cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alto alemán mediu
Fonoloxía
L'alemán mediu tenía un sistema fonolóxicu similar al del alemán modernu, anque paez dellos fonemes vocálicos, diptongos y consonantes que sumieron n'alemán modernu. L'inventariu vocálicu ye'l siguiente: ! rowspan="3" | ! colspan="4" | vocal anterior ! rowspan="2" colspan="2" | vocal central ! rowspan="2" colspan="2" | vocal posterior ! colspan="2" | non arrondada ! colspan="2" | arrondada ! curtiu ! llarga ! curtiu ! llarga ! curtiu ! llarga ! curtiu ! llarga ! zarrada ! semicerrada ! semiabierta ! abierta
Morfoloxía
alemán mendio los nomes estremar en dos grandes clases, según si'l raigañu acaba orixinalmente en vocal o consonante. Los nomes que la so raigañu acaba en vocal siguen la llamada declinación fuerte, ente que los acabdos en -n siguen de la declinación débil. N'alemán mediu les vocales finales del altu alemán antiguu debilitar en y /ə/ o desaprecen, por eso términos que siguen la declinación fuerte paecen tener un raigañu acabáu en consonante. De siguío dase la declinación de dellos nomes masculinos: ! rowspan=2|Númberu !! rowspan=2|casu !colspan=7|Declinación fuerte || rowspan=2|Declinación débil ! colspan=3|tipu I !! tipu II !! tipu III !! colspan=2|tipu IV ! rowspan=4|singular || Nominativu ! Acusativu ! Xenitivu ! Dativu ! rowspan=2|plural || Nominativu / Acusativu / Xenitivu ! Dativu onde tac 'día' (> Tag), kil 'cálamo', sē 'mar, llagu' (> See), hirte 'pastor' (> Hirt), gast 'estranxeru' (> Gast), vater 'padre' (> Vater), man 'home' (> Mann), bote 'mensaxeru' (> Bote).
La declinación de los nomes neutros ye similar a la de los masculinos, namái que nellos siempres, la forma d'acusativu y nominativu coinciden (esto ye xeneral nos neutros de les llingües indoeuropees): ! rowspan=2|Númberu !! rowspan=2|casu !colspan=5|Declinación fuerte || rowspan=2|Declinación débil ! colspan=4|tipu I !! tipu II ! rowspan=3|singular || Nominativu/ Acusativu ! Xenitivu ! Dativu ! rowspan=3|plural || Nominativu / Acusativu ! Xenitivu ! Dativu onde word 'pallabra' (> Wort), venster 'ventana' (> Fenster), künne 'pariente', knie rodía (> Knie), lamp 'corderu' (> Lamm), hërze 'corazón' (> Herz).
Cambeos fonolóxicos
Los cambeos nel sistema fonolóxicu qu'asocedieron n'ente l'estáu del antiguu altu alemán (AAA.) del altu alemán mediu, nun fueron tan numberosos como los asocedíos ente'l protoxermánicu y l'altu alemán antiguu. Anque'l sistema fonolóxicu del altu alemán mediu (AAM.) ta muncho más cercanu al sistema fonolóxicu del alemán modernu que del antiguu, y los testos de la baxa edá media non traducíos son entendíos con dificultá polos falantes modernos. Dalgunos de los cambeos importantes socedíos nel sistema vocálicu n'alto alemán mediu son:
Cambeos na gramática
Ente los sieglos X y XII producieron un importante númberu de cambeos na llingua alemana, esa transición estrema l'estadiu conocíu como altu alemán antiguu y l'altu alemán mediu. Los cambeos morfolóxicos nel sistema reflexáu n'alemán mediu dependieron en gran midida de cambeos fonolóxicos. D'importancia crucial equí foi'l debilitamientu de les vocales átones nes sílabes finales de vocal schwa ([ə]).
Esti cambéu dio llugar a cambeos dramáticos na declinación de los sustantivos. Lo que primeramente fueren formes distintes, estremaes pola vocal átona, pasaron a ser formes homófones. Como exemplu d'esto, la declinación de la pallabra bote (del antiguu altu alemán boto) rexistró los siguientes cambeos:
Esto ye, pasóse de 6 formes distintives a namái 2, polo que'l casu gramatical pasó a reconocese na so mayor parte del contestu non de la forma exacta de la pallabra.
GNOME
GNOME (GNU Network Object Model Environment) ye un entornu d'escritoriu pa sistemes operativos de tipu Unix baxo teunoloxía X Window. Forma parte oficial del proyeutu GNU. Nació como una alternativa a KDE.
Anguaño alcuéntrase disponible en 48 llingües na so cabera versión. La versión en llingua asturiana distribúise xunto con delles ditribuciones GNU/Linux
Historia
El proyeutu GNOME surdió n'agostu de 1997 como proyeutu lideráu polos mexicanos Miguel de Icaza y Federico Mena pa criar un entornu d'escritorio llibre ensembre, pa sistemes operativos llibres, n'especial pa GNU/Linux. Dende l'entamu, l'oxetivu cimeru de GNOME foi fornir un conxuntu d'aplicaciones amigables y un escritoriu cenciellu d'usar. GNOME tamién ye una pallabra del idioma inglés que significa nomu, duende.
El Proyeutu GNOME pon un gran enfotu na cenciellera, usabilidá y en facer que les cosas funcionen. Otros oxetivos del proyeutu son:
Aplicaciones
L'escritoriu GNOME tien munches aplicaciones qu'utilicen la so biblioteca GTK+:
Kodai Sakamoto
Kodai Sakamoto (坂本 広大, ) ye un futbolista xaponés.
Universidá de Columbia
La Universidá de Columbia na Ciudá de Nueva York (n'inglés, Columbia University in the City of New York), comúnmente conocida como la Universidá de Columbia, ye una universidá privada d'Estaos Xuníos allugada nel Altu Manhattan, Nueva York. Anguaño ye considerada como una de les universidaes mas prestixoses del mundu.
Ye unu de los miembros de la Ivy League. Ye la institución d'educación cimera más antigua del estáu de Nueva York, la quinta más antigua d'Estaos Xuníos, y unu de los nueve colexos coloniales fundaos antes de la Revolución Americana. Na actualidá la Universidá de Columbia opera nel estranxeru colos Centros Globales de Columbia con sedes en Amán, Beixín, Istambul, París, Bombay, Rio de Janeiro, Santiago de Chile y Nairobi.
