cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Universidá d'artes lliberales
Una universidá d'artes lliberales (Lliberal arts college n'inglés) n'Estaos Xuníos ye una universidá qu'ufierta programes de pregrado en artes lliberales, pero nun suel impartir cursos de posgráu.
Graos
El títulu de grau más común que s'imparte ye'l Bachelor of Arts, y non el Bachelor of Science, que ye propiu d'otres instituciones d'educación cimera xeneralistas o téuniques.
La énfasis nes universidaes d'artes lliberales centrar en cultivar l'intelectu xeneral del estudiante y la concentración curricular ye nes artes lliberales: éstes inclúin humanidaes, llingües, ciencies sociales, matemátiques, y ciencies naturales. Pa llograr el títulu ye necesariu cursar estes asignatures.
Delles universidaes d'artes lliberales tienen programes de doble titulación onde l'estudiante tresfier los sos creitos al completar trés años d'estudios a otra universidá cola qu'esiste un conveniu pa completar dalgún programa téunicu mientres dos años más.
Delles carauterístiques históriques de les universidaes d'artes lliberales fueron:
Emma Cabal
Biografía
Escribió los sos primeros cuentos y poemes de neña, yá nel colexu. Llicencióse en Filoloxía Hispánica na Universidá d'Uviéu ya enseñó clases de Llingua y Lliteratura n'institutos d'educación secundaria d'Asturies.
Empezó a publicar los sos poemes n'internet, con testos que traten sobro amor, el sexu, el deséu, la llocura o la maternidá, ente otros asuntos. El so estilu coloquial, tresparente y direutu, foi calificáu pol escritor Ape Rotoma como un exemplu de poesía desnuda. Dalgunos de los poetes que más influyeron n'ella son Karmelo C. Iribarren, Amalia Bautista, Roger Wolfe o Luis Alberto de Cuenca.
Participó en numberosos recitales y alcuentros poéticos, ente otros en Voces del Extremo (Logroño, 2016) o nel Festival de Poesía Voix Vives (Toledo, 2015, 2016 y 2017).
Poemes
El so segundu poemariu, No quiero estar allí cuando suceda (Canalla Ediciones, 2017), caltién la llinia poética del anterior. Cuenta con prólogu d'Antonio García y epílogu de Lorena Villamil.
Manuel Reguera
Manuel Reguera puede ser:
Neopaganismu xermanu
thumb|150px|[[Mjolnir, el martiellu de Thor, ye unu de los más representativos símbolos del Ásatrú.]] L'Etenismu, Etenería o Neopaganismu Xermánicu ye la reconstrucción de l'antigua relixón practicada mientres sieglos polos pueblos xermánicos.
La reconstrucción de les antigües tradiciones xermániques empezó cola puxanza del Romanticismu nel sieglu XIX. Nel sieglu XX, mientres la década de los años 1960, viose una medría nos grupos que retomaron les práutiques de la relixón xermánica precristiana.
Los términos Ásatrú, Norsk Sei (tradición nórdica), Forn Sei (Antigua Tradición), Vanatrú (el cultu a dioses Vanir), Vor Sei (Nuesa tradición), Teodish (Fe anglosaxona) y Odinismu son utilizaos por aquellos que se xunten al neopaganismu xermánicu. L'usu de dicha terminoloxía varia según les rexones, según según les intenciones de cada grupu, d'igual manera qu'asocede coles denominaciones d'otres relixones.
L'actitú y focalización de los adherentes puede variar considerablemente, dende'l reconstruccionismu estrictu históricamente falando, a lo ecléctico, pragmáticu y hasta místicu y ocultista.
Terminoloxía
Esisten distintos términos pa los variaos tipos de neopaganismu xermánicu. Dellos términos son específicos, ente qu'otros sirven pa tomar a una variedá de grupos distintos.
Ásatrú
Ásatrú (Ása-Trú. Lliteralmente, fiel o lleal a los dioses Æssir) ye la recreación y unificación moderna del heriedu paganu del centro y norte d'Europa. Ye la más popular de les tradiciones neopaganas nórdiques nel nivel internacional y el términu más usáu pa referise a les tradiciones reconstruccionistas xermániques. Ente los sos fundadores y promotores principales cuntar al australianu Alexander Rud Mills, la danesa Else Christensen, l'alemán Ludwig Fahrenkrog y l'islandés Sveinbjörn Beinteinsson. Esta tradición basar nes llamaes Nueve Virtúes nobles: Coraxe, Verdá, Honor, Fidelidá, Disciplina, Hospitalidá, Productividá, Autocontrol, Esfotu. A pesar del nome, rinde cultu a tolos dioses de la mitoloxía nórdica, tanto Aesir como Vanir, y sostién una serie de rituales basaos nes antigües tradiciones culturales de los viquingos.
Vanatrú
El Vanatrú ye una práutica relixosa de tradición nórdica. Ye una caña del movimientu eteno, unu de los más recién na so nacencia. Surde esencialmente como identificación nórdica distinta del Ásatrú pol fechu de centrar el cultu puramente na figura de los Vanir, divinidaes de la naturaleza, que s'estremen de los Aesir, divinidaes patrones de la esfera humana, y tienen una óptica más psicolóxica. Tamién centra'l cultu nel mundu natural y sobre la rellación del home cola Naturaleza, ente que el Ásatrú facer sobre los valores sociales y el desenvolvimientu personal del ser humanu. Vanatrú puede traducise como "enfotu nos Vanir".
Teodismu
El Teodismu ye una caña del etenismu nacíu y espublizáu na América septentrional a partir de 1976. La relixón teodista preséntase como un movimientu principalmente reconstruccionista de les relixones practicaes poles tribus del norte d'Europa antes del espardimientu del cristianismu.
Nun principiu el teodismu basábase principalmente nel paganismu anglosaxón, pero col tiempu l'abanicu ampliar a toles congregaciones etenistas y antigües tradiciones de la tribus teutóniques, esto ye, normandos, saxones, frisones, xutos, godos, alemanes, suecos y daneses, toles variantes de la relixón xermánica.
Odinismu
El Odinismu ye la tradición ancestral de los pueblos nórdicu y xermánicu, la reconstrucción d'una espiritualidá basada nos dioses y ancestros d'estos pueblos qu'emigraron a lo llargo de los sieglos por tol continente européu. Pa los odinistas, devolver a la sociedá los valores qu'antaño profesaben los ancestros y tomar les sos costumes, ideales y creencies, idioma, etc..., ye una reconstrucción.
