cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aeropuertu de Burgos
Un nuevu aeropuertu
Un edificiu multiservicios de 1.922 m² pal serviciu d'estinción de quemes, dependencies del centru de carga aérea y central llétrica.
̈- Un aparcamientu con 188 places de estacionamiento.
- Caseta de control d'accesu y caseta de bombes.
- Una pista de vuelos de 2.100 x 45 metros, con orientación 04-22.
- Una plataforma de estacionamiento d'aeronaves de 22.336 m², con capacidá pa dos aeronaves de tipu C, una de tipu D, trés puestos de estacionamiento p'aviación xeneral y un puestu pa helicópteros.
- Trés calles de rodadura: una paralela a la pista de vuelu y otra perpendicular, que conecten cola plataforma; y, amás, una tercer cai coneuta cola antigües instalaciones aeroportuarias (plataforma, terminal y hangares), que se van usar pa l'aviación xeneral y como zona industrial del aeropuertu.
Ayudes al navegación aérea
- Puesta n'operación d'un VOR/DME.
- Instalación d'una torre de control modular, provisional, hasta la construcción de la definitiva.
thumb|600px|Mapa d'accesos al aeropuertu. Como puede reparase, atópase perfeutamente comunicáu cola ciudá y cola rede d'autovíes
Nuevos accesos al aeropuertu
Nuevos accesos viarios al aeropuertu dende la carretera de Logroño, que conecten l'aeropuertu cola circunvalación.
Últimes actuaciones
En 2012 realizáronse obres na terminal p'ampliar la zona de salíes.
Ente 2011 y 2012 taba prevista la construcción d'una nueva Torre de Control d'unos 30 metros d'altor y 850 m² de superficie construyida. Sicasí, tres la implantación del sistema AFIS nel aeropuertu, esta obra paez que foi refugada.
Amás, nel Plan Direutor del aeropuertu establez la posibilidá de la instalación d'un ILS Cat. I y defínese una Área de Precuru Aeroportuaria que fadría posible allargar la pista hasta unos 3.000 metros nel futuru.
Historia d'aereollinies y destinos
Mientres el branu de 2008 operaron nel aeropuertu de Burgos les compañíes Air Nostrum, con vuelos a Palma de Mallorca, y Lagun Air, con vuelos a Palma de Mallorca y Barcelona. Los graves problemes económicos de Lagun Air motivaron que la compañía sumiera, siendo dende entós Air Nostrum la única compañía qu'operó vuelos regulares en Villafría.
En 2010 el Consorciu del Aeropuertu empezó a promover los vuelos chárter. En xunu, a Menorca, pa siguir la fase d'ascensu del Autocid; n'agostu, a Tenerife, operáu por Strategic Arlines, y n'ochobre, a Roma, operáu pola compañía italiana Mistral Air.
Mientres l'añu 2011 volaron chárters a los siguientes destinos: en marzu, a Praga y Milán, operaos por Strategic Arlines, y n'abril, a Ámsterdam y Berlín, operaos por Albastar. Amás, mientres la ponte del Curpillos va repitise'l vuelu a Praga.
Mientres el branu de 2012 realizáronse vuelos chárter a Menorca, Málaga, Alicante y Faro.
Nel branu de 2013, ente'l 21 de xunu y el 7 de setiembre, la empresa burgalesa Goodfly fletó vuelos charters a Palma de Mallorca, Eivissa y Menorca.
Loxística
En 2014, instalar nel aeropuertu la empresa Aeronova, especializada nos servicios de taxi aereu y de la loxística a pequeña escala. .
Autobús urbanu
El Conceyu de Burgos estableció un serviciu d'autobuses, la llinia 24, que parte del centru de la ciudá (Plaza d'España) y remata na mesma puerta d'accesu a la terminal de pasaxeros de Villafría. El preciu del billete ye de 1 euru.
Al tratase d'una llinia dedicada, apenes realiza paraes, polo que'l tiempu de desplazamientu ye baxu, en redol a los 20 minutos.
Los horarios pueden consultase n'Enllaz rotu|1= |2=http://www.aytoburgos.es/archivo/movilidad-y-transporte/linea-de-autobus/documentos/linea-24-horarios-dende-6-09-2010.xls |bot=InternetArchiveBot }}
Aparcamientu públicu
L'aeropuertu tien un ampliu aparcamientu con 188 places d'usu públicu y gratuitu, que dexa dexar el vehículu aparcáu por un tiempu ilimitáu.
Taxis
Esiste una parada de taxis nel aeropuertu que funciona so demanda.
Llista d'asteroides/81201–81300
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Profesor Lucasianu
El profesor Lucasiano ye'l titular de la Cátedra Lucasiana de Matemátiques (Lucasian Chair of Mathematics) de la Universidá de Cambridge. El cargu foi fundáu en 1663 por Henry Lucas, miembru del parllamentu inglés pola Universidá ente 1639 y 1640, y establecíu oficialmente por Carlos II en 1664. Lucas, nel so testamentu, mandó la so biblioteca de 4000 volumes a la Universidá, y mandó la compra de terrenes que dieren un rendimientu añal de 100 llibres pa poder fundar una Cátedra. Ordenaba tamién que'l profesor qu'ocupara esta cátedra tenía que dar a lo menos una clase de matemátiques a la selmana, y habría de tar disponible dos hores selmanales pa resolver les duldes de los alumnos.
El primer profesor Lucasiano foi Isaac Barrow, asocedíu por Isaac Newton. El cargu foi ocupáu ente 1980 y 2009 por Stephen Hawking. Este foi asocedíu por Michael Green. Anguaño dende'l 1 de xunetu de 2015 el cargu ye ocupáu por Michael Cates y per la nuevu Abril Alejandra Lopez Castillo
Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos
L'Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos (NAS, polos sos sigles n'inglés) ye una corporación d'Estaos Xuníos que los sos miembros sirven pro bonu como "conseyeros a la nación en ciencia, inxeniería y medicina." Edita, coles mesmes, la revista científica Proceedings of the National Academy of Sciences. Como una academia nacional, los nuevos miembros de la organización son escoyíos añalmente polos miembros actuales, con base nos sos llogros distinguíu y continuu na investigación orixinal.
