Les dinastíes XIX y XX
Sería coles nueves dinastíes cuando'l Valle de los Reis esperimentaría un fondu cambéu. Les tumbes pasaríen a ser de diseñu dafechu rectu (al contrariu que les de la dinastía XVIII, onde suelen presentar acodamientos), y la so entrada ye muncho más bono d'afayar que la de los sos antecesores. Esto provocaría un gran aumentu nos robos, y les tumbes yá bien conocíes dende l'antigüedá seríen precisamente les d'esta dómina.
Magar que Tebes perdió la capitalidad a favor de Pi-Ramsés, nel Delta del Nilu, los reis siguieron calteniendo la necrópolis y construyendo los sos templos funerarios na vera occidental tebana. Sicasí, les coses taben camudando, y los monarques cada vez se desabríen más de l'antigua capital y los sacerdotes d'Amón diben adquiriendo'l control. Al par, Exiptu taba debilitándose, y la fame y la probeza empezaben a faer la so apaición nes clases populares.
La incapacidá de munchos faraones, les tensiones colos sacerdotes y miembros de la nobleza local, el peligru d'una invasión, según la carestía acabaríen per colapsar l'Imperiu Nuevu nel reináu del postreru gran faraón, Ramsés III. Foi entós cuando se tuvo noticies de la primer fuelga conocida de la Hestoria Universal, cuando'l constructores de tumbes esixeron más comida y un salariu meyor.
Los siguientes faraones de la dinastía XX, hasta Ramsés XI, pocu o nada fixeron por camudar la situación. Tebes afogábase, y les medranes que se prevíen yá dende diba sieglos, fixéronse realidá: el Sumu Sacerdote de Amón se autoproclamó autónomu y, como un verdaderu rei ensin corona, biforcar del norte del país. Ramsés XI, que taba construyendo la so tumba nel Valle de los Reis, nunca llegó a ocupala. Tanto la necrópolis real como l'Imperiu Nuevu sumieren, 430 años dempués del reináu de Thutmose I.
L'olvidu
Los reis de la dinastía XXI treslladaron la capital a Tanis, abandonando Tebes y dexando el Alto Exiptu sol control de los Sumos sacerdotes de Amón, y el principal problema que tuvieron qu'atayar foi'l de los lladrones de tumbes. La inestable situación del país, que yá nunca más volvería ser un gran imperiu, taba provocando que bandes, cada vez más agresives y menos medroses de los castigos que pesaben sobre los saquiadores, robaren les tumbes y estrozaren les momies. L'escándalu yera tal qu'inclusive había miembros de l'alministración llocal implicaos nel robu de tumbes.
Redescubrimientu
Delles tumbes del Valle de los Reis permanecieron abiertes dende l'Antigüedá. Estes seríen oxetu de visita per parte de turistes griegos y romanos, que nun duldar n'inscribir los sos nomes nes sales de tales tumbes, ya inclusive depués los cristianos habitaríen nelles, nel casu de dellos ermitaños coptos. Sería cola conquista de los musulmanes cuando'l valle sumir nel silenciu, pos éstos direutamente ignorar, considerándolo daqué ayenu ya innecesariu.
Bien pocos viaxeros europeos fadríen apaición nel Valle hasta la llegada de la espedición francesa de Napoleón en 1799, que'l so grupu d'historiadores esploraría y cartografiaría el llugar per primer vegada ya inclusive identificaría delles tumbes que permanecíen escaecíes, como la de Amenhotep III.
Poco dempués llegaríen otros como Belzoni, Champollion, Lepsius, Maspero y Carter, ente munchos otros. A llargu de tol sieglu XIX y empiezos del XX empezaben a afayase delles tumbes real y numberosu pozos funerarios qu'amontaben cada vez más l'interés pola necrópolis y per Exiptu polo xeneral. L'afayu de tumbes tan belles como les de Sethy I o Horemheb, de los escondederos de les momies reales, o de la misteriosa tumba 55 crearon una verdadera fiebre na que dellos arqueólogos y fanegueros coleicionistes pertenecíen pol meyor afayu.
Sería en 1922 cuando'l Valle de los Reis desvelara'l so secretu meyor guardáu, la celebérrima tumba de Tutankamón, el rei neñu de la dinastía XVIII. Enllena d'ayalgues enxamás suañaes, ye ensin competidor posible, l'afayu más importante de l'arqueoloxía del sieglu XX, y l'empiezu de la egiptomanía qu'entá se siente na sociedá. Pero nun sería'l fin del Valle de los Reis: anque yá ye bien improbable la esistencia d'una tumba d'eses carauterístiques escondida nel valle (sobremanera porque yá fueron topaos casi tolos faraones), empieza'l llabor documental. Yá nun s'escava en busca d'ayalgues, sinón d'información.
center|thumb|500px|El Valle de los Reis. Necrópolis tebana del [[Imperiu Nuevu.]]
El Valle güei
El presente del Valle de los Reis ye'l desescombro de delles tumbes y el redescubrimientu de dalgunes que se volvieron a perder dende'l sieglu XIX. Anguaño tánse produciendo llabores de restauración lo mesmo que de facilitar l'accesu a los turistes al llugar. Non toles tumbes tán abiertes al públicu, pero sí les qu'espierten mayor interés polos sos bellísimas pintures. Los sepulcros que más tán dando que falar anguaño son, con diferencia, trés n'especial.
Índiz de tumbes
La sigles KV vienen significar Kings Valley (el Valle de los Reis), ente que les sigles WV son de West Valley (el Valle Occidental o de los Monos). L'orde de les tumbes foi dau pola fecha del so descubrimientu.
