cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Burhinus oedicnemus
Subespecies
Reconócense seis subespecies de Burhinus oedicnemus:
Premiu del Xuráu (Festival de Cannes)
El Premiu del Xuráu (en francés: Prix du Jury) ye un premiu dau nel Festival Cinematográficu de Cannes. Dau pol xuráu de la seición oficial' de películes del festival. Ye consideráu como'l tercer premiu más prestixosu del festival, por detrás de la Palme d'Or y el Grand Prix.
De 1951 hasta 1966 el términu Premiu Especial del Xuráu foi utilizáu pal segundu premiu más importante del festival. En 1967 este foi renombráu como Grand Prix du Jury y el Premiu Especial del Xuráu sumió. Dos años más tarde en 1969, el Premiu del Xuráu foi creáu a parte del Gran Premiu, y dambos fueron daos deste entós. El Premiu Especial del Xuráu remaneció un par de vegaes nos 90. Destacar qu'en 1946 diose, por primer y única vegada, el Premiu Internacional del Xuráu.
Bucephala clangula
El ye una especie d'ave anseriforme de la familia Anatidae común en llagos d'agua frío d'Eurasia y América del Norte.
Descripción
thumb|left|Machu de B. c. clangula. thumb|left|Fema de B. c. clangula. Ye una especie de coríu con un marcáu dimorfismu sexual. Los machos adultos miden ente 45–52 cm y tienen un pesu ente 888 y 1400 g, ente que les femes miden ente 40–50 cm y pesen ente los 500 y 1182 g. Los machos tien la cabeza negra con iridiscencies verdes, salvo un llurdiu blancu arrondada na parte frontera de la mexella, que da nome común a la especie al atribuyise popularmente esti llurdiu blancu a un besu. Amás tien los güeyos mariellos y un picu coritu triangular. El so llombu, ales y cola son negros (sacante les plumes secundaries), ente que'l restu del so plumaxe ye blancu. Les femes tienen la cabeza de color castañu, el les partes cimeres y bandes abuxáu, ente que'l so banduyu ye blancu. Tamién tienen les secundaries y el pescuezu blancos. Les femes tienen l'iris de los güeyos ablancazáu o d'un mariellu menos intenso que los machos, y pueden tener un llurdiu anaranxáu na punta del picu. Les pates de dambos sexos son de color anaranxáu. El plumaxe d'eclís del machu ye similar al de la fema pero calteniendo delles plumes escures na cabeza.
Taxonomía y etimoloxía
thumb|Machu de B. c. americana. El porrón européu foi descritu científicamente por Carlos Linneo en 1758 na décima edición de la so obra Systema naturae, col nome de Anas clangula. Darréu foi treslladáu al xéneru Bucephala, creáu por Spencer Fullerton Baird en 1858.
El nome del so xéneru, Bucephala, vien de les pallabres griegues bous «toru» y kephale «cabeza», en referencia al tamañu de la so cabeza. Sicasí'l so nome específicu, clangula, ye un términu neollatín resultante de la combinación del verbu clangere «resonar» y la partícula diminutiva ula, en referencia al xiblíu que produz el bater de les sos ales.
Reconócense dos subespecies, estremaes principalmente pol tamañu corporal y la grosez del picu:
Distribución y hábitat
El so hábitat de cría ye la taiga del norte d'Eurasia y Norteamérica. Estender polos llagos y ríos de los montes boreales d'Eurasia, dende Escandinavia hasta Kamchatka, y en Norteamérica per gran parte de Canadá y l'estremu norte d'Estaos Xuníos. Son aves migratories que pasen l'iviernu en llagos y banzaos de llatitúes templaes o n'agües costeres protexíes, como los estuarios, de dambos continentes. Dacuando apaecen individuos divagantes nel sur d'Europa y el subcontinente Indiu.
Comportamientu
thumb|Pareya. Trátase d'un coríu cobarde, que fácilmente alza'l vuelu, en bandaes, emitiendo un xiblíu fuerte. Los grupos tán compuestos fundamentalmente por femes y neñones.
Reproducción
thumb| Bucephala clangula
Alimentación
S'alimenta principalmente de pequeños moluscos, crustáceos y inseutos acuáticos, que prinda buciando nos llurdios d'agües lénticas qu'acostuma a visitar. A lo llargo de too l'añu'l 32% de les sos preses son crustáceos, el 28% d'inseutos acuáticos y el 10% de moluscos; pero los inseutos son les sos preses predominantes mientres la dómina de cría y los crustáceos son les sos preses principales mientres la migración y l'iviernu. En menor proporción tamién peracaben plantes acuátiques y güevos de peces.
Champs-sur-Tarentaine-Marchal
Champs-sur-Tarentaine-Marchal ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Bannay (Moselle)
Bannay ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Pueblu
Pueblu (del llatín populus) ye'l conxuntu de persones qu'integren una nación, anque tamién puede entendese como parte d'un país, el d'una rexón o'l d'una llocalidá, ya inclusive asimilase al mesmu conceutu de país o de llocalidá (especialmente pa una población rural).
Sicasí, la definición de pueblu ye bien complexa, polémica y non exenta d'ambigüedá; y #ser dende los oríxenes de los sistemes xurídicos y del pensamientu políticu occidental:
Tal definición básase, como esi propiu testu indica, en conceutos políticos de l'antigüedá clásica; como'l recoyíu por Marcu Tuliu Cicerón, quien definió pueblu como "l'asociación basada nel consentimientu del derechu y na comunidá d'intereses" (añu 54 a. C.).[cita  Sicasí inclusive naquelles feches -dende'l tiempu de la República romana- reconocíase'l doble uso del términu, tal como ye reflexáu na frase Senatvs Popvlvsqve Romanvs (SPQR, el Senáu y el Pueblu Romanu) pa designar a la totalidá de la población constituyente del Estáu, en referencia a los patricios (que formaben el Senáu) y a los plebeyos.
La continuidá d'esa influencia tantu del derechu romanu como del medieval permanez nes concepciones sociu-llegales actuales, nes que xeneralmente s'entiende pueblu como'l conceutu humanu del Estáu nel que cada unu de los integrantes tien la titularidá non solo de derechos y obligaciones civiles, sinón qu'amás, de derechos y obligaciones políticos". [cita
Tamién puede entendese como una identificación étnica (racial o cultural), sobremanera n'espresiones como pueblos primitivos o pueblos indíxenes de l'actualidá, o pueblos antiguos en dómines históriques pasaes.