L'Academia Nacional de Ciencies ye parte de United States National Academies, que tamién inclúi:
El grupu tien un estatutu del Congresu sol Títulu 36 del Códigu de los Estaos Xuníos.
Orixe
La Guerra de Secesión provocó la necesidá de creación d'una academia nacional de ciencies. La Llei de creación foi roblada pol presidente Abraham Lincoln el 3 de marzu de 1863, nel mesmu actu nomar a 50 de los sos miembros. Munchos veníen de la llamada American Scientific Lazzaroni, una rede informal de científicos que trabayen en Cambridge, Massachusetts.
Bancu d'Indochina
El Bancu d'Indochina (en francés: Banque de l'Indochine) foi un bancu fundáu en París el 21 de xineru de 1875 pa operar n'Indochina, Asia y el Pacíficu. Emitía moneda, non solo nos territorios franceses, sinón tamién en China y n'otros llugares. Hasta la II Guerra Mundial, el bancu esperimentó tres fases de desarrollu. Dende 1875 hasta 1888, funcionó como un bancu colonial p'ayudar al gobiernu francés a xestionar les sos propiedaes coloniales nel Sureste Asiáticu. Dempués dende 1889 hasta 1900, el bancu camudó les sos operaciones n'Indochina a China. De magar, dende 1900 hasta 1941, el bancu representó los intereses del gobiernu francés nel despachu de la indemnización a los bóxers y les transaiciones de comerciu internacional ente Francia y China. Fundir col Bancu de Suez pa formar el Bancu Indosuez, que foi entós adquiríu pol grupu Crédit Agricole, qu'operó'l bancu adquiríu como Crédit Agricole Indosuez (CAI), hasta la fusión de 2004 con Crédit Lyonnais, que creó Calyon.
Dave Sharpe
Dave Sharpe foi un actor y especialista cinematográficu estauxunidense.
Foi llamáu'l "Crown Prince of Daredevils (Príncipe Coronáu de los Temerarios)" y ye, xunto a Yakima Canutt, unu de los más importantes especialistes de Hollywood de tolos tiempos. Intervieno nun total de más de 5.000 filmes a lo llargo de seis décades, anque na mayor parte de les ocasiones nun apaeciera nos títulos de creitu.
Biografía
El so nome completu yera David Hardin Sharpe, y nació en Saint Louis (Missouri).
Sharpe ganó'l Campeonatu Nacional de Tumbling en 1925 y 1926. Empezó la so carrera artística como actor infantil na década de 1920. Finalmente aportó a el coordinador d'escenes d'aición de Republic Pictures dende 1939 hasta mediaos de 1942, dómina na que los Estaos Xuníos entró na Segunda Guerra Mundial. Foi reemplazáu nel puestu por Tom Steele, xuniéndose Sharpe al Cuerpu Aereu del Exércitu de los Estaos Xuníos en 1943.
Sharpe foi incluyíu nel Stuntman's Hall of Fame en 1980.
Mientres un tiempu, a finales de la década de 1930, tuvo casáu cola actriz cinematográfica Gertrude Messinger.
Dave Sharpe finó en 1980 en Altadena, California, por causa d'una esclerosis llateral amiotrófica. Los sos restos fueron encenraos, y les cenices apurríes a los sos allegaos.
Pouillenay
Pouillenay ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Angelique Rockas
Angelique Rockas ye una actriz y productora de teatru  británica.
Dorcus ratiocinativus
Dorcus ratiocinativus ye una especie de coleópteru de la familia Lucanidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Sikkim, Darjeeling, Nepal, Bután y Tíbet (China).
Arruncio Celso
Arruncio Celso (Arruntius Celsus) comentarista de Terenciu de la segunda metá del sieglu IV.
Al Sharpton
Alfred Charles Sharpton Jr., más conocíu como Al Sharpton, ye un ministru bautista y activista polos derechu civiles y pola xusticia social d'Estaos Xuníos. En 2004, Sharpton foi candidatu pa la nominación presidencial del Partíu Demócrata.
Sharpton tuvo'l númberu de l'Axencia Federal de Prisiones 21458-069.
Filmoteca d'Asturies
La Filmoteca d'Asturies foi creada nel añu 1996, siendo'l so direutor, l'historiador cinematográficu y abogáu Juan Bonifacio Lorenzo, teniendo la so sede na Biblioteca d'Asturies "Ramón Pérez de Ayala", na plaza d'El Fontán (Uviéu), nunes instalaciones poco afayadices pa esti tipo d'institución.
Al envís de divulgar el fechu cinematográficu, la Filmoteca tien entamao ciclos sobre dellos asuntos baxo'l títulu xenéricu de Los llunes de la filmoteca. Igualmente, la Filmoteca tien collaborao con dellos conceyos proyectando películes, descentralizando con ello'l so llabor divulgativu.
Pouilly-en-Auxois
Pouilly-en-Auxois ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Canal de Panamá
right|thumb|250px|Esquema de la Canal de Panamá. La Canal de Panamá ye una canal de navegación, allugada en Panamá, nel puntu más angostu del ismu de Panamá, ente'l Mar Caribe y l'océanu Pacíficu. Inaugurada'l 15 d'agostu de 1914, tuvo un efeutu perbuenu al facer más pequeñu'l camín y el tiempu de comunicación marítima, faciendo adelantos económicos y comerciales durante cuasi tou'l sieglu XX.
Fizo un camín de tránsitu cortu y rellativamente baratu ente estes dos grandes océanos, ameyoró'l comerciu nel mundiu, ya impulsó'l xorrecimientu nos países desarrollaos y dio a munches árees remotes del mundu l'impulsu básicu que necesiten pala so espansión económica.
Los Estaos Xuníos y China yeren los principales usuarios de la Canal.
Infraestructura
Durante la construcción de la Canal elimináronse más de 183 millones de m³ de material orixinalmente excaváu que si se pusiere nun tren de plataformes, daría la vuelta al mundu cuatru veces.
Desde'l puntu de vista téunicu, la Canal de Panamá ye una de los mayores llogros de la inxeniería moderna. Del Atlánticu al Pacíficu tien una llonxitú de 80 quilómetros de llargu; tien una fondura de 12,8 metros nel Atlánticu y de 13,7 metros nel Pacíficu; l'anchu ye de 91 a 300 metros. Tien dos puertos terminales, unu en cada océanu; tres xuegos d'escluses ximeles, Miraflores, Gatún y Pedro Miguel, y unu de los mayores llagos artificiales del mundu, el Gatún, que cubre 425 quilómetros cuadraos y formóse por una represa de tierra construyida al traviés del cauce del ríu Chagres.
