cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Conjuring
Desenvolvimientu
DeRosa-Grund fixo un alcuerdu col productor Peter Safran, y los escritores hermanos Chad y Carey Hayes fueron llevaos a bordu de refinar el guión. Utilizando'l tratamientu de DeRosa-Grund y la cinta de Ed Warren, los hermanos Hayes camudaron el puntu de vista de la historia de la familia Perron al Warren. A mediaos de 2009, la propiedá convertir n'oxetu d'una guerra d'ufiertes de seis estudio qu'aterrizó la película en Summit Entertainment. Sicasí, DeRosa-Grund y Cume nun podíen concluyir la transaición y la película foi al cambéu d'enclín. DeRosa-Grund reconecta con New Line Cinema, que se perdiera na guerra d'ufiertes orixinal. El 11 de payares de 2009, un alcuerdu foi fechu ente New Line y Evergreen Media Group de DeRosa-Grund.
Pre-producción
La pre-producción empezó a principios de 2011, colos informes apaeciendo a principios de xunu que James Wan taba en discutiniu pa dirixir la película. Esto foi confirmáu más tarde por Warner Bros, que tamién declaró que la película básase llibremente en fechos reales de los parasicólogos Ed y Lorraine Warren. En xineru de 2012, Vera Farmiga y Patrick Wilson fueron llamaos pa los personaxes de Ed y Lorraine Warren na película. Esi mes, Ron Livingston y Lili Taylor tamién fueron confirmaos polos sos papeles na película, que nesi momentu taba desenvolviéndose sol títulu de 'The Untitled Warren Files Project'. El títulu de la película camudóse temporalmente a 'The Warren Files' basáu d'una suxerencia de Wan, pero más tarde volvióse a camudar al títulu'l 'L'Esconxuru' antes del empiezu de la campaña de marketing de la película.
Dende la productora Warner Bros. declararon que'l filme taría llixeramente basáu n'unu de los casos investigaos por Ed y Lorraine Warren. En xineru de 2012, Ron Livingston, Lili Taylor, Vera Farmiga y Patrick Wilson fueron los primeros actores confirmaos de manera oficial mientres el rodaxe siguía sol títulu-borrador de The Warren Files, hasta qu'optaron por camudar lo a The Conjuring a pocos díes del estrenu.
El rodaxe tuvo llugar en marzu de 2012 en Wilmington, Carolina del Norte y la postproducción, n'agostu del mesmu añu.
Nun principiu, la película diba estrenase a empiezos de 2013, pero la productora decidió retrasar l'estrenu hasta'l branu tres la bona acoyida que tuvo na emisión de prueba ante'l públicu. La película presentar na Comic-Con de 2012.
Patriotismu
thumb|Re cuartesen San Mateo ([[1883-1889), d'Antonio Ferrera Toro. Oleu sobre tela 86,7 x 52,5 cm. Galería d'Arte Nacional, Caraques, Venezuela. Amuesa'l momentu en que'l prócer independentista Antonio Ricaurte, pa torgar la captura d'un depósitu d'armes, disponer a amburar la pólvora almacenada nel Inxeniu Bolívar. La maniobra provocó la esplosión de la cortil, matando a tolos realistes que -y asediaban, incluyendo a sigo mesmu.]] thumb|Alegoría del Patriotismu ([[Francisco Pérez del Valle|F. Pérez) nel Monumentu a los Héroes del Dos de Mayu de Madrid (España).]] El patriotismu ye un pensamientu que venceya a un individuu col so patria. Ye'l sentimientu que tien un ser humanu pela tierra natal o adoptiva a la que se siente amestáu por unos determinaos valor, ciños, cultura y historia; ye l'equivalente coleutivu al arguyu que siente una persona por pertenecer a una familia o tamién a una nación. L'escesu na defensa d'una patria ye denomináu chovinismo; ente qu'otros términos rellacionaos son jingoísta y patrioteru.
Patriotismu y tribalismo
El conceutu de patriotismu identificar col sentíu de tribalismo. Referir a la posesión d'una fuerte identidá cultural o étnica que dixebra a un individuu como un miembru d'un grupu, del individuu miembru d'otru grupu. Esti fenómenu ta rellacionáu col conceutu de sociedá tribal nel cual eso ye una precondición pa los miembros d'una tribu, el tener un fuerte sentimientu d'identidá pa la formación d'una verdadera sociedá tribal. Postulóse que'l celebru humanu ta amestáu fuertemente al tribalismo por causa de les sos ventayes evolutives.
Ye'l sentimientu que tien un ser humanu pol grupu humanu y/o mediu al que se siente amestáu por unos determinaos valor, cultura, historia y ciños.
Xénesis del patriotismu en Hispanoamérica
Los primeros movimientos patriotes apaecen nes colonies americanes dempués de la invasión de Napoleón a España en 1808. Napoléon prindó a Carlos IV y Fernandu VII, instalando nel tronu al so hermanu Xosé Bonaparte. El pueblu español llevantar en rebelión y en cada pueblu entamó una Xunta de Gobiernu (sumíu'l rei'l poder volvía al pueblu). Les xuntes xunir nun Conseyu de Rexencia, que convocó a una Asamblea Nacional o Cortes de Cádiz, na cual cada rexón incluyendo les posesiones d'América, teníen d'unviar diputaos representativos. Los criollos, basándose en que'l papa concediera les tierres americanes a los Reis Católicos y los sos socesores, y non a España o'l españoles, negar a unviar diputaos a Cádiz, y esixeron al traviés del Cabildru la formación de xuntes de gobiernu propies.
El patriotismu güei
thumb|140px|Imán patrióticu de los [[Estaos Xuníos d'América.]] thumb|140px|Espresiones de patriotismu nos [[Estaos Xuníos d'América.]] thumb|140px|"El patriotismu ye la disposición de matar y dexase matar por razones triviales" ([[Bertrand Russell).]] Les aiciones llamaes patriótiques son aiciones que sirven p'amosar l'amor que tien unu escontra'l so país. Pa dalgunos, l'exemplu más claru ye'l de morrer nel campu de batalla. Pa otros esisten otros exemplos menos estremos, como esplegar la bandera nacional, cantar el himnu o defender o sofitar al país al que pertenez unu per otros medios.
