cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teoría de fexes
Daqué sobre la hestoria de la teoría de fexes en feches
Nesti puntu los fexes convirtiéronse yá nuna parte fundamental nel desenvolvimientu de la matemática, y el so usu nun s'acuta de nenguna manera a la topoloxía alxebraica. Más tarde afayóse que la lóxica nes categoríes de fexes ye intuicionista (suelse de cutiu nomar esta observación como semántica Kripke-Joyal, pero probablemente tuviera de ser atribuyida a un mayor númberu d'autores). Esto demuestra cómo dalgunes de les facetes de la teoría de fexes puede ser remontada tan lloñe como a Leibniz.
La definición formal
Vamos Definir los fexes en dos pasos. El primeru ye introducir el conceutu de prehaz, que prinda la idea d'acomuñar información local a un espaciu topolóxicu. El segundu pasu ye introducir un axoma adicional, llamáu'l axoma de pegáu o'l axoma de fexe, que prinda la idea de pegar información llocal pa llograr información global.
Definición de prehaz
Sía X un espaciu topolóxicu, y C una categoría (de cutiu la categoría de conxuntos, de grupos abelianos, d'aniellos conmutativos, o la de módulos sobre un aniellu fixu). Un prehaz F d'oxetos en C sobre l'espaciu X (un C-prehaz sobre X) vien dau polos datos siguientes: de O a V". vamos escribir como resO,V. Ríquense dos propiedad:
Esta definición puede dase fácilmente en términos de la teoría de les categoríes. Primero definimos la categoría de los conxuntos abiertos sobre X como la categoría TopX que los sos oxetos son los conxuntos abiertos de X y que los sos morfismos son les inclusiones. TopX ye entós la categoría correspondiente al orde parcial \subset sobre los conxuntos abiertos de X. Un C-prehaz sobre X ye entós un funtor contravariante dende TopX a C.
Si F ye un prehaz C-valuáu sobre X, y O ye un conxuntu abiertu de X, entós F(O) dizse les seiciones de F sobre O. (Esto ye por analoxía coles seiciones de los "fiber bundles"; ver embaxo) Si C ye una categoría concreta, entós cada elementu de F(O) ye llamáu una seición. F(O) de cutiu ye tamién denotado Γ(O,F).
L'axoma de pegáu
Los fexes son prehaces sobre los cualos les seiciones sobre conxuntos abiertos pueden ser pegaes pa dar seiciones sobre abiertos más grandes. Vamos Establecer primero l'axoma d'una manera que rique que C sía una categoría concreta.
Sía O la unión de la coleición de conxuntos abiertos {Oi}. Pa cada Oi, escueye una seición fi sobre Oi. Vamos Dicir que los fi son compatibles si pa tou i j,
Intuitivamente falando, si les fi representen funciones, tamos diciendo que cualesquier d'elles va coincidir con otra allá onde s'asolapen. L'axoma de fexe diz que podemos llograr colos fi una seición única f sobre O que la so restricción a cada Oi ye fi, i.e., resO,O i (f)=fi. Delles vegaes esto dizse con dos axomes, unu garantizando la esistencia y l'otru la unicidá.
Parafrasiando esta definición de manera que funcione en cualquier categoría, notamos que podemos escribir los oxetos y los morfismos envueltos nella nuna diagrama paecíu a este:
La primer aplicación equí ye'l productu de les aplicaciones restricción resO,O i, :F(O)\rightarrowF(Oi) y cada par de fleches representa los dos restricciones resO i,Oi\capOj :Oi\rightarrowOi\capOj y resO j,Oi\capOj :Oj\rightarrowOi\capOj.
Vale la pena faer notar qu'eses aplicaciones escosen toles posibilidaes tocantes a les aplicaciones restricción ente O, los Oi, y los Oi\capOj.
La condición de que F sía un fexe ye esautamente la de que F(O) ye'l llende del restu de la diagrama. Esto suxure que tenemos de parafrasiar la noción de recubrimientu nun contestu categorial. Cuando faemos esto, llogramos una diagrama qu'asemeya al de riba:
(Ye importante notar equí que pa formar los productos na diagrama, tenemos d'enfiñir la categoría TopX nuna categoría completa) La condición de que O ye la unión de los Oi ye la de que O ye un colímite del restu de la diagrama.
L'axoma de pegáu ye agora'l que F torna tolos colímites en llendes.
Exemplos
Amás de los que yá punximos, los fexes de seiciones son exemplos importantes. Supón que Y y X son espacios topolóxicos y π : Y \rightarrow X una aplicación continua. Pa cada conxuntu abiertu O en X, sía F(O) el conxuntu de toles aplicaciones f : O \rightarrow Y tales que π(f(x)) = x pa tou x en O. Tal función f ye llamada seición de π. Nun ye difícil comprobar que F ye un fexe de conxuntos sobre X. Ello ye que cada fexe de conxuntos sobre X ye esencialmente d'esti tipu, p'aplicaciones bien especiales π; ver embaxo.
Globularia punctata
Globularia punctata ye una planta de la familia Plantaginaceae, nativa d'Europa. thumb|240px|Ilustración
Teoría de fexes
Exemplos
Dau un fexe F sobre X, los elementos de F(X) son llamaos tamién les seiciones globales, terminoloxía motivada pol exemplu previu.
Globularia punctata
Descripción
Ye una planta perenne, amacollada d'hasta 30 cm d'altu con una roseta basal de fueyes con llongures peciolos y un cocleariformes. Pel branu produz cabezueles de flores de color añil.
Teoría de fexes
Exemplos
Traducción de la edición inglesa (sheaf), falta parte.
Globularia punctata
Taxonomía
Globularia punctata describióse por Philippe-Isidore Picot de Lapeyrouse y espublizóse en Hist. Pl. Pyrénées 57 1813. Globularia: nome xenéricu del llatín y que según Clusio, Rariorum aliquot stirpium, per Pannoniam (1583), nome ente los botánicos d'una planta claramente referible al xéneru Globularia L. (Globulariacees), a nun duldar alusivu a la forma globosa de les inflorescencies –lat. globulus = glóbulu, globito, bolina; diminutivu de lat. globus; y de -aria = sufixu qu'indica rellación, en sentíu ampliu.