Odinismu ye pura espiritualidá y relixón pol fechu de tener sacerdotes oficiadores de los ritos.
El Odinismu ye una relixón pagano y politeísta, adoren a un númberu considerable de divinidaes, cola mesma importancia ente unos y otros tantu dioses como dioses, pos dambos comparten la mesma fuercia y protagonismu. Tamién creen n'otros seres, como elfos, nanos y xigantes.
Dioses y ancestros son les pilastres del Odinismu, de cuenta que les divinidaes del panteón son trataes como daqué familiar; a la inversa de lo que mayormente asocede con otres relixones, que basen les sos creencies en seres que permanecen nun estamentu cimeru y, poro, los creyentes tán sometíos.
Los odinistas creen que los dioses son hermanos y amigos, como los antepasaos, polo cual son trataos con familiaridá, y a los que nunca había que tar sometíu, pos les races de los dioses nun lu esixen. Pa honralos bríndense-yos cantares, allabancies y poemes; y entámense blóts consistentes en xuntes de los miembros d'una hermandá o cla, enfocaos pa diverses temes o celebraciones.
Dellos sectores creen, ensin importar l'orixe, que nun ye una espiritualidá al algame de cualesquier. Al ser una reconstrucción, l'individuu que decide enfusase tien de saber que ye una xera costosa, caltenese firme y nun dexar a un llau les creencies cuando en dalgún momentu les circunstancies y acontecimientos nun salen como taba previstu.
El resurdir
El mayor problema foi dase a conocer, pos por cuenta de la gran influencia d'otres relixones y el posterior refugu escontra tou lo desconocío, hasta'l sieglu XIX nun pudo volver resurdir del silenciu. La primer vegada que se nomó'l términu Odinismu foi en boca d'un predicador llamáu Orestes Brownson nel añu 1848, pero nun adquirió la so merecida reconocencia hasta mediaos del sieglu XX, cuando Alexander Rud Mills fundó la Anglecyn Church of Odín (Ilesia Anglicanista de Odín) en 1930 y escribió unos cuantos llibros sobre la relixón nórdica. La danesa Else Christensen (1913-2005), conocida como madre folk, foi bien importante na reconocencia d'esta espiritualidá al fundar el grupu d'estudiu llamáu The Odinist Study Group en 1969.
Montcey
Montcey ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Point Pleasant
Point Pleasant ye un borough del condáu d'Ocean, nel estáu de Nueva Jersey. Llenda con.
Demografía
Tien una población de y una superficie de  km².
Esteban de las Alas
Esteban de las Alas foi un marín asturianu gobernador de La Florida conocíu col pseudónimu de El Mozu.
Biografía
Fíu de Rodrigo de las Alas y María de León, los primeros rexistros de la so presencia n'América daten de 1561. En 1563 tiense constancia de la so presencia como Xeneral na Flota de Nueva España. Amigu y compañeru de Pedro Menéndez de Avilés, acompañó-y na conquista de Florida comandando una de les escuadres, financiada en parte polos sos propios fondos, en 1565. Separáu del restu de la flota, por una nube, termina abellugándose en La Española y Cuba.
Tres el realcuentru con Pedro Menéndez, pasa a formar parte del so Estáu Mayor, siendo Contador, esplorando'l sur de Florida y entablando contautu con diverses tribus indíxenes. Darréu collaboró na esploración del norte de Florida (llegando a lo qu'anguaño ye Carolina del Sur), onde foi nomáu gobernador del fuerte San Felipe, nel que tien qu'enfrentase a un motín. A la marcha de Pedro Menéndez a España en 1567 foi nomáu gobernador y capitán xeneral de Florida. Tien qu'enfrentase nel cargu tantu a los problemes de moral y motinos de la soldadesca como a socesivos ataques d'indios y franceses, contra los que llibra combates nel Fuerte de San Mateo, que termina siendo escaláu polos franceses con gran facilidá, yá que fueron ayudaos polos amerindios y solo atopáronse cola resistencia del capitán y siete soldaos españoles (de los 120 qu'había nel fuerte), lo que produz una quexa d'Alas contra los sos soldaos. Al regresu de Pedro Menéndez ye de nuevu gobernador de San Felipe. El 13 d'agostu de 1570 empecipia'l so regresu a España, llegando al puertu de Cádiz el 22 d'ochobre, lo que motiva dilixencies de la Casa de Contratación de Sevilla de les que ye absueltu.
El 30 d'avientu de 1572 foi nomáu sol auspicio de Pedro Menéndez capitán del galeón «Santiago'l menor».
Partíu Comunista d'Irlanda
miniaturadeimagen|Bandera del Partíu Comunista d'Irlanda. El Partíu Comunista d'Irlanda, embrevíu davezu como CPI (irlandés: Páirtí Cumannach na hÉireann) ye un partíu marxista-leninista de toa Irlanda, fundáu en 1933. El partíu ye miembru de la Xunta Internacional de Partíos Comunistes y Obreros.
Orixinarios de los Grupos de Trabayadores Revolucionarios, allugaos en Connolly House en Dublín, el miembru tempranu más prominente foi James Larkin Jnr (fíu de James Larkin). Dempués de ser declaráu illegal sol gobiernu de Cosgrave en 1931 (como parte d'una campaña más amplia sobro Peadar O'Donnell 's Saor Éire y l'IRA), que foi llegalizáu en 1932 sol Éamon de Valera gobierno' s y darréu pasó a denominase'l Partíu Comunista d'Irlanda en 1933 baxu Seán Murray, quien asistiera a la Escuela Lenin en Moscú.
Dempués de coquetear con Fianna Fáil por un tiempu (una política criticada pola Internacional Comunista ), producióse una fuerte reacción pública anticomunista n'Irlanda na dómina de la Guerra Civil española por cuenta de la percepción de que la causa del Frente Popular yera anticatólica. Darréu, al yá pequeñu CPI resultó-y bien difícil entamase. Sicasí, dellos miembros del CPI llucharíen nel conflictu, xunto colos miembros del Congresu republicanu, so la XV Brigada Internacional.
