cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nadine Secunde
Nadine Secunde ye una sopranu norteamericana especializada nes óperes de Richard Wagner y Richard Strauss.
Nació en Ohio y estudió na Universidá d'Indiana con Margaret Harshaw.
Gracies a una Beca Fulbright perfeccionar n'Alemaña, en Wiesbaden y Colonia.
Cantó nos teatros de Múnich, Hamburg, Vienna, París, Brussels, Ámsterdam, Warsaw, Roma, Buenos Aires y Barcelona. El debú americanu foi na Lyric Opera de Chicago interpretando a Elisabeth en Tannhäuser, siguiéndo-y Seattle, Los Angeles y San Francisco.
Debutó nel Festival de Bayreuth en 1987, interpretando a Elsa en Lohengrin, na producción de Werner Herzog dirixida por Peter Schneider. Al añu siguiente alternó'l papel col de Sieglinde en L'aniellu del nibelungo empobináu por Daniel Barenboim na producción de Harry Kupfer (1988-1992).
Ecuación de segundu grau
miniatura|250px
Una ecuación de segundu grau o ecuación cuadrática d'una variable ye una ecuación que tien la forma d'una suma alxebraica de términos que'l so grau máximu ye dos, esto ye, una ecuación cuadrática pue ser representada por un polinomiu de segundu grau o polinomiu cuadrático. La espresión canónica xeneral d'una ecuación cuadrática d'una variable ye:
onde x ye la variable, y a, b y c constantes; a ye'l coeficiente cuadrático (distintu de 0), b el coeficiente llinial y c ye'l términu independiente. Esti polinomiu puede interpretase por aciu la Gráfica d'una función gráfica d'una función cuadrática, esto ye, por una parábola. Esta representación gráfica ye útil, porque les interseiciones o puntu tanxencial d'esta gráfica, nel casu d'esistir, col exa X coinciden coles soluciones reales de la ecuación.
Historia
Les ecuaciones de segundu grau y el so solución de les ecuaciones conocer dende l'antigüedá. En Babilonia conociéronse algoritmos pa resolvela. Foi atopáu independientemente n'otros llugares del mundu. En Grecia, el matemáticu Diofanto d'Alexandría apurrió un procedimientu pa resolver esti tipu d'ecuaciones (anque'l so métodu namái apurría una de les soluciones, inclusive nel casu de que los dos soluciones sían positives). La primer solución completa desenvolver el matemáticu Al-Juarismi (o Al-Khwarizmi según otres grafíes), nel sieglu IX nel so trabayu Compendiu de cálculu por reintegración y comparanza, cerrando con ello un problema que s'escorriera mientres sieglos. Basándose nel trabayu d'A el-Juarismi, el matemáticu xudeoespañol Abraham bar Hiyya, nel so Liber embadorum, alderica la solución d'estes ecuaciones. Hai qu'esperar a Évariste Galois pa consiguir resolver polo xeneral les ecuaciones polinómiques, o saber cuándo son irresolubles por radicales, que vien ser una xeneralización de los métodos de resolución de les ecuaciones de segundu grau.
La primera gran dificultá pudo surdir na solución d'ecuaciones cuadráticas dar cola ecuación x^2 - 2 = 0 na dómina de los pitagóricos, al calcular el llargor de la diagonal d'un cuadráu de llau 1 una y bones non podía espresase la raíz cuadrada de dos como razón de dos númberos enteros.
Na Renacencia al resolver x^2 + 1 = 0 que rique topar un númberu real que'l so cuadráu seya -1, superar cola adopción de númberos imaxinarios y la definición de la unidá imaxinaria i que cumple i^2 = -1.
Ecuación completa de segundu grau
Pa una ecuación cuadrática con coeficientes reales o complexos esisten siempres dos soluciones, non necesariamente distintes, llamaes raices, que pueden ser reales o complexes (si los coeficientes son reales y esisten dos soluciones non reales, entós tienen de ser complexes conxugaes). Fórmula xeneral pal llogru de raigaños:
Usar pa indicar los dos soluciones:
Discriminante
■ \Delta < 0: dos raices complexes conxugaes.
■ \Delta > 0: dos raices reales distintes. Na fórmula anterior, la espresión dientro de la raíz cuadrada recibe'l nome de discriminante de la ecuación cuadrática. Suel representase cola lletra D o bien cola lletra griega Δ (Δ|delta) en mayúscula:
Una ecuación cuadrática con coeficientes reales tien o bien dos soluciones reales distintes o una sola solución real de multiplicidá 2, o bien dos raíz complexes. El discriminante determina la índole y la cantidá de raigaños.
Forma amenorgada de la ecuación completa
Cuando'l términu principal ye 1 la espresión queda como que les sos raigaños son:
Ensin términu independiente
Son de la forma:
Ensin términu llinial
Son de la forma ax^2+ c = 0, que les sos raigaños son reales opuestos o imaxinarios puros opuestos.
Completa con coeficiente llinial par
Nesti casu apaez como coeficiente del términu de primer grau un númberu par 2m y l'ecuación ye, siendo los raigaños
Completa amenorgada con coeficiente llinial par
Nesti casu'l coeficiente principal ye 1; el coeficiente llinial ye par y asume formar que les sos raigaños son
Ecuación bicuadrada
Éstes son un casu particular de la ecuación de cuartu grau. Fálten-yos los términos a la tercera y a la primer potencia. La so forma polinómica ye:
Pa resolver estes ecuaciones tan solo hai que faer el cambéu de variable {x^2}^{}=o
Colo que nos queda: La resultancia resulta ser una ecuación de segundu grau que podemos resolver usando la fórmula:
Al desfaer el cambéu de variable apaecen los cuatro soluciones:
Ecuación bicuadrada simétrica
Una ecuación bicuadrada simétrica asume la forma:
Teorema de Cardano-Vieta
Partiendo de que tenemos una ecuación cuadrática con raigaños x_1, x_2 \,, podemos construyir el binomiu a partir d'estes con:
De lo que se deduz:
Suma de raigaños
Productu de raigaños
Observación:
Rellación ente la fórmula xeneral y la proporción áurea
solo na solución positiva si na fórmula xeneral el valor de les variables ye'l siguiente o se presenta'l siguiente casu en que
entós la fórmula xeneral va dar como resultáu'l númberu áureo
Seleición femenina de fútbol de Suiza
La seleición femenina de fútbol de Suiza representa a Suiza nes competiciones internacionales de fútbol femenín. Forma parte de la FIFA y la UEFA, y la so organización ta al cargu de l'ASV-SFV.
