cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Universidá Brandeis
Fundadores
Israel Goldstein foi un prominente rabín de Nueva York dende 1918 hasta 1960 (cuando emigró a Israel), y un influyente sionista. Antes de 1946, encabezara la Xunta de Rabinos de New York, el Fondu Nacional Xudíu, y l'Organización Sionista d'América, y ayudó a fundar la Conferencia Nacional de Cristianos y Xudíos. Nel so ochentenu cumpleaños, n'Israel, Yitzhak Rabin y otros líderes del gobiernu, el parllamentu, y el movimientu sionista axuntar na so casa pa rindi-y homenaxe. Sicasí, ente tolos sos llogros, l'escoyíu pol New York Times pa encabezar el so obituariu foi: "Rabín Israel Goldstein, fundador de la Universidá Brandeis".
C. Ruggles Smith, desesperáu nel so intentu de salvar daqué de la Universidá de Middlesex, enterar de qu'un comité de Nueva York, dirixíu por Goldstein, buscaba un campus pa establecer una universidá llaica so patrociniu xudíu, y averóse a Goldstein con una propuesta pa dexar el campus de Middlesex y aprobar la comisión de Goldstein, na esperanza de que se pudiera "... restablecer la Facultá de Medicina ..." Goldstein espresó la so esmolición por que cargaba con una escuela médica en cayente, pero entusiasmáu cola posibilidá de llograr "un campus de 100 hectárees non bien lloñe de Nueva York, la primer comunidá xudía del mundu, y namái a 9 milles (14 quilómetros ) de Boston, unu de los centros más importante de población xudía." Goldstein alcordó aceptar la ufierta de Smith y depués dio en contratar a George Alpert, un abogáu de Boston con esperiencia na recaldación de fondos como vicepresidente nacional de la United Jewish Appeal.
George Alpert (1898 - 11 de setiembre de 1988) abrióse camín na Boston University School of Law y foi unu de los fundadores de la firma de Alpert y Alpert. La so empresa tuvo una llarga asociación con New York, New Haven and Hartford Railroad, de la que foi presidente dende 1956 hasta 1961. Güei ye más conocíu como'l padre de Richard Alpert (Baba Ram Dass). Foi bien influyente na comunidá xudía de Boston. El so xudaísmu "tiende a ser social, más qu'espiritual." Tuvo arreyáu na ayuda a los neños movíos d'Alemaña. Alpert foi presidente del so conseyu d'alministración ente 1946 y 1954, y miembru del citáu conseyu hasta la so muerte.
Goldstein tamién reclutó a Albert Einstein, que la so participación, un tanto tormentosa y de curtia duración, foi bien importante, yá que atraxo l'atención nacional a la naciente universidá. La organización fundacional foi llamada "The Albert Einstein Foundation for Higher Learning, Inc." y los primeros artículos de prensa fixeron fincapié na so participación.
right|thumb|Capiya Pond.
L'incidente con Einstein
L'orixe de lo que se convertiría na Universidá Brandeis acomuñóse estrechamente col nome d'Albert Einstein dende'l 5 de febreru de 1946, cuando aportó a la creación de "The Albert Einstein Foundation for Higher Learning, Inc.", hasta'l 22 de xunu 1947, cuando-y retiró'l so sofitu.
El 19 d'agostu, los planes pa la nueva universidá fueron anunciaos pol prominente rabín y sionista Israel Goldstein, presidente de la Fundación Albert Einstein. Goldstein dixo que la universidá foi planiada col sofitu de les contribuciones d'organizaciones y personalidaes xudíes, y fixo fincapié nel puntu de que la institución nun establecería cupos y taría abiertu a toos "ensin distinción de raza, color o credo." La institución diba ser "dafechu consciente tantu de la tradición hebrea de la Torá mirando a la cultura como un derechu de nacencia, como del ideal americanu d'una democracia culta." Unu de los lemas que s'axudicaron a la nueva universidá sería "una universidá ensin cuotes sofitada polos xudíos."
Einstein y Goldstein enfrentáronse casi de momentu. Einstein oponer a lo qu'él pensaba que yera una promoción demasiáu amplia, y Goldstein sondió a Abram L. Sachar como un posible presidente ensin consultar a Einstein. Einstein sintióse bien ofendíu porque Goldstein convidara al cardenal Francis Spellman pa participar nun eventu de recaldación de fondos. Einstein arrenunció'l 2 de setiembre de 1946. Creyendo que la empresa nun podía tener ésitu ensin Einstein, Goldstein tuvo rápido d'alcuerdu n'arrenunciar tamién, y Einstein tornó, polo que'l so curtiu salida foi públicamente negada.
La Fundación adquirió'l campus de la Universidá de Middlesex en Waltham, que taba casi sumida cola esceición de los Servicios Veterinarios de Middlesex y el Colexu Médicu. La escritura d'esta pequeña y marxinal operación foi tresferida a la Fundación xunto col campus. La Fundación comprometer a siguir funcionando, pero empezó a sentir que nunca sería más qu'una universidá de tercer categoría, ente que les sos costos d'operación yeren alzaos nun momentu en que la Fundación taba tratando de recaldar fondos. Surdieron disputes por tratar d'ameyorar esta recaldación -como Einstein quería, o por dala por terminada. Einstein tamién se sollertó polos anuncios de prensa qu'esaxeraben l'ésitu de la fundación na recaldación de fondos, y el 22 de xunu de 1947 llegar a una rotura definitiva cola empresa. La escuela de veterinaria cerróse, a pesar de "les protestes indignaes y bien espublizaes, y de les manifestaciones de los decepcionaos estudiantes y de los sos padres" George Alpert, un abogáu responsable de gran parte del esfuerciu d'organización, dio otra razón pa la rotura: el deséu d'Einstein d'ufiertar la presidencia de la escuela al estudiosu d'esquierdes, Harold Laski. Alpert definió a Laski como "un home totalmente ayenu a los principios americanos de la democracia, cubiertu d'alquitrán pol cepiyu comunista". Él dixera: "Puedo comprometeme sobre cualquier tema, sacante unu que ye l'americanismu."
Seis años dempués, Einstein refugaría la ufierta d'un doctoráu honoris causa de Brandeis, escribiendo al presidente Abram L. Sachar que "lo qu'asocedió na etapa de preparación de la Universidá de Brandeis nun foi n'absolutu causáu por un tracamundiu y nun puede faese bonu asina ensin más."