Nos más de sesenta sepulcros, pozos, sales úniques o inclusive simples fuexos atopaos nel Valle de los Reis atópense casi tolos monarques del Imperiu Nuevu, pero tamién a reines, príncipes ya inclusive, por privilexu especial, a nobles y a mascotes reales. Sicasí, siguen esistiendo faraones ensin una tumba fixa que-yos correspuenda. Son les Tumbes reales que falten nel Valle de los Reis. thumb|180px|Tumbes del Valle de los Reis: situación.
Tumbes reales que falten por afayar nel Valle de los Reis
Na actualidá dellos faraones que les sos tumbes entá nun s'atoparon, dexen abierta la hipótesis de qu'entá tean por afayar en dalgún llugar del Valle o de dalguna necrópolis vecina. Estos son los casos que se plantegen de siguío.
Tumba de Ahmose I
thumb|La momia de Ahmose foi atopada en Deir el-Bahari, en DB320.
Ahmose I foi'l fundador de la dinastía XVIII y un héroe nacional que consiguió, tres dellos años de lluches, espulsar a los hicsos del país y volver unificar les Dos Tierres (Exiptu) so un únicu cetru. Foi esti monarca'l que convirtió a Tebes y al cultu del dios Amón en símbolos de la resistencia.
Sicasí, nun llegó hasta'l presente nenguna mención del llugar onde foi soterráu esti faraón, nin tampoco alrodiu d'ónde podría tar. Yá que la so momia foi topada nel escondite DB320 xunto cola mayoría de los faraones del Imperiu Nuevu, ye posible que fora soterráu tamién cerca d'ellos, nel Valle de los Reis, yá que foi unu de los dos inmediatos socesores del fundador de la necrópolis.
Si Ahmose nun se fixo construyir la so tumba nel Valle de los Reis, ensin dulda facer na tradicional necrópolis de la familia, en Dra Abu el-Naga, peor conocida y qu'entá podría guardar esti pervalible secretu. Esplicar la esistencia de la momia de Ahmose nel abellugu DB320 podría debese a que más tarde el so cuerpu fuera lleváu a dalguna tumba del Valle de los Reis, o a cencielles a que los sacerdotes que s'encargaron de poner a salvo los cuerpos de los faraones tamién tuvieron en cuenta a los que nun fueron soterraos nel Valle.
Tumba de Amenhotep I
Siempres se tuvo como fundador del Valle de los Reis a Thutmose I, pero'l fechu de que los constructores de tumbes divinizasen al so predecesor nel tronu, Amenhotep I, y a la madre d'ésti, la Gran Esposa Real Ahmose-Nefertari, fixo pensar qu'éstos fundaron la hermandá de constructores y qu'inclusive pudieron ser ellos los primeres soterraos na necrópolis.
Tou lo referente a la tumba de Amenhotep I ye un enigma, y anguaño hai dos candidates abondo improbables: una ye l'anómala KV39 del Valle de los Reis, asitiada bien lloñe del restu de les tumbes y que cunta con una planta bien distinta al restu de les sos hermanes; y otra ye AN-B, en Dra Abu el-Naga, que paez ser un enterramientu real pero que les sos dimensiones nun concordar coles descrites nel Papiru Abbott, que fala precisamente de la tumba de Amenhotep I. En realidá, nenguna de los dos concuerda, y ye posible qu'entá se tea a la espera de topar una tercera qu'axunte meyores cualidaes.
Sía como fora, ye bien probable que Amenhotep I fuera soterráu xunto a la so madre, Ahmose-Nefertari, y tantu KV39 como AN-B podríen allugar un enterramientu doble. El llugar d'entierru de madre y fíu tuvo que ser amás bien conocíu polos sacerdotes de la dinastía XXI, una y bones dambes momies fueron tamién atopaes en DB320. El misteriu de Amenhotep I, quien quiciabes pudo ser el fundador del Valle de los Reis, sigui esistiendo, y paez que por unos cuantos años más.
Tumba de Thutmose II
thumb|Cabeza de la momia de Thutmose II, tamién topada en DB320.
Thutmose II ye unu de los monarques menos conocíos y que menos interés espierta de la dinastía XVIII, y hai quien lu ve como un rei títere y efímeru que'l so reináu a cencielles sirve pa dixebrar el de Thutmose I y la famosa correxencia ente Thutmose III y Hatshepsut. Ye tantu'l desconocimientu qu'arrodia a esti rei que nin siquier se sabe ónde pudo ser soterráu, anque la so momia atópase en DB320.
Como nel casu de Amenhotep I, hai delles hipótesis y delles candidates a ser la tumba de Thutmose II, pero nenguna acaba de convencer del tou a los espertos. Per un sitiu WN-A y DB358, en Deir el-Bahari y por otru KV42 nel Valle de los Reis. Nenguna d'éstes paez ser una seria posibilidá, y tase a la espera de nuevos descubrimientos. Resumides cuentes, paez daqué demostráu: que KV42 taría destinada a la reina Hatshepsut Meritra y quiciabes WN-A fora la tumba del cantil asignada a la reina de finales de la dinastía XVII, Ahmose-Inhapi.
Entós, namái quedaría DB358, de planta bien irregular pero que tien un pozu funerariu, daqué que namái apaez en tumbes reales. De ser ésta la tumba de Thutmose II ¿por qué nun foi soterráu nel Valle de los Reis? Al ser l'inmediatu socesor de Thutmose I, ye posible que'l costume d'utilizar aquel llugar como la necrópolis oficial entá nun tuviera asitiada, y yá que paecía que Dra Abu el-Naga fuera definitivamente abandonada, seique Thutmose II optara por una más que modesta tumba en Deir el-Bahari.