Foi una de les primeres seleiciones femenines de fútbol; xugó'l so primer partíu en 1972. En 1982 foi una de les 16 seleiciones que xugaron la clasificación pa la primera Eurocopa.
Nunca consiguió clasificase pa la Eurocopa nin los Xuegos Olímpicos. Clasificó per primer vegada al Mundial na edición de 2015, en ganando'l grupu 3 del clasificatorio d'UEFA
Históricu
³ Promoción de descensu
Evangelina Santos
Evangelina Santos Aláez ye profesora titular de la Universidá de Granada, perteneciente al Departamentu d'Álxebra, realizando un llabor de docencia nel máster en matemátiques y nos graos d'informática y telecomunicaciones.
Perteneciente a la Real Sociedá Matemática Española y a la Sociedá Matemática THALES, de profesores de Matemátiques d'Andalucía.
Ye autora, xunto col profesor Luis Miguel Merino González, del llibru Algebra Llinial con Métodos Elementales.
Biografía
Naz en Córdoba en 1963, llicenciándose en matemática na Universidá de Granada en 1985. Trabaya mientres 3 años na Facultá de Ciencies de la Universidá de Córdoba pa volver darréu a Granada onde llogra'l doctoráu y darréu una plaza como Profesora Titular del Departamentu d'Álxebra en 1995. Dende 2001 imparte docencia na Y.T.S. Inxeniería Informática y de Telecomunicaciones.
André Carrillo
André Martín Carrillo Díaz ye un futbolista peruanu. Xuega como estremu derechu y el so equipu actual ye'l S. L. Benfica de la Primer División de Portugal de Portugal.
Ye internacional cola seleición nacional de Perú dende 2011, cola que llogró dos bronces consecutivos mientres la Copa América de 2011 y 2015.
Convertir nel primer xugador de la seleición peruana en marcar un gol nun mundial dempués de 36 años frente a ; cuando fuera Guillermo La Rosa quien anotó'l postreru al minutu 83 frente a n'España 1982.
Alianza Lima
Empezó la so carrera nes divisiones menores del Club Alianza Lima, onde destacó polos sos grandes actuaciones que lo llevaron a ser promovíu al primer equipu a mediaos del 2009. El so debú na Primer División producióse'l 5 d'avientu d'esi añu, nun alcuentru xugáu en Lima y válidu pola últimu fecha del Descentralizáu 2009, oportunidá en que'l so equipu empató 2-2 ante la Universidad César Vallejo. Esi añu foi subcampeón nacional, clasificando a la Copa Libertadores 2010.
Na temporada 2010 tuvo mayores chances de xugar mientres la segunda parte del campeonatu llogrando clasificar a la Copa Libertadores 2011. Al añu siguiente, les sos bones actuaciones dexáron-y formar parte de la seleición peruana qu'apostó'l Suramericanu Sub-20 n'Arequipa. Darréu, yá de regresu n'Alianza, anotó'l so primer gol na profesional el 13 de febreru de 2011 ante Unión Comercio, contribuyendo a la victoria por 4-1 del so equipu.
Sporting de Lisboa
Nos meses siguientes, distintos equipos europeos como'l Porto y el Groningen fixeron ufiertes pa contratalo. Sicasí, a pesar de tener contratu col equipu blanquiazul hasta avientu de 2013, fichó finalmente pol Sporting de Lisboa por 5 temporaes, siendo presentáu oficialmente'l 6 de mayu depués de pasar les pruebes médiques.
Magar nun tar consideráu nin ente los suplentes al entamu de la temporada, adulces foise asitiando nel equipu. Tres les sos bones actuaciones nel conxuntu de Lisboa, xenerando asistencies y ocasiones de gol, llogró marcar por fin el so primer gol col conxuntu verdiblancu na Copa de Portugal, el 22 d'avientu de 2011 ante'l Marítimu. Sporting ganó 3 a 0 con Carrillo convirtiendo de cabeza'l primer gol del so equipu. El 15 de xineru de 2012, anotó'l so primer gol na Lliga ZON Sagres ante'l Sporting Braga. Magar marcar, Sporting de Lisboa perdió 2 a 1.
Collaboró na bona campaña del Sporting na Europa League 2011/12, na que llegaron hasta les semifinales, cayendo ante'l Athletic Club. El 30 d'abril, Carrillo anotó'l so tercer gol col Sporting, abriendo'l marcador frente al Académica de Coimbra pola lliga. Los Lleones vencieron 2-1. Llegaron hasta la final de la Copa de Portugal, sicasí perder por 1-0 frente a l'Académica de Coimbra. Carrillo xugó tol alcuentru.
A entamos de la temporada 2012/13, exactamente'l 23 d'agostu de 2012, Carrillo dio-y l'empate a los Lleones ante'l Horsens de Dinamarca nun alcuentru válidu pa la Lliga Europea de la UEFA. Foi la so primer anotación nun tornéu internacional. Volvió anota-y al Horsens nel partíu de vuelta en Portugal que remató 5-0.
El 31 de mayu de 2015, André Carrillo llogra'l so primer títulu col Sporting Lisboa, coronóse campeón de la Copa de Portugal en venciendo al Sporting Braga por 3-1 en definición por penales. L'equipu del peruanu empató'l marcador nos 90 minutos, en diendo perdiendo 2-0. Los lleones xugaron con diez homes tres la espulsión de Cedric na primer metá. Los Lleones rompieron una racha de siete años ensin consiguir un títulu.
El 9 d'agostu de 2015, llogró'l so segundu títulu, con gol de Carrillo'l Sporting de Lisboa que lu ganó 1-0 a Benfica y campeonó na Supercopa de Portugal. Nel minutu 53, avanzó al área de les águiles'. La culiebra' remató dende esa posición y el balón esviar en Teófilo Gutiérrez ya ingresó al arcu de Julio César. Los Lleones' llevantaron el primer troféu de la temporada lusa.