Vorarlberg
Vorarlberg ye unu de los nueve estaos federaos en que ta estremada Austria. Cuenta col so propiu gobiernu y la so capital ye Bregenz. Tien una superficie de 2.601 km² y una población de 372.791 habitantes (2001). Llenda al N con Alemaña (estáu de Baviera), al E col estáu de Tirol, al S y NO con Suiza (al S col cantón de Grisones y al NO con el cantón de San Galu), y al O en 35 km con Liechtenstein (conceyos de Vaduz, Schaan, Rugell, Schellenberg, Mauren, Eschen, Planken, Triesenberg y Triesen).
El so nome deriva de "vor" ('antes o delantre' n'alemán) y "Arlberg", esto ye 'delantre del Arlberg', que ye una cadena de montes, los Arlberg, nel este de la rexón, como llende natural con Tirol. thumb|200px|left|Relieve de Vorarlberg
Alministrativamente ta estremáu en cuatro distritos, que les sos capitales son:
Otres poblaciones destacaes:
Nel norte ta bañáu pol Llagu de Constanza o Bodensee. El ríu Rin ye la frontera natural con Suiza. Otros ríos: Lech, Bregenzer Ach, Dornbirner Ach.
Historia
Parte de la provincia de Retia sol imperiu romanu se germanizó mientres la Edá Media pol grupu de los alamanes, polo que güei falen un dialeutu alemánico (alemannisch) distintu del restu d'Austria (bavaroaustríaco).
Formó parte de les posesiones de la Casa d'Habsburgu en Suabia y, tres les guerres napoleóniques, foi la única parte que caltuvieron nesa rexón.
Tres la Primer Guerra Mundial, que desfixo'l imperiu austro-húngaru, el 11 de mayu de 1919, nun referendu entamáu en Vorarlberg, más del 80% de la población votó a favor de que l'estáu integrar a la Confederación Suiza. Sicasí, la oposición del gobiernu d'Austria, los Aliaos, los lliberales suizos, los suizos italianos y los romandos torgó dicha anexón. refugó a esa población, y amás espulso a la xente que llograra esa fazaña.
Xeografía de Burkina Fasu
Burkina Fasu parte con seis países. Al norte y al oeste, con Malí; al este, con Níxer; al sur, con Ghana; al sureste, con Togu y Benín, y al suroeste, con Costa de Marfil. El país atopar nel interior del Sahel, ente'l Golfu de Guinea y el desiertu d'El Sáḥara, al sur del gran arcu del ríu Níxer. El centru del país, n'otru tiempu'l Alto Volta, carauterizar poles sos grandes estensiones de sabana, que se topen a una altitú d'ente 200 y 300 m. Al sur, la tierra ye verde, con montes y árboles frutales, y el norte, sobremanera al nordeste, convertir nun desiertu. Les reserves de caza de Burkina —les más importante son el Parque nacional de Arli, la reserva de Nazinga y el Parque nacional de W— tienen lleones, elefantes, hipopótamos, monos, facoceros y antílopes, anque'l turismu nun ta bien desenvueltu nesti sentíu.
Relieve
thumb|right|250px|Imaxe de satélite de Burkina Fasu en que s'aprecia la desertización progresiva escontra'l norte. thumb|right|250px|Topografía de Burkina Fasu Burkina Fasu ye un país planu. La diferencia ente les altitúes máximo y mínimo ye inferior a 600 m. L'altitú media del país ye de menos de 400 m y la mayor parte atopar ente 250 y 300 m. Sía que non, la llanura nun ye homoxénea. Estremar nella dos dominios:
La penillanura, integrada nel senu del macizu precambrianu, ocupa los trés cuartes partes del país. Ye monótona, formada por ondulaciones herbales y amplios valles pocu relevantes, cola única visión de xemes en cuando d'un grupu aislláu de llombes alliniaes que s'alcen unes decenes de metros percima de la llanura. Les partes baxes tán compuestes por granito o gneis de zócalo, consolidaes pola erosión. Les llombes, restos de nueves series sedimentaries del Birrimiano (Paleoproterozoico), tán formaes por esquistos y grauvacas (arenisques con más de 15% de matriz)) o cuarzoarenitas, con más del 95% de cuarzu. A la fin de la oroxénesis birrimiana prodúcense intrusiones de granitos postectónicos que dan llugar a dalgún cuetu testigu graníticu ya inclusive hai dalgunos cuetos tabulares acorazaos.
El macizu d'arenisques ocupa partir suroeste del país. Ye la rexón más elevada y accidentada de Burkina. Remata nel Tena Kourou, de 749 m d'altitú, na frontera con Mali. Tola rexón ta formada por una cobertoria sedimentaria d'arenisques primaries que se terminen abruptamente nun cantil que presenta dos formes distintos:
Hidrografía
La rede hidrográfica de Burkina Fasu ye relativamente importante, teniendo en cuenta la escasez de precipitaciones. Los ríos estremar en tres cuenques: miniaturadeimagen|Cuenca del ríu Volta en Burkina Fasu y Ghana La cuenca del ríu Volta. Ye la más importante. Ocupa'l centru y l'oeste del país y tien una estensión de 120.000 km². Ta formada poles cuenca de cuatro ríos principales, que camuden de nome cuando traviesen la frontera: miniaturadeimagen|El [[Volta Negru|ríu Mouhoun (lléase Muhún), cerca de Dédougou (lléase Dedugú), en Burkina Fasu]]
miniaturadeimagen|El [[ríu Oti nel Parque nacional Pendjari]]
La cuenca del ríu Comoé, de 18.000 km², al suroeste del país, aniciar na aguada sur de la rexón de les Cascaes, nos cantiles de Banfora, onde forma les cascaes de Karfiguéla. La primer parte del so percorríu escontra'l sur ta llena de rabiones y zones pantanoses a los pies de Banfora. Al llegar a Costa de Marfil, recibe les agües del ríu Léraba, que forma frontera con Burkina Fasu. Sigue formando frontera un centenar de quilómetros y enfusar en Costa de Marfil pol Parque nacional del Comoé.
La cuenca del ríu Níxer, de 72.000 km². Los ríos que nacen al norte y l'este de Burkina y que van desaguar nel ríu Níxer tienen poca importancia pola escasez de precipitaciones. Destaquen el Sirba al este y el Béli al norte.