Tumba de Semenejkara
Ye lóxicu que del monarca más enigmáticu y menos duraderu de too l'Imperiu Nuevu nun se conoza nin siquier el llugar de la so tumba. Tou lo qu'arrodia a Semenejkara, primero correxente d'Ajenatón y dempués, per unos meses rei en solitariu, son especulaciones y nin siquier hai una tumba posible candidata a allugar el so cuerpu.
Apenes se sabe quién foi esti misteriosu personaxe (quiciabes nin siquier fuera varón, y tratárase de la reina Nefertiti con atributos masculinos, a manera d'una nueva Hatshepsut), y que la so momia nun foi entá identificada con seguridá nin nengún sepulcru paez corresponder a él. Pensóse que quiciabes fuera'l destinatario de la tumba na que dempués foi soterráu'l so socesor Tutanjamón (la KV62), o quiciabes tumbes que guarden enforma paecíu con ésta como KV55 o KV56. Sicasí, hai que remarcar la idea de qu'en nengún d'estos llugares topóse nin un solu oxetu que tea al so nome.
Tumba de Ramsés VIII
Ente que se conocen toles tumbes de la dinastía XIX, namái hai una que se desconoz na actual llista referente a la XX: la del faraón Ramsés VIII. Son bien pocos los datos que llegaron d'él: sábese que yera fíu de Ramsés III, que reinó mientres pocu más de trés años y qu'en tan curtiu espaciu de tiempu nun fixo nada que-y mereciera pasar a la posterioridá. Asina, nun ye d'estrañar que nin siquier se tenga dalguna candidata a ser la so tumba.
Al paecer, cuando esti home nun yera más qu'un príncipe, bien alloñáu tocantes a posibilidaes de aportar a faraón, fíxose construyir la tumba KV19 nel Valle de los Reis. Entós daquella Ramsés VIII respondía al nome del príncipe Sethirjopshef y cuando foi coronáu tuvo que ver tan indigno'l so enterramientu que lu refugó, y créese qu'entamaría otru, que desconozse. Les tumbes de la dómina ramésida (dinastíes XIX y XX) tienen como factor común que son fáciles d'afayar por cuenta de la so entrada monumental, y sería una casualidá qu'entá nun fuera topada una.
Inorando la teoría de que Ramsés VIII abandonara'l Valle de los Reis, esiste la hipótesis de que la so tumba fuera finalmente usurpada por dalgún de los sos socesores, y que'l cuerpu del rei fora unviáu a otru llugar -la momia nun s'identificó ente la esistentes nos dos escondederos-, nel que nun dexó nenguna buelga. Ramsés VIII foi un monarca bien pocu conocíu, y nun dexó pistes clares del so llugar d'enterramientu, anque ye posible que el llugar definitivu de dichu enterramientu fuera QV43, una tumba del Valle de les Reines na qu'apaecieron restos col so nome. Pero, de ser asina, inda se desconoz cuál foi'l motivu por que Ramsés VIII decidiera camudar de necrópolis.
Zutkerque
Zutkerque ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Cassam Uteem
Estudió na Universidá de París VII, onde se graduó n'Arte y llogró un Master en psicoloxía. Ye Doctor honoris causa poles universidaes de Mauriciu, de Buckingham (Reinu Xuníu), de Aix-en-Provence (Francia), Antananarivo (Madagascar) y la Universidá Jamia Milla Islamia (India).
De mozu, na década de 1960 incorporar al Movimientu Militante de Mauriciu, un partíu políticu d'izquierdes. Con esta formación foi escoyíu Conseyeru del conceyu de Port Luis, y más tarde Alcalde, en 1986. Con anterioridá, en 1976, foi diputáu nel Parllamentu de Mauriciu, reelixíu en 1982, cuando pasó a formar parte del gobiernu como Ministru d'Empléu, Seguridá Social y Solidaridá Nacional mientres un añu.
Afitáu como líder del Movimientu Militante de Mauriciu, llogró escañu de nuevu nes socesives convocatories eleutorales hasta 1991, siendo nomáu Vice-Primer Ministru y Ministru d'Industria y Teunoloxía nel periodu 1990-1991.
En 1992 presentóse como candidatu a Presidente de la República, siendo escoyíu en xunetu d'esi mesmu añu. Anovó'l cargu por otru periodu de cinco años en 1997.
Implicáu na política internacional de paz y seguridá, lo mesmo que de defensa de los derechos humanos y estensión de la democracia, ye miembru de la Fundación pal Lideralgu Global, del Institutu Internacional pa la Democracia y l'Asistencia Eleutoral de Suecia, Club de Madrid según participa en diversos proyeutos cola Unesco.
Liestal
Liestal (enantes Liesthal) ye una ciudá y comuña suiza, capital del cantón de Basel-Landschaft y del distritu de Liestal. N'actualidá ye una ciudá industrial.
René Harris
René Reynaldo Harris foi un políticu nauruano, presidente de Nauru en 2003 y 2004, y sirvió dos veces nel pasáu.
Mundolsheim
Mundolsheim ye una comuña de Francia del departamentu de So Rin (Bas-Rhin), na rexón d'Alsacia. Foma parte de la Comunidá urbana d'Estrasburgu.
René Harris
Biografía
Foi diputáu pol distritu d'Aiwo dende 1977. Tamién tuvo implicáu nel aparatu económicu del Nauru, pos contribuyó a la Corporación de Fosfatu de Nauru. Harris finó'l 5 de xunetu de 2008.
Mundolsheim
Tien una población de y una superficie de  km².