En concretu, el conceutu de lo popular venceyáu a los estratos sociales baxos o pueblu llanu podría ser vistu como un grupu (el constituyíu pola xente menuda, según menestrales y llabradores" qu'indicaben les Partíes, o la xente común y humilde qu'indica'l DRAE); pero un grupu especial que, cuando nun ye ignoráu o despreciáu por vulgar y rústicu, ye idealizáu y valoráu al consideralo portador d'unos teóricos y perennes valores populares; elementos identificadores del conxuntu social (del pueblu en sentíu ampliu) d'una forma más xenuina o menos viciada que los de les clases dirixentes, élites o clases altes (que n'ocasiones son les primeres n'asonsañar les traces más tradicionales de lo popular -casticismu y costumismu-, dacuando como simple moda, dacuando col propósitu de frenar el cambéu social). Tales seríen costumes (costumes populares), cultura (cultura popular) o otros elementos distintivos, incluyendo los relixosos (relixosidá popular, o la condición del cristianu vieyu) y los artísticos (folclor, música popular y arte popular); inclusive los llingüísticos (xíriga, vulgarismu -vistos peyorativamente-), que (vistos apreciativamente) son el mesmu orixe de les llingües modernes como llingua vulgar o popular (casu de les llingües romances frente al llatín).La necesidá de #confirmación per aclamación del pueblu de Roma a cada nuevu Papa escoyíu sigui faciéndose na actualidá cola fórmula Habemus Papam, que tien de pronunciase ante l'ensame rexuntáu na Plaza de San Pedro primero que ésti realice'l so primer actu oficial (discursu y bendición Urbi et orbi).
Historia
izquierda|miniaturadeimagen|300x300px|Dos guerreros griegos en combate singular. Tres ellos hai carros de guerra. Fragmentu d'una crátera ática de figures negres, Selinunte,  a. C. (contemporánea a les reformes de Clístenes). L'equipamientu militar pal combate cuerpu a cuerpu (cascu, llanza) ye similar al que van usar los [[Hoplita|hoplitas, pero ellos lluchen arrexuntaos en falanxes, y l'escudu va tar diseñáu pa protexer tantu al compañeru de files como al que lo lleva.]] Na Antigua Grecia, el deamos (en griegu δῆμος, traducible por pueblu) yera'l suxetu de la soberanía si la polis (ciudá-estáu) yera demo-crática (democracia griega o ateniense). Na espresión política d'esi deamos nun intervenía a la mayor parte de la población: nin menores d'edá, nin muyeres, nin estranxeros (metecos), nin esclavos (parte esencial de la fuercia de trabayu na manera de producción esclavista). El deamos taba escluyíu de les decisiones polítiques nes polis aristocrátiques gobernaes polos aristoi (traducible polos meyores), esto ye, les families más poderoses militar y económicamente, que al ser poques (oligo) formaben una oligarquía (polis oligárquiques). La mesma configuración del exércitu espresaba esi fechu: llucha individual (la descrita na Ilíada) de campeones capaces de costear caru armamentu (carros de guerra) o llucha coleutiva (la falanxe compuesta de hoplitas). L'accesu del deamos al gobiernu tuvo en munches ocasiones como mecanismu la elevación al poder de gobernantes illexítimos que se legitimaban pol sofitu popular: los tiranos.
Bona parte de les reeleiciones de los llexisladores (Licurgo, Solón, Clístenes) y los filósofos griegos (Sócrates, Platón -República-, Aristóteles -Política, Constitución de los atenienses-, Xenofonte -Constitución de los lacedemonios, la República de los atenienses, que se-y atribuyía, anque ye obra d'un Pseudo-Xenofonte-) [cita  foi sobre'l significáu y el papel que'l deamos y otros cuerpos sociales teníen o tendríen de tener na polis o comunidá política. miniaturadeimagen|300x300px|SENATVS POPVLVSQVE ROMANVS, el Senáu y el Pueblu Romanu. Na Antigua Roma, so les sigles SPQR, #identificar a los dos cuerpos sociales y políticos constituyentes de la República Romana: el Senatus (traducible por senáu) y el Populus (traducible por pueblu, lléase [pópulus]; nun tien de confundir #se con Populus, nome llatín del xéneru d'árbol que'l so nome vulgar ye álamu o chopu). Anque la definición de dambos ye complexa y populus nun ye estrictu sinónimu de plebs (plebe), la so plasmación nes instituciones diba pareya colos conceutos de patricios y plebeyos; los primeres el conxuntu de gens aristocrátiques que dicíen baxar d'antepasaos heroicos ya inclusive divinos (que s'enllazaben colos mitos de la guerra de Troya al traviés la Eneida); y los segundos teóricamente nacíos de la tierra. Los conflictos ente patricios y plebeyos, les reformes #social y #políticu (como les reformes de los Gracos), les guerres sociales y guerres civiles republicanes y darréu la imposición del principáu d'Augusto y l'Altu Imperiu romanu; fueron tresformando de forma radical esa oposición, que pa la dómina del apoderáu (Baxu Imperiu romanu) fuera sustituyida pola oposición ente honestiores y humiliores.