Carrillo empecipio la temporada siendo la estrella del Sporting Lisboa y formando una gran dupla ofensiva con Teofilo Gutiérrez. Esto llevó a que Carrillo tenga ufiertes de grandes clubes, polo que'l Sporting Lisboa pidió-y la renovación. Equí vien el discutiniu; pos André nun quixo anovar el so contratu, que vencía con cuenta de temporada, cosa que nun gustó a la directiva. El presidente del Sporting Lisboa Bruno de Carvallho ignoró'l fechu de que 'la culiebra' seya la estrella del so equipu y decidir 'conxelar' en Setiembre de 2015. Esto consistió en que André nun xugara un solu partíu col so equipu hasta qu'anovara, golpe baxu. André y el so representante sabíen qu'esto diba baxar la so cotización; sicasí, optaron por esperar hasta'l mercáu de branu onde roblaron un pre-contratu con Benfica.
SL Benfica
En quedándose ensin xugar dende'l 2015 Andre finalmente fichó pol Benfica por 5 temporaes y asina teniendo oportunidá de tornar a la seleición peruana. El so debú col equipu foi na Cova da Piedade onde ganaríen por 5-0 y el so primer gol convertir ante Nacional onde acabaríen ganando por 3-1 pola tercer fecha de la Lliga portuguesa. A pesar de nun tener la continuidá deseyada, consigue'l so primer títulu dempués de que'l so club gane por 5-0 al Vitoria Guimaraes. Tres unos amistosos fáense rumores sobre la so ida al Watford.
Watford FC
Tres nun tener continuidá ye emprestáu al Watford de la Premier League a pidíu del so ex-DT Marco Silva el cual dirixir en Sporting Lisboa. El so debú foi nel empate ante'l Brighton, entrando a los 47' por Cathcart. El so primer gol foi ante'l Swansea City poniendo'l 1-0 parcial por qu'acabe 1-1. Curiosamente, díes antes, el so entrenador pidiéralu que remate más al arcu.
Seleición absoluta
thumb|right|250px|Carrillo mientres un partíu contra [[Seleición de fútbol d'Ecuador|Ecuador mientres la Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018, terminando 2-1 a favor de Perú.]] Foi incluyíu por Sergio Markarián na escuadra nacional qu'apostó la Copa América 2011 d'Arxentina onde nun tuvo oportunidá sinón hasta'l tercer partíu de la competencia cuando la so seleición enfrentó a Chile. En dichu atopo Carrillo anotó un autogol nel minutu final del oldeo, que dio-y la victoria al cuadru chilenu. Perú terminó terceru na copa al ganar al escoyíu venezolanu 4 a 1.
Anotó'l so primera tantu cola seleición nel oldeo contra que terminó a favor del combináu peruanu por 0-1.
Auxerre
Auxerre ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ye la prefeutura del departamentu de Yonne.
Linars (Charente)
Linars ye una comuña francesa del departamentu de Charente, na rexón de Nueva Aquitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
André Carrillo
Seleición absoluta
Pa les Eliminatories pal Mundial 2014 apuesto nueve partíos ensin marcar goles, Perú ocupó'l puestu 7° y nun llogró clasificar al Mundial de Brasil.
El 25 de mayu de 2015 foi convocáu pol entrenador Ricardo Gareca p'apostar la Copa América 2015 realizada en Chile. Carrillo debutó nel primer partíu de la copa ingresando al minutu 83 por Jefferson Farfán na derrota de 1-2 con Brasil; dempués ausentóse pa los partíos ante y, nos qu'hubo una victoria y un empate respeutivamente. Perú remató nel 2ᵘ puestu del Grupu C. Na fase de cuartos de final enfrentar a la teniendo grandes actuaciones, ganándolos 3-1 y asina consiguiendo la clasificación pa les semifinales. En semifinal Perú foi esaniciada pola anfitriona Chile al cayer 2-1. Nel partíu pol tercer puestu Perú ganó 2-0 a Paraguái con gol de André Carrillo al minutu 48 y empezando la xugada del segundu gol. Apuesto cuatro partíos y anotó un gol nesta Copa América Chile 2015. Carrillo apostó les primeres feches de les Eliminatories Rusia 2018 para depués dexar de ser convocáu por cuenta de la so poca continuidá a nivel de clubes pero vuelve pa la segunda rueda del tornéu, siendo fundamental na clasificación al mundial. Mientres el desarrollu de los amistosos ante del mundial anotó dos goles, unu'l 29 de mayu contra y otru el 3 de xunu contra.
Herbert Rudley
Herbert Rudley foi un prolíficu actor de calter d'Estaos Xuníos, intérprete, tantu teatral como cinematográficu y televisivu.
Biografía
Nacíu en 1910 (anque delles fontes afirmen qu'en 1911) en Filadelfia, Pennsylvania, estudió na Universidá de Temple, centru que dexó en ganando una beca pa estudiar nel Civic Repertory Theatre d'Eva -y Gallienne.
Rudley empecipióse como actor teatral en 1926. El so debú nel circuitu de Broadway foi cola obra Did I Say No en 1931, trabayando más palantre en producciones de les pieces La ópera de los trés centavos, Abe Lincoln in Illinois y Macbeth.
En televisión actuó en drames, de cutiu interpretando a militares, y en comedies. Ente los munchos shows televisivos pa los que trabayó figuren My Friend Flicka y Boots and Saddles. Ente 1957 y 1959 fixo'l papel de Sam Brennan nel western de la NBC The Californians, actuando xunto a Sean McClory y Adam Kennedy.
En 1959 foi John McAuliffe na serie televisiva Border Patrol, interpretada por Richard Webb. Rudley tamién interpretó en dos causes a Jeremy Thorne na serie western de la NBC Laramie. Nos años sesenta trabayó con regularidá nun show protagonizáu por Juliet Prowse y tituláu "Mona McCluskey." Amás, en 1963 trabayó en dos episodios de The Beverly Hillbillies interpretando al psiquiatra Dr Twombey, y en 1973 participó nun capítulu del show de Lorne Greene pa l'ABC Griff.