Los historiadores Elinor Slater y Robert Slater comentaron que "llaráu de lluches internes, Brandeis a principios de 1948 paecía un proyeutu en serios problemes. Sicasí, la escuela abrió les sos puertes na seronda con 107 estudiantes." Los historiadores señalen l'apertura de Brandeis como unu de los "grandes momentos de la historia de los xudíos."
En 1954, la universidá Brandeis inauguró un programa de posgráu y llegó a tar dafechu acreditada. En 1985 foi escoyida miembru de l'Asociación d'Universidaes d'Estaos Xuníos, que representa a los sesenta y tres universidaes d'investigación líderes nos Estaos Xuníos y Canadá.
Rose Art Museum
El Rose Art Museum abrió les sos puertes en 1961, como resultáu d'una llucha de diez años pa buscar una sede a les donaciones d'arte que la universidá Brandeis tuviera recibiendo. Abram Sachar escribiera sobre la importancia de les belles artes en Brandeis y la so "voluntá d'esponer a los nuesos estudiantes y profesores a tou tipu d'orientación artística."
En respuesta a un déficit del presupuestu de la universidá de 10 millones de dólares, la dotación anterior al centru de 700.000.000 dólares agora viose amenorgada. Esti amenorgamientu, xunto a la perda de los donantes habituales que perdieron dineru al traviés d'inversiones con Bernard Madoff, el 26 de xineru de 2009, la universidá anunció que cerraría'l Rose Art Museum en setiembre de 2009 y vendería una preciada coleición d'arte contemporáneo americanu, afirmando que "La conclusión ye que los estudiantes, la facultá y la misión académiques básiques son lo primero. Los miembros del conseyu d'alministración tuvieron que buscar nos activos de la universidá y llegaron a la decisión de caltener el compromisu fundamental cola enseñanza." Metanes protestes y crítiques, el fiscal xeneral de Massachusetts tien previstu revisar la entamada venta y los testamentos y alcuerdos ente'l muséu y los donantes. La universidá darréu indicó que namái vendería un númberu llindáu de pieces, nel so casu, y que caltendría'l muséu como una galería pa la enseñanza y esposiciones.
El fracasu en resolver les dificultaes del presupuestu de la universidá al traviés de la lliquidación del patrimoniu artísticu llevó a una decisión en mayu de 2009 de suspender la contribución de la universidá a los fondos de xubilación de los emplegaos mientres un añu.
El presidente de la Universidá de Brandeis, Jehuda Reinharz, anunció que va dimitir a la fin del añu académicu. L'anunciu pilló por sorpresa a munchos nel campus, pero'l Sr. Reinharz dixo que les crítiques recién sobre la so xestión financiera y los planes pa cerrar el Rose Art Museum nun yeren factores determinantes na so decisión. A los 65 años, dixo, sentía que llegara'l momentu de dexalo.
Presidentes
Los presidentes de la Brandeis University fueron:
Seiciones académiques
Otros servicios complementarios son llevaos a cabu por:
Institutu de Periodismu d'Investigación Schuster
L'Institutu de Periodismu d'Investigación Schuster (Elaine and Gerald Schuster Institute of Investigative Journalism), inauguráu en setiembre de 2004, ye'l primer centru de periodismu d'investigación con sede nuna universidá d'Estaos Xuníos.
Los grandes proyeutos del Institutu son:
Institutu d'Investigaciones Sociales Steinhardt
L'Institutu d'Investigaciones Sociales Steinhardt (Steinhardt Social Research Institute, SSRI) foi creáu en 2005, a partir d'una donación de Michael Steinhardt, como un foru pa recoyer, analizar y espublizar datos sobre la comunidá xudía, y sobre la relixón y la etnicidad nos Estaos Xuníos. La primer misión de SSRI foi d'interpretar los problemes inherentes a la National Jewish Population Survey de 2000 (NJPS). Esti institutu realizó una Encuesta de población xudía del área metropolitana de Boston, que los sos resultancies fueron publicaos el 9 de payares de 2006.
L'Institutu recueye y entama los datos sociu-demográfiques esistentes en fontes privaes, comunales, y del gobiernu. Tamién lleva a cabo estudio locales y nacionales sobre'l calter de los xudíos estauxunidenses y les organizaciones xudíes.
L'Institutu trabaya n'estrecha collaboración col Centru Maurice y Marilyn Cohen d'Estudios Xudaicos Modernos (Maurice and Marilyn Cohen Center for Modern Jewish Studies).
Profesores y alumnos notables
La Universidá Brandeis, que ye una de les universidaes d'investigación más pequeñes y recién d'Estaos Xuníos, produció un cuerpu d'ex alumnos inusualmente llográu, sobremanera nel ámbitu académicu, los oficios lliberales y la lliteratura, y puede presumir d'un distinguíu cuerpu de profesores.
Ente los graduaos más conocíos tán los activistes políticos Abbie Hoffman y Angela Davis, el periodista Thomas Friedman, el congresista Stephen J. Solarz, el físicu Edward Witten, el novelista Hai Jin, el teóricu políticu Michael Walzer, l'actriz Debra Messing, y l'escritor Mitch Albom.
Ente los profesores más distinguíos, del presente y el pasáu, atopamos al compositor Leonard Bernstein, el teóricu social Herbert Marcuse, el psicólogu Abraham Maslow, l'activista de derechos humanos Eleanor Roosevelt, l'historiador David Hackett Fischer, l'economista Thomas Sowell, el diplomáticu Dennis Ross, la escritora infantil Margret Rei, el matemáticu peruanu Harald Helfgott y el sociólogu Morrie Schwartz.
Gregory Benford
Gregory Benford ye un físicu y escritor de ciencia ficción d'Estaos Xuníos.
Doctoráu en física pola universidá de California y profesor d'astrofísica nel Departamentu de Física y Astronomía de la Universidá de California, Irvine. Dende 1988 pertenez al Conseyu científicu de consultores de la NASA.