La Edá Media europea occidental empezó col fechu decisivu de les invasiones bárbares, que produció la forzosa convivencia d'ensame de pueblos de llingües, etnia, relixón y derechos marcadamente estremaos. Política y socialmente, n'amplios territorios (sobremanera en Hispania y Galia) producióse la superposición d'una minoría dirixente xermánica sobre la mayoría de la población (hispanorromana o galorromana) nos reinos xermánicos. Esti fechu, sumáu a les concepciones teóriques derivaes del cristianismu primitivu y la patrística (fundamentalmente'l agustinismo políticu) foi formando la teoría triestamental que respondía a la sociedá estamental propia del feudalismu; na que pueblu yera casi siempres equivalente a pueblu llanu, una de les espresiones coles que se designaba al tercer estáu, compuestu na so mayoría por llabradores sometíos a la servidume del réxime señorial, al pie de una exigua y marxinal burguesía urbana pocu estremada por #riqueza, anque en delles ocasiones protagonizó revueltes que se consideren precedentes de les revoluciones burgueses (por casu, nes ciudaes italianes #falar de popolo grosso y popolo minutu -pueblo gordu y delgáu-). miniaturadeimagen|300x300px|Muerte de Wat Tyler, que punxo fin a la revuelta popular inglesa de [[1381. Na ilustración apaez tamién el rei Eduardo II d'Inglaterra.]] Tal situación camudó decisivamente cola crisis del sieglu XIV, qu'abrió'l pasu a la dinámica social y política propia del Antiguu Réxime y la Edá Moderna. Frente a la monarquía feudal ensin apenes poder por sigo mesma, que nun yera más que'l cumal de la pirámide del vasallaxe; la concentración de poder en manes del rei y la cada vez más clara separación ente rei y reinu va definir a les monarquíes autoritaries, qu'en dellos casos nun consiguieron superar un pactismo llendador y n'otros llegaron a definise como monarquíes absolutes, teóricamente llibres de toa atadura llegal qu'obligara a respetar peculiaridaes territoriales o estamentales, polo que'l rei considera so él a toos como súbditos. El despotismu ilustráu del sieglu XVIII va marcar esi paternalismu del rei escontra'l pueblu nun lema tan lapidario como foi: izquierda|miniaturadeimagen|300x300px|El pueblu de [[Madrid, ente que los sos tipos populares taben los manolos y mayes que retrataría Goya nel costumismu de les sos diversiones y na traxedia del so protagonismu históricu mientres el llevantamientu del Dos de Mayu de 1808, yá se sublevara en 1766; pero nesa ocasión non contra l'invasor francés, sinón contra les midíes ilustraes del Marqués de Esquilache, nuna coxuntura de crisis de subsistencies (motín de Esquilache). Nesti grabáu, los alguaciles detienen a los que nun cumplíen la Ordenanza de capes y sombreros (que pretendía torgar los costume popular de dir embozado) y #el xastres retayen les capes y cuesen les nales anches pa consiguir el sombreru de tres #pico.]] Un monarca ilustráu como Carlos III d'España, refiriéndose a les resistencies populares al programa modernizador de los sos ministros (motín de Esquilache, 1766), va dicir explícitamente: los pueblos son como los neños, que lloren cuando se-yos llava la cara.
La Edá Contemporánea, edá histórica en que la historiografía quixo ver un protagonismu más evidente del pueblu que n'otres, #abrir col ciclu de les revoluciones lliberales qu'apliquen políticamente les concepciones intelectuales desenvueltes enantes pola #Ilustración; ente les que destacaba'l conceutu de pueblu en pensadores como Rousseau, y l'identificación del Tercer Estáu con pueblu y nación a partir de la Revolución francesa (Sieyès). El so plasmación llexislativa #realizar en testos como la Declaración d'Independencia de los Estaos Xuníos (1776), la Declaración de los Derechos del Home y del Ciudadanu (1789) y les primeres Constituciones escrites de naciones estáu.
Derechu y Ciencies Polítiques
miniaturadeimagen|300x300px|Discursu sobre l'orixe y los fundamentos de la desigualdá ente los homes (1755), de [[Jean-Jacques Rousseau. Nesta obra, según n'Emilio, o De la educación y El Contratu Social (dambos de 1762), espón la so concepción de la rellación ente individuu, sociedá y estáu. El so conceutu de voluntá xeneral, que'l so exerciciu llama soberanía y que'l so llexislador propón que ten de ser el pueblu, va ser l'utilizáu na democracia moderna pa definir el conceutu de soberanía popular; pero tamién ta nel orixe de los totalitarismos.]]
Soberanía popular
Pueblu, en teoría política y derechu constitucional, ye'l suxetu de la soberanía nacional entendida como soberanía popular.
Na concepción propia del absolutismu (Bossuet), la soberanía vien de Dios y ye depositada nel rei (derechu divín de los reis). Otres concepciones alternatives consideraben al pueblu depositariu d'esa soberanía, lo que dexaba exercela nel so nome contra'l mesmu rei: por casu na teoría del tiranicidio (Padre Mariana, Escuela de Salamanca) y nes xustificaciones de la revuelta de Flandes (la condición de revolución moderna de la revuelta de les Comunidaes de Castiella ye un asuntu menos claru, anque tamién aldericáu).
La Revolución Inglesa del sieglu XVII amenó tamién un intensu programa ideolóxicu, con formulaciones alternatives: el pesimismu antropolóxicu d'Hobbes, qu'identifica al poder absolutu del Leviathan col cuerpu social mesmu; ente que l'optimismu antropolóxicu de Locke empecipia'l desenvolvimientu teóricu del lliberalismu clásicu. Les sos distintes concepciones del estáu de naturaleza (tomáu individualmente, n'ausencia de sociedá, l'home ye naturalmente bonu, o bien un llobu pal home), llevaron, yá en dómina de la Ilustración y xunto con otros conceutos, como'l mitu del bon selvaxe, a les formulaciones de Rousseau (Emilio, El Contratu Social).
Tres la Revolución francesa, mientres el sieglu XIX munches constituciones (como les favorecíos polos moderaos n'España) poníen la soberanía como compartida ente les Cortes y el Rei; pero nes más avanzaes, y práuticamente en toes a partir del sieglu XX, la soberanía mora nel pueblu, siendo los poderes del Estáu, especialmente les cámares llexislatives, el so depositariu temporal, en siendo escoyíos pol pueblu, en que'l so nome tienen d'exercela.
La democracia asamblearia en que cada decisión tien de ser adoptada pol pueblu soberanu direutamente ye una posibilidá teórica, de la que suel ponese como exemplu'l funcionamientu de la democracia ateniense o'l de pequeñes comunidaes (como la Xinebra de la que procedía Rousseau).
Distinta cosa ye la posibilidá, bien esplotada como mecanismu de llexitimación popular, de convocatoria a referendu pa l'aprobación de midíes especialmente importantes.
Otra alternativa son distintes esperiencies de democracia participativa o semidirecta, na que se fomenta la implicación del pueblu en decisiones polítiques cotidianes.
