cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pokémon
Historia
El proyeutu foi unviáu a Nintendo. Ente que Tajiri yera quien tenía la idea principal, Sugimori yera l'encargáu de los diseños de les bisarmes. Asina mesmu, recibieron conseyos per parte de Shigeru Miyamoto (creador de Mario Bros.) p'ameyorar el xuegu, que nesi entós recibía'l nome de Capsule Monster.
La producción d'esti proyeutu duró cinco años. Naquel tiempu, la consola Game Boy entró en cayente pola escasez de nuevos xuegos, por cuenta de que la compañía Nintendo yá nun tenía más idees pa la consola portátil. Per otru llau, Game Freak tuvo con falta d'aiciones y recursos, polo que la so situación entró en xaque. Dempués d'esto, el proyeutu de Tajiri foi renomáu como Pocket Monsters. En febreru de 1996 llanzar al mercáu Pocket Monsters Aka and Midori ("Red" y "Green") Primeramente'l xuegu nun tuvo ésitu, pero al algamar un añu, llegárase a la marca de millón de copies.
Al ver esto, Nintendo decidió unviar la serie a occidente. El nome foi embrivíu a Pokémon por cuenta de qu'había una serie de Mattel conocida como Monster in My Pocket. Los xuegos Pokémon Red y Blue convertir nun ésitu nos Estaos Xuníos, con más de 200.000 copies vendíes na primer selmana.
El eslogan de la serie en Xapón foi ¡Vamos consiguir Pokémon! (ポケモンGETだぜ!), que fíxose famosu. Nos Estaos Xuníos, esta frase ye conocida como “Gotta Catch'em All!” y n'España; "¡Faite con toos!"
Tipos de Pokémon
Esisten 18 tipos nos que s'entama a los pokémon. Los tipos acero y accidente fueron amestaos nel añu 2000, nos xuegos Gold, Silver y Crystal y el tipu fada foi amestáu'l 2013 nos xuegos Pokémon X y Y. Los pokémon pueden aprender ataques de tipos estremaos al so tipu. Por casu, Kabutops (Enagua/Roca) puede aprender el movimientu Pokémon Giga drenado que ye de tipu planta.
Cada pokémon tien una cantidá determinada de movimientos o ataques que pue deprender. Estos puédense clasificar pol so tipu o elementu (por casu, l'ataque truenu ye un ataque tipu llétricu).
Los pokémon tamién s'ordenar ya estremen d'esta manera, dándo-y ventayes o desventaxes contra otros. Por casu: Un pokémon tipu augua tien más probabilidá de vencer a un pokémon tipu fueu, qu'unu tipu yerba, una y bones los ataques de tipu augua apaguen el fueu, ente que los ataques de tipu fueu amburen la yerba. A les plantes, pela so parte, yá que medren cola augua, ésta nun-yos fai enforma dañu. Esta secuencia, comparar col popular xuegu piedra, papel o tisoria.
Videoxuegos
thumb|130px|Un Game Boy Color conectáu con un [[Game Link Cable|cable link versión Pikachu.]]
Los videoxuegos de Pokémon llindábense nun principiu al xéneru RPG. Dempués de comprobar l'ésitu de la saga, estendiéronse en munchos otros xéneros.
Primer xeneración
La historia de los videoxuegos de Pokémon empecipiar colos llanzamientos de Pocket Monsters Aka and Midori (Red y Pokémon Green) en Xapón en 1996, pa la consola Game Boy. Por cuenta de la popularidá qu'algamaron estos 2 xuegos, pocu más tarde apaeció Pokémon Blue. Les versiones orixinales de Aka (緑) and Midori nunca salieron a la venta fora de Xapón, sinón que internacionalmente llanzáronse Pokémon Red y Blue, videoxuegos coles meyores de Pokémon Blue, pero coles carauterístiques de los orixinales Aka y Midori.
L'aventura nestes versiones trescurre na rexón de Kanto, polo que'l nome d'esta rexón suel trate acomuñáu a estos videoxuegos de la primer xeneración. El númberu de pokémon d'estes versiones ye de 151, dende Bulbasaur hasta Mew.
La tercer versión (cuarta en Xapón) de los primeros videoxuegos de Pokémon ye Pokémon Yellow, el cual foi llanzáu'l 2 de setiembre de 1998 en Xapón, y n'América del Norte el 1 d'ochobre de 1999. L'argumentu d'esti títulu ye bien cercanu a la serie d'anime.
Depués d'esto realizaron otres subsagas de la franquicia, como les versiones Pokémon Stadium para Nintendo 64, onde podíen vese en 3D y usar a los pokémon entrenaos de los xuegos de RPG de Game Boy pa ingresalos al xuegu y lluchar.
Segunda xeneración
Nel añu 2000 fueron llanzaos al mercáu los xuegos Pokémon Gold y Silver pa la consola Game Boy Color. Nestes versiones apaez una nueva rexón conocida como Johto, onde s'habíen descubiertu 100 pokémon nuevos (dende Chikorita hasta Celebi), llevando un total de 251 hasta nesi entós. Johto tamién escondía misterios como'l de les antigües Ruines Alpha, o'l de la Torre Tin.
Nel añu 2001 apaeció Pokémon Crystal, el primer xuegu de Pokémon onde puede escoyese a un personaxe femenín como protagonista.
Tercer xeneración
Nel añu 2003 faen la so apaición los xuegos Pokémon Ruby y Sapphire pa la consola Game Boy Advance. Nestes nueves versiones apaez una nueva rexón llamada Hoenn, y 135 nueves especies de pokémon (dende Treecko hasta Deoxys), alzando'l total d'hasta 386 pokémon. Incorporóse'l conceutu de les batalles d'equipu de 2 contra 2, los concursos pokémon y los Pokéblock (Pokécubos n'España), según nueves habilidaes especiales.
N'ochobre de 2004 salieron a la venta Pokémon FireRed y LeafGreen, siendo un remake de los primeros xuegos, Pokémon Red y Green. El xuegu considérase parte de la tercer xeneración por cuenta de que los movimientos de los pokémon, oxetos y el restu de carauterístiques fueron incorporaos.
Nel añu 2005 salió a la venta Pokémon Emerald. A diferencia de Ruby y Sapphire, en Pokémon Emerald ye posible enfrentase a los dos equipos enemigos esistentes (l'Equipu Aqua y l'Equipu Magma), y nuevos desafíos como la Batalla de la Frontera (Battle Frontier).
Spin-offs
Nel 2005 salió a la venta Pokémon Dash, que foi unu de los primeros videoxuegos de Pokémon pa la consola Nintendo DS.
