cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nobatia
Cultura y arte
thumb|left|Páxina de la traducción al antiguu nubiu del [[Liber Institutionis Michaelis Archangelis del sieglu IX. El nome del Arcángel Miguel apaez en colloráu.]] La cultura y l'arte del territoriu que depués correspondería a Nobatia, en gran midida deriva de la llamada cultura Ballana que dexó como evidencies arquiteutóniques l'edificiu cuadráu de Qustul. Na antigüedá recibió fuertes influxos del Exiptu (construcción de pirámides, aspeutu de les deidaes -anque foi esclusivu'l "dios-elefante"-), pero tal arte correspuende al del Reinu Meroíticu y per ende correspuénde-y el so propiu artículu, tres la ocupación del Exiptu por Alexandru Magnu empieza a dase l'influxu cultural helénicu que se va verificar inclusive nes formes d'escritura y nos nomes de los monarques, cola ocupación del Exiptu polos romanos refuérzase l'influxu "grecorromanu" -máxime tres les curties ocupaciones de Napata poles tropes romanes-, mientres el Baxu Imperiu romanu y el periodu del Exiptu Bizantín, dómines nes que toma preeminencia el cristianismu na rexón, el gran influxu va ser el del arte coptu, conozse qu'en Faras construyéronse grandes ilesies y monesterios, pero anguaño casi nada queda d'estos, hasta'l presente los principales afayos diéronse al escavar los sables de les zones próximes a Asuán (ye dicir en plena rexón fronteriza col Altu Exiptu), ellí atopáronse pequeñes capiyes de planta cruciforme -casi cuadraes-, de pequeños baldíos y cubiertes con cúpules, les pintures y relieves (por casu de los capiteles) evidencian un gran influxu del arte copto paleocristianu, siendo'l reinu un estáu que la so relixón oficial yera'l cristianismu monofisita.
Tres el sieglu {{SIEGLU VIII produció una intensa "arabización" de la cultura nel territoriu que correspondiera a Nobatia ( país llamáu n'árabe Al-Maris ), quedando integrada la población en dellos clanes árabes como'l de los Banu Kanz, anque se caltuvieron pequeños estaos cristianos como'l de Dotawo hasta 1504, añu nel cual tol territoriu foi amestáu al sultanatu de Sennar.
Puertu Deportivu de Xixón
El Puertu Deportivu de Xixón asitiar nel conceyu de Xixón,en plenu centru de la villa, Principáu d'Asturies. Depende de l'Autoridá Portuaria de Xixón. Llogró izar la Bandera Azul qu'da la Fundación Europea d'Educación Ambiental ininterrumpidamente dende 1996.
Instalaciones
thumb|center|700px| Dársena de fomentín del Puertu Deportivu de Xixón, en plenu centru urbanu
Faltes
La falta más importante del puertu deportivu de Xixón dar nes infraestructures destinaes a usuarios de vela llixera. La concesión única, a la Federación de Vela del Principáu d'Asturies (FVPA), nun escasu espaciu del espigón que dixebra les dársenes de fomentín y fomentu, ensin vixilancia, nin tinglaos pa invernaje, nin pañoles abondos, nin servicios dignos, trai l'ausencia d'embarcaciones competitives de vela llixera nel puertu. Ello llevó a Xixón perder claramente la partida nesti aspeutu ante Santander, col so Centru d'Altu Rendimientu de Vela Príncipe Felipe. Contradictoriamente, la mayor parte del espigón ta ocupáu por otra concesión de l'Autoridá Portuaria de Xixón, a un negociu d'hostelería, absolutamente innecesariu dada la gran ufierta d'esti serviciu qu'esiste nes céntriques cais axacentes al puertu, pero que reflexa la visión de l'Autoridá Portuaria y del Conceyu de Xixón, más enfocada al turismu y al comerciu qu'a l'actividá deportiva. Tocantes a escueles de Vela llixera, solamente la del Real Club Ástur de Regatas funciona de manera permanente, nunos locales d'arriendu, con una zona de varada mínima, na zona de talleres.
Amarres
Anguaño'l puertu cunta colos siguientes amarres:
Accesu
<o>De día,</o> pase ente la baliza verde de Sacramentu y la colorada del Dique de Santa Catalina (ente dambes queda una canal navegable de más de 2,5 m de T.Y. y d'alredor de 100m d'anchu mientres el estiaje del equinocciu). Al pasar, xire a babor pa introducise ente la baliza verde de Fomentu y la colorada de Santa Catalina.
<o>De nueche,</o> siguiendo'l balizaje.
Sacramentu: lluz verde de 360°, de s. regulares, de 0,3 s. de rellumu + 1 s. d'escuridá, y un algame de 4 M.
Dique Santa Catalina: lluz colorao (parte alta de la estremidá) de 2 s. cada 6 s., asitiada sobre una columna pintada de colloráu, de 360° de focu, algame de 10 M, de 8,55 m d'altor.
Fomentu: lluz verde de 360° de focu, de 20 s. cada minutu, y algame de 3 M (0,4 s. de rellumu + 2,6 s. d'escuridá).
Sierra de la Alfaguara
La Sierra de la Alfaguara, perteneciente al términu municipal d'Alfacar, forma parte del Parque Natural Sierra de Huétor, na provincia de Granada, España.
Por ella naz y flúi el ríu Darro, que desagua nel Genil nel interior de la ciudá de Granada. Dientro de la sierra atopa'l "Arboretum La Alfaguara", con una zona d'ociu axunta.
Puertu Deportivu de Xixón
Accesu
<o>Lluces d'accesu al puertu</o>
Sierra de la Alfaguara
El Parque Natural de la Sierra de Huétor tien una estensión de 12.428 hectárees y entienden les llocalidaes d'Alfacar, Cogollo Vega, Beas de Granada, Abrasa, Nívar, Víznar y Huétor Santillán, siendo esti postreru'l conceyu que-y da nome por cuenta de que ye el que más terrenal tien del parque.
Puertu Deportivu de Xixón
Accesu
Abaliza Sacramentu: centelleos verdes regulares (0,3 s. + 1 s.), algame de 4 M. Dique Santa Catalina: 2 grupos de centelleos regulares de 6 s. (0,4+0,4+0,4+4,8), algame de 6, M. Dique curvu de Fomentu: centelleos verdes regulares (20 por m.), algame de 3 M. Dique Príncipe d'Asturies: lluz de 3 rellumos verdes, cada 3 s., algame de 6 M. Contradique: lluz de 3 rellumos verdes, cada 8 s. Muelle de Los Pórticos: lluz verde ocasional (2,5 s.), algame de 6 M.