Wii
La carauterística más distintiva de la consola ye'l so mandu inalámbricu, el Wii Remote, que puede usase como un dispositivu de mano col que puede apuntase, amás de poder detectar movimientos nun planu tridimensional. Otra de les sos peculiaridaes ye'l serviciu WiiConnect24, que dexa recibir mensaxes y actualizaciones al traviés d'Internet nel mou d'espera. Adicionalmente, la consola puede sincronizase cola portátil Nintendo DS, lo cual dexa que Wii aproveche la pantalla táctil de la Nintendo DS como mandu alternativu.
Historia
Dos años más tarde, inxenieros y diseñadores axuntáronse pa desenvolver el conceutu en fondura. Magar pal añu 2005 la interfaz del controlador yá tomara forma, decidieron nun presentar entá'l diseñu na Electronic Entertainment Expo (E3) d'esi añu. Al respeutu, Miyamoto mentó: «Tuvimos que solucionar dellos problemes. Poro, decidimos nun revelar el controlador y, sicasí, amosar la consola». Finalmente, el presidente de Nintendo Satoru Iwata presentó al mundu'l Wii Remote nel Tokyo Game Show lleváu a cabu en setiembre d'esi mesmu añu.
Delles fontes menten que la consola portátil Nintendo DS sirvió d'inspiración pal diseñu de Wii. El diseñador Kenichiro Ashida señaló: «Teníamos la DS nes nueses mentes mientres trabayábamos en Wii. Pensamos en copiar la interfaz de la pantalla táctil del DS ya inclusive llegamos a diseñar un prototipu». Sicasí, esti diseñu refugóse por cuenta de que decatáronse que los dos sistemes seríen idénticos.
Nome
Mientres el so desenvolvimientu, la consola yera conocida col nome clave «Revolution» (n'asturianu: «Revolución») hasta'l 27 d'abril de 2006, poco antes de la E3 d'esi añu. La Nintendo Style Guide referíase a la consola como «a cencielles Wii, non Nintendo Wii», convirtiéndose asina na primer consola que Nintendo comercializó fora de Xapón ensin el nome de la compañía na so denominación. Anque comúnmente úsase'l términu «Wiis» como plural de la consola, Nintendo manifestó que la forma oficial en plural ye «sistemes Wii» o «consoles Wii». La escritura de «Wii» con dos lletres minúscules «i» ta destinada a asemeyar a dos persones de pies xuntes, una reminiscencia de dos xugadores que s'axunten, según pa representar al Wii Remote y el Nunchuk. La empresa dio delles razones pa esta opción de nome dende l'anunciu; la más conocida ye:
Pese a la esplicación de Nintendo pa esi nome, dellos desarrolladores y miembros de la prensa tuvieron en desacuerdu col cambéu, al preferir más «Revolution» que «Wii» ente que la publicación Forbes espresó medrana en «que'l nome tresmitiera una sensación de ser una 'guaḥada' la consola». La British Broadcasting Corporation (BBC) reportó de la mesma qu'un día dempués del anunciu del cambéu de nome surdió una llarga llista n'Internet «de chancies pueriles basaes nel términu». El presidente de Nintendo of America Reggie Fils-Aime reconoció la reacción inicial negativa y esplicó depués el cambéu.
Llanzamientu
Les feches oficiales de llanzamientu, xunto colos precios y númberu d'unidaes a distribuyise pa Xapón, Norte y Suramérica, Australasia (Oceanía), Asia y Europa diéronse a conocer el 14 de setiembre de 2006 nel sitiu web de Nintendo. Anuncióse tamién que la mayoría de les consoles unviaes esi añu seríen al continente americanu y qu'un total de 33 xuegos acompañaríen el debú de la consola nel mercáu.
Centropus milo
Centropus milo ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae endémica de les islles Salomón.
Wii
Ventes
Dende'l so llanzamientu, les ventes per mes de la consola foron más altes que les de los sos competidores en tol mundu. Según la empresa NPD, especializada na investigación y datos del mercáu, Wii vendió más unidaes n'América que Xbox 360 y PlayStation 3 xuntes nel primer semestre de 2007. Esta ventaya ye entá mayor nel mercáu xaponés, ú la consola permanez dende'l so llanzamientu como la líder en ventes totales, superando a dambes consoles por factores de 2:1 a 6:1 en casi toles selmanes dende'l so llanzamientu hasta'l mes de payares de 2007. N'Australia, rompió'l récor establecíu por Xbox 360 al convertise na consola más vendida nel so día de debú en tola historia del país.
El 12 de setiembre de 2007, Financial Times reportó que la consola de Nintendo superara a Xbox 360, llanzada un añu antes, y convirtiérase nel líder del mercáu en ventes de consoles caseres pa la xeneración actual, sobre la base de les cifres de ventes d'Enterbrain, el grupu NPD y GfK. Esta foi la primer ocasión qu'una consola de Nintendo encabezaba la so xeneración en cuestión de ventes dende la Super Nintendo.
El 11 de xunetu de 2007 Nintendo alvirtió que'l so sistema siguiría distribuyéndose en cantidaes menores a lo llargo d'esi añu; como datu adicional cabe señalar que la empresa producía entós alredor de 1 800 000 consoles Wii cada mes. Delles tiendes britániques entá presentaben una escasez de consoles hasta marzu de 2007, ente que la demanda siguía siendo cimera nos Estaos Xuníos hasta xunu d'esi añu, y la consola «escosábase casi tan rápido como llegaba a los mostradores» en Canadá n'abril de 2008. N'ochobre de 2008, Nintendo anunció que, ente esi mes y avientu d'esi periodu, la cantidá de consoles Wii aumentaría nel mercáu estauxunidense de manera considerable comparáu con 2007, dando a conocer que produciríen 2 400 000 sistemes Wii al mes a nivel mundial en 2008, en comparanza a les 1 600 000 unidaes mensuales distribuyíes l'añu anterior.