La mayor parte del tráficu que suca'l Canal desplázase ente les costes atlántiques de los Estaos Xuníos y l'Estremu Oriente, mientres que'l tráficu ente Europa y les costes del oeste de los Estaos Xunidos y Canadá constituyen la segunda ruta principal del comerciu de la vía acuática. Sin embargu, otres rexones y países, como los países vecinos de Centru y Sudamérica, dependen proporcionalmente muncho más d'esta vital arteria pa promover el so adelantu económicu y ameyorar el comerciu.
Los principales productos que transiten po la canal yeren: maíz, containers, petroleu y derivaos.
Dende la so apertura el 15 d'agostu de 1914, la Canal fornió un serviciu de tránsitu de calidá a más de 700.000 barcos. Aínda cuando n'años recientes hebo un aumentu nel númberu y el tamañu de los barcos que transiten, gracies a la execución de meyores diseñaes pa dar el reasultáu pol que se nagua a les demandes del tráficu. El tiempu permediu paráu d'un barcu n'agues de la Canal ye inferior a les 24 hores.
Seleición femenina de rugbi d'Australia
La seleición femenina de rugby d'Australia ye l'equipu nacional que representa l'Australian Rugby Union (ARU).
Síntesis
En 1998 participa per primer vegada nuna edición de la Copa Mundial y dende entós nun faltó al máximu tornéu femenín. Nel 2017 fixo'l so debú nun tornéu menor cuando participó d'un cuadrangular internacional frente a seleiciones más fuertes.
Copa Mundial
Inglaterra 2010: 3ᵘ puestu
Niphidium crassifolium
La calaguala, felecha, llingua de venáu o yerba del llagartu (Niphidium crassifolium) ye un felechu perteneciente a la familia Polypodiaceae. thumb|240px|Detalle de les fueyes
Descripción
Ye un felechu epífito perenne que crez montés sobre les roques de los marxes de los ríos y especialmente sobre tarmos de los árboles o tueros cayíos o ente les bases de les fueyes de les palmes, dende Florida, Méxicu y les Antilles hasta Brasil y Arxentina.
Les fueyes son angostes y allargaes, elíptiques o oblanceolaes, de 45 a 80 cm de llargor y 6 a 11 cm d'anchu, con peciolu de 5 a 50 cm de llargu articuláu al rizoma.
Propiedaes
La medicina tradicional usa esta planta en distintes formes. Les fueyes fresques ensin la epidermis y maceraes, utilizar pa tratar abscesos; la fervinchu de les les fueyes pa solliviar enfermedaes pulmonares y la ictericia. Emplastos calientes de la corteza interna d'esta yerba aplíquense sobre les mordedures de culiebra y como hemostático y antiinflamatoriu sobre otres feríes. Al raigañu en decocción atribúyense-y propiedaes como diuréticu y contra los parásitos intestinales.
Taxonomía
Niphidium crassifolium describióse por (Carlos Linneo) Lellinger y espublizóse en American Fern Journal 62: 106. 1972.
Congresu Européu de Matemátiques de 2016
Premiu Felix Klein
Patrice Hauret (Francia)
Premiu Otto Neugebauer
Jeremy Gray (GB)
Llugar del congresu
El congresu celebrar nel TU Berlin, n'Alemaña.
Conferencies plenaries
El 7ECM acoyó 10 conferencies plenaries, 31 conferencies convidaes, delles conferencies de premios (10 premios EMS, el premiu Otto Neugebauer y el premiu Felix Klein) y numberoses conferencies y sesiones especiales, meses redondes y xuntes.
Dorcus sawaii
Dorcus sawaii ye una especie de coleópteru de la familia Lucanidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Zhejiang (China).
Cecilia Puga
Cecilia Puga ye una de les más relevantes arquiteutes chilenes. Desenvuelve proyeutos, trabaya n'edición y publicación, realizó cursos en caltenimientu patrimonial, dicta conferencies y ye docente. Pol so llabor proyeutual foi premiada n'importantes concursos. La so obra forma parte de delles publicaciones, ente elles un númberu especialmente dedicáu al so trabayu de la revista 2G de Gustavo Gili.
Primeros años
Estudió arquiteutura na Universidá Católica de Chile y dende l'añu 1995 desenvuelve la so práutica profesional en forma independiente en Santiago de Chile. El so trabayu encetó distintes escales y programes, dende viviendes unifamiliares, destacar la Casa en Badea Azul -referente a nivel internacional-, vivienda coleutiva, equipamientu educativu ya industrial, Plan Maestru pa Viña Cono Sur y diseñu urbanu como la renovación d'espacios públicos de Cuetu Toru en Valparaíso.
Ente 1999 y 2004 foi Miembru del Comité Executivu de la Fundación de la Familia Larrain Echenique, que tien al so cargu'l Muséu Chilenu d'Arte Precolombino en Santiago de Chile.
Trayeutoria
Dende l'añu 1995 desenvuelve l'oficiu de manera independiente y como parte d'esi exerciciu, participó d'importantes concursos y recibió dellos premios y distinciones.
Acomuñóse con dellos profesionales pa xenerar distintos propuestes. Puede destacar la so participación nel concursu pa El Centru Cultural Estación Mapocho, desenvueltu nel añu 1992, col que llogra'l tercer premiu, xunto a los arquiteutos Daniel Prieto y Sebastián Álvarez. Tamién amerita mención el so trabayu pal nuevu Auditoriu y la Biblioteca de la Facultá d'Arquiteutura de la Universidá Católica de Chile en 1995. Nesa ocasión llogra'l primer premiu xunto a los arquiteutos Teodoro Fernández y Smiljan Radic. Felicidad propuesta foi construyida. Tamién participó del concursu pal Edificiu Consistorial pa la Municipalidá de Vitacura en 2000; entós llogra la primer Mención, nesti casu tamién xunto a Smiljan Radic; Gonzalo Puga y Ricardo Serpell; y, en 2012, llogró'l Primer llugar nel Concursu Recuperación y Puesta en Valor del Monumentu Históricu Palaciu Pereira xunto a Paula Velasco y Alberto Moletto.
