cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hamburguesa
La invención del bocáu d'hamburguesa nel sieglu XIX ye polémica, yá que diversos autores atribúyense ser los primeres en poner un filete de carne picao (Hamburger steak) ente dos paníns. L'hamburguesa creció mientres el sieglu XX xunto cola apaición del conceutu fast food y mientres esi sieglu foi adquiriendo un simbolismu especial, forma parte d'unu de los alimento icono de la cocina d'Estaos Xuníos (xunto col pollu fritu y la tarta de mazana). La primer cadena de restoranes que punxo en circulación l'hamburguesa como un alimentu de comida rápida ye White Castle nos años 1920 (que'l so ideólogu foi Edgar Waldo "Billy" Ingram), y darréu nos años 1940 con McDonald's (asumida pol executivu Ray Kroc), según Burger King. L'hamburguesa ye na actualidá un alimentu tan popular qu'apaez coles sos diverses variantes en casi toles cultures de la Tierra, al igual qu'otros alimentos como pueden ser la pizza y el perru caliente.
Balnot-sur-Laignes
Tien una población de y una superficie de  km².
Hamburguesa
Historia
Como se dixo, yá los patricios romanos teníen la so versión de l'hamburguesa. Los siguientes datos históricos alrodiu de la receta de la primer hamburguesa vienen de la gastronomía de les tribus mongoles y turques, que nel sieglu XIV yá picaben en tires la carne del ganáu de baxa calidá pa faela más comestible. La receta de la carne picao llega a Alemaña al traviés de los tártaros d'orixe rusu (Steak Tartar), que comen la carne crudo y condimentada con especies. Tiense conocencia d'un platu similar más antiguu del Imperiu romanu, que consistía nun tipu d'hamburguesa ellaboráu con carne de res picáu con piñones, sal y vinu pasao y sirvío nel interior d'un pan. Hai que resaltar que nun foi hasta la invención de la máquina de picar carne cuando la carne picao tomo la posibilidá de ser ellaborada en grandes cantidaes, pudiendo combinar grasa y otros texíos con carne magra. La pallabra provién de la ciudá d'Hamburgu, n'Alemaña, el puertu más grande d'Europa naquella dómina. Darréu fueron los inmigrantes alemanes de finales del sieglu XIX quien introducieron nos Estaos Xuníos el platu llamáu «filete d'Estaos Xuníos al estilu Hamburgu» (n'Alemaña esiste inda n'Hamburgu lo que se denomina Frikadelle y trátase d'una proto-hamburguesa). Un alimentu bien similar ye'l Rundstück warm. El documentu más antiguu que fai referencia a esti platu ye una carta del Delmonico's Restaurant qu'en 1834 yá la ufiertaba a la so vecería. En 1895, un chef llamáu Louis Lassen de Connecticut, Estaos Xuníos ellabora la primer hamburguesa en Norteamérica; la receta dar unos marineros provenientes del puertu d'Hamburgu.
Anguaño'l so orixe ye aldericáu, yá que distintes contornes de los Estaos Xuníos reclamen ser el inventores de l'hamburguesa moderna. Una de les hestories provién de la ciudá de Seymour, Wisconsin, onde en 1885 Charlie Nagreen cuando tenía 15 años d'edá, trabayando nel so puestu de comida de la Feria Estatal asocédese-y resolver un problema: los sos veceros queríen pasiar pola feria mientres comíen, y precisaben una forma práutica pa faelo. Charlie asitia la carne ente dos rebanadas de pan, denominándola hamburguesa. L'ésitu foi tal, que llueu apaecieron más inventores, como Frank Menches en 1892 mientres la Feria del El Condao Akron, Ohio. Lo único ciertu ye que na Feria Mundial de San Louis de 1904, l'hamburguesa yá yera bien famosa.
La primer cadena de hamburgueserías del mundu denominábase White Castle y foi fundada en Wichita (Kansas) en 1921 pol cocineru Walter A. Anderson y el corredor de seguros Y. W. Ingram que'l so ámbitu yera Mediu Oeste d'Estaos Xuníos. Ufiertaben como novedá'l Pig Stand, esto ye, sirvíen les hamburgueses ensin la necesidá d'abandonar el vehículu (Drive-In), daqué similar fixeron en California los hermanos Dick y Ronald McDonald nel añu 1948. Darréu, les hamburgueses fueron adoptando la imaxe qu'apurríen les grandes cadenes d'alimentación rápido.
Los ingredientes
Puede dicise qu'una hamburguesa ye un sándwich de carne picao al que se-y fueron añediendo adulces diversos atributos: condimentos, guarniciones, y otros. La evolución d'esti alimentu fizo que seya tomada a la fin nun conxuntu, y amás a lo llargo de la so historia foise añediendo distintos conteníos, como ye la panceta, el quesu d'Estaos Xuníos, la llechuga, los encurtidos, etc. tou ello anguaño fai que l'hamburguesa seya entendida dacuando más como un menú que como un alimentu compuesto d'ingredientes. La so popularidá deber en gran midida a la facilidá d'ellaboración, a la cencellez a la de ser inxerida: ensin necesidá de platos o cubertería especial.
La carne picao
thumb|250px|Un [[salisbury steak ellaboráu en Xapón.]] thumb|250px|Una hamburguesa de [[Sonic Drive-In (EE. XX.).]]
Puede dicise que ye l'ingrediente más caru ya importante de l'hamburguesa. La carne picao ye dende va tiempu un ingrediente de diversos platos, nes sos etapes primixenies l'hamburguesa yera un Hamburger steak, y adulces foi añedir los paninos. La carne foi tradicionalmente de carne de vacunu anque ye posible ver dellos casos d'amiestu (vacunu-gochu), esisten comercializaciones nes que s'emplega carne de bisonte d'Estaos Xuníos (buffalo burger), carne d'avestruz (ostrich burger), o de cérvidos como pue ser el venado. Dientro de les variantes de carne de vacunu, esisten delles variantes especiales qu'empleguen races de vacunu especiales como aberdeen angus (Hamburguesa angus). La carne picao ye conocida n'otros platos, puede dicise que ye l'elementu más revesosu de l'hamburguesa, esta ye la razón pola que dacuando se denomina hamburguesa a ciertos sándwiches, qu'ensin contener carne, tienen la mesma filosofía: hamburguesa vexetal (hamburguesa ensin carne ellaborada pa vexetarianos), hamburguesa de pexe. Dellos cocineros empleguen tofú o seitán pa poder ufiertar hamburgueses a les persones vexetarianes. Nel casu de les "gourmet burgers" la carne emplegada con carne de xata xaponesa de raza wagyu. Ye frecuente ver nos supermercaos la carne picao y cola forma de discu, llista pa ser cocinada. En munchos casos la carne de l'hamburguesa suelse denominar filete rusu cuando se cocina ensin emplegar la presentación de sándwich. A finales del los años 1980 delles cadenes intentaron picar la carne de les costielles apurriendo una oportunidá pa la industria alimentaria d'ufiertar una oportunidá d'ellaboración de ingreciente de carne picao barata.