Dellos comunistes irlandeses oponer a que se llevara a Irlanda a la Segunda Guerra Mundial ysobremanera, al reclutamiento nes Fuerces Armaes Britániques aplicar a Irlanda del Norte nel conflictu. Dellos miembros fueron reteníos nel Campamentu Curragh pol gobiernu mientres la Emerxencia, incluyíu'l futuru Secretariu Xeneral del CPI, Michael O'Riordan. A midida que la Unión Soviética arreyóse más na guerra dempués de 1941, esto resultó entá más difícil y el partíu estremóse; El Partíu Comunista d'Irlanda del Norte, apoderáu polos protestantes, convertir nun organismu separáu, y los miembros del partíu nos ventiséis condaos ingresaron al Partíu Llaborista Irlandés.(antes de ser espulsáu y formar la Lliga de Trabayadores Irlandeses ).
En 1970, el Partíu de los Trabayadores Irlandeses y el Partíu Comunista d'Irlanda del Norte fundir nun Partíu Comunista d'Irlanda reunificado. Mientres tol periodu de la Guerra Fría, el PCI foi un acérrimo defensor de la Unión Soviética y los sos llogros. Mientres los disturbios, el partíu inclusive pudo consiguir delles armes pa la facción que se convirtió nel IRA Oficial. El partíu sofitó de cerca la Revolución Cubana y campañes como los Seis de Birmingham. Les divisiones menores del PCI incluyeron la Sociedá Marxista Irlandesa d'inspiración eurocomunista.
Historia
Na primer metá del sieglu XX los comunistes irlandeses nun consiguieron abondu sofitu, en bona parte pola hostilidá comunista escontra la relixón, nun momentu onde la mayoría de población d'Irlanda yera católica practicante. Les acciones que se tomaron contra la Ilesia católica na Guerra Civil Española afondaron nesta visión, amosándolos como un movimientu políticu autoritariu y estranxeru. En cuanto al conflictu n'España, numberosos comunistes irlandeses allegaron al frente como voluntarios nes Brigaes Internacionales, sufriendo considerables perdes n'acción escontra'l bandu franquista.
Históricamente, el Partíu encuadróse na nala del comunismu inspiráu na Unión Soviética. A mediaos de la década de 1980 el Departamentu d'Estáu de los Estaos Xuníos envaloró que'l CPI cuntaba con un centenar d'afiliaos, aproximao. Nesos años y mientres la posterior década, el partíu esperimentó una crecedera.
Anguaño, el CPI caltién posiciones crítiques contra'l sistema capitalista y defende la construcción del socialismu. Opónse al neolliberalismu y a la pertenencia d'Irlanda a la Unión Europea. A nivel internacional, caltién bones relaciones con otros partíos d'esquierda y sofita a los gobiernos de Cuba y de Venezuela.
El partíu
El secretariu xeneral del partíu ye Eugene McCartan. El CPI publica dos periódicos: un periódicu selmanal llamáu Unity y un periódicu mensual llamáu Socialist Voice. Tamién hai sucursales en Cork, Galway, Munster y Mid- Ulster.
Magar ye un partíu rexistráu, el CPI escasamente presentó candidatos nes elecciones y nunca tuvo ésitu electoral. El CPI opera una llibrería en Dublín llamada Connolly Books y cuenta col sofitu d'una organización xuvenil, el Connolly Youth Movement. Dambos lleven el nome del socialista irlandés James Connolly.
El partíu y los sos miembros destacar nuna serie de campañes, como la promoción del votu "Non" nos referendos del Tratáu de Lisboa. El partíu tamién abogó por un referéndum sobro'l rescate bancariu irlandés. Tamién sigue oponiéndose a la Unión Europea y la pertenencia al euru. El CPI punxo en marcha la campaña Repudiate The Debt pa promover esti oxetivu. Tamién popularizó'l lema "¡L'austeridá ta funcionando!", Señalando que l'oxetivu de l'austeridá ye la tresferencia masiva de riqueza de la clase trabayadora a la clase dominante. Esto oldeaba con munchos otros partíos d'esquierda n'Irlanda y nel estranxeru (como SYRIZAen Grecia), quien afirmó que l'austeridá nun taba funcionando. El CPI ta activu en Right2Water Irlanda y pidió una enmienda constitucional pa consagrar la propiedá de l'agua en manos del pueblu irlandés y non del estáu. El partíu tamién sofitó'l movimientu contra la guerra n'Irlanda como parte de l'Alianza pola Paz y la Neutralidá.
ventiséis condaos ingresaron al Partíu Llaborista Irlandés.(antes de ser espulsáu y formar la Lliga de Trabayadores Irlandeses ).
En 1970, el Partíu de los Trabayadores Irlandeses y el Partíu Comunista d'Irlanda del Norte fundir nun Partíu Comunista d'Irlanda reunificado. Mientres tol periodu de la Guerra Fría, el PCI foi un acérrimo defensor de la Xunión Soviética y los sos llogros. Mientres los disturbios, el partíu inclusive pudo consiguir delles armes pa la facción que se convirtió nel IRA Oficial. El partíu sofitó de cerca la Revolución Cubana y campañes como los Seis de Birmingham. Les divisiones menores del PCI incluyeron la Sociedá Marxista Irlandesa d'inspiración eurocomunista.
Crex crex
El ye una especie d'ave gruiforme de la familia Rallidae mesma d'Eurasia y África. Ye una ave de plumaxe crípticu y vezos discretos que suel vivir escondida nos yerbazales húmedos. Cría en Eurasia y migra a África suroriental pa pasar l'iviernu, con frecuencia acomuñáu en bandaes cola falpayar, fechu al que debe'l so nome común n'español.