En munches partes d'Europa, sicasí, amosar banderes o otros símbolos consideraos patrióticos ta mal vistu por delles persones que lo consideren jingoísta, poco cultu, racista ya inclusive en ciertos países, de calter fascista.
Visiones adverses al patriotismu
Los sos detractores afirmen que si'l patriotismu como sentimientu nun esistiera, podríen evitase munchos de los actuales problemes de convivencia social, como son la integración forzada, el secuestru de les muyeres y neños, el asesinatu, la xenofobia, el racismu, el xenocidiu, la estinción y les guerres. Suel dir acompañáu de la destrucción o l'espoliu de los bienes de los consideraos enemigu: cases, tiendes, centros relixosos, etcétera. El términu foi usáu históricamente pa xustificar actos de violencia indiscriminada, sían bonales o antemanaos.
Los detractores del patriotismu ven nésti, una forma de persuasión de les mases iletradas. Resúlta-yos un razonamientu falsu o paralógico, una falacia de tipu etnocéntricu o de ídola fori. En retórica, pos, sirven pa persuadir con sentimientos en cuenta de con razones a quien se convencen más con aquellos que con estos, utilizada frecuentemente por políticos y caudiellos, non siempres para bien; esto dio llugar a que'l doctor Samuel Johnson definir como «l'últimu abellugu de los cobardes», confundiéndolo col sinónimu despreciatible patrioterismu.
Dalgunos piensen que los patriotes, munches vegaes peyorativamente denominaos «salvapatrias», de cutiu son alministradores del control social, nun duldar n'arollar les llibertaes sociales de los sos conciudadanos. Como persiguidores nun sienten qu'haya nada malu n'el so aiciones o la racionalicen como d'escasa importancia o temporal si comparar a la fin que busquen, compensar lo que consideren una mayor y más seria amenaza. El fin xustifica los medios nos sos actos. Como n'otros comportamientos d'agresor y víctima, l'agresor culpa a la víctima de l'agresión. La xustificación más común ye que busquen protexese a sigo mesmos, a les sos families y a la sociedá de lo qu'ellos perciben como peligrosa influencia del grupu escorríu.
Risto Mejide
Risto Mejide Roldán ye un direutor creativu catalán.
Actividá Profesional
Ye llicenciáu y MBA en Sistemes d'Información por ESADE. Lleva más de 8 años exerciendo comu creativu publicitariu, formando parte d'axencies como Bassat Ogilvy&Mather, Saatchi&Saatchi, Leagas-Delaney o Euro RSCG. Anguaño exerce de direutor creativu na empresa *S,C,P,F…, responsable d'algunos de los meyores spots publicitarios.
Operación Trunfu
El fechu que significó'l saltu a la popularidá de Risto y la so aparición n'estremaos programes de televisión y medios escritos foi la so participación nel programa musical de Telecinco Operación Trunfu 2006, en calidá de xuráu, onde les sos charles afilaes y sarcástiques haza concursantes, profesores ya inclusive equipu del propiu programa fízo-y captar l'atención de numberosos siguidores, llevantando polémica col productor musical y direutor de l'Academia, Kike Santander, ente otros. Esta controversia, xunida a un peculiar estilu personal (relaxáu, seriu, fríu) y xunto coles sos carauterístiques gafes, sirvió-y pa ser una de les figures televisives importantes del momentu.
Takuya Mikami
Takuya Mikami (三上 卓哉; ) ye un ex-futbolista xaponés.
HD 195019
HD 195019 (HIP 100970 / SAO 106138 / GC 28482) ye una estrella binaria na constelación del Delfín de magnitú aparente +6,91. Al ser tan tenue non denominación de Bayer nin númberu de Flamsteed. En 1998 afayóse un planeta estrasolar alredor de la estrella principal d'esti sistema.
HD 195019 B, de magnitú +10,6 y separada 3,5 segundos d'arcu —en 1998— de la componente A, ye una nana naranxa de tipu espectral K3. La distancia mínima ente dambes estrelles ye de 150 UA, siendo el so periodu orbital de siquier 1500 años.
El sistema mover a una velocidá relativa de 112 km/s en rellación al Sol, cifra unes 7 vegaes más alta que la media, suxuriendo que ye una estrella procedente d'una parte distinta de la Vía Lláctea.
Sistema planetariu
Orbitando alredor de HD 195019 A afayóse un xigante gaseosu (HD 195019 Ab) con una masa mínimo de 3,7 vegaes la masa de Xúpiter. Asitiáu mui cerca de la estrella —a 0,14 UA, una tercer parte de la distancia ente Mercuriu y el Sol— completa una órbita casi circular cada 18 díes, polo que se trata d'un planeta del tipu «Xúpiter caliente».
Somiedo
Somiedo ye un conceyu d'Asturies. Llenda al norte con Miranda, al este con Teberga, al oeste con Tinéu y Cangas del Narcea y al sur con Llión.
Historia
Les primeres muertes históriques topaos en suelu de Somiedo corresponder cola etapa de la Edá del Bronce, anque se cree que yá en tiempos neolíticos el territoriu foi colonizáu. Fueron topaos dellos asentamientos castreños nes proximidaes de Trascastro y de la Pola, que se piensa fueron edificaos por comunidaes prerromanes. Atopóse en Gúa y Coto de Buenamadre dellos denarios ibéricos que daten del sieglu I antes de Cristu.
Del pasu de la romanización pol conceyu queden diversos topónimos, según restos de calzaes y fortaleces estratéxicamente asitiaes pa la so posición defensiva. Dientro d'éstes tenemos el castru de Remonguila nes proximidaes de La Riera, el castiellu d'Alba cerca de la Pola, o la fortaleza de Saliencia. Gracies al pueblu romanu ameyoróse y definió l'antiguu trazáu del pasu al pandu pol Camín Real de la Mesa, de gran importancia posterior, tanto cola invasión musulmana como pola espansión del reinu asturianu.
Mientres la Baxa Edá Media cobra importancia'l monesteriu de Gúa, perteneciente a la orde Cisterciense. Foi fundáu pol rei Fernandu II y la so muyer Doña Urraca, que dieron más tarde a dichu monesteriu'l cotu de Gúa. Otres donaciones efectuaes a la ilesia Uvieína fueron el monesteriu de Santa María de Lapedo, la ilesia de San Miguel de La Llera, el monesteriu de Villanueva de Carzana o'l de San Andrés de Cogega en Veigas.