El 10 de payares de 2006 fixeron la so apaición los xuegos Pokémon Mystery Dungeon, Blue Rescue Team para Nintendo DS y Red Rescue Team pa Game Boy Advance. Nestes versiones el xugador ye un pokémon. Él y los sos compañeros pokémon, conformen un equipu de rescate, y tienen como oxetivu rescatar al mundu de desastres naturales. Les remortines d'estes versiones, que formen parte de la cuarta xeneración, son Pokemon Mystery Dungeon: Explorers of Time y Explorers of Darkness, que salieron a la venta'l 20 d'abril de 2008.
Cuarta xeneración
Nestes versiones apaez una rexón llamada Sinnoh (Shinou en xaponés), y incluyéronse 107 especies de Pokémon (dende Turtwig hasta Arceus) algamando un total hasta esi momentu de 493 pokémon. Los gráficos del xuegu son escenarios en tres dimensiones, y los personaxes en 2D, al igual de la mayoría d'oxetos colos qu'interactuar.
Pokémon Platinum salió a la venta'l 13 de setiembre de 2008 en Xapón y ye un remake de Pokémon Diamond y Pearl, añediendo nueves carauterístiques y historia. Los títulos spin-off de la cuarta xeneración, Pokemon Mystery Dungeon: Explorers of Time y Explorers of Darkness, salieron a la venta'l 20 d'abril de 2008. Otramiente, Pokémon Battle Revolution para Wii, que dispón de conectividad Wi-Fi.
Quinta xeneración
La quinta xeneración de xuegos dio pasu col llanzamientu de les versiones pa la consola portátil Nintendo DS, Pokémon Edición Negra y Edición Blanca, que fueron revelaos el 9 d'abril de 2010 nel sitiu web de Pokémon Xapón, trayendo la rexón Teselia (Isshun en xaponés y Unova n'inglés), y una cifra de 156 Pokémon nuevos (dende Victini hasta Genesect), completando un total de 649 pokémon hasta la fecha. El so llanzamientu al mercáu xaponés foi'l 18 de setiembre de 2010, n'Europa'l 4 de marzu de 2011 y n'América el 6 de marzu de 2011.
Nel 2012 son llanzaos los videoxuegos Pokémon Negru y Blanco 2, que asoceden 2 años dempués de Blanco y Negru, faciendo un total de 679.
El 15 d'agostu de 2013 salió Pokémon Rumble O pa Wii U.
Sesta xeneración
El 8 de xineru de 2013 fueron anunciaos Pokémon X y Y, que fueron llanzaos el 12 d'ochobre del mesmu añu. Desenvolver na rexón de Kalos. Añediéronse 69 Pokémon nuevos (dende Chespin hasta Zygarde), sumando un total de 718 pokémon, darréu añediríense 3 nuevos pokémon (Diancie, Hoopa y Volcanion), completando asina 721 especies de pokémon. Añediéronse les megaevoluciones y el tipu fada, que ye supereficaz contra'l tipu dragón.
Taba previstu que'l llanzamientu del Bancu de Pokémon y el Poké Trasladador pa Nintendo 3DS fuera'l 27 d'avientu de 2013, pero a la fin retrasóse debíu al tráficu eleváu de Nintendo Network. Dambos xuegos tán disponibles dende'l 21 de xineru en Xapón, el 5 de febreru n'América y el 4 de febreru n'Europa, Australia y Nueva Zelanda.
El 7 de mayu de 2014 fueron anunciaos Pokémon Rubí Omega y Pokémon Zafiro Alfa, remakes de Pokémon Ruby y Sapphire, que fueron llanzaos a finales de payares del mesmu añu.
Séptima xeneración
El 26 de febreru de 2016 y celebrando los 20 años del primer xuegu fueron anunciaos Pokémon Sun and Moon, que fueron llanzaos el 18 de payares de 2016 (23 de payares n'Europa) y empecipiaron esta séptima xeneración. Dambos xuegos son compatibles con Nintendo 3DS, Nintendo 2DS, New Nintendo 3DS y New Nintendo 2DS. Nintendo llanzó un videu de presentación onde s'amosaben los xuegos principales de cada xeneración y los sos años de salida; 1996, 1999, 2002, 2006, 2010, 2013 y 2016, dando a entender que se trata d'un xuegu de nueva xeneración. Nel videu tamién se confirmó que'l xuegu va incluyir dos nuevos idiomes; chinu tradicional y chinu simplificáu. La Rexón na que trescurre la historia ye "Alola", nesta ocasión ta constituyida de cuatro islles y archipiélagos. El xuegu ta apináu de lleendes y misterios que crean un folclor d'una fondura que nun se vio enantes na saga. Munchos medios cataloguen Alola como la rexón meyor ambientada de la franquicia, ello ye que "Sun and Moon" lleváronse ante gran variedá de medios de la crítica mundial el "gallardón" de "meyor xuegu de la saga".
El 6 de xunu de 2017, mientres un "Pokémon Direct" nel qu'amás se presentó Pokkén Tournament DX para Nintendo Switch y la versión pa consola virtual de Nintendo 3DS de los clásicos Pokémon Oru y Plata, Game Freak anunció oficialmente dos nuevos títulos que siguiríen la séptima xeneración de la franquicia, Pokémon Ultrasol y Ultraluna, que salieron a la venta'l 17 de payares de 2017 en tol mundu. Estes nueves ediciones son, de nuevu, jugables en toles consoles de la familia Nintendo 3DS ya inclúin nuevos Pokémon, nueves funciones, una historia alternativa y una rexón de Alola redefinida con nueves zones, ente otres novedaes.
Entrenador Pokémon
A los usuarios de los videoxuegos denominar Entrenador Pokémon. Tienen como meta cumplir dos oxetivos (na mayoría de los xuegos de Pokémon): prindar a toles especies de pokémon disponibles na rexón ficticia onde s'atopa ambientáu el xuegu, y completar asina la información de tolos pokémon nel Pokédex; per otru llau, tienen d'entrenalos y enfrentalos a otros pokémon pertenecientes a otru entrenadores pa demostrar les sos habilidaes, fortaleza, talentu y asina convertise nun Maestru Pokémon. Pa llogralo, los entrenadores pokémon viaxen a lo llargo y anchu de les rexones del mundu Pokémon, recoyendo medayes de ximnasiu, que se llogren en ganando a los respeutivos Personaxes de Pokémon, nuna batalla na que tanto'l entrenador como'l líder de ximnasiu enfrenten a los sos pokémon pa probar les sos habilidaes especiales nuna batalla Pokémon.