Pero l'actividá que-y reportó más fama mundial foi, la d'escritor de ciencia ficción, xera que comparte col so trabayu docente desque en 1974 publicara'l so primer rellatu Si les estrelles son dioses en collaboración con Gordon Eklund, y que-y valió'l premiu Nébula. Darréu convertir na so primer novela, pero'l so saltu definitivu a la fama dar con Cronopaisaje (1980), ganadora de los premios Nébula, John W. Campbell Memorial, BSFA y Ditmar australianu.
Benford, xunto a los sos compañeros David Brin y Greg Bear fueron acaparadores de premios y menciones mientres la década de los ochenta. Pola so semeyanza de temes y estilos, fueron conocíos como "los trés B de la ciencia ficción". Esta fama valió-yos ser escoyíos a finales de la década de los noventa pa siguir la mítica saga Fundación d'Isaac Asimov, na llamada Segunda Triloxía de la Fundación, de la que Benford realizó'l primer volume titulao La medrana de la Fundación (1997). La desigual resultancia d'estes noveles valió-y non pocos detractores.
La so obra más ambiciosa son los seis noveles del Ciclu del Centru Galácticu. Benford describe la evolución de la humanidá mientres un periodu de decenes de miles d'años nuna galaxa marcada pola llucha permanente ente civilizaciones orgániques y civilizaciones mecániques. Usa la idea de "berserker": civilización mecánica qu'intenta destruyir sistemáticamente toa civilización orgánica por creela peligrosamente inestable. Esta serie d'ambicioses noveles fueron comparaes coles d'Olaf Stapledon.
Ye de notoriedá la so "llei del discutiniu" formulada na multipremiada Cronopaisaje (1980), onde propón que "La pasión acomuñada a un discutiniu ye inversamente proporcional a la cantidá d'información real disponible."
Llingües hmong
Les llingües hmong (o miao ) pertenecen a la familia llingüística Hmong-Mien, qu'inclúi delles llingües falaes por grupos miao (como los hmong, hmu y xong), el pa-hng y les llingües "bunu" usaos polos yao.
Peter S. Beagle
Peter Soyer Beagle ye un novelista, autor d'hestories curties, ensayista y guionista de xéneru fantásticu estauxunidense. Los sos trabayos más notables son les noveles L'últimu unicorniu, Un llugar prestosu y tranquil y Tamsin, la premiada hestoria curtia «Two Hearts», y el guión de «Sarek», un episodiu de la serie de televisión Star Trek: The Next Generation.
Biografía
Beagle nació en Manhattan el 20 d'abril de 1939, fíu de Simon y Rebecca Soyer Beagle, y creció nel Bronx. Yá nel institutu llogró la reconocencia de The Scholastic Art & Writing Awards, yá que por un poema ganó unos de los sos premios y una beca pa estudiar na Universidá de Pittsburg, onde llogró un grau n'escritura creativo. Mora en Davis (California).
Llingües hmong
Denominación de les llingües
Per otra parte les distintes llingües hmong usaos pol grupu étnicu miao, tienen distintos nomes. Pueden estremase tres rama principales, que acontinuación se nome acordies colos nomes daos por Purnell (n'inglés y chinu), Ma y Ratliff, según los nomes descriptivos basaos nos patrones de colores de los sos traxes tradicionales: * Nun esiste un nome común, los falantes de maio usen formes como Hmong (Mong), Hmang (Mang), Hmao, Hmyo. Los falantes de yao usen nomes basaos na forma Nu.
Peter S. Beagle
Carrera lliteraria
Beagle escribió la so primer novela, Un llugar prestosu y tranquil (A Fine and Private Place), cuando namái tenía 19 años. Güei, amás de por esa primera, ye conocíu como autor de les noveles L'últimu unicorniu y Tamsin, y otros trabayos de non ficción como I See By My Outfit.
Beagle escribió'l guión del episodiu 71 de la serie de televisión Star Trek: The Next Generation, tituláu «Sarek». Beagle tamién escribió'l guión del filme animáu de 1978 El Señor de los Aniellos, de Ralph Bakshi; y un prólogu pa una edición estauxunidense de principios de los años 1970 de la novela na que se basa esa película animada. El trabayu de Beagle como guionista atayó la so temprana carrera de novelista, articulista en revistes d'ensayu y escritor d'hestories curties. Pero a mediaos de los años 1990 volvió a la prosa de ficción en tolos formatos, y dende entós produció nuevos trabayos a bon ritmu.
Llingües hmong
Denominación de les llingües
La Hunan Province Gazetteer (1997) da los siguientes autónimos pa dellos grupos clasificaos pol gobiernu a cencielles como miaos:
Peter S. Beagle
Carrera lliteraria
thumb|200px|Peter S. Beagle col [[Inkpot Award na Convención Internacional de Cómics de San Diego de 2006.]] En 2005 Beagle publicó un epílogu pa L'últimu unicorniu, un rellatu tituláu «Two Hearts», y empezó a trabayar nuna secuela d'una novela completa. En 2006, «Two Hearts» ganó'l prestixosu premiu Hugo al meyor rellatu y en 2007 ganó'l premiu Nébula de la categoría equivalente. La hestoria, amás, foi nomada como finalista de ficción curtia al World Fantasy Award. En 2006, Beagle ganó'l Inkpot Award por llogros escepcionales en ciencia ficción y fantasía. En 2007, Beagle ganó'l primer WSFA Small Press Award por El regalu» (sic.), un rellatu publicáu por Tachyon Publications en The Line Between. La escoyeta de Beagle de ficción curtia publicada en 2009, We Never Talk About My Brother, foi tamién nomada al World Fantasy Award.
Llingües hmong
Distribución xeográfica
<!--
Peter S. Beagle
Carrera lliteraria
IDW Publishing publicó, dende abril de 2010, una adautación en seis números de comic book de L'últimu unicorniu. Ta previstu que la siga l'adautación de A Fine and Private Place.
Llingües hmong
Classification
Hmongic is one of the primary branches of the Hmong–Mien language family, with the other being Mienic. Hmongic is a diverse group of perhaps twenty languages, based on mutual intelligibility, but several of these are dialectically quite diverse in phonology and vocabulary, and are not considered to be single languages by their speakers. There are probably over thirty languages taking this into account. Four classifications are outlined below, though the details of the West Hmongic branch are left for that article.