Na media y Alta Edá Media'l conceyu tuvo marcáu pola gran influencia que'l monesteriu de Balmonte exerció sobre él nel valle de Pigüeña. Nesti valle atopa una de les meyores brañes del conceyu. Pertenecíen al monesteriu les aldegues de Viḷḷaús, Viḷḷar de Vildas, Pigüeces, Santuchanu, Pigüeña, Orderias, Las Morteras, La Riera y delles más.
A lo llargo de tola Edá Media y la Moderna, Somiedo sufrió les disputes ente monesterios, families, campesinado y población vaqueira pol control de la tierra, surdiendo una minoría de llabradores llibres y propietarios; esta situación qu'acaba cola supresión en 1827 del réxime señorial, integrándose los cotos de Clavichas y Valcárcel, Gúa y Caunéu y Aguinu y Perḷḷunes al territoriu de Somiedo. Nel censu de 1797 dizse que «hai 3139 llabradores propietarios frente a 54.141 renteros.»
Dientro d'esti contestu van apaeciendo como grupu de fuercia los vaqueiros, esa población trashumante que los sos únicos y comunes intereses son el cuidu y proteición del ganáu vacuno. Esti grupu foi formando la so propia cabaña y desenvolviendo el procedimientu del zarramientu de camperes, construyendo los barganales de piedra y creando los praos de gadaña o de corte, lo que nun se consiguió fácilmente pos tuvieron siempres la oposición y presión de los nobles que trataben d'imponer unes lleis favorables pa los sos propios intereses ganaderos.
Na guerra de la Independencia española Somiedo acoyó en 1810, la retirada de les tropes defensores asturianes que fuxíen por culpa de la meyora de l'armada francesa empobinada pol xeneral Bonet. Nes guerres Carlistes tamién se producen incursiones de tropes nel conceyu. Yá en 1934 y en tiempos de la revolución l'exércitu remontar mientres un añu en Somiedo, llugar estratéxicu ente los focos de Ḷḷaciana y Grau. Al empezar la Guerra Civil española, el frente estabilizar en Santa María del Puertu, hasta'l día 25 d'ochobre de 1937, en que les tropes republicanes empecipien la so retirada escontra Uviéu.
En Somiedo nació Álvaro Flórez Estrada, destacáu economista y políticu, que foi una de les grandes figures del movimientu d'Ilustración que surdieron n'Asturies.
Xeografía
Dende'l puntu de vista xeográficu'l territoriu allúgase nuna unidá conocida como'l Mantu de Somiedo, na que ta representada tola serie estratigráfica paleozoica asturiana, dende pizarres, arenisques, cuarcites hasta les calices. La desigualdá litolóxica orixina una competencia distinta que determina un relieve diferencial que modificó l'actual rede hidrográfica que s'abre camín ente los niveles duros cavando dellos escobios a lo llargo del so cursu.
Demografía
Toes estes causes dannos unes estructures demográfiques sópito alteriaes, presentándose una pirámide onde la población mayor de 50 años ye la más abondosa dientro del conceyu, teniendo una de les tases d'avieyamientu más fuerte de tol Principáu. La concentración humana realízase no fondero de los valles mayoritariamente, especialmente en Viḷḷar de Vildas, La Riera y La Pola, teniendo dalgunes de les aldegues de monte unu presencia casi nula.
Monumentos y llugares d'interés
Enforma de la riqueza artística tremada pol conceyu, foi perdida mientres el pasu de los tiempos, por cuenta de robos, abandonos, quemes y destrucciones. Dientro de l'arquiteutura relixosa qu'inda se caltién en Somiedo tenemos la ilesia de San Pedro de La Riera, edificada nel sieglu XVIII, con nave estructurada en forma de cruz llatina, con bóveda de cañón rematada por una torre campanariu a los pies d'ella.
Tamién se caltién en La Pola la ilesia parroquial de San Pedro, tamién del sieglu XVIII y qu'emplega sillar a la fachada y espadaña lo que-y da un toque de mayor calidá. Puede reparase tamién como caltién un escudu d'armes de los Flórez-Estrada.
Na llocalidá de Endiga atopamos la ilesia de San Salvador, fundada nel sieglu XVII y qu'alluga nel so interior unos retablos barrocos de gran importancia. Una de les construcciones más interesante ye la ilesia de Santa María de Gúa, por tar alzada sobro restos del monesteriu medieval d'igual nome, ocupáu por monxes bernardas.
Dientro de la so arquiteutura civil y popular ye frecuente ver a lo llargo del conceyu diversos palacios y casones como'l palaciu de Flórez d'Estrada, alcontráu nes proximidaes de la Pola que foi construyíu a partir d'una torre cúbica de fines del XVI o principios del XVII. Na capiya, amestada nel sieglu XIX, pórticu y arcu de mediu puntu sobro la puerta d'accesu. Parte d'esti abarganáu edificiu ta destináu a Casa de L'Aldea.
Amás de toes estes construcciones, Somiedo destaca tamién poles construcciones de teito d'escoba y poles sos brañes, atopándose nel so territoriu les de mayor fama de toa Asturies destacando les cabañes de teito de La Pornacal (braña asitiada na parroquia de Viḷḷar de Vildas) y Mumián, y los corros de falsa bóveda en Sousas y La Mesa. Finalmente hai que comentar que na capital, atópase'l centru de receición ya interpretación del Parque Natural, según el muséu etnográficu.
Casa somedana tradicional de teito
La casa somedana tradicional ye casar-establu, esto ye, l'espaciu compartíu ente la familia y el ganáu en propiedá. Ta edificada con gruesos murios de piedra de planta rectangular y rematada con cubierta vexetal d'escoba. L'interior ta estremáu en dos espacios, unu de mayor superficie destináu a corte o establu y l'otru menor, a vivienda, con cuartu y cocina. Enriba hai una zona so la cubierta que sirve p'almacenar el segáu y dacuando si ye necesariu, como cuartu.