Al igual que Harvard y Stanford, Columbia ye una de les universidaes mas selectives de los Estaos Xuníos, con un porcentaxe añal d'almisión del 6%. Columbia alministra añalmente'l Premiu Pulitzer. Cuenta con 96 premiu Nobel y, a partir de 2011, tenía más alumnos ganadores del Premiu Nobel que cualesquier otra institución académica nel mundu. La universidá ye unu de los catorce miembros fundadores de l'Asociación d'Universidaes Americanes y foi la primer escuela nos Estaos Xuníos en conceder el títulu de médicu. Los alumnos notables de la universidá inclúin nueve xueces de la Corte Suprema de los Estaos Xuníos, 20 multimillonarios vivos; 26 ganadores de los Premiu Óscar; y 29 Xefe d'Estáu, ente ellos trés Presidentes de los Estaos Xuníos.
Colexu del rei (1754-1784)
Los discutinios sobre la fundación d'un colexu na Provincia de Nueva York empezó yá en 1704, cuando'l coronel Lewis Morris escribió a la Sociedá pal Espardimientu del Evanxeliu nel estranxeru, el brazu misioneru de la Ilesia d'Inglaterra, pa persuadir a la sociedá que la Ciudá de Nueva York yera una comunidá ideal pa establecer una universidá; Sicasí, nun foi hasta la fundación de la Universidá de Princeton nel ríu Hudson, en Nueva Jersey lo que fizo a la Ciudá de Nueva York considerar seriamente la fundación d'una universidá. En 1746 aprobóse una llei pola asamblea xeneral de Nueva York pa recaldar fondos pa la fundación d'una nueva universidá. En 1751, l'Asamblea nomó una comisión de diez residentes de Nueva York, siete de los cualos yeren miembros de la Ilesia d'Inglaterra, pa dirixir los fondos acumulaos pola llotería del estáu escontra la fundación d'una universidá.
En xunetu de 1754, Samuel Johnson entamó les primeres clases nuna nueva escuela allegante a la Ilesia de la Trinidá, allugada no que güei ye baxu Broadway en Manhattan. Hubo ocho estudiantes de la clase. Nel Colexu del Rei, los futuros líderes de la sociedá colonial podíen recibir una educación diseñada pa "ampliar la mente, ameyorar la comprensión, apolazar tol home, y capacitalos pa sofitar a los personaxes más brillosos de toles estaciones elevaes na vida". Una manifestación temprana de los oxetivos de la institución foi l'establecimientu en 1767 de la primer escuela de medicina d'Estaos Xuníos a conceder el títulu de médicu.
La revolución americana traxo la crecedera de la universidá al so fin, lo qu'obligó a la suspensión de la enseñanza en 1776, que duró ocho años. Sicasí, la institución siguió exerciendo una influencia significativa na vida americana al traviés de les persones venceyaes con él. Ente los primeres estudiantes y alministradores de la escuela del rei yeren John Jay, el primer presidente del Tribunal Supremu de los Estaos Xuníos, Alexander Hamilton, el primer secretariu de l'Ayalga, Gouverneur Morris, l'autor de la versión final de la Constitución d'EE.XX., y Robert R. Livingston, un miembru del comité de cinco homes que redactó la Declaración d'Independencia.
Columbia College (1784-1896)
Dempués de la Revolución, la universidá pasó a ser cargu del estáu de Nueva York col fin de restaurar la so vitalidá. L'Asamblea Llexislativa alcordó asistir a la universidá, y el 1 de mayu de 1784, aprobóse una Llei pa la concesión de ciertos privilexos a la universidá hasta agora llamáu Colexu del Rei. Dicha llei crea un Conseyu de Rexentes pa supervisar la reanimación del Colexu del Rei, y, nun esfuerciu pa demostrar el so sofitu a la nueva República, l'Asamblea Llexislativa establez que "el Colexu de la Ciudá de Nueva York, hasta agora llamáu Colexu del Rei, va llamase y va conocer d'equí d'equí p'arriba pol nome de Universidá de Columbia. Los rexentes, finalmente diéronse cuenta de la defectuosa constitución de la universidá en febreru de 1787 y designaron un comité de revisión, dirixíu por John Jay y Alexander Hamilton. N'abril d'esi mesmu añu, aprobóse un nuevu estatutu pa la universidá, inda n'usu anguaño, que da'l poder a una xunta privada de 24 Síndicos.
En 1857, el Colexu treslladar de Park Place, cerca del actual sitiu del conceyu, a la 49th Street y Madison Avenue, onde permaneció mientres los siguientes cuarenta años. Mientres la última metá del sieglu XIX, Columbia asume rápido la forma d'una universidá moderna. La Escuela de Derechu de Columbia foi fundada en 1858. La primer escuela de minería del país, un precursor de l'actual Fundación y Escuela d'Inxeniería y Ciencies Aplicaes, establecer en 1864 y foi gallardoniada col primer Columbia Ph.D. nel añu 1875.
Cuando Seth Low llegó a la presidencia de Columbia en 1890, promovió enérxicamente l'ideal de la universidá pa la universidá, l'allugamientu de la federación estazada de les escueles autónomes y competir so una alministración central que fizo fincapié na cooperación y los recursos compartíos. El Barnard College de la muyer convirtiérase nuna afiliada de Columbia en 1889, la escuela de medicina tuvo so la égida de la Universidá en 1891, siguíu pol Colexu de Profesores en 1893. Nesti momentu, les inversiones de la universidá de Nueva York de bienes raíz convertir na principal fonte d'ingresu estable pa la escuela, debíu principalmente a la rápida espansión de la población na ciudá. El desenvolvimientu de les facultaes de posgráu en ciencia política, filosofía y la ciencia pura de Columbia establecer como unu de los primeros centros de la nación pa la educación de posgráu. En 1896, los fideicomisarios autorizaron oficialmente l'usu d'otru nome nuevu, la Universidá de Columbia, y anguaño la institución ye conocida oficialmente como la Universidá de Columbia na ciudá de Nueva York
Universidá de Columbia (1896-presente)
Mientres la presidencia de Nicholas Murray Butler (1902-1945), Columbia surdió como un centru nacional d'excelencia pa la innovación educativa y el llogru académicu. La Escuela de Periodismu foi establecida por legáu de Joseph Pulitzer en 1912.