La carne picao suelse "entartallar" (xeneralmente con una espátula apropiada) hasta que tenga una forma de discu (n'inglés denominar patty). Delles cadenes de restoranes históriques como la norteamericana White Castle sirvir de forma rectangular. Nes compañíes de restauración de comida rápida, lo más habitual ye que la carne se pique na mesma industria cárnica, apúrrase-y a la forma fayadiza y en curtia se conxele en grandes sistemes de conxelación pal so almacenamientu. Estes pieces conxelaes distribúyense darréu en masa a los puntos de venta, y van direutamente a les fridores o a les parrilles según sía'l métodu de cocináu. En pocos restoranes ufiértase la carne fresco "non conxelada". Nos años 1990 fíxose un esfuerciu nes grandes compañíes de restoranes de comida rápida por aprofiar el mensaxe de "100 % carne de vacunu", pa indicar al consumidor que ta probando carne de vacunu ensin agregos extras como fégadu o casquería. En dellos casos añedíen proteína vexetal texturizada dacuando col enfotu de amenorgar costos. Hai que pensar que resulta fácil amazcarar conteníos diversos procedentes de la industria cárnica na carne picao, ye por esta razón pola que se fai un esfuerciu en demostrar que la carne presente ye de vacunu y que nun s'añedió elementos cárnicos diversos.
Esmolez de cutiu el conteníu graso de la carne picao, sábese que puede rondar ente los 20 % a 40 % de pesu. El casu ye que'l conteníu graso de la carne, xunto cola forma específica de ser cocinada (frita, barbacoa, al fornu, al microondes, etc.) resulten ser un factor relevante a la de definir el conxuntu de sabores presentes. Por regla xeneral los valores más apreciaos de tenrura, acomuñar a conteníos altos de grasa y a preparaciones al fornu de forma tradicional. Sicasí investigar amiestos de baxu conteníu graso (en redol a los 10%) con proteína de soya concentrada, apurriendo unos valores de sabor aceptable. Na actualidá esisten hamburgueses qu'utilicen carne picao de pexe que tien carauterístiques similares a la de la carne, como pue ser l'atún: hamburguesa d'atún hamburgueses d'atún.
Preparación
A la carne picao suel añedir dalguna sustancia ligante por que se amacere afechiscamente y pueda ser más bono d'inxerir, como pue ser güevu, pan arralláu. La carne picao tien de manipoliase con estremu curiáu por cuenta de que puede tener bacteries que contaminen la carne y provocar intoxicaciones alimentarias, tal que puede ser la causada pola escherichia coli O157:H7. Ye por esta razón pola que convien faer la carne lo más posible y qu'algame una temperatura de 90 ºC nel so interior.
Los enclinos de cocináu de la carne picao de l'hamburguesa pasen por dos procesos distintos que de forma mayoritaria son: La diferencia finca nel sabor final, depende de los gustos prefier un métodu sobre otru. Cabo pensar que la fritura ye más grasienta pero dexa estremar y realzar los sabores finales. Na actualidá emplégase tamién el fornu microondes, sobremanera nes hamburgueses conxelaes. Na mayoría de los casos suel emplegase unes llámines de cebolla puestes na so superficie por que los sos arumes entemecer cola carne, intensificando sabores.
El pan
250px|thumb|Una [[Luther Burger ellaborada con dónuts en llugar de paninos.]] El pan ye'l segundu ingrediente básicu de l'hamburguesa, y ye según munchu historiadores de l'alimentación, el puntu d'entamu del descubrimientu de l'hamburguesa, Ye ciertu qu'antes esistió'l sándwich como elementu ente dos panes y al que se-y dio esti nome alredor del añu 1765 n'honor d'un aristócrata inglés llamáu John Montagu, IV Conde de Sándwich, a quien-y gustaba comer d'esa forma pa poder xugar a les cartes ensin enllordiase los deos. Na mayoría de los casos ye un panín en forma esférica (n'inglés méntase como bun) puede tener un diámetru que bazcuya ente los ocho y diez centímetros. Anque cabo mentar qu'hai cadenes de restoranes que lu ufierten paninos de forma rectangular (White Castle denominaos sliders o Krystal, dambes n'EE. XX.). La misión del pan na hamburguesa ye doble: per un sitiu dexa que seya un "alimentu portable" por cuenta de que ye posible llevar la carne suxeto ente los dos rebanadas, per otra parte les rebanadas dexen retener los sabores y arumes del so interior. En delles ocasiones, sobremanera cuando se sirve nun platu l'hamburguesa ufiértase "abierta" y con unu de los panes (dacuando colos dos). N'otres ocasiones sirve l'hamburguesa ensertada nun llargu paliyu (similar a un paliyu de cóctel) al envís d'apurrir estabilidá al conxuntu.
Big Boy, que nel añu 1936 empieza a operar por aciu el cocineru Bob Wian en Glendale con un restorán al que denomina Bob's Big Boy. Esta cadena protagoniza un tipu d'hamburgueses de gran tamañu, que denomina nos sos menús como: double cheeseburger (hamburguesa doble con quesu). Esta cadena ye la primera en faer posible una hamburguesa con dos pisos. Esto ye posible poniendo ente los dos cachos de carne un cachu de pan en forma de discu. Esta idea realizar darréu McDonalds y punxo en funcionamientu del Big Mac. En dellos casos suelse emplegar pan de centenu en rodajas, un exemplu ye'l patty melt.
El pan d'hamburguesa ellaborar con lleldu por que llogre esponxase y un altu conteníu d'agua (cimera al 50% de farina de trigu). Lo carauterístico del pan d'hamburguesa ye la forma en que se decora la so superficie, de cutiu, inclúyense-y granes de sésamu (non siempres). Anovóse enforma na tema del pan de tala forma que puede atopase hamburgueses con dónuts, como'l Luther Burger, o'l baguelburguer qu'emplega dos rodajas de bagel. Emplegar por igual muffin, pan de pita, etc. Nel casu de la Big Mac inclúyese un discu de pan ente medies de los dos porciones de carne picao al envís d'estabilizar l'hamburguesa nel so conxuntu. N'Asia suelse ellaborar en delles cadenes de restoranes con arroz en llugar de con pan: hamburguesa d'arroz. Na Gastronomía de la India India y Paquistán suelen ellaborase les hamburgueses con naan (Hamburguesa naan).