Descripción
thumb|left|El so plumaxe ye crípticu. thumb|left|Los sos partes cimeros son motudes y la so cara gris. thumb|Canto del guión de falpayares. El guión de falpayares mide ente 27–30 cm de llargu y tien un valumbu alar de 42–53 cm. Los machos pesen una media de 165 g y les femes 145 g. Los machos adultos tienen el plumaxe de les sos partes cimeros, incluyíu l'el pileu, de tonos pardos escuros con un veteado claru. Les sos ales son llises de color castañu, más acoloratáu nes coberteras y con dellos llixos blancos. La so cara, pescuezu y pechu son de color gris azuláu, salvo la llista ocular que crucia'l so güeyu dende'l picu que ye marrón clara. El so banduyu ye ablancazáu y los sos lladrales son castaños con llistáu blancu. El so robezu picu ye de color crema rosado, l'iris de los sos güeyos ye castañu claru y les sos pates son de color gris claru. En comparanza colos machos les femes tienen les partes cimeres de tonos más templaos y tienen una llista ocular más estrecha. Fora de la dómina de cría les partes cimeres de dambos sexos vuélvense más escures y les partes inferiores menos abuxaes. Los xuveniles son similares a los adultos, pero con tonos ocres nes partes cimeres y de tono crema en llugar de les partes grises de les partes inferiores. Los pitucos tán recubiertos por plumón negru, como nel restu de miembros de familia Rallidae. Anque nun s'estremen subespecies, toles poblaciones amuesen una gran variación individual na coloración, y cuanto más al este vuélvense clinalmente más clares y abuxaes. Los adultos sufren una muda completa tres la dómina de cría, que de normal remata a finales d'agostu o entamos de setiembre, enantes de realizar la migración al sur d'África. Tamién sufren una muda parcial enantes de retornar d'África previu a la dómina de cría, ue principalmente afecta al plumaxe de la cabeza, el cuerpu y la cola. Los pitucos emplúmense unes cinco selmanes tres la eclosión.
Los guiones de falpayares coinciden colos guiones africanos nos sos cuarteles d'iviernu, pero pueden estremase porque estos postreros tienen son de mayor tamañu, tienen les partes cimeres más clares, la parte inferiores tienen llistáu blancu y negru y les sos ales son de color anteado. En vuelu tienen les ales más llargues y menos arrondaes, y la so bater de ales ye menos ampliu que'l so pariente africanu, y amuesa un cantu blancu nel frontal de la parte inferior de la nala. Tantu nes sos zones de cría como nes d'ivernada ye pocu probable confundir a dambes con otros rállidos, porque les especies coles que coinciden son más pequeñes, tienen marques blanques nes partes cimeres, distintos patrones de color nes inferiores y tienen picos más curtios. En vuelu un guión de falpayares puede paecese a una falpayar o una perdiz pardilla, pero les sos ales de color castañu acoloratáu y les sos llargues pates colgantes estrémen-yos.
El so cantar, que ye principalmente nocherniegu, consiste nun repetitivu y vibrante crex crex, como'l soníu d'una matraca.
Taxonomía
La familia Rallidae arrexunta a unes 150 especies d'aves. Anque'l so orixe ye bien remotu, el fechu de que'l mayor númberu d'especies y les menos especializaes atopar nel Vieyu Mundu, indica que la familia surdió ellí. La taxonomía del xéneru Crex foi complicada. El conxénere del guión de falpayares ye'l guión africanu (C. pernomada) que nel pasáu clasificar nel so propiu xéneru, Crecopsis, pero qu'anguaño se considera generalizadamente otru miembru de Crex. Dambes especies son aves parduces de picu curtiu y robezu con preferencia polos yerbazales en llugar de les güelgues onde habiten xeneralmente los miembros de la familia. Los integrantes de Porzana, y en particular la pituca turura (Porzana albicollis) son los parientes más cercanos de los guiones pertenecientes a Crex.
Distribución y hábitat
thumb|Los campos de segáu son el so hábitat de cría preferíu. thumb|Son migradores de llarga distancia. El guión de falpayares estender por Eurasia dende Europa occidental hasta Siberia central. Anque sumió de gran parte del so área de distribución histórica, esta ave cría nos hábitats aparentes d'Eurasia ente les llatitúes 41°N and 62°N. Tamién hai una población considerable en China occidental, y poblaciones amenorgaes nel nordeste d'España y Turquía. Nel pasáu creyóse incorreutamente que criaben en Sudáfrica, y débese a la identificación equivocada d'una coleición de güevos qu'en realidá pertenecen al guión africanu. El guión de falpayares pasa l'iviernu principalmente n'África suroriental, dende'l sur la República Democrática d'El Congu y Tanzania hasta l'este de Sudáfrica. Más al norte d'esta rexón colúmbrense principalmente en migración, anque dacuando pasen l'iviernu nel norte d'África o al oeste y norte del so nucleu de principal. La mayoría de la población de Sudáfrica unos 2000 aves alcuéntrase en KwaZulu-Natal y l'antigua provincia de Transvaal, pero desconocen les cantidaes nel restu d'África. Esisten rexistros del sieglu XIX, cuando la población yera enforma mayor, de avistamientos n'Europa occidental, principalmente en Gran Bretaña ya Irlanda, ente avientu y febreru.
Los guiones de falpayares migren a África por dos rutes principales: una ruta occidental al traviés de Marruecos y Arxelia, y una más importante que traviesa Exiptu. Esisten rexistros de pasada na mayoría de países ente los sos cuarteles de cría ya ivernada, incluyíos la mayoría de los d'África occidental. Sábese que los guiones de la isla de Coll que siguen la ruta occidental faen una posa n'África occidental na so migración escontra'l sur, y que na so migración de regresu vuelven parar pa folgar n'España o'l norte d'África. Sicasí, los migrantes procedentes del este columbrar nes rexones d'Asia suroccidental entemedies nel so camín escontra África. Columbráronse divagantes más lloñe como Sri Lanka, Vietnam, Australia, les Seixeles, Bermudes, Canadá, Estaos Xuníos, Groenlandia, Islandia, les islles Feroes, les Azores, Madeira y les Canaries. thumb|left|El guión de falpayares vive nos yerbazales húmedos. El guión de falpayares ye principalmente una ave de tierres baxes, pero llega a criar hasta los 1400 m d'altitú nos Alpes, 2700 m en China y los 3000 m en Rusia. Los sos hábitats de cría en Eurasia orixinalmente incluyíen los praos de ribera con yerba alto y plantes como los junquillos y los llirios. Na actualidá alcuéntrase principalmente nos campos de segáu, especialmente nos praos húmedos de cultivu tradicional, con siegues y usu de fertilizantes llindaos. Tamién habita n'otros yerbazales ensin árboles de les mariñes, los montes o la taiga, o aquellos creaos poles quemes. Pueden usar zones más húmedes como los cantos de les güelgues, pero eviten los hábitats encharcados, como los demasiáu secos y estenos, y aquellos con vexetación más alta de 50 cm (20 in) tall, o demasiáu mestos pa poder avanzar andando. Pueden usar les carbes y sebes como puestos elevaos pa cantar. Les camperes onde nun se pastia o se corten vuélvense demasiáu trupos pa poder añerái, pero llocalmente pueden usar campos de cultivu como los de ceberes, lleguminoses, nabos, pataques y tréboles. Tres la dómina de cría mover a zones de vexetación más alta como los carrizales, lírios o ortigues pa camudar el plumaxe, y tornen a los praos de segáu y los pacionales pa realizar la segunda niarada. En China tamién usen p'añerar los campos de llinu. Anque los machos dacuando canten con intensidá nos campos de cultivu de ceberes y los pacionales intensivos, ellí l'ésitu reproductivu ye escasu, y añeren con meyores resultaos nos marxes de los cultivos y los barbechos cercanos.