Pokémon inicial
miniaturadeimagen|Un árbol de navidá con dellos pokémon iniciales, amás de Pikachu, Plusle y Minum. Unu de los aspeutos constantes de los videoxuegos de Pokémon dende los sos entamos con Pokémon Edición Colorada y Pokémon Edición Azul (n'Occidente) pa la consola portátil Game Boy, hasta la última versión, Pokémon Ultra Sol y Ultra Lluna pa Nintendo 3DS, ye que los xugadores, al empecipiase'l xuegu, reciben el so primera pokémon como regalu del Profesor Local (esto depende de la rexón onde esti ambientáu el xuegu), un personaxe espertu en pokémon.
Los entrenadores reciben un pokémon inicial o principiante pa poder empezar col so trayeutu nel xuegu. La cantidá establecida de pokémon iniciales ye de trés, de los cualos los entrenadores pueden escoyer unu namái Siempres son de los tipu enagua, tipu fueu y tipo hierba. (un Pokémon por tipu). Por casu, nes versión Pokémon Edición Colorada y Pokémon Edición Azul (y el so respeutivos remakes: Pokémon Coloráu Fueu y Pokémon Verde Fueya), el xugador tien la opción d'escoyer como la so pokémon a Bulbasaur (tipu hierba), Charmander (tipu fueu), y Squirtle (tipu agua).
Sicasí, en Pokémon Edición Mariella, l'entrenador recibe como'l so pokémon inicial a Pikachu (un pokémon mure tipu elléctricu, famosu por ser la mascota de la franquicia). Sicasí, tres los llanzamientos de Pokémon Edición Colorada y Pokémon Edición Azul, Pikachu puede ser llográu mientres la so busca na trayeutoria del xuegu por un solu xugador, daqué que nun foi posible en nenguna otra entrega de la franquicia, hasta'l llanzamientu de Pokémon X y Pokémon Y. Otru aspeutu constante ye que'l rival del xugador, un personaxe que tamién se fai entrenador al empar que'l xugador, va escoyer siempres a un pokémon que tenga ventaya sobre'l del protagonista. Por casu: si'l xugador escueye a un pokémon tipo hierba, el rival va escoyer siempres a un pokémon tipu fueu como'l so pokémon inicial. En Pokémon Edición Mariella, el rival escueye a Eevee, que puede ser evolucionáu a un Jolteon, Vaporeon, o Flareon, dependiendo de la resultancia de la batalla ente'l xugador y el rival.
Pokédex
Nos videoxuegos un entrenador recibe una pokédex en blancu al empecipiar el so percorríu. L'oxetivu ye completar la información de tolos pokémon disponibles na rexón onde s'atope. L'entrenador va recibir el nome y l'imaxe del pokémon que fuera atopáu. En Pokémon Red y Blue, el pokédex rexistra la información de cada pokémon con tan solo velo. La información más detallada d'un pokémon atópase disponible dempués de que l'entrenador prindara a un pokémon selvaxe. Esta información inclúi tipu, altor, pesu, téuniques, y una descripción curtia del pokémon.
Les versiones actuales del pokédex contienen tola información de los pokémon conocíos. Nos xuegos de GameCube, Pokémon Colosseum y Pokémon XD: Gale of Darkness, utilízase'l Pokémon Dixital Assistant (PDA), que ye similar al pokédex.
Na rexón de Alola la pokédex queda enllantada nun rotom el cual tien la cualidá de metese n'electrodomésticos y n'otros oxetos electrónicos, cuenta colo último en teunoloxía punta pos yá non solo se delimita a rexistrar entraes de los pokemon sinón tamién se comunica col xugador; puedes faer semeyes con ella, sicasí'l so almacenamientu ye bien llindáu yá que siempres pudimos tener tolos datos ente que n'este tien un máximu de 403 entraes.
Anime
Les series y películes de Pokémon, formen un anime metaserial que se basa na saga de videoxuegos (sacante Pokémon Yellow). La serie sigue les aventures d'Ash Ketchum (サトシ Satoshi na versión orixinal) y el so amigu Brock (hasta la decimocuarta temporada), Ash desea convertise nun Maestru Pokémon y Brock nel meyor criador y qu'en compañía de los sos amigos viaxen alredor del mundu ficticiu de Pokémon. La versión orixinal de la serie llámase Pocket Monsters, o a cencielles Pokémon nos países occidentales (de cutiu llamáu Pokémon: Gotta Catch 'Em All pa estremalo de les demás temporaes) Ash empecipia'l so primer día d'entrenador Pokémon col so primera (y propiu) pokémon, llamáu Pikachu, a diferencia de los videoxuegos onde l'entrenador puede escoyer a un Bulbasaur, Charmander, o Squirtle.
La serie d'anime foi estrenada en Xapón el 1 d'abril de 1997 na canal TV Tokyo y foi afechu a la cultura occidental por 4Kids Entertainment hasta payares de 2005. Anguaño Pokémon USA encargar de la producción y distribución de la serie d'anime n'occidente.
Pokémon Trading Card Game
Pokémon Trading Card Game ye un xuegu de cartes coleicionables basáu de la serie d'anime y videoxuegos. Los xugadores empleguen estratexes y usen les fortaleces y debilidaes de les sos cartes pa ganar al so oponente por knock out. El xuegu foi llanzáu per primer vegada n'América del Norte por Wizards Of The Coast en 1999. Sicasí, col llanzamientu de Pokémon Ruby y Sapphire pa Game Boy Advance, Wizards Of The Coast perdió la llicencia pa publicar el xuegu y Nintendo y Pokémon USA decidieron producir el xuegu pola so cuenta.
Manga
El manga de Pokémon ye un conxuntu d'histories, dalgunes de les cualos tán basaes nos videoxuegos, la serie d'anime y les sos películes.
La manga ye publicáu namái en Xapón por Shōgakukan, Estaos Xuníos por Viz Media y en Singapur y China por Chuang Yi.
Moralidá
Pokémon foi criticáu por miembros de les relixones cristiana, xudía, ya islámica. Mientres dellos siguimientos de la relixón cristiana acusaron a Pokémon d'arreyar el ocultismu y la violencia según el conceutu de la "Evolución Pokémon" (que dalgunos rellacionen cola teoría de la evolución) que supuestamente viola l'argumentu de la creación según el Xénesis; per otra parte, na cadena Sat2000 de la Conferencia Episcopal Italiana díxose que los videoxuegos y les tarxetes de Pokémon tán "por completu na imaxinación" y nun tienen nengún "efeutu secundariu moral dañible". Pokémon tamién foi acusáu de promover les engarradielles de gallos y el materialismu. Nel 2001, Arabia Saudita prohibió los xuegos y cartes de Pokémon, alegando que la franquicia promovió'l sionismu na violación de la doctrina musulmana.