Herbert Rudley finó en 2006 en Los Angeles, California, por causa de un ataque cardiacu.
Lignières-Sonneville
Lignières-Sonneville foi hasta'l 1 de xineru de 2022 una comuña francesa del departamentu de Charente, na rexón de Nueva Aquitania. Xunto con Ambleville formó la nueva comuña de Lignières-Ambleville. Llendaba con.
Tenía una población de y una superficie de  km².
Catharine Parr Traill
Catharine Parr Traill foi una escritora inglesa-canadiense y naturalista qu'escribió sobre la vida de los primeros pioneros en Canadá.
Biografía
Nacida Catharine Parr Strickland en Rotherhithe en 1802, yera hermana de los escritores Agnes Strickland, Jane Margaret Strickland, Susanna Moodie, y Elisabeth Strickland. Foi la primera de los cinco hermanes n'empezar a escribir. Empezó escribiendo llibros pa neños en 1818, tres la muerte del so padre. Ente los sos primeros trabayos pal públicu infantil cabo citar: Desobediencia, o Nun escaezas lo que diz ma (1819), y Feliz porque ye Bonu, toos ellos centraos nos beneficios de la obediencia a los padres. Hasta'l so matrimoniu foi una autora prolífica, con una media d'un nuevu llibru al añu. En 1832, casóse col teniente Thomas Traill, un oficial retiráu de les Guerres napoleóniques y amigu del home de la so hermana, John Moodie, a pesar de que la so familia punxo oxeciones a esti enllaz (quitando la so hermana Susanna). Tres el so matrimoniu treslladar a Canadá Cimeru, asitiándose cerca de Peterborough, onde'l so hermanu Samuel yera un topógrafu. La so hermana, Susanna Moodie, siguir poco tiempu dempués.
Nel so nuevu llar, recueye la so nueva vida en cartes y artículos pa revistes, que recoyó nuna obra titulada Los montes negros de Canadá (1836), que, a día de güei, sigue siendo una fonte importante d'información sobre la colonización de Canadá. Nesta obra describe la vida cotidiana de los primeros colonos, la rellación ente colonizadores y indíxenes, el clima, y la fauna y flora locales. Amás d'en esta obra, otres observaciones sobre estes temes apaecen recoyíos na so novela, Crusoes canadienses (1851). Amás, recueye distinta información relativa a les habilidaes necesaries pa sobrevivir como pioneru en Canadá na so obra La guía del la emigrante (1854), más tarde renombráu La guía del la emigrante. Nesi mesmu periodu escribe"Perlles y quixarros" y "Cuentos nel trubiecu".
Tres la depresión de 1836, el so home Thomas xunir a la milicia en 1837 pa lluchar contra la Rebelión de Canadá Cimera. En 1840, desencantada cola vida nos Montes Negros de Canadá, los dos familiasse treslladen a la ciudá de Belleville. Mientres Susanna centrar nes diferencies ente la vida rural y l'urbana, Catharine dedicar a escribir sobre la redolada natural, describiendo la vida de la flora de Canadá Cimera, que se compilaría na obra Flores Selvaxes canadienses (1865), Estudios de Vida de Planta en Canadá (1885) y Paseos pol monte canadiense.
En 1899 el Real Bounty Fund concéde-y una beca que complementa con una suscripción privada empobinada por Sandford Fleming. Muerre na so residencia de "Westove" en Lakefield, Ontario el 28 d'agostu de 1899.
Les sos coleiciones de plantes tán allugaos nel Herbolariu Nacional de Canadá sito nel Muséu Canadiense de Naturaleza.
Reconocencia
El Campus Central de la Universidá de Trent, en Peterborough, Ontario, lleva'l so nome. Amás, dientro d'esta universidá, el College principal p'alumnos de grau lleva'l nome de Catharine Parr Traill College.
El 8 de setiembre de 2003, pa conmemorar el 50º aniversariu de la Biblioteca Nacional de Canadá, Correos de Canadá emitió una serie conmemorativa sobre "Escritores de Canadá", qu'incluyía a Katalina Kovats, en dos sellos inglés-canadiense y dos sellos francés-canadienses, en total trés millones de sellos.
Rozagás
Rozagás ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Altu de Peñamellera. Ocupa l'estremu noroccidental del mesmu, y tien una estensión de 10,86 km². Na llende cola parroquia vecina de Ruenes ta'l cumal más altu del Cuera: la Cabeza Torbina, de 1.315 m d'altitú. La so población de alcuéntrase nel pueblu homónimu.
Jack La Rue
Jack La Rue foi un actor teatral y cinematográfico estauxunidense.
Biografía
Empecipiar nel ambiente teatral neoyorquín, trabayando en siete producciones en Broadway ente 1923 y 1931, según la Internet Broadway Database.
Darréu de treslladó a Hollywood, onde actuó en numberoses películes, principalmente en papeles de lladrones y gángsters. Unu d'esos papeles foi'l qu'interpretó xunto a Richard Cromwell nel drama d'Universal Pictures Enemy Agent (1940).
Jack La Rue finó por causa de un ataque cardiacu en 1984 en Santa Monica (California). Foi soterráu nel Campusantu de Holy Cross en Culver City, California.
Mercedes Ruehl
Mercedes J. Ruehl ye una actriz d'Estaos Xuníos de teatru, cine y televisión.
Biografía
Ruehl asistió a la universidá de New Rochelleand, onde se graduó en 1969. Tuvo un fíu, Cristopher (1976), a quien tuvo que dar en adopción cuando ella tenía 28 años. volvieron axuntase cuando él cumplió los 21 años d'edá (en 1997). Ta casada col pintor David Geiser, con quien adoptó un fíu, Jake (nacíu en 1997). Más tarde, Cristopher convertir en padrín de Jake.
NGC 5643
NGC 5643 ye una galaxa espiral barrada de tipu SBc na constelación de Lupus, asitiada 2º al sur de la estrella η Centauri. La so magnitú aparente ye 10,2 y la so rellumu superficial ye 13,3 mag/arcsec2. Ta catalogada como una galaxa Seyfert de tipu 2.