Amás proyeutó delles viviendes unifamiliares, un llaboratoriu, una capiya católica en Fundo Quitralmán, Los Angeles y trabayó en proyeutos d'arquiteutura interior pa importantes empreses, tiendes y oficines.
Trabayó, amás, na execución d'un Plan Maestru pa la recuperación d'antigües construcciones del Fundo Santa Elisa de la Viña Conu Sur en Chimbarongo, onde amás construyó nueva infraestructura que dexa l'adaptación de lo presistente a la intención d'atraer turismu acomuñáu al vinu. Pa ello definió un nuevu accesu, propunxo un casino y una sala de barriques.
Al pie de otros siete arquiteutos chilenos y dellos invitaos estranxeros tales como Toyo Ito y Rick Joy participó nel proyeutu ochoalcubo que la so primer etapa allugar en Marbella, Chile. El so nome simboliza la participación de 64 prestixosos arquiteutos na xeneración d'ocho conxuntos d'ocho cases, 64 cases en total".
Llabor académicu
Cecilia Puga tamién exerz el so oficiu n'ámbitos académicos, dando clases. Foi profesora de taller de proyeutos de la Universidá Católica mientres l'añu 1998 xunto a Rodrigo Pérez de Arce y en 2004 xunto a Sebastián Irarrázaval. Amás trabayó na Universidá Andrés Bello xunto al apocayá fináu Rafael Ilesia, nesi casu mientres el segundu semestre del añu 2004. Anguaño Docente de la Escuela d'Arquiteutura de la Pontificia Universidá Católica de Santiago.
Reconocencies
Nel 2009, foi una les 100 oficines a nivel mundial escoyíes por Herzog & De Meuron pa diseñar una villa en Inner Mongolia nel contestu del proyeutu Ordos 100 lideráu pol artista Ai Wei Wei. Numberosos medios especializaes nacionales ya internacionales publicaron el so trabayu y nel añu 2010 la revista 2G nᵘ 53 dedicó-y un númberu monográficu a la so obra. Amás d'otres actividaes académiques venceyaes a la Universidá Católica de Santiago onde se desempeña como docente, foi convidada a dirixir un taller d'arquiteutura en The University of Texas at Austin en 2007 y 2015 y a formar parte del Symposium llatitúes: Architecture in the Americas en 2009 realizáu n'Austin, Texas. El mesmu añu foi convidada a realizar un Option Studio at the GSD, Harvard y, nel 2011 fíxose cargu d'un Short Studio Design nel BIArch de Barcelona. En 2012, Valerio Olgiati escoyer xunto a 40 oficines a nivel mundial pa formar parte de la so instalación nel contestu de la Bienal d'Arquiteutura de Venecia 2012 y depués ye parte de la publicación acomuñada "The images of Architects" del mesmu autor. En 2014, axudicóse'l primer premiu nel concursu pa la Restauración del Palaciu Pereira y Reposición Edificio del Conseyu de Monumentos Nacionales y la Direición de Biblioteques Archivo y Museos, xunto a los arquiteutos Paula Velasco y Alberto Moletto, proyeutu anguaño en construcción. Anguaño atópase desenvolviendo, ente otros encargos, el proyeutu de diseñu d'infraestructura pal Parque Nacional Queulat na Patagonia Chilena, concursu nel que s'axudicó'l primer premiu xunto a Paula Velasco y Patriciu Mardones.
Aulo Cecina
Aulo Cecina, fíu de Aulo Cecina quien foi defendíu por Cicerón (69 e.C.) nun discursu qu'entá se caltién, tomó partíu por Pompeyu mientres les guerres civiles, y publicó un violentu ataque contra Xuliu César, polo que foi exiliáu.
Fragmentos bastante considerables de la so obra (que trata del rayu) alcuéntrase en Séneca (Naturales Quaestiones, ii. 31-49). Cecina yera amigu íntimu de Cicerón, quien fala d'él como home con talentu y elocuente y non cabo dulda que'l so tratáu De Divinatione débe-y enforma. Parte de la so correspondencia ta caltenida nes cartes de Cicerón (Ad Fam. vi. 5-8; vease tamién ix. y xiii. 66).
8madrid
8madrid ye una canal española televisión llocal de caráuter autonómicu, qu'emite nel territoriu de la Comunidá de Madrid. Pertenez a Televisión Digital Madrid, grupu xestionáu pol presidente del Atlético de Madrid, Enrique Cerezo.
Historia de la canal
La Comunidá de Madrid concedió en 2005, mediante concursu públicu, 10 llicencies de caráuter llocal a la empresa "Televisión Digital Madrid SLU" xestionada por Enrique Cerezo, pertenecientes a les demarcaciones de Madrid, Alcalá de Henares, Alcobendas,Parla, Aranjuez, Collado Villalba, Fuenlabrada, Móstoles, Pozuelo de Alarcón, San Martín de Valdeiglesias y Soto del Real. Estes demarcaciones cubren la totalidá de la provincia.
La cadena entamó les sos emisiones en marzu de 2006 na demarcación de Madrid.
Contenidos de la canal
La ufierta de 8madrid TV ta centrada nel cine nacional ya internacional, ya que la productora cinematográfica d'Enrique Cerezo cuenta con un catálogu de más de 3.000 películes. La cadena emite cine ensin cortes publicitarios nun 80%.
N'abril de 2008, 8madrid robla un alcuerdu con CRN pa la producción de los informativos llocales, baxo la denominación CRN Madrid. Esta collaboración caltúvose hasta l'entamu del añu 2010, cuando la canal decidió producir los sos propios informativos.
Enrique IV de Francia
Enrique de Borbón foi rei de Navarra col nome de Enrique III ente 1572 y 1610, y rei de Francia como Enrique IV ente 1589 y 1610, primero de la casa de Borbón nesti país, conocíu como Enrique'l Grande (Henri le Grand) o'l Bon Rei (Le bon roi Henri) y copríncipe d'Andorra (1562-1610).