Salú
El 16 d'avientu de 1997 en Xapón, 685 neños fueron hospitalizaos por cuenta de que fueron víctimes d'ataques epilépticos por guardar l'episodiu de Pokémon Dennō Senshi Porygon (episodiu n°38 de la primer temporada na versión orixinal de la serie). Afayárase que'l cambéu rápidu ente los colores coloráu y azul nuna escena provocó les sopelexes
L'incidente asocedíu con esti episodiu foi asonsañáu na serie The Simpsons nel episodiu "Trenta minutos sobre Tokiu" y na serie South Park nel episodiu "Chinpokomon".
Monster in My Pocket
En marzu de 2000 Morrison Entertainment Group, una empresa desarrolladora de xuguetes con sede en Manhattan Beach (California), demandó a Nintendo, afirmando que los personaxes de Pokémon yeren "confuso similares" al xuegu Monster in My Pocket. Un xuez dictaminó que nun hubo infraición, polo que Morrison apeló la sentencia en payares de 2001.
Impautu na cultura popular
thumb|Esposición de Sasashima 2005. thumb|[[Boeing 747 d'All Nippon Airways decoráu con motivos de Pokémon.]] thumb|Tren Giratina & Shaymin serie 2200 de la compañía [[Meitetsu.]] Pokémon, al convertise nuna franquicia bien conocida, dexó la so buelga na cultura popular. Los personaxes de Pokémon convirtiéronse n'iconos na sociedá. Como por casu, viéronse 2 globos xigantes de Pikachu nel Desfile del Día d'Aición de gracies de Macy's, que se realiza na ciudá de Nueva York. Viose tamién un Boeing 747-400 al estilu Pokémon el cual lleva miles d'artículos referentes a la franquicia. Inauguráronse 2 parques de diversiones de Pokémon, unu en Nagoya nel 2005 y otru en Taipéi nel 2006. Nel show de Comedy Central, Drawn Together (La casa de los dibuxos), un personaxe llamáu Ling-Ling ye una parodia direuta de Pikachu. Otres series como ReBoot, The Simpsons, South Park, The Grim Adventures of Billy & Mandy, y All Grown Up! fixeron delles referencies sobre Pokémon. Pokémon tamién apaeció na portada de la revista Time nel añu 1999.
En payares de 2001 Nintendo abrió una tienda llamada Pokémon Center nel Rockefeller Center de la ciudá de Nueva York, dempués de los dos otros almacenes de Pokémon en Tokiu y Osaka, edificios ficticios onde'l entrenadores unvien a los sos Pokémon pa ser curaos. La tienda Pokémon tien un total de dos plantes, con artículos que van dende camises hasta moñecos de peluche de Pokémon. La tienda tamién ufiertó una "Máquina de Distribución Pokémon" onde los xugadores asitiaben el so xuegu pa recibir un güevu d'un Pokémon. La tienda tamién tenía meses que taben abiertes pa xugadores de Pokémon Trading Card Game onde ente ellos o un emplegáu bater en duelos. L'almacén foi zarráu y sustituyíu por Nintendo World Store el 14 de mayu de 2005.
Pel branu de 2016, l'aplicación pa dispositivos móviles, Pokémon GO salió al mercáu y alicó el "boom" que la franquicia vivió al entamu del 2000 cuando'l videoxuegu y l'anime d'este llegaron a tol mundu. Pokémon GO empecipió un fenómenu que se volvió viral nes redes y xeneró un gran aumentu nes aiciones en bolsa de Game Freak, Niantic y Nintendo. L'ésitu de l'aplicación realzó'l nome de la franquicia y ayudó más tarde al ésitu mundial en ventes de los videoxuegos pa la consola Nintendo 3DS, Pokémon Sun and Moon.
Enllaces esternos
Páxines oficiales:
En xaponés N'inglés N'español
Zeta Reticuli
Zeta Reticuli (ζ Ret / ζ Reticuli) ye una estrella binaria na constelación de Reticulum asitiada a 39,5 años lluz de la Tierra. Visualmente la separación ente los dos componentes ye de 310 segundos d'arcu, polo que pueden ser resueltes a simple vista.
Los dos componentes del sistema tienen un rellumu similar —magnitúes +5,54 y +5,24— y, ello ye que son estrelles bien asemeyaes. Dambes análogos cortiles, Zeta2 Reticuli (HD 20807 / HR 1010), la más asemeyada al Sol, tien tipu espectral G0V y una temperatura superficial de 5795 K. Relluma con una lluminosidá práuticamente idéntica a la lluminosidá solar. Zeta1 Reticuli (HD 20766 / HR 1006) tien tipu G2V y 5675 K de temperatura, siendo la so lluminosidá un 90% de la del Sol.
Dada la separación angular ente dambes estrelles y la so distancia respeutu al Sistema Solar, la separación real ente elles ye 3750 UA. El periodu orbital del sistema ye de más de 170.000 años, polo que nun ye d'estrañar que nun se reparó movimientu orbital dalgunu. Sicasí, el so movimientu común al traviés del espaciu confirma que formen un verdaderu sistema binariu.
Gliese 118 ye la estrella más cercana al sistema estelar Zeta Reticuli, del que falta 2,8 años lluz.
Ufoloxía
Betty y Barney Hill fueron un matrimoniu d'Estaos Xuníos qu'algamó la fama dempués d'afirmar que fueren secuestraos por supuestos seres estraterrestres ente'l 19 y el 20 de setiembre de 1961. La hestoria narrada pola pareya, comúnmente denomada la “abducción de los Hill” y dacuando “l'incidente Zeta Reticuli”. El suyu foi'l primer casu llargamente espublizáu d'un supuestu secuestru estraterrestre, afecha nel esitosu llibru de 1966 The Interrupted Journey (“El viaxe atayáu”) y nuna película pa la televisión. Según el rellatu de Betty, esos seres dibuxáron-y un sistema d'estrelles que nesi entós los astronomos nun supieron identificar. Años más tarde al afayase que Zeta Reticuli tratar d'un sistema binariu, diéronse cuenta de que l'esbozu dibuxáu por esos seres coincidía cola del nuevu descubrimientu.