L'estudiu de les ciencies floriaron xunto coles artes lliberales. Franz Boes fundó la moderna ciencia de l'antropoloxía nes primeres décades del sieglu XX, como Thomas Hunt Morgan marcó l'aldu de la xenética moderna. En 1928, el Centru Médicu Presbiterianu de Columbia, el primer centru d'esti tipu en combinar la enseñanza, la investigación y l'atención al paciente, abrióse oficialmente como un proyeutu conxuntu ente la Facultá de Medicina y l'Hospital Presbiterianu.
La investigación sobre l'átomu polos profesores John R. Dunning, II Rabi, Enrico Fermi y Polykarp Kusch asitia'l departamentu de Física de Columbia nel centru d'atención internacional na década de 1940, tres la construcción de la primer pila nuclear pa empecipiar lo que se convirtió nel Proyeutu Manhattan. En 1947, pa satisfaer les necesidaes de los soldaos que tornaben de la Segunda Guerra Mundial, una estensión de la Universidá foi reorganizada como una escuela de grau de la universidá y foi designada a la Escuela d'Estudios Xenerales de la Universidá de Columbia.
Deportes
Columbia compite na conferencia Ivy League de la División I de la NCAA.
Tupin-et-Semons
Tupin-et-Semons ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Sultanatu de Darfur
El Sultanatu de Darfur foi un sultanatu del valle del Nilu, asitiáu nel actual Sudán. Perduró como sultanatu independiente dende la so fundación en 1603 hasta que foi anexonáu per Exiptu'l 24 d'ochobre de 1874.
Islam y Prosperidá
Los Tunjur introducieron l'Islam en Darfur al traviés de la so esperiencia nel mundu Musulmán. El sultán Ahmed Bukr (1682-1722), fizo que l'Islam fuera la relixón del estáu, y aumentó la prosperidá del sultanatu, fomentando la inmigración de Bornos y Bagirmis. Mientres el so reináu, el sultanatu estender al este del Nilo y les veres d'Atbara.
Guerra Civil (1722-1786)
La muerte del sultán Bukr foi la causa d'un llargu conflictu sobre la socesión. Nel so llechu de muerte, Bukr afirmó que cada unu de los sos fíos tenía de ser sultán. Una vegada nel tronu, unu de los herederos punxo al so fíu como socesor, lo que condució a una intermitente guerra civil que duró hasta 1786.Por culpa d'estes divisiones, Darfur foi menguando n'importancia.
Conquista
Darfur foi reconquistada pol Imperiu Británicu, el so últimu sultán, Ali Dinar, foi asesináu polos británicu en 1916, yá que Ali Dinar dio'l so sofitu al Imperiu Otomanu mientres la Primer Guerra Mundial. Cuando los británicos enterar d'esto, empecipiaron la Espedición Anglu-Exipcia en Darfur.
Val d'Oingt
Val d'Oingt ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Microtus duodecimcostatus
La ye una especie de royedor miomorfu de la familia Cricetidae.
Taxonomía
Enantes integrábase, xunto con otres especies del xéneru Microtus, nel xéneru Pitymys (consideráu anguaño como subxéneru). Esta distinción basar en razones bioxeográfiques, al evolucionar a partir d'especies qu'ocupaben árees meridionales d'Eurasia y América del Norte, mientres el restu de les especies de Microtus tienen un orixe más boreal.
Carauterístiques
Ye un arvicolino de pequeñu tamañu, anque daqué más robezu que'l topín lusitanu (Microtus lusitanicus). Tien habitos soterraños, que se faen patentes, nel amenorgamientu de los güeyos, les oreyes y na presencia de pelos curtios y flexibles. La pelame ye d'un tonu pardu amarellentáu, anque varia según l'área de distribución, ye carauterísticu d'esta especie l'apaición nos lladrales d'una banda ocre bien marcada que fai evidente la separación ente l'envés y el banduyu.
Distribución
Ye una especie típicamente ibérica, anque tamién apaez n'árees del sureste de Francia. Ocupa la mayor parte de la Península, sacante la porción noroccidental, gran parte de la Cornisa Cantábrica y delles árees del Pirinéu Oriental. La so distribución y la de Microtus lusitanicus asolapar nuna amplia banda dende Zamora hasta'l norte de Navarra.
Hábitat
Anque nun esperimenta esplosiones demografícas periódiques, puede algamar densidaes bien altes en condiciones favorables.
Depredación
Los sos vezos soterraños constitúin una estratexa defensiva abondo eficaz, anque ye una de les preses más habituales de la curuxa común (Tyto alba), que prinda sobremanera exemplares xuveniles y subadultos en dispersión.
Microtus epiroticus
Distribución y hábitat
Microtus epiroticus vive principalmente en praos y redolaes agrícoles, nun área llendada pel centru de Finlandia al norte y pela península de los Balcanes al sur.
Yuki Ikeya
Yuki Ikeya (池谷 友喜, ) ye un futbolista xaponés.
NGC 391
Foi afayada'l 8 de xineru de 1853 pol astrónomu George Phillips Bond.
Principáu de Moscú
El  Gran Principáu de Moscú (en rusu: Княжество Московское: Kniázhestvo Moskóvskoye), Gran Ducáu de Moscú (en rusu: Великое Княжество Московское: Velíkoye Kniázhestvo Moskóvskoye) o Moscovia (en rusu: Московия: Moskovia) ye'l nome del estáu rusu qu'esistió dende'l sieglu XIII hasta'l XVI. El Gran Principáu de Moscú, como lo conoz nos documentos rusos, formar nos territorios septentrionales del primer estáu eslavu oriental llamáu Rus de Kiev y foi'l predecesor del Zarato Rusu (en rusu: Русское Царство, Rússkoye Tsarstvo), que foi asocedíu pol Imperiu rusu.
Establecimientu del Principáu de Moscú
thumb|left|Iván I Danílovich Kalitá. Cuando'l Imperiu mongol invadió les tierres de la Rus de Kiev, Moscú yera un pequeñu pueblu del Principáu de Vladímir-Súzdal. Anque los mongoles quemaron Moscú nel iviernu de 1238, la llocalización forestal del remotu pueblu ufiertó cierta seguridá de la ocupación mongola, y un gran númberu de ríos ufiertáron-y accesu a los trés mares, el Bálticu, el Negru y el Caspiu.