Llibre determinación de los pueblos
Nel Derechu internacional públicu, los pueblos son el suxetu del derechu de llibre determinación.
Democracia popular
L'antigua Xunión Soviética y los estaos que se crean o se reestructuren so la so influencia n'Europa Oriental y otres partes del mundu (dende China hasta Cuba) recibieron la denominación constitucional de república popular (república democrática o democracies populares -popularismo-).
Usu del términu «pueblo» a lo llargo del espectru políticu
El nome pueblo y l'axetivu popular demostraron tener una gran elasticidá pa ser emplegaos por tolos colores del espectru políticu:
El sacerdote italianu Don Sturzo creó en 1919 el Partíu Popular Italianu (Partito Popolare Italianu), precedente de la Democracia Cristiana, y que foi escorríu pol fascismu de Mussolini (un totalitarismu más encontáu teóricamente nel stato -tao-, ente que el d'Hitler lo tuvo nel pueblu identificáu cola raza). El Partíu Popular Bávaru (Bayerische VolksPartei, 1919), como'l so antecedente, el Zentrum (1871), tamién teníen una personalidá fuertemente católica y una gran proximidá a la xerarquía eclesiástica, que dende finales del sieglu XIX ufiertaba una visión bien particular de les rellaciones sociales, pretendidamente opuesta tantu al lliberalismu como al socialismu (Doctrina Social de la Ilesia). Sicasí, el Partíu Popular Nacional Alemán (Deutschnationale Volkspartei, 1918) yera un partíu conservador identificáu cola élite social de la luterana Alemaña del norte (industriales y terratenientes aristócrates -junkers-).
El trunfu de los aliaos na Segunda Guerra Mundial significó la oportunidá pal florecimientu de partíos democristianos, que col procesu de reconstrucción y unidá europea (de la que fueron en bona parte protagonistes -Konrad Adenauer, Robert Schuman, Jean Monnet, Alcide De Gasperi-) #federar nel Partíu Popular Européu. En Francia, la peculiaridá de la tradición llaica republicana y de la resistencia mientres la guerra, la identificación del réxime de Vichy con un fascismu clerical, y la personalidá del Xeneral De Gaulle, crearon en redol a este un partíu claramente llaicu, que primeramente se denominó Rassemblement du Peuple Français (Reagrupamientu del Pueblu Francés) y que con distintos nomes y composiciones vieno recibiendo la etiqueta de gaullismo hasta l'actualidá. izquierda|miniaturadeimagen|300x300px|Ensame urbanu nel [[metro de Taipéi.]]
Lombardos
Los lombardos o longobardos (en llatín, langobardi, d'onde procede'l nome alternativu de longobardos) fueron un pueblu xermánicu orixinariu del norte d'Europa que s'asitió nel valle del Danubiu y dende ellí invadieron la Italia bizantina en 568 d.C sol lideralgu d'Alboino. Establecieron el Reinu lombardu d'Italia, que duró hasta l'añu 774 d.C, cuando foi conquistáu polos francos.
Oríxenes llexendarios y nome
El rellatu completu de los oríxenes lombardos, la so historia y práutiques, ye la Historia gentis Langobardorum (Historia de los lombardos) de Pablo'l Diáconu, escrita nel sieglu VIII. La principal fonte de Pablo tocantes a los oríxenes lombardos, sicasí, ye la obra del sieglu VII Origo gentis Langobardorum (Orixe del pueblu lombardu).
El Origo narra la historia d'una pequeña tribu llamada los Winnili habitaben nel sur d'Escandinavia (Scadanan) (El Codex Gothanus escribe que los Winnili primeru habitaron cerca d'un ríu llamáu Vindilicus en uu frontera estrema de la Galia.) Los Winnili estremar en tres grupos y una parte dexó la tierra natal pa buscar campos estranxeros. La razón del éxodu foi probablemente la superpoblación. La xente que se coló taba empuesta polos hermanos Ybor y Aio y la so madre Gambara y llegaron a les tierres de Scoringa, quiciabes la mariña báltica o'l Bardengau nes veres del Elba. Scoringa tuvo gobernada polos vándalos, y los sos xefes, los hermanos Ambri y Assi, quien concedieron a los Winnili escoyer ente'l tributu o la guerra.
Los winnili yeren nuevos y valientes y refugaron pagar tributu, diciendo «Ye meyor caltener la llibertá poles armes qu'enllordiala col pagu del tributu». Los vándalos prepararon la guerra y consultaron a Godan (el dios Odín ), quien contestó que concedería la victoria a aquellos a quien él viera en primer llugar a l'amanecida. Los winnili yeren menos numberosos y Gambara buscó l'ayuda de Frea ), quien lu aconseyó que toles muyeres winnili teníen d'arreyar los sos pelos debaxo de les sos cares como si fueren barbes y colar xunto colos sos maríos. A l'amanecida, Frea xiró la cama del so home escontra l'oriente y espertólu. Asina que Godan vio a los winnili primero, y preguntó, «¿Quién son estos que lleven llargues barbes?» y Frea contestó, «Señor, tu dísti-yos el nome, agora concédi-yos tamién la victoria». De magar, los winnili fueron conocíos como los langobardos (llatinizáu y italianizado como lombardos).
Cuando Pablo'l Diáconu escribió la Historia ente 787 y 796 yera un monxu católicu y devotu cristianu. Por ello, pensaba que les historia paganes de la so xente yeren «tontes» y «risibles». Pablo esplicó que'l nome «langobardo» venía del llargor de les sos barbes, pola pallabra llatina longus ('llargu') y bart ('barba'). Una teoría moderna suxure que'l nome «langobardo» vien de Langbarðr, un nome de Odín. Priester afirma que cuando los winnili camudaron el so nome al de «lombardos», tamién camudaron el so antiguu cultu a la fertilidá agrícola al cultu de Odín, creando asina una tradición tribal consciente. Fröhlich invierte l'orde de los acontecimientos en Priester y afirma que col cultu a Odín, los lombardos fixeron crecer les sos barbes pa paecese al Odín de la tradición y el so nuevu nome reflexaba esto. Bruckner remarca que'l nome de los lombardos atopar nuna rellación cercana a la veneración de Odín, que los sos munchos nomes inclúin «el de la llarga barba» o «el de la barba gris», y que'l nome lombardu Ansegranus ('el que tien la barba de los dioses') amuesa que los lombardos teníen esta idea de la so deidá xefe.