De cutiu ye consideráu polos franceses como'l meyor monarca que gobernó'l so país, siempres intentando ameyorar les condiciones de vida de los sos súbditos. Atribúyese-y la frase: «Un pollu nes olles de tolos llabradores, tolos domingos», que simplifica perfectamente la so política de faer feliz al so pueblu, non yá con poder y conquistes, sinón tamién con paz y prosperidá. Ye'l referente de los monárquicos franceses, que realicen tolos años un homenaxe frente a la so estatua del Pont Neuf (Ponte Nueva) de París el día de la so entrada a la ciudá.
Foi-y dedicada la marcha Vivi Henri IV (Vivo Enrique IV), que aportó a l'himnu de facto del reinu y el de iure mientres la Restauración, y ye conocida entá güei día polos franceses.
Nacencia, primer matrimoniu y ascensu al tronu de Navarra
thumb|left|150px|Enrique y Margarita de Valois, Reis de Navarra. Fíu d'Antoniu de Borbón, Duque de Vendôme y Borbón, y de la Reina de Navarra, Xuana de Albret, foi bautizáu católicu pero educáu pola so madre na fe calvinista. El so padre morrió en 1562 y él asoceder como duque de Vendôme y de Borbón. Combatió nel bandu hugonote (protestante) mientres la tercer guerra de relixón francesa. La guerra terminó cola paz de Saint-Germain (1570), cola que pretendía algamar la reconciliación ente los dos bandos católicu y hugonote. Como parte d'esti plan, decidióse'l so matrimoniu con Margarita de Valois, hermana del rei Carlos IX de Francia. El matrimoniu tuvo llugar el 18 d'agostu de 1572 en contra de los sos deseos. Esi mesmu añu, convertir n'Enrique III de Navarra, asocediendo a la so madre, la Reina Xuana de Albret.
Matanza de San Bartolomé
thumb|left|230px|Masacre de la nueche de San Bartolomé. thumb|right|200px|[[Enrique III de Francia designa a Enrique III de Navarra como'l so socesor dende'l llechu de muerte.]] thumb|right|200px|Enrique IV de Francia y Navarra. thumb|right|190px|Estatua d'Enrique IV nel [[Pont Neuf, París.]] 250px|thumb|''Nupcias de [[María de Médici con Enrique IV de Francia, en 1600, Jacopo Chimenti).]] El matrimoniu non yá nun yera deseyáu polos noviu, tampoco lo yera pal Papa Gregorio XIII que nun autorizó la boda y pal pueblu francés. París sopelexar mientres díes llevando inclusive a la fuxida del gobernador y l'asesinatu de Gaspar de Coligny, que finalmente revoluciona la ciudá. Sicasí, una selmana dempués de la boda, los estremistes católicos rompieron tou entendimientu y produzse el fechu conocíu como Matanza de San Bartolomé contra los hugonotes. Dizse que la orde foi dada por Catalina de Médici por medrana al poder de los hugonotes y que Carlos IX aceptó matar a los cabezaleros, pero ensin tocar nin a Enrique nin al so primu Enrique I de Borbón Príncipe de Condé.
Mientres la nueche del 24 d'agostu, los nobles protestantes fueron sacaos del Palaciu del Louvre y masacrados nes cais. Los asesinatos estender a tolos protestantes y per otres tantes ciudaes de Francia mientres dellos díes. Enrique, pa salvar la so vida, viose forzáu a convertise al catolicismu (5 de febreru de 1576) y a siguir na corte so una mal disimulada vixilancia de tolos sos movimientos. Sicasí, a finales d'esi añu consiguió escapar de la corte y depués abjuró de la so recién adhesión al catolicismu, declarando de nuevu'l so oficiu de fe calvinista, y púnxose al mandu de les fuercies protestantes mientres la Cuarta Guerra de Relixón.
Candidatura y ascensu al tronu francés
Tres la muerte de Carlos IX asumió'l tronu'l so hermanu Enrique III, católicu como'l so antecesor, pero la muerte de Franciscu de Alençon en 1584, hermanu y herederu del rei, convirtió a Enrique de Navarra nel lexítimu herederu de Francia, lo qu'Enrique III tuvo d'almitir, pos les sos hermanes taben fuera de la socesión pola Llei sálica. Sía que non, el 30 d'abril de 1589, Enrique de Navarra reconciliar con Enrique III de Francia, quien lu reconoció como'l so socesor, y polo tanto convertir n'herederu de la corona francesa.
El protestantismu d'Enrique llevó a la que sería conocida como la Guerra de los Trés Enriques. Enrique I de Guisa negar a que Francia fora gobernada por un hugonote, asina qu'Enrique III mandar asesinar tarreciendo'l poder d'ésti. La perspeutiva de tener un rei protestante yera inaceptable pal partíu católicu (la llamada Lliga Católica).
Al poco tiempu, el rei ye asesináu tamién en vengación pol asesinatu d'Enrique de Guisa. La muerte d'Enrique III de Francia el 2 d'agostu de 1589 fixo recayer formalmente la corona francesa sobre la cabeza d'Enrique de Navarra, pero namái foi reconocíu como rei polos hugonotes. La Lliga Católica, el Papa y Felipe II d'España negar a reconocelo como rei de Francia en razón de la so adscripción al protestantismu y propunxeron al cardenal Carlos de Borbón (que reinaría como Carlos X de Francia). En tales condiciones, la Lliga reforzada pola ayuda d'España-- obligar a retirase al sur del país y a convencese de que tendría qu'aportar al tronu pola fuercia de les armes. Anque los protestantes consiguieron significatives victories nes batalles de Coutras (1587), Arques (1589) y Ivry (1590), Enrique nun pudo tomar París ante la intervención española al mandu d'Alejandro Farnesio.
Sicasí, la intervención de Felipe II d'España nos asuntos franceses (Felipe II, amás d'oponese totalmente a qu'un protestante ocupara'l tronu de Francia, deseyaba que la so fía aportara al tronu, yá que Sabela Clara Eugenia yera nieta d'Enrique II de Francia, por tanto sobrina de Franciscu II de Francia, Carlos IX y Enrique III) estremó a los partidarios de la Lliga Católica, facilitando finalmente a Enrique l'accesu efectivu al tronu francés cola condición de que abjurara, una vegada más, del Protestantismu.