Más importante entá pa la formación del estáu moscovita, foi'l so gobiernu de príncipes ambiciosos, determinaos y afortunaos. El primer príncipe moscovita foi, Daniil Aleksándrovich (reináu ente 1283 y 1303), qu'aseguró'l principáu pa la so familia, los Rúrikovich. El so fíu, Iván I de Rusia (reináu ente 1325 y 1340), llamáu Iván Kalitá (Iván la Bolsa de dineru), llogró'l títulu de Gran Príncipe de Vladímir de los líderes mongoles. Él cooperó estrechamente colos mongoles, recaldando tributos d'otros principaos nos que s'estazó la Rus de Kiev. Esta rellación valió-y ascendencia rexonal, particularmente sobre'l principal rival de Moscú, Tver.
En 1325 Iván I treslladó al metropolita Pedro de Kiev dende Vladímir a Moscú. Primeramente, en 1299, el metropolita Máximu de Kiev treslladárase de Kiev a Vladímir. Dambos ostentaron el títulu de metropolitanos de Kiev y toa Rus (митрополит Киевский и всея Руси).
Valsonne
Valsonne ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Colosu de Rodes
El colosu de Rodes yera una gran estatua del dios griegu Helios, realizada pol escultor Cares de Lindos na islla de Rodas (Grecia) en 292 e.C. y destruyida por un terremotu en 226 e.C.  Ye considerada una de les Siete maravíes del mundu antiguu.
Tolo que se conoz sobre esta estatua débese a les noticies que dexaron los escritores antiguos Pliniu'l Vieyu, Polibiu y Estrabón, y a les cróniques bizantines de Constantín VII Porfiroxéneta, Miguel el Siriu y Filón.
La base, de mármol blanco, midía 40 coldos (15 metros). Pesaría unes 70 tonelaes.
En comparanza, la Estatua de la Llibertá ―allugada en Nueva York― mide 33 metros y tien una base de 48 metros, anque foi construyida más de 2000 años más tarde.
Historia
Nel añu 305 e.C., Rodas, que nes lluches de los diádocos alliniárase con Ptolomeo I, foi invadida por un poderosu exércitu empobináu por Demetrio Poliorcetes, fíu d'Antígono I Monóftalmos.
P'apoderase de la ciudá, Demetrio mandó a construyir delles torres d'asediu col fin d'asaltar les muralles. La primera d'estes torres foi montada en seis barcos. Esti primer intentu nun dio resultáu porque los barcos naufragaron nuna nube primero que la torre pudiera ser utilizada. Demetrio volvió intentalo con otra torre entá mayor construyida sobre la tierra. Esti tipu d'arma d'asediu yera denomada helépolis. Sicasí, los defensores rodios repelieron l'ataque anubriendo'l terrenal ante los murios por que la helépolis nun pudiera ser movida.
Nel añu 304 e.C. una flota unviada por Ptolomeo I, aliáu de Rodas, fixo fuxir precipitadamente a Demetrio, quien abandonó la mayor parte del so armamentu d'asediu. A pesar del so fracasu frente a los murios de Rodas, Demetrio llogró'l nomatu de Poliorcetes, "conquistador de ciudaes" polos sos ésitos militares. Los rodios vendieron por 300 talentos los equipos d'asediu abandonaos.
Pa celebrar la so victoria, los rodios decidieron que Cares de Llindos ―nativu de la isla, y discípulu del célebre Lisipo, quien esculpiera en Taranto una estatua de bronce de Zeus d'unos 22 metros d'altor― construyera una estatua xigantesca al dios Helios, proteutor de la ciudá. Preguntáron-y al escultor cuántu costaría una estatua de 50 pies (15 metros) d'altor; cuando los respondió, preguntáron-y cuántu costaría una estatua del doble d'altor. Él respondió que'l doble, y los rodios roblaron el contratu. Cares nun tuvo presente que al doblar l'altor, precisaría ocho veces más materiales. Esto llevar a la bancarrota y el suicidiu.
El colosu de Rodas foi termináu por Laques (tamién de l'aldega rodia de Llindos) nel 292 e.C.
Sesenta y seis años dempués de la so construcción, nel añu 226 e.C. un terremotu baltó la colosal obra. Los habitantes de Rodas decidieron dexala chada nel mesmu llugar pos un oráculu aseguró que'l valtamientu de la estatua foi voluntá de los dioses. Y asina quedaron los restos de la estatua mientres novecientos años aproximao, hasta que nel añu 654 los musulmanes apoderar del bronce como botín nuna de les sos incursiones. Un xudíu de Edesa mercó'l bronce y dixo precisar 900 camellos pa cargalo.
Llocalización
300px|thumb|Representación de la ciudá de Rodas na dómina, cola posible llocalización del Colosu. Mientres munchos años creyóse que la estatua fuera alzada con una pierna sofitada en cada parte del muelle de Rodas como apaez en delles imáxenes. Sicasí, nun paez que fuera realmente asina por dos razones: si fuera alzada ellí, fundiríase pol so propiu pesu. La otra razón ye que pa la so construcción tendríen que cerrar un muelle de gran importancia militar mientres dellos años, siendo vulnerables a ataques per mar. Otra hipótesis, publicada nun artículu de l'arqueóloga alemana Úrsula Vedder (2008) suxure que'l Colosu nun habría tao nel puertu, sinón que yera parte de l'Acrópolis de Rodas, sobre una llomba agora llamada monte Smith, con vistes a la zona portuaria. Tradicionalmente creíase que'l templu nel visu del monte Smith taba dedicáu a Apolo, pero ―acordies con Vedder― sería un santuariu d'Helios. Según Vedder, los sobredimensionados cimientos de piedra nel sitiu del templu, que la so función non conocer con exactitú, seríen la base de soporte del Colosu.
Proyeutos
Según l'alcalde de Rodas, Hatzis Hatziefthimiou, en 2008 encargar al artista alemán Gert Hof la reconstrucción de la obra por aciu una escultura lluminosa» d'aceru (que, como un homenaxe al pacifismu, va ser fundíu a partir d'armes de fueu recoyíes en tol mundu). Por cuenta de un error de traducción, un diariu español publicó que la estatua «nun va ser de bronce o piedra, sinón de lluz», pero en realidá'l términu inglés light sculpture referir a ‘escultura lluminosa (o llumínica)’, esto ye, una obra con artefautos lluminosos que la fadrán visible na nueche. La estatua va construyir nel muelle esterior del puertu. D'un valor inicial d'unos 100 millones d'euros, va midir ente 60 y 100 m (la orixinal midía pocu más de 30 m) y diverses organizaciones comerciales internacionales van ocupar de financiala. Según l'artista, el públicu va poder entrar físicamente na nueva escultura.