Peter S. Beagle
Disputa con Granada Media
El llibru de Peter S. Beagle L'últimu unicorniu foi afechu nuna 'película animada en 1982, con guión escritu por el mesmu Beagle. En 1979 Beagle robló un contratu con ITC Entertainment que-y axudicaba'l 5% de los beneficios netos de la cinta animada, y tamién el 5% los ingresos brutos por cualesquier mercancía derivada de la película. Dende 1999 esta película ta controlada por una empresa británica, Granada (una subsidiaria d'ITV). Beagle ta envolubráu nuna disputa financiera con Granada per impagu de la so participación contractual en beneficios y ventes. La cantidá debida podría xubir a dellos millones de dólares.
Audiollibros
Tolos audiollibros lleíos por el mesmu Beagle:
Llingües hmong
Classification
Mo Piu, first documented in 2009, was reported by Geneviève Caelen-Haumont (2011) to be a divergent Hmongic language. It is currently unclassified.
Ratliff (2010)
The classification below is from Martha Ratliff (2010:3). Note that Chinese linguist Mao Zongwu now considers Younuo and Wunai (Hm Nai) to form a branch with Pa-Hng.
Ratliff (2010) notes that Pa-Hng, Jiongnai, and Qo Xiong (North Hmongic) are phonologically conservative, as they retain many Proto-Hmongic features that have been lost in most other daughter languages. For instance, both Pa-Hng and Qo Xiong have vowel quality distinctions (and also tone distinctions in Qo Xiong) depending on whether or not the Proto-Hmong-Mien rime was open or closed. Both also retain the second part of Proto-Hmong-Mien diphthongs, which is lost in most other Hmongic languages, since they tend to conserve only the first part of Proto-Hmong-Mien diphthongs. Ratliff notes that the position of Qo Xiong (North Hmongic) is still quite uncertain. Since Qo Xiong caltengas many archaic features not found in most other Hmongic languages, any future attempts at classifying the Hmong-Mien languages must also address the position of Qo Xiong.
Taguchi (2012)
Yoshihisa Taguchi's (2012) computational phylogenetic study classifies the Hmongic languages as follows.
Matisoff (2006)
Matisoff 2006 outlined the following. Not all varieties are listed.
Matisoff also indicates Hmongic influence on Gelao in his outline.
Wang & Deng (2003)
Wang & Deng (2003) is one of the few Chinese sources which integrate the Bunu languages into Hmongic on purely linguistic grounds. They find the following pattern in the statistics of core Swadesh vocabulary:
Matisoff (2001)
Matisoff 2001 proposed the following, with She left unclassified:
Strecker (1987)
Matisoff followed the basic outline of Strecker 1987, apart from consolidating the Bunu languages. Strecker's classification is as follows:
In a follow-up to that paper in the same publication, he tentatively removed Pa-Hng, Wunai, Jiongnai, and Yunuo, positing that they may be independent branches of Miao–Yao, with the possibility that Yao was the first of these to branch off, effectively meaning that Miao/Hmongic would consist of six branches: She (Ho-Nte), Pa-Hng, Wunai, Jiongnai, Yunuo, and everything else. In addition, the 'everything else' would include nine distinct but unclassified branches, which were not addressed by either Matisoff or Ratliff (see West Hmongic).
Mixed languages
Due to intensive language contact, there are several language varieties in China which are thought to be mixed Miao–Chinese languages or Sinicized Miao. These include:
-->
Alfabetu y escritura
Ente 1951 y 1953 desenvuélvese l'adautación al alfabetu llatín en Laos. En 1959 Shong Llue Yang, desenvuelve l'alfabetu Pahawh.
Les llingües hmong escribiéronse tradicionalmente por aciu distintes adautaciones de la escritura chino. Alredor de 1905, Samuel Pollard introdució l'alfabetu llatín afechu, llamáu trescripción Pollard, pal a-hmao, y este pasó a ser usáu tamién pal hmong daw.
Comparanza léxica
Los numberales en distintes llingües hmong son:
Moda Center
El Moda Center, conocíu hasta 2013 como Rose Garden Arena, ye un pabellón deportivu asitiáu en Portland, Oregón. Ye'l principal de la ciudá y ye posesión de Vulcan Sports and Entertainment, una empresa empobinada por Paul Allen, y qu'anguaño ta remanada por Global Spectrum, una compañía que lleva instalaciones deportives y que tamién ye dueña de delles franquicies americanes. El primer inquilín del pabellón fueron los Portland Trail Blazers de la NBA, que'l so propietariu ye Paul Allen. Anguaño, amás de los Trail Blazers, tamién tienen el so llar ellí los Portland Winter Hawks de la WHL y los Portland LumberJax de la NLL. El pabellón foi inauguráu'l 12 d'ochobre de 1995 con una ceremonia n'honor a los aficionaos de los Blazers y a los trabayadores que tamién dexaron faer del Rose Garden una realidá.
En principiu'l pabellón taba envaloráu pa 20.340 espectadores de capacidá, pero por cuenta de diverses cambeos la capacidá actual ye de 19.980. El primer alcuentru que s'apostó nel Rose Garden foi un Portland Trail Blazers frente a Vancouver Grizzlies el 3 de payares de 1995.
El Rose Garden ye un pabellón multiusos que puede allugar baloncestu, ḥoquei, fútbol americanu y lacrosse, amás de too tipu d'espectáculos como conciertos o convenciones.
La capacidá del pabellón ye de 19.980 pa baloncestu, ente que pal restu de deportes quedar en 17.544.
Historia
El pabellón empezó a construyise en 1993 cerca del Memorial Coliseum. El nome foi escoyíu pa reflexar el llamatu pol que se-y conoz a la ciudá de Portland, Rose City, y lo de Garden pa siguir el cercu de los populares Boston Garden y Madison Square Garden. D'esa combinación surde'l nome de Rose Garden. L'arquiteutu encargáu de trazar el nuevu pabellón foi Ellerbe Becket, orixinariu de Minneapolis, Minnesota.left|250px|thumb|Vista interior del pabellón. De primeres, el pabellón yera propiedá de Oregon Arena Corporation, una corporación privada que'l so únicu accionista yera Allen. La construcción tuvo financiada en parte por un consorciu d'emprestadores (TIAA-CREF, Prudential Insurance y Farmers Insurance) qu'apurrieron 155 millones de dólares. Lo demás corrió principalmente a cuenta de Allen y de la ciudá de Portland. El financiamientu del Rose Garden foi un gran exemplu d'asociación pública-privada. La ciudá, de la mesma, esperó que la construcción del pabellón podría ayudar a desenvolver y anovar el distritu de Rose Quarter. El costu final de la cortil xubió hasta los 262 millones de dólares tres les últimes renovaciones (oficines, complexos d'ociu y garaxes). La inauguración foi'l 12 d'ochobre de 1995.