Tres infructuosos esfuercios, Enrique nun llogró faese con París y, nun actu de realismu políticu, dio esi pasu'l 25 de xunetu de 1593 convirtiéndose al catolicismu, momentu en que se-y atribúi la célebre frase:
El so reináu
thumb|Enrique IV con Marie de Médicis Enrique IV foi coronáu rei de Francia na Catedral de Chartres el 27 de febreru de 1594 y entró en París esi mesmu añu. Sicasí, hasta los alcuerdos de 1598 caltuvo una guerra colos españoles p'acabar colos últimos apartaces de la Lliga Católica y pa refugar los ataques españoles. Esi añu robla la paz con España (Paz de Vervins), pola que Felipe II arrenunciu a intervenir nos asuntos franceses y reconoz la llexitimidá del monarca.
La tan esperada tolerancia relixosa escontra los hugonotes ye decretada pol Edictu de Nantes (1598) y foi acompañada de la reconocencia del catolicismu como relixón del Estáu y de una política de reconciliación basada nel arrenunciu a toa revancha o depuración; con ello punxo fin a los conflictos relixosos qu'afaraben el país dende mediaos del sieglu XVI y consolidó la corona.
A partir de 1598, y pa consolidar la corona, restauró l'autoridá real. Nun almitió primer ministru, dexó de convocar los Estaos Xenerales, amenorgó la influencia de los parllamentos y controló l'accesu a los puestos de l'alministración y la corte. Adoptó polítiques y entamó proyeutos de too tipu p'ameyorar la vida de los sos súbditos, lo que-y convertiría n'unu de los gobernantes más populares del país.
Nesi periodu, Francia vivió una importante meyora económica que s'estendió más allá de les sos fronteres. Financió delles espediciones de Pierre Dugua, sieur de Mons y Samuel de Champlain a Norteamérica, de forma que, mientres el so reináu, fundáronse les primeres colonies franceses en Canadá. Mientres el so reináu, amás, foi nomáu'l primera Ministru de Rellaciones Esteriores de la hestoria, Louis de Revol.
Asesinatu
thumb|right|250px|Asesinatu d'Enrique IV. Enrique IV foi un home caritatible y amao pol so pueblu, pero tamién foi odiáu por aquellos que s'oponíen a la so política relixosa. Hubo delles tentatives d'asesinatu nes cais de París, como la de Jean Châtel (1594), hasta que'l 14 de mayu de 1610 el fanáticu católicu François Ravaillac acaba cola so vida, dempués d'intentar falar col monarca col enfotu de evitar que Francia entrara en guerra contra los católicos Habsburgu mientres la crisis de la socesión de Juliers-Kleve. Enrique IV venía de visitar a Sully, el so ministru de Finances que taba enfermu, col que tenía una gran amistá. Salió nel so carruaxe, travesó una cai pequeña, na cual había dos carretes que-y torgaben el pasu; d'una de les carretes salió l'asesín, que-y solmenó dos puñalaes mortales.
Foi asocedíu pol so fíu, Lluis XIII de Francia, que mientres la so minoría d'edá, hasta 1617, tuvo so la rexencia de la so madre, la reina María de Médici.
Cuatro años dempués de la so muerte alzóse una estatua nel so honor en París; mientres la Revolución Francesa foi destruyida, pero foi la primera en ser reconstruyida en 1818. El so nome avivó la restauración de la monarquía en Francia y la pieza musical Vive Henri IV inclusive foi usada como himnu oficiosu mientres la restauración borbónica y entá reivindicada por movimientos monárquicos.
Enrique IV, enantes de morrer, señalara a los Xesuites como autores de dellos intentos d'asesinatu contra la so vida. N'el so memories cita la frase:
Apaición de la cabeza
En 1793, mientres la Revolución francesa, los cuerpos de los reis, reines, príncipes, princeses y nobles soterraos na basílica de Saint-Denis fueron estrayíos de les sos ataúdes, profanaos y soterraos nuna fuesa común fuera del edificiu. El cuerpu d'Enrique IV alcuéntrase en bon estáu (yá que foi momificado «a la italiana»), y foi espuestu mientres dellos díes al públicu, sufriendo tou tipu de mutilaciones, ente elles la de la cabeza.
Cuando en 1817 el rei Lluis XVIII decidió restaurar les capiyes mortuorias y devolver los restos reales al so allugamientu orixinal, atopar con que tres cuerpos escarecíen de cabeza, unu d'ellos, el d'Enrique IV.
Nun se supo del paradoriu de la cabeza hasta 1919, cuando Joseph-Émile Bourdais adquirir por 3 francos nuna puya. Bourdais aseguraba a tol mundu que la reliquia yera realmente la cabeza momificada d'Enrique IV, pero naide creyer, nin siquiamente el Muséu del Louvre, que la refugó. Bourdais morrió, y la so hermana curió la reliquia hasta que la vendió por 5.000 francos a Jacques Bellanger, quien la caltuvo oculta na so casa. Unos periodistes, cola collaboración de Jean-Pierre Babelon (presidente de la Sociedad Enrique IV) llograron alcontrar al yá xubiláu Bellanger, quien, tres dellos meses, confesó que tenía la reliquia y aportó a vencela pa una investigación científica pola cual pudo comprobase cuasi al 100% que la cabeza yera d'Enrique IV (cola imposibilidá d'usar la prueba del ADN). Darréu, la comparanza del ADN de la cabeza col de Lluis XVI, pudo confirmar la so autenticidá. Bellanger pidió que la cabeza fuera apurrida a Lluis Alfonso de Borbón, herederu de la dinastía y pretendiente al tronu francés como Lluis XX.
Anguaño, el craniu atopar nun bancu cerca de París, a la espera de que se celebre una ceremonia de inhumación en Saint-Denis.
Matrimoniu y fíos
El 18 d'agostu de 1572, casóse con Margarita de Valois. Nun foi nunca feliz y dixebráronse enantes de la so ascensión al tronu, en 1589, ensin tener fíos. El matrimoniu foi anuláu en 1599.
El so siguiente matrimoniu foi con María de Médici el 17 d'avientu de 1600. Tuvieron seis fíos:
right|thumb|Enrique IV, la familia real y [[Fouquet de la Varenne (1607).]]