Delles persones en Venezuela sustitúin el pan por una arepa col mesmu rellenu. Nesti casu suélse-y llamar musiúa o arepa gringa.
El quesu
El quesu emplegar por primer vegada a finales de los años venti. El so usu fíxose esclusivu no que se denomina cheeseburger. L'autoría de l'hamburguesa con quesu foi reclamada por dellos cocineros, unu d'ellos ye Lionel Sternberger de Rite Spot en Pasadena (California) qu'afirma que nel periodu de 1924 y 1926 vendía hamburgueses con quesu, siendo por esta razón que se-y atribúi la invención d'esta variante tan popular de l'hamburguesa. Sábese, por un menú de la dómina, qu'en 1928 el restorán O'Dell sirvía a los sos veceros de Los Angeles hamburgueses con quesu. El quesu, llixeramente fundíu, yá apaez xuníu a l'hamburguesa nes primeres décades dende la so invención.
El quesu suelse asítiase en forma de fines llámines d'unos escasos milímetros d'espesura cuando la carne ta na so última fase de calentamientu, déxase que se derrita llixeramente sobre ella. La importancia d'escoyer un tipu de quesu que seya sabrosu tres el so fundíu ye fundamental a la d'ellaborar una cheeeseburger. Suel emplegase por regla xeneral quesu procesáu por ser el que meyor soporta les condiciones de fundíu: por regla xeneral ye cheddar o Pepper jack. En delles ocasiones suelse emplegar quesu azul como'l Maytag. Esiste una variante d'hamburguesa denomada Jucy Lucy (denomada tamién como Juicy Lucy, ye dicir al jugosa Lucia) que contién quesu fundíu dientro de la carne picao. L'empléu de variedaes de quesu llocal ye bien habitual.
Los condimentos y agregos
left|thumb|Una hamburguesa vexetariana arrodiada de aderezos. La carne picao cocinada ufierta al cielu la boca un aspeutu secu, ye por esta razón pola que se suel acompañar con distintes verdures qu'apurran testures más húmedes a la carne de l'hamburguesa. Una de les verdures más clásiques ye la cebolla que finamente picada n'aros, ponse dacuando nes últimes fases de turráu o fritura de la carne. D'esta forma los azucres naturales y los arumes de la cebolla entemecer colos de la carne apurriendo un prestosu sabor. Otra de les verdures emplegaes de forma más xeneralizada ye la fueya de llechuga según l'apiu, el tomate, el pepinu, los xampiñones laminados, etc. Dacuando unu de los agregos más solicitaos ye una rodaja de dalguna verdura encurtida como pue ser pepinillos ya inclusive en dellos casos un relish. Puede atopase diversos pimientos, como pueden ser unos jalapeños. En delles ocasiones pa dar calter a l'hamburguesa añedir cebolla caramelizada crujiente, baked beans, y dacuando ye común atopar sauerkraut (col lleldada) y guacamole, según ciertos relishes. Ye posible que s'añedir avocado o guacamole, piña.
Dalgunes de les verdures pueden presentase frites: pakores, aros de cebolla, etc. Les papes tostaes (pataques frites) son yá dende los empiezos de l'hamburguesa unu de los acompañamientos clásicos. Les cadenes de restoranes ufiertar nuna especie de sobre. Antes del advenimiento de l'hamburguesa les pataques frites sirvir en locales diversos como un aperitivo. Puede incluyise una cebolla frita, y en dellos casos el chili con carne, o unes xudíes pintes, unos tortiella chips.
L'hamburguesa toma un calter rexonal dependiendo de los condimentos que se-y añedir, unu de los más frecuentes y populares dende los sos empiezos ye'l kétchup y la mostaza en mueyu. Puede atopase acompañada con mueyu Worcestershire (habitual nes lonchas de quesu de la cheeseburger). Con mueyos más locales como l'alioli, la salsa mil islles (thousand island dressing), sopa de cebolla, mayonesa, quesu fundíu (al estilu de Cheez Whiz), cole slaw, etc. En dellos países suel añedir a l'hamburguesa un güevu fritu (xeneralmente sobre la carne) y la so preparación sirvir nuna especie de platu combináu acompañáu de cubertería.
Nutrición
250px|thumb|El conteníu nutritivo de les hamburgueses depende de la so forma d'ellaboración y de los ingredientes emplegaos. Dende un puntu de vista básicu l'hamburguesa apurre proteínes ( por cuenta del so conteníu predominantemente cárnico), y hidrato de carbonu que provienen del pan y del azucre que contién dalgunos de los aliños (que por regla xeneral correspuende al ketchup). El conteníu de grases depende fundamentalmente del tipu de carne emplegáu na so ellaboración. Por regla xeneral el conteníu de caloríes ye función del tipu d'hamburguesa, unu de los parámetros más importantes ye'l so tamañu (ye dicir el so pesu), a mayor tamañu, mayor númberu de caloríes. Por regla xeneral el tipu de carne ye importante, por casu les hamburgueses ellaboraes con carne de pavu o pollu xeneralmente tienen menos caloríes que les de carne de vacunu. Les cheeseburgers (hamburgueses con quesu) suelen ser más calóriques que les sos ellaboraciones similares ensin quesu. Los acompañamientos son frecuentemente una fonte de caloríes nel menú d'una hamburguesa, por casu un acompañamientu de pataques frites puede añedir cerca d'unos 500 kCal al conteníu calórico d'una hamburguesa. Esti tipu de menús yá suel cubrir les necesidaes calóriques d'una persona media (que suel rondar ente los 1500 kCal y los 2500 kCal dependiendo de la so actividá diaria).
De la mesma forma'l conteníu de grases, les hamburgueses con tocín tienen más grasa qu'aquelles que nun la tener, de la mesma forma puede razonase col quesu nes cheeseburgers. Les hamburgueses con conteníos calóricos percima de les 1000 caloríes vinieron denominase "hamburgueses XXL". Los conteníos de sales de sodiu son importantes y en munchos casos desaconséyase tomar esti alimentu en persones con problemes de tensión arterial. En delles ocasiones los supermercaos suelen ufiertar la carne picao y envasada de tala forma que resulta fácil preparar (comida confort), sicasí resulta desaconsejable emplegar esti tipu de carne por cuenta de que nun ye fácil saber la so procedencia y menos la so calidá. De toes formes, investigóse que'l consumu enllargáu de carne de vacunu picada y frita pue ser orixe d'anticarcinomes que previenen el cáncer por cuenta de les sustances residuales del acedu linoléico mientres el preparáu de la carne por aciu calentamientu.
