cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elementos del bloque p
Los elementos d'esti bloque tienden tanto a perder dalgún electrón pa vaciar l'orbital, como a ganalu pa enllenalu y algamar la configuración electrónica de gas noble. Como nel orbital p cueyen seis electrones, cuando ta medio enllenu con tres electrones tamién consigue cierta estabilidá, fayendo que los elementos d'esti bloque tiendan tamién a perder o ganar electrones pa dexar medio enllenu l'orbital.
.
Lactarius sanguifluus
El ye una especie de fungu de la familia Russulaceae que produz cogordes comestibles. Ta estendíu per Asia y Europa. Cuando se ruempe o ye cortada la cogorda, esprende un látex de color sanguinolentu que pasa a color verdosu cola so esposición al aire. El sombreru de la cogorda ye de color anaranxáu o marrón acoloratao con zones concéntriques de color más escuru, y va adquiriendo forma d'embudu según va maureciendo. Les cogordes pueden atopase aisllaes o en grupu principalmente nes proximidaes de coníferes, especialmente del abetu de Douglas.
Taxonomía
El robeyón foi científicamente descritu per primer vegada por Jean-Jacques Paulet como Hypophyllum sanguifluum en 1811, y adquirió el so nome actual en 1838 por Elias Magnus Fries. Ta clasificáu na seición Dapetes del xéneru Lactarius, xunto con otres populares especies comestibles como'l ñícaruNmic (Lactarius deliciosus) y Lactarius deterrimus.
Hábitat y distribución
El robeyón n'Europa suel apaecer en pinares sobremanera de la rexón próxima al Mediterraneu, (Baleares, Catalunya y comunidá valenciana ) ente que'l ñícaru (L. deliciosus) dase per toa Europa. Suel dase en zones templaes y soleyeres y terrenes a non demasiada altitú. El robeyón va faciéndose más raru a midida que aumenta l'altitú. La dependencia que los pinos tienen de la micorriza que forma con esti fungu ye total una y bones esta déxa-y esplorar más terrenu col so sistema radicular.
Esti fungu ta tamién llargamente estendíu na rexón de Himachal Pradesh n'India, onde se-y reparó crecer en montes mistos de coníferes, de cutiu sol felechu Onychium contiguum. N'Holanda, alcontróse en dunes caliares, en clima templáu, asoleyáu nos cantos de montes apoderaos por pinos. Tamién se-y cita en Bélxica, y China.
Comestibilidá
Les cogordes de Lactarius sanguifluus son comestibles. N'India exemplares mozos de robeyón consúmense xunto colos de ñícaru (L. deliciosus).
Les sos cogordes, al igual que les d'otres especies, pueden bioacumular metales pesaos tóxicos de suelos contaminaos. Por ello, nun ye recomendable consumir cogordes recoyíes en suelos potencialmente contaminaos como pueden ser los industriales o próximos a carreteres con muncho tráficu. Nun estudiu fechu en Turquía sobre delles especies comestibles de fungos, comprobóse que les cogordes de robeyón conteníen altos niveles de cinc, manganesu, níquel, cobaltu, cadmiu, y plomu.
Especies asemeyaes
Lactarius vinosus foi de cutiu consideráu una variedá de L. sanguifluus, pero la so morfoloxía especialmente calteres macroscópicos como la ornamentación de les sos espores y calteres moleculares confirmaron que son especies distintes.
Puede confundise col ñícaru (L. deliciosus) magar qu'el látex d'esti ye más anaranxáu en cuenta de color acoloratáu vinosu como ye'l de L. sanguifluus.
Compuestos bioactivos
Lactarius sanguifluus contién un amiestu d'esteroles. L'esterol predominante ye ergosterol (un 56.6% del total de esteroles), con menor proporción d'otros derivaos del ergosterol.
El látex contién pigmentos a base de sesquiterpenos con una cadarma de guanines, qu'inclúin los compuestos a los que vulgarmente se-yos denoma lactaroviolina y sangol. Dalgunos d'estos productos créese que se producen por aición enzimática cuando la cogorda se ruempe o manca.
Walt Gorney
Walt Gorney foi un actor d'Estaos Xuníos.
Foi conocíu pol so papel como'l "llocu" Ralph, el vieyu borrachu quien alvierte "Ustedes tán toos condergaos!!!" na película de horror ésitu de 1980 Friday the 13th. Retomó'l so papel na secuela en Friday the 13th Part 2 de 1981 esta vegada como una víctima más de Jason Voorhees. Tamién tuvo un papel como'l narrador del prólogu de Friday the 13th Part VII: The New Blood, faciendo qu'él sía'l primer actor na hestoria de "Friday the 13th" en tener dos roles distintos na franquicia.
El 5 de marzu de 2004, Gorney morrió de causes naturales na ciudá de Nueva York, a la edá de 91 años.
Elementos del bloque d
Los elementos del bloque d (d vien del términu inglés diffuse) son los allugaos nos grupos 3 a 12, amestando'l luteciu y el laurenciu como pertenecientes al grupu 3. El nivel enerxéticu más esternu correspuende a orbitales d (ver configuración electrónica).
Nesti bloque d hai 40 elementos, dixebraos en 10 grupos de cuatro elementos (columnes), con un elementu cabecera de grupu que ye l'allugáu na primer ringlera. Tamién puen dixebrase en 4 periodos de 10 elementos (ringleres), que reciben el nome de series de transición (ver metal de transición).
.
Entrepeñes
Entrepeñes ye una casería de la parroquia de Veguín nel conceyu d'Uviéu.
Situación
Allúgase a 8 km d'Uviéu y a un altor de 225 m.
Población
Tien una población de.
La Pandiella (Veguín)
La Pandiella ye una casería de la parroquia de Veguín nel conceyu d'Uviéu.
Situación
Allúgase a 8 km d'Uviéu y a un altor de 240 m.
Población
Tien una población de.
Xornada de trabayu
La xornada de trabayu o xornada llaboral ta formada pol númberu d'hores que'l trabayador ta obligáu a trabayar efeutivamente. Tien d'estremase del conceutu de "horariu de trabayu", la xornada representa'l "númberu d'hores que'l trabayador tien d'emprestar el so serviciu", ente que el "horariu" afita la hora d'entrada y la salida. Ente horariu y xornada prevalez la xornada, yá que el salariu qu'afita'l contratu vien determináu pol númberu d'hores que se trabaya.