Otru proyeutu ye'l Colossus of Rhodes Project, con un equipu internacional nel que figuren los arquiteutos Ari A. Palla y Ombretta Iannone, l'arqueólogu Christos Giannas, la comercial Dionisis Mpotsas, los inxenieru Enrique Fernández Menéndez y Eral Dupi, y l'economista Matilda Palla. El so oxetivu ye construyir una estatua de 150 metros que sirva como reclamu turísticu ya impulse la economía de la isla.
Sociedá de Llingüística Aragonesa
La Sociedá de Llingüística Aragonesa o SLA (Societat de Lingüistica Aragonesa n'aragonés) ye una asociación que tien el so enfotu na promoción de la llingua aragonesa col desendolcu científicu en llingüística. Foi fundada nel 2004.
La SLA ellabora una codificación de l'aragonés que tien el nome de grafía SLA que ye un modelu estremáu de la grafía de Huesca que ye la fecha pol Consello d'a Fabla Aragonesa (CFA). La grafía SLA preocupase pola rellación de l'aragonés coles normes d'otres llingües romances, como'l catalán y el occitanu.
Les sos fueyes d'estudiu tien el nome De Lingva Aragonensi, cola voluntá de meyorar y crear un desendolcu de les publicaciones sobro l'aragonés.
El presidente de la SLA ye'l llingüista de Binéfar Xavier Tomás Arias.
Ramón González Peña
Ramón González Peña foi un sindicalista y políticu socialista.
Mineru na so mocedá, dexó l'actividá pa dedicase profesionalmente a la política. Foi secretariu xeneral de la Federación Nacional de Mineros y afiliáu al sindincatu socialista de la Unión Xeneral de Trabayadores, nel que llegó a ocupar dellos cargos.
En tola II República Española ocupa un escañu nes Cortes como diputáu socialista pola Provincia de Huelva, de la que foi gobernador al proclamase'l nuevu réxime. Torna más tarde p'Asturies, onde ocupa los cargos d'alcalde de Mieres y presidente de la Diputación Provincial d'Uviéu.
N'ochobre de 1934, participa como cabezaleru de la revolución que tien llugar n'Asturies (llegándo a ser consideráu l'auténticu "xeneralísimu" de la mesma). Participó nos preparativos de la revolución, tando presente nel fallíu desembarcu d'armes del "Turquesa". Tamién foi acusáu de participar nel robu de más de catorce millones de pesetes del Bancu d'España, n'Uviéu, un dineru que según él foi entregáu al Comité Revolucionariu. Una vez sofocada la revuelta pol exércitu, escuéndese n'Ablaña hasta avientu de 1934, cuando ye deteníu. Foi xulgáu en febreru de 1935, y condenáu a muerte, pero'l Gobiernu presidíu por Alejandro Lerroux conmúta-y la pena por cadena perpetua. Tres la victoria del Frente Popular nes eleiciones de 1936 ye puestu en llibertá y elixíu nuevamente diputáu.
Na Guerra Civil (1936-1939) foi nomáu Presidente de la Comisión Executiva del sindicatu socialista UXT, en sustitución de Largo Caballero y ocupa'l cargu de Ministru de Xusticia nel segundu gobiernu de Juan Negrín. Tres el final de la contienda fuxe a Francia y ellí actúa como vocal del SERE (Serviciu d'Emigración pa Republicanos Españoles) constituyíu en París en 1939, y que foi creáu por Negrín pa organizar l'exiliu de los republicanos. Depués marcha a Méxicu, y ellí foi espulsáu del PSOE por Indalecio Prieto que lu consideraba "filocomunista". Morrería na capital mexicana en 1952.
Smiljan
Smiljan ye principalmente conocíu por ser el llugar de nacencia de Nikola Tesla el 10 de xunetu de 1856, siendo naquel momentu parte del Imperiu austriacu.
Anguaño, la casa onde nació Tesla, xunto cola ilesia ortodoxa serbia y l'área que les arrodia, representen un complexu memorial con delles exhibiciones de los inventos de Tesla y un muséu onde s'amuesen detalles de la vida del inventor. Tamién hai una sala de congresos nun edificiu cercanu.
Willian Magrão
Willian Magrão ye un futbolista brasilanu.
Vaugneray
Vaugneray ye una comuña francesa del departamentu de Ródanu, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Segunda partición de Polonia
La segunda partición de la Mancomunidá Polacu-Lituana foi la segunda de trés particiones que punxo fin a la esistencia de la Mancomunidá Polacu-Lituana en 1795. La segunda partición asocedió de resultes de la Guerra en Defensa de la Constitución y la Confederación de Targowica de 1792 y llevóse a cabu pol Imperiu rusu y Reinu de Prusia. Foi ratificáu pol Parlamentu polacu (Dieta) en 1793.
Antecedentes
derecha|miniaturadeimagen|453x453px|Tratáu de partición de 1793. En 1790, nel frente políticu, la situación interna de Polonia deteriorárase poniendo al país en tal situación d'indefensión que se vio obligáu nuna alianza contra natura y mortal, en definitiva col so enemigu, Prusia. El Pactu Polacu-Prusianu de 1790 roblóse dando falses esperances de que la Mancomunidá Polacu-Lituana podría atopar a la fin un aliáu que lu protexería mientres empecipiaba les sos reformes internes. La Constitución de mayu de 1791 estableció en Polonia'l derechu a votu de la burguesía, afitó la separación de los trés poderes del Estáu, y esanició los abusos del Sejm.
Eses reformes favorecieron acciones agresives per parte de los sos vecinos, esmolecíos pol potencial de renacencia de la Mancomunidá Polacu-Lituana y l'introducción de reformes lliberales similares a les que taben siendo postulaes pola Francia revolucionaria dende 1789. Esistía'l riesgu que Polonia reactivara les sos fuerces y ello amenorgara la so dependencia respecto de Rusia; aquel día la creciente debilidá política y militar polaca amontara les ambiciones ruses d'exercer un total control sobro'l país. Al conocese les nueves normes instauraes en Polonia, Rusia alegó que dichu país fuera víctima del xacobinismu radical francés, que yá yera refugáu por casi tolos monarques absolutistes europeos. Aprovechando la guerra de la Primer Coalición contra Francia, les fuerces ruses invadieron a Polonia-Lituania en 1792.