Na parte del establu tán los preselbes que d'antiguo se fabricaben con entretejido o encestado llamáu sebe o xebe o sardu. Esti espaciu ta dixebráu de la vivienda pol buláu de tables o sebes con una puerta d'accesu. Esta separación foi evolucionando col emplegu de tabiques de mampostería sobro la base de les tables o sebes orixinales. Na vivienda atopa la lareira que ye'l llugar pal fueu; xusto nesi recuadru cuelguen les cadenes o pregancias que suxeten el pote de la comida. Nel so orixe esti tipu de casa nun tenía ventanes nin chimenea, perteneciendo al grupu de «cases de fumu», polo que les parés del interior tán bien anegrazaes. Tenía una sola puerta d'accesu anque más tarde evolucionó la construcción con otra puerta d'entrada direuta al establu. Tamién s'incorporó'l ventanuco del payar llamáu boqueirón.
El moblame antiguu componer d'una cama o camastro, un bancu de madera llamáu escano, la masera o bacica p'amasar el pan, candiles p'allumar, un arcón pa guardar la ropa y dalgún oxetu más.
La cubierta de la casa somedana foi siempres vexetal. N'Asturies conoz esti tipu de cubierta como teito y por estensión llámase teito a toa construcción que tien un techu vexetal. Los materiales emplegaos na casa somedana son la piedra pa los murios, la madera pa formar la estructura del techu y l'escoba depositada sobro ella. La cubierta ye a cuatro agües, con bastante enclín por que pueda esnidiar l'agua y la nieve. Dacuando'l teitado con escoba ayudar con carba d'uz llamáu gorbizo cuando ye uz baxu y uz cuando ye uz altu, d'un verde más caltriante. Los uzes arrincar col so raigañu pa mayor consistencia, ente que la escoba cortar col focete casi a flor del suelu y siguiendo unos ritos ancestrales en que se dan unes ciertes condiciones climatolóxiques. Son costumes bien antigües que siempres dieron bones resultancies, les mesmes que se vinieron dando nel Macizu Central y nos Alpes.9​ El tayu periódicu de carbes d'escoba supón un beneficiu ecolóxicu favorable a les brañes o praderíos pos de lo contrario esta planta invadir de manera endémica.
Casa con techu de paya y sistema de zancas en Gotland, (Suecia).
El teito constrúyese fabricando en primer llugar l'armazón de madera, cubrir de siguío y na mayoría de los casos con una capa d'uz. Sobro esta capa va asitiándose la escoba de cañes bien trupes, de baxo enriba, siguiendo una téunica tradicional, la mesma que siguieron mientres sieglos n'otros teitos europeos. El fechu d'asitiar les cañes llámase espetar. Nestos teitos la caña de la escoba espétase escontra baxo, quedando'l tarmu escontra riba; la espesura final puede llegar hasta mediu metro, siendo inda mayor na parte cimera delantera, lo que se llama zarzaneira d'adelantre, que ye la zona más espuesta a les inclemencies del tiempu. La parte más alta llamada cume forma una llinia tresversal y de superficie plana sobro la que se depositen delles cañes d'escoba que se suxetar a lo llargo formando una cama trupa. Tou esto suxetar con unes vares de faya o de fresnu llamaes llatas del cume que de la mesma soporten delles téuniques de suxeción: por aciu zancas —unos maderos— que cuelguen a la rebalguina dende'l cume a lo llargo del teito, que se suxetar con xugos. Por aciu gabitos o palos en forma de forqueta, de metro y mediu de llargu, que se llanquen na escoba pa suxetar les llatas creando l'aspeutu d'una gran cresta sobro'l cume. Por aciu tapinos de yerba o tapinos que son unos recuadros bien tupios de yerba de les praderíes altes. Pueden algamar los 60 por 50 cm y los 10 cm d'espesura. L'usu de los tapinos ye abondo avezáu na arquiteutura vernácula europea. En Somiedo atopar na arquiteutura de corros y chozos, sobremanera nel valle del Llagu y valle de Pigüeña.10
Aeropuertu de San Juan de Nicaragua
L'Aeropuerto San Juan de Nicaragua o dacuando conocíu como Aeropuertu de Greytown ye un aeropuertu que sirve a la llocalidá de San Juan de Nicaragua nel Departamentu de Río San Juan, Nicaragua. L'aeropuertu foi inauguráu'l 20 de marzu de 2012, que la so construcción foi de 16,964,000 dólares.
Coracina azurea
Coracina azurea ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive n'África.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase nes selves d'África Occidental y Central, distribuyíu por Camerún, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Nixeria, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Sierra Lleona, Togu y Ruanda.
Savas
Savas ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Sceautres
Sceautres ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Coracina boyeri
Coracina boyeri ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae nativa d'Indonesia y Papúa Nueva Guinea.
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de tierres baxes y los manglares de la islla de Nueva Guinea ya islles menores cercanes.
María Elena Álvarez-Buylla
María Elena Álvarez-Buylla Roces ye una científica mexicana especializada en ecoloxía evolutiva del desenvolvimientu, dende la perspeutiva de la Bioloxía de Sistemes Estudió la llicenciatura en Bioloxía (8/79-8/82) y la Maestría en Ciencies (ecoloxía vexetal) nel Institutu de Bioloxía (9/82-8/85), na Universidá Nacional Autónoma de Méxicu. Realizó estudios doctorales en Botánica na Universidá de California en Berkeley (U.S.A.) (9/86-3/92). Foi estudiante postdoctoral na Universidá de California en La Jolla, San Diego, USA. (9/97-12/99).
Les sos contribuciones científiques nel campu de la morfogénesis inclúin la carauterización, por aciu modelos matemáticos con base en datos esperimentales, de la rede de regulación xenética que condiciona'l destín de les célules que constitúin la flor en Arabidopsis thaliana, que completa'l modelu ABC del desenvolvimientu floral. El modelu correspondiente ye pioneru nel usu de redes Booleanas discretes (introducíes nel campu de la bioloxía por Stuart Alan Kauffman) na carauterización de módulos de regulación xenética en procesos de desenvolvimientu de los organismos pluricelulares,. La so esploración de les consecuencies de les fluctuaciones estocásticas en redes de regulación xenética dexó-y contribuyir a la formalización matemática del conceutu de paisaxe epixenéticu, acuñáu por Conrad Hal Waddington, lo que se tradució nel desenvolvimientu de ferramientes matemátiques y computacionales pa la carauterización del mapeo fenotipu-xenotipu. La so incursión nel campu de la biomedicina inclúi la esploración de los procesos dinámicos que condicionen la emerxencia del cáncer epitelial, la carauterización de los procesos de regulación xenética que subyacen a la inflamación crónica , según el modeláu matemáticu y computacional de los procesos que subyacen a la emerxencia y la progresión de la leucemia linfoblástica aguda.