Si l'horariu establecíu torgara que pudiera realizase la xornada completa, l'empresariu va poder imponer el cumplimientu íntegru de la xornada.
En términos xenerales, les hores de trabayu habituales de los países de tol mundu tán en redol a 40 a 48 hores per selmana, sicasí, esta situación nun se da perdayuri habiendo notables disparidades al respeutu: dende les 35 hores per selmana en Francia, hasta les 112 hores per selmana nos campos de trabayos forzaos de Corea del Norte.
Regulación internacional
Los miembros de la Organización internacional del Trabayu axuntar en Washington n'ochobre de 1919. Nesta Conferencia estableció'l conveniu pol que se llinden les hores de trabayu nes industries a ocho hores diaries o cuarenta y ocho hores selmanales cuestión que constituyó'l primer puntu del orde del día de la xunta, y que dempués d'habese decidíu que diches proposiciones revistieren la forma d'un conveniu internacional, alcordóse la constitución del alcuerdu como conveniu, que va poder ser citáu como'l "Conveniu sobre les hores de trabajo —industria— de 1919", y que foi sometíu a la ratificación de los Miembros de la Organización Internacional del Trabayu acordies coles disposiciones de la Constitución de la OIT.
Unión Europea
La directiva europea de 2003 de organización del tiempu de trabayu indica que los trabayadores de la Xunión Europea nun pueden ser obligaos a trabayar mientres más de 48 hores per selmana teniendo de tener siquier 11 hores de descansu consecutivu cada 24 hores, si l'horariu de trabayu supera los seis hores el trabayador va tener derechu a un descansu que les sos duración y carauterístiques van determinar los alcuerdos y Convenios Coleutivos, o la llexislación nacional. Selmanalmente va tener siquier 24 hores (un día) de descansu ininterrumpíu. Van Tener un descansu añal de cuatro selmanes. La xornada diaria de trabayu nun va entepasar los ocho hores, incluyíes les hores estraordinaries. Asina lo indica la Directiva de Tiempu de Trabayu.
Nel añu 2005 la selmana llaboral media n'Europa de los trabayadores a tiempu completu yera de 40 hores (8 hores de llunes a vienres), percima de 40 hores tán Letonia (qu'encabeza la llista con 42,6 hores), Estonia, República Checa, España (41 hores), Alemaña y Austria. Francia apaez na posición inferior n'hores trabayaes selmanales con 37,6 hores selmanales, según Eurostat. thumb|right|Ilustración de la revista [[Rumanía|rumana Lumea Noua onde apaez, ente otros mensaxes, la reclamación de les 8 hores de trabayu al día, 1895.]]
Xornaes de 14 hores 7 díes a la selmana
La cantidá d'hores de trabayu tien de contabilizase tantu na xornada diaria como la selmanal y añal. Asina, la selmana de llabor tradicional y anterior a la revolución industrial yera básicamente de 6 díes, con 1 de descansu (vienres, sábadu o domingu dependiendo de les distintes cultures y relixones). Mientres la revolución industrial en Gran Bretaña y otros países la selmana llaboral algamó los 7 díes ensin fuelgu dalgunu con xornaes de 14 hores. Asina asocede inda en numberosos llugares del mundu onde'l trabayu a estaya y la falta de derechos fai que nun esista posa diaria de trabayu. El primer pasu pal amenorgamientu de la selmana de 6 díes foi, nos países occidentales, la implantación de la fin de selmana inglesa que xunía la tarde del sábadu al domingu (1 día y mediu de descansu). La espresión sábadu inglés deriva d'esta situación.
Les 8 hores diaries y les 40 hores selmanales
La reivindicación tradicional d'ocho hores de trabayu, ocho hores d'ociu y ocho hores de suañu algamar en numberosos países na década de 1970 a 1980. Pasar de selmanes llaborales de más de 60 hores selmanales a selmanes de 48 hores selmanales (seis díes con xornada d'ocho hores) y a 40 hores selmanales (5 díes con xornaes de 8 hores). Dende la década de 1980, a pesar del aumentu de la productividá y la medría del desemplegu la xornada llaboral caltúvose o creció si considérense les unidaes familiares onde se pasó d'un trabayador a dos trabayadores (davezu los dos miembros de la pareya o matrimoniu).
Les propuestes pendientes: 30 hores y les 35 hores selmanales
Los intentos fracasaos d'implantación, na década de 1970, de la selmanal llaboral de 30 hores poles feministes sueques y, nes décades de 1980 y 1990, de la selmana llaboral de 35 hores en Francia reflexen l'estancamientu del amenorgamientu del tiempu de trabayu ya inclusive, na primer década del sieglu XXI, la medría del tiempu de trabayu. Dende posiciones neolliberales demándase l'aumentu del tiempu de trabayu como condición pa la prosperidá -inclusive cuando nun resuelva'l problema del desemplegu-; dende posiciones sindicales demándase una amenorgamientu de la xornada de trabayu, la repartida del mesmu y la considerancia del tiempu trabayáu total pol conxuntu de la sociedá o comunidá.
Regulación de la xornada de trabayu n'España
Tocantes a la regulación de la xornada llaboral n'España hai tres elementos a destacar:
Na llexislación establecen la xornada máxima llegal y la so distribución, el trabayu efeutivu, los descansos, el trabayu nocherniegu según la especificidá del trabayador nocherniegu, el trabayu a veces, según la xornada partida y la xornada siguida.
Enllaces esternos
[http://noticias.juridicas.com/base_datos/Llaboral/rdleg1-1995.t1.html#a34 Llei del Estatutu de los Trabayadores. Artículu 34] [http://noticias.juridicas.com/base_datos/Llaboral/rdleg1-1995.t1.html#a34 Llei del Estatutu de los Trabayadores. Artículu 34]
Nina Statkevich
thumb|370x370px|Statkevich nos campeonatos europeos de 1970 Nina Andreyevna Statkevich (Нина Андреевна Статкевич; ) ye una antigua patinadora de velocidá sobre xelu que compitió pa la Xunión Soviética.
Nina Statkevich entrenó nes Sociedaes deportives voluntaries de la Xunión Soviética en Leningráu. Ganó munchos títulos - foi campeona mundial de patinaxe de velocidá sobre xelu y campeona europea de patinaxe de velocidá sobre xelu dos veces. Tamién compitió nos Xuegos olímpicos d'iviernu, pero nunca consiguió ganar una medaya olímpica. El quintu llugar nes Olimpiaes de 1972 foi'l so meyor resultáu (dambos en 1000 m y 3000 m).