El principal equipu que xuega de llocal nel pabellón ye Portland Trail Blazers. Los Portland Winter Hawks de la WHL tán ellí dende 1995, ente que Portland LumberJax de la NLL dende xineru de 2006. Tanto los Trail Blazers como los Winter Hawks xugaben nel Memorial Coliseum y camudáronse en 1995 al Rose Garden, sicasí, los Winter Hawks siguen apostando dellos alcuentros como llocal nel Memorial Coliseum.
El pabellón foi construyíu tamién coles mires de tener una franquicia na NHL, pero pel momento nun se consiguió magar les especulaciones qu'hubo al respective de esi asuntu.
En 1997, Portland Forest Dragons de l'AFL camudar de Memphis a Portland, tuvieron ellí de 1997 a 1999. Dempués volvieron camudar de ciudá, esta vegada de Portland a Oklahoma City. Portland Pythons de la WISL tuvo una temporada (1998-99), ente que Portland Fire de la WNBA tuvo dende 2000 hasta 2002, dempués sumió.
Eventos
El Rose Garden acoyó delles vegaes eventos rellacionaos cola WWE, ente los que s'inclúin el WWE Unforgiven en 2004, SmackDown! en 2006 y WWE Raw en febreru de 2007 Nel iviernu de 2005 celebrar nel Rose Garden los campeonatos nacionales de Patinaxe artísticu sobre xelu. En 2004, Portland foi escoyida como una de les 5 sedes p'allugar el Dew Action Sports Tour, una franquicia de deportes estremos qu'empezó en 2005. L'eventu que se llevó a cabu nel Rose Garden titulóse Vans Invitational, y desenvolvióse ente'l 17 y 21 d'agostu. Tamién se prauticaron competiciones de motocrós. Amás d'esos eventos el 17 de xunu de 2000 presentóse Roger Waters tocando In The Flesh, el DVD foi sacáu d'esi conciertu.
El primer conciertu qu'ufiertó'l pabellón foi'l de David Bowie con Nine Inch Nails. En payares de 2005 los Rolling Stones y Paul McCartney tocaron nel Rose Garden.
El 10 de marzu de 2007 celebróse ellí'l All Star de la NLL (2007). En 2009, el pabellón va acoyer la 1ª y 2ª ronda del tornéu NCAA, primer vegada en Oregón dende 1983.
Adela Ringuelet
Adela Emilia Ringuelet foi una astrónoma arxentina (la tercera en graduase nel país), dedicada principalmente a la espectroscopia, con más de 100 publicaciones, y confundadora de l'Asociación Arxentina d'Astronomía.
Trayeutoria
Estudió la carrera d'astronomía na Escuela Cimera d'Astronomía y Xeofísica de la ciudá de La Plata, onde foi la 3ª en graduase depués de Nora Schreiber y Elsa Gutiérrez.
En 1958 xunto a otros astrónomos influyentes de l'Arxentina, nuna xunta realizada nel Observatorio Félix Aguilar, participa de la fundación de l'Asociación Arxentina d'Astronomía. Realizaron diverses actividaes, xuntes y publicaciones, hasta que finalmente en 1977 se documenta la formalización de l'asociación. Nel periodu ente 1982 y 1985 foi miembru del Comité Nacional d'Astronomía en dicha asociación. Foi parte de los investigadores cesanteados de la Facultá de Ciencies Astronómiques y Xeofísiques (UNLP) mientres la postrera dictadura militar n'Arxentina, xunto con Virpi Niemela, Félix Mirabel, ente otros. Mientres la creación del Institutu d'Astronomía y Física del Espaciu (IAFE), y con Jorge Sahade como'l so direutor, trabayó como investigadora.
Participó del proyeutu International Ultraviolet Explorer, dedicáu al estudiu de la espectroscopia d'estrelles, nos programes AR020 (observaciones d'oxetos inciertos na clasificación MKK) y OD97K (observaciones de la estrella Beta Monocerotis).
Dende 2014, foi docente col cargu de Profesor Titular Consulto nel grupu d'investigación Modelos d'Estrelles Peculiares (MEP) de la Universidá Nacional de La Plata na asignatura Atmósferes Estelares. Nel MEP desempeñóse en dellos puestos dende los 80s y dirixó mientres más de 20 años el grupu d'investigación.
Foi unu de los miembros Arxentinos de la Unión Astronómica Internacional. Ye anguaño miembru de les divisiones d'Estrelles y Física Estelar, y Comisión Estelar d'Espectru 29 dende 2011, y hasta el 2012 formaba parte de División IV d'Estrelles.
Formó parte del Comité Nacional Arxentín del Observatoriu Espacial Mundial.
Adela Riera
Adela Riera y Carré foi bibliotecaria de la Biblioteca Carles Fages de Climent de Figueres mientres la Guerra Civil Española.
Biografía
Adela Riera, fía de Joan Riera Gaspar y Manel·la Carré Carbón, yera la grande de cuatro hermanos. Ella foi la única qu'estudió.
L'añu 1919 entró a estudiar na Escuela Cimera de Bibliotecaries de Barcelona. El so primer trabayu un golpe remataos los estudios foi como auxiliar de biblioteca a Vendrell; unos meses más tarde foi nomada direutora. Unos años más tarde, y dempués d'una excedencia por causes de salú, Adela Riera entró a trabayar na biblioteca d'Olot faciendo xeres d'aidar de biblioteca. Foi allá onde conoció al que sería'l so maríu, Antoni Roca Agustí.
Adela y Antoni Roca casar en Figueres en 1928 y tuvieron dos fíos, Adela y en Joan. Dos años antes, Adela Riera entrara a trabayar na biblioteca de Figueres y, un añu antes, dirixir sustituyendo a Aurèlia Sabanés Durich.