Amás d'estes cuenques, esisten un gran númberu de zones endorreicas nes que se formen banzaos, permanentes o envernaes, de gran importancia pal llendo, sobremanera al norte del país, más secu. Destaquen les güelgues de Soum, Oursi y Darkoy, nel estremu norte. Por cuenta de la irregularidá de les precipitaciones, construyéronse numberosos banzaos nel país, ente los que destaquen Bagré, Sourou, Kompienga y Ziga, esti postreru al este de la capital, pal so suministru d'agua potable.
Clima
Ta determináu pola llatitú, ente los 9º y los 15º de latitud norte, y la continentalidad, factores que converten a Burkina Fasu nun país tropical con climes que bazcuyen ente'l sudanés, al sur del país, y el saheliano, al norte.
Les estaciones tán condicionaes pol desplazamientu de la Zona de converxencia intertropical, que se mueve escontra'l norte pel branu y determina la estación de les agües, que dura unos cuatro meses al norte del país, de xunu a setiembre y unos seis meses al sur, d'abril a ochobre. Mientres la estación seca, predomina'l harmatán, vientu continental del nordeste procedente d'El Sáḥara, qu'ensuga la tierra.
Les temperatures bazcuyen ente los 5 °C de mínima absoluta en Banankeledaga, en 1971, y los 46 °C de máxima absoluta en Markoye, n'abril de 1980, pero les medies a lo llargo del añu esviar pocu de los 25 °C de media diarios, con un máximu en marzu y dempués de les agües, y un mínimu en xunu y n'avientu xineru. Les mínimes bazcuyen ente los 10 y los 20 °C y les máximes ente los 35 y los 40 °C, con un aumentu de la oscilación diurna na zona saheliana.
Mientres los últimos años, el cambéu climáticu y la desapaición de la vexetación per medios humanos tán provocando un amenorgamientu de les precipitaciones en tol país, con una distribución más irregular qu'enantes. Les temperatures tienden a ser más estremes nes sos máximes y mínimes.
Bregenz
Bregenz ye una ciudá d'Austria, capital del estáu de Vorarlberg, al oeste d'Austria. Tien una población averada de 28 000 habitantes. La ciudá atopar a veres del Llagu de Constanza y cercana a la ciudá alemana de Lindau, y la frontera de Suiza.
Bregenz ye una de los cinco ciudaes del estáu de Vorarlberg, xunto a Dornbirn, Hohenems, Feldkirch y Bludenz.
Ye sede d'unos conocíos Festivales de branu de música clásica, que, en parte, desenvuélvense sobre'l llagu de Constanza.
Festival de Bregenz
Ye unu de los principales eventos de branu de la rexón. Celébrase cada añu pel branu, a mediaos de xunetu sobre'l mayor escenariu llacustre d'Europa, a vera del llagu Constanza. L'escenariu, conocíu como'l Seebühne (See, «llagu»; Bühne, «escenariu»), atópase sobre l'agua.
El festival dura un mes y acueye a unos 12 000 espectadores qu'asisten a ver óperes, conciertos y obres teatrales nel escenariu al campu, o bien na tradicional Festspielhaus, qu'alluga principalmente funciones d'óperes pocu conocíes.
Organización territorial d'Eslovenia
Eslovenia ta, dende 1999, estremada en 193 municipalidaes. L'eslovenu ye l'idioma oficial en toles municipalidaes, pero trés d'elles tienen como llingua co-oficial l'húngaru, y otros trés, l'italianu.
Pa propósitos estadísticos y dellos alministrativos, les municipalidaes arrexuntar en 12 rexones estadístiques o alministratives:
Amás de les divisiones anteriores, dacuando considérense divisiones en rexones históriques, que nun tienen, sicasí, nengún significáu estadísticu o alministrativu.
Mousson (Meurthe-et-Moselle)
Mousson ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
The Genera of Flowering Plants
The Genera of Flowering Plants (embrivíu Gen. Fl. Pl.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu, taxónomu y escritor inglés, John Hutchinson. Espublizóse dos volúmenes nos años 1964–1967.
Yuzo Iwakami
Yuzo Iwakami (岩上 祐三, ) ye un futbolista xaponés.
Estatutu de los trabayadores
La Llei 8/1980, de 10 de marzu, del Estatutu de los Trabayadores (BOE nᵘ 64, de 14 de marzu de 1984), ye la norma principal que rixe los derechos de los trabayadores n'España.L'Art. 31 de la Constitución española de 1978 ya establecía que “La llei regulará un estatutu de los trabayadores”, asina como que “Tolos españoles tienen el deber de trabayar y el derechu al trabayu.”
Derechos llaborales
La llibre eleición de profesión u oficiu, la llibre sindicación, la negociación coleutiva, les midíes de conflictu coleutivu (España), la fuelga, la reunión, descansu y la participación na empresa.
Deberes llaborales
Cumplir coles obligaciones concretes del puestu de trabayu, con bona fe y dilixencia, observar les midíes de seguridá ya hixene establecíes, cumplir les órdenes ya instrucciones del empresariu nel exerciciu regular de les sos facultaes directives, nun concurrir cola actividá de la empresa, contribuyir a la meyora de la productividá, y los derechos concretos que deriven del contratu de trabayu.
Trabayador
Entiéndese por trabayador a la persona física que voluntariamente presta los sos servicios en réxime d'ayenidá y dependencia a un emplegador a cambio d'una retribución. L'estatutu excluye del ámbitu llaboral a los menores de 16 años salvu pal exerciciu de espectáculos públicos. Pa ser trabayador hai que poseer personalidá xurídica y capacidá xurídica polo que'l derechu llaboral remítese a les regles del Códigu Civil al efeutu.
Normativa llaboral durante'l Franquismu
Fueru del Trabayu (9 de marzu de 1938).
Llei de 16 d'ochobre de 1942, sobre Reglamentaciones de Trabayu.
Fueru de los Españoles (17 de xunetu de 1945), Capítulu III.
Llei Orgánica del Estáu de 10 de xineru de 1967, pol que se modifica el Fueru de los Trabayadores.
Llei 38/1973, de 19 d'avientu, de Convenios Coleutivos Sindicales de Trabayu.