Medayes
Una visión xeneral de les medayes ganaes por Statkevich mientres campeonatos importantes nos qu'ella participó, listando los años en qué gane caúna:
Récores mundiales
Mientres l'intre de la so carrera, Statkevich rexistró 2 récores mundiales nel entós inda xelu natural de Medeo: Meyores personales:
NGC 3087
NGC 3087 ye una galaxa elíptica (Y) alcontrada na direición de la constelación d'Antlia. Tien una declinación de -34° 13' 32" y una ascensión recta de 9 hores, 59 minutos y 08,6 segundos.
La galaxa NGC 3087 afayóse en 2 de febreru de 1835 por John Herschel.
Grace Oladunni Taylor
Grace Oladunni Taylor (tamién conocida como Grace Oladunni Lucia Olaniyan-Taylor) ye una bioquímica nixeriana, enantes na Universidá de Ibadan, Nixeria. Ella foi la segunda muyer en ser incluyida na Academia de Ciencies de Nixeria y la primer africana receptora de los Premios L'Oréal-UNESCO a Muyeres en Ciencia.
Biografía
Grace Oladunni Lucia Olaniyan ye orixinaria d'Efon-Alaiye, Estáu de Ekiti, Nixeria, de Elizabeth Olatoun, y de R. A. W. Olaniyan.
Ente 1952 a 1956, foi estudiante de la Queen's School n'Ede nel Estáu d'Osun. En 1957, matricular pa los sos estudios terciarios, nel Colexu Nixerianu d'Artes y Ciencies en Enugu; y, en 1959 treslladar al Colexu Universitariu d'Ibadán (güei Universidá d'Ibadán). Asina, Olaniyan graduar con honores, en 1962, con un títulu en química y darréu foise a trabayar a la "Estación Rexonal d'Investigación Agrícola". (güei el National Root Crops Research Institute (Institutu Nacional d'Investigación de Cultivos de Raigañu) en "Moor Plantation" en Ibadan.
En 1963, foi contratada como asistente d'investigación, nel Departamentu de Patoloxía Química, de la Universidá de Ibadan; y, ellí, en 1969, llogró'l so doctoráu en Patoloxía Química. En 1970, coles mesmes, ye contratada pola Universidá como profesora y depués en 1975, desempeñóse como una investigadora visitante nel Llaboratoriu d'Investigación de Lípidos del Noroeste en Seattle (Washington). en 1975, Tornó a la Universidá de Ibadan y foi xubida a Profesora Principal; y, en 1979, xubió a Profesora Reader.
En 1979, cuando empezó a publicar, casóse col profesor Ajibola Taylor. En 1980, desempeñóse como científica visitante na Unidá d'Investigación Metabólica de la Universidá de les Indies Occidentales in Kingston, Xamaica; y, depués en 1984, Taylor foi promovida a profesora titular de Patoloxía Química na Universidá de Ibadan. Esi mesmu añu, tornó pa una segunda beca d'investigación al Llaboratoriu d'Investigación de Lípidos del Noroeste en Seattle y tamién completó una publicación como científica visitante en Puertu España, Trinidá y Tobagu, nel Departamentu de Patoloxía Química. En 1990, foi contratada como Profesora Acomuñada na Escuela de Medicina, de la Universidá de Zimbabue, en Ḥarare, enseñando nel Departamentu de Patoloxía. En 1991, she returned to Ibadan University where from 1991 to 1994 she was Head of Department of Chemical Pathology and served as an honorary Consultant at the University College Hospital, Ibadan. She retired in 2004 but continued to lecture at Ibadan in the Department of Chemical Pathology.
Cartavio (parroquia)
Cartavio ye una parroquia del conceyu asturianu de Cuaña. Ocupa, colos sos 9,7 km² d'estensión, l'estremu noroccidental del mesmu, y tien una población de 589 habitantes (INE, 2009). Comprende los nucleos de población que vienen darréu: Cartavio, El Esteler, Lloza, Llugarnovo, San Cristóbal, Silvarronda, Villallocái y Xonte.
Pyrus
thumb|Pyrus
Los perales (Pyrus) son un xéneru d'árboles frutales perteneciente a la familia de les arrosaes, la mesma que'l pumar. El xéneru tien alredor de 30 especies con frutos carnosos. El so cultivu ta bien estendíu, principalmente pal llogru del frutu, llamáu pera. Ye orixinariu de la zona templada d'Europa y Asia. A lo llargo de los sieglos fuéronse escoyendo variedaes a partir de les perales monteses y les especies de perales asiáticos.
Descripción
thumb|Corteza de la peral montesa (P. pyraster). thumb|right|Flores de peral
Les perales suelen adoptar forma arbórea. Son árboles de tamañu medianu, qu'algamen de media 10–17 m d'altu, de cutiu con una coronación alto y estrecho; unes poques especies son arbustivas. La peral montesa algama unos 20 metros d'altu, que ye lo que pueden algamar tamién delles variedaes cultivaes. Les especies más baxes tienen la so llende nos 12 metros, como asocede col peral de fueyes de almendro y la peral de les nieves. La corteza de les perales ye pardu corita, con plaques nudoses y oblongas nel peral común y con resquiebros tresversales y llonxitudinales na peral montesa. Dientro d'esti tonu, hai especies cola corteza pardu abuxada más clara (como'l peral de Callery) y otres que lo tienen más escuru, como la peral de fueyes de almendro o'l de les nieves. Apuerta a de color negru na peral de fueyes de sauce.
Una carauterística de les cañes o biltos de les perales monteses ye que son espinoses, anque esto nun suel asoceder nes perales cultivaes. Tocantes a les fueyes, son alternes y de formes variaes, pero en términos xenerales puede dicise que son ovalaes, peciolaes y agudes. El llargor de les fueyes, na peral común asitiar ente los 3 y los 8 centímetros. Les de la peral montesa suelen ser más pequeñes, 4 cm. Les más grandes son les de la peral Nashi que lleguen hasta los 10 centímetros. El cantu suel ser finamente serráu, pero dalguna especie escarez de tales dientes, como Pyrus salvifolia.