Emmerson Mnangagwa
Emmerson Dambudzo Mnangagwa ye un políticu zimbabuense. Desempeñóse como vicepresidente de Zimbabue de 2014 a 2017. El 6 de payares de 2017 foi despidíu del so cargu gubernamental como vicepresidente por Robert Mugabe por supuestamente conspirar contra'l gobiernu. Díes dempués del golpe d'Estáu contra Robert Mugabe, foi proclamáu presidente de la República'l 24 de payares de 2017.
Educación y entrenamientu
Completó los sos niveles "O" y "'A" mientres taba en prisión per correspondencia, dempués de lo que inscribióse pa llograr un títulu en derechu. Quería rexistrase pa llograr un títulu de Llicenciáu n'Economía, pero nel so llugar llogró'l títulu de Derechu. Completó con ésitu la Parte Unu de los Exámenes Entemedios na prisión de Khami y pasó nel so primer asientu. Sentar pa los exámenes finales y pasó de nuevu. En 1972 presentar pa los sos exámenes finales de LLB cola Universidá de Londres.
Carrera política
Na independencia de Zimbabue en 1980 foi nomáu Ministru de Seguridá del Estáu hasta 1988 cuando foi nomáu Ministru de Xusticia. En 2000 convertir en presidente del parllamentu hasta 2005, dempués d'una supuesta reacción negativa col presidente foi nomáu Ministru de Vivienda Rural dende 2005 hasta 2009, lo qu'en gran midida consideróse una degradación. Dempués de xugar un papel críticu en retener el poder Entemediando un pactu de repartu de poder pa Robert Mugabe dempués de les apostaes eleiciones de 2008, foi alzáu a ser Ministru de Defensa de 2009 a 2013 dempués d'un curtiu periodu como Ministru de Finances nel mesmu añu. Desempeñóse como Ministru de Xusticia, Asuntos Llegales y Parllamentarios dende 2013 hasta una reorganización del gabinete n'ochobre de 2017 poco primero del so despidu como Vicepresidente por Mugabe, citando «falta de respetu, desllealtá, engañu y falta de fiabilidá».
Nel partíu gobernante ZANU-PF creíase que Mnangagwa yera una de les figures más poderoses y como xefe del Comandu d'Operaciones Conxuntes, tamién yera bien influyente nel gobiernu y l'aparatu de seguridá del estáu; esto convertir nun candidatu líder p'asoceder a Robert Mugabe. Foi Secretariu d'Alministración de ZANU-PF dende xunetu de 2000 hasta avientu de 2004 y convirtióse nel so Secretariu d'Asuntos Llegales n'avientu de 2004.
El 15 de payares de 2017, Mnangagwa instalóse como presidente interín de Zimbabue dempués del golpe contra Mugabe, xurando'l so cargu'l 24 de payares del mesmu añu.
Cricqueville-en-Auge
Tien una población de y una superficie de  km².
Fumitaka Kitatani
Fumitaka Kitatani (北谷 史孝; ) ye un futbolista xaponés.
Acanthops elegans
Distribución geográfica
Vive en Guatemala.
Cricqueville-en-Bessin
Cricqueville-en-Bessin ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Petrorhagia nanteuilii
Petrorhagia nanteuilii ye una especie de planta con flores perteneciente a la familia Caryophyllaceae. thumb|240px|Detalle de la flor
Descripción
Planta de 10-40 cm, con tarmos llampiños o daqué aspros; fueyes opuestes, xuníes pembaxo, allargaes, con cantu membranosu. Les flores asemeyaes a pequeños calveles, de 5 pétalos color rosa con escote nel cantu, apaecen ente la primavera y el branu, sobresaliendo escasamente de les bráctees membranoses, que les protexen. Ye bien similar a Petrorhagia abonda, pero partir media del tarmu de cutiu ye más pelosa. Vainas foliares el doble de llargu que d'anchu (igual llargu y anchu en Petrorhagia abonda).
Distribución y hábitat
En Gran Bretaña, Francia, España y Portugal. Naturalizada n'Estaos Xuníos y Australia. Crez n'escamplaes y cantos d'encinares, turries arbustives o tomillares de sustratu arenosu. En cantiles, al pie de caminos y en campos de secanu.
Taxonomía
Petrorhagia nanteuilii describióse por (Burnat) P.W.Ball & Heyw. y espublizóse en Bulletin of the British Museum (Natural History), Botany 3(4): 164. 1964. Númberu de cromosomes de Petrorhagia nanteuilii (Fam. Caryophyllaceae) y táxones infraespecíficos: 2n=60 nanteuilii: epítetu dau n'honor del botánicu francés Roger de Nanteuil.
Saint-Pierre-des-Champs
Saint-Pierre-des-Champs ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Radio y Televisión Nacional de Lituania
Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija (n'asturianu, Radio y Televisión Nacional Lituana) ye l'ente públicu de radio y televisión de Lituania. Foi fundada'l 30 d'abril de 1957. Anguaño xestiona tres emisores de radio y tres canales de televisión. Forma parte de la Xunión Europea de Radiodifusión dende 1993.
Historia
La radio pública lituana entamó les sos emisiones el 12 de xunu de 1926 dende Kaunas, la capital del país naquella dómina, con una programación basada en boletinos informativos y música. Mientres la Segunda Guerra Mundial los estudios fueron ocupaos poles tropes soviétiques y nazis, hasta que'l país foi finalmente anexonáu pola Xunión Soviética en 1945. Un añu dempués empecipiáronse les tresmisiones d'un serviciu internacional de radio y en 1956 creóse una segunda emisora dedicada a la música.
El 30 d'abril de 1957 empezaron les emisiones regulares de la televisión lituana. En xunu del mesmu añu, la república socialista integró los servicios públicos de radio y televisión nuna única empresa nomada 'Comité de Radio y Televisión' y tuvo controlada peles autoridaes. En 1958 punxéronse en marcha los servicios informativos televisaos y la canal consolidóse gracies a la producción propia. A partir de 1975 emitióse programación en color.
Cola independencia de Lituania de la Xunión Soviética, la empresa de radiodifusión pública camudó'l so nome pol de Radio y Televisión Lituana (LRT). El 13 de xineru de 1991, efeutivos del exércitu soviéticu ocuparon la sede de LRT y la torre de televisión de la capital, Vilnius, nuna aición que remató cola muerte de trece persones. Les instalaciones permanecieron baxo'l control del exércitu rusu mientres 222 díes, hasta que Lituania foi reconocida internacionalmente como estáu soberanu. El 1 de xineru de 1993, LRT foi almitida na Xunión Europea de Radiodifusión.