Les corrientes actuales de la sociedá alrodiu de la «comida sana» faen pensar que daqué tien que camudar na composición de les hamburgueses. Lo cierto ye que l'hamburguesa, por sigo sola, ye un alimentu equilibrao, contién hidratos de carbonu, proteínes y vitamines, pero l'hamburguesa más común tien escesu de grases al envís d'ameyorar y potenciar el so sabor, cuantimás por cuenta del so orixe animal ye una fonte de colesterol de baxa densidá. La esmolición esiste nes dosis selmanales o mensuales, o n'alimentase casi puramente con esti productu. El númberu fayadizu d'hamburgueses nuna dieta equilibrada depende en gran midida del orixe de los sos ingredientes. Resulta aconseyable ellaborar l'hamburguesa en casa, con carne picao y escoyida pol consumidor d'una pieza entera na carnicería, que nun pasara tres el so picáu más d'unes hores (siempres na nevera).
Hixene y salú
L'hamburguesa común, preparada con carne picao o molida, presenta'l riesgu de tar frecuentemente contaminada con bacteries como la Escherichia coli causante del síndrome urémico hemolítico; esta dolencia puede afectar a los adultos pero ye particularmente grave (hasta mortal) nos neños, la xente inmunodeprimida y en vieyos. Ante esto aconseya la cocción más completa posible de les hamburgueses (la bacteria S c destrúyese cuando se superen los 70 °C mientres unos 5 minutos), n'otres pallabres: nun tienen de quedar zones crudes o rosadas nel interior de l'hamburguesa; entá más, desaconséyase dar de comer hamburgueses a los neños pequeños. Sicasí, l'escesu de cocción coles mesmes presenta otru problema pa la salú una y bones el consumu frecuente de carne con partes quemaes tamién ye nocivu.
Delles persones sustitúin la carne de xata o res por carne de pollu (ellaborada sol mesmu procedimientu) yá que alieguen qu'esta postrera tien menos riesgos (nun tiende a allugar la Escherichia coli) amás de que ye de bona dixestión. Sicasí, ye bonu esclariar que la carne de pollu sí puede allugar otra peligrosa bacteria: la Salmonella. Cabo pensar qu'en munchos casos la carne picao vese sometida a procesos oxidativos que modifiquen el so sabor faciendo que se ponga más rancia, pa evitar esto la industria d'alimentación suel incluyir antioxidantes en más o menos cantidá.
Según la OMS, l'hamburguesa (según otres formes de carne procesada como la salchiches y embutíos), aumenta'l riesgu de sufrir cáncer. N'efeutu, la OMS considera qu'esti tipu d'alimentu ye “carcinóxenu pa los humanos”.
Efeutos sobre'l mediu ambiente
thumb|Raza vacuna d'[[Hamburguesa angus|Angus, una de les más apreciaes ente los gourmets de les hamburgueses.]] La producción de cualquier alimentu acaba afectando d'una forma o otra al mediu ambiente. Nel casu de l'hamburguesa la producción de carne necesario pa soportar la demanda de dellos países fai que la ganadería intensiva afecte de dalguna manera al mediu ambiente. Cabo pensar que producir un quilu d'hamburguesa de carne de vacunu consume 12 vegaes más enagua que producir un quilu de pan, 64 vegaes más qu'un quilu de pataques y 86 vegaes más qu'un quilu de tomates. Ye dicir que producir carne abondo p'abastecer a les grandes compañíes distribuidores d'hamburgueses afecta de dalguna forma a la redolada. La proporcionalidad ente demanda y númberu de reses necesarios p'abastecer a les compañíes, fai que la ganadería vacuna seya bien estensa. Los problemes inherentes a la ganadería intensiva de vacunu multiplíquense a midida que crez el númberu de reses a tratar, problemes de consumu d'agua, devastación del terrén por aciu tratamientu de residuos, contaminación, etc. son problemes que surden de la producción vacuna.
Hamburguesa y sociedá
L'hamburguesa enraigonóse na sociedá norteamericana como un alimentu nacional y darréu haise globalizáu, debíu en parte a la espansión de les franquicies de cadenes de restoranes de comida rápida. L'hamburguesa cumple na actualidá un sieglu d'esistencia, y la so inicial popularidá xunto colos sos alderiques fixeron d'ella un alimentu polémico y adorao coles mesmes. Nos primeros meses de 2001 la editorial Houghton Miffin publica un llibru denomináu "Fast Food Nation" del periodista Eric Schlosser y abre un discutiniu reflexivu alrodiu de la comida rápida y la so producción en masa afecta a toa una nación.
Datos sociales
thumb|left|250px|Unes [[Hamburguesa con quesu|cheeseburgers.]] El consumu mundial d'hamburgueses ye abondo grande, y puede dicise qu'abre una páxina social dientro del mundu gastronómicu. Por casu, dalgunes de les cadenes de comida rápida como McDonald's llegaron a vender cerca de 12 hamburgueses per habitante en tol mundu, y en dellos países como EE. XX. cada norteamericanu come de media 3 hamburgueses a la selmana. L'empléu gastronómicu de l'hamburguesa ta tan estendíu per tol mundu que s'emplega como un indicador de la economía de los países nel llamáu «Índiz Big Mac», que ye una tabla de 120 países na que s'espón cuánto vale (en dólares) una hamburguesa en distintos llugares del mundu. D'esta forma dexa comparar el nivel de competitividá de la economía de cada país.
L'hamburguesa nos medios
250px|thumb|[[J. Wellington Wimpy (Wimpy) unu de los amigos de Popeye que tien una avidez terrible poles hamburgueses. Wimpy faise amigu de Popeye nuna tira risible de 1931.]] La popularidá de l'hamburguesa fai qu'apaeza en diversos medios y redolaes sociales diversos. Emplegóse na denominación de protonebuloses, tal que la denomada Hamburguesa de Gómez (n'inglés Gómez's Hamburger) pola so paecencia. Denominó batalles como la batalla de la Llomba de l'Hamburguesa.