Rusia invadió Polonia pa asegurar la derrota de les reformes de Polonia, col únicu oxetivu evidente d'otra partición (en tantu diba años que Polonia yera casi un protectoráu rusu), y vieron poca necesidá d'arrenunciar a amestase cachos de Polonia al pie de otros países. Federico Guillermo II de Prusia, sicasí, vio los acontecimientos como una oportunidá pa fortalecer el so país y amestase más territorios polacos. Federico esixó a Rusia que, en cuenta de abandonar a Polonia y en compensación a la participación militar prusiana na Primer Coalición contra la Francia revolucionaria (onde Prusia sufrió apocayá un gran derrota na batalla de Valmy), Prusia tienen de ser compensada con partes del territoriu polacu. Rusia llueu decidió aceptar la ufierta de Prusia para evitar un nuevu conflictu internacional y para ganar un aliáu nos sos planes contra Polonia.
Partición
El 23 de xineru de 1793, Prusia robló un tratáu con Rusia, d'alcuerdu en que les reformes de Polonia podríen ser revocaes y que dambos países reciben partes de territoriu de la Mancomunidá de Polonia-Lituania. Los militares rusos y prusianos tomaron el control de los territorios que reclamaron pocu dempués, coles tropes ruses yá presentes, y les tropes prusianes namás axuntaron la resistencia nominal. En 1793, los diputaos del Sejm de Grodno, la última Dieta de la Mancomunidá, na presencia de les fuerces ruses, acordies con la demandes territoriales de Rusia y Prusia. La Dieta de Grodno fíxose famosa non solo pol Sejm pasáu de la Mancomunidá, sinón porque los sos diputaos fueron sobornaos y coercionados polos soldaos rusos, mientres Rusia y Prusia queríen l'aprobación oficial, llegal de Polonia de les sos nueves demandes.
Rusia recibió los voivodatos de Minsk, Kiev, Bracław, Podolia y partes de los voivodatos de Vilna, Nowogródek, Brest Litovsk y el voivodato de Volinia (en total, 250 000 km²). Esto foi aceptáu pola Dieta de Grodno el 22 de xunetu. Rusia reorganizó los sos territorios recién adquiríos nes gubernias de Minsk, Podolia y Volinia. Coles mesmes, l'Imperiu rusu anexonó Ucrania de la Marxe Derecha ,que pasó a formar parte de la gubernia de Malorrósiya o "Pequeña Rusia".
Prusia recibió les ciudaes de Gdańsk (Danzig) y Toruń (Thorn), según los voivodatos de Gniezno, Poznań, Sieradz, Kalisz, Płock, Brześć Kujawski, Inowrocław, Dobrzyń y partes de los voivodatos de Cracovia, Rawa y de Mazovia (en total, 58 000 km²). Esto foi aceptáu pola Dieta de Grodno el 25 de setiembre. Prusia entamó los sos territorios recién adquiríos en Prusia del Sur.
Después de la segunda partición, la Mancomunidad perdió cerca de 308 000 km², siendo reducida a 217 000 km². Perdió cerca de 2 millones de habitantes, sólo quedándose alrededor de 3,4 millones de habitantes en la Mancomunidad, lo que representa un tercio de la población anterior a la primera partición de Polonia (1772), que se estimaba casi en 14 millones.
Consecuencies
Los confederaos de Targowica, que nun esperaben otra partición, y el rei, Estanislao Augusto Poniatowski, quien se xunió a ellos casi a la fin, perdieron enforma prestíu y sofitu. Los reformistes, per otru llau, consiguen un mayor sofitu, y en 1794 entamó la Insurrección de Kościuszko. El llevantamientu foi finalmente derrotáu, lo que da como resultáu la Tercer partición de Polonia.
Temporada 1958 de Fórmula 1
La Temporada 1958 de Fórmula 1 foi la 8ª del Campeonatu Mundial de Pilotos de la FIA. Apostar ente'l 19 de xineru y el 19 d'ochobre. El campeonatu consistió en 11 carreres, 10 de Fórmula 1 más Indianapolis 500, apostada so les regles de l'AAA. Mike Hawthorn llogró'l títulu de pilotos. De manera paralela al Campeonatu de Pilotos, apostar por primer vegada'l Campeonatu Mundial de Constructores de Fórmula 1, que ganó la escudería británica Vanwall.
== Sumariu axudicáronse puntos a los cinco primeros llugares (8, 6, 4, 3, 2). Un puntu pola vuelta más rápida. Pa la cuenta final del campeonatu namái se cuntaron los seis meyores resultancies de nueve posibles. Nesta temporada estrenó'l campeonatu de constructores.
Escuderíes
Nesti campeonatu de Fórmula 1 participaron 16 equipos:
Campeonatu de pilotos
Señálense los puntos que cuntaron pal campeonatu y ente paréntesis amiéstense los puntos llograos en carreres fora del calendariu.
NGC 392
Foi afayada'l 12 de setiembre de 1784 pol astrónomu William Herschel.
KDE
KDE (AFI: ) tcc (K Desktop Environment o Entornu d'Escritoriu K), ye un entornu d'escritoriu ya infraestructura de desendolcu pa sistemes Unix/Linux.
D'acordies cola so páxina web, ''«KDE ye un entornu d'Escritoriu contemporaneu pa estaciones de trabayu Unix. KDE llena la necesidá d'un escritoriu amigable pa estaciones de trabayu Unix, asemeyaes a los escritorios de Mac OS o Windows»''.
La «K», orixinariamente, representaba la pallabra «Kool», pero'l so significáu foi abandonáu más sero. Anguaño significa cenciellamente «K», la lletra inmediatamente anterior a la «L» (inicial de Linux) nel alfabetu.
Phrygilus punensis
Phrygilus punensis, o yal peruanu, tamién llamáu fringilo peruanu o gorrión
Descripción
Mide de 15,5 a 16 cm; con pesos de 35,9 a 38,5 g. El machu tien l'iris castañu; picu córneo; pates color carne. Cabeza y pescuezu gris celeste escuru. Envés y ventral de base mariella, con tonos naranxa-opacu nel envés y allimonaos nel banduyu. Nales y cola como'l capuchón pero más claru. Abdome ablancazáu.