Puertu d'Avilés
El puertu d'Avilés ta asitiáu en dambes marxes de la ría d'Avilés, n'Asturies. Ta bañáu pol mar Cantábricu y consta de dellos muelles pal atraque de barcos de distintu caláu, ente los que caben destacar la Dársena de San Agustín, el Muelle de Raigaños y la Dársena de San Juan de Nieva por ser los más amplios.
La cantidá de mercancíes que se carguen equí crez añu tres d'añu, pero son d'especial interés les enormes cantidaes d'aluminiu pa la fábrica d'Alcoa (antigua Inespal), d'aceru y chatarra pa la factoría d'Arcelor Mittal y de cinc pa la fábrica Asturiana de Zinc, perteneciente a Xstrata, que desembarquen equí cada añu. Amás trátase del puertu pesqueru más importante de tola rexón, superando a El Musel de Xixón en captures descargaes.
Coles mesmes, l'Autoridá Portuaria d'Avilés tamién controla los usos del puertu deportivu d'Avilés, que s'atopa anexu a la dársena pesquera, más concretamente na parte más cercana al Centru Cultural Internacional Oscar Niemeyer.
Hauterivianu
Hauterivianu ye como se conoz en xeoloxía al pisu del Cretácicu Inferior. Estiéndese aproximadamente dende hai 136,4 millones d'años hasta hai 130.
Ye'l periodu que sigue al Valanxinianu y precede al Barremianu.
Haplincourt
Haplincourt ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ilesia del Monesteriu de San Miguel de Bárzana
La ilesia del Monesteriu de San Miguel, asitiada na parroquia de Bárzana, nel conceyu asturianu de Tinéu, ye la sola construcción que se caltién del antiguu Monesteriu de Bárzana, fundáu polos condes Vela y Totilde nel sieglu X.
Ilesia
miniaturadeimagen|Vista del lláu oeste. L'actual construcción d'estilu románicu, data del sieglu XIII, anque ficiéronse delles igües nos sieglos posteriores. Estructúrase nuna sola nave y ábside semicircular, asitiándose na cabecera la sacristía y un pequeñu absidiolu abovedáu. Nel lláu norte de la ilesia abriose nel sieglu XVI una capiella.
Del so primitivu edificiu prerrománicu, la ilesia caltién dos portades (nes fachades sur y oeste) y una ventana xeminada. Nel interior, toa la cabecera ta decorada con pintures murales del sieglu XVI.
La cabera restauración nel templu, fízose en 1990 entamada pola Conseyería d'Educación, Cultura y Deportes, del Principáu d'Asturies.
miniaturadeimagen|Ventana xeminada. La ilesia del Monesteriu de San Miguel de Bárzana, foi declarda pol Principáu d'Asturies, Bien d'lnterés Cultural con categoría de Monumentu, por Decretu 4/93, de 27 de xineru.
Referencies
Esti artículu ye una obra derivada de la disposición relativa al procesu de declaración d'un bien cultural o natural, asoleyada nel BOPA númberu 44, de 23 de febreru de 1993, testu que ta llibre de restricciones conocíes, en virtú del derechu d'autor de conformidá col artículu 13 del Testu Refundíu de la Llei de Propiedá Intelectual (BOE númberu 97, de 22 d'abril de 1996).
Dolomites
Los Dolomites (Dolomiti, Dolomiten, ladín: Dolomites, friulanu: Dolomitis) son una sección de los Alpes. Tán asitiaos nes provincies de Belluno, Bolzano-Bozen y Trento, al norte d'Italia y estiéndense dende'l ríu Adige al oeste hasta'l ríu Piave al este.
Acullico
El acullico, akulliku, acuyico (del quechua akullikuy), acusi, pijcho o mazcada ye un pequeñu bolu de fueyes de coca. Asitiáu na boca ente mexella y quexal, esti se masca en ciertes zones de Sudamérica norte d'Arxentina, norte de Chile, occidente de Bolivia, Perú, Ecuador, Colombia) pa evitar o menguar los efeutos del apunamiento causáu pola falta d'osíxenu na atmósfera a grandes altitúes. Tamién ye usáu pa menguar los efeutos de la fatiga y dizse qu'ayuda igualmente a compensar los efeutos de les bébores alcohóliques y l'indixestión . El costume de mazcar acullico denominar davezu acullicar o coquear, y coqueros a les persones que la practiquen.
Esisten opiniones atopaes respectu de los sos beneficios pero, al tratase d'un costume que tien munchos sieglos, pos yera practicada polos indíxenes dende muncho primero de la llegada de los colonizadores, cualquier intentu de desarraigar la mesma topeta contra la fuercia d'una tradición cuasi relixosa.
N'ochobre de 2012 el presidente bolivianu Evo Morales pidió-y al actor y activista Sean Penn que defenda'l acullico nos foros internacionales.
Thomas and Friends
miniaturadeimagen Thomas and Friends (enantes Thomas the Tank Engine and Friends) ye una serie de televisión británica. Emitióse per primer vez el 9 d'ochobre de 1984 nel Reinu Xuníu
Agote (Buenos Aires)
Agote ye una llocalidá de la Provincia de Buenos Aires, Arxentina. Asitiada nel partíu de Mercedes, a 9 km de la ciudá cabecera del distritu y a menos de 2 km de Gowland. Surxó alredor de l'estación del Ferrocarril San Martín. Hai que destacar la famosa casa del vagón, un antiguu carru de ferrocarril que foi recicláu comu vivienda.
Población
Los datos que vienen darréu incluyen tamién a la llocalidá de Gowland Tie 1288 habitantes según el censu de 2001, lo que representa un aumentu del 148,16 % frenti a los 519 habitantes del censu anterior.
Barremianu
Barremianu ye como se conoz en xeoloxía al pisu del Cretácicu Inferior. Estiéndese aproximadamente dende hai 130 millones d'años hasta hai 125.
Ye'l periodu que sigue al Hauterivianu y precede al Aptianu.
Matrah
thumb|275px|Puertu de Matrah. Matrah o Mutrah ye una ciudá d'unos 150.000 habitantes na gobernación de Mascate, n'Omán. Enantes del descubrimientu de petroleu yera'l centru del comerciu n'Omán. Ye entá un centru comercial como unu de los puertos marítimos más grandes de la rexón. Ente dellos suburbios inclúyense Souq Matrah, un bazar tradicional y Sour Al-Lawatiah, una pequeña comunidá de cases arrodiaes por una vieya muralla. En dambos llaos de l'antigua ciudá hai unos fuertes de folla construyíu polos portugueses cuando invadieron Omán nel sieglu XVI. Son llamaos Al-jalalee y A el-meerani.