Cuando pasen l'iviernu n'África los guiones de falpayares ocupen los yerbazales secos y los hábitats de sabana, que tengan vexetación d'ente 30–200 cm (1–6 ft) d'altu, amás de les zones temporalmente quemaes y dacuando los carrizales y xuncales. Tamién s'atopen en campos en barbechu o abandonaos, nos marxes de les colleches y los aeródromos con yerba ensin cortar. En Sudáfrica ocupa altitúes d'hasta siquier los 1750 metros. Cada individuu permanez nun área bastante pequeña. Anque dacuando coincide col guión africanu, esta especie prefier yerbazales más húmedos y más curtios que'l guión de falpayares. En migración puede columbrase a los guiones de falpayares nos campos de trigu y los de golf.
Comportamientu
thumb|Adultu ente la yerba alto. El guión de falpayares ye una ave difícil de reparar nes sos hábitats de cría, porque xeneralmente tán escondíos ente la vexetación, onde ye más frecuente oyelos que velos si nun salen a un llugar estenu. Anque dacuando pueden volvese más confiaos onde nun se-yos fadia. The male also has a growling call, given with the bill shut and used during aggressive interactions. N'África son más sigilosos que'l guión africanu, y escasamente colúmbrase-yos en zones estenes como al so pariente, anque dacuando pueden trate en caminos y carreteres. El guión de falpayares ye más activu de primeres y a la fin del día, dempués de les agües intenses y mientres l'agua nidio. El so vuelu típicu ye más nidiu y ondulante, anque menos que'l del guión africanu, mientres les sos pates cuelguen. Pa vuelos más llargos, como'l migratoriu, ye más enérxicu y les pates recoyíes. Nel suelu camina dando pasos alternando les sos pates y puede correr rápido ente la yerba calteniendo'l so cuerpu en posición horizontal. Puede nadar si ye necesariu. Cuando fuxe d'un perru llevanta'l vuelu menos de 50 m y aflétense pola vexetación, y frecuentemente aterriza ente los arbustos ente los que s'acurruca. Si altériase-y en zona estena cuerre agacháu una pequeña distancia, col pescuezu espurríu palantre, y depués llevántase pa reparar al intrusu. Yese prindáu asonsaña tar muertu, y alícase si ve la posibilidá de fuxir.
El guión de falpayares ye solitariu nos sos cuarteles d'ivernada, onde cada individuu ocupa por separáu ente 4,2–4,9 ha, anque l'área total puede doblar esta cifra, porque los individuos pueden movese llocalmente por cuenta de los hinchentes, la crecedera de les plantes o la siega. Les sos bandaes mientres la migración pueden componese d'hasta 40 aves, dacuando acomuñaos con falpayares, a lo que deben el so nome común. Les migraciones realizar mientres la nueche, y les bandaes fuelguen mientres el día arrexuntando hasta cientos de invividuos y los llugares favorables. La capacidá de migración ye innata, nun la aprienden de los adultos. Los pitucos criaos en cautividá mientres diez generaciones son capaces de migrar a África y tornar col mesmu ésitu que los criaos na naturaleza.
Alimentación
Los guiones de falpayares son omnívoros, anque s'alimenten principalmente d'invertebraoss, como les lombriz, baboses, cascoxos, arañes, escarabayos, libélulas, saltapraos y otros inseutos. Nes zones de cría ye un depredador de los gorgoyos Sitona qu'infesten les colleches de llegumes. y consumía gran cantidá d'antigües plagues de les camperes como les típulas y los elatéridos. El guión tamién come pequeños mamíferos y xaronques, y materia vexetal como granes. La so dieta nos cuarteles de cría polo xeneral ye similar, anque llocalmente incluyi termites, cucaraches y escarabayos peloteros. Aliméntense picotiando nel suelu, les plantes baxes y ente les carbes, restolen ente la foyarasca col picu o escuerren viviegamente a les sos preses. Suelen cazar en zones abellugaes, pero especialmente nes zones d'ivernada pueden alimentase nos caminos y les cunetes de les carreteres. Regurgitan les materies que nun pueden dixerir en bolines de 1 cm. Los sos pitucos aliméntense principalmente de pequeños animales, y cuando se desenvolvieron por completu pueden volar colos sos padres hasta 6,4 km pa visitar zones d'alimentación adicional. Como otros parientes traguen gravilla p'ayudar a esmagayar la comida nel buche.