El grupu punxo en marcha un sitiu web nel añu 2000, y en 2003 creó una segunda canal de televisión d'ámbitu cultural que se llamó LRT2 (anguaño LRT Kultūra). En 2007 punxo en marcha la tercera emisora de radio y una canal internacional de televisión, LTV World (anguaño LRT Lituanica), disponible n'Europa y América al traviés del satélite. En xunetu de 2012 la empresa camudó'l so nome pol de Radio y Televisión Nacional de Lituania y unificó toles sos marques so les sigles LRT.
Zeta Phoenicis
Zeta Phoenicis (ζ Phe / HD 6882 / HR 338) ye una estrella variable na constelación de Fénix de magnitú aparente media +3,97. Alcuéntrase a 280 años lluz del Sistema Solar.
Zeta Phoenicis ye un sistema estelar triple formáu por una binaria cercana y una tercer estrella alloñada del par interior. La binaria ye una binaria eclipsante de tipu Algol (β Persei); cada 1,6697 díes el rellumu de la estrella mengua casi en media magnitú cuando tien llugar l'eclís principal, observable a simple vista, ente que tamién hai un eclís secundariu que provoca un descensu de rellumu de 0,18 magnitúes.
La tercer estrella que completa'l sistema ye una nana de tipu F7V y magnitú 7 —asemeyada a ι Piscium, por casu— distante siquier 600 UA del par interior. Emplega más de 5000 años en completar una órbita alredor d'elles.
Eugenia pungens
Eugenia pungens (guabiyú, guaviyú, en guaraní: ivá viyú, ibá porei) ye un árbol pequeñu neotropical de la familia de les mirtacees, orixinariu de Brasil, Arxentina, Paraguái y Uruguái, de forma montesa; y en delles rexones tropicales d'Asia como cultivu, aprovechándose'l so fruta. thumb|Xamasca
Descripción
Ye un árbol de medianu porte, hasta 10 m d'altor, con una copa non bien compacta, con muncho ramasca pediceláu y pubescente. Les fueyes son alternes, peciolaes, enterriaes, oval oblongues, obtuses y acuminaes, de 4-7 cm, con color verde fuerte per fora y más claru nel viesu. Tien el tueru semiliso y la corteza aspra de color pardu claru con abondoses escames desprendibles de la corteza. Internamente la corteza tien color ablancazáu, y al cortase emite un nidiu arume. Les sos flores son diminutes, ablancazaes, abondoses y arumoses.
Zeta Scorpii
Zeta Scorpii (ζ Sco) ye una denominación de Bayer compartida por dos estrelles distintes na constelación de Scorpius, l'escorpión:
Eugenia pungens
Descripción
Presenta frutos pequeños, globosos, de 1 cm de diámetru, de color moráu escuru cuando algamen el maduror, con magaya duce y comestible y una grana grande. Floria de setiembre a ochobre y fructifica de payares a xineru. Alcuéntrase nos departamentos paraguayos de Guaira y Caaguazú y nel de Cordal.
thumb|Frutos con y ensin piel, mediaos de xineru 2014, Pcia de Buenos Aires, Arxentina.
Importancia económica
Cultivar como planta ornamental en parques y xardinos, podándose como arbustu pa cercos vistosos. Les fueyes pueden usase espardíes nel suelu de zones onde abonden les mosques, yá que al machucase lliberen una resina que les estorna.
Coles fueyes puede preparar una fervinchu de propiedaes diurétiques, dixestives y antidiarreicas; el decocto de la corteza en gárgares emplegar pa les anxines y otres afecciones del gargüelu.
Taxonomía
Eugenia pungens describióse por O.Berg y espublizóse en Flora Brasiliensis 14(1): 224. 1857. Eugenia: nome xenéricu dau n'honor del Príncipe Eugenio de Saboya.
pungens: epítetu llatín que significa "con escayos''.
Charles S. Dutton
Charles Stanley Dutton ye un actor y direutor de cine, televisión y teatru d'Estaos Xuníos. Ganador de trés Premios Emmy nes categoría de meyor actor convidáu nuna serie dramática y meyor direutor miniserie o telefilme; candidatu a los Globos d'Oru y los Premios del Sindicatu d'Actores. Conocíu poles sos intervenciones en películes como Alien 3 (1992), A Time to Kill (1997), Random Hearts (1999), Gothika (2004), Secret Window (2004) y Legion (2010).
Islla Taggart
La islla Taggart ta asitiada nel océanu Pacíficu na rexón austral de Chile, al sur del golfu de Penas. Forma parte del archipiélagu North. Alministrativamente pertenez a la provincia Última Esperanza de la XII Rexón de Magallanes y l'Antártica Chilena.
Dende hai aproximao 6.000 años les sos mariñes fueron habitaes pol pueblu kawésqar. A empiezos del sieglu XXI esti pueblu fuera práuticamente escastáu pola aición del home.
Allugamientu
Ye la islla más grande del archipiélagu, con 6,5 milles na so exa más llarga NO-SE. Llinda al norte l'enrío ensin nome que lu dixebra de la islla Kalau, al este la canal Picton, al sur cola canal Miramar que la dixebra de la gran islla Mornington y al oeste l'océanu Pacíficu.
Xeoloxía y orografía
Son una socesión de tierres altes y barrancosas con numberosos cumes y puexos bien paecíos ente sigo. Los sos cabos y puntes terminen en forma abrupta.
Les mariñes son acantiladas y les sos canales, polo xeneral son llimpies y abiertes, onde hai estorbises estos tán invariablemente marcaos por sargazos.
Esisten altores bastante notables que sirven pa reconocer la entrada a los distintos senos, canales o badees. Estes tán claramente indicaes nes respeutives cartes y carreros de la rexón. Na so parte norte atopa'l cuetu Taggart y nel estremu sur el monte Mac Donald de 160 metros d'altu.
Tol archipiélagu patagónico data de la dómina terciaria; ye productu de la mesma causa xeolóxica que fizo apaecer primero'l cordal de la Mariña y depués la de los Andes. Na edá glacial, tomó'l so aspeutu actual siendo la continuación escontra'l sur de la cordal de la Mariña.
Ye d'orixe ígneu pola clase de roca que la constitúi y pol so relieve aspru ya irregular, característicu de les cadenes d'erupción.
Climatoloxía
La rexón ye afeutada de cutio por vientos del oeste y pol pasu frecuente de sistemes fronteros. Estos sistemes fronteros xenerar na llatitú 60° S, zona na que conflúin mases d'aire subtropical y mases d'aire polar creando una petrina de baxes presiones que forma los sistemes fronteros.