Cómics y xuegos
L'hamburguesa faise bien popular ente los norteamericanos nel periodu de posguerra de la Primer Guerra Mundial, y una muestra d'ello ye l'apaición de personaxes de cómic como pue ser Popeye el marín qu'inxer espinaques pa ser fuerte. La primer apaición de Popeye foi'l 17 de xineru de 1929 como un personaxe secundariu de la tira risible de Y. C. Segar denomada Thimble Theater. Ente los personaxes qu'arrodien a Popeye alcuéntrase J. Wellington Wimpy (denomináu abreviadamente Wimpy y na versión española Pilón) que ye un amante de les hamburgueses, un personaxe qu'apaez como educáu y famión. Esti personaxe de la década de 1930 presenta l'hamburguesa a la mocedá de la dómina, como un alimentu sano. Creóse una cadena de restoranes de comida rápida denomada Wimpy's nel so honor. De la mesma forma, el personaxe de ficción Jughead Jones qu'apaez en Archie Comics y que foi creáu en 1941, apaez tamién como un apasionáu de la comida, cuantimás de les hamburgueses. El personaxe de dibuxos animaos Bob Esponxa tien como emplego ser cocineru de les hamburgueses especiales La cangreburger, y l'hamburguesa tien ciertu protagonismu en dalgunos de los capítulos. En xineru de 2011 estrenóse la serie de dibuxos animaos Bob's Burgers onde los protagonistes realicen les sos aventures en redol a una hamburguesería propiedá de Bob Belcher.
Syrigma sibilatrix
Syrigma sibilatrix ye una especie d'ave del orde de les pelecaniforme de la familia Ardeidae, la única del xéneru Syrigma. Vive en grupos o en pareyes. La so reproducción ye distinta a les de les demás garces, yá que dancien y vuelen emitiendo un berru antes del apareyamientu. Pon de 2 a 4 güevos. Mide ente 50 y 60 cm.
Hamburguesa
Cómics y xuegos
Cola mesma idea apaecen personaxes ficticios na cultura d'Estaos Xuníos, como pue ser Ronald McDonald, personaxe con disfraz de payasu escurríu por Willard Scott, qu'apaez nel añu 1963 per primer vegada nun programa de televisión. Otra de les apaiciones populares de l'hamburguesa tien llugar en Zap Comix #2, unu de los más famosos underground comix de finales de la década de 1960, nel que'l dibuxante Robert Crumb diseña un personaxe denomináu Hamburger Hi-Jinx.
Syrigma sibilatrix
==Subespecies reconocen dos subespecies de Syrigma sibilatrix:
Hamburguesa
Arte
Yá a finales de la década, el pop art inclúi a l'hamburguesa como elementu artísticu, apaeciendo n'obres d'Andy Warhol (Dual Hamburger) y Claes Oldenburg (Floor Burger), Mel Ramos (en 1965 el so Vinaburger) y más apocayá David LaChapelle (2002, Death by Hamburger).
Documentales y películes
Tres el polémicu llibru de Schlosser, apaecen documentales rellacionaes cola hamburguesa como ye Super Size Me, empobinada y protagonizada por Morgan Spurlock (2004), na que decide alimentase namái de comida de los restoranes McDonald's mientres un mes enteru. La película reabrió'l discutiniu sobre la calidá nutritiva de la comida rápida polo xeneral y de McDonald's en particular. Munchos nutricionistas cunten que la comida rápida puede formar parte d'una dieta equilibrada más diversa.
Nel mesmu añu estrénase la película Harold & Kumar Go to White Castle (Harold & Kumar Go to White Castle) ambientada na redolada de los restoranes White Castle. Darréu nel 2006, Fast Food Nation reflexa nun mundu de ficción, les intrigues y maquinaciones de la industria cárnica na frontera ente Estaos Xuníos y Méxicu, tando la obra basada nel llibru qu'apaeció en 2001 Fast Food Nation: The Dark Side of the All-American Meal. Good Burger ye una película risible protagonizada por Kel Mitchell y Kenan Thompson, la película ta basada nun sketch de Tou eso y más y empobinada por Brian Robbins. Ye producida por Nickelodeon Movies. Nel sieglu XXI una serie de dibuxos animaos denomada Bob Esponxa amuesa al so personaxe habitual faciendo hamburgueses llamaes Cangreburger. El 18 de setiembre de 2009 estrenóse la película animada Agua d'hamburgueses, que la so película taba rellacionada coles hamburgueses, anque tamién tenía rellación con tolos alimentos polo xeneral. La película ta distribuyida por Columbia Pictures y ta basada nun popular llibru homónimu norteamericanu.
Caucalis
Caucalis ye un xéneru monotípicu de planta yerbácea perteneciente a la familia Apiaceae. La so única especie: Caucalis platycarpos L. ye orixinaria d'Europa y la rexón mediterránea hasta Irán y Cáucasu.
Descripción
C. platycarpos ye una planta añal, con tarmos qu'algamen los 10-40 cm de llargor, bien ramificaos, divaricaos; les fueyes de 1'5-7 cm, pinnatisectas con segmentos foliares lliniales de 2-4 por 1-1'5 mm; les umbeles con 0-3 bráctees y 2-5 radios de 1-3 cm, desiguales; les umbélules con 2-3 bractéolas lliniales y flores con pétalos blancos o amarellentaos; los frutos oblongos o elipsoidales, de 8-13 mm y con costielles provistes d'escayos ríxidos de 3 mm.
Ye una planta asemeyada a Turgenia latifolia de la que s'estrema pola división de les fueyes (2-3 vegaes pinnaes en cuenta de 1) y pola disposición de los escayos nos frutos (delles costielles primaries con cilios y les restantes engrosaes con escayos aculeaes, en cuenta de toes espinoses como en Turgenia).
Distribución
Distribuyir pol suroeste d'Asia, Norte d'África y per gran parte del centru y sur d'Europa; por cuasi tola Península Ibérica.
Hábitat
Alcuéntrase nos campos de cultivu, barbechos y yerbazales nitrófilos. Preferentemente en sustratos básicos a un altor de 100- 1000 ( 1600 ) metros. El floriamientu producir en Marzu - Xunu ( Julio ) y la fructificación en mayu - agostu.
GaoGamon
GaoGamon ye un personaxe ficticiu de la serie de Digimon.
Caucalis
Taxonomía
Caucalis platycarpos describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 241. 1753. Númberu de cromosomes de Caucalis platycarpos (Fam. Umbelliferae) y táxones infraespecíficos = Caucalis daucoides L.
GaoGamon
GaoGamon el compañeru digimon del nivel Campeón de Tohma H. Norstein, y apaez como personaxe na serie del anime de los Digimon Savers.
Bar-sur-Aube
Bar-sur-Aube ye una comuña francesa del departamentu d'Aube, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Geositta punensis
Geositta punensis, tamién conocíu como caminera chica, caminera de Punir, caminera puneña o mineru de Punir, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los furnáridos endémica d'América del Sur.