Centropus milo
Distribución
El cucal milo ocupa les islles centrales más meridionales del archipiélagu de les islles Salomón, atopándose nes selves húmedes tantu nos montes primarios como nos secundarios.
Wii
Ventes
En Xapón, superó la cantidá total d'unidaes vendíes de Nintendo GameCube en xineru de 2008; Wii vendiera 7 526 821 unidaes hasta'l 28 d'avientu d'esi añu, según Enterbrain. D'alcuerdu a NPD, superó a Xbox 360 pa convertise na consola casera más vendida de la «séptima xeneración» en Canadá con 813 000 unidaes comercializaes hasta'l 1 d'abril de 2008, amás d'ostentar la categoría de consola casera con mayores ventes nesi periodu. Nel primer semestre de 2008, vendiéronse 318 000 unidaes Wii en Canadá, venciendo a la so más cercana competencia nesi país, PlayStation 3, nuna proporción de casi 2:1. Acorde a un analís fechu por NPD, Wii vendiera un total de 1 060 000 unidaes en Canadá pal 1 d'agostu de 2008, colo que figuró como la primer consola casera en superar la marca del millón d'unidaes nesa rexón. Nos primeros siete meses de 2008, superó por sigo sola inclusive a les ventes de PS3 y Xbox 360 xuntes con 376 000 unidaes vendíes en Canadá. De la mesma n'Inglaterra Wii encabezó les ventes de la so xeneración con 4 900 000 de sistemes vendíos hasta'l 3 de xineru de 2009, según informes de GfK. El 25 de marzu de 2009, na Game Developers Conference, Satoru Iwata mentó que les ventes a nivel mundial de Wii algamaren les 50 000 000 unidaes.
Mientres Microsoft y Sony esperimentaben perdes al producir les sos respeutives consoles, cola esperanza de llograr ganancies al llargu plazu coles ventes de los videoxuegos, Nintendo reportó qu'optimizara los costos de producción col propósitu de llograr un marxe significativu de ganancies con cada unidá Wii comercializada. El 17 de setiembre de 2007, Financial Times detalló que dichu beneficiu por cada Wii vendíu variaba de 13 USD en Xapón a 49 USD nos Estaos Xuníos, teniendo'l mayor marxe n'Europa con 79 USD ganaos per cada sistema comercializáu. El 2 d'avientu de 2008, Forbes reportó que Nintendo llograba una ganancia operativa de 6 USD por cada Wii vendíu.
Amenorgamientu del preciu
N'abril de 2008, Nintendo publicó les sos resultancies fiscales del pasáu añu 2007. Según la compañía rexistraron unes ventes de 659 000 000 EUR nel terrén del hardware. La empresa tamién confirmó que llograra vender hasta esi periodu 24 450 000 consoles Wii dende'l debú de la consola. A empiezos de 2009, el sitiu d'estadística en videoxuegos VG Chartz anunció que se comercializaren 45 000 000 consoles y 40 000 000 copies del títulu Wii Sports (tien de recordase que dichu títulu acompañaba a la consola nel so debú). Esi añu, reportóse una medría nes ganancies operatives según un aumentu na cifra de ventes comparáu al añu anterior. Kenji Hall de BusinessWeek catalogó a la empresa como «un puntu brillosu nun sector teunolóxicu deprimente de Xapón», citando coles mesmes les calidaes úniques de Wii y DSi. Sicasí, les previsiones financieres de Nintendo hasta marzu de 2010 fixeron que inversionistas y analistes preguntaren si la compañía podría evitar qu'acabara esa racha d'ésitu. Nel mercáu xaponés, que tiende a sirvir como indicador importante pa los mercaos globales en dicha industria, rexistróse pocu dempués un decremento nes ventes de Wii nun 47% nel añu fiscal 2008-09 en comparanza al añu fiscal anterior. Coles mesmes qu'analistes predicíen que les ventes menguaríen en 2009 entá ye más, Hall consideró que «les grandes ventayes de Nintendo tán sumiendo» ante los amenorgamientos de los precios de Xbox 360 y los rumores de Sony alrodiu de un nuevu controlador sensorial con teunoloxía similar al Wii Remote (que pasaría a ser PlayStation Move).
El 23 de setiembre de 2009, Nintendo anunció'l so primer retayu de preciu de la consola. En Xapón, el preciu menguó de 25 000 a 20 000 JPY a partir del 1 d'ochobre d'esi añu. Nos Estaos Xuníos a partir del 27 de setiembre'l so preciu amenorgóse 50 USD, al pasar de 249,99 a 199 USD. Finalmente n'Europa, el preciu de Wii baxó de 249 a 199 EUR. Tres el retayu nos precios, n'avientu de 2009, Nintendo vendió más de 3 000 000 consoles n'Estaos Xuníos, muncho más que les 2 140 000 d'unidaes nel añu anterior. Amás estableció un récor mensual en dichu país y acabó con una racha de 9 meses de ventes declinantes. Esti ésitu tamién se-y atribuyó al llanzamientu de xuegos como New Super Mario Bros. Wii. Al términu d'esi mes, pasó a ser la consola casera con mayores ventes producida por Nintendo en tola so hestoria, al llograr una cifra cimera a les 67 000 unidaes comercializaes, superando a la esitosa Nintendo NES. Hasta'l 31 de marzu de 2010, Nintendo vendiera 70 930 000 sistemes Wii en tol mundu, vendiendo un total de 20 530 000 unidaes nel periodu fiscal 2009-10. Hasta'l 30 de setiembre de 2011, Nintendo reportó ventes totales de 89 360 000 de la so consola a nivel mundial. Cabo señalase que'l «vienres negru» (25 de payares) de 2011, vendiéronse 500 000 consoles Wii pasando a ser el vienres negru» más esitosu pa Nintendo tocantes a les cifres de ventes de la so consola dende 2006.