Marisol Alfonzo
Marisol Coromoto Alfonzo Marcano ye una reina de guapura Venezolana ganadora del certame Miss Venezuela 1978. Foi la representante oficial de Venezuela nel Miss Universu 1978, certame celebráu n'Acapulco el 24 de xunetu de 1978. Foi conocida como La miss Venezuela más fea de la hestoria
Biografía
Fiyasca de Carlos Rodríguez Herrera, miembru del Comité Venezolanu de la Guapura dende faía 17 años y presidente de Fedecámaras, al momentu de ganar usó los famosos bilortos de coral rosado colos cualos yá trunfara María Antonieta Cámpoli (1972), Maritza Pineda (1975), Elluz Peraza (1976) y Cristal Montañez (1977), aplicáron-y un "peeling" na so piel, amenorgándo-y al máximu les sos marques d'acné, el so trunfu foi consideráu iguáu, pero la prensa considero'l so trunfu xustu, porque Marisol tenía un don de xente, una personalidá firme, falar nidia, yera culta, refinada, arriendes de tener una bona dosis de cencellez. Al momentu de la so coronación tenía 20 años y estudiaba quintu semestre de Psicoloxía na Universidá Central de Venezuela, tuvo que salir escoltada del Club de Sub-Oficiales por cuenta de que fuera había un grupu de persones que-y intentaron llanzar tomates y ullar, tamién salió escoltada pa evitar ataques de les demás concursantes o los sos familiares, foi la representante oficial de Venezuela nel Miss Universu 1978 pero nun clasificó y nel Reina Internacional del Café 1979 pero nun clasificó, apurrió la corona en 1979 y casóse en 1982 con Nelson López Bello, anguaño atópase retirada de la vida pública, ye madre y ta casada.
Jonathan Togo
Jonathan Frederick Togo ye un actor d'Estaos Xuníos.
Hardinghen
Hardinghen ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Jonathan Togo
Biografía
Togo nació en Rockland, Massachusetts, fíu de Sheila, comerciante, y Michael Togo, diseñador gráficu. La so madre ye d'ascendencia italiana ya irlandesa y el so padre ye xudíu, orixinalmente d'apellíu "Tonkaviev" que foi encurtiáu por unu de los sos ascendientes porque quería da-y un nome pegañosu al so negociu d'alfombres.
Hardinghen
Tien una población de y una superficie de  km².
Jonathan Togo
Biografía
Crióse en Rockland, Massachusetts. De neñu asistió a una escuela hebrea y graduóse del Rockland High School en 1995, onde practicaba la llucha. Jonathan Togo asistió al Project Contemporary Competitiveness, Advanced Study Program, Proyeutu Competitividá Contemporánea, Programa d'Estudios Avanzaos como estudiante, dempués trabayó como procurador en 1991 y 1992. Siguió los sos estudios nel Vassar College, graduándose con un B.A. en Teatru y afitó los sos estudios nel Institutu Nacional de Teatru del Teatru Eugene O'Neil. Cuando taba en Vassar formaba parte de la banda "The El Conquistadors" con Sam Endicott y John Conway, dambos agora miembros de la famosa banda The Bravery.
Haravesnes
Haravesnes ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Marisol
Josefa Flores González, más conocida como Marisol o Pepa Flores, ye una actriz y cantante española.
Como neña maravía, Marisol tuvo gran ésitu n'España na década de 1960, con películes musicales del xéneru infantil, una de les cualos, Cabriola, foi dirixida pol célebre actor Mel Ferrer. Yá a edá adulta realizó dellos estimables trabayos con direutores como Carlos Saura, pero en 1985 optó por una vida más discreta y anguaño caltiénse alloñada de los medios de comunicación.
Orixe y primeros pasos
Josefa Flores González nació'l 4 de febreru de 1948, nel númberu 10 de cai Refino, nun corralón típicamente malagueñu nel que convivíen más de cincuenta families. Fía mediana de Juan Flores (f. en 1999) y de María González, pertenecía a una familia bien humilde. Yá dende pequeña destacaba pol so enorme afición pol cante y el baille flamencu. Los sos hermanos son María Victoria y Enrique. A temprana edá xunir a la organización «Coros y Dances» de la Seición Femenina de Falanxe.
Primeres películes, años 60
En 1959 foi afayada pol productor Manuel José Goyanes Martínez, nun viaxe a Madrid col so grupu de Coros y Dances. El so ésitu crució fronteres: en 1960, con tan solo 12 años, recibió'l premiu a meyor actriz infantil na Mostra de Venecia, pola so interpretación en Un rayu de lluz; en 1961 participó en El Show de Ed Sullivan de la televisión norteamericana, y en 1965 rodó Cabriola so direición del famosu actor Mel Ferrer, maríu d'Audrey Hepburn. Esta película estrenar n'Estaos Xuníos col títulu Everyday Is A Holiday.
El direutor de cine Luis Lucia Mingarro dirixir nes películes Un rayu de lluz, Llegó un ánxel, Tómbola, Las cuatro bodas de Marisol y Solos los dos.
Tenía llargues xornaes de trabayu faciendo películes, anuncios, xires, polo qu'esfrutaba de poco tiempu llibre. A la edá de 15 años diagnosticáron-y una úlcera nel estómagu, que foi causada pol estrés y el duru trabayu al que yera sometida. Cúntase que con esa edá yá deseyaba abandonar el mundu del cine. Un artículu publicáu en febreru 1965 reflexa qu'esta situación yá yera conocida públicamente, incluyendo un significativu subtítulu: Marisol ta murniu ¿qué tien Marisol?.
El 16 de mayu 1969, casóse relixosu con Carlos Goyanes Perojo na Ilesia de San Agustín, de quien se dixebró en 1972. Carlos yera fíu del so productor.
Años 70 y 80
A midida que fíxose mayor, Marisol diversificó los sos trabayos. En 1972, representó a España nel primer Festival de la OTI cola tema Neña de Manuel Alejandro, ganando'l tercer premiu.
Xunto a Jean Seberg rodó una película de terror, La corrupción de Chris Miller (1972), dirixida por Juan Antonio Bardem, y al añu siguiente presentó la so última película musical, La moza del Molín Coloráu, con Mel Ferrer como coprotagonista y arrodiada de guapures como Bárbara Rey, Mirta Miller y Silvia Tortosa.