Distribución y hábitat
El so hábitat natural son los pacionales. Pue atopase n'Arxentina, Bolivia, Chile y Perú.
Final Fantasy
Final Fantasy ye una serie de xuegos RPG de la compañía xaponesa Square Enix, nome adoptáu tres de la fusión de SquareSoft, creadora de los Final Fantasy, con Enix, otra gran compañía xaponesa conocía pola so saga Dragon Quest. L'elementu común de tolos xuegos ye la fantasía: Mundos máxicos que descubrir, desafíos qu'afrontar y enemigos escontra los que lluchar. Los sos entamos remóntense a los tiempos de la NES. El so novedosu estilu de xuegu provocó la so gran aceutación polos xugadores. La popularidá de la serie llevó a producir munches secueles, llegando, anguaño, hasta la versión decimosegunda del xuegu, amás d'una película, una serie d'animación y delles secueles..
Anderson Andrade Antunes
Anderson Andrade Antunes ye un ex-futbolista brasilanu.
ExVeemon
ExVeemon (エクスブイモン) conocíu como XV-mon na versión orixinal, ye un victoria y el sufixu "-mon", dragon. El so nome lliteralmente significa "el dragón X de la victoria".
ExVeemon ye un dragón ancestral, y la so especie yera abondo espolleta na dómina del antiguu Digimundo. Los ExVeemon d'esa dómina nun tener atributu (atributu llibre), anque los ExVeemon qu'apaecieron na dómina actual pueden tener los atributos Vacuna o Data. Dizse que la especie de ExVeemon ye l'ancestru de la especie de Veedramon, pero coles mesmes, la especie de ExVeemon ye una especie derivada de la especie de Veedramon. ExVeemon evoluciona de Veemon cuando esti ganó poder, y tien una gran fuercia físico, capaz de pulverizar montes colos sos puños desnudos, ExVeemon puede ganar a un Digimon de nivel Ultra ensin Problemes. Sicasí, ExVeemon tien el fallu de los digimon del tipu Antiguu, y ye incapaz de siguir digievolucionando pola so cuenta, precisando d'otros digimon pa digievolucionar al traviés de la Digievolución DNA.
Descripción
ExVeemon ye un Digimon bípedu con traces de dragón y piel azul.Tien güeyos Coloraos y un cuerpu brengosu. Na so boca tien cuatro protuberancia que tán xuntaes nes bandes de la so boca en direición al suelu, teniendo dos nel maxilar superior y dos nel inferior. Tien una cola que sale dende la so cintura escontra tras. El so pechu y banduyu ye blancu, y tien una gran "X" gris nel so pechu, que da orixe al so nome. Les sos manes tienen tres dedo con grandes garres, amás tien unos bárabos na parte de los nudiellos, mientres les sos pates tien tres uñes con grandes garres. Tien una navaya como cuernu na ñariz, y una "V" mariella tatuada na frente. Puede volar gracies a les nales blanques que nacieron nel so llombu.
Digimon Adventure 02
ExVeemon ye la digievolución Campeón de Veemon. Dempués de vencer al Emperador de los Digimon, Davis trató de que Veemon digievolucionara a ExVeemon pa impresionar a Kari y a Gatomon. Naturalmente, nengunu d'estos intentos tuvo ésitu. Nun foi hasta que Davis tuvo a puntu de ser asesináu por un enoxáu Tortomon, cuando Veemon digievolucionó a ExVeemon pa salva-y la vida al so compañeru. Al xunise Ken a los neños escoyíos, pudo digievolucionar xunto con Stingmon a Paildramon. Nel mundu real Paildramon pudo digievolucionar a Imperialdramon y finalmente a Imperialdramon Manera Lluchadora, forma en que venció a MaloMyotismon y regresu la paz al digimundo. Mientres los eventos asocedíos na película "Diaboromon Contraataca", Imperialdramon llogra la so forma final, la Manera Paladín, dempués de tomar la espada Omega de Omegamon.
Videoxuegos
ExVeemon apaez en dellos xuegos de la franquicia digimon como Digimon obtenible: Digimon World 3/2003, Digimon Adventure 02: Tag Tamers, Digimon Adventure 02: D1-Tamers, Digimon Adventure 02: Digital Partner, Digital Monster D-Project, Digimon World DS, Digimon World: Dawn/Dusk y Digimon Story: Lost Evolution.
Poderes y habilidaes
ExVeemon ye un escelente lluchador cuerpu a cuerpu y tien una gran fuercia físico, y la mayoría de les sos batalles ye capaz de ganales ensin necesidá d'usar les sos téuniques especiales.
Enllaces esternos
Veemon
Centaurea iberica
Centaurea iberica, ye una especie de planta perenne perteneciente a la familia de les asteracees. Ye orixinaria del suroeste d'Europa y suroeste d'Asia. thumb|Vista de la planta
Descripción
Plantes añales, biañales o perennes de vida curtia, algama un tamañu de 20-200 cm d'altor. Con unu o dellos tarmos bien ramificaos, de cutiu formando montículos arrondaos, puberulentas a llixeramente con viesu tomentoso. Fueyes peciolaes, les fueyes proximales de 10-20 cm, los marxes 1-2 vegaes lobulaos pinnaos o en roseta con cúmulu central d'escayos; sésiles, les fueyes distales lliniales y oblongues, toscamente dentaes o superficialmente lobulaes. Inflorescencies soles o en conxuntos, sésiles o curtiu-pedunculaes. Arreyos ovoides a hemisféricu, de 13-18 mm. Floretes con corola blanca, rosa o púrpura pálidu. Cypselas blanques o marrón con rayes, de 3-4 mm, glabros; guedeyes de goches blanques. Tien un númberu de cromosomes de 2 n = 16, 20.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase nos cantos de caminos, camperes, campos, a una altitutd de 0-1500 metros; introducíu n'Estaos Xuníos. Ye nativa del sureste d'Europa distribuyida al traviés d'Asia central.
Taxonomía
Centaurea iberica describióse por Trevir. & Spreng. y espublizóse en Systema Vegetabilium, editio decima sesta 3: 406. 1826.
Centaurea: nome xenéricu que procede del Griegu kentauros, homes-caballos que conocíen les propiedaes de les plantes melecinales.
Les Deux Alpes (commune)
Les Deux Alpes ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Gran Premiu de Pau
213px|thumb|Mapa del circuitu caleyeru de Pau.