Reproducción
Supóníase que yera monógamu, pero en 1995 afayóse que'l machu tien un territoriu variable y apáriase con dos o más femes, y cólase cuando la puesta ta a puntu de rematase. El territoriu del machu puede variar ente les 3 a 51 ha, anque con una media de 15,7 hai. La fema tien un territoriu enforma menor, con una media de solu 5,5 hai (13.5 acres). Los machos desafían a los intrusos cantando coles ales cayíes y la cabeza apuntando palantre. Xeneralmente tres estos l'intrusu vase, pero si queda dambos alzar coles cabeces argutes y tocando el suelu coles ales. Entós acométense corriendo y emitiendo soníos similares a gurníos. Puede producise una verdadera llucha na que dambes aves salten un sobre otra, píquense y dacuando danse pataes. Les femes nun tomen parte na defensa del territoriu. thumb|Machu cantando ente les ortigues. El machu dacuando puede ufiertar comida a la fema como ufrienda mientres el cortexu. Ésti realiza una curtia exhibición nupcial na qu'estiende'l so pescuezu cola cabeza farrapa, estiende la cola y esplega les ales tocando'l suelu coles puntes. Entós intenta averase a la fema por detrás, y xubise se al so llombu pa copular. El so nial xeneralmente asítiase ente la yerba, dacuando en sitios más seguros como ente les carbes o xunto a un árbol o arbustu aislláu. Cuando al entamu de la yerba nun ta lo suficientemente alta, puede construyir el so primer nial ente los xuntos y otra vexetación de ribera, y la segunda puesta si va ser ente'l segáu. El segundu nial amás puede tar n'altitúes mayores que'l primeru, p'aprovechar el desenvolvimientu tardíu de la yerba nos montes. En nial consiste nun pequeñu fuexu o depresión del suelu bien escondíu ente la yerba. Ta realizáu con yerba seco y otres plantes bastes enxareyaes y tapizáu con yerba más nidio. Anque se pensaba que les femes construyíen el nial, un recién estudiu afayó qu'en cautividá'l machu siempres ye quien constrúi'l nial. thumb|left|Coleición de güevos nel [[muséu Wiesbaden]] El nial mide ente 12–15 cm de diámetru y 3–4 cm de fondura. La puesta consta de 6 a 14 güevos, xeneralmente ente 8 y 12. Los sos güevos son de forma oval, de color crema llixeramente brillosa y con llurdios parduzos, verdoses, grises o azulaes. Miden de media 37 × 26 mm, y pesen ente 13–16 g, de los cualos el 7% correspuende al pulgu. La fema pon los güevos cada güevu con un intervalu d'un día, anque na segunda puesta puede poner dos güevos per día. La incubación realizar solo la fema, cuando se ven en peligru'l so enclín ye a permanecer acurrucaes, o fuxir nel últimu momentu, lo que produz munches muertes mientres la collecha. Los güevos eclosionen al empar tres 19–20 díes d'incubación. Los pitucos son precoces y dexen el nial n'unu o dos díes. Son alimentaos pola madre mientres trés o cuatro díes, pero dempués pueden atopar el so propiu alimentu. Los mozos emplumen a los 34–38 díes. Empecipien la segunda niarada dempués d'unos 42 díes de la primera, y el so periodu d'incubación ye llixeramente menor d'unos 16–18 díes. Los xuveniles pueden permanecer cola fema hasta la so partida pa África.
La sobrevivencia de les niaraes nos llugares onde nun son alteriaes algama'l 80–90%, pero ye muncho más baxa nos praos fertilizaos o nos campos que se llabren. El métodu y el periodu de la siega ye crucial. La siega mecanizada puede matar ente'l 38 y 95% de los pitucos en determinaos llugares, y piérdense de media'l 50% de les primeres niaraes y un pocu menos del 40% de la segunda niarada. La influencia del tiempu atmosféricu ye llindada, anque la crecedera de los pitucos ye más rápidu cuando'l tiempu ye templáu y secu, esti efeutu ye relativamente pequeñu. A diferencia de munchos otres especies con pitucos precoces, los pitucos de guión son alimentaos poles sos madres en mayor o menor midida hasta que s'independicen, y esto puede protexe-yos de les condiciones adverses. El númberu de pitucos que eclosionen vivos na niarada ye más importante que'l tiempu, habiendo menor sobrevivencia nes niaraes grandes. La tasa de sobrevivencia añal de los adultos ye menor del 30%, anque dellos individuos pueden llegar a vivir de 5–7 años.
Depredadores y parásitos
Les [[Ciconia ciconia|cigüeñes cacen a los pitucos espuestos poles siegues tempranes.|thumb|alt=large black and white stork]]
Rexistróse nos guiones al estendíu trematodo Prosthogonimus ovatus, que vive nel oviducto de les aves, al igual que la merucu parásitu Plagiorchis elegans, canesbes de mosques parásites, y cachiparros duros de los xéneros Haemaphysalis y Ixodes.
Khost (ciudá)
Khost (pashtu: خوست) ye una ciudá d'Afganistán y capital de la provincia del mesmu nome, Khost. Ta asitiada nel sureste'l país y cunta con 101.722 habitantes (2007).
Crex crex
Estáu de caltenimientu
Les poblaciones que críen n'Europa occidental esperimentaron un seriu cayente. Hasta 2010 el guión de falpayares clasificábase como especie cuasi amenazada na Llista Colorada de la UICN, a pesar de tener una área de distribución envalorada en 12,400,000 km² por causa de los sos marcáu cayente n'Europa, pero la meyora del so censu en Rusia amosó que les perdes previstes ellí nun se produxeren y les sos cifres permanecíen estables o posiblemente amontándose. Por eso anguaño clasifícase como especie so esmolición menor, yá que nun s'espera que les poblaciones principales de Rusia y Kazakstán sufran cambeos al curtiu plazu. Envalórase qu'hai ente 1,3 y 2,0 de millones de pareyes reproductores n'Europa, trés cuartes partes de les cualos tán na Rusia europea, y hai ente 515.000–1.240.000 pareyes na Rusia asiática. La población total euroasiático envaloróse ente 5,45 y 9,72 millones d'individuos. Na mayor parte de la metá occidental del so área de distribución sufrió cayentes duraderos y espérase que sigan, anque la so cantidá recuperóse considerablemente en dellos países gracies a les midíes de caltenimientu, como'l quituplicado de la so población en Finlandia, o'l duplicáu en Reinu Xuníu. Nos Países Baxos había 33 territorios de cría en 1996, pero esta cantidá amontar hasta siquier 500 en 1998.
La población reproductora de guiones de falpayares empezó a escayer nel sieglu XIX, pero'l procesu acelerar tres la Segunda Guerra Mundial. La causa principal d'esti pronunciáu descensu na mayor parte d'Europa yera la perda de niaraes poles siegues del segáu tempranes. El empaquetado del segáu adelantrárase dende'l sieglu XIX debíu a la crecedera más rápida de les colleches, producíu gracies al usu de fertilizantes y les téuniques de drenaxe del terrén. Tamién contribuyó notablemente al adelantu'l tresformamientu de les téuniques agrícoles, que pasaren de la siega manual con gadaña a les segadores mecániques, de primeres tiraes por caballos y dempués con tractores. La mecanización supunxo que pudieren segase grandes árees rápido, dexando a los guiones ensin hábitats reproductivos alternativos pa criar, tantu a los so primera como pa la so segunda niarada. El patrón típicu de siega, en círculu dende l'esterior del campu hasta'l centru dalu bien poques oportunidaes d'escapar a los pitucos de guión, y los que lo llogren queden espuestos a los depredadores. Los adultos suelen poder escapar de los segadores, anque les femes que tán guarando tienden quedase acurrucaes nel nial con fatales resultaos.