Demografía
Con Wii, Nintendo quixo enfocase nun mercáu mayor que los sos competidores nel so xeneración. Nuna conferencia de prensa n'avientu de 2006, onde se faló sobre'l xuegu de Nintendo DS entá por estrenase nesi entós, Dragon Quest IX: Sentinels of the Starry Skies, Satoru Iwata aportunó en que «nun tamos pensando n'enfrentanos a Sony, sinón en lluchar pola cantidá de xente que podemos faer que s'interese en xugar. Nun tamos enfocaos en nuevos sistemes portátiles, o consoles, y asina socesivamente, sinón que queremos que nuevos xugadores integrar al mercáu».
Lo anterior reflexar na serie d'anuncios televisivos producíos pola empresa y empobinaos por Stephen Gaghan, según la publicidá vía Internet. Los lemas publicitarios son «Wii would like to play» (trad. lit: «Gustaríanos xugar», si tomar en cuenta la esplicación de Nintendo pal términu 'Wii' na seición Nome) y «Experience a new way to play» («Esperimenta una nueva forma de xugar»). Dichos anuncios empezaron a tresmitise'l 15 de payares de 2006 y el so presupuestu en total superó los 200 000 000 USD tan solo per un añu. Estes producciones convertir na primer estratexa de Nintendo pa promocionar una marca de los sos productos ya inclúi un clip de video de dos minutos de duración onde s'amuesa a delles persones esfrutando la consola Wii de distintes cultures y estilos de vida, ente les cualos inclúyense residentes en departamentos, ganaderos, vieyos y padres xunto colos sos fíos. El cantar presente nos comerciales provién de la tema musical «Kodo (Inside the Sun Remix)» interpretáu por Yoshida Brothers. La campaña publicitaria demostró ser esitosa: llegar a reportar que pensionados d'hasta 103 años d'edá xugaben Wii tres el so estrenu n'Inglaterra. De forma similar, una nota del periódicu británicu The People mentó que la reina Sabela II de Reinu Xuníu xugó cola consola.
Socesor
Nintendo anunció al socesor de Wii, Wii U, na E3 de 2011. La nueva consola Wii U cuenta con un controlador de pantalla táctil, gráficos d'alta definición con un resolución de 1080p y amás ye compatible con xuegos y periféricos de Wii, ente los que s'inclúin el Wii Remote, Nunchuk, y Classic Controller según el Wii Balance Board y Wii Zapper.
Wii Family Edition
La edición Wii Family Edition ye un nuevu modelu de Wii estrenáu'l 10 d'ochobre de 2011, que cunta coles mesmes dimensiones que'l modelu orixinal, ésti tien d'asitiase de forma horizontal y pierde la so compatibilidá con accesorios y xuegos de Gamecube. Anunciar a mediaos del 2011.
La Wii Family Edition llegó a Europa como parte d'un conxuntu pa la temporada navidiega qu'inclúi un Wii Remote Plus, y los xuegos Wii Party y Wii Sports. Nintendo UK anunció qu'una versión azul de Wii Family Edition debutaría col llanzamientu de Mario & Sonic at the London 2012 Olympic Games a partir del 18 de payares de 2011. Coles mesmes la empresa confirmó colores adicionales disponibles a finales del mesmu añu. De la mesma, Nintendo of America anunció una versión negra d'esta nueva consola pa Estaos Xuníos y Méxicu, qu'empezó a comercializase'l 23 d'ochobre d'esi añu y que vien acompañada del títulu New Super Mario Bros Wii y el CD cola banda sonora oficial de Super Mario Galaxy 2.
A diferencia del PlayStation 3 Slim y la Xbox 360 S, llanzaos en 2009 y 2010 respeutivamente, que reemplazaron a tolos modelos antiguos, la Wii Family Edition nun reemplazó a Wii orixinal, actuando más bien como modelu alternativu.
Wii Mini
Tampoco hai novedaes no referente a otres conexones o interfaces. Atoparemos con un puertu USB 2.0, a diferencia del orixinal, que contenía dos y escarez d'un llector de tarxetes SD. Ta consola ye compatible con 1400 títulos disponibles pa la Wii orixinal.
Esta pequeña consola tien un preciu de 99,99 dólares salió a la venta'l 7 d'avientu de 2012 en Canadá, salió'l 27 de marzu de 2013 n'Europa, y salió el 17 de payares de 2013 n'Estaos Xuníos. La consola, amás vien con un Wii Remote Plus de color coloráu con un nunchuck tamién de color coloráu.
Hardware
200px|thumb|Les dimensiones de Wii comparaes coles consoles [[Nintendo GameCube|GameCube, Nintendo 64, Super Nintendo y la Nintendo NES, respeutivamente.]]
Wii ye la consola doméstica de Nintendo más pequeña hasta la fecha; mide 44 mm (1,73") d'anchu, 157 mm (6,18") d'altu y 215,4 mm (8,48") de fondura na so orientación vertical, l'equivalente a pocu más de tres caja de DVD apiladas xuntes. El soporte incluyíu tien unes midíes de 55,4 mm (2,18") d'anchu, 44 mm (1,73") d'altu y 225,6 mm (8,88") de fondura. La consola pesa 1,2 kg (2,7 lb), lo que fai d'ella la más llixera de los trés principales consoles de séptima xeneración. La consola puede ser asitiada yá sía de forma horizontal o vertical. El prefixu pal esquema de numberación del sistema y de los sos partes y accesorios ye «RVL-» que fai reminiscencia de «Revolution», nome clave del proyeutu nel so desenvolvimientu. Amás, Wii presenta un detalle recurrente nel diseñu de la consola: la mesma consola, la fonte d'alimentación y tolos enchufes tienen una de los sos cuatro esquines recortada en forma triangular.