Les flores de les perales arrexuntar en corimbos. Son hermafrodites, pentámeras y de color blancu. Los estambres son purpúreos, lo qu'en munches especies dan un matiz rosado al aspeutu del árbol floriáu como na peral montesa atlántica y la peral del Himalaya. Los frutos son pomos de forma arrondada o piriforme, comestibles y son más grandes y carnosos nes variedaes cultivaes que nes monteses. Nestes postreres suelen tener unos 4 cm, asina asocede na peral montesa y nel de les nieves. Sicasí, n'otres son diminutos como banzones, de 2 cm, como asocede nos frutos de les perales monteses atlánticos, el del Himalaya y tamién el de la peral de Callery.
Distribución y hábitat
Por cuenta de el so cultivo pa la producción de peres, tratar d'unos árboles bien estendíos. Les perales son orixinarios de les rexones templaes y costeres del Vieyu Mundu, dend'Europa occidental y norte d'África escontra l'este pasando por toa Asia. La peral cultivada en güertos de frutales prefier zones de clima más bien frescu y húmedu, pero con branos templaos. Por que espollete'l so cultivu ye precisu que sía una zona abierta y bien drenada, esto ye, nun resulta un árbol apropiáu pa valles zarraos, avesíos, encharcados o neblinosos. La especie de peral preferida pa la producción de peres comestibles en China ye'l Nashi. La peral montesa prefier montes y matorral zones de mediu monte, xunto con carbayos y llameres. Puede atopáse-y dende la llanura hasta'l monte. Na zona alpina hai perales monteses hasta los 850 msnm.
N'España los plantíos de Pyrus communis nes sos variedaes culta (cultivada) atopar nes provincies de Lleida, Badayoz, Huesca, Valencia, Castellón y Zaragoza. La peral montesa vive en zones montuosas, acompañando a los montes d'haya y carbayu, y nun coincide col olivo. Hai una especie, la peral montesa atlántica, que se da en tola aguada atlántica de la Península Ibérica, amás del oeste de Francia.
Selección d'especies
El xéneru Pyrus tien unes 30 especies. De la peral común Pyrus communis proceden la mayor parte de les variedaes que se cultiven pa la producción de peres. Esta especie aniciar n'Europa del Este y vien de Pyrus nivalis y Pyrus caucasica. thumb|Peral de Callery (P. calleryana) con fueyes serondiegues. thumb|Corteza de nashi (P. pyrifolia var. culta). thumb|Flor y fueyes de peral de fueyes de sauce (P. salicifolia var. pendula).
Ente los híbridos más frecuentes cabo citar:
Smith Ballew
Smith Ballew foi un actor, cantante, direutor d'orquesta y, finalmente, una estrella del Western cantáu d'Estaos Xuníos.
Biografía
El so verdaderu nome yera Sykes Ballew, y nació en Palestine, Texas. Estudió na high school de Sherman, Texas, nel Austin College, y na Universidá de Texas n'Austin.
Empezó la so carrera como cantante na radio, y na década de 1930 convertir n'unu de los primeres cowboys cantantes de la pantalla cinematográfica. Asina, fixo una serie de westerns musicales para Paramount Pictures y unu para 20th Century Fox, trabayando darréu como actor de repartu hasta la década de 1950.
Pyrus
Usos
thumb|right|Frutu d'una peral europea 'Clapps Favorite'. Les perales cultívense, en cases sobremanera, pol so frutu carnosu y refrescante, bien para'l so consumu frescu, pa saber cómo procesalo como sidra de pera, llograda de la peral de les nieves o pa ellaborar conserves, compotes y mermelaes.
Tamién s'usa como ornamientu en parques y xardinos, sobremanera determinaes especies, como'l peral de fueyes de sauce, especialmente los exemplares pendilexos.
De la peral llógrase tamién madera pa la fabricación de preseos musicales por cuenta de la so durez, granu y pesu relativamente llixeru.
Smith Ballew
Biografía
Antes de la so actividá como cowboy cantante, y empezando a finales de la década de 1920, convertir n'unu de los cantantes más conocíos d'ente centenares de bandes de baille y de jazz. Nesa dómina Ballew, xunto a Scrappy Lambert, Dick Robertson y Chick Bullock, foi unu de los más prolíficos vocalistas d'estudiu, llegando en 1931 a entamar una orquesta propia, anque de curtia trayeutoria.
Ente 1929 y 1935 fixo numberoses grabaciones pa los sellos OKeh Records, Columbia Records, Crown Records, Banner Records, Domino Records, Jewel Records, Regal Records, Perfect Records, y Oriole Records (nesti postreru como Buddy Blue & His Texans o Jack Blue's Texans). Poques d'estes grabaciones daben pistes sobre'l so futuru estilu como cowboy cantante.
Smith Ballew finó en 1984 en Longview, Texas. Tenía 82 años d'edá. Foi soterráu nel Campusantu Lloréu Land Memorial Park de Fort Worth, Texas.
Motor de reaición
Un motor de reacción, reactor o jet (del inglés jet engine), ye un tipu de motor que descarga un remexu de fluyíu a gran velocidá pa xenerar un emburrie acordies coles lleis de Newton. Esta definición xeneralizada del motor de reacción inclúi turborreactores, turbofanes, motores cohete, estatorreactores y pulsorreactores, pero, nel so usu común, el términu refierse xeneralmente a una turbina de gas utilizada pa producir un remexu de gases pa propósitos de propulsión.
Historia
Los motores de reacción pueden ser dataos dende'l sieglu I d. C., cuando Herón d'Alexandría inventó la eolípila. Ésta utilizaba'l poder del vapor empobináu al traviés de dos salíes, que causaba qu'una esfera xirara rápido sobre la so exa dando asina un xiru raramente hexagonal. Sicasí, l'aparatu nunca foi utilizáu pa realizar trabayos mecánicos y les potenciales aplicaciones práutiques de la invención de Herón nun fueron reconocíes. Consideróse como un interés, yá que nun tenía usu dalgunu y nel so momentu nun tenía utilidá específica.
La propulsión a esquita empezó cola invención del cohete polos chinos nel sieglu XI. El sistema de propulsión del cohete foi utilizáu primeramente pa crear fueos artificiales pero gradualmente progresó pa crear dellos tipos d'armes, anque la so teunoloxía nun progresó mientres sieglos.