NGC 5643 ye una galaxa visible cerca de la Vía Lláctea, lo cual nun ye tan frecuente. De normal el polvu galáctico nun dexa ver al traviés d'él, polo que les posibilidaes de ver una galaxa na mesma direición que la Vía Lláctea nun son grandes. NGC 5643 tien una llatitú galáctica de namái 15º.
Afayóse'l 1 de xunu de 1834 por John Herschel.
Reinu d'Afganistán
El Reinu d'Afganistán (en paxtu: د افغانستان واکمنان; en dari: پادشاهي افغانستان) foi'l periodu monárquicu nel modernu Afganistán establecíu por Dost Mohammad Khan en 1826 tres la cayida d'Ayub Shah Durrani en 1823, gobernante del Imperiu Durrani (anque'l nome oficial d'esti imperiu tamién yera Reinu d'Afganistán, el so territoriu yera muncho más estensu). La monarquía afganistana dexó d'esistir en 1973, cuando l'últimu rei foi derrocáu y quedóse a vivir nel exiliu.
El Gran Xuegu
La primer dómina del Reinu, dacuando conocida como Emiratu (pol títulu de Emir qu'ostentó'l monarca afganistanu hasta 1926) tuvo signada pol Gran Xuegu»: la disputa ente los intereses del Imperiu rusu y l'Imperiu británicu. Ente 1839 y 1842 tuvo llugar la Primer guerra anglu-afganistana, mientres la cual los británicos ocuparon Afganistán y trataron de torgar el expansionismo rival de los rusos; sicasí, nun llograron derrocar a Dost Mohammad Khan.
Tres la muerte d'esti monarca en 1863, foi asocedíu pol so fíu Shir Alí, quien trés años más tarde foi derrocáu pol so hermanu mayor Mohammad Afzal Khan. En 1868 Shir Alí tornó al poder, pero foi atacáu polos rusos; los británicos tamién invadieron y obligaron a retirase a los zaristes. El nuevu emir, Mohammad Yaqub Khan, trató de contentar a los rusos empobinando un pocu a esi imperiu la so política esterior, pero foi derrocáu polos británicu, quien impunxeron a Abdur Rahman Khan y fixeron qu'ésti acepte en 1893 la «Llinia Durand», frontera sur d'Afganistán que provocó la división política del pueblu paxtu y l'anexón d'un terciu del país a la colonia de la India Británica. Abdur Rahman tuvo que faer frente a munches rebeliones.
Abdur Rahman foi asocedíu pol so fíu Habibullah Khan, quien robló un tratáu en 1905, depués de la Segunda Guerra Anglu-Afganistana, confirmando que les rellaciones esteriores d'Afganistán yeren controlaes pol Reinu Xuníu. En 1919 foi asesináu mientres una intriga del so hermanu Nasrulá, quien foi deteníu por Amanulá, nuevu emir.
Independencia definitiva
Amanulá proclamó la independencia y obligó a que'l Reinu Xuníu reconocer col Tratáu de Rawalpindi depués de la Tercer Guerra Anglu-Afganistana. Amanulá alióse internacionalmente cola apocayá fundada Unión de Repúbliques Socialistes Soviétiques y llevó a cabu numberoses reformes sociales, polítiques y económiques. En 1926 camudó'l títulu del monarca de Amir a Padshah. Tuvo que faer frente a delles rebeliones fomentaes polos británicu.
En 1929 el caudiellu rebalbu Habibulá Kalakani derrocar y foi proclamáu Amir, pero foi tamién derrocáu por Mohammad Nadir Shah, quien reinó hasta 1933, cuando foi asesináu y asocedíu pol so fíu Mohammed Zahir Shah.
Maya Rudolph
Maya Khabira Rudolph más conocida como Maya Rudolph ye una actriz, comediante y cantante Estaos Xuníos. Foi parte de Saturday Night Live ente 2000 y 2007, y apaeció en películes como Away we go, Bridesmaids y Grown ups. Dende 2011, ye una de les protagonistes de la serie de televisión Up All Night de la NBC.
Biografía
Rudolph ye fía de la cantante de soul Minnie Riperton y el compositor y productor Richard Rudolph.
Educación
En 1990, graduóse na Crossroads School de Santa Monica (California), onde fixo amiga de Gwyneth Paltrow, que tamién estudiaba nel mesmu institutu. Siguió la so educación na Universidá de California en Santa Cruz, onde se graduó en 1995 con un B.A. en fotografía pola Porter College.
En televisión
Anguaño vive cola so pareya, el direutor Paul Thomas Anderson con quien tien dos fíos llamaes Pearl Minnie (nacida'l 15 d'ochobre de 2005) y Lucille (nacida'l 6 de payares de 2009), y un fíu llamáu Jack (nacíu'l 3 de xunetu de 2011).
Peromyscus attwateri
Peromyscus attwateri ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Trescares
Trescares ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'El Valle Altu de Peñamellera. Comprende'l llugar del mesmu nome y una faza de terrenu de 1,92 km² alredor d'él. El pueblu, que ta a la vera la carretera AS-114, que xune Cangues d'Onís y Panes, tien una población de.
Peromyscus attwateri
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Xeorxa, New York, Missouri, y Texas nos Estaos Xuníos.
Le Lindois
Le Lindois ye una comuña francesa del departamentu de Charente, na rexón de Nueva Aquitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
NGC 5752
NGC 5752 ye una galaxa espiral (Sb) alcontrada na direición de la constelación de Boötes. Tien una declinación de +38° 43' 45" y una ascensión recta de 14 hores, 45 minutos y 14,2 segundos.
Larrea ameghinoi
Larrea ameghinoi (jarilla rastrera) ye una especie fanerógama de la familia Zygophyllaceae. Ye n'endemismu d'Arxentina. Ta estrechamente emparentada cola norteamericana Larrea tridentata.