El 7 d'agostu del 1939, dempués d'una primer causa xudicial, el xuez Carlos Galán Calderón recibió un informe expedíu pola FET y la JONS onde s'especificaba qu'Adela Riera yera una persona con una bona conductu pero con idees d'izquierdes y simpatizante del gobiernu republicanu. Por cuenta de esti fechu, abrióse un espediente a la bibliotecaria que la suspendía de trabayu y sueldu y foi sustituyida por Antònia Freixas.
La fradadura» de llibros
Adela Riera visitó la biblioteca popular de Figueres el día 9 de febreru del 1939 pa constatar l'impautu del bombardéu que sufriera la ciudá díes antes. La bibliotecaria pidió al nuevu alcalde, Josep H.ou, qu'unviara peones pa retirar los llibros soterraos sol escombru.
Unos par d'años antes, en 1937, el gobiernu franquista creó comisiones depuradores encargaes de dir a toles biblioteques públiques, popular y escolares pa retirar tou aquel material que contuviera idees de calter inmoral o de doctrina marxista. Resumir, tou aquello que fora en contra de les idees del bandu nacional. En Figueres, estes xeres empecipiar n'agostu del 1939.
L'abril de 1940, dar por rematada la xera con un total de 187 obres. Estes obres permanecieron na Biblioteca un añu, tiempu qu'Adela Riera aprovechó pa escribir a la Responsable de Cultura de la Diputación de Girona, pa falar de la tema ya intentar poner remediu. L'añu 1941, sicasí, fíxose efectivu'l treslláu de los llibros y Antònia Freixas supervisar, yá qu'Adela Riera túvose qu'ausentar de Figueres. Mientres años, Riera intentó que les obres volvieren a la Biblioteca Popular de Figueres, ensin ésitu. Nun foi hasta'l 21 d'avientu del 1999 que la Diputación de Girona fixo'l llibremente de 103 obres que fueren retiraes del fondu de la biblioteca de Figueres por motivos ideolóxicos.
Haquetía
Haquetía (n'hebréu: חכיתייה, n'árabe: حاكيتيا) ye'l particular dialeutu del norte de Marruecos, incluyíes les ciudaes de Ceuta y Melilla, del idioma xudeoespañol que falen los xudíos sefardinos de la zona, dacuando conocida como Djudeo Spañol o ladín occidental. Les denominaciones y ortografíes son duldoses: haketía, haketilla, haquitía, jakitía, jaquetilla, haketiya, hakitiya, jaquetía. El so etimoloxía ye aldericada: pensóse que provién de haquito, apócope de Ishaquito, diminutivu de Ishac (Isaac), nome bien usáu ente los xudíos d'España. Sería, pos, l'idioma de los haquitos, como se denominaba davezu a los miembros de la comunidá xudía na península ibérica (Sefarad, n'hebréu); pero nun esisten nicios qu'acoten tal hipótesis. Otra manera, esiste otra interpretación más plausible que consiste nun raigañu árabe y una terminación castellana derivada del verbu haka, حكى, que significa "dicir, falar, narrar", siendo esta opción más probable polo direuta de la mesma.
Orixe
Esti dialeutu tien un triple fundamentu: el castizu (castellán antiguu del sieglu XV), los hebraísmos y los arabismos utilizaos n'España y Portugal. Hai referencies según les cualos el castellán faláu polos xudíos antes de la espulsión n'España yera distinta al que falaben los cristianos. Los espulsaos de la península ibérica en 1492 fuéronse asitiando, aniciando y formando comunidaes en distintos llugares del norte de Marruecos: Casablanca, Tánxer, Tetuán, Xauen, Arcila, Alcazarquivir, Larache, Ceuta y Melilla, y fueron añediendo arabismos a la base hispanohebraica d'esi dialeutu, amás de los arabismos que yá s'incorporaron n'España.
Pero primeramente a la espulsión de los xudíos d'España yá había en Marruecos una población xudía: los toshabim (residentes), que la so llingua yera l'árabe o bereber, dependiendo de les rexones en qu'habitaben, y de xacíu l'hebréu utilizáu nes ceremonies relixoses. Cola llegada de los espulsaos, los megorashim, la población fundióse y creció considerablemente, gracies a apurrir qu'éstos fixeron, tocantes a les sos conocencies intelectuales, relixosos (especialmente n'estudios talmúdicos), los sos cuentos, refranes, romances, les sos tradiciones culinaries, la so lliteratura específica, les sos tradiciones sefaradíes y el so bagaxe llingüísticu, desconocíu hasta esi momentu polos toshabim. Los xudíos del norte de Marruecos utilizaben la haquetía, la llingua a la que s'enferronaron y qu'usaben pa comunicase colos sos familiares, colos sos amigos y vecinos, según nes sos rellaciones comerciales con otros xudíos. Sicasí emplegaron l'árabe o bereber pa entendese colos moros (espresión entá utilizada na actualidá pa identificar a los musulmanes), quien yeren los habitantes orixinales de la rexón y que representaben la mayoría de la población, y colos xudíos non sefardinos.
L'usu de dellos idiomes a la perfeición (l'español, l'hebréu, l'árabe, el bereber y el so haquetía) facilitó l'establecimientu d'un venceyu estrechu de los espulsaos col restu de los miembros de la sociedá a la qu'aportaron.
Entonación
Dizse que la haquetía tien una entonación musical que dalgunos denominen “música de la fala”, que la estrema por sobre cualesquier otra llingua o forma d'espresión oral. N'ocasiones, pa les actividaes comerciales predomina'l tonu árabe y, n'otres, el tonu rabínicu que s'utiliza n'estudios talmúdicos y na comunicación ente xudíos. Nesti sentíu, la haquetía tien un ritmu que se marca poles xubida y baxaes de voz y tamién pola velocidá de les frases, que tien rellación direuta col allargamientu de les sílabes de caúna de les pallabres emplegaes. D'esta forma tamién se repara un enclín a curves ascendentes na entonación de la persona que la fala y, dacuando, estos cambeos rellacionar cola manera interrogativa que tiende a espresase, y col sentíu de lo que ta diciendo.
Influencies modernes
La haquetía tien la particularidá de que les sos espresiones siempres se rellacionen con imáxenes de la vida cotidiana, la emoción y tamién la vehemencia. Por esti motivu ye que se repara de cutio l'usu de bendiciones pa espresar el ciñu, amor, amistá, dirixíes a toles persones bien queríes, pero tamién ye frecuente l'usu d'una variedá de maldiciones (baldiciones), dacuando humorístiques y otres non tantu.