Diálogu o confrontación social
(1) La Fuelga xeneral del 14 d'avientu de 1988 marcó un fitu porque consiguió derrotar los planes de reforma llaboral del Gobiernu de Felipe González, sobre'l trabayu Xuvenil y los tipos de contratos.
(2) Respuesta sindical, Fuelga xeneral de 4 hores 20 de xunu de 2002 convocada polos sindicatos UGT y CC.OO. CGT convocó esi mesmu día un paru de 24 hores.
Verel-Pragondran
Verel-Pragondran ye una comuña francesa del departamentu de Saboya, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
James Parrott
James Parrott foi un actor, direutor y guionista cinematográficu d'Estaos Xuníos, activu na dómina del cine mudu. Yera l'hermanu menor del actor Charley Chase.
Biografía
El so nome completu yera James Gibbons Parrott, y nació en Baltimore, Maryland, siendo los sos padres Charles y Blanche Thompson Parrott. En 1903 el so padre finó por causa de un infartu agudu de miocardiu, dexando a la familia nuna mala situación económica, polo qu'hubieron de dir vivir con un pariente. El so hermanu Charley abandonó la escuela pa dir trabayar, con cuenta de sofitar económicamente a la so madre y al so hermanu. Finalmente, Charley dedicar al teatru y dexó la so casa a los 16 años pa viaxar nel circuitu de vodevil como cantante y actor risible. Cuando llegó a l'adolescencia, James tamién dexó la escuela, rellacionándose con bandes caleyeres de Baltimore.
Más palantre, los contactos de Charley na industria cinematográfico facilitaron que'l so hermanu menor empecipiar nel cine, actuando nos años 1920 nuna serie de comedies de relativu ésitu producíes por Hal Roach. Nun principiu utilizó como nome artísticu "Paul Parrott," y dempués "Jimmie Parrott." Aproximao participó en 75 comedies ente 1921 y 1923, con títulos distribuyíos por Pathé hasta 1926. Ente les estrelles coles qu'actuó figuren Marie Mosquini, Jobyna Ralston, Eddie Baker, y Ernie Morrison.
Magar la so faceta interpretativa, quiciabes Parrott ye más conocíu como direutor de comedies, especializándose nes cintes de Stan Laurel y Oliver Hardy, ente elles el clásicu ganador d'un Premiu Óscar The Music Box y Helpmates.
Nos años 1930, Parrott tenía importantes problemes col alcohol y les drogues (tomaba munches anfetaminas) y, anque yera inda capaz de dirixir curtios calidable, fixérase conocíu pola so poca fiabilidá. Mediada la década, el so trabayu yera irregular. Stan Laurel utilizar esporádicamente pa realizar gags de los filmes de la pareya, y dirixiría un curtiu de Our Gang en 1934, más delles aceptables entregues de la serie de Thelma Todd y Patsy Kelly.
En 1937 Parrott aceptaba cualquier trabayu que se-y ufiertara, pero finalmente yá nun pudo dirixir nin escribir guiones, polo qu'hubo de depender económicamente del so hermanu. Tuvo un curtiu matrimoniu con Ruby Ellen McCoy en 1937, pero según empioraben les sos adicciones, tamién empioró'l so estáu mental.
Finalmente, James Parrott finó a los 41 años d'edá, por causa d'una insuficiencia cardiaca en Los Angeles, California. El so hermanu Charley quedó bien afeutáu, y finó 13 meses dempués. Foi soterráu nel Campusantu Forest Lawn Memorial Park de Glendale (California).
Berkeley (California)
Berkeley ye una ciudá del condáu d'Alamea, nel estáu de California (Estaos Xuníos).
Ta asitiada na badea de San Francisco, al pie de Oakland y asitiada enfrente de la ciudá de San Francisco. Ye famosa pola so universidá, la Universidá de California, que ye reconocida como una de los meyores del mundu. Llámase Berkeley en memoria del filósofu irlandés George Berkeley.
Ameenah Gurib-Fakim
Ameenah Firdaus Gurib-Fakim ye una química mauriciana especializada en catalogar ya investigar les propiedaes melecinales de la flora de les islles Mauricio y Rodrigues. En 2007 foi reconocida col Premiu L'Oréal-UNESCO a Muyeres en Ciencia y, en siendo propuesta pol primer ministru Anerood Jugnauth, exerció'l cargu de presidenta de Mauriciu —un cargu puramente ceremonial — dende'l 5 de xunu de 2015.
Dende 2017, Gurib-Fakim foi oxetu de crítiques por cuenta de la so cercanía con Álvaro Sobrino, un revesosu empresariu angoleñu. L'escándalu algamó'l so puntu máximu na primer selmana de marzu de 2018 pol cual el gobiernu y la Presidencia nun taben en términos de falar. Dempués de les negociaciones, el Primer Ministru anunció'l so arrenunciu'l 9 de marzu de 2018, a partir del 15 de marzu. Sicasí, ella negóse a arrenunciar dempués. Esto causó una crisis constitucional nel más altu nivel del estáu. El 16 de marzu de 2018, ella instituyó una comisión d'investigación tocante a tol escándalu. Sicasí, ella nun llogró'l conseyu del gabinete como lu rique la seición 64 de la Constitución. Poro, presentó'l so arrenunciu a otru día con vixencia a partir del 23 de marzu de 2018 al mediudía.
Biografía
Gurib-Fakim nació en Mauricio pero concluyó la so formación académica nel Reinu Xuníu, onde cursó una llicenciatura na Universidá de Surrey (1983) y completó un doctoráu na Universidá de Exeter (1987). En 1987 incorporar a la Universidá de Mauriciu, onde foi profesora de Química inorgánica y decana de la Facultá de Ciencies. Darréu, ocupó la direición xeneral del Centru Internacional de Desarrollu Farmacéuticu (Centre International de Développement Pharmaceutique)
TZ Corvi
TZ Corvi (TZ Crv / HD 104340 / HIP 58596) ye una estrella de magnitú aparente +8,17 asitiada na constelación de Corvus. La so distancia respeutu al Sistema Solar nun ye bien conocida, envalorándose ente 3200 y 4200 años lluz.