En 1973 xunióse sentimentalmente al baillarín Antonio Gades (de nombre Antonio Esteve Ródenas), con quien se casó civil en Cuba el 5 d'ochobre de 1982, actuando como padrinos Fidel Castro y Alicia Alonso, y de quien se divorció en 1986.
En 1975, Pepa Flores participó na primera fuelga d'actores españoles que reivindicaba l'amenorgamientu de la xornada llaboral pa los intérpretes teatrales. Un añu dempués posó desnuda pa la revista Interviú, lo que causó gran sensación y en cierta manera supunxo una rotura definitiva col so pasáu d'estrella infantil.
Llogró'l premiu a la meyor actriz nel Festival Internacional de Cine de Karlovy Vary con Los díes del pasáu (1978) de Mario Camus, con Antonio Gades como compañeru de repartu, siendo l'últimu trabayu que fizo acreditada como Marisol. Poco dempués, decidió camudar el so nome artísticu Marisol pol so nome real Pepa Flores, qu'usaría mientres el restu de la so carrera.
El día 30 de mayu de 1981 nació la so tercer fía, Celia Flores.
Les sos últimes películes fueron Bodas de sangre (1981) y Carmen (1983), dambes del direutor aragonés Carlos Saura, y Caso cerrado (1985) de Juan Cañu.
Actividá política
Al divorciase del so segundu home, el baillarín Antonio Gades, en 1986, desvenceyóse de too partíu políticu.
Últimos años
La mayor de les sos fíes, María Esteve (1974), ye actriz, la mediana llámase Tamara (1976) y ye psicóloga, y la menor Celia Flores (1981), ye cantante (Pepa Flores compunxo una de les temes del primer discu d'esta, Tangos de Granada).
Pepa Flores anguaño mora en Málaga xunto la so pareya Massimo Stecchini, y ta retirada de la vida pública. De la so fía Celia tien un nietu, Curru, frutu de la so rellación col guitarrista Manuel Chacón (Manuel de la Curra), y de la so fía mediana Tamara, una nieta, Alejandra.
Etapa infantil
Tómbola/Los enriedos de Marisol (1962)... Marisol
Etapa adolescente
Las cuatro bodas de Marisol (1967)... Marisol Collada * Solos los dos (1968)... Marisol
Boissonneaua matthewsii
Descripción
Los machos y les femes d'esta especie son bien similares en tamañu y coloríu del so plumaxe. Miden en redol a los 12 cm de llargor y pesen alredor de 7,5 gr. El so picu ye curtiu, rectu y notablemente gruesu. El so plumaxe ye d'un intensu color verde metálicu nel envés, col pechu y banduyu d'un característicu y distintivu color acoloratáu.
Marisol
Etapa adulta
Urtain, el rei de la selva... o asina (1969) Los díes del pasáu (1978)... Juana * Bodas de sangre (1981)...Marisol
Kimbundu
L'idioma portugués incorporó espresiones d'esta llingua, tantu de los falantes que tien n'Angola como de los de Brasil. Exemplos d'esto son términos como bwe, baza, kuatu, kamba, arimo, mleke, xinga, bunda. De la mesma, delles pallabres quimbundo tán influyíes pol portugués.
Marisol
Discografía
Discográficamente realizó una llarga carrera que toma dende 1960 a 1983
En 1960 y 1962 grabó pa Montilla, y en 1963 el sellu Zafiru facer colos derechos de toes eses grabaciones y del so contratu, que caltuvo vixente hasta 1983.
Kimbundu
Esta llingua tamién ye referida en testos antiguos como mbundu, loanda, luanda, loande, mbundu do norte, nbundu, n'bundo y kindongo.
Marisol
Discografía
Cantó temes de Joan Manuel Serrat, Augusto Algueró, Juan Pardo, Los Brincos, Manuel Alejandro, García Lorca y Luis Eduardo Aute, ente otros munchos, siendo'l so mayor ésitu'l LP Fálame del mar, marineru, editáu en 1976.
Ente los sos cantares más célebres atópense:
Jeolla del Sur
ye una provincia del suroeste de Corea del Sur. La provincia crear en 1896 a partir de la metá sur de l'antigua provincia de Jeolla. Gwangju foi la capital de la provincia hasta l'añu 2005, en que se treslladó al sur l'alministración provincial, al condáu de Muan.
Boissonneaua matthewsii
Descripción
left|thumb|Chestnut-breasted coronet in NE Ecuador
Jeolla del Sur
Xeografía
La provincia forma parte de la rexón de Honam, y llinda pel este col mar Mariellu, pel norte cola provincia de Jeolla del Norte, pel sur col estrechu de Jeju, y pel este con Gyeongsang del Sur.
Esisten casi 2.000 islles a lo llargo del mariniegu de Jeolla del Sur, de les cualos trés cuartos tán deshabitadas. La mariña tien unos 6.100 quilómetros de llargor.
La provincia ye montascosu, pero solu en parte; esisten llanures nel cursu de los ríos Seomjin, Yeongsan y Tamjin.
Recursos
Atópase a la cabeza de Corea del Sur nel llogru de dellos productos marítimos, como les ostres y les algues per mediu de cultivu. L'agricultura ye una actividá floreciente nes zones llanes, gracies a la orografía y a les condiciones climátiques. Los cultivos más importantes son arroz, trigu, cebada, xudíes y pataques. Tamién se producen verdures, algodón y frutes.
Hai esplotaciones mineres, pero a pequeña escala, d'oru y carbón. Amás, nesta provincia esisten diverses industries.
División alministrativa
Jeolla del Sur estremar en 5 ciudaes (Si o Shi) y en 17 condaos (Gun). De siguío, numbérense los nomes de cada entidá n'alfabetu llatín, Hangul y Hanja.
Bostrychia carunculata
Descripción
Ye una ibis grande, mide unos 60 cm de llargu. El so plumaxe ye escuru con llurdios blancos nos costazos y güeyos blancos. Una delgada carúncula cuelga dende la base del so anchu picu. Estos dos carauterístiques y l'ausencia de linea blanca na mexella, estremar del so pariente (Bostrychia hagedash).
Distribución y hábitat
Ye endémicu de les tierres altes d'Etiopía y Eritrea. Habiten en zones ente los 1500 a 4100 m d'altor, anque tamién los reparó na mariña d'Eritrea. Prefier les praderíes y los calces de ríos d'altor. De cutiu reparar en zones predreses y cantiles (onde añera y reproduzse), anque tamién lo atopa en praderíes abiertes, tierres cultivaes, parques en ciudaes, zona d'olivares (Olea africana) y montes mistos de enebros (Juniperus procera).