Arqueoloxía y migraciones
Del testimoniu combináu d'Estrabón (añu 20) y Tácito (añu 117), los lombardos habitaben cerca de la desaguada del ríu Elba pocu dempués del empiezu de la era cristiana, cerca de los Chauci. Estrabón afirma que los lombardos vivieron en dambes veres del Elba. L'arqueólogu alemán Willi Wegewitz definió dellos llugares d'enterramientu de la Edá del Fierro nel Elba inferior como langobárdico. Los llugares d'enterramientu son crematorios y usualmente datar dende'l sieglu VI e. C. hasta l'III d. C., de manera que paez improbable una rotura del asentamientu. Les tierres del Elba inferior cayen nuna zona de la cultura de Jastorf y convirtiéronse en xermánicos del Elba, difiriendo de les tierres ente'l Rin, el Weser y el Mar del Norte. Los afayos arqueolóxicos amuesen que los lombardos yeren un pueblu agrícola.
thumb|Distribución de campos d'enterramientu langobárdicos nes tierres del Elba inferior, según W. Wegewitz.
La primer mención de los lombardos socede ente l'añu 9|9 d. C. y l'añu 16, pol historiador de corte romanu Veleyo Patérculo, quien acompañó a una espedición romana como prefeutu de la caballería. Patérculo describió a los lombardos como «más fieros que los xabaces xermanos normales». Tácito cuntaba a los lombardos ente les tribus sueves, y súbditos de Marobod el Rei de los marcomanos. Marobod fixera la paz colos romanos, y pollo los lombardos nun formaron parte de la confederación de xermanos a les órdenes d'Arminio na batalla del monte de Teutoburgu nel añu 9. Nel añu 17, españó la guerra ente Arminio y Marobod. Tácito diz:
En 47, españó una llucha ente los queruscos y espulsaron al so nuevu caudiellu, el sobrín de Arminio, del so país. Los lombardos apaecen na escena con suficiente poder, al paecer, pa controlar el destín de la tribu que, trenta y ocho años antes, encabezara la llucha pola independencia, pos restauraron al depuestu xefe. A mediaos del sieglu II, los lombardos tamién apaecen en Renania. Según Ptolomeo, los lombardos suevos asitiar al sur de los sicambrios, pero tamién permanecieron nel Elba, ente los chauci y los suevos, qu'indiquen una espansión lombarda. El Codex Gothanus tamién menta Patespruna (Paderborn) en rellación colos lombardos. Dión Casio infórmanos de que xustu antes de les guerres marcomanas, seis mil lombardos y los ubios cruciaron el Danubiu ya invadieron Panonia. Los dos tribus fueron ganaes, d'ende qu'arrenunciaren de la so invasión y unviaren a Ballomar, rei de los marcomanos, como embaxador ante Elio Basao, quien taba entós alministrando Panonia. Fízose la paz y los dos tribus volvieron al so llar, que nel casu de los lombardos taba nes tierres del Elba inferior. Por esta dómina, Tácito, na so obra Germania (98 d. C.), describe a los lombardos de la siguiente manera:
Del sieglu II d'equí p'arriba, munches de les tribus xermániques de la dómina del emperador Tiberio empezaron a xunise en grandes uniones tribales, dando como resultáu a los francos, alamanes, bávaros y saxones. La razón pola que los lombardos sumen como tales de la historia romana nel periodu 166–489 podría ser qu'habitaben tan fondamente na Germania interior que namái se les detectó cuando remanecieron nes veres del Danubiu, o bien que los lombardos tamién se vieron sometíos a una tribu más grande, probablemente los saxones. Ye, sicasí, abondo probable que cuando'l gruesu de los lombardos emigraron, una parte considerable permaneció detrás y más palantre fueron absorbíos poles tribus saxones na rexón, ente que namái los emigrantes caltuvieron el nome de lombardos. Sicasí, el Codex Gothanus escribe que los lombardos fueron sometíos polos saxones alredor del añu 300, pero alzar de nuevu contra los saxones col so rei Agelmundo. Na segunda metá del sieglu IV, los lombardos dexaron el so llar, probablemente por cuenta de colleches difíciles, y embarcáronse na so migración.
La ruta de migración de los lombardos, dende la so tierra natal a Rugiland en 489, tomaba diversos llugares: Scoringa (que se cree que ye la so tierra nes veres del Elba), Mauringa, Golanda, Anthaib, Banthaib, y Vurgundaib (Burgundaib). Según el Anónimu de Rávena, Mauringa yera la tierra al este del Elba.
L'encruz a Mauringa yera bien difícil, los assipitti (usipetes) refugar el pasu al traviés de les sos tierres; iguóse una llucha ente l'home más fuerte de cada tribu, el lombardu resultó victoriosu, dexáron-yos el pasu y los lombardos algamaron Mauringa. El primer rei lombardu, Agelmundo, de la raza de Guginger, gobernó mientres trenta años.
thumb|right|250px|Territoriu lombardu en 526. Los lombardos dir de Mauringa y algamaron Golanda. L'eruditu Ludwig Schmidt cree qu'esto yera más al este, quiciabes na vera derecha del Oder. Schmidt considera que'l nome ye l'equivalente de Gotland y significa a cencielles 'bona tierra'. Esta teoría ye bien plausible, Pablo'l Diáconu menta un episodiu de los lombardos cruciando un ríu, y los lombardos podríen haber alcanzáu Rugiland dende'l Oder cimeru al traviés de la Puerta Morava.
Colándose de Golanda, los lombardos pasaron al traviés de Anthaib y Banthaib hasta qu'algamaron Vurgundaib. Vurgundaib créese que yeren les tierres antigües de los burgundios. En Vurgundaib, los lombardos fueron ganaos nel campu polos «búlgaros» (probablemente hunos); el rei Agelmundo foi asesináu. Laimicho foi xubíu al reináu más tarde; taba na so mocedá y deseyaba vengar la muerte de Agelmundo. Los lombardos mesmos yeren probablemente súbditos de los hunos tres la derrota, pero los lombardos alzar de nuevu contra ellos y ganar con gran matanza. La victoria dio a los lombardos un gran botín y enfotu pos ellos «...fixéronse más atrevíos a la d'enfrentase na guerra».