A diferencia del Sol —estrella del discu galácticu—, TZ Corvi ye una estrella proveniente del halo galácticu. La so alta velocidá radial (+263,3 km/s), daqué cimera a la de la Estrella de Kapteyn —subenana del halo—, ye carauterística d'esta clase d'estrelles. Coles mesmes, l'analís elemental de TZ Corvi sigue les pautes atopaes n'estrelles del halo galácticu. El so metalicidá ye desaxeradamente baxa ([Fe/H] = -1,43); elementos del grupu del fierro, como escandiu y níquel, amuesen una bayura similar a la d'aquél, ente qu'esiste un llixeru aumentu nos conteníos relativos de cobaltu, carbonu y vanadiu. Ye deficiente en manganesu, carauterística reparada en delles estrelles del halo. La bayura d'elementos llixeros amuesa anomalíes que pueden achacar a l'apaición na superficie estelar de material arriquecíu polos procesos triple-alfa y CNO.
Anque clasificada como xigante de tipu espectral G7III, al ser una estrella deficitaria en metales, la so temperatura efectivo —envalorada en 4350 K— correspuende a la d'una estrella de discu de tipu K2 - K3. Adoptando una masa de 0,7 ~ mases solares, puede envalorase la so lluminosidá, equivalente a 590 vegaes la del Sol.
Ndyuka
Ndyuka, ndjuka o aukan, tamién llamáu ndyuká tongu o okanisi, ye un idioma llingua criolla basáu nel inglés que se fala en Surinam. Ye usáu per alredor de 25 000 a 30 000 persones qu'habiten nel interior del país, no fondo de la selva tropical.
Nes últimes décades un gran númberu de falantes del ndyuka moviéronse de les sos aldegues ancestrales a les zones costeres, especialmente a Paramaribu, la capital del país, y la so contorna.
La base del ndyuka ye'l inglés y llingües africanes, con influencies menores del portugués y otros idiomes. Ta estrechamente rellacionáu colos idiomes aluku (o boni) y paramaccan, y más lejanamente col kwinti.
El silabariu afaka foi concebíu pal ndyuka en 1908.
Gladiolus palustris
Gladiolus palustris ye una especie de gladiolu orixinaria d'Europa. thumb|Ilustración thumb|Vista de la planta thumb|En Sellu postal d'Alemaña
Descripción
Gladiolus palustris algama un tamañu de 30 a 60 centímetros d'altor. El tarmu ye erecto, glabro y non ramificáu, el bulbu ye esféricu con fibres entecruzaes na parte cimera. Les fueyes son más curties que'l tarmu, simples, con una venación paralela, en forma d'espada, de 4 - 9 centímetros de llargu. La inflorescencia ta compuesta por ente trés y seis flores hermafrodites, trifoliaes, con un perigonio de color violeta, rosa o magenta, de cerca de 30 centímetros de llargu. El periodu de floriamientu d'estes plantes estender dende mayu hasta xunetu. Son polinizaes por babaróns.
Distribución
Esta especie ye nativa del noroeste d'Europa Central y Oriental. Sedistribuye nel este de Francia, Suiza, nel sur y l'este d'Alemaña, la República Checa, Eslovaquia y Polonia. Ta presente nos Alpes italianos, Austria y Hungría y más común na rexón de los Balcanes. Otres llocalidaes tán n'Europa del Este.
Hábitat
Sicasí lo dispuesto pol so nome, estes plantes nun crecer nos banzaos, yá que prefieren ambientes caliares, húmedos y ricos en humus, alternativamente húmedu y secu, en praos húmedos y escamplaes del monte. Pueden atopase a una altitú máxima de 1.200-1.500 metros.
Taxonomía
Gladiolus palustris describióse por Jean François Aimée Gottlieb Philippe Gaudin y espublizóse en ''Flora Helvetica 1: 97. 1828. Gladiolus: nome xenéricu que s'atribúi a Plinio y fai referencia, per un sitiu, a la forma de les fueyes d'estes plantes, similares a la espada romana denomada "gladius". Per otru llau, tamién se refier al fechu de que na dómina de los romanos la flor del gladiolu apurrir a los gladiadores que trunfaben na batalla; por eso, la flor ye'l símbolu de la victoria.
palustris: epítetu llatín que significa "palustre, que crez nos banzaos".
Conceyu Nacionalista Astur
Conceyu Nacionalista Astur (CNA) foi'l primer partíu políticu nacionalista asturianu, con actividá ente 1976 y 1981.
Ideoloxía
Ente los sos plantegamientos políticos allugábense los que vienen darréu:
Too ello nel marcu d'una confederación de pueblos cola idea d'algamar un autogobiernu que ficiera posible la participación de les mases partidaries d'una sociedá socialista y autoxestionaria.
Según los promotores del CNA -que queríen frañir cola tradición política asturiana y da-y una alternativa nacional asturiana al procesu de reconstrucción estatal na transición, reclamando p'Asturies un tratamientu nacional asemeyáu al que se-y taba dando a Cataluña o al País Vascu- el pueblu asturianu pertien toles condiciones oxetives qu'encadarmen una nación, ello ye; una comundiá identificada con un territoriu definíu; una hestoria y una llingua llariegues; una situación económica definida pola empresa pública (daquella y anguaño, al serviciu del capital mnopolista); una idiosincrasia que define a los asturianos como talos; una cultura llariega con aportaciones úniques a la cultura universal, como l'arte asturianu.
Pal bon funcionamientu conxuntu d'estes realidaes, según la CNA, requeríase:
Simboloxía
La bandera y escudu del CNA ye la Cruz de la Victoria n'oru sobre fondu azul. El so himnu: "Asturies, patria querida". Adoutar esti popular cantar como himnu oficial del partíu supunxo un retrasu na llegalización del partíu nel Rexistru per parte de los funcionarios, que lo emplegaron como pretestu, yá que los estatutos foron presentaos en mayu de 1978 y el partíu nun foi llegalizáu fasta'l 19 de xineru de 1979. - manifestaba'l Subdireutor Xeneral d'Asociaciones Polítiques nunes declaraciones a "Asturias", el 18 de xineru de 1979.
Fundadores
Ente los fundadores taben Xosé Lluis Carmona y Dubardu Puente, Xesús Cañedo Valle, José Antonio Fernández Alonso "Pepe", Fernando Cueto y miembros del Conceyu Bable. El so secretariu xeneral foi Anxelu Zapico.
Publicaciones
El CNA llegó a editar una publicación propia, la revista Asturies Dixebrá.