Esta área tien un clima que se conoz como “templáu fríu lluviosu” que s'estiende dende partir sur de la X Rexón de Los Lagos hasta'l estrechu de Magallanes. Equí rexístrense les máximes cantidaes de precipitaciones, en islla Guarello algamáronse hasta 9.000 mm añales.
La nubosidad atmosférica ye alta, los díes estenos son escasos. L'amplitú térmica ye amenorgada, la oscilación añal ye d'aproximao 4° C con una temperatura medio de 9°C. Bastia mientres tol añu siendo más lluviosu escontra la seronda.
Noveles de Sadam Husein
Noveles
Los cuatro noveles que s'abarrunten fueron escrites por Sadan son:
Islla Taggart
Historia
A cuntar de 1520, col descubrimientu del estrechu de Magallanes, poques rexones fueron tan esploraes como la de les canales de la Patagonia. Nes cartes antigües la rexón de la Patagonia, ente los paralelos 48° y 50° Sur, apaecía ocupada casi puramente por una gran islla denominada “Campana” separada del continente pela canal de la nación Calén”, nación que se supunxo esistió hasta'l sieglu XVIII ente los paralelos 48° y 49° de latitud sur.
Noveles de Sadam Husein
Zabiba y el rei
Zabiba y el rei (n'árabe: زبيبة والملك Zabībah wal-Malik), escrita en 2000, ye una novela que la CIA cree que foi escrita por Sadam Husein, probablemente cola ayuda de dalgunos escritores pantasmes. La trama ye una hestoria d'amor alrodiu de un poderosu gobernante de la era medieval d'Iraq y una bella y popular muyer llamada Zabiba. El maríu de Zabiba ye un home cruel y ensin amor que lo viola. El llibru ta ambientáu nel sieglu VII o VIII en Tikrit, la ciudá natal de Husein.
Islla Taggart
Historia
Dende mediaos del sieglu XX eses canales son percorríos con seguridá por grandes naves de toles naciones, gracies a les numberoses reconocencies y trabayos hidrográficos efectuaos neses peligroses mariñes.
Por más de 6.000 años estes canales y les sos mariñes fueron percorríes polos kawésqar, indíxenes, nómades canoeros. Hai dos hipótesis sobre la so llegada a los llugares de poblamientu. Una, que procedíen del norte siguiendo la ruta de les canales chilotes y que travesaron escontra'l sur cruciando l'ismu d'Ofqui. La otra ye que procedíen dende'l sur y qu'al traviés d'un procesu de colonización y tresformamientu de poblaciones cazadores terrestres, procedentes de la Patagonia Oriental, poblaron les islles del estrechu de Magallanes y xubieron poles canales de la Patagonia hasta'l golfu de Penas. A empiezos del sieglu XXI esti pueblu fuera práuticamente aniquiláu pola aición del home blancu.
Noveles de Sadam Husein
Fortaleza cercada
Fortaleza cercada (n'árabe: القلعة الحصينة al-Qala'ah al-Haiṣīnah) ye una novela de 713 páxines publicada en 2001. Ye otru trabayu alegóricu. Trátase de la boda tardida d'un héroe iraquín, que lluchó na guerra contra Irán, con una neña curda.
Hai tres personaje: los dos hermanos Sabah y Mahmud, d'una zona rural en orellar oeste del ríu Tigris que provienen d'una familia de llabradores, y una muyer nueva, Shatrin, de Solimania. Toos van a la mesma universidá en Bagdag.
Sabah ye un héroe de guerra de los díes de la Batalla de Nueva Qadisiyya (guerra Irán-Iraq), mientres el cual foi mancáu na pierna y fechu prisioneru de guerra n'Irán, d'onde finalmente llogró escapar con unos pocos amigos.
El poder de la "Fortaleza cercada" (una referencia a Iraq) anicia na so unidá; a pesar de les propuestes pa estremar la propiedá, la madre del héroe negar a faelo. Tamién afirma que nun se puede mercar con dineru: "Namái quien-y dan el so sangre y deféndenlo son los sos lexítimos dueños".
Homes y la ciudá
Homes y la ciudá (n'árabe: رجال والمدينة Rijāl wal-Madīnah) referir al surdimientu del Partíu Baaz en Tikrit.
¡Fora d'equí, malditu!
¡Fora d'equí, malditu! (n'árabe: اخرج منها يا ملعون Oḵruj Minhā yā Mal'ūn) ye la cuarta y última novela de Sadam Husein, supuestamente terminada'l día anterior a la invasión de les fuercies estauxunidenses. La novela describe, al traviés de la metáfora bíblica, una combalechadura sionista-cristiana contra árabes y musulmanes. Un exércitu árabe finalmente ataya la combalechadura invadiendo la tierra del so enemigu y destruyendo dos torres masives, como una referencia a los Ataques del 11 de setiembre. Los personaxes inclúin al narrador, Abraham, llamáu asina pol patriarca nes tradiciones xudía, cristiana y musulmana, y los sos nietos, trés primos llamaos Ezekiel, Youssef y Mahmoud, que representen a xudíos, cristianos y musulmanes, respeutivamente.
Estilu
L'autora Jo Tatchell, escribiendo pal diariu The Guardian realizó un analís lliterariu del cuerpu de trabayu de Sadam. Nun primer llugar unviando fragmentos de les noveles a persones qu'ella xulgó como espertos na materia ensin identificar al autor. D'ente ellos Jojo Moyes, ganadora del premiu a la novela del añu de l'Asociación de Novelistes Románticos dixo que l'autor claramente nun taba interesáu nos sos llectores dempués de cuntar trelce preguntes retóriques nel fragmentu analizáu; dixo amás que "tenía mieu de que fora por Osama bin Laden o Alastair Campbell (...) Una vegada que supi quién yera, tou tenía sentíu. La so escritura yera l'equivalente lliterariu d'esos espeluznantes murales de fantasía que pintara en tolos sos palacios".
L'académica Tina Phillips, dempués de revisar los mesmos fragmentos quedó sosprendida que Sadam dedicar a escribir non yá lliteratura sinón específicamente noveles, yá que na cultura islámica la poesía ye'l xéneru por excelencia. Y en Iraq, el dictador casi prohibió toles formes de lliteratura de ficción.
Tatchell concluyó nel so analís que "tamos mirando a un autor que ye inseguru, ensin talentu y delirante".