El reinu de los lombardos n'Italia
thumb|250px|La [[Corona Ferrial|corona de fierro con que los lombardos coronábense como reis d'Italia.]] En 560 surdió un nuevu y enérxicu rei: Alboíno, que ganó a los sos vecinos gépidos, fíxo-yos el so súbditos y en 566, casóse cola fía del so rei Cunimundo, Rosamunda. Na primavera del añu 568, Alboíno invadió Italia al forzar el limes del Friuli xunto a un exércitu nel qu'había lombardos y otres tribus xermániques como bávaros, gépidos, saxones y búlgaros. Ente cuatrocientos y quinientos mil lombardos cruciaron los Alpes Xulianos ya invadieron el norte d'Italia (la población romana nel norte d'Italia yera aproximao de dos millones de persones) por cuenta de la presión de los ávaros. Naquel momentu Longino, qu'asocediera a Narsés nel gobiernu d'Italia col títulu d'exarca, nun esperaba esta invasión. Nel branu de 569, los lombardos conquistaron el centru romanu del Norte d'Italia, Milán. La zona taba entós recuperándose de les tarrecibles guerres gótiques, y el pequeñu exércitu bizantín dexáu pal so defensa nun pudo faer nada.
Irene Bae
Bae Joo-hyun, conocida como Irene Bae, ye una cantante, baillarina y actriz surcoreana. Yera líder del grupu Red Velvet.
Lombardos
El reinu de los lombardos n'Italia
thumb|Cruz lombarda. Darréu cayó Pavía, tres un asediu de trés años, en 572, convirtiéndose na primer capital del nuevu reinu lombardu d'Italia. Al añu siguiente, los lombardos enfusaron más al sur, conquistando la rexón de Toscana. Darréu, les tribus lombardes tamién s'instalaron nel centru y el sur d'Italia estableciendo los ducaos de Spoleto y Benevento, que llueu se fixeron semi-independientes. Los bizantinos consiguieron caltener el control de la rexón de Rávena y Roma, xuníos por un estrechu corredor qu'escurría al traviés de Perugia.
thumb|right|250px|Reinu lombardu ([[652 d.C.)]] Cuando entraron n'Italia, dellos lombardos caltuvieron la so forma nativa de paganismu, ente que dalgunos yeren cristianos arrianu. D'ende que nun tuvieren bones rellaciones cola Iglesia católica, a la qu'escorrieron col celu de neófitos. Gradualmente, adoptaron títulos romanos, nomes y tradiciones, y en parte convertir a la ortodoxa (sieglu VII), non ensin una llarga serie de conflictos relixosos y étnicos.
La invasión lombarda, per otru llau, destruyó'l llimes de Friuli y les places fuertes del Vénetu. Arriendes d'ello, esta zona quedó abierta a qu'otros bárbaros cruciaren los Alpes ya invadir. Asina lo fixeron los ávaros y los eslavos, qu'atacaron les llanures llegando n'ocasiones hasta'l mar Adriáticu.
Idioma
L'idioma lombardu ta estinguíu. L'idioma xermánicu tornó a partir del sieglu VII, pero pudo siguir calteniendo un usu esvalixáu hasta alredor del añu 1000. L'idioma namái se caltién fragmentariamente, siendo la principal evidencia pallabres individuales citaes en testos llatinos. N'ausencia de testos lombardos, nun ye posible llegar a nenguna conclusión sobre la sintaxis y morfoloxía del idioma. La clasificación xenética del llinguaxe ta basada necesariamente de forma total sobre la fonoloxía. Yá que hai evidencia de que'l lombartico participó nél, y de fechu amuesa daqué de la evidencia más antigua para, el cambéu consonante altu-alemán, ta clasificáu como un xermánicu del Elba o dialeutu alemán cimeru.
Fragmentos longobárdicos tán calteníos n'inscripciones rúniques. Ente los testos de fontes primaries atópense curties inscripciones en futhark antiguu, ente ellos la cápsula de bronce de Schretzheim» (h. 600). Hai un númberu de testos llatinos qu'inclúin nomes lombárdicos, y testos llegales lombardos contienen términos tomaos del vocabulariu llegal vernáculu. En 2005, hubo delles pretensiones de que la inscripción de la espada Pernik pueda ser lombarda.
Sociedá del periodu de la migración
Los reis lombardos pueden remontase hasta alredor del añu 380 y polo tanto a empiezos de la Gran Migración. El reináu desenvolver ente los pueblos xermánicos cola unidá d'un solu mandu militar consideróse necesariu. Schmidt creía que les tribus xermániques estremar por cantones y que'l gobiernu más antiguu foi una asamblea xeneral qu'escoyía'l xefes de los cantones y los caudiellos guerreros de los cantones (en tiempos de guerra). Tales figures probablemente taben escoyíos ente una casta de nobles. Como resultáu de les guerres de la so vagabundeos, el poder real convertir en tal manera que'l rei convertir en representante del pueblu; pero la influencia del pueblu sobre'l gobiernu nun sumió dafechu. Pablo'l Diáconu da un rellatu de la estructura tribal llombarda mientres la migración:
La completa emancipación paez garantizase namái ente los francos y los lombardos.
Sociedá del reinu católicu
La sociedá lombarda taba estremada en clases comparables a aquellos que s'atopen nos otros estaos socesores xermánicos de Roma: Galia franca y la España visigótica. Los lombardos confiscaron les tierres y aniquilaron la nobleza autóctona, fora esta romana o goda. Esta clase noble ocupaba'l pasu cimeru de la sociedá. Per debaxo d'ellos, había una clase d'homes llibres; dempués taben los siervos, non esclavos pero tampoco llibres y, finalmente, los esclavos. L'aristocracia lombarda yera más probe, más urbanizada, y menos venceyada a la tierra que la de los otros pueblos xermánicos. Amás de los más ricos y poderosos duques y el mesmu rei, los nobles lombardos tendieron a vivir en ciudaes, a diferencia de los sos equivalentes francos. Les sos posesiones de tierra yeren pocu más del doble que la tierra que tenía un comerciante, lo que ta bien lloñe de l'aristocracia franca provincial, que teníen vastes estensiones de tierra ciento de vegaes mayores que les de los homes de la clase social darréu inferior. L'aristocracia del sieglu VIII dependía en gran parte del rei pa llograr ingresos rellacionaos especialmente con deberes xudiciales: munchos nobles lombardos tán mentaos en documentos contemporáneos como iudices (xueces) inclusive cuando los sos cargos teníen tamién importantes funciones militares y llexislatives.