Eleiciones
A lo llargo de la so esistencia nun algamó representación.
Nes Eleiciones xenerales españoles de 1977 nun presentó candidatura propia, sofitando la candidatura d'Unidá Rexonalista, encabezada por Aida Fuentes Concheso, Antonio Masip Hidalgo y Manuel Hevia Carriles.
Dos años depués, nes xenerales de 1979 presentó candidatura propia a dambes cámares.
Al Congresu de los Diputaos presentó una llista encabeza por Dubardu Puente Fernández. Algamando la escasa cifra de 3.049 votos (un 0'57% del total), allugándolu nel 9u puestu de les 17 llistes ensin representación nel congresu.
Pal Senáu presentó una llista encabezada por: Ánxelu Gonźalez Zapico. Llogrando un mayor apoyu, 8.309 votos (el 1'52% del total) y allugándose nel 17u llugar, ensin representación parllamentaria.
Dubardu Puente -candidatu con namás que 29 años-, ficiera unes declaraciones a "El Comercio" de Xixón el 10 de febreru de 1979, nes que dixo;
Ún de los cartelos de propaganda eleutoral del CNA dicía:
Disolución
Ha de rescamplar que, nesti procesu, dellos militantes del partíu fueron deteníos baxo acusación de collaborar con ETA politico-militar nel asaltu al Bancu Herrero d'Uviéu y dellos cumplieron años de prisión por ello.
Disolvióse en 1981. De les sos cenices surdieron otros partíos nacionalistes, como l'Ensame Nacionalista Astur (ENA), que tres la so fusión cola Xunta Nacionalista Asturiana (XNA) dio llugar a la Unidá Nacionalista Asturiana (UNA), que se presentó a les eleiciones europees de 1989 baxo la mano de José Suárez Arias-Cachero, "Felechosa". Exercieron la secretaría Xeneral de la UNA Faustino Fernández Pereira, primero, y Xosé Lluis Carmona, dempués.
Drosera rotundifolia
Drosera rotundifolia, comúnmente llamada rosada de sol común o rosada de sol de fueyes arrondaes, ye una especie de planta carnívora que s'atopa de cutiu en turberes, marismes y güelgues (marjales). Una de les especies de Drosera más espublizada ye circumboreal, atopándose tremada nel norte d'Europa, gran parte de Siberia, importantes porciones del norte d'América del Norte, Corea, Xapón y en Nueva Guinea. Existe n'Asturias.
Descripción
thumb|240px|Una fueya de Drosera rotundifolia nuna alluna de 1/10 pulgada. Les fueyes d'esta especie atópense ordenaes en forma de roseta basal. Les llongures (1,3-5 cm), estrechos y pilosos peciolos tienen pequeñes laminuques de 4-10 mm de llargu. La superficie de la llámina alcuéntrase densamente cubierta con pelillos glandulares d'un color coloráu por cuenta de la intensidá del sol, que secretan un mucílagu pegañosu.
Una planta típica tien un diámetru d'unos 3 a 5 cm, con una inflorescencia de 5 a 25 cm d'altu. Les flores crecen sobre un llateral d'un únicu y espodáu tarmu ensin pelillos que surde dende'l centru de la roseta de fueyes. Tienen cinco pétalos de color blancu o rosáu y producen unes pequeñes granes (1 a 1,5 mm) de color marrón claro que son allargaes.
Pel hibiernu, D. rotundifolia produz un hibernáculo pa poder sobrevivir en condiciones de baxes temperatures. El mesmu consiste nun biltu a nivel del suelu de fueyes apertaes y greñes.
Mecanismu de captura
La planta alimentar d'inseutos, que atrai col color coloráu fuerte de les sos fueyes y les gotitas brilloses de mucílagu, sustancia duce y pegañoso que les anubre. Evolucionó escontra esti comportamientu carnívoru p'afaese al so hábitat, que ye de cutiu probe en nutrientes o demasiáu ácidu polo que la disponibilidá d'alimentu alcuéntrase bien amenorgada. La planta utiliza enzimes pa eslleir los inseutos - los cualos queden pegaos nos tentáculos glandulares - y estrayer de los sos cuerpos nitratos y otros nutrientes.
Distribución y hábitat
N'América del Norte, la rosada de sol común atopar por toa Canadá sacante nes praderíes canadienses y les rexones de tundra, el sur d'Alaska, la zona noroeste del Pacíficu, a lo llargo de los montes Apalaches al sur de Georgia y Louisiana.
Propiedaes melecinales
Según D.H. Hall, et al., l'estractu producíu a partir de Drosera rotundifolia amosó gran eficacia tocantes a les sos propiedaes como anti inflamatorio y antiespasmódicu, siendo más activu que'l llográu a partir de D. madagascariensis, por cuenta de la presencia de flavonoides tales como hiperosido, quercetina y isoquercetina, anque non los naftoquinones que s'atopen nel estractu. Se cree que los flavonoides afecten los receptores muscarínicos de M3 nel músculu llisu, causando efeutos antiespasmódicos. Determinóse que l'acedu elágico d'estractu de D. rotundifolia tien efeutos antiangiogénicos.
Taxonomía
Drosera rotundifolia describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 281. 1753.
Drosera: tanto'l so nome científicu –deriváu del griegu δρόσος (drosos): "rosada, gotes de rosada"– como'l nome vulgar –rosada del sol, que remanez del llatín ros solis: "rosada del sol"– faen referencia a les brilloses gotes de mucílagu qu'apaecen nel estremu de cada fueya, y que recuerden al rosada de la mañana.
rotundifolia: epítetu llatín que significa "con fueyes redondes".
Estelle Parsons
Estelle Parsons ye una actriz de teatru, televisión y cine d'Estaos Xuníos ganadora del Óscar a la meyor actriz de repartu en 1967 pol so llabor como Blanche Barrow en Bonnie and Clyde (Bonnie and Clyde (película)).
Estudió con Lee Strasberg nel Actor's Studio onde se desempeñó como direutora ente 1998 y 2003. Enseñó actuación na Universidá de Yale y Universidá de Columbia.
Yusuke Tanahashi
Yusuke Tanahashi (棚橋 雄介, ), ye un futbolista xaponés.