Descripción
Ye un subarbustu rastreru, de tarmos maderizos, cilíndricos y resinosos. Flores marielles. Fueyes con 2- foliolos, pilosos en dambes cares. Floria d'ochobre a fines de payares. Frutu cápsula con pelos blancu buxos (como un falopu d'algodón), 5 granes pequeñes, llises, arriñonaes. Ye única n'esvalixar el frutu completu, a pesar de que'l mesmu ye secu y dehiscente, siendo un casu particular de "dispersión esclerendocoria". Nesti mecanismu ye la xamasca l'elementu curiosu pal dispersor quien inxer los frutos al consumir les fueyes.
Distribución y hábitat
Ye endémica d'Arxentina. Habita en zones baxes, anegadizas. Dende Neuquén hasta Chubut.
Ecoloxía
Alcuéntrase en:
Usos
Ye bien utilizada como combustible, por cuenta de que la so madera ye firme.
Integra en forma significativa la ingesta de los caprinos nel periodu de reposu vexetativu del pacional natural nel Chaco Grebu.
Taxonomía
Larrea ameghinoi describióse por Carlos Luis Spegazzini y espublizóse en Revista de la facultá de agronomia; universidá nacional de La Plata 3: 499. 1897. Larrea: nome xenéricu que foi nomáu n'honor de Juan Antonio Hernández Pérez de Larrea un clérigu español,nacíu en Villar del Salz el 30 de setiembre de 1730, amigu de la ciencia, que foi deán del cabildru de Zaragoza y obispu de Valladolid.
(Larrea) Tamién se denomina como apellíu orixinariu de la provincia vasca d'Álava, que dende fines de la Edá Media y principios de la moderna algamó gran espardimientu nes provincies Vascongadas, Navarra y los montes de Santander, Dizse que l'apellíu (Larrea) Provién de reis y guapos, Tamién se diz que solo les persones xeniales con pensamientos maraviyosos tienen esti apellíu. Esti apellíu fai a los demás apellíos como si nun valieren nada por que esi apellíu solo tener los grandes.
ameghinoi: epítetu dau n'honor del naturalista arxentín Florentino Ameghino.
Evangelina Villegas
Evangelina Villegas M. foi una bioquímica mexicana, especialista en ceberes que los sos trabayos con maíz lideren el desenvolvimientu de la proteína de maíz d'alta calidá (QPM).
Avallon
Avallon ye una comuña francesa del departamentu de Yonne, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
José Félix Uriburu
José Félix Benito Uriburu foi un militar arxentín que desallugó pola fuercia de les armes al presidente Hipólito Yrigoyen, y se autodesignó presidente. Dende'l 8 de setiembre de 1930 hasta'l 20 de febreru de 1932 exerció simultáneamente los poderes Executivu y Llexislativu. Sol títulu de "Presidente del Gobiernu Provisorio" exerció como mandatariu de facto na Arxentina. El suyu inauguró una serie de golpes d'Estáu esitosos y de gobiernos inconstitucionales que se producieron en 1943, 1955, 1962, 1966 y 1976.
Biografía
Nació na ciudá de Salta, el 20 de xunetu de 1868, fíu del matrimoniu conformáu polos primos don José de Uriburu y Poveda y doña Serafina de Uriburu y Álvarez de Arenales, quien yeren sobrín y fía, respeutivamente, del coronel Evaristo de Uriburu.
Según el xenealoxista Narciso Binayán Carmona, yera descendiente del conquistador, esplorador y colonizador español Domingo Martínez de Irala (1509-1556); los sos antepasaos teníen un remotu orixe mestizu guaraní, que compartía con munchos próceres de la dómina de la Independencia y con grandes personaxes paraguayos y arxentinos.
El 17 de marzu de 1885, Uriburu ingresó como cadete nel Colexu Militar. Col grau de subteniente yera unu de los xefes de la Loxa de los 33 Oficiales que participó na organización de la Revolución del Parque en 1890,El 19 de payares de 1894 casóse con Aurelia Maderu Buján (1873-1959), fía d'Eduardo Maderu y Marcelina Buján Ellauri, y cola que tuvo trés fíos: Alberto Eduardo, Elena Teresa y Marta Mercedes.
En 1907 foi direutor de la Escuela Cimera de Guerra y darréu foi unviáu a Alemaña por trés años, pa perfeccionase en programes d'entrenamientu militar y equipos. Cuando tornó a Buenos Aires, asistió a los congresos científicos de la celebración del Centenariu y depués tuvo al cargu de puestos fronterizos como oficial d'estáu mayor.
En 1913, tornó a Europa como amestáu militar n'Alemaña ya Inglaterra, y retornó a l'Arxentina en 1914.
En 1921 xubió a xeneral de división. Al añu siguiente, actuó como inspeutor xeneral del exércitu, designáu pol presidente Marcelo T. de Alvear. Foi miembru del Conseyu Supremu de Guerra dende 1926 hasta que Yrigoyen facer retirar por haber algamando la edá reglamentaria.
La crisis económica
La crisis económica mundial de 1929 llamada Gran Depresión tuvo un fondu impautu na Arxentina. Afectó primero económicamente yá que el 80% de los ingresos fiscales n'Arxentina proveníen del comerciu esterior. La crisis creó una situación de tensión social, con baxes de sueldu, aumentu del desemplegu; esto ye, una contraición de la economía. Y esto xeneró tamién, nel planu políticu, un contestu nel cual produzse'l golpe de 1930. La Crisis de 1929 foi un factor que creó una situación de tensión, de malestar sobre la economía, en términos sociales y d'esmolición ya incertidume nos sectores económicos dominantes y esto contribuyó a crear esti clima. N'América Llatina polo xeneral hubo una crisis de sistemes democráticos práuticamente en tola rexón.
Per otra parte, les enseñances sociales de la Ilesia católica de la dómina taben basaes na encíclica Rerum Novarum de 1891 que trataba sobre les condiciones de les clases trabayadores, dexaba patente'l so sofitu a dereches llaboral de «formar uniones o sindicatos», reafitaba nel so sofitu a dereches de la propiedá privada y aldericaba sobre les rellaciones ente'l gobiernu, les empreses, los trabayadores y la Ilesia, proponiendo una organización socioeconómica que más tarde se llamaría corporativismu. Recién a partir de 1931 el Papa Pío XI condergó al fascismu y propunxo llevar a la práutica los principios de la recta razón y de la filosofía socialcristiana.