La perda d'hábitat ye la mayor amenaza pal guión de falpayares. Aparte l'amenorgamientu de idoneidad como hábitat reproductivu de los campos de forraxe fertilizaos y drenados en comparanza colos praos de segáu tradicionales, n'Europa occidental convirtiéronse camperes en campos de cultivu onde se llabra con ayuda de subsidios. Amás nel este'l colapsu de l'agricultura coleutiva condució al abandonu y desdexación de la xestión d'esta importante zona de cría. Otres amenaces más alcontraes son los hinchentes primaverales, y les perturbaciones causaes peles carreteres y los parques eólicos. El guión de falpayares ye una ave comestible, apreciada culinariamente cuando yera abondosa n'Inglaterra, y la so receta apaecía nel popular llibru Mrs Beeton's Book of Household Management. Más significativa que la so caza direuta ye la captura d'hasta 14.000 guiones con redes n'Exiptu pa cazar los falpayares que de cutiu migren con ellos. Anque esto supón alredor del 0,5–2,7% de la población europea, les perdes d'esti tipu de caza son menores que cuando la especie yera más numberosa y predecible.
La mayoría de los países europeos tomaron midíes pa caltener al guión de falpayares y tienen polítiques de xestión nacional pa protexelos, y tamién hai un plan d'aición a nivel européu. Los esfuercios de caltenimientu centrar en monitorizar les poblaciones y la so ecoloxía p'ameyorar la so sobrevivencia, principalmente por aciu el cambéu de los métodos y periodos de recueya del segáu. Les siegues más tardíes avaguen que se complete la crianza, dexar franxes ensin cortar nos cantos de los campos y segar dende'l centru pa escontra fora amenorguen les baxes mientres la siega. Calculóse que si s'enllantaren estos cambeos nuna escala abondo grande pararíase'l cayente de la población. Tamién s'inclúin ente los oxetivos conservacionistas l'amenorgamientu de la caza illegal y la proteición nos países onde inda se dexa'l so caza. Ta llevándose a cabu la reintroducción del guión de falpayares n'Inglaterra, y entamóse la proteición de los sos llugares de cría en dellos países más. Cuando la zona de cría inclúi zones urbanes esisten costos, qu'un estudiu alemán pal guión de falpayares envalora en dellos millones d'euros. El guión de falpayares nun paez tar seriamente amenazáu nos sos cuarteles d'iviernu y puede beneficiase de la deforestación, que crea nuevos hábitats abiertos.
Los meyores llugares pa columbralos o escuchalos tán n'Europa central (Polonia), en Rusia y Bielorrusia. Tamién sobreviven pequeñes poblaciones en Francia, n'Alemaña o nel Reinu Xuníu, sobremanera nes Hébrides esteriores d'Escocia.
Formación estelar
thumb|200px|Pilastres de gas molecular na [[nebulosa de l'águila. Delles estrelles tán entá formándose nel so interior.]]
Yuji Nakazawa
Yuji Nakazawa (中澤 佑二, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Formación estelar
La formación estelar ye'l procesu pol cual grandes mases de gas que s'atopen en galaxes formando estenses nubes moleculares nel mediu interestelar, dacuando denominaes como "guarderíes estelares" o "rexones de formación estelar", colapsen pa formar estrelles. Como caña de l'astronomía, la formación estelar abarca l'estudiu del mediu interestelar y de les nubes moleculares xigantes como precursores pal procesu de formación de les estrelles, l'estudiu de protoestrelles, oxetos estelares mozos y según los sos productos inmediatos. Ta estrechamente rellacionada cola formación planetaria, otra caña de l'astronomía. La teoría de la formación estelar, según la contabilidá pa la formación d'una sola estrella, debe tamién tener en cuenta les estadístiques de les estrelles binaries y la función de la masa inicial.
En xunu del 2005 los astrónomos apurrieron evidencies pa estrelles de la Población III na galaxa Cosmos Redshift 7 en z = 6.60. Ye probable que tales estrelles esistieren nel universu primixeniu (esto ye, con alta fana escontra'l colloráu), y pueden empezar la producción d'elementos químicos más pesaos que'l hidróxenu que son necesarios pa la posterior formación de planetes y vida tal como la conocemos.
Nube molecular
La teoría actual sobre la formación estelar, sostién que la formación estelar dar nes nubes moleculares xigantes. Estes nubes contienen, básicamente, hidróxenu molecular H2 (90%) y heliu (9%), ente que la bayura d'otros elementos depende fundamentalmente de la hestoria de nube, como por casu la esplosión de dalguna supernova nes cercaníes de la nube. Son rexones fríes (10-30 K) y trupes (10³-10⁴ partícules/cm³) con dimensiones que varien ente 10 y 100 parsecs. Les nubes moleculares nun son estructures uniformes y el gas y el polvu dientro d'elles distribúyese a lo llargo d'estructures filamentosas bien complexes con zones d'alta densidá que se correspuenden con rexones de formación estelar. La mayor fonte d'información alrodiu de les nubes moleculares provién del analís de llinies d'emisión de molécules como'l CO, CS o NH3, a pesar de que'l mayor constituyente de les nubes sía'l H2. Esto debe a les altes temperatures necesaries pa escitar esta molecular (~ 510K), ente que les nubes son bien fríes.
Cuanto más grande ye la nube molecular más curtia ye la so vida. Esto debe a que nel interior de les nubes moleculares más grandes fórmase estrelles de tipu O y B qu'emiten fotones d'alta enerxía que destrúin les molécules.
Puede describise aproximao la complexa estructura de les nubes moleculares en términos de nubes, clumps y nucleos (cores) protoestelares. Los clumps representen les estructures dientro de les cualos fórmense los cumulos estelares, ente que los cores protoestelares representen les estructures más pequeñes dientro de les cualos fórmense estrelles individuales o grupos d'estrelles. Estes últimes estructures formar pola fragmentación de los clumps.
Euphydryas desfontainii
La Euphydryas desfontainii  ye un lepidópteru ropalóceru de la familia Nymphalidae.
Formación estelar
Nube molecular
Entá anguaño nun s'entiende dafechu cómo se formen les estrelles debíu al colapsu de trupos nucleos de gas.