Los homes llibres del reinu lombardu yeren abondo más numberosos qu'ente los francos, especialmente nel sieglu VIII, cuando son casi invisibles na evidencia documental sobreviviente pa los postreros. Pequeños terratenientes, propietarios-cultivadores, y renteros son los tipos más numberosos de persones nos diplomes que queden del reinu lombardu. Pueden tener más de la metá de la tierra na Italia lombarda. Los homes llibres yeren exercitales y viri devoti, esto ye, 'soldaos' y 'homes devotos' (un términu militar como «criaos»); ellos formaron la lleva del exércitu lombardu y fueron, anque infrecuentemente, dacuando llamaos a sirvir, anque esto paez que nun foi la so preferencia. La clase de pequeños propietarios de la tierra, sicasí, escarecieron de la influencia política necesaria col rei (y los duques) pa controlar la política y la llexislación del reinu. L'aristocracia yera más rigorosamente política si non económicamente n'Italia que na Galia contemporánea y España.
La urbanización de la Italia lombarda taba carauterizada pola città ad isole ('ciudá n'isla'). Resulta de l'arqueoloxía que les grandes ciudaes de la Italia lombarda —Pavía, Lucca, Siena, Arezzo, Milán— taben elles de la mesma formaes por pequeñu islla d'urbanización dientro de les muralles de l'antigua ciudá romana. Les ciudaes del Imperiu romanu foi parcialmente destruyida na serie de guerres de los sieglos V y VI. Munchos sectores quedaron en ruines y los antiguos monumentos convertir en campos de yerba usaos como camperes p'animales, asina'l Foru Romanu convertir nel campu vaccinio: el 'campu vacuno'. Les porciones de les ciudaes que permanecieron intactes yeren pequeñes y modestes y conteníen una catedral o una ilesia principal (de cutiu suntuosamente decorada) y unos pocos edificios públicos y ciudaes natales de l'aristocracia. Pocos edificios d'importancia yeren de piedra, la mayor parte yeren de madera. A la fin, les partes habitaes de les ciudaes taben dixebraes unes d'otres por franxa de campera inclusive dientro de les muralles ciudadanes.
Nesta dómina tuvo especial relieve la capital de los lombardos, Pavía. Yera centru alministrativu onde s'atopaba la Cámara real, esto ye, la tesorería o organismu financieru del reinu lombardu; pero igualmente yera metrópolis relixosa, primero del arrianismu y depués del catolicismu, na que se celebraron sínodos obispales.
Paganismu
Les primeres indicaciones de la relixón lombarda amuesen qu'ellos originariamente veneraben a los dioses xermánicos del panteón Vanir mientres taben n'Escandinavia. Dempués d'establecese a lo llargo de la mariña báltica, al traviés del contautu con otros xermanos adoptaron el cultu de los dioses Aesir, un cambéu que representaba un cambéu cultural dende una sociedá agrícola a una sociedá guerrera.
Tres la so migración a Panonia, los lombardos entraron en contautu colos sármatas iranios. D'estos pueblos tomaron emprestáu una llarga costume de simbolismu relixosu. Un llargu palu coronáu pola figura d'un páxaru, usualmente un palombu, derivada de los estandartes usaos en batalla, asitiar pola familia nel terrén na casa d'un home muertu nel campu de batalla en guerra y quien nun podía ser traíu a casa pal funeral y enterramientu. Usualmente el páxaru taba empobináu escontra'l puntu en que'l guerreru cayera.
Cristianización
Tando en Panonia, los lombardos fueron afeutaos per vegada primera pol cristianismu, pero namái tocaso: la so conversión y cristianización yera llargamente nominal y lloñe de completase. Mientres el reináu de Wacho, ellos yeren católicos aliaos col Imperiu bizantín, pero Alboino convertir al arrianismu como un aliáu de los ostrogodos ya invadieron Italia. Toes estes conversiones cristianes afectaron, mientres la mayor parte,a l'aristocracia; la xente común dacuando siguió siendo pagana.
N'Italia, los lombardos fueron intensamente cristianizados y la presión de convertise al catolicismu yera grande. Cola reina bávara Teodelinda, una católica, la monarquía foi llevada so una fuerte influencia católica. Dempués del sofitu inicial pa los Tres capítulos, Teodelinda permaneció n'estrechu contautu y sofitu del papa Gregorio I. En 603, Adaloaldo, l'herederu al tronu, recibió un bautismu católicu. Mientres el sieglu siguiente, l'arrianismu y el paganismu siguieron esistiendo n'Austria (al nordeste d'Italia) y el ducáu de Benevento. Una socesión de reis arrianos yeren militarmente agresivos y representaben una amenaza al Papáu en Roma. Nel sieglu VII, l'aristocracia nominalmente cristiana de Benevento entá practicaba rituales paganos, tales como sacrificios en montes sagraos». A la fin del reináu de Cunincperto, sicasí, los lombardos volviérense más o menos católicos por completu. Baxu Liutprando, el catolicismu convertir en real conforme'l rei buscaba xustificar el so títulu de rex totius Italiae al xunir el sur de la península col norte y xuntar a los sos súbditos ítalo-romanos y los xermánicos nun solu estáu católicu.
thumb|150px|left|La [[regla de san Benitu nuna escritura de Benevento (esto ye, lombardu).]]
Cristianismu en Benevento
Carauterísticu d'esti ritu yera'l cantar beneventano, un cantar d'influencia lombarda que lleva similaridades col cantar ambrosiano del Milán lombardu. El cantar beneventino ta definíu llargamente pol so papel na lliturxa del ritu beneventino; munchos cantares beneventinos tuvieron asignaos múltiples roles cuando s'enserten nos cantorales gregorianos, apaeciendo variadamente como antífones, ofertorios y comuniones, por casu. Foi col tiempu suplantáu pol cantar gregoriano nel sieglu XI.