A partir de fines del sieglu XVIII, empezó bien amodo la emigración escontra América Llatina. N'ocasión de la guerra ente Marruecos y España en 1860, produzse la primera gran fola emigratoria que prosiguió con regularidá hasta 1914, viéspora de la Primer Guerra Mundial. Volver# a entamar en 1918 hasta 1939 y depués en 1956 pola inestabilidá causada poles lluches pola independencia de Marruecos. Hubo un fenómenu importante a partir del añu 1860 y ye que se produció una mayor hispanización de la haquetía, a tal puntu que se perdió'l sentíu de falar nun idioma distintu. En 1862, cola creación de la primera Alianza Israelita en Tetuán, que más tarde s'instaló en casi toles ciudaes de Marruecos, y darréu nel sieglu XX con la ocupación de Francia, xenérase otru fenómenu paralelu en delles ciudaes, especialmente en Tánger y ye que s'empieza a dexar d'usar la haquetía nes conversaciones sociales, comerciales y hasta nes familiares, pa tomar el francés como idioma. Esti procesu foi paulatín, a tal puntu qu'adulces se foi abandonando la haquetía. Dalgunos empezaron a considerala como una forma d'espresión de los iletrados, de los incultos, de los atrasaos, como una llingua vulgar, lo que produció fuertes barreres sociales ente los que sí la falaben y los que negaben conocela, entá sabiendo que ye parte de la so cultura, del so pasáu.
Dellos exemplos del vocabulariu
Kefseada - Nada bona, aburrida (una fiesta), rota. Manzía - Llástima. Non (ye) 'Hobá - Nun fai falta.
Giovanni Bellini
Giovanni Bellini, tamién conocíu pol so llamatu Giambellino foi un pintor cuatrocentista italianu. Probablemente sía'l miembru más conocíu d'una familia de pintores venecianos qu'incluyó al so padre Jacopo, el so hermanu Gentile y el so cuñáu Andrea Mantegna. Ta consideráu como un artista que revolucionó la pintura veneciana, faciéndola progresar escontra un estilu más sensual y colorista. Gracies al usu de pintura al oleu clara y d'ensugáu lentu, Giovanni creó tintes intensos y ricos y solombres detallaes. El so suntuosu coloríu y los paisaxes fluyíos y con atmósfera tuvieron un gran efeutu na escuela de pintura veneciana, especialmente nos sos alumnos Giorgione y Ticianu.
Biografía
Anque los sos contemporáneos apreciaron a Giovanni Bellini como un gran pintor, la so vida ta relativamente pocu documentada; numberoses obres sos de capital importancia escarecen d'un encuadramiento definitivu pola escasez de datos seguros.
Oríxenes
thumb|right|350px|[[Alegoría cristiana|Sacra Alegoría (1490; Uffizi de Florencia).]] Giovanni Bellini nació en Venecia, anque nun se conoz la fecha exacta de la so nacencia. Yera fíu d'un artista venecianu establecíu, Jacopo Bellini. Giorgio Vasari afirma que morrió con noventa años en 1516, d'ende que se-y considerara nacíu en 1426. Pero l'historiador florentín, en quien son comunes estos errores n'artistes que nun conoció, ye desmentíu por un documentu del testamentu de la madre de Bellini, la marsicana Anna Rinversi, redactáu con ocasión del so primer partu, en 1429. Nun ye seguru si él yera'l primoxénitu de la familia o non: les fontes contemporánees falen siempres de Gentile mayor que Giovanni, ya inclusive podría selo la so hermana Nicolosia (que depués casó con Andrea Mantegna) o un cuartu hermanu, Niccolò, afayáu namái nel añu 1985 por Meyer Zu Capellen. La fecha de nacencia de Giovanni nun taría entós nos años venti sinón, siquier, alredor de 1432-1433, si non más tarde.
Depués ta la cuestión de la so llexitimidá. De normal considérase-y fíu natural, nacíu del padre fuera del matrimoniu con otra muyer, o d'un matrimoniu precedente al d'Anna, tomando como base'l documentu del testamentu d'Anna Rinversi de payares de 1471, cuando, yá viuda de Jacopo, dispón que los sos bienes pasaren a Niccolò, Gentile y Nicolosia. Como nun menta a Giovanni, Fiocco (1909) consideró qu'eso probaba que yera otra la so madre. Esta tesis nun se sofita en nenguna otra prueba y la crítica posterior foi cautelosa al respeutu.
Los entamos artísticos
Creció na casa del so padre, en que'l so taller empecipiar nel oficiu, xunto a los sos hermanos Gentile y Niccolò. Los empiezos de Giovanni nel arte son inseguros y tienen d'asitiase nos años 1445-1450, magar nenguna obra conocida del artista atribúyese unánimemente a aquel periodu. Ente los candidatos un tiempu más probables tuvieron un San Jerónimo del Institutu Barber de Birmingham y una Crucifixón del Muséu Poldi Pezzoli. La crítica más recién, sicasí, atribúi estes obres a la producción xenérica veneciana de la primer metá del sieglu XV.
Hasta la edá de casi trenta años la so pintura ta apoderada por un fondu sentimientu relixosu y un patetismu humanu. Les sos pintures d'esti periodu tempranu tán toes executaes nel antiguu métodu del temple. La so obra siguió l'exemplu del taller paternu y de los Vivarini, los dos más importantes centros pictóricos de la Venecia de la dómina. P'atopar una primer mención cierta de Giovanni, hai qu'allegar a un documentu del 9 d'abril de 1459, cuando a la presencia del notariu venecianu Giuseppe Moisis, emprestó testimoniu, constando como residente en solitariu en San Lio.
Esto nun significa, sicasí, que l'artista trabayara yá en solitariu, siquier nos grandes encargos. Un testimoniu de Fra Valerio Polidoro del añu 1460 revela que realizó, xunto con Jacopo y Gentile, el perdíu retablu Gattamelata pa la basílica del Santu en Padua, destinada a una nueva capiya dedicada a los santos Bernardino y Francisco.