Clarina (mazana)
Clarina ye una variedá cultivar de pumar (Malus domestica) Esta mazana ye orixinaria d'Asturies y ye una de les 76 variedaes de mazana que s'inclúin na D.O.P. Sidra d'Asturies. Ta cultivada na coleición de pumares asturianos del SERIDA.
Actinidia polygama
Actinidia polygama, ye una especie de lianes del xéneru Actinidia perteneciente a la familia Actinidiaceae. Crez nes zones montascoses de Xapón y China, a altores d'ente 500-1900 metros. thumb|240px|Frutos y fueyes thumb|240px|Frutos
Clarina (mazana)
Característiques
El pumar de la variedá 'Clarina' tien una puxanza media. Figura de la estructura de ramificación (sistema de formación n'exa): 9. Tipu de fructificación: IV.
Actinidia polygama
Descripción
Ye una enredadera que puede algamar hasta 5-6 metros nel maduror. Trátase d'una planta caducifolia trepadora que ye sensible a les xelaes. Los peciolos de les fueyes son de color blancu o plateáu, colores que faen que la planta seya identificable dende lloñe, hasta la dómina de floriamientu, cuando les fueyes vuélvense dafechu verdes. La dómina de floriamientu estender dende finales de xunu a principios de xunetu, nos que la planta produz flores de color blancu d'unos 2,5 cm de diámetru. La llonxevidá d'una flor individual ye de 2-3 díes. Nesti momentu, la planta tamién s'empezar a desenvolver pequeños frutos carnosos de color mariellu a mariellu colorao, con forma de güevu, que fructifican en setiembre y ochobre. El frutu ye d'aproximao 1,5 cm d'anchu y 3,0-4,0 cm de llargu. L'interior del frutu paecer al del quivi, pero ye de color naranxa en llugar de verde.
Clarina (mazana)
Característiques
Dómina d'entamu de floriamientu (permediu periodu 2005-2009):Entemediu a temprana dende principios hasta mediaos d'abril.
Actinidia polygama
Propiedaes
Actinidia polygama foi utilizada polos sos beneficios melecinales dende va sieglos, Na medicina tradicional china y la medicina xaponesa, utilizóse pa una amplia gama de problemes de salú, como: tónicu del corazón, reumatismu, estimulante circulatoriu, cistitis, dolor artríticu, hipertensión, diuréticu, dolor ciáticu y dolor abdominal, amenorgamientu del colesterol, proteición del fégadu, enfermedá de los reñones, dolencies cardiaques, accidente cerebrovascular, cáncer, neuralxa, fatiga, gota, dellos síntomes de la menopausia.
El frutu puede ser saláu y cómese crudu, tostáu n'aceite, agregu al arroz, o entemecíu con granes de sésamu y mayonesa pa ensalaes. Los frutos tamién puede ser lleldáu pa faer bien Matatabi y miso. Les fueyes, biltos, tarmos tamién pueden molese o cortar pa faer té. El té beber p'ayudar a prevenir los resfriaos
Clarina (mazana)
Característiques
El frutu tien predominiu de forma globulosa.
Actinidia polygama
Taxonomía
Actinidia polygama describióse por (Siebold & Zucc.) Maxim. y espublizóse en Mémoires Presentes a l'Académie Impériale des Sciences de St.-Pétersbourg par Divers Savans et lus dans ses Assemblées 9: 64. 1859.
Clarina (mazana)
Característiques
Cuévanu del pedúnculu de pocu fonda y dalgunos fonda, col anchor de la cubeta peduncular media, siendo la rellación de la cubeta ocular-cubeta peduncular cilíndrica. Cantidá de "russeting" (pardeamiento aspru superficial que presenten delles variedaes) na cubeta peduncular de baxa a media.
Pedúnculu curtiu (11-15 mm) y dalgunos bien curtiu (≤10 mm). Con espesura del pedúnculu medianu.
Apertura de güeyu, zarráu y dalgunos daqué abiertu. Tamañu de güeyu de medianu a pequeñu. Fondura de la cubeta ocular de fonda a media y l'anchor de la cubeta ocular ye ancha. Coronamiento final de la mota (perfil cubeta) llixeramente onduláu. y la cantidá de "russeting" na cubeta ocular ausente o bien baxa.
La testura de la epidermis ye cerosa, con estáu ceroso de la epidermis fuerte, y la pruina de la epidermis ausente o débil; coloración de fondu mariellu o mariellu ablancazao; siendo'l color de superficie marrón claro a naranxa, con una intensidá de color na superficie clara; tipu del color de superficie escoloráu y delles plaques continues. Siendo la cantidá de "russeting" nos llaterales predomina baxa a media, anque en dalgunos ye alta y n'otros ta ausente.
Densidá de lenticelas ye medianamente numberoses; siendo'l tamañu de les lenticelas con predominiu de medianu a pequeñu; ensin aureola; con #el color del nucleu de la lenticela marrón.
Color de la magaya ye blanca o crema y apertura de lóculos (en corte tresversal) zarraos.
Maduración produzse dende la primera a la segunda decena d'ochobre.
Variedá de sabor amargoso, utilizase na producción de sidra.
Rendimientos de producción
Tien una entrada en producción bastante rápida. Algama un bon nivel bien granible (>40 t/ha). Nivel d'alternanza bastante regular.
Rendimientu en mostiu (l/100 kg): 64,6 ± 2,5. Azucres totales (g/l): 117,8 ± 8,8. Acidez total (g/l H2SO4): 1,7 ± 0,4. pH: 4,1 ± 0,2. Fenoles totales (g/l ac. Tánico): 2,1 ± 0,6. Grupu tecnolóxicu: amargosu.
D.O.P. Sidra d'Asturies
La Denominación d'Orixe Protexida (D.O.P.) sidra d'Asturies tien qu'ellaborase puramente con mazanes procedentes de parceles asturianes inscrites nel Conseyu Regulador de la Denominación d'Orixe”, que ye l'organismu oficial que según l'artículu 10 del reglamentu (CEE 2081/92) acreditáu para certificar qu'una sidra cumpla los requisitos establecíos nel so reglamentu para ser “Sidra d'Asturies”.
Na actualidá (2018) cuenta con 31 llagares, 322 cosecheros y 843 hectárees rexistraes y auditadas.
Sensibilidaes
Sensibilidá a hongos: Elevada a monilia; media a motudu; baxa a chancro y a oidio.
Tableru de xuegu
Esisten dellos tipos de xuegos de tableru: con fiches como les Dames o'l Backgammon, con pieces como'l Axedrez, y mistos como'l Monopoly.