Tamién ye reconocida pol so activismu defendiendo variedaes natives de maíz y pol so oposición a los cultivos trexénicos. Dende 2001, cuenta col nivel III nel Sistema Nacional d'Investigadores del Conseyu Nacional de Ciencia y Teunoloxía de Méxicu. Anguaño, forma parte de la Unión de Científicos Comprometíos cola Sociedá, y ye xefa del Departamentu d'Ecoloxía Funcional nel Instituto d'Ecoloxía de la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu. Ye co-fundadora y Coordinadora d'Investigación del Centru de Ciencies de la Complexidá de la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu.
En 2017 el gobiernu d'Enrique Peña Nieto concedió-y el Premiu Nacional de Ciencies y Artes, na categoría de ciencies físicu-matemátiques y naturales.
Andrés Manuel López Obrador anunció a la doctora María Elena como Direutora Xeneral del CONACYT mientres el tercer alderique presidencial en Mérida, Yucatán la nueche del 12 de Xunu de 2018. Tres la victoria de López Obrador, Álvarez-Buylla anunció les sos " Principios Rectores del programa de Ciencia y Teunoloxía nel marcu del Proyeutu Alternativu de Nación (2018-2024) "
Ye miembru d'una familia procedente del exiliu Republicanu español, el so padre, Ramón Álvarez-Buylla, foi un destacáu científicu tamién, y los sos güelos, Arturo Álvarez-Buylla Godino y Wenceslao Roces, fueron, respeutivamente, pioneru de l'aviación española y senador por Asturies.​ Ye hermana del neurobiólogo mexicanu Arturo Álvarez-Buylla Roces.
Crítiques
La so postura ya investigaciones al respective de la seguridá de los alimentos xenéticamente modificaos fueron oxetu de crítiques d'otru investigadores y divulgadores de la ciencia.
.ast
.ast ye'l dominiu d'Internet que reivindica una bona parte del movimientu pola defensa de la llingua asturiana pa que les páxines n'asturianu tengan el so propiu dominiu na rede. El nome vien del códigu internacional ISO 639-2 que correspuende a la llingua asturiana. Pel momentu, les campañes al rodiu del .ast son testimoniales y minoritaries, y céntrense en poner banners reivindicativos nes páxines web.
Al principiu de la campaña intentóse reivindicar el dominiu .as. Anque ye posible qu'un dominiu d'internet nun coincida col códigu de llingua, descartóse esti dominiu por coincidir col de la llingua asamesa.
A entamos del mes de xineru de 2007 ñaz una Asociación que pretende acomuñar a tol movimientu, nomada Asociación PuntuAst, que yá lleva más de 60 sofitos.
Yosuke Kobayashi
Yosuke Kobayashi (小林 陽介, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Billotia; ou, Notes de Botanique
Billotia; ou, Notes de Botanique (embrivíu Billotia) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol farmacéuticu y botánicu francés Justin Paillot y espublizáu en París nel añu 1864.
José María Reina Andrade
José María Reyna Andrade foi un políticu guatemalianu, qu'ocupó diversos cargos mientres el gobiernu del llicenciáu Manuel Estrada Cabrera, y depués el cargu de presidente de Guatemala del 2 de xineru de 1931 hasta'l 14 de febreru de 1931. Carauterizar por ser l'únicu ciudadanu guatemalianu que sirvió na presidencia de los trés poderes del Estáu: Executivu, Llexislativu y Xudicial.
Mientres el gobiernu de Estrada Cabrera
miniaturadeimagen|200px|Pintura de la Ciudá de Guatemala en 1915. Llibru Azul de Guatemala.
Atentáu de «La bomba»
A principios de 1907, l'abogáu Enrique Ávila Echeverría y el so hermanu, el médicu Jorge Ávila Echeverría, xunto col tamién médicu Julio Valdés Blanco y l'inxenieru llétricu Baltasar Rodil, entamaron un atentáu contra'l presidente de Guatemala, el llicenciáu Manuel Estrada Cabrera, que s'executó'l 29 d'abril de 1907 y conozse como'l nome de «La Bomba». Los hermanos Echeverría y los sos compañeros yeren de posición económica solvente y estudiaren n'universidaes estranxeres, pero al tornar al país atopar con un estáu de coses nel cual predominaben el servilismu y l'abusu de poder. Cuando decidieron atentar contra la vida del presidente, entamaron al detalle un atentáu con esplosivos. Tou foi meticulosamente preparáu: los esplosivos, los detonadores de fierro, la caxa de fierro macizu, la complicidá del cocheru del presidente -Patrociniu Monterroso- la hora y el puntu precisos.
El día entamáu pal atentáu, el 29 d'abril, el presidente viaxaba nel so coche en compañía del so fíu Joaquín, de 13 años, y del so xefe del Estáu Mayor, xeneral José María Orellana. A les 10 de la mañana'l carruaxe pasó pela esquina de la 7.a avenida sur, ente 16 y 17 cais, de la Ciudá de Guatemala, cuando esplotó la bomba. Sicasí, por un error de cálculu, Estrada Cabrera y los sos acompañantes salieron ilesos. Solo'l cocheru y unu de los caballos finaron.
El 2 de mayu de 1907 foi nomáu como direutor xeneral de la Policía Emilio Ubico, hermanu d'Arturo Ubico Urruela, presidente de l'Asamblea Nacional Llexislativa y tíu de Jorge Ubico Castañeda, futuru presidente de Guatemala y nesi entós xefe políticu de la Verapaz. Pocos díes dempués, l'Asamblea emitió'l Decretu 737, que prohibía la importación y l'usu d'esplosivos y máquines destinaes a faelos españar si'l pidíu d'éstos nun foi autorizáu primeramente polos ministerios de Fomentu y Guerra.