La parte frontera de la consola cunta con una ranura con llume incorporáu qu'acepta discos tantu Wii Optical de 12 cm como discos de Gamecube de 8 cm de diámetru. La lluz azul na ranura onde s'enserta'l discu allúmase de volao cuando la consola ta encendida y ceguña cuando se reciben nuevos datos al traviés de WiiConnect24. Dempués de l'actualización del firmware 3,0, la ranura de lluz del discu actívase cada vez qu'un discu ensertar o ye espulsáu. Cuando nun hai información de WiiConnect24, la lluz permanez apagada. La ranura de lluz permanez apagada mientres un xuegu o cuando s'utilicen otres funciones. Los dos puertos USB atópase na parte posterior. La ranura pa tarxetes SD escuéndese detrás de la tapa na parte frontera de la consola.
El llector de discos de Wii nun reproduz DVD-Video, DVD-Audio nin CD. En 2006 anunciárase que Nintendo llanzaría una nueva versión de la consola capaz de reproducir DVD al añu siguiente, sicasí retrasóse la so fecha d'estrenu por cuenta de que la empresa optó por enfocar se más na producción de la consola orixinal ante l'alta demanda. De primeres, Nintendo mentó que se riquir más qu'una simple actualización de firmware» pa implementar felicidá funcionalidad, amás d'añedir que nun taría disponible sía que non como actualización pal modelu esistente. A pesar d'ello, empreses third-party usaron aplicaciones homebrew específiques pa Wii p'añedir la funcionalidad que reproduz DVD nos sistemes orixinales Wii. De primeres buscábase usar el mandu de Wii pa operar otros sistemes operativos amás de reproducir xuegos na consola que pudieren descargase d'Internet. Cola implementación de hacks como'l Twilight hack, surdió la canal Homebrew pa Wii. La consola tamién puede ser hackeada por que un xugador pueda realizar otres actividaes distintes a les axustaes por Nintendo pa Wii. Esisten delles marques de modchips disponibles pa Wii. Pa mayor información de modchips, puede lleese esti anexu.
Los sistemes negros fixéronse disponibles en Xapón n'agostu de 2009, n'Europa a partir de payares d'esi añu, y en Norteamérica dende mayu de 2010. El 11 de payares de 2010 llanzóse una nueva versión en color coloráu en Xapón pa conmemorar el 25° aniversariu del estrenu de Super Mario Bros. La versión británica de Wii coloráu debutó'l 29 d'ochobre d'esi añu, nun paquete qu'inclúi'l xuegu Donkey Kong y el Wii Remote Plus (una nueva versión del controlador con teunoloxía Wii Motion Plus incorporada). Mentanto, la consola colorada llegó a Norteamérica'l 7 de payares de 2010 nun paquete qu'inclúi New Super Mario Bros. Wii y el Wii Remote Plus.
Auníu a los sistemes Wii negru y colloráu, esiste una amplia variedá de paquetes qu'inclúin determinaos accesorios dependiendo del sistema de xuegu qu'acompañe a la consola en dichu paquete. Ente estos topen el Wii Holiday Friends qu'incorpora dellos accesorios y xuegos de temática deportiva, y el Wii Fun Bundle que vien acompañáu de los xuegos Wii Sports y Wii Play. El 11 de xunetu de 2007, Nintendo reveló'l Wii Balance Board nel E3 d'esi añu xunto col títulu Wii Fit. Este consiste nun accesoriu rola bola para Wii que contién numberosos sensores de presión usaos pa midir el centro de valumbu del xugador. La empresa Namco Bandai produció un controlador en forma de tapete un pocu menos sofisticáu que compite col Balance Board y que ye capaz de conectase col puertu de controlador de GameCube.
Wii Remote
thumb|left|250px|Control remotu Wii o mandu de Wii.
El Wii Remote (comúnmente conocíu como «control remotu Wii» en Hispanoamérica, «mandu de Wii» n'España o a cencielles «Wiimote») ye'l mandu principal de Wii. Utiliza una combinación d'acelerómetros y detección infrarroxa pa sentir la so posición nun espaciu tridimensional cuando ye apuntáu a los leds nel interior de la barra de sensores. Esti diseñu déxa-y a los usuarios controlar el xuegu por aciu xestos físicos, según primir los botones clásicos d'un controlador estándar. El controlador coneutar a la consola por aciu Bluetooth, puede cimblar y tien un altavoz internu. El Wii Remote puede conectase a otros dispositivos al traviés d'un puertu propietariu allugáu na base del controlador (para mayores detalles puede consultase la seición Especificaciones téuniques). El dispositivu que vien incluyíu col paquete de la consola Wii ye'l Nunchuk, que cunta con un acelerómetro y un control tradicional con dos botones y una palanca. Amás, dispón d'una correa de muñeca pa torgar que'l xugador tire por fuercia el Control Remotu Wii. Al respeutive de esti postreru accesoriu, Nintendo ufiertó una correa entá más fuerte y el Wii Remote Jacket qu'apurre una mayor proteición al usar el mandu de Wii. De la mesma, el Wii MotionPlus ye un dispositivu que se coneuta al controlador p'aumentar les capacidaes del acelerómetro y la barra de sensores dexando que la consola detecte aiciones na pantalla en tiempu real conforme van realizándose. Adicionalmente, Nintendo anunció, pero nunca llanzó, el Wii Vitality Sensor, un oxímetro de pulsu que se coneuta nel deu per mediu del controlador.