El problema yera qu'esos cohetes yeren demasiáu ineficaces pa ser útiles na aviación xeneral. Mientres los años 1930, el motor de combustión interna nes sos distintes formes (radial estáticu y rotatoriu, esfrecíos per aire y líquidu) yera l'únicu tipu de planta motriz disponible pa los diseñadores aeronáuticos. Sicasí, los inxenieros empezaron a entender que'l motor de pistones taba llindáu en términos del máximu rendimientu que podía algamar; la llende yera esencialmente'l de la eficiencia de la héliz. Ésta algamaba'l so máximu cuando les puntes de les palas averar a la velocidá del soníu. Si'l rendimientu del motor, y por tantu del avión, quería amontase pa superar esta barrera, tenía d'atopase una nueva manera p'ameyorar radicalmente'l diseñu del motor de pistones, o se precisaba desenvolver un nuevu tipu de planta propulsora. Esto foi'l motivu pal desenvolvimientu del motor de reacción.
La clave pa un reactor útil foi la turbina de gas, utilizada pa estrayer enerxía pa impulsar el compresor dende'l mesmu motor. La turbina de gas nun yera una idea nueva: la patente pa una turbina estacionaria foi dada a John Barber n'Inglaterra en 1791. La primera turbina de gas que funcionó de forma autosostenida exitosamente foi construyida en 1903 pol inxenieru noruegu Ægidius Elling. Les primeres patentes pa la propulsión a esquita fueron daes en 1917. Les llimitaciones nel diseñu y na metalurxa torgaron qu'estos tipos de motores fueren fabricaos. Los principales problemes yeren la seguridá, la fiabilidá, el pesu y, especialmente, el funcionamientu continuu.
En 1929, l'aprendiz Frank Whittle unvió formalmente les sos idees pa un turborreactor a los sos superiores. El 16 de xineru de 1930, n'Inglaterra, Whittle pidió la so primer patente (dada en 1932). La patente amosaba un compresor axial de dos etapes alimentando a un compresor centrífugu d'un únicu llau. Whittle darréu concentróse nun compresor centrífugu más simple por delles razones práutiques. En 1935, Hans von Ohain empezó a trabayar nun diseñu similar n'Alemaña, aparentemente ensin tar informáu del trabayu de Whittle, y nesi mesmu añu, n'España l'inxenieru aeronáuticu militar Virgilio Leret yá disponía d'un proyeutu d'un motor a reacción denomináu Mototurbocompresor de Reacción Continua, patentáu en Madrid el 28 de marzu de 1935, pero'l so fusilamiento al añu siguiente torgó-y desenvolver el proyeutu, que los sos planos suministró un pariente republicanu al exércitu inglés.
Whittle tuvo'l so primer motor llistu n'abril de 1937. Taba alimentáu por combustible líquidu ya incluyía una bomba autocontenida. El motor de Von Ohain, con cinco meses de retrasu respeuto al de Whittle, utilizaba gas que s'apurría so una presión esterna, por tantu nun yera autocontenido. L'equipu de Whittle esperimentó casi un fracasu cuando'l motor non pudo parase, inclusive dempués de cortar el combustible. El combustible penerárase nel motor y atropóse, polo que'l motor nun se pararía hasta que se quemar tol combustible.
Ohain contautó con Ernst Heinkel, unu de los principales industriales d'aviación de la dómina, que vio les posibilidaes del nuevu diseñu. Heinkel mercara apocayá la compañía de motores Hirth, y Ohain y el so maquinista xefe, Max Hahn, fueron asignaos como una nueva división de la compañía Hirth. El so primer motor, el HeS 1, empezó a funcionar en setiembre de 1937. A diferencia del diseñu de Whittle, Ohain utilizó hidróxenu como combustible, apurríu so presión esterna. Los siguientes diseños remataron nel motor alimentáu por gasolina HeS 3 de 5 kN, que foi utilizáu pa fornir nun He 178 y voló per primer vegada'l 27 d'agostu de 1939 por Erich Warsitz nel aeródromu de Marienehe. L'He 178 convertir nel primer avión de reacción.
Nesos momentos, el motor de Whittle empezó a ser útil y el so Power Jets Ltd. empezó a recibir dineru del Ministeriu del Aire. En 1941 una versión del motor denomináu W.1 con una potencia de 4 kN foi utilizada nel avión Gloster Y28/39 especialmente construyíu pal motor y realizó el so primer vuelu'l 15 de mayu de 1941. left|thumb|300px|Motor nun avión (A320 de Clickair). Un problema colos primeros diseños, que se denominaben motores de fluxu centrífugo, yera que'l compresor trabayaba llanzando (acelerando) l'aire dende la entrada d'aire central a la periferia del motor, onde l'aire yera comprimíu, convirtiendo la so velocidá en presión. Una ventaya d'esti diseñu foi que yá yera bien conocíu, siendo implementáu en supercompresores centrífugos. Sicasí, daes les llimitaciones teunolóxiques, el compresor precisaba ser d'un gran diámetru pa producir la potencia riquida.
L'austriacu Anselm Franz de la división de motores de Junkers (Junkers Motoren o Jumo) solucionó estos problemes cola introducción del compresor de fluxu axial, que yera esencialmente una turbina en reversa. L'aire venía del frente del motor y yera impulsáu escontra la parte posterior por una etapa de hélices, onde topetaba contra un grupu de hélices que non rotaban. El procesu nun s'averaba en potencia al del compresor centrífugu, polo que s'añedir dellos grupos de hélices pa consiguir la compresión necesaria. Inclusive con tola complexidá añedida, el motor yera d'un diámetru enforma menor. Jumo foi asignáu pal siguiente motor y la resultancia foi'l Jumo 004. Tres dellos problemes menores, la producción en serie d'esti motor empezó en 1944 como planta motriz pal primera caza a reacción, el Messerschmitt Me 262 (y darréu el primer bombarderu reactor, el Aráu Ar 234). Tres la Segunda Guerra Mundial, los aliaos estudiaron el Me 262 y la so teunoloxía contribuyó a los primeros caces a reacción estauxunidenses y soviéticos.
Los motores de fluxu centrífugo fueron ameyoraos dende la so introducción. Coles meyores na teunoloxía de rodamientos, la velocidá de les exes aumentó, amenorgando n'importancia'l diámetru del compresor. Un llargor menor del motor permanez siendo una ventaya d'esti diseñu. Amás, los sos componentes son robustos, ente que los motores de fluxu axial son más propensos a ser estropiaos por oxetos esternos.