Por cuenta de dalguna clase de desencadenante, estos nucleos vuélvense inestables gravitacionalmente, estazándose y colapsando. Los fragmentos pueden dir dende decenes hasta centenares de mases solares. La causa de la inestabilidá suel ser el frente de choque de dalguna esplosión de supernova o'l pasu de la nube por una rexón trupa, como los brazos espirales. Tamién puede asoceder qu'una nube abondo masiva y fría colapse por sigo mesma. Seya como quier, la resultancia siempres ye una rexón colapsante en cayida llibre. Dicha rexón ye primeramente tresparente a la radiación polo que la so compresión va ser práuticamente isoterma. Tola enerxía gravitatoria va emitir en forma de radiación infrarroxo. Per otra parte, el centru de la rexón va contraese más apriesa que'l gas circundante por tener el primeru mayor densidá. Asina, va estremase un nucleu más trupu llamáu protoestrella.
Inestabilidá de Jeans
La teoría de la fragmentación y colapsu gravitatoriu de nubes moleculares pola so propia gravedá foi desenvuelta por James Jeans alredor del añu 1902 y anque na actualidá los procesos de formación estelar conocer con muncha mayor precisión la teoría de Jeans constitúi una bona primer aproximamientu.
Euphydryas desfontainii
Hábitat
Llugares yerbosos, secos y templaos, ribayos predresos, llechos de ríos secos y árees de cultivu abandonaes. La Canesba aliméntase de Dipsacus fullonum, Dipsacus comosus, Cephalaria leucantha, Scabiosa y Knautia, ente otros.
Formación estelar
Inestabilidá de Jeans
Jeans calculó que so determinaes condiciones una nube molecular podía contraer por atraición gravitatoria. Solo faía falta que fuera lo suficientemente masiva y fría. Una nube estable, si estrúyese, aumenta'l so presión más rápido que la so gravedá y retorna bonalmente al so estáu orixinal. Pero si la nube supera cierta masa crítico entós se inestabilizará toa y va colapsar en tol so volume. Ésti ye'l motivu pol cual les inestabilidaes suelen producise nes nubes más grandes dando llugar a biltos intensos de formación estelar.
Universidá de Picardía Julio Verne
La Universidá de Picardía Jules Verne (en francés Université de Picardie Jules Verne) ye una universidá pública francesa alcontrada en Amiens (Francia) y con sedes distribuyíes en diverses ciudaes de la rexón Picardía.
Formación estelar
Inestabilidá de Jeans
Nesti escenariu clásicu, entós, una nube empieza a colapsar cuando la enerxía gravitacional de la nube ye más grande que la so enerxía térmica:
Universidá de Picardía Julio Verne
Historia
De 1804 a 1942: "l'École de santé" y una efímera Facultá de Lletres.
Euphydryas desfontainii
Periodu de vuelu y envernía
Una xeneración al añu ente empiezos d'abril y medios de xunu, según l'altitú. Envierna como gata en niales sedosos.
Universidá de Picardía Julio Verne
Historia
La "École de santé" foi entamada en marzu de 1804 por iniciativa de la Sociedá Médica de Amiens y de la Comisión Alministrativa d'hospicios de Amiens. La inauguración tuvo llugar el 22 xerminal añu XII (12 d'abril 1804), y les clases empiecen el 15 de Vendémiaire añu XIII (08 d'ochobre 1804).
Aquilaria sinensis
Aquilaria sinensis ye una especie de planta melecinal perteneciente a la familia Thymelaeaceae. Ye orixinaria de China. Ta protexida pola perda d'hábitat. Ye una madera golioso usada pa la patoloxía llamada Chen Xiang chinu: 沈香. thumb|240px|Detalle del árbol
Universidá de Picardía Julio Verne
Historia
La "École de santé" instalar nel Hôtel-Dieu, el llaboratoriu de la historia natural y plantes del xardín botánicu que sirve pa los cursos de botánica. La escuela entós formen esencialmente a axentes de salú.
Formación estelar
Inestabilidá de Jeans
Pal casu d'una nube homoxéneo y esférico con masa M, temperatura T y radio R, esta condición puede espresase como: onde, G ye la constante de gravitación universal, k ye la constante de Boltzmann, \mu ye'l pesu molecular mediu y m_H ye'l pesu del átomu d'hidróxenu. Esta desigualdá esprésase de normal en función de la llamada masa de Jeans, según la cual el colapsu gravitacional empieza cuando: onde \rho ye la densidá del gas y ye la densidá numbérica.
Puertu de Marabiu
La flora compónse por pastizales y matos con dalgunos xardones y texos. Ente la fauna de xeitu mui ocasional el bardión, abellugos d'esperteyos de cabuerna, de ferradura, pequeñu de ferradura y mediterraneu de ferradura. Ente les aves figuren la llastrina, el ruxu, l'águila rial, la zapiquera y la utra.
Aquilaria sinensis
Descripción
Ye un árbol de fueya perenne, de 6 a 20 m d'altor. La corteza ye abuxada uniforme a gris escuru, y la madera ye de color blancu a amarellentáu - polo que-y da otru nome chinu "Muk Heung Pak" (Inciensu de madera blanco). Los sos ramillas tán escasamente cubiertes de pelos cuando son nuevos. Les sos fueyes son alternes, coriacees, obovaes a elíptiques, xeneralmente de 5 a 11 cm de llargu y de 2 a 4 cm, con 15 a 20 pares de venes llaterales discretes y cuasi paraleles que ye una carauterística útil de diagnósticu nel campu. El vértiz de cada fueya ye curtiu acumináu y la base ye llargamente cuneiforme, con cantos enteros y nidiu. Les sos flores son de color verde amarellentáu, fragantes, nuna umbela terminal o axilar. El frutu ye una cápsula maderiza obovoide con una cubierta esterior de pelos curtios de color gris, de 2,5 a 3 cm de llargu, abrir en dos valves planes cuando maurecen. Cuando la fruta ta abierta, un filo de seda parte de la base de la fruta y caltién la grana única (o dos) nel aire.
Melecinal
A. sinensis ye una melecina de la medicina tradicional del pueblu Yi. Trátase d'un llaxante, que'l so ingrediente activu ye genkvanina 5-O-beta-primeverosido. Tamién puede combatir el dolor y la inflamación.