Les doctrines corporativistes
Les postures nacionalistes surdíes por imitación de lo asocedío n'Italia con Benito Mussolini que sofitaben la implantación d'un corporativismu provocaron la división del Partíu Popular y la so disolución. Foi entós cuando los nacionalistes católicos sofitaron al selmanariu La Nueva República, opositor al gobiernu radical de Hipólito Yrigoyen, que foi bien criticáu por una serie d'intervenciones a provincies por decretu y por venceyase al so gobiernu con asesinatos d'opositores, como'l del Senador Lencinas, que producieron el debilitamientu de la democracia y desencadenaron el golpe militar empobináu pol xeneral José Félix Uriburu.
El llevantamientu del 6 de setiembre de 1930
El 6 de setiembre de 1930, Uriburu encabezó un golpe d'estáu que derrocó al gobiernu constitucional de Hipólito Yrigoyen y estableció una dictadura militar, la primera d'una serie que s'estendería hasta 1983.
Uriburu básicamente representó naquel momentu primero de too un nacionalismu católico neocorporativista. Inclusive el proyeutu de constitución neocorporativa que tenía Uriburu y los sos sectores yera un sistema neocorporativo mistu. Queríen qu'hubiera una cámara corporativa, por casu, con representación de sindicatos, empresarios y otra cámara con representación política. Yeren proyeutos neocorporativos. Ideológicamente podría dicise que yera bien tributariu del nacionalismu católico, que dende los años '20 venía creciendo n'Arxentina.
El golpe d'Estáu que-y dexó llegar al poder foi daqué inéditu na Historia de l'Arxentina moderna. Al opinar alrodiu de él el epistemólogo Mario Bunge diz:
Uriburu encamentó-y al poeta Leopoldo Llugones la redaición de proclamar revolucionaria, pero la primer versión foi acusada de fascista per parte del coronel José María Sarobe y el xeneral Agustín P. Justo, que representaben el lliberalismu conservador tradicional de l'Arxentina. Llugones debió entós modificar. Proclamar dicía:
thumb|155px|José Félix Uriburu y [[Agustín Pedro Justo.]]
El gobiernu militar
Eslleió'l Congresu, declaró'l estáu de sitiu, intervieno en toles provincies gobernaes pol radicalismu y, en traces xenerales, quixo enllantar un gobiernu neocorporativista, similar al fascismu, réxime nel que vía un exemplu de paz y orde políticu del cual podía aprendese útiles lleiciones.
El 18 de setiembre de 1930, el embaxadores de los Estaos Xuníos ya Inglaterra, país nel que fuera amestáu militar, faen saber a Uriburu que les potencies por ellos representaes reconocieron al gobiernu provisional.
Anque públicamente Uriburu declaraba respetar la constitución, personalmente sentía que'l país precisaba retornar al réxime de gobiernu conservador, previu a la sanción de la Ley Sáenz Peña, qu'estableciera'l votu secretu pa varones (les muyeres recién podríen votar nel gobiernu de Perón, en 1951). Nun discursu pronunciáu na Escuela Cimera de Guerra, Uriburu espresaba la so oposición al sufraxu universal coles siguientes pallabres:
Estableció un réxime represivu qu'incluyó per primer vegada l'usu sistemáticu de la tortura contra'l opositores políticossobremanera anarquistes, comunistes y radicales yrigoyenistas, por aciu la Seición d'Orde Políticu de la Policía de la Capital, al mandu de Leopoldo Llugones (fíu).
thumb|José Félix Uriburu, con uniforme de gala y banda de presidente de la Nación Arxentina.
Decretó la llei marcial y fixo executar clandestinamente ―o tres parodies de xuiciu sumarísmu― a militantes anarquistes, ente ellos Severino Di Giovanni, Gregorio Galeano, José Gatti, Joaquín Penina, Paulino Scarfó y Jorge Tamayo Gavilán. Encarceló a dellos dirixentes políticos ―ente ellos al ex-presidente Hipólito Yrigoyen―, impunxo censura a los diarios, intervieno les universidaes anulando'l réxime d'autonomía y cogobierno establecíu dende la Reforma Universitaria de 1918. Una vegada producíu'l golpe, la flamante Confederación Xeneral del Trabayu adoptó actitúes de preste frente al réxime militar.
Nel planu económicu la depresión mundial incidió nel país y causó un gran amenorgamientu de los ingresos, la cayida del consumu, la crecedera de la desocupación. En cuanto al planu políticu; Uriburu intentó un modelu altamente represivu, con llei marcial y tribunales militares pa xulgar a civiles que s'opunxeren al gobiernu de facto. La so idea yera instalar un réxime corporativu al estilu del fascista italianu Benito Mussolini pero la resultancia de les eleiciones demostró que nun tenía sofitu y tuvo d'arrenunciar del proyeutu.
A principios de 1931 llamó a eleiciones na provincia de Buenos Aires, pero depués anular por cuenta de que ganara la Unión Cívica Radical. En payares d'esi añu convocó nuevamente a eleiciones depués de prohibir les candidatures del radicalismu y entamar un sistema que se reconocía públicamente como fraudulento, dando empiezu a la que se denominó Década Infame. Neses condiciones resultó «electu» presidente'l xeneral Agustín P. Justo, quien representaba'l conservadorismu lliberal que fuera aniquiláu cola sanción de la Ley Sáenz Peña.
En marzu de 1931, Uriburu recibió a Eduardo de Windsor, príncipe de Gales y herederu al tronu británicu, con quién visitó Campu de Mayu, l'Hipódromu Nacional, el balneariu de Mar del Plata, pa inaugurar la Esposición Británica d'Artes ya Industries nel predio de La Rural.
Ensayu corporativu
Uriburu xuró respetar la Constitución Nacional y la Llei Sáenz Peña, y nel so discursu convidó a la población a correxir los "abusos" del yrigoyenismu al traviés de les urnes. Pero esi discursu deber al sofitu que precisara del sector "lliberal" empobináu por Justo y Sarobe. Col pasu de los díes, volvió a los sos ideales corporativistes nos sos discursos y nel nomamientu d'autoridaes. Aspiraba a reemplazar la Constitución y el sistema democráticu por otru, dafechu distintu, en que nun fuera'l votu individual el que decidiera l'aldu políticu, sinón la opinión de corporacionessobremanera les corporaciones patronales y les asociaciones profesionales, ente les cualos los sindicatos yeren un actor menor, y qu'amás tenía de ser sometíu a una llimpieza ideolóxica.