Mientres los siguientes ventidós díes, los cuatro conspiradores fuxeron poles callejuelas y rincones de la ciudá tratando de salir d'ella, pero nun pudieron porque'l Gobiernu arrodió la ciudá con tropes y policías qu'empecipiaron redaes dende los ribayos redoma, cerraron el cercu pasu ente pasu hasta llegar a la ciudá y rexistraron cada palmo d'esta. Inclusive los familiares de los conxuraos sufrieron persecución y encarcelamientu. Otros conspiradores, los hermanos Juan y Adolfo Viteri y Francisco Valladares, fueron arrestaos cuando trataben de fuxir amarutaos na estación el ferrocarril de Guastatoya. Otros, como Felipe y Rafael Prau Romaña, trataron de fuxir a El Salvador, pero fueron prindaos cuando los denunció un rancheru. Los Romaña tuvieron en prisión hasta la so muerte. Pela so parte, el colombianu Rafael Madriñán escapó del fechu en bicicleta y fuxó de Guatemala. La madre de los Romaña condució al embaxador mexicanu Gamboa a la casa onde s'escondíen los hermanos Ávila Echeverría, Rodil y Valdés Blanco, quien, sabiendo que teníen los díes contaos, apurriéron-y el so pertenencies por que les fixera llegar a les sos families.
Coles mesmes que los perpetradores del atentáu intentaben fuxir, producíense amueses d'adhesión al presidente, provenientes de tolos clubes lliberales del país y de cuanta entidá gubernamental esistía. Estes fueron publicaes nes primeres planes de los periódicos oficiales El Guatemalianu y ''Diariu de Centro América. Foi tal la cantidá d'estos manifiestos'' que nun terminaron de publicar sinón hasta finales de xunu de 1907, anque fueron unviaos el mesmu día del atentáu.
En cuando al cocheru, este foi soterráu con pómpara y honores, ya inclusive l'Asamblea Nacional emitió un decretu nel cual otorgábase-y una pensión vitalicia a la so familia, pero, cuando se supo qu'él fuera cómpliz del atentáu, la so tumba foi escalada por desconocíos y la pensión revocada.
Atentáu de «Los cadetes»
Pa 1908, la ilesia de Santu Domingu camudara'l percorríu del so solemne de Vienres Santu pa pasar frente a la casa d'habitación del presidente, asitiada na 7.a avenida sur de la Ciudá de Guatemala. Esta circunstancia foi tenida en cuenta por dellos cadetes y oficiales de la Escuela Politéunica, quien alvirtieron que'l capirote del traxe de cucuruchu yera ideal pa esconder a posibles conspiradores. Los cadetes concibieron un plan senciellu: aprovechando que la procesión diba pasar frente a la casa del presidente, diríen amarutaos de cucuruchos, invadiríen la casa presidencial y prindaríen a Estrada Cabrera. Pero pal Miércoles Santu d'esi añu los conxuraos taben presos: dos d'ellos, mientres un enfile nuna fonda, falaren de más y terminaren na cárcel. Estrada Cabrera, una vegada que supo de la conxura, punxo palizadas frente a la so casa, prohibió que la procesión pasara enfrente y prohibió l'usu de los capirotes nel traxe de cucuruchu.
El 20 d'abril de 1908, mientres la receición oficial del nuevu ministru plenipotenciario d'Estaos Xuníos nel Palaciu de Gobiernu, el cadete de la Escuela Politéunica Víctor Manuel Vega, en vengación pola prisión y les tortures de los sos xefes y amigos, disparó-y a Estrada Cabrera a espetaperru, pero'l proyeutil solo mancó a ésti nel deu meñique. Enfurecido, y a manera d'escarmientu popular, Estrada Cabrera ordenó fusilar a práuticamente tola compañía de cadetes a la cual pertenecía Vega, sacante a dos integrantes, Rogelio Girón y Manuel Furtiate, quien fueron llevaos a la penitenciaría central ensin da-yos razón dalguna. En cuanto al cadete Vega, ésti morriera nel llugar onde intentó perpetar el magnicidiu, cayendo a los pies de Estrada Cabrera al ser algamáu poles bales de los guardias d'ésti. El presidente ordenó que la escuela militar fora disuelta, l'edificiu baltáu y que se regara sal sobre los cimientos. Numberosos militares fueron encarcelaos, incluyendo dellos xenerales allegaos al presidente.
Golpe d'Estáu contra Baudilio Palma
thumb|200px|Primer plana del periódicu guatemalianu El nuesu Diariu onde se da la noticia del golpe d'estáu lideráu por Orellana Contreras.
Depués de que'l presidente Lázaro Chacón sufriera un derrame cerebral el 12 d'avientu de 1930, en Conseyu de Ministros nomar al Ministru de Facienda y Segundu Designáu a la Presidencia, llicenciáu Baudilio Palma, como encargáu del Despachu. Sicasí, el fechu de que nun se respetó'l nomamientu del Primer Designáu a la Presidencia, el Ministru de la Guerra y xeneral Mauro de León, fixo que'l 16 d'avientu de 1930 dirixir escontra'l centru de la ciudá les tropes del fuerte de Matamoros, comandadas por Orellana Contreras y Luis Leonardo, nun golpe d'estáu en contra de Palma. Los partíos que dieron impulsu al golpe d'estáu fueron el Lliberal, el Progresista y l'Independiente (toos ellos de corte lliberal) y éstos tuvieron sofitaos por tol exércitu.
Desenvolvimientu de los acontecimientos
El 16 d'avientu a los cuatro y cinco de la tarde empecipió'l movimientu armáu pela redolada de la Plaza d'Armes, dando llugar a un nutríu tirotéu ente los alzaos y les fuercies inda lleales a Palma. Primero entró a la casa presidencial el destacamentu al mandu del coronel Filiberto Aguilar Bonilla, quien morrió nel combate. La llucha tardó aproximao una hora, saldándose con 50 baxes, ente muertos y mancaos; el mesmu Palma efeutuó disparos cola so pistola. Ye importante destacar que na esfriega resultó muertu'l xeneral Mauro de León (a quien-y correspondía la Presidencia por ser primer designáu).