Estelle Parsons
Dos veces nomada pal Premiu Oscar de l'Academia ganar en 1967 por Bonnie and Clyde como actriz de repartu. En 1970 ganó'l Laurel Award por Rachel, Rachel empobinada por Paul Newman.
Debutó en teatru (Off-Broadway) en 1961 y en 1963 recibió'l Theatre World Award por ''Whisper into My Good Ear/Mrs. Dally Has a Lover''.
Tamién dirixó producciones de Romeo y Julieta, Macbeth y Asina ye (si asina vos paez) de Luigi Pirandello.
Popularizar en televisión ente 1988 y 1997 nel sitcom Roseanne como Beverly, la madre pretenciosa.
Casada con Richard Gehman ente 1953 y 1958, con quien tuvo dos fíos mellices y con Peter Zimroth dende 1983.
Moutiers (Meurthe-et-Moselle)
Moutiers ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
The Genera of North American Plants
The Genera of North American Plants (embrivíu Gen. N. Amer. Pl.) ye un llibru ilustráu con descripciones botániques escritu pol botánicu, pteridólogu, micólogu, y zoólogu inglés, Thomas Nuttall. Espublizóse nel añu 1818.
Rexón del Mura
La Rexón del Mura (n'eslovenu Pomurska regija) ye una de los dolce rexones estadístiques nes que se subdivide Eslovenia. Llámase asina pol ríu Mura, que la dixebra del restu de Eslovenia.
N'avientu de 2005, cuntaba con una población de 122.453 habitantes. Ta estremada, coles mesmes, en Transmurania y Prlekija.
Componer de los siguientes conceyos:
Moutrot
Moutrot ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Nakama
El términu xaponés Nakama (en xaponés, 仲間), utilizar pa designar a un amigu, compañeru, collaciu de la tripulación, aliáu, etc.miniaturadeimagen|La pallabra Nakama escrita nel so idioma orixinal.Dependiendo del contestu, puede tener un significáu más o menos fondu: tamién puede significar un bien bon o meyor amigu. Ye una forma de cómo dici-y a daquién que lo amar, d'una manera non-romántica. Nun hai una traducción exacta de la pallabra Nakama nel nuesu idioma. Resulta un términu complexu, pero podemos llegar a deducir pol contestu a qué o quién se refier, y en qué midida. Esta pallabra ye bien repetitiva na serie de manga ‘One Piece', onde tien un gran valor sentimental.
Manga y anime
Ensin batura a duldes, manga y anime son dos de los estilos artísticos más reconocíos de Xapón, anque son de cutio confundíes pol públicu occidental. Dambes son formes narratives que cunten con estilos gráficos asemeyaos ente ellos y distintos a otros productos. Sicasí, son coses totalmente distintes.
La manga ye un productu impresu, al igual que les tires risibles, y califíccase como un mediu en sí mesmu, tomando hestories tanto realistes como fantástiques, de temátiques bien desemeyaes capaces d'atraer públicu de toes edá, sexu y relixón. En cuanto al anime, ye la forma animada de representar una hestoria. Al igual que los curtiumetraxes animaos, l'anime surdi influyíu pola dómina dorada de Disney, llogrando consolidase a lo llargo de los años. Esiste un fuerte venceyu ente dambos y son constantes les adautaciones del segundu al primeru o viceversa lo que provoca, n'ocasiones, ciertes variaciones nes hestories.
Nakama power
El Nakama power-up ye, posiblemente, unu de los powers up más peculiares del shōnen (un xéneru de manga dirixíu principalmente escontra un públicu masculín mozu). El personaxe a tratar fai usu de la fuercia del sentimientu escontra'l so nakama llogrando dar cabida a una envernada power up que va tener como oxetivu ganar al enemigu y protexer asina al collaciu. Les motivaciones d'esti fenómenu pueden atopase en; la defensa o ataque ineficientes del que va ser protexíu; de resultes d'un sucesu tráxicu que'l so protagonista sía un amigu o a cencielles coles mires de demostrar lo que significa pal que lo lleva a cabu. Ye por ello qu'esta enerxía nun suel ser permanente sinón momentanea.
Per otru llau, munchos de los fieles siguidores de la manga y l'anime, conciben ciertu abusu en cuanto al usu d'esti poder creando alderiques en redol a narraciones tales como One Piece, Fairy Tail o Naruto. Asina esisten clasificaciones suxetives d'aquelles escenes nes que se da l'anormal sucesu.
Nakama adquier un nuevu significáu en One Piece
A la primer vista, One Piece nun ye bien distintu a otros animes. Ye una serie risondero y risible y con tanta aición que fai preguntar si la tripulación dalguna vegada llega a cansase. Sicasí, na so esencia, One Piece trata sobre los nakama.
A les traces, munchos fans de la serie sostienen que la pallabra significa "persones que se consideren más cercanes que la familia", anque eso nun sía parte de la definición oficial. Nakama, que se traduz sol contestu de One Piece direutamente como compañeru de tripulación, recibe un significáu especial nesta serie. Permanecer xunto al to nakama, creer nél ensin importar lo qu'asoceda, diga o faiga y ayudar en cualquier situación –inclusive si eso significa poner la to propia vida en peligru– significa ser un nakama. Al llau del to nakama vas ser capaz de faer cualquier cosa. En One Piece, el espadachín aparentemente perfectu Ronoa Zoro nun tien nengún sentíu de la orientación, Nami ta absolutamente lloca pol dineru, Sanji poles muyeres y la llista sigue... Pero a pesar d'estos detalles, compleméntense xuntos.
El venceyu especial que representa esta pallabra pa los fans provién de la forma en que los miembros de la tripulación de Monkey D. Luffy tratar ente sigo. Esto crea un contraste frente a los demás pirates, que nun traten col mesmu respetu a los sos nakama. Hai esceiciones, como los Pirates d'Arlong y Buggy o la tripulación de Barbablanca, que nun se refieren a sigo mesmos con esti términu, sinón qu'actúen como si fueren familia, hasta'l puntu de denominar al so capitán como “padre” (Oyaji). Otros, como Don Krieg y Cocodrile, nun tienen nenguna clase d'apreciu polos sos compañeru –aun así, saben que son esenciales pal máximu ésitu–, o como Kuro, qu'inclusive d'acordies mata a la so propia nakama.