Tipos
Esiste una gran cantidá de distintos tipos de motores de reacción, nos que toos llogren propulsión por aciu la espulsión de fluyíos a altes velocidaes.
Burn Gorman
Primeros años
Gorman nació en Hollywood, California. El so padre yera profesor de llingüística en Westwood, California. Los sos padres yeren del Reinu Xuníu. Tien trés hermanes mayores. A los siete años camudar a Londres.
Motor de reaición
Comparanza
L'impulsu de movimientu d'un motor ye igual a la masa d'aire multiplicáu pola velocidá cola que'l motor espulsa esa masa: onde m ye la masa d'aire y c la velocidá d'espulsión. Puede considerase qu'un avión vuela a mayor velocidá si emite la masa d'aire con una velocidá d'espulsión mayor o si emite más cantidá d'aire per segundu a la mesma velocidá. Sicasí, cuando l'avión vuela con cierta velocidá v, l'aire mover xunto a él, creando una resistencia na entrada d'aire.
La mayoría de los motores de reacción tienen una entrada d'aire, qu'apurre la mayor parte del gas que va salir pola tobera. Los motores de cohete, sicasí, nun tienen una entrada d'aire, llevando na so estructura tantu l'oxidante como'l combustible. Poro, los motores de cohete nun tienen una resistencia, l'emburrie en brutu de la tobera ye l'emburrie netu del motor. Por cuenta de esto, les carauterístiques d'emburrie d'un motor de cohete son distintos a les de los motores de reacción de toma d'aire.
El reactor de toma d'aire namái ye útil si la velocidá del gas que va escontra'l motor, c, ye mayor que la velocidá del avión, v. L'emburrie netu del motor ye igual al que sería si'l gas fora espulsáu a una velocidá de c-v. El momentu sería igual a: El turbopropulsor tien un ventilador que toma y acelera una gran masa d'aire anque sigue llindáu a la velocidá de cualquier avión de héliz convencional. Cuando l'avión supera en velocidá esa llende, les hélices nun apurren nengún emburrie (c-v < 0).
Burn Gorman
Carrera
Gorman estudió na Manchester Metropolitan School of Theatre. Apaeció nos dos primeres temporaes de la serie ganadora del BAFTA Torchwood como Owen Harper. Otros papeles en televisión inclúin Sext, the City and Me, Funland, Bonekickers y otros proyeutos pa la BBC.
Gorman apaeció na adautación de BBC One ganadora d'un BAFTA y un Emmy de Bleak House, de Charles Dickens, como William Guppy, y tamién apaeció nel thriller políticu nomáu al BAFTA Low Winter Sun'' el mesmu añu. Interpretó al guionista Ray Galdon nel teleteatro nomáu al BAFTA The Curse of Steptoe.
Motor de reaición
Comparanza
Per otra parte, la eficiencia enerxética ye mayor cuando'l motor espulsa tanta masa d'aire posible a esa velocidá, comparable a la velocidá del avión. La so fórmula ye El turbofán de camín baxu tien l'amiestu de dos fluxos d'aire, cada unu con distintes velocidaes, c1 y c2, y con mases m1 y m2 respeutivamente. L'emburrie d'esti tipu de motor ye : S = m1(c1 - v) + m2(c2 - v) Estos tipos de motores son eficientes a velocidaes baxes, menores que la de reactores puros, pero mayores que les de turboeje y hélices polo xeneral. Por casu, a 10 km d'altitú, el turboeje ye más efectivu a velocidaes de Mach 0,4, el turbofan de camín baxu ye más efectivu a velocidaes de Mach 0,75 y los reactores cuando s'averen a Mach 1, la velocidá del soníu.
Burn Gorman
Carrera
Otros trabayos en televisión inclúin Funland, A Good Thief, Dalziel and Pascoe, Casualty, Merseybeat y The Inspector Lynley Mysteries. Apaeció como convidáu en EastEnders en 2007, y protagonizó na adautación de la ITV de Cumes Burios d'Emily Brontë, nel papel de Hindley Earnshaw. En 2011 protagonizó la segunda adautación de The Runaway de Martina Cole.
Motor de reaición
Comparanza
Los motores de cohete afáense meyor a altes velocidaes y altitúes. A una velocidá dada, la eficiencia y emburrie d'un motor de cohete ameyora llixeramente cola medría d'altitú, onde un turborreactor o turbofan mengua'l so emburrie netu por cuenta de la menor densidá de la masa d'aire qu'entra nel so toma.
Turborreactor
thumb|200px|Elementos básicos del ciclu de Brayton: c compresor, b cámara de combustión, t turbina
Burn Gorman
Carrera
Nel cine trabayó en Love is Not Enough, Layer Cake, Colour Me Kubrick, The Best Man, Penelope, Claus, The Oxford Murders y Cemetery Junction.
Motor de reaición
Turborreactor
So condiciones normales, l'acción de bomba del compresor asegura cualquier retrocesu del fluxu, consiguiendo asina un procesu continuu nel motor. Ello ye que el procesu completu ye similar al ciclu de cuatro tiempos, pero onde l'almisión, compresión, ignición, espansión y salida realízase simultáneamente, pero en distintes seiciones del motor. La eficiencia d'un motor de reacción depende fuertemente de la rellación de presiones y la temperatura de la turbina.
Comparando'l turborreactor col motor convencional a héliz, el primeru toma una cantidá relativamente pequeña de masa d'aire y aceléralo considerablemente, ente que una héliz utiliza una masa d'aire grande y acelerar namái una pequeña parte. La salida de gases a altes velocidaes d'un turborreactor facer eficaz a velocidaes altes, especialmente a les supersóniques, y a altitúes elevaes. N'aviones más lentos y aquellos que namái realicen vuelos curtios, una héliz propulsada por una turbina de gas, conocíu como turbopropulsor, ye más común y eficiente.
El diseñu de turborreactor más simple ye d'una sola bobina, nel qu'una única exa coneuta la turbina al compresor. Pa diseños con rellaciones de presión más altes suelen tener dos exes concéntricos, ameyorando la estabilidá del compresor. La exa d'alta presión coneuta'l compresor y turbina d'alta presión. Esta bobina esterna d'alta presión, cola cámara de combustión, forma'l nucleu o xenerador del motor. La exa interna coneuta'l compresor de baxa presión cola turbina de baxa presión. Dambes bobines pueden funcionar llibremente pa consiguir velocidaes óptimas, como n'aviones supersónicos como'l Concorde.