Viéndose derrotáu, Palma, que s'atopaba nel Palaciu del Poder Executivu abellugar na Llegación d'Alemaña. Una vegada nel poder, Orellana Contreras y Leonardo convocaron al cuerpu diplomáticu pa espone-yos el móvil del golpe d'estáu:
Los alzaos fixéron-y roblar a Palma'l so arrenunciu con fecha 17 d'avientu d'esi añu, y presentaron un comunicáu del xeneral Lázaro Chacón nel que solicitó que se nomara al xeneral Manuel Orellana como encargáu de la Presidencia; ye importante notar que'l xeneral Chacón taba imposibilitáu pa roblar, y que por él robló'l so secretariu particular, el llicenciáu Rafael Chacón. Pela so parte, Leonardo quedó encargáu del Ministeriu de la guerra.
Cayida de Orellana Contreras
Cuando los Estaos Xuníos enterar del golpe d'Estáu asocedíu en Guatemala unviaron al Ministru Plenipotenciario Sheltom Whitehouse, pa comunicar al nuevu Presidente que'l país norteamericanu nun trataría con él. Whitehouse primió a l'Asamblea pa faer arrenunciar a Orellana, quien nun tenía nenguna esperiencia política. Nesos díes, les inversiones de los Estaos Xuníos en Guatemala yeren considerables, principalmente les de la United Fruit Company y les sos subsidiarias, y el gobiernu norteamericanu precisaba un gobernante estable nel país.
Presidencia
Foi designáu pola Asamblea Nacional Llexislativa el 31 d'avientu de 1930 como'l primera designáu a la presidencia de la república. El 2 de xineru de 1931, l'Asamblea solicitó-y que fixérase cargu de la República, asumiendo asina la presidencia, y permaneciendo nella hasta la convocatoria de los miembros del Partíu Lliberal a eleiciones; estes eleiciones tuvieron como candidatu únicu al xeneral Jorge Ubico Castañeda, quien tamién participara nel gobiernu del llicenciáu Estrada Cabrera como xefe políticu de Cobán y como Secretariu del Interior.
Andrade trespasó'l poder a Ubico Castañeda el 14 de febreru de 1931, y créese que recibía instrucciones concretes d'Ubico y del Partíu Lliberal por que se convocara a eleiciones rápido.
Abella
Práutica de la Medicina
Abella impartió clases sobre les práutiques médiques convencionales, la fiel y la salú de les muyeres y la naturaleza na escuela de Salerno. Al igual que Rebecca de Guarna especializar nel área de la embrioloxía. Publicó dos trataos: De atrabile y De natura seminis humani, nengunu de los cualos sobrevive. Nel estudiu de Salvatore De Renzi sobre la Escuela de Medicina de Salerno realizáu nel sieglu XIX, Abella ye una de les cuatro muyeres mentaes —xunto con Rebecca Guarna, Mercuriade y Costanza Calienda— que se sabe que practicaben medicina, impartíen conferencies sobre medicina y escribíen trataos. Estes cualidaes asitiaron a Abella dientro d'un grupu de muyeres conocíes como Mulieres Salernitanae o Muyeres de Salerno.
Familia de Castellomata
La familia de Castellomata yera una familia desaxeradamente influyente en Salerno y créese qu'Abella pertenecía a ella. La gran influyencia de la familia ayudó a reafitar los llazos vitales ente la corte papal y l'Escuela de Medicina de Salerno. Un miembru importante d'esta familia foi Giovanni de Castellomata, que tenía'l títulu de medicus papae (doctor del papa) pal papa Inocencio III. La rellación ente Abella y Giovanni de Castellomata nun ye clara.
Sécheras
Sécheras ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Kenta Tokushige
Kenta Tokushige (徳重 健太, ) ye un futbolista xaponés.
Serrières (Ardèche)
Serrières ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Taramundi
Taramundi ye un conceyu d'Asturies. Llenda al norte con San Tiso d'Abres y A Veiga, al este con Vilanova d'Ozcos y A Veiga, al sur con Santalla d'Ozcos y Lugo, y al oeste con Lugo. La llingua propia del conceyu ye'l gallegoasturianu.
Parroquies
left|250px|thumb|Mapa parroquial
Roeselare
Roeselare (Roulers en francés) ye un conceyu de la provincia belxicana de Flandes Occidental, Bélgica. La so población ye de.
Xeografía
Ta allugada al oeste del país, nel centru de la provincia ente Bruxes y Cortrique, al llau del calce del ríu Mandel. Ocupa una superficie de 59,79 km².
Deportes
Roeselare ye la sede del equipu de fútbol KSV Roeselare, que na temporada 2018/2019 participa na segunda división belxicana.
Ciudaes hermanaes
Roeselare ta hermana col pueblu de Clonmel n'Irlanda.
Coracina caeruleogrisea
Coracina caeruleogrisea ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase n'Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Pancatalanismu
thumb|[[Grafiti d'ideoloxía pancatalanista fechu pola desapaecida organización xuvenil Maulets.]] 250px|thumb|Llímites de los [[Países catalanes col Principáu de Cataluña, la Comunidá Valenciana y les Islles Baleares.]]
El pancatalanismu ye una doctrina que defende la xunión política de los Países catalanes. Esti términu ye usáu por dellos partíos políticos non independentistes d'España pa designar los grupos que pretenden la xunión política de Cataluña, la Comunidá Valenciana y les Islles Baleares polo cual la mayoría de grupos catalanistes refuguen esta denominación, tantu poles connotaciones negatives como pol escasu usu del términu anguaño. Dende la década de 1930 utilizóse'l términu pancatalanismu pa desacreitar el conxuntu del nacionalismu valencianu y del mallorquinismu, qu'en casu valencianu, y a partir de la Batalla de Valencia va utilizase tamién contra los partidarios de la unidá de la llingua catalana.
Anguaño ye representáu políticamente pola Candidatura d'Unitat Popular (CUP) y por Esquerra Republicana de Catalunya (ERC), tamién por otres organizaciones que nun se presenten normalmente a les convocatories eleutorales como Poble Lliure, Andavant, la Forja, Arran y les JERC.