Un tableru de xuegu específicu ye'l damero, usáu pa xuegos como les Dames o'l Axedrez
Jane Kaczmarek
Jane Kaczmarek ye una actriz d'Estaos Xuníos. Ye conocida pol so papel de Lois na serie Malcolm in the Middle. Foi nomada tres veces el premiu Globu d'Oru, según siete veces a los Premios Emmy. La so residencia actual ta allugada en San Marino, California.
Primeros años
Kaczmarek nació en Milwaukee, Wisconsin, fía de Isis, una profesora, y Edward Kaczmarek, un trabayador del serviciu de defensa. Creció en Greendale y tien ascendencia polaca.
Kaczmarek foi criada so estrictos ideales de la Ilesia católica. #Especializar n'Artes Teatrales na Universidá de Wisconsin–Madison, depués estudió na Escuela de Drama na Universidá de Yale pa llograr un posgráu y formar parte de la compañía de teatru de la Universidá.
En 1998, foi escoyida como la madre de David y Jennifer na película Pleasantville. Tuvo dellos ésitos en Broadway, incluyendo Lost in Yonkers y Raised in Captivity, onde ganó un premiu LADCC.
Kaczmarek interpretó más de 40 papeles na televisión, Los más notables inclúin:
Malcolm in The Middle
Nel añu 2000, foi escoyida pa dar vida a Lois Wilkerson pa la sustitución de metá de temporada de FOX Malcolm in the Middle. Foi aclamada polos críticos pol so talentu risible. Depués, Kaczmarek acreditaría'l programa llevando a cabu'l so llau risible, declarando: "Antes de Malcolm nun podía llograr papeles en programes risibles. Interpreté personaxes ensin gracia." Kaczmarek foi nomada siete veces nos premios Emmy pola so carauterización de Lois na serie, unu per cada añu. Tamién ganó tres nominaciones a los premios Golden Globe y dos nominaciones a los Screen Actors Guild Awards, foi homenaxada con un premiu Television Critics Association en 2000 y 2001, más un premiu American Comedy y un Family Television en 2001.
Dempués de Malcolm
Tres el final de Malcolm in the Middle, #convertir na estrella de la serie Help Me, Help You coprotagonizada con Ted Danson, actuó en Raising the Barshe serie de TNT que duraba una hora, na cual interpretó a la Xueza Trudy Kessler. Tamién fixo la voz de la xueza Constance Harm en dellos capítulos de Los Simpson.
En 2016 participó como la Dra. Gallu en The Big Bang Theory, nel capítulu 12 de la temporada 09, "The Sales Call Sublimation".
Vida privada
Kaczmarek #casar col so compañeru nativu de Wisconsin y actor Bradley Whitford el 15 d'agostu de 1992. Dambos estableciéronse en Los Angeles colos sos trés fíos: Frances Genevieve (Nacíu en xineru de 1997), George Edward (Nacíu'l 23 d'avientu de 1999) y Mary Louisa (Nacida'l 25 de payares de 2002). La pareya #destacar por participar viviegamente n'eventos de caridá. De fechu fundó'l proyeutu Clothes Off Our Back que se caracteriza por puyar ropa de les celebridaes col propósitu de recaldar fondos pa la beneficencia de neños. En xunu de 2009, la pareya solicitó'l divorciu dempués de casi 17 años de matrimoniu. La última vegada que fueron vistos xuntos públicamente, foi en setiembre de 2008, na apertura de la obra llamada The House of Blue Leaves una producción realizada en Los Angeles, na que foi protagonista. D'alcuerdu a una entrevista de xunu de 2009 cola revista More.com que foi fecha primero que s'anunciara'l so divorciu, respondió: "Eso ye un gran ensin comentarios", cuando se-y faló sobre faer una recapitulación de la so vida amorosa. Kaczmarek usó una prótesis de cadril n'abril del añu 2004, por cuenta de una artritis crónica de la cual recuperóse rápido. Nel añu 2006, Kaczmarek y el so compañeru de repartu en Malcolm in the Middle, Erik Per Sullivan, contribuyeron nel epílogu del llibru pa neños Together, qu'amuesa la importancia de los animales domésticos pa les persones probes del mundu, y foi inspiráu na misión de la organización caritativa non codalosa, Heifer International.
Premios y nominaciones
Premios Golden Globe: Premios Emmy: Premios Screen Actors Guild: Premios Satellite:
Aptianu
Aptianu ye como se conoz en xeoloxía al pisu del Cretácicu Inferior. Estiéndese aproximadamente dende hai 125 millones d'años hasta hai 112.
Ye'l periodu que sigue al Barremianu y precede al Albianu.
Puertu del Couño
El Puertu del Couño ye un pasu de monte del Principáu d'Asturies. Asitiáu a 1315 msnm na carretera AS-348, xune les poblaciones de Ventanueva nel conceyu de Cangas del Narcea y San Antolín de Ibias, capital del conceyu d'Ibias
Descripción
Mientres munchos años, el puertu del Couño foi la principal vía de comunicación de Ibias col restu d'Asturies, xunto col Pozu de les Muyeres Muertes, de 1.098 metros, asitiáu na AS-29 y qu'enllaza La Riela con San Antolín.
La xubida al puertu puramente dicha empecipia un par de quilómetros dempués de pasar Ventanueva, na llocalidá de Moal. Mientres los primeros quilómetros d'ascensión traviésase un paisaxe montiego, onde abonden carbayos y hayas, dexando a la izquierda l'accesu a la Reserva Natural Integral de Muniellos. Una vegada pasada esta primer zona, entramos nuna rexón de monte baxu y carba que nos acompañará hasta'l visu del puertu. La xubida por esta aguada tien un total de 14 quilómetros de llargor y nun se traviesen nucleos de población.
Una vegada coronáu, empecípiase un llargu descensu de más de 20 quilómetros hasta llegar a San Antolín, travesando Centenales y Valdebois. Finalmente llégase a Cecos, a tan solo 3 quilómetros de San Antolín, onde conclúi la baxada.
Puertu del Couño y ciclismu
El puertu del Couño vio'l pasu de la Vuelta a Asturies en delles ocasiones mientres los últimos años, nun percorríu que travesaba'l Pozu de les Muyeres Muertes hasta Ibias, xubía depués el Couño y remataba nel Santuariu de La nuesa Señora del Xardón, en Cangas del Narcea.
Cork
Cork (irlandés: Corcaigh, deriváu de corcach, marisma) ye una ciudá na República d'Irlanda, capital del condáu homónimu na provincia de Munster. Con una población de 125,622 habitantes en 2016, ye la segunda ciudá más poblada del país, detrás de Dublín, y la tercera de la Irlanda (islla).