Burn Gorman
Carrera
Nel teatru londinense trabayó en Ladybird, Flush, Oliver, The Green Man y Gong Donkeys. D'esta postrera, Michael Billington de The Guardian escribió "Burn Gorman prueba que ye unu de los meyores actores nuevos de Gran Bretaña".
Motor de reaición
Turbofan
La mayoría de los motores de reacción modernos son realmente turbofans, tamién llamaos turboventiladores, onde un compresor de baxa presión actúa como un ventilador (fan, n'inglés), apurriendo aire comprimío non yá al nucleu del motor, sinón a un conductu de derivación. El fluxu d'aire derivao bien pasa a una tobera fría separada o s'entemez colos gases de salida de la turbina de baxa presión, antes d'espandise al traviés d'una tobera de fluxu misto.
Los motores turbofan civiles tienen un emburrie específicu baxu (emburrie netu estremáu pol fluxu d'aire) pa caltener el ruiu del motor baxu y ameyorar la eficiencia nel combustible. Arriendes d'ello, la rellación de derivación (fluxu de derivación estremáu pol fluxu del nucleu) sueli ser alta, ente 4:1 y 8:1. Namái se precisa una única fase de ventilador por cuenta de que'l baxu emburrie específicu implica una rellación de presión del ventilador baxa.
Burn Gorman
Carrera
Gorman tamién trabayó cola aclamada actriz y direutora Kathryn Hunter, Marcello Magni de Complicite, Mike Hodges, la direutora artística de NT d'Escocia Vicky Featherstone, Mark Ravenhill, Frantic Assembly, y cola English National Opera. Participó en llectures, talleres ya iniciatives de desenvolvimientu col National Theatre Studio, el Young Vic, el Royal Court Theatre, la Oxford Stage Company, Paines Plough y el teatru del Soho. Fora de Londres, Gorman trabayó cola Playhouse de Nottingham, el Theatre Royal de Plymouth y el Royal Exchange de Mánchester.
Motor de reaición
Turbofan
Nos turbofans militares, sicasí, l'emburrie específicu ye alto, p'aumentar l'emburrie dau nuna zona, aumentando tamién el ruiu del motor. Xeneralmente precísase delles etapes de ventiladores p'algamar una alta presión. Arriendes d'ello, la rellación de derivación suel ser baxa. Una ecuación averada pa calcular l'emburrie netu d'un motor de reacción, yá sía un turborreactor o un turbofan mistu, ye : onde: =\, velocidá del remexu de gases dafechu espandíos Ente que el términu representa l'emburrie en brutu na tobera, el términu  representa la resistencia en tomar d'aire.
Componentes principales
right|380px|thumb|Les 4 fases del ciclu de Brayton, de combustión interna, y elementos en que se desenvuelve cada fase del ciclu nun turborreactor de simple fluxu, d'aviación. Los componentes principales d'un motor de reacción son similares nos distintos tipos de motor, anque non tolos tipos contienen tolos componentes. Les principales partes inclúin:
La optimización d'un motor depende de munchos factores incluyendo'l diseñu de tomar d'aire, el tamañu total, el númberu d'etapes del compresor, el tipu de combustible, el númberu d'etapes de salida, los materiales de los componentes, la cantidá d'aire derivada nos casos onde se faiga usu de derivación d'aire, etc.
Turborreactor/estatorreactor combináu J-58
Los motores Pratt & Whitney J58 del SR-71 yeren un diseñu inusual: podía tresformase nel vuelu dende un turborreactor a un estatorreactor asistíu pol compresor. A velocidaes altes (cimera a Mach 2,4), el motor utilizaba entraes d'aire de xeometría variable pa dirixir l'escesu d'aire a seis conductos de derivación dende la cuarta etapa del compresor escontra'l posquemador. El 80% del emburrie del SR-71 a estes velocidaes llograr d'esta manera, aumentando l'emburrie específicu ente un 10 y 15% y dexando l'usu continuu a Mach 3,2.
Burn Gorman
Carrera
Gorman interpretó'l so primer papel protagonista cinematográficu na película de 2011 Up There, estrenada nel International Filmfestival Mannheim-Heidelberg. Allan Hunter de Screen Daily describiólu como que "trai ecos de Buster Keaton como'l murniu Martin".
Sigmodon leucotis
Sigmodon leucotis ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase namái en Méxicu, dende'l suroeste de Chihuahua y el sur de Nuevo León hasta'l centru d'Oaxaca.
Motor de reaición
Turborreactores prerrefrigerados
Los motores que precisen funcionar a velocidaes hipersónicas baxes pueden teóricamente tener un rendimientu más altu si'l intercambiador de calor ye utilizáu pa esfrecer l'aire entrante. La temperatura baxo dexa utilizar materiales más llixeros ya inyectar más combustible. Esta idea convertir en diseños como SABRE, que dexaría'l vuelu orbital nuna etapa, y ATREX, que puede utilizar los motores como impulsores pa vehículos espaciales. Esto asocede de forma asemeyada a como lo fai un cohete nel momentu de disparu. Una fuercia de 10g aumenta y l'emburria ye linealmente acelerante.
Estatorreactor nuclear
El Proyeutu Pluto yera un estatorreactor nuclear diseñáu pa impulsar un misil de cruceru. En llugar de quemar combustible como los motores de reacción normales, l'aire yera calecíu utilizando un reactor nuclear d'alta temperatura. Esto alzaba l'impulsu específicu del motor y predicíase que'l estatorreactor podía volar mientres meses a velocidaes supersóniques. Sicasí, la mayor desventaxa ye que nun había una manera obvia de detener el motor una vegada que se ponía en funcionamientu. Amás, por cuenta de que'l reactor nun taba protexíu, yera peligrosu tar n'o alredor de la trayeutoria de vuelu del vehículu, anque la salida de gases nun yera radiactiva.