El Gran Premiu de Pau (nome oficial en francés: Grand Prix de Pau) ye una carrera d'automovilismu de velocidá apostada na fin de selmana de Pentecostés nun circuitu de carreres caleyeru allugáu na ciudá de Pau, Francia. El trazáu de 2.760 metros d'estensión ye posiblemente más trabancosu que'l circuitu de Mónacu, anque non tanto como'l de Piriápolis. Ente los distintos ganadores de la carrera atopen pilotos de la talla de Louis Renault, Tazio Nuvolari, Juan Manuel Fangio, Alberto Ascari, Jim Clark, Jackie Stewart, Jean Alesi, Juan Pablo Montoya y Lewis Hamilton.
La primer edición, apostada nel añu 1901, ye la primera na hestoria en ser llamada Gran Premiu. La segunda edición llevar a cabu nel añu 1933, y depués ente 1935 y 1939. El Gran Premiu de Pau apostar ente 1946 y 1963 (salvu en 1953) como fecha non puntuable de la Fórmula 1 y de la Fórmula 2 alternadamente. La carrera formó parte de los campeonatos francés y europeos de Fórmula 2 hasta 1984, y de la Fórmula 3000 Internacional dende 1985 hasta 1998.
En paralelu, el Campeonatu Francés de Superturismos apostó'l Gran Premiu de Pau dende 1993 hasta 2000, y el so socesor el Campeonatu Francés de Figures dende 2001 hasta 2004. Amás, el Campeonatu de Francia de GT corrió ellí en 1999, 2001, 2002, 2003 y 2005, ente que'l Campeonatu Británicu de GT corrió xunto a invitaos del certame francés en 2006.
Dende 2007 hasta 2009, el Campeonatu Mundial de Turismos y la Fórmula Master Internacional apostaron esa competencia. La Fórmula 3 Euroseries volvió a Pau per única vegada en 2008.
El Gran Premiu de Pau nun s'apostó en 2010. La carrera retornó en 2011, con una fecha del Troféu Internacional de Fórmula 3 como carrera principal y feches de distintos campeonatos franceses d'automovilismu como teloneras. La carrera foi puntuable pa la Fórmula 3 Británica en 2012, ente que nun hubo carrera de Fórmula 3 en 2013. A partir de 2014, el Gran Premiu de Pau ye puntuable pa la Fórmula 3 Europea. En 2016 corrió amás la Copa Europea de GT4.
La Fórmula Renault 2.0 Francesa foi telonera mientres delles décades hasta 2006, y la Formula Renault 2.0 WEC en 2009. La Fórmula Renault 2.0 Alpes corrió en Pau dende 2011, sacante en 2013 cuando se realizó'l Troféu de Pau de Fórmula Renault 2.0.
Ceremonia d'Amberes
Empecipiada nos Xuegos Olímpicos de 1920 n'Amberes (d'ende'l nome), históricamente fíxose na ceremonia d'inauguración. Dende Seúl 1988 la ceremonia faise mientres la ceremonia de clausura de los xuegos. Nos Xuegos Olímpicos d'Iviernu, esta ceremonia foi efectuada per primer vegada nes Olimpiaes Ivernices de 1952 en Oslo.
Ceremonies similares fueron adoptaes por dellos eventos ente ellos los Xuegos Panamericanos, Xuegos Deportivos Centroamericanos, onde baxen la bandera col logotipu de la organización, y pol Bureau Internacional d'Esposiciones (encargada de celebrar les Feries Mundiales) al zarru d'una Esposición Mundial.
Natalia Jerez
Natalia Jerez ye una actriz, presentadora y modelu colombiana.
Realizó los sos estudios en Universidá de la Sabana y vivió un añu n'Australia.
Televisión
2008: Los protegidos - Verónica Santana * 2009: Rosario Tisories - Paula Restrepo
Circuitu de Monza
El Autodromo Nazionale di Monza ye un autódromu asitiáu nel parque de la villa real de Monza nes cercaníes de Monza, rexón de Lombardía, Italia, unos 20 km al norte de la ciudá de Milán.
El autódromu consta de tres pistes: el trazáu de 5.793 metros usáu pa los Grandes Premios, la pista Junior que s'estiende a lo llargo de 2.405 metros, y un circuitu peraltado de velocidá de 4.250 metros güei en desusu. Tamién esiste un cuartu trazáu, de 10.000 metros (coles chicanes construyíes si volviera usase midiría 10.043 metros), que ye combinación del circuitu de GP y del oval, que s'usó nos primeros años de la F1 en Monza.
El circuitu ye reconocíu por allugar el Gran Premiu d'Italia de Fórmula 1, y caracterízase pol altu porcentaxe del trazáu que los pilotos percuerren col acelerador a xeitu, por cuenta de les llargues rectes. El récor actual de la pista, en carrera, foi marcáu en 2004 por Juan Pablo Montoya, con un tiempu de 1'19,525. Hai de solliñar, que nesti circuitu batióse la velocidá máxima d'una monoplaza nun Gran Premiu con 372,6 km/h, mientres los entrenamientos llibres del Gran Premiu d'Italia de 2005, pol pilotu Juan Pablo Montoya.
La Fórmula 3000 Internacional y más tarde la GP2 Series apostaron una carrera en Monza dende 2001 como telonera de la Fórmula 1. La Fórmula 3000 Internacional tamién visitó la pista en 1988 y 1990, y la so predecesora, la Fórmula 2 Europea, facer en 1973. Otros campeonatos de monoplaces que corrieron en Monza son la Fórmula 3000 Europea, la World Series by Renault, la Superleague Formula, la Fórmula Master Internacional, la Fórmula 3 Británica y la Fórmula 3 Española, amás de la Fórmula 3 Italiana y la Fórmula Renault Italiana. Amás ye celebre por allugar la Carrera de los Dos Mundos, una prueba de 500 milles realizada nel trazáu oval ente 1957 y 1958, onde s'enfrentaron Fórmula 1, Indy y deportivos.
Los 1000 km de Monza ye una de les carreres de resistencia más prestixoses d'Europa, depués de les 24 hores de Le Mans y xunto coles carreres d'idénticu llargor de Nürburgring, Silverstone y Spa-Francorchamps. Foi apostada dende 1965 hasta 1975, dende 1980 hasta 1985, y en 1987 y 1988, como parte del Campeonatu Mundial de Resistencia; en 1997 y 1998 como parte del Campeonatu Italianu de Gran Turismos; en 2001 como carrera puntuable del Campeonatu de la FIA de Sport Prototipos; y en 2004, 2005, 2007 y 2008 como parte de la Le Mans Series. El Campeonatu Mundial de Resistencia y el Campeonatu de la FIA de Sport Prototipos tamién apostaron en Monza carreres más curties.