La fema tien menos celeste y más gris, ente que les partes marielles son más castañu-pálides, con tonos verdosos nel envés.
Hábitat y costumes
Esta especie aliméntase de granes y artrópodos, mayormente nel suelu. Facer solu o en pareya; forma pequeñes bandaes en dómina non reproductiva, les que pueden entemecese con otres especies.
Habita en fasteres d'árees andines y puneñas, ente roques, camperes altes y arbustos, en quebraes y especialmente en montes de queñoa, siempres por sobre los 2500 msnm. Tamién puede vivir n'árees verdes de poblaos, según ambientes rurales, en derredor de zones agrícoles. Nel iviernu austral (la estación seca) suel baxar a altitúes más baxes. Nun ye una especie amenazada. Ye común a moderadamente común en tola so área de distribución.
Taxonomía
Esta especie foi orixinalmente descrita nel añu 1887 pol ornitólogu d'Estaos Xuníos Robert Ridgway.
«cuenca del llagu Titicaca en Perú y Bolivia».
Esti taxón taría estrechamente rellacionáu a Phrygilus atriceps, y foi suxuríu que sería namái una subespecie de la postrera,  magar la especie que externamente ye más similar ye Phrygilus gayi, anque la distribución de P. atriceps interponer ente dambes. Formaría una superespecie colos otros yales "encapuchaos" (P. atriceps, P. gayi y P. patagonicus), grupu'l cual, según resultancies d'analises moleculares, taría rellacionáu al xéneru Sicalis, en cuenta de les otres especies de Phrygilus'' non encapuchaos.
Esta especie ta subdividida en dos subespecies:
Vaulx-en-Velin
Vaulx-en-Velin ye una comuña francesa de la Metrópolis de Lyon, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Historia de Cuba
Cuba independizar d'España dempués de la derrota d'esta postrera na Guerra d'España y Estaos Xuníos. Como resultancia, la islla pasó a ser controlada por Estaos Xuníos, que tres una intervención militar, da-y la forma d'una República, anque nos fechos siguiera dependiendo d'aquel país hasta la Revolución cubana.
Migraciones prehispániques escontra Cuba
El rexistru arqueolóxicu suxure que Cuba se pobló por aciu diverses migraciones procedentes de tantu de Norteamérica, como de Suramérica, arqueológicamente atestiguáronse les siguientes migraciones: pertenecía al periodu o cultura de la concha; el so artefautu carauterísticu yera la gubia, el so craniu ensin deformar, grande con 1382 c.c. de capacidá, Lipsi-Subbraquicéfalo. Foi nomáu polos sabios del Grupu Guamá, "Home de Cosculluela". Vivió en tola isla, pero nel momentu del descubrimientu amenorgara notablemente y abellugárase na parte occidental de Cuba, actual provincia de Pinar de Rio y en dellos cayos na mariña sur de la isla. Nun se conoz con exactitú la so procedencia. En tiempu siguió-y el "Siboney", el verdaderu cubanu. Pertenecía al periodu segundu o cultura de la piedra. Los sos preseos carauterísticos yeren la gubia, bola y daga. Los sos asientos típicos fueron: Picu Tuertu del Naranxal, Cayo Redondo y Soroa. El so craniu pequeñu ensin deformar, 1165 c.c., Mesosubbraquicéfalo foi denomináu Home de Montané. Habitó en tola islla y cuando asocede'l descubrimientu fuera sojuzgado pol Taíno que foi'l postreru y más adelantráu de los indíxenes. Pertenecía al periodu terceru o cultura de folla o alfarería; los sos preseos carauterísticos fueron los hachos petaloides y les vasíes de folla. Los sos llugares típicos: Baracoa, Banes, Morón y Cienfuegos. El so craniu tenía deformación tubular oblicua, y un permediu de 1435 c.c. de capacidá cranial (según Broca la capacidá media del craniu de la raza xermánica nel sieglu XIX yera de 1534 c.c., la de la negra 1371 y la de l'australiana 1228). El siboney yera d'orixe arahuaco procedentes d'América del Sur, los sos llinguaxes yeren bien paecíos y con raigaños asemeyaos.
Llegada de Colón
thumb|250px|Retruques de les carabeles de Colón. Mientres el primer viaxe de Cristóbal Colón, la primer islla visitada y conocida polos nativos como Guanahani foi bautizada col nome de San Salvador, la segunda col nome de "Santa María de la Concepción" (Rum Cay), la tercera bautizar "Fernandina" (Isla Long) n'honor a Fernandu II d'Aragón pol so gran tamañu, y a la islla llamada "Samaet" polos nativos bautizar como "Isabela" ( Crooked Island) n'honor a Sabela I de Castiella. Ye nesta última isla'l 21 d'ochobre de 1492 onde Colón escucha falar a los nativos de la islla llamada "Colba" (Cuba) y de "Bohio" (La Española). Colón entusiasmóse, pos taba convencíu de que Colba yera Cipango, inclusive portaba cartes de los Reis Católicos dirixíes al Gran Khan, pos l'oxetivu del viaxe yera precisamente viaxar a les tierres d'oriente en busca de perlles y oru.
Acompañáu de diez nativos de Guanahani, el miércoles 24 d'ochobre partió de la islla Isabela en busca de Cuba, dempués de cruciar unos bancos de sable (Ragged Island) na tarde lluviosa del sábadu 27 d'ochobre de 1492 columbraron la isla. A otru día navegaron per un ríu descritu como "bien formosu y ensin peligru de baxes nin otros inconvenientes, con una boca de doce braces y bien ancha pa barloventear", dixo l'almirante:
Baxaron a tierra y atoparon dos cases que creyeron de pescadores de llagostes, poles redes de filo de palma, cordeles y anzuelos según apareyos de pesca. Créese que'l llugar ye anguaño la badea Bariay, a la cual Colón bautizó como'l "ríu y puertu de San Salvador", saleando escontra'l poniente atopó un pequeñu ríu al que bautizó col nome de "ríu de la Lluna", pocu dempués unu más grande al que bautizó como'l "ríu de los Mares" (puertu de Gibara, Bartolomé de las Casas identificar como Baracoa), onde Colón detener por dos selmanes calteniendo contautu colos nativos. El capitán de la Pinta comunicándose colos nativos entendió que Cuba yera una ciudá en tierra firme, y que al norte había un rei que tenía guerra col Gran Khan, pero lo que realmente intentaben comunicar los nativos yera que al norte esistía una provincia llamada "Cubanacán".