Sigmodon mascotensis
Sigmodon mascotensis ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Copa del Presidente de la República de Fútbol 1931
La Copa del Presidente de la República de Fútbol 1931 foi la ventena novena edición nel palmarés del Campeonatu d'España d'esti deporte. L'abdicación d'Alfonsu XIII, el 14 d'abril, dos díes depués del empiezu de la competición y la proclamación de la II República, fixo que'l so nome fuera camudáu a Copa d'España, retirando cualquier referencia a la monarquía. De la mesma, los clubes que conteníen la pallabra Real na so denominación foi suprimida, inclusive la Real Sociedad de Fútbol de San Sebastián, que pasó a llamase Donostia F. C..
Sicasí, no deportivo pocu camudaron les coses. Una vegada más la victoria foi pal Athletic Club, que consiguía asina'l so oncenu títulu nacional y escontra doblete, al proclamase tamién campeón de Lliga, ante'l Betis, que xugaba la primer final de la so historia, y la primer final alcanzada por un club andaluz. Como l'añu anterior, el tornéu apostóse una vegada acabáu'l Campeonatu Nacional de Lliga el 5 d'abril.
Equipos clasificaos
Tamién como l'añu anterior los campeonatos rexonales apostaos na primer metá de la temporada sirvieron de clasificación pal tornéu, los 3 primeros de Cataluña, Centru, Guipúzcoa y Vizcaya; campeón y subcampeón de Galicia, Asturies, Cantabria, Castiella, Valencia, Aragón, Murcia y Andalucía; y el campeones d'Estremadura, Baleares y Canaries, nun total de 31 equipos, sicasí nel campeonatu canariu nun se llegó a proclamar nengún equipu dexando la competición en 30 participantes. Anque na clasificación y la primer ronda de la copa los clubes calteníen los antiguos nomes de la monarquía, pa mayor claridá preferimos usar los nomes republicanos adoptaos a partir de la ronda d'octavos de final.
Fase Inicial (Dieciseisavos)
Xuégase una ronda eliminatoria d'ida y vuelta na que se suman los goles de dambos partíos, en casu d'igualdá xugaría un partíu de desempate en campu neutral. Los partíos d'ida xugaron los díes 1219 y 26 d'abril, y la vuelta los díes 26 del mesmu mes y 3 de mayu. Los desempates fueron xugaos el 15 d'abril.
Final
La final del tornéu foi apostada pol Atheltic Club de Bilbao y el Betis Balompié. Apostar a partíu únicu nel Estadiu de Chamartín de Madrid el día 21 de xunu de 1931. El partíu acabó 3 a 1 a la fin del tiempu reglamentariu, polo que se proclamó al equipu vizcaino como campeón per oncena vegada. {| width=100%
Susan Sarandon
Susan Abigail Sarandon, de soltera Tomalin, ye una gallardoniada actriz y productora d'Estaos Xuníos de teatru, cine y televisión. La so nutrida y estensa filmografía, sumada colos sos carauterísticos güeyos grandes y pelo acoloratao, convertir n'unu de les cares más reconocibles de Hollywood.
Debutó na gran pantalla en 1970 cola cinta dramática Joe, pa depués saltar a la pantalla chica cola telenovela A World Apart, emitida ente 1970 y 1971. Apaeció per primer vegada nes tables de Broadway en 1972 cola obra Una velada con Richard Nixon y en 1975, llogró la reconocencia internacional cola cinta de cultu The Rocky Horror Picture Show, que marcó'l puntu de partida de la so esitosa carrera como actriz.
Atropó 5 candidatures al premiu Óscar pola so destacada participación nes cintes: Atlantic City de 1980, Thelma & Louise de 1991, Lorenzo's Oil de 1992, El veceru de 1994 y, la que sería la so victoria, Pena de muerte de 1995. Tamién tien nel so haber un BAFTA y el Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz, amás de numberoses nominaciones al Globu d'Oru y al Emmy.
Dalgunes de les sos intervenciones teatrales más importantes son: A Coupla White Chicks Sitting Around Talking de 1979, Estremidaes de 1982 y El rei muérrese de 2009. Dalgunes de les sos intervenciones más importantes na televisión son: les sos múltiples apaiciones en Friends en 2001 y Malcolm in the Middle en 2002; amás de les películes Bernard and Doris de 2007 y You Don't Know Jack de 2010. Otramiente, destaquen nel so filmografía les cintes: Pretty Baby de 1978, La enganía de 1983, The Witches of Eastwick de 1987, White Palace de 1990, Little Women de 1994, Stepmom de 1998, Igby Goes Down de 2002, Encantada de 2007, The Lovely Bones de 2009 y Tammy de 2014.
Primeros años
Susan Sarandon nació'l 4 d'ochobre de 1946 en Nueva York, Estaos Xuníos. Fía de Philip Leslie Tomalin, productor de televisión y d'anuncios, y Leonora Marie Criscione, nacida en Sicilia. Tien ascendencia italiana, inglesa, irlandesa y galesa. Ye la mayor de nueve hermanos. Los sos padres divorciar en 1982, dempués de cuarenta años de matrimoniu. En llogrando'l diploma de High School na Edison High School de Nueva Jersey cola promoción de 1964, ingresó na Universidá Católica d'América en Washington D. C., onde estudió la carrera universitaria d'arte dramático, recibiendo'l títulu de grau en 1968. Mientres los sos estudios na universidá foi cheerleader.
Vida privada
Casóse con Chris Sarandon en 1967, divorciándose en 1979. Darréu caltuvo una rellación sentimental col tamién actor Tim Robbins, ente 1988 y 2009, dixebrándose na dómina braniza de dichu añu. Tuvieron dos fíos, Jack Henry Robbins (n. 1989) y Miles Robbins (n. 1992). L'actriz ta arreyada en numberoses organizaciones, ye embaxadora d'UNICEF y dende va diez años forma parte de Heifer Internacional, una organización que dona animales de granxa a les families que los precisen pa trabayar. Tamién ye conocida'l so activismu en temes polítiques. El 30 de marzu de 1999 foi arrestada mientres una protesta llevada a cabu en Nueva York, y tamién sofitó les campañes presidenciales de Ralph Nader nel añu 2000 y de Barack Obama.
Nel 15 d'ochobre de 2010, Susan Sarandon foi nomada embaxadora de bona voluntá de la Organización de les Naciones Xuníes pa l'Agricultura y l'Alimentación (FAO). En 2011 sofitó la causa de los "indignaos" nel movimientu moteyáu Occupy Wall Street, creáu de resultes de la crisis económica de 2008-2011.
thumb|Susan Sarandon en 2007