Memoria d'almacenamientu
Wii contién 512 megabytes de memoria flash interna y tien una ranura pa tarxetes SD a manera d'almacenamientu esternu. Les tarxetes SD pueden ser utilizaes pa xubir fotografíes, según pa realizar copies de seguridá de los datos guardaos de los xuegos y de los títulos disponibles pa la so descarga per mediu de la Consola Virtual o WiiWare. Al utilizar la ranura SD pa tresferir los xuegos guardaos, tien d'instalase una actualización. L'actualización puede empecipiase dende'l menú d'opciones de Wii al traviés d'una conexón a Internet, o por aciu l'insertamientu d'un discu de xuegu que contenga l'actualización. La Consola Virtual ye un sistema dixital de descargues que los sos xuegos nun pueden ser usaos en nengún otru sistema sacante la consola d'orixe. Les tarxetes SD pueden utilizase tamién p'añedir música personalizada a un xuegu, si nesta hai archivos MP3 almacenaos. Esta utilidá apaecía en xuegos como Escite Truck. Amás puede utilizase como música de fondu pa la presentación de diapositives de la Canal Fotos. Na versión 1,1 de la Canal Semeyes removió la opción de reproducción de MP3 al ser sustituyida por una aplicación AAC.
Na Conferencia Iverniza de Prensa de Nintendo n'ochobre de 2008, Satoru Iwata anunció que los propietarios de la consola podríen descargar conteníu de WiiWare y de la Consola Virtual de forma direuta a una tarxeta SD. Esta opción ufiertaría una alternativa pa «combatir l'almacenamientu de memoria insuficiente de Wii». Díxose que dicha opción taría disponible en Xapón a partir de principios de 2009. Finalmente, la descarga tuvo disponible a partir del 25 de marzu de 2009. Adicionalmente, garantizóse que'l xugador pudiera reproducir en Wii xuegos de la Consola Virtual y de WiiWare descargaos primeramente na tarxeta SD. En sí, l'actualización fixo posible l'usu de tarxetes SDHC qu'amonten la llende de tamañu d'una tarxeta SD de 2 a 32 gigabytes.
Especificaciones téuniques
Nintendo reveló dellos detalles téunicos con respectu al sistema Wii, anque dellos datos clave fueron revelaos al traviés de la prensa. Anque nengún d'estos informes foi confirmáu oficialmente, polo xeneral apunten a la consola como una prórroga o adelantu de l'arquiteutura de Nintendo GameCube. Más concretamente, los analises informen que Wii ye aproximao de 1,5 a 2 vegaes tan potente como'l so predecesor.
thumb|150px|Procesador «Broadway». thumb|150px|GPU «Hollywood» de ATI.
Accesorios
thumb|250px|Wii Balance Board. La consola dispón d'una gran variedá d'accesorios, qu'inclúin: controladores, pistoles, volantes, raquetes de tenis, teclaos usb, adaptadores de rede, cables audio y video. Dalgunos de los accesorios son complementu del diseñu del Control Remotu Wii, tales como Wii Zapper que convierte al controlador nuna pistola o ballesta. En Xapón, el Wii Zapper vendióse xunto col xuegu Resident Evil: Umbrella Chronicles.
En xunetu de 2007 na E3 foi presentáu'l Wii Balance Board, un accesoriu qu'ayuda a la xente faer exerciciu como aerobics, yoga y estiramientu de músculos. L'equipu vien acompañáu col so respeutivu software conocíu como Wii Fit. Wii Balance Board ye unu de los accesorios de mayor ésitu de la consola; dende'l so estrenu, vendiéronse más d'un millón d'unidaes nos trés primeros meses n'Europa, América del Norte y Xapón.
N'avientu de 2009 presentóse Cyberbike, la primer bicicleta estática pa poder utilizar como accesoriu d'una consola. Cyberbike ye'l nome que recibe la bicicleta y apúrrese con un xuegu llamáu Ecu-citizen que consiste en llimpiar el mundu cruciándolo pel aire con una bicicleta voladora a manera d'helicópteru.
Cuestiones téuniques
Col llanzamientu de los discos ópticos de doble capa de Wii, Nintendo of America declaró que delles consoles pueden tener dificultaes pa lleer software d'alta densidá por cuenta de la suciedá de les lentes láser. Nintendo ufierta un arreglu gratuitu pa los propietarios que sufran esti problema.
El Wii Remote de la mesma puede presentar problemes pa ser detectáu pola barra de sensores, que soluciónase per mediu d'un reaxuste de la so configuración y la so posterior sincronización. Nel sitiu web de Nintendo apúrrense instrucciones pa solucionar esti problema, según otros similares.
Achun
Achun ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Wii
Cuestiones téuniques
Coles mesmes, la Wii tuvo, a lo llargo de la so historia, una serie d'aplicaciones que podríen llegar a estropiar la consola tales como l'aplicación de Facebook que terminó per esaniciar se yá que se corría gran riesgu de "Brick". Como eses aplicaciones otres tales como Twitter, Formspring, Yahoo, Youtube (al igual que na so versión de la Canal Internet)
Cuestiones llegales
Interlink Electronics presentó una demanda contra Nintendo pola violación d'una de les sos patentes na que se describíen ciertes funciones del Control Remotu Wii, alegando «perda de derechos d'autor, amenorgamientu de ventes y/o perda de beneficios de resultes de les actividaes ilícites» de Nintendo. De la mesma, la firma d'abogaos Green Welling LLP realizó otra demanda d'aición popular poles correes defectuoses pa la muñeca producíes por Nintendo. Meses antes del llanzamientu de Wii, Lonestar Inventions, empresa aniciada en Texas, fixo otra demanda por copiar el diseñu d'unu de los sos condensadores y usalo na so consola.