Monza allugó'l Gran Premiu d'Italia de Motociclismu, una carrera del Campeonatu Mundial de Motociclismu, dende 1949 hasta 1971 y en seis causes más hasta 1987. El Campeonatu Mundial de Superbikes tomó'l relevu en 1990 y siguió hasta 2013, ausentándose namái en 1991 y 1994. El Campeonatu Mundial de Turismos apostó una carrera en Monza en toles temporaes salvu en 2009. La BPR Global GT Series apostó carreres en Monza en 1995 y 1996; el so socesor, el Campeonatu FIA GT, facer n'ocho causes ente 1999 y 2008; y el Open Internacional de GT facer en toles sos temporaes dende 2006.
El circuitu, nes sos distintes versiones, allugó toles temporaes de Fórmula 1 de la historia un Gran Premiu, sacante en 1980. Esi añu, el Gran Premiu d'Italia treslladar a Imola porque en Monza realizáronse importantes obres de remodelación de les instalaciones. Imola siguiría allugando un segundu Gran Premiu de Fórmula 1 n'Italia ininterrumpidamente hasta 2006 sol nome de Gran Premiu de San Marín.
Historia
thumb|left|El circuitu orixinal, usáu dende 1922 a 1933 La pista orixinal foi construyida ente los meses de mayu y xunetu de 1922 por 3500 obreros, con financiamientu del Milan Automobile Club, que creó la Società Amonto Automobilismo y Sport (SISA) pa poder desenvolver el autódromu. Primeramente, utilizóse un terrén de 3,4 km² con una pista de 10 km d'estensión, que consistía nun trazáu mistu de 5,5 km y un óvalu de 4,5 km. La pista foi inaugurada oficialmente'l 3 de setiembre de 1922, y 7 díes dempués foi sede del segundu Gran Premiu d'Italia.
En 1928, el Gran Premiu viose avafáu pol accidente más grave del deporte automovilístico italianu, perdiéndose la vida del pilotu Emilio Materassi y 27 espectadores. Por cuenta de esto, los siguientes Grandes Premios viéronse confinaos a la seición del óvalu de velocidá hasta 1932. Nuevamente asocediéronse tres muertes en 1933, dempués de lo que el trazáu foi modificáu col agregáu de dos chicanes y la desapaición de les rectes más llargues. thumb|left|El circuitu "Florio", usáu ente 1935 y 1937.
Ente los años 1938 y 1939 realizáronse grandes remodelaciones, incluyendo la construcción de nueves tribunes y entraes, el reasfaltado de la pista y la creación de dos nueves curves. El trazáu resultante, con una estensión de 6,3 km, foi utilizáu hasta 1954.
Por cuenta de la guerra, les carreres fueron suspendíes hasta 1948 y gran parte de la pista viose deteriorada pola falta de caltenimientu. Realizóse una renovación mientres dos meses, lo cual dexó que s'apostara un Gran Premiu'l 17 d'ochobre. Coles mesmes, el Gran Premiu d'Italia de Motociclismu empezar a celebrar en Monza nel añu 1949, coincidiendo cola primer temporada del Campeonatu Mundial de Motociclismu. En 1955 modernizóse'l trazáu na so totalidá, quedando'l circuitu con un percorríu de 5,75 km y un óvalu de 4,25 km d'alta velocidá con curves de peralte progresivu, que combinaos formaben un trazáu completu de 10 km.
Los Grandes Premios de 1955, 1956, 1960 y 1961 realizar en Monza, pero la traxedia volvería faese presente nesti últimu casu, cola muerte nun accidente de Wolfgang von Trips y 11 espectadores. Esto fizo que s'amestaren nueves barreres de seguridá, y que la zona de reaprovisionamiento de combustible alloñar de la pista entá más. Les árees d'escape incorporar nes curves en 1965 tres un accidente na carrera de los 1000 km, pero'l trazáu de la pista nun se volvería modificar sinón hasta l'añu siguiente, col agregáu de chicanes na zona de curves peraltadas.
L'óvalu utilizar por última vegada nos 1000 km de Monza de 1969. Sicasí, les altes velocidaes que s'algamar nel trazáu mistu llevaron al agregáu de dos chicanes en 1972: la Curva Grande y Ascari. Les motocicletes, sicasí, siguieron utilizando'l circuitu rápidu, hasta que 5 muertes (siendo les más notables les de Renzo Pasolini y Jarno Saarinen, dambos nel mesmu accidente) en dos carreres de la temporada 1973 forzaron l'ausencia de dicha prueba hasta 1981. Les chicanes de 1972 resultaron ser bien ineficaces nel amenorgamientu de velocidaes, al puntu qu'una d'elles foi rediseñada en 1974, la otra en 1976, y la de Lesmo amestar nesi mesmu añu, llevando la estensión del trazáu a 5,8 km. Nel añu 1978 na Fórmula 1, muerre'l pilotu Ronnie Peterson al amburase'l so coche, depués d'un fuerte choque. thumb|300px|Semeya aérea del autódromu de Monza, cola ciudá na parte cimera. Les nueves teunoloxíes dexaron algamar nuevamente altes velocidaes, polo cual la pista tuvo de ser modificada sustancialmente en 1979, col agregáu de pianitos, zones d'escape y barreres de cubiertes. La infraestructura foi ameyorada polo xeneral, y realizáronse trabayos adicionales sobre la seguridá del circuitu, tou lo cual dexó la vuelta del Campeonatu Mundial de Motociclismu en 1981. Mientres los 1980, se rediseñaron los paddocks, boxes y tribunes.
Nos 1990, los trés curves principales fueron "apertaes" p'amenorgar velocidaes, lo cual llevó la estensión del trazáu a 5,77 km. Nel añu 1997, les tribunes modificar pa llevar la so capacidá a 51.000 espectadores.
Nel añu 2000 les dos primeres chicanes fueron removíes y reemplazaes por una sola chicane derecha-izquierda, y la Curva Grande foi anovada y rebautizada como Curva del Biassono.
Nel 2006, dempués del Gran Premiu de Fórmula 1, l'alemán Michael Schumacher anunció que se diba a retirar con cuenta de temporada.
Nel 2008 l'alemán Sebastian Vettel llogró ser el pilotu más nuevu en consiguir la pole position y ganar un Gran Premiu de Fórmula 1.
Otros eventos
En 2017 foi sede de la última etapa del Giro d'Italia, siendo parte d'una contrarreló.
Acentu
Cola pallabra acentu podemos referinos a delles coses:
Llista de reis de Bélxica
right|thumb|130px|Blasón de Bélxica