El principal centru de cantar beneventino yera Montecassino, unu de los primeres y más grandes abadíes del monacato occidental. Gisulfo II de Benevento donó una gran parte de tierra a Montecassino en 744 y que se convirtió na base d'un estáu importante, el Terra Sancti Benedicti, que taba sometíu namái a Roma. La influencia de Montecassino sobre'l cristianismu nel sur d'Italia foi inmensa. Montecassino yera tamién el puntu d'empiezu d'otra carauterística del monacato beneventino: l'usu d'una escritura beneventina distintiva, una forma d'escritura claro, angular, derivada de la cursiva romana tal como s'usaba polos lombardos.
Arte y arquiteutura
thumb|200px|La Basílica autariana en [[Fara Gera d'Adda.]]
Mientres la so fase nómada, los lombardos crearon poco arte del que nun pudiera llevase fácilmente con ellos, como armes y xoyería. Anque sobrevivió relativamente pocu d'estes obres, asemeyar a les de les demás tribus xermániques del norte y centru d'Europa de la mesma dómina.
Les primeres grandes cambeos del estilu xermánicu de los lombardos socedieron en Panonia y especialmente n'Italia, so la influencia de los estilos locales, bizantín y paleocristianu. De nómaes paganos convertir en sedentarios cristianos y ello tamién s'abrir nueves formes d'espresión artístico, tales como l'arquiteutura (especialmente ilesies) y les artes decorativu que lo acompañen (como frescos).
Pocos edificios lombardos sobrevivieron. La mayor parte perdiéronse, reconstruyíu, o anováu en dalgún momentu, de cuenta que caltienen pocu de la so estructura lombarda orixinal. L'arquiteutura lombarda foi bien estudiada nel sieglu XX, y los cuatro volumes d'Arthur Kingsley Porter Lombard Architecture (1919) resulten un monumentu d'historia ilustrada».
thumb|left|200px|Interior del llamáu tempietto longobardu (templu lombardu), Oratoriu di Santa Maria in Valle en [[Cividale del Friuli.]]
El pequeñu Oratoriu di Santa Maria in Valle en Cividale del Friuli ye probablemente una de les pieces calteníes más antigües d'arquiteutura lombarda, pos Cividale foi la primer ciudá lombarda n'Italia. Equí atópense amás les pieces más destacaes de la escultura lombarda, influyida grandemente pol estilu bizantín: l'altar del rei Rachis (740) y les santes.
thumb|200px|Corona ferrial na ayalga de la [[catedral de Monza.]]
L'arquiteutura lombarda florió gracies al impulsu dau polos monarques católicos como Teodolinda, Liutprando y Desiderio a la fundación de monesterios pa promover el so control políticu. Nesta dómina fundóse l'abadía de Bobbio.
Dalgunes de les estructures lombardes tardíes de los sieglos IX y X contienen los elementos d'estilu acomuñaos cola arquiteutura románica y fueron llamaos «primer románicu». Considérase qu'estos edificios, xunto con otros similares nel sur de Francia y Cataluña, marquen una fase transitoria ente'l prerrománicu y el románicu plenu.
Como la mayoría de los pueblos xermánicos, los lombardos destaquen nes artes aplicaes, lo que tien la so lóxica dientro d'una tradición nómada en que la fortuna invertíase non na tierra, sinón n'oxetos que podíen llevar consigo, como les xoyes, la ropa o les armes. Los lombardos recibieron influencies escito-sármatas, con traces propies del arte de les estepes qu'incluyía la representación d'animales fantásticos, como grifos; estes temes pasaron a la orfebrería goda por influencia de los lombardos. Merez especial mención l'ayalga de la catedral de Monza, que s'axudica a la reina Teodolinda y qu'inclúi la Corona Ferrial de los longobardos, que se diz fecha con un clavu de la cruz de Cristu.
Ficción
La ficción ye la simulación de la realidá que realicen les obres lliteraries, cinematográfiques, historietísticas o d'otru tipu, cuando presenten un mundu imaxinariu al receptor. El términu procede del llatín fictus ("asonsañáu", "inventáu"), participiu del verbu fingere.
El conceutu de mímesis
Ye necesario aportunar qu'Aristóteles nun diz que la lliteratura tenga de ser la imitación del mundu real, sinón la imitación "de les aiciones de los homes". Esta diferencia ye la que dexa que lo creíble irreal tenga cabida na lliteratura. Paul Ricoeur subdividió'l conceutu de mímesis aristotélicu en tres fases:
La rellación cola catarsis
La Poética d'Aristóteles tamién introduz otru conceutu bien rellacionáu colo anterior: el de catarsis. La traxedia, al asonsañar aiciones de personaxes bonos que cayen en desgracia, llogra la implicación emocional del espectador, el que al traviés de la compasión y el mieu se purifica interiormente. Dicha reaición emocional tien la so base na suspensión del xuiciu de realidá con al respeutive de l'aición tráxica: daquién bien consciente de la irrealidá de la obra nun podría empatizar.
Frente a esta concepción de la lliteratura como catarsis, de los autores contemporáneos, cuantimás Bertolt Brecht propunxeron l'anulación de la implicación emocional, al traviés d'un "teatru épicu", una de que les sos carauterístiques ye acentuar la irrealidá de la representación, esaxerando la distancia ente ficción y realidá. D'esta forma, Brecht quería llograr que los espectadores realizaren un xuiciu críticu y racional de l'aición, en cuenta de una implicación emocional ya irracional.
Lo creíble na Renacencia
Les teoríes aristotéliques de la ficción fueron recuperaes mientres el Renacimientu, anque en munchos casos fueron malinterpretadas o sesgadas. Asina por casu, el conceutu de mímesis como "imitación de les aiciones de los homes" foi traducida por Francesco Robortello, nun sentíu más ampliu pero que resultó reductor a posteriori, como "imitaciones d'oxetos". Esto supunxo qu'autores posteriores reinterpretasen esi sintagma como "imitación de mundu real", amenorgando asina lo imitable a lo real, en cuenta de lo creíble, como pretendía'l mesmu Aristóteles.