Un exemplu d'esti fuerte llazu d'unión vien representáu na Saga Water Seven 1 (2005-2006). Robin, una de los Sombreru de paya, decide morrer. La razón ye qu'ella nun desea que les sos nakama traicionar cuando s'enteren de que'l Mundu enteru ye'l so enemigu dempués de lo asocedío en Ohara, la so ciudá natal destruyida por completu y de la qu'ella ye la única sobreviviente. Ante esto, la tripulación de Luffy declára-y la guerra al Gobiernu Mundial, formáu por 170 países, solo pa salvala. Robin, trescalada pola fondura de l'aición de les sos nakama glaya que quier vivir y volver al mar con ellos.
Traducción
Na versión xaponesa del anime One Piece, esti términu tien un significáu más fondu, que describe amigos que son más como una familia, especialmente nel contestu de la tripulación de Luffy. Por cuenta de esto, munchos fansubs populares nun traducen esti términu. Sicasí, nel idioma xaponés nun esiste nada que suxura que la pallabra tenga un significáu tan especial. Ye toa obra de los fans.
Nakama foi traducíu per primer vegada por un grupu conocíu como Kaizoku Fansubs, mientres la Saga Arlong (2000). De magar, munchos otros grupos dexaron ensin traducir esti términu. Esta tradición tamién se treslladó a otros animes y mangues.
Cultura xaponesa y rellaciones sociales
miniaturadeimagen|Xapón en 1886 La cultura Xaponesa ye productu d'un procesu históricu complexu marcáu poles migraciones asiátiques y la influyencia China. A mediaos del sieglu XVII estableció una llarga etapa d'aislamientu y hermetismu (sakoku) que s'enllargó hasta finales del sieglu XIX, cuando recibió una inmensa influencia estranxera, que consolidóse tres la Segunda Guerra Mundial.
En Xapón, les rellaciones personales tán bien determinaes polos conceutos «deber», «honor» y «obligación», que representen nel so conxuntu una costume distintu a la cultura individualista del mundu occidental.
Per otru llau, los xaponeses tienen un sentíu del humor complexo y excéntrico, que toma munchos elementos de la cultura, la ética, el idioma y la relixón, y que puede ser malo d'interpretar por cultures ayenes.
L'idioma y la so importancia
Alredor de 127 millones de persones falen el xaponés, que constitúi anguaño'l novenu idioma más faláu nel mundu. Esti idioma, según los sos múltiples dialeutos locales, tán bien amestaos a les llingües falaes nes Islles Ryukyu, al sur del país; les cualos formen tou un conxuntu de llingües xapóniques. L'idioma tien una gran importancia na sociedá xaponesa, pos se trata d'una llingua autóctona y fondamente enraigonada na cultura.
El xaponés tien una sintaxis complexa, con tres tipos de signos: los calteres chinos, llamaos kanji (漢字), que fueron introducíos nel sieglu V; y dos silabarios: hiragana (平仮名) y katakana (片仮名), creaos nel sieglu IX.
El vocabulariu xaponés ta basáu en pallabres natives llamaes wago (和語), y otres procedentes del chinu, llamaes kango (漢語). Sicasí, el xaponés tuvo préstamos de pallabres d'otros idiomes, sobremanera europeos, que na so mayor parte, provienen del inglés, del francés y l'alemán.
Shiriai [知り合い]
Ye'l primer pasu pa consiguir una amistá, un shiriai ye una persona cola qu'atoparíamos tan solo n'ocasiones. Caltiénse una rellación personal normal, pero nun va más allá de pasar una ratada. A un shiriai nun se-y amuesa los nuesos verdaderos pensamientos nin se traten temes que puedan resultar tabú o incómodos..
Senpai y Kouhai [先輩 y 後輩]
Trátase de rellaciones basaes, non nel enfotu, sinón na xerarquía. Esti tipu de rellaciones danse sobremanera n'instituciones como escueles, universidaes y empreses.Na sociedá xaponesa, el senpai ye la persona con mayor autoridá y rangu, que tien de curiar y aconseyar al kouhai o aprendiz.Sicasí, ye común que surdan rellaciones de pareya gracies a la proximidá emocional que puede llegar a esistir ente un senpai y un kouhai. miniaturadeimagen|la mafia en Xapón(yakuza)|156x156px
Aniki [兄貴]
Dientro d'ámbitos más marxinales, como pueden ser les bandes caleyeres, o inclusive la mesma yakuza, utilízase'l términu aniki (daqué según hermanu mayor) pa designar a la persona que ta al nuesu cargu. Nesti casu, l'enfotu tiense muncho más en cuenta que nes rellaciones ente senpai y kouhai, yá que nesti tipu d'organizaciones clandestines nun se dexen fallos nin traiciones.
Nakama [仲間]
Ensin aportar a consideraos amigos, los nakama son persones con gustos y aficiones similares a les nueses y coles qu'esfrutamos d'actividaes en grupu. N'español podríamos traducilo por colega, pero tenemos que tener presente que los nakama son un grupu de persones comenenciudes nuna mesma actividá o pertenecientes a una mesma empresa. Por casu, daquién aficionáu al deporte suel rellacionase con un mesmu grupu de nakamas pa practicar xuntos. Fora d'esi contestu nun esiste nengún tipu de rellación. Sicasí, nesti puntu, la rellación dexa amosar tal que somos. Sicasí, los detalles privaos y personales siguen reservaos pal nuesu círculu más íntimu.
Tomodachi [友達]
Ye'l términu más próximu a lo qu'entendemos por amigu nel mundu occidental. Cuando un xaponés considera tomodachi a daquién ye porque realmente gústa-y pasar el tiempu con esa persona: quier compartir tiempu con ella, realizar actividaes d'ociu, convidala a la so casa con avezamientu (los xaponeses nun amuesen la so casa davezu, yá que se considera daqué bien priváu). Ye una rellación más estrecha na que'l tomodachi tien abondo conocencia sobre la nuesa vida personal.
Amás
(Fukuoka)]] ye una ciudá alcontrada en Xapón
TZ Mensae
TZ Mensae (TZ Men / 31 Mensae / HD 39780 / HR 2059) ye una estrella variable na constelación de Mensa que'l so rellumu varia ente magnitú aparente +6,19 y +6,87. Alcuéntrase a 349 años lluz de distancia del Sistema Solar.