Fíos illexítimos
Adicionalmente, Enrique IV tuvo a lo menos 11 fíos illexítimos.
Con Gabrielle d'Estrées: Con Catalina Enriqueta de Balzac d'Entragues, marquesa de Verneuil:
Con Jacqueline de Bueil, condesa de Moret (1580–1651):
Con Carlota des Essarts, condesa de Romorantin:
Ancestros
Ancestros d'Enrique IV de Francia
Pouilly-sur-Saône
Tien una población de y una superficie de  km².
El Correo
El Correo, enantes conocíu como El Correo Español-El Pueblo Vasco, ye un periódicu de pagu de la mañana con sede en Bilbao. Pertenez al Grupo Vocento. Consta de diez ediciones rexonales, seis d'elles na provincia de Vizcaya: Vizcaya, Margen Izquierda, Margen Derecha, Duranguesado, Costa, Nervión-Ibaizábal, Álava, Miranda de Ebro, Guipúzcoa y La Rioxa. Edítase fundamentalmente en llingua española, anque inclúi tamién artículos y suplementos n'euskera.
Dende la década de 1970, El Correo foi oxetivu de les aiciones d'ETA, sufriendo atentaos escontra les sos instalaciones en delles ocasiones, incluyíos los asesinatos de los sos direutivos Javier de Ybarra y Bergé y Santiago Oleaga en 1977 y 2001, respeutivamente.
Ye'l periódicu más lleíu nes provincies de Vizcaya y Álava, superando'l 60% de cuota de mercáu en 2007. Según datos de la Oficina de Xustificación de la Difusión, cuenta con una tirada de 137.725 exemplares diarios. Asina, ye'l sétimu periódicu de pagu d'información xeneral más lleío d'España, con 520.000 llectores al día.
Baltasar Brum
Baltasar Brum Rodríguez foi un abogáu, diplomáticu y políticu uruguayu, presidente d'Uruguái ente 1919 y 1923.
Formación
Formáu na so adolescencia nel Institutu Politéunicu de Salto, estudió derechu en Montevidéu, recibiéndose d'abogáu en 1909. Dirixente estudiantil mientres el periodu de los sos estudios, instaló'l so bufete en Salto, onde tamién se dedicó a la docencia y al periodismu.
Partidariu incondicional de la ideoloxía del estadista José Batlle y Ordóñez, se prestigió rápido dende la so temprana actuación política nel Partíu Colorado, nel que simbolizó a la xeneración más nueva que sofitara'l batllismo.
Actuación política
En xunu de 1913 foi nomáu Ministru d'Instrucción Pública. Al asumir el mandu'l 1 de marzu de 1915, el presidente Feliciano Viera designar Ministru del Interior, cargu qu'ocupó hasta setiembre de 1916, cuando foi designáu Ministru de Rellaciones Esteriores, puestu nel que ganaría una enorme notoriedá.
Naquellos momentos, contemporáneos al desarrollu n'Europa de la Primer Guerra Mundial, nel Uruguái (que se declarara neutral al empezar el conflictu n'agostu de 1914) había una fuerte campaña periodística en favor de los Aliaos, al igual que na Arxentina, y na que se pidía la rotura de rellaciones con Alemaña y Austria-Hungría. Nesta campaña influyeron decisivamente los órganos de prensa venceyaos a les coleutividaes francesa, inglesa ya italiana.
Tres la entrada de los Estaos Xuníos nel conflictu del llau de los Aliaos, n'abril de 1917, a la mentada campaña sumóse la presión diplomática d'estos sobre los países d'América Llatina por que cortaren los venceyos colos aliaos d'Alemaña. En dellos casos, como por casu nel de l'Arxentina, daquella presidida pol neutralista Hipólito Yrigoyen, les presiones nun rindieron frutu dalgunu, polo qu'en setiembre de 1917 fíxose presente nel Ríu de la Plata una escuadra norteamericana comandada pol almirante James Caperton, no que paecía ser una visita de cortesía.
Sicasí, l'almirante norteamericanu comunicó a Yrigoyen en términos faltantes que'l so gobiernu esperaba que l'Arxentina rompiera rellaciones con Alemaña, a lo que'l presidente arxentín aguantar con firmeza, desafiando a Caperton a qu'empecipiara aiciones militares si eso yera lo que se proponía.
L'almirante norteamericanu prefirió nun dar esi pasu, y l'escuadra punxo camín de Montevideo, onde foi recibida con entusiasmu. Baltasar Brum, en nome del gobiernu, dio la bienvenida a la escuadra, y a partir d'esi momentu los acontecimientos bastiar nel sentíu de la finalización de la neutralidá uruguaya na guerra.
Selmanes dempués, en d'ochobre de 1917, ocho barcos alemanes que, alegóse, tresportaben nitratos y otros componentes pa la fabricación d'esplosivos camín d'Alemaña y que taben circunstancialmente nel puertu de Montevideo fueron requisados pol gobiernu del Uruguái, siendo darréu apurríos a una comisión de los Aliaos. Coles mesmes, el gobiernu de Feliciano Viera rompía rellaciones diplomátiques con Alemaña.
Esti fechu amuesa, ente otres coses, la tradicional orientación diplomática del batllismo escontra los Estaos Xuníos, que provenía del conceutu que José Batlle y Ordóñez sostenía: el porvenir de la humanidá pertenecía a les "naciones nueves" como la norteamericana, n'oposición a los "despotismos", "naciones vieyes" como l'Alemaña del káiser Guillermu I. L'Uruguái tendría de siguir la sienda de les primeres.
Poco dempués, el ministru Baltasar Brum foi convidáu a visitar los Estaos Xuníos per parte del secretariu d'estáu norteamericanu, Robert Lansing. El viaxe tuvo llugar a principios de 1918, volviendo Brum a Montevideo en payares d'esi mesmu añu.
Participación nel procesu de reforma constitucional
Relevante foi la so actuación nel senu de la "Comisión de los Ocho", conxuntamente con el doctores Domingo Arena, Ricardo Areco y Juan Antonio Buero, tando representáu de la mesma el Partíu Nacional polos doctores Leonel Aguirre, Carlos A. Berru, Martín C. Martínez y Alejandro Gallinal,; dicha Comisión trabayó mientres 1917, redactando'l testu final de la Constitución de 1918.