Cork ta construyida sobre'l ríu Lee, que por un curtiu tramu encruciar en dos canales, creando una islla na que se llevanta'l centru de la ciudá. El puertu de Cork ye'l segundu puertu más importante del país y unu de los puertos naturales más grandes del mundu.
Oríxenes
thumb|270px|Conceyu de Cork. Detrás, la torre Elysian, l'edificiu más altu de la [[Irlanda|islla d'Irlanda.]] thumb|270px|Calle San Patriciu (St Patrick's Street)
Cork creció alredor del monesteriu fundáu por San Finbar nel sieglu VI. Les invasiones viquingues, qu'empezaren nel sieglu VIII, intensificar a principios del sieglu IX. Nos Añales de los cuatro maestros méntase la esistencia d'un establecimientu viquingu permanente escontra 846. Nel sieglu XII, invasores anglonormandos tomaron la ciudá. La carta de la ciudá foi concedida pol príncipe Juan mientres la so primer visita a Irlanda en 1185. La construcción de la muralla, que les sos ruines permanecen, empezó nel sieglu XIII.
A lo llargo de los sieglos, gran parte de la ciudá tuvo que ser reconstruyida por causa de repitíos quemes.
Edá Media
El gobiernu municipal de Cork taba remanáu per cerca de 12 o 15 families de comerciantes que fixeren la so fortuna gracies al comerciu con Europa continental, cuantimás esportando llana y pieles ya importando vinu, fierro y sal. D'estes families, solamente los Ronayne y los O'Spaelain yeren d'orixe irlandés gaélicu.
El títulu del alcalde de Cork (Mayor of Cork) apaez mentáu per primer vegada nuna carta real de 1318. Foi camudáu al de Lord Mayor en 1900.
En 1491, la ciudá participó na Guerra de les Roses cuando Perkin Warbeck –que dicía ser Ricardo de Shrewsbury, segundu fíu varón d'Eduardo IV– llegó en busca d'aliaos pa derrocar a Enrique VII. L'alcalde y otros ciudadanos importante acompañar a Inglaterra, pero fueron prindaos y executaos dempués de que la rebelión fracasara. Pol sofitu de munchos de los sos habitantes a los miembros de la Casa de York mientres la guerra, Cork foi moteyada "la ciudá rebalba" (the rebel city).
Una descripción escrita en 1577 define a Cork como "la cuarta ciudá d'Irlanda... onde tienden a xixilar les puertes a cada hora... nun confíen nel país que colinda y cásense solamente ente ellos, por que la ciudá toa quede xunida n'afinidá".
Sieglu XVIII
Ente fines del sieglu XVII y principios del XVIII, protestantes franceses (hugonotes) llegaron a Cork fuxendo de la persecución relixosa de Lluis XIV. Nesti periodu llevantáronse nuevos edificios, munchos d'estilu xeorxanu, como en Dublín. Dellos exemplos son la Ilesia de Cristu (Christ Church, 1720-26), ia Ilesia de Santa Ana (St Anne's Shandon, 1722-26) y un edificiu d'oficines d'aduana (Custom House, 1724).
L'actividá portuaria creció considerablemente, y los comerciantes esportaron grandes cantidaes de mantega y de carne de vaca a Gran Bretaña, el restu d'Europa y Norteamérica.
Clima
Cork tien un clima templao y cambiante, con abondosa agua y ensin temperatures estremes. Les temperatures per debaxo de 0 °C o enriba de 25 °C son rares. La precipitación añal media –la mayoría en forma d'agua– ye 1227,9 mm. Hai, en permediu, siete díes de xarazo y once de nieve o xarazu per añu, pero la nieve nun suel atropase por más de dos díes.
Llugares d'interés
250px|thumb|[[Mercáu Inglés]] 250px|thumb|[[Catedral de San Finbar]] 250px|upright|thumb|Ilesia de Santa Ana Munchos edificios son d'estilu xeorxanu, anque hai tamién notables exemplos d'arquiteutura moderna. La cai principal, St Patrick's Street, foi remocicada en 2004. A lo llargo del so percorríu, que ye piatonal en dellos tramos, atópense destacaos edificios. L'axacente Grand Parade ye una avenida arbolada, con oficines, negocios ya instituciones financieres. Nel antiguu centru financieru, South Mall, hai dellos bancos que'l so interior ye del sieglu XIX como, por casu, la sede del Allied Irish Bank, que d'antiguo foi una casa de cambéu. La moderna torre County Hall, propiedá del gobiernu llocal, foi'l rascacielos más altu de la islla dende 1968 hasta 2008, cuando se construyó The Elysian, tamién en Cork. Del otru llau del ríu tópase Our Lady's Psychiatric Hospital (Hospital Psiquiátricu de La nuesa Señora), l'edificiu más llargu d'Irlanda. Foi construyíu na dómina victoriana, y foi anováu y convertíu nun complexu residencial.
El Conceyu, otru edificiu de piedra caliar, sustitúi l'antiguu, que foi destruyíu polos Black and Tans el 11 d'avientu de 1920 mientres la Guerra d'Independencia nel fechu llamáu "la Quema de Cork". Como xestu de reconciliación, el gobiernu británicu asumió los costos de construcción del nuevu edificiu na década de 1930.
El Mercáu Inglés, accesible dende les cais Grand Parade, St Patrick's, Oliver Plunkett Street y Princes, ye un mercáu cubiertu onde se viende toa clase d'alimentos. Anque los sos oríxenes remontar a 1610, l'edificiu actual data de 1788.
Dos espacios verdes importantes son el parque Fitzgerald, al oeste de la ciudá, y los xardinos de la Universidá, derrotos pel ríu Lee.
Nes contornes de la ciudá tamién hai curiosos turísticos. Unu d'ellos ye'l Castiellu de Blarney, famosu pol so piedra. Según una lleenda, la piedra concede'l don de la elocuencia a quien la besa. A 2 km del centru atopa'l Castiellu de Blackrock, un castiellu del sieglu XVI reconstruyíu en 1829 nel que funciona un observatoriu.