Saint-Polycarpe (Aude)
Saint-Polycarpe ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Acanthops erosa
Acanthops erosa ye una especie de mantis del xéneru Acanthops, perteneciente a la familia d'inseutu Acanthopidae. La so principal carauterística ye la so similitú con una fueya muerta.
Constanza Varela
Constanza Varela de la Barra (Temuco, 15 d'abril de 1991), más conocida como Tanza Varela, ye una actriz chilena que se dio a conocer na telenovela Corazón Rebalbu de Canal 13.
En 2013 decidió alloñar de la television y en 2014 emigró a Méxicu. Súpose qu'estudia nel prestixosu Centru d'Educación Artística de Televisa.
Biografía
Estudió nel Colexu San Francisco del Alba de Los Condes.
A los 14 años d'edá foi portada de la revista xuvenil Tu y a los 17 llogró'l so primer papel nuna ficción. Foi na adautación de la teleserie arxentina Rebelde Way, realizada por Canal 13 col títulu Corazón Rebalbu y empobinada por Herval Abreu. El so papel yera'l de Victoria López.
Magar nun ser parte del grupu musical que tenía la teleserie, CRZ (integráu por Denise Rosenthal, Augusto Schuster, Luciana Echeverría, Ignacio Garmendia y Madalena Muller), al igual qu'ellos Constanza foi convidada frecuentemente al programa Alfombra colorada, que nesi entós yera un magacín conducíu por Diana Bolocco y Eduardo Fuentes. Rápido convirtióse nun personaxe televisivu y adquirió el llamatu de Tanza.
Mientres 2010, mientres terminaba los sos estudios secundarios, siguió actuando en delles series anque cada vez yera más riquida por programes de TV. Finalmente, en 2011 Canal 13 llamar nuevamente agora como participante del reality show Añu 0. Ésa foi la so entrada definitiva a la farándula nacional.
Magar tuvo a cargu del backstage del programa de Martín Cárcamo, Quiero la mio Fiesta y foi panelista d'un late show d'Iván Guerrero en UCV TV, cada vez la so vida privada yera fonte de comentariu nos programes de farándula. En 2012 foi panelista de Intrusos de La Rede conducíu nesi entós por Julia Vial. Tamién tuvo en Yingo pero arrenunció a los pocos díes.
Finalmente, Varela aseguró tar cansada de la televisión y decidió abandonar Chile en 2014.
Más tarde súpose que nel país azteca llogró un cupu nel prestixosu Centru d'Educación Artística de Televisa.
Sho Inagaki
Sho Inagaki (稲垣 祥, ) ye un futbolista xaponés.
Cristot
Cristot ye una comuña francesa del departamentu de Calvados, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Alfred Russel Wallace
Alfred Russel Wallace, OM, FRS (Llanbadoc, Usk, Gales, 8 de xineru de 1823-Broadstone, Inglaterra, 7 de payares de 1913), foi un naturalista, esplorador, xeógrafu, antropólogu y biólogu británicu, conocíu por haber propuestu una teoría d'evolución al traviés de la seleición natural independiente de la de Charles Darwin que motivó a este a publicar la so propia teoría.
Wallace realizó un ampliu trabayu de campu antes de publicar la so teoría, primero na cuenca del ríu Amazones y darréu nel archipiélagu malayu, onde identificó una llinia qu'estremaba a Indonesia en dos zones; una onde los animales rellacionaos colos d'Australia yeren comunes y otra na que les especies yeren en gran parte d'orixe asiáticu. Dicha llinia denominar anguaño llinia de Wallace. Foi tamién unu de los espertos más reconocíos del sieglu XIX sobre la distribución xeográfica de les especies animales y ye consideráu como'l "padre de la bioxeografía". Coles mesmes, Wallace tamién foi unu de los pensadores evolucionistes más destacaos de la so dómina y realizó dellos apurras al desarrollu de la teoría de la evolución amás d'haber codesarrollado el conceutu de seleición natural. Ente les sos contribuciones a la ciencia atópense'l conceutu d'aposematismu y el denomináu efeutu Wallace, una hipótesis avera de la manera en que la seleición natural puede contribuyir al aislamientu reproductivu d'especies incipientes al traviés de la seleición de mecanismos d'aislamientu reproductivu o barreres a la hibridación.
A pesar de les sos grandes contribuciones científiques, Wallace sentía una gran atraición poles idees pocu convencionales. El so interés pol espiritualismu, según la so creencia nel orixe inmaterial de les facultaes mentales creó discutiniu ente los científicos, especialmente con otru pensadores evolucionistes. Amás del so trabayu científicu, Wallace foi un activista social y criticó el sistema socioeconómico del Reinu Xuníu mientres el sieglu XIX. El so interés pola bioxeografía llevar a convertise n'unu de los primeros científicos en plantegar el problema del impautu ambiental de les actividaes humanes. Coles mesmes, foi un prolíficu escritor, publicando obres sobre temes científiques y sociales. Les sos esperiencies n'Indonesia y Malasia fueron narraes en The Malay Archipelago, unu de los diarios d'esploración más populares ya influyentes que se publicaron nel sieglu XIX.
Primeros años
thumb|left|200px|Fotografía del edificiu del Institutu de Mecánica de [[Neath, diseñáu por Wallace y el so hermanu John.]]
Telesforo Cuevas
Telesforo Fernández Cuevas y García de la Mata foi un pintor asturianu.
Alfred Russel Wallace
Primeros años
Wallace nació na villa galesa de Llanbadoc, cerca de Usk (Monmouthshire). Foi l'octavu de los nueve fíos de Thomas Vere Wallace y Mary Anne Greenell. La so madre pertenecía a una familia de clase media inglesa proveniente de Hertford, ente que'l so padre yera d'ascendencia escocesa. La so familia, al igual que munchos Wallace escoceses, afirmaba tar rellacionada con William Wallace, el líder escocés mientres les Guerres d'independencia d'Escocia nel sieglu XIII. Thomas Wallace había estudiáu derechu, pero nunca prauticó l'abogacía, yá que recibiera delles propiedaes como heriedu. Sicasí, les males inversiones y los negocios fallíos deterioraron la posición financiera de la so familia.
Telesforo Cuevas
Biografía
Pintor desigual, al que la bohemia y la miseria llevaron a la realización de munchos cuadros mal trabayaos y muncho peor remuneraos, pero al llau de los que dexó otros impecables, nos que'l paisaxe asturianu, xeneralmente de los alredores d'Uviéu y del Nalón, retrátase con xusteza de dibuxu, de lluz y de color.