Colón bautizó a la islla col nome de "Juana" n'honor a Juan d'Aragón quién entá vivía y yera l'herederu a la corona de los Reis Católicos patrocinadores del viaxe. Frecuentemente piénsase que foi bautizada n'honor a Xuana I de Castiella, lo que ye un error, pos ésta namái foi darréu la heredera del tronu tres les muertes del príncipe Juan (4 d'ochobre de 1497) y de la so hermana mayor Isabel d'Aragón (23 d'agostu de 1498).
El so insularidad foi probada depués d'un bojeo lleváu a cabu ente 1509 y 1510 por Sebastián de Ocampo.
Años más tarde, el nome de "Fernandina" foi treslladáu a la islla de Cuba pol so gran tamañu en comparanza a la islla Long, tamién se-y pretendió asignar el nome de "Santiago" pela ciudá que fundó Diego Velázquez de Cuéllar en 1515. Sicasí la islla siempres foi referida col nome de "Cuba", yá seya por "Cubanacán" ó por una derivación de "Colba".
Periodu colonial
thumb|230px|Puertu de [[Santiago de Cuba|Santiago en Cuba.]] Casi dos décades dempués del primer viaxe de Colón empecípiase la conquista de la islla per España, como parte del procesu d'ocupación que s'irradiaba escontra diverses tierres del Caribe. A Diego Velázquez, unu de los colonos más ricos de La Española, encargar sojuzgar el territoriu cubanu, que s'empecipió en 1510 con una enllargada operación de reconocencia y conquista, llarada de cruentos incidentes. Sollertaos alrodiu de les tropelías cometíes polos españoles nes islles vecines, los aboríxenes de la rexón oriental de Cuba aguantaron la invasión hispana, dirixíos por Yahatuey o Hatuey, un cacique fuxitivu de La Española, quien finalmente foi prindáu y quemáu vivu como escarmientu.
Cola fundación de La nuesa Señora de l'Asunción de Baracoa en 1512, los españoles entamaron l'establecimientu de siete villes coles mires de controlar el territoriu conquistáu - San Salvador de Bayamo (1513), la Santísima Trinidad, Santa María del Puertu Príncipe (Camagüey) y Sancti Spíritus (1514), San Cristóbal de l'Habana (1515)- hasta concluyir con Santiago de Cuba (1515), designada sede del gobiernu. Dende estos asentamientos, que na so mayoría camudaron el so primitivu allugamientu, empecipiaron los conquistadores la esplotación de los recursos de la isla.
Per aquellos díes la industria fundamental nel territoriu llindar a una fallida busca d'oru, la ganadería y una incipiente agricultura.
L'actividá económica sofitar nel trabayu de los indíxenes, apurríos a los colonos pola Corona por aciu el sistema de "encomiendes", una especie de concesión personal, revocable y non transmisible, por aciu el cual el colonu comprometer a vistir, alimentar y cristianizar al aborixe a cambéu del derechu de faelo trabayar nel so beneficiu. El renglón económicu dominante nestos primeros años de la colonia foi la minería, específicamente la estraición d'oru, actividá na cual emplegar indios encamentaos según dellos esclavos negros que s'integraron dende bien ceo al conglomeráu étnicu que sieglos dempués constituyiría'l pueblu cubanu.
El rápidu escosamientu de los llavaderos d'oru y el drásticu amenorgamientu de la población incluyíos los españoles, apuntaos en gran númberu nes socesives espediciones pa la conquista del continente- convirtieron a la ganadería na principal fonte de riqueza de Cuba. A falta d'oru, la carne salao y los cueros seríen les mercancíes casi esclusives coles que los escasos colonos de la islla podríen incorporase a los circuitos comerciales del naciente imperiu español.
Concebíu so ríxidos principios mercantilistes, el comerciu imperial desenvolveríase como un zarráu monopoliu que remanaba la Casa de Contratación de Sevilla, lo que nun tardó n'espertar los celosos mambises d'otres naciones europees.
Esclavos y pirates
Los aboríxenes empezaron a arralecer como mano d'obra por cuenta de los abusos y enfermedaes traíes polos españoles a la isla, polo que decidió traese Comerciu atlánticu d'esclavos esclavos que fueron mercaos a Portugal. Tratar adquirió proporciones enormes, arriqueciéndose principalmente col infame tráficu decretáu por Carlos V y siguíu hasta mediaos del sieglu 16 polos traficantes flamencos de la corte de Carlos I, a quien se-yos concedió'l monopoliu de tratar d'esclavos a introducise nes Antilles, mesmu que depués se trespasó a los xenoveses establecíos en Sevilla y finalmente pasó a manes de los traficantes españoles, esto yá pa principios del sieglu 17.
En 1628 la escuadra holandesa al mandu de Piet Hein ganó y encetó a la flota de Cerdá y Benavides, que se dirixíen a España frente a Matanzas.
En 1629, fracasó l'ataque de la flota holandesa mandada pol almirante corsariu Cornelius Jol alies pata de palu, contra L'Habana, defendida por Cabrera.
La prosperidá de la Antilla foi tan estraordinaria que nun tardaron los corsarios y pirates, franceses ya ingleses, en faer a Cuba de nuevu, víctima de les sos pillajes. Ello asocedió al ocupar nuevamente Rojas el gobiernu y mientres el mandu de los sos socesores Juanes Dávila, Luján, Tejada y Barnuevo, últimu gobernador de felicidá Antilla nel sieglu XV. A Tejada debióse-y la construcción de los castiellos de Morru y de la Punta; nel so tiempu conceder a L'Habana el títulu de ciudá.
En 1652, Los Hermanos de la Mariña, que la so base d'operaciones tuvo asitiada na islla de La Tortúa, escalaron San Juan de los Remedios y lleváronse a les muyeres, esclavos y los ornamientos de les ilesies.
En 1654 los pirates desembarquen de nuevu pol puertu de Casilda, y asalten a Trinidad, faciendo que'l par de centenares d'habitantes de la villa fuxan espavoríos. El cura de la Ilesia qu'acompañara a los colonos na fuxida, torna al pobláu pa tratar d'evitar la profanación del so Santu Recintu, y ye asesináu. Los asaltantes lleváronse cuanto podíen de la villa, incluyendo tamién crucifixos y oxetos de plata, oru, y cuanto de valor atoparon na Ilesia.