Cultura
thumb|250px|left| Cai del Rei (King Street, güei MacCurtain Street), c. 1900 thumb|250px|left|Muelle de Farren
Cork tien una intensa vida cultural. La ciudá ye sede de numberosos institutos d'arte, como la Cork School of Music y Crawford College of Art and Design. Nel edificiu Firkin Crane funciona'l Institute for Choreography and Dance, onde se dan clases y obres de danza contemporánea. Hai compañíes de ballé, como Cork City Ballet, y de teatru independiente. D'estes postreres, la más conocida ye Corcadorca Theatre Company, na que participó Cillian Murphy. Dos de los teatros son el Everyman Palace Theatre —el más vieyu de la ciudá, na cai MacCurtain— y el Granary Theatre, especializáu n'obres contemporánees. Na Cork Opera House preséntense obres musicales y tamién teatrales. Dende 2008, na antigua Christ Church funciona'l centru cultural municipal Triskel Arts Centre. Ente les galeríes d'arte atopen la Crawford Municipal Art Gallery y la Lewis Glucksman Gallery, inaugurada en 2004 y nomada al premiu Stirling en 2005. Tolos años realicen el Cork Film Festival y el Cork Jazz Festival.
Inmigrantes de tol mundu, especialmente de Polonia, Lituania, Letonia y, en menor midida, de países africanos y asiáticos, contribuyeron a la diversidá cultural de Cork, que se reflexa na recién crecedera de restoranes y tiendes multiculturales. A finales del sieglu XIX hubo una significativa inmigración de xudíos procedentes de Lituania y Rusia. Munchos ciudadanos xudíos, como Gerald Goldberg (delles vegaes Lord Mayor), David Marcus (escritor) y Louis Marcus (realizador de documentales), tuvieron un papel importante na Cork del sieglu XX. Sicasí, anque entá esisten el barriu xudíu y la sinagoga, la comunidá xudía ye anguaño cuasi inesistente.
Cork foi Capital Europea de la Cultura en 2005. Unu de los proyeutos más importantes desenvueltos esi añu foi'l Cork Caucus, nel qu'un grupu d'ente sesenta y ochenta artistes, escritores y filósofos cavilgaron sobre temes artístiques, políticos y culturales.
Hai rivalidá ente Cork y Dublín. Los habitantes ver a sigo mesmos como distintos al restu d'Irlanda. Humorísticamente, se autodenominan "los rebeldes" (the rebels), llamen al condáu "el condáu rebalbu" o "República Popular de Cork" (the Rebel County, The People's Republic of Cork) y a la ciudá, "la verdadera capital" (the Real Capital). Lleven camisetes y otres prendes cola frase "República popular de Cork" impresa en dellos idiomes como inglés, irlandés, polacu ya italianu. La bandera bicolor de Cork, xunto cola bandera irlandesa o sola, ondea n'edificios privaos y públicos, incluyíu'l Palaciu de Xusticia, la estación d'autobús y l'estación de tren.
Tradiciones
thumb|250px|Palaciu de Xusticia
La ciudá tien una gran cantidá de tradiciones gastronómiques, delles compartíes con otres zones d'Irlanda, y otres específicamente locales. Les comíes más famoses de Cork son los crubeens (pates de gochu fervíes) y drisheen (una especie de morciella), que polo xeneral sirvir con tripes.
Otres tradiciones inclúin la celebración (anguaño suspendida) que marca'l regresu de la carne a la mesa a la fin de la Cuaresma. Festexáu a principios del sieglu XIX, y denomináu "whipping the herring" (azotando a la sardina), esti ritu consistía nun paséu peles cais hasta'l ríu Lee d'un carniceru local qu'azotaba una sardina con un llátigu, siguíu polos ciudadanos. Una vegada que llegaba al ríu tiraba la sardina a l'agua, tomaba una pata de corderu afatada con cintes y volvía al so negociu, onde distribuyía cachos de carne a los espectadores.
Dende hai 40 años, la ciudá recibe'l Guinnes Jazz Festival (Festival de Jazz) que tien llugar nel mes d'Ochobre y que dota les sos cais d'un ambiente allegre y escepcional pa esfrutar de la ciudá.
Radio y televisión
La banda de radio FM de la ciudá ta atarraquitada: amás de RTÉ Radio 1, RTÉ 2fm, Lyric FM, Radio na Gaeltachta, Today FM, y Newstalk, hai emisores locales como Cork's 96FM, 103FM County Sound, CUH FM, Cork Campus Radio y Rede FM.
Cork tamién tien numberoses estaciones pirata, que tuvieron la so puxanza nos 80. Inda perviven dalgunes, anque'l recién regulador de comunicaciones Comreg cerró un gran númberu d'elles nos últimos dos años.
Cork ye llar de dos estaciones de televisión, RTÉ Cork na cai Fr. Matthew y la South Coast TV, televisión rexonal del sur d'Irlanda.
Tamién s'atopen en Cork la RTÉ Vanbrugh String Quartet, con escelentes númberos musicales, incluyendo John Spillane, The Frank And Walters, Sultans Of Ping, y Rory Gallagher. Los cantantes d'ópera Cara O'Sullivan, Mary Hegarty, Nyle Wolfe, Brendan Collins y Sam McElroy tamién son de Cork.
Prensa
El Irish Examiner (d'antiguo, Cork Examiner), unu de los diarios nacionales más importantes d'Irlanda, tien la so sede en Cork. Tamién s'imprime'l Evening Echo, que mientres décades s'acomuñar a los "Echo boys", neños probes ensin llar que vendíen el diariu nes décades de 1930 y 1940.
Comerciu
El comerciu en Cork ta desenvolviéndose rápido colos centros comerciales qu'entemecen modernidá y arte y les tiendes locales familiares que vienden productos esclusivos y de cutiu fechos a mano.
Los grandes almacenes son pa tolos bolsos, dende cares boutiques a pequeñes tiendes. Los centros comerciales tán en tola área suburbana en sitios como Blackpool, Ballincollig, Douglas, Wilton y Mahon Point. Hai otros nel centru de la ciudá, que tán desenvolviéndose pa andar a la tema colos suburbios: The Cornmarket Centre en Cornmarket Street (previstu pa seronda de 2007); la propuesta en Academy Street y el plan nel Grand Parade pa construyir el Capitol Cineplex, el primer multicines d'Irlanda que nun ta en Dublín.
La principal cai comercial ye St Patrick, y la más cara por metro cuadráu d'Irlanda dempués de la cai Grafton de Dublín. Otres árees comerciales del centru de la ciudá son la cai Oliver Plunkett y Grand Parade.
Industria
Cork ye'l corazón de la industria del sur d'Irlanda. La so principal industria ye la farmacéutica, con Pfizer Inc., Novartis y Eli Lilly, qu'aproven de munchos puestos de trabayu a la rexón. El productu más famosu de la industria farmacéutico de Cork ye'l Viagra.