Presidencia
thumb|180px|Baltasar Brum. El 1 de marzu de 1919 Baltasar Brum foi escoyíu como presidente de la República, tres l'accidentáu procesu de xestación de la constitución de 1918, cola qu'habría de gobernar. Magar el nuevu mandatariu yera un partidariu decidíu del poder executivu colexáu, hubo d'aceptar una constitución que nun establecía al mesmu como poder executivu únicu, sinón coesistiendo cola presidencia de la república.
Baltasar Brum tenía al asumir el mandu, 35 años d'edá. Asumió'l cargu de presidente nel paraninfu de la Universidá de la República. Tradicionalmente díxose que foi l'home más nuevu n'asumir la presidencia constitucional del Uruguái, datu que ye erróneu, porque'l 1 de marzu de 1879, al ser designáu pal mesmu cargu, Lorenzo Latorre tenía 34 años. La imaxe xuvenil de Brum simbolizó pa munchos de los sos partidarios al nuevu país que s'abrir cola instauración de la nueva constitución y les reformes na llexislación social impulsaes pol sector políticu de José Batlle y Ordóñez.
La so presidencia trescurrió en llinies xenerales dientro d'una estabilidá político y económico importante. Un fechu notable de la mesma ye que la distancia eleutoral que mediaba ente'l batllismo y el Partíu Nacional, lideráu por Luis Alberto d'Herrera, foise encurtiando ostensiblemente. Igualmente, y a pesar de los esfuercios de Batlle y Ordóñez en contrariu, siguieron les divisiones internes del Partíu Colorado.
El 28 de febreru de 1923, nel últimu día del so mandatu, Baltasar Brum inauguró en Montevideo el monumentu a Artigas na Plaza Independencia, no que configuró unu de los momentos más importantes del cultu llaicu a la figura d'aquel caudiellu políticu, que venía xestándose dende tiempu tras.
Gabinete de gobiernu
El so gabinete tuvo integráu por:
Golpe d'estáu
En tal cargu sosprender el golpe d'estáu del 31 de marzu de 1933, nel que'l presidente Gabriel Terra, del partíu coloráu, con sofitu del Exércitu, la Policía y el un sector del Partíu Nacional eslleió'l parllamentu y suspendió la Constitución de 1918.
Baltasar Brum trató d'encamentar al batllismo a aguantar el golpe d'Estáu, y atrincheróse na so casa particular del centru de Montevideo (Rio Branco 1394), dispuestu a refugar a la policía cuando esta fora a arrestalo. Secundáu pol so hermanu y un puñáu de partidarios, caltuvo un curtiu tirotéu colos policías y permaneció a la espera d'un llevantamientu popular contra la dictadura que nun llegó a producise. Salvu nel casu de dellos sectores de la izquierda y del propiu batllismo, el golpe foi miráu con cierta indiferencia pola población. Inclusive en redol a la casa de Brum, axuntárase un ensame de curiosos que contemplaben los fechos reseñaos como si tratar d'un accidente de tráficu.
Al promediar la tarde d'esi día, 31 de marzu de 1933, falóse insistentemente de que'l gobiernu de Terra autorizaría a Brum a abandonar el país garantizando la so seguridá personal, pero seya que non ésti tornó la ufierta. Naquellos momentos d'incertidume, y comprobando que la so resistencia nun refundiaba frutu dalgunu, Baltasar Brum caminó escontra'l centru de la cai en solitariu, y en glayando ''¡Viva Batlle! ¡Viva la llibertá!'' disparó la so arma contra'l so corazón, dándose muerte.
El suicidiu de Brum foi interpretáu de diverses maneres por contemporáneos del fechu, qu'inclusive alegaron un desequilibriu mental de parte del ex-presidente, pero ye vistu anguaño como un símbolu de la resistencia a la dictadura y un sacrificiu pola llibertá, nun xestu romántico y dramático.
Edá Media en Cantabria
La Edá Media, Medievu o Medioevo ye'l periodu históricu de la civilización occidental entendíu ente los sieglos V y XV. El so empiezu asítiase convencionalmente nel añu 476 cola cayida del Imperiu Romanu d'Occidente y el so fin en 1492 col descubrimientu d'América, o en 1453 cola cayida del Imperiu Bizantín, fecha que tien la ventaya de coincidir cola invención de la imprenta (Biblia de Gutenberg) y col fin de la Guerra de los Cien Años.
Tan llargu periodu históricu (cerca d'un mileniu) contién procesos bien distintos, que convencionalmente arrexuntar en dos grandes fases: Alta Edá Media y Baxa Edá Media
Alta Edá Media
250px|thumb|La Península Ibérica en redol al [[560.
]]
El Ducáu de Cantabria
Nel sieglu III l'Imperiu Romanu travesó una fonda crisis económica, social ya institucional qu'empecipió un procesu de tresformamientu estructural acentuáu nos dos siguientes centuries, cola irrupción de pueblos del centru y este d'Europa atraíos pola mayor riqueza de les tierres sudoccidentales. La resultancia d'esi procesu foi'l fin de l'Antigüedá y l'entamu d'una nueva civilización, la del Medievu, síntesis cultural del alcuentru y fusión de los pueblos xermánicos cola civilización grecorromana
En Hispania asocediéronse les invasiones a partir del 409, enfusando socesivamente Suevos, Vándalos, Alanos y, especialmente, Visigodos, asitiaos en Galia y Hispania tres un alcuerdu con Roma (416). A partir del sieglu VI estos postreros establécense definitivamente na Península.
Leovigildo (574), ocupa Amaya y exerz la so poder na que se configura la provincia visigoda denominada Ducáu de Cantabria.
A partir d'esti periodu les fontes documentales malapenes sí faen referencia a Cantabria con esti nome, yá que va prevalecer el de Asturies pa les distintes contornes: Asturies de Santillana, Asturies de Trasmiera y Asturies de Laredo. Cántabros, ástures y vasconos siguieron siendo focu de conflictos pal inestable reinu visigodu hasta la so desapaición a empiezos del sieglu VIII. De fechu en 711 el rei Roderico atopar en plena campaña militar al norte de los sos dominios.
Conquista musulmana y reconquista
thumb|250px|left|Llendes hipotétiques del Ducáu de Cantabria.