La fase mantegnesca
thumb|300px|Giovanni Bellini, [[Presentación nel Templu (Giovanni Bellini)|Presentación nel Templu]] thumb|300px|Andrea Mantegna, [[Presentación nel Templu (Mantegna)|Presentación nel Templu]] Les primeres obres de Giovanni rellacionáronse de cutiu, compositiva, y estilísticamente, coles d'Andrea Mantegna (1431–1506), que se convirtió nel so cuñáu nel añu 1453. A esta influencia xune la d'Ansuino da Forlì, con formes rotes, cierta rudez nel sellu, que se va dulcificando progresivamente, y una composición minuciosa de los elementos. Ente les primeres obres que presenten estes carauterístiques atopen les dos tables de La crucifixón (h. 1455) y La tresfiguración (h. 1455-1460) que s'atopen nel Muséu Correr de Venecia. Les figures son sutil y crudamente espresives, l'anatomía güesuda, el paisaxe amplio pero con detalles minuciosos, con llinies seques y "predreses".
La rellación con Mantegna se ejemplifica dafechu al confrontar obres asemeyaes, o en dellos casos, d'idéntica composición. Ye'l casu por casu de Cristu nel Monte de les Olivares de la National Gallery de Londres (h. 1459), similar a una obra d'análoga tema de Mantegna nel mesmu muséu (h. 1455). Los dos deriven d'un dibuxu de Jacopo Bellini del so cuadiernu d'esbozos güei en Londres. Comparten una atmósfera llívida y enrarecida, con un paisaxe predreso y grebo, y un trazu bastante forzáu. Na obra de Bellini, sicasí, los colores son menos escuros y esmaltaos, más naturales y menos "pedreses", y les formes tán dulcificadas per llinies curves, como l'apolazadura "coxín de roca" sobre'l que Xesús se arrodilla.
Más evidente ye entá la comparanza ente los dos Presentaciones nel Templu (h. años 1455-1460), más antigua la de Mantegna que la de Bellini. Tienen la mesma composición y personaxes: la Virxe y el Neñu sofitaos nun marcu marmóreo en primer planu, con un vieyu y caducu sacerdote que s'adelantra a coyer al neñu mientres José, en segundu planu y mediu oculta, mira la escena frontalmente. Na tabla de Mantegna el marcu, recursu necesariu pa los habituales esperimentos de "rotura" espacial escontra l'espectador, arrodia tol cuadru, con dos figures llaterales, quiciabes l'autorretratu so y semeya de la so muyer Nicolosia, y con una entoncación a un coloríu amenorgáu, que fai paecer a los personaxes austeru y sólidu como escultures de roca. Na Presentación de Bellini hai dos más, incluyíu'l so autorretratu. Entama'l grupu d'otra manera, como un pequeñu ensame humano; la cornisa dexó'l sitiu a una meseta más axilosa, que aisla menos les figures respeuto al espectador, y los colores, sobremanera blancos y colloraos, presenten con mayor dulzura y naturalismu nes carnaciones y demás superficies.
La serie de les Vírxenes con Neñu
Nestes obres xunen influencia bien vives en Venecia, gracies a la so actividá mercantil: bizantines como se ve na fixeza icónica de la divinidá, y flamenques, cola so atención analítica al detalle. Amás Giovanni viose influyíu pola escuela toscana espublizada nel Vénetu naquellos años pola presencia mientres años de Donatello en Padua (1443-1453) y l'exemplu d'Andrea Mantegna (1431–1506), convertíu yá en cuñáu en 1453, col cual establecióse una intensa rellación d'intercambiu personal y artísticu; coles obres del so cuñáu rellacionáronse de cutiu, compositiva y estilísticamente, les primeres obres de Giovanni.
La serie de la Piedá
thumb|right|[[Pietà: Cristu muertu sosteníu pola Virxe y San Juan, 1460; temple sobre tabla; Pinacoteca de Brera, Milán.]] Tamién trató naquellos años la tema de la Pietà, representación artística de Cristu muertu sosteníu pola Virxe. Facer nun estilu distintu y daqué más personal, con menos durez nes contornes y un tratamientu más ampliu de les formes y los vistíos, pero ensin atenuar la intensidá del sentimientu relixosu. Tamién esta iconografía inspirar en modelos bizantinos: la imago pietatis. Los prototipos de la serie son la Piedá de l'Accademia Carrara de Bérgamo y la del Muséu Poldi Pezzoli, que daten ente los años cincuenta y sesenta; siguir el Cristu muertu suxetáu por dos ánxeles del Muséu Correr, con influencies de Mategna, la célebre Piedá de la Pinacoteca de Brera (h. 1465-1470) y la de Rimini (h. 1474).
El maduror artísticu
Ente l'añu 1464 y el 1470 Giovanni atopóse arreyáu col taller del so padre na execución de cuatro grandes trípticos pa l'apocayá reconstruyida ilesia de Santa María de la Caridá en Venecia. Trátase de los trípticos dedicaos a San Llorienzo, San Sebastián, a la Virxe María y a la Natividá, que fueron desmontaos y recompuestos na dómina napoleónica enantes d'entrar na Galería de l'Academia, atribuyíos a los Vivarini, onde s'atopen anguaño. Trátase d'obres interesantes, pero la so execución atribúyese güei en gran midida a otres personalidaes, ente que'l proyeutu xeneral ye obra de Jacopo Bellini. Ente los cuatros, el más autógrafu de Giovanni ye'l Trípticu de San Sebastián.
El polípticu de San Vicente Ferrer
El Trípticu de San Sebastián ta consideráu una especie de prueba xeneral pa la so primer gran obra como pintor, el Polípticu de San Vicente Vicente Ferrer (1464-1468). Foi executáu pa la capiya homónima de la basílica de San Zanipolo en Venecia. Pintó nueve compartimientos dispuestos en tres registros, sobre los que taba presente como coronamiento tamién una luneta perdida col Padre Eternu.
En 1470 Giovanni recibió'l so primer nomamientu pa trabayar xunto col so hermanu y otros artistes na Scuola di San Marco, onde ente otres temes encargar pintar un Diluviu cola arca de Noé. Nun sobrevivió nenguna de les obres del maestru d'esti tipu. Perdiéronse la mayoría de los grandes encargos públicos de Giovanni. Hubo un famosu retablu pintáu en temple pa una capiya na ilesia de San Juan y San Pablo, que sumió nuna quema nel añu 1867, xunto col San Pedro mártir de Ticianu y la Crucifixón de Tintoretto.