Aeropuertu de San Pedro
thumb|left|[[Cessna 205 / 206 / 207|Cessna 207A Stationair de Maya Island Air (V3-HER) nel Aeródromu de San Pedro.]] thumb|left|[[Cessna 208 Caravan|Cessna 208-B Grand Caravan de Maya Island Air (V3-HGP) nel Aeródromu de San Pedro.]] L'Aeropuertu de San Pedro (n'inglés: San Pedro Airport) (IATA: SPR) ye un aeropuertu que sirve a la llocalidá de San Pedro y al Cayo Ambergris, dambos llugares nel país centroamericanu de Belize. L'aeropuertu cunta con instalaciones de caltenimientu y terminales, según pista d'aterrizaxe pavimentada y marcada.
Pancatalanismu
Orixe
Nel valencianismu de la década de 1930 defendíase l'hermanamientu col restu de tierres de fala catalana como asina se facía per parte del catalanismu d'Antoni Rovira i Virgili. Asina, por exemplu, nel selmanariu Acció, editáu pol partíu Acció Nacionalista Valenciana, podíen atopase escritos onde se dicíen coses como "Queremos la reconstrucción de la nuesa nacionalidá catalana formada como siempres polos Estaos federaos de Valencia, Mallorca y Cataluña".
Darréu sería Joan Fuster quien cola publicación de Nosotros, los valencianos na década de 1960 afirmaría que los territorios de fala catalana" de la Comunidá Valenciana tendríen como únicu "futuru normal" la incorporación a una entidá "supraterrenal", los Países Catalanes. Sería a partir d'esi llibru cuando'l conceutu nacional de los Países catalanes estendiéronse per tol territoriu con una teorización más nidia y finaría siendo asumíu por delles formaciones polítiques y sustituyendo a otres denominaciones enantes utilizaes, como tierra de llingua catalana, tierres catalanes, patria catalana o Gran Cataluña.
Aeropuertu de San Pedro
Les empreses Maya Island Air y Tropic Air ufierten vuelos al Aeropuertu Internacional de Belize, al Aeropuertu Municipal de Belize, Cayo Caulker, Cayo Chapel y Corozal. Hai servicios chárter colos helicópteros de Astrum.
Pancatalanismu
Plasmación política
El partíu que más defende esta idea ye Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) pesie a qu'esisten otros grupos políticos de menor presencia que tamién defenden esta idea, como Estat Català, la Candidatura d'Unitat Popular (CUP), y el desapaecíu Partit Socialista d'Alliberament Nacional (disueltu en 2015).
Coles mesmes, el sofitu a esti ideal ye bien variable en función del territoriu. Mientres ERC llegó a consiguir el 16,44% del votu en Cataluña nes eleiciones al Parllamentu de Cataluña de 2003, esti mesmu partíu nes Islles Baleares y la Comunidá Valenciana nun llega al 2% de los sufraxos.
El términu pancatalanismu refúgase de vezu polos grupos que profesen esa ideoloxía. La pallabra úsase principalmente por persones y grupos ayenos al pancatalanismu, especialmente polos abiertamente contrarios al mesmu (casu del blaverismu na Comunidá Valenciana y dellos partíos políticos con representación nes Cortes d'Aragón. Los grupos pancatalanistes prefieren autonomase como nacionalistes, catalanistes o valencianistes.
Delles organizaciones terroristes catalanes a lo llargu'l tiempu reivindicaron la creación de los Países catalanes, ente elles l'Exèrcit Popular Català (EPOCA) y Terra Lliure. Esta definíase nel so documentu de constitución como «organización revolucionaria que llucha pola independencia total de los Países Catalanes». Anguaño estes organizaciones yá nun esisten.
Joan Fuster
thumb|Caricatura de Joan Fuster.
Joan Fuster entra en contautu colos círculos lliterarios catalanes y valencianos por aciu'l Grupu Torre, círculu lliterariu que, sicasí la so importancia na continuación de la lliteratura en valencianu en 1940 y 50, tenía una posición testimonial na sociedá valenciana del franquismu.
alt=La reivindicació de la Nació completa ha estat una constant en totes les organitzacions de l'independentisme combatiu. |thumb|Pegadiella del partíu políticu, [[Poble Lliure.]]
En 1954 Joan Fuster aportó al nucleu de la intelectualidá clandestina en llingua catalana, presentando la so idea de Países catalanes a los círculos catalanistes de Barcelona, con bona acoyida. Enantes, empero, yá introdució'l conceutu en publicaciones del exiliu catalán en Méxicu, especialmente nun testu llamáu Valencia na integración de Cataluña. En 1955 espubliza Antoloxía de la poesía valenciana na Editorial Selecta de Barcelona, siendo un de los primeros testos onde utiliza la espresión Países catalanes, escritu col estándar oriental del catalán.
Ente'l final del franquismu y 1977 atopamos el periodu de mayor alderique alredor del conceutu de Países Catalanes. En 1975 les fuercies polítiques valencianistes, como'l Partit Socialista del País Valencià (PSPV), van romper parcialmente con dalgunos de los plantegamientos de Carpinteru, como la inclusión de les contornes castellanoparlantes nun plantegamientu de la "valencianitat" que va poner más énfasis na realidá valenciana.
Silhac
Silhac ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Rosa María Sardá
Rosa María Sardá Tàmaro foi una actriz, humorista, presentadora y direutora teatral española. Empezó como actriz risible, rexistru que nos últimos años combinó col d'intérprete dramática en castellán y en catalán.
Biografía
Nacida en Barcelona, Sardà pertenez a una familia de persones del espectáculu: tuvo casada col tamién actor Josep Maria Mainat, miembru del tríu risible La Trinca, y ye hermana mayor del periodista Javier Sardà. Tien tres hermanos más, unu d'ellos, finó por culpa del sida nos años 1980. Tien un fíu actor, Pol Mainat, col que coincidió en Abuela de verano.
De formación autodidacta, empezó a faer teatru d'aficionaos nel barriu d'Horta. En 1962 pasó al teatru profesional, a la compañía de Dora Santacreu y Carlos Lucena, cola obra Cena de matrimonios, d'Alfonso Paso y, d'esta mesma compañía, pasó a la d'Alejandro Ulloa y, darréu, tamién a la de Pau Garsaball, cola obra En Baldiri de la Mariña.
Con posterioridá, dio'l saltu nel campu televisivo (en 1975, protagoniza Una vella, coneguda golor, basada na obra de Josep Maria Benet, y 1979 presenta'l programa Festa amb Rosa Maria Sardà) y el cinematográficu (con El vicariu de Olot, de Ventura Pons).