Ente los ideólogos nacionalistes, Uriburu prefería a Carlos Ibarguren, el so primu, católicu militante y almirador de la derecha española, que yera amás un brillosu escritor. Sicasí refalgaba a quien hasta entós fuera'l líder de los nacionalistes, Juan Carulla, que prefería siguir les idees de Benito Mussolini o de Charles Maurras.
Los discursos mentaben de cutio la necesidá de restaurar l'orde, la propiedá y les xerarquíes. Sicasí, a diferencia de los fascismos europeos, la derecha arxentina consideraba que la clave del sistema políticu propuestu yera l'Exércitu, y non organizaciones paramilitares.
El dictador propunxo la fundación d'un Partíu Nacional, al que tendríen de xuntase los demás partíos, anque taben escluyíos el radicalismu yrigoyenista y posiblemente el Partíu Socialista. La invitación foi refugada por toos, salvo dellos grupos conservadores. Uriburu adelantrárase a convocar a eleiciones pa gobernador de Buenos Aires, col enfotu de presentar una candidatura única del Partíu Nacional frente a los radicales; cuando'l so proyeutu fracasó, nun pudo retratase.
Nel mes d'abril, de 1931 celebráronse les eleiciones bonaerenses, con un resultáu imprevista: magar que'l gobiernu consideraba al radicalismu dafechu "fora de la historia", y a qu'ésti nun entamó una campaña eleutoral nin tenía sofitu de la prensa, el candidatu radical Honorio Pueyrredón llogró'l trunfu. Magar que nel Colexu Eleutoral el radicalismu quedó dellos votos por detrás y tenía d'axustar colos socialistes p'alzase cola gobernación, el gobiernu entró en llerza y la mayoría de los ministros presentó l'arrenunciu. Uriburu reorganizó'l gabinete, nomando ministros del sector "lliberal". El 8 de mayu suspendió'l llamáu al colexu eleutoral provincial, y nomó gobernador de facto de la provincia de Buenos Aires a Manuel Ramón Alvarado.
Poques selmanes más tarde españó una revolución na provincia de Corrientes, dirixida pol teniente coronel Gregorio Pomar; anque foi rápido reprimida, dio a Uriburu la escusa que buscaba: clausuró tolos locales de la UCR, arrestó a docenes de dirixentes y prohibió a los colexos eleutorales escoyer políticos venceyaos direuta o indireutamente con Yrigoyen; Pueyrredón fuera ministru de Yrigoyen, lo que significaba que nun podía ser escoyíu, pero amás foi espulsáu del país xunto con Alvear. Amás suspendió les eleiciones de gobernadores entamaes pa les provincies de Córdoba y Santa Fe. Nel mes de setiembre llamó a eleiciones pal mes de payares, y pocu dempués anuló les eleiciones en Buenos Aires.
L'esperimentu corporativista fracasara, pero aun así, el 20 de febreru de 1932, hores antes d'apurrir el gobiernu al so socesor, Uriburu declararía que "el votu secretu ye precisamente lo que dexó la esquiciadura demagóxica que carecimos."
Gabinete de ministros
thumb|Uniforme de José Félix Uriburu ([[Muséu Históricu Nacional (Arxentina)|Muséu Históricu Nacional).]]
Muerte
Depués d'apurrir el poder, Uriburu coló al estranxeru por motivos de salú y morrió en París, dos meses más tarde, depués d'una intervención quirúrxica por un cáncer nel estómagu. Darréu'l so cuerpu foi repatriáu y soterráu nel Campusantu de la Recoleta.
Retiru de memoriales
Mientres el sieglu XX realizáronse dellos bustos, memoriales y nomáronse cais n'honor al dictador, dellos de los cualos fueron realizaos mientres gobiernos de facto. Sicasí, mientres el sieglu XXI fuéronse retirando los monumentos y renombráu cais.
Na ciudá de Bolívar (provincia de Buenos Aires) esistía un bustu de Uriburu sobre'l parque Les Encollaraes. En 2012, el Conceyu Deliberante de la ciudá votó por retirar el bustu.
Na ciudá de Balcarce (provincia de Buenos Aires), esiste un monumentu na Avenida Favaloro, enantes Avenida Uriburu. Magar en xineru de 2014 el Conceyu Deliberante de la ciudá aprobó'l so retiru, el monumentu entá permanez nel llugar.
Na ciudá bonaerense d'Olavarría había hasta 2015 un bustu de Uriburu nel Parque Mitre, a pocos metros del Monumentu a la Llibertá alzáu pola coleutividá francesa, emplazado antes nel entós Boulevard Uriburu (qu'anguaño ye un tramu de l'avenida Colón), foi retiráu en 1966 y guardáu nun depósitu municipal. Dempués, un interventor d'orixe conservador (Enrique Mario Alfieri) asitiar nel so despachu y en 1973 otru interventor conservador, Juan Ángel Moya, lo emplazó nel parque primero que se produxera'l cambéu democráticu'l 11 de marzu d'esi añu. Un proyeutu nel Conceyu Deliberante foi aprobáu pa reemplazalo por un anterior bustu d'Eva Perón que fuera arrincáu pol golpe d'Estáu contra Perón de 1955.
Antepasaos
Ancestros de José Félix Uriburu
Osvaldo Dorticós Torrado
Osvaldo Dorticós Torrado foi un políticu cubanu que desempeñó'l cargu de Presidente de Cuba presidente del país ente'l 17 de xunetu de 1959 y el 2 d'avientu de 1976. Esi añu entró a valir l'actual Constitución, qu'esanició'l cargu de "Presidente de la República" y estableció el máximu poder del Estáu nun órganu colexáu electu pola Asamblea Nacional. Suicidar en 1983.
Biografía
Dorticós nació nuna familia rica en Cienfuegos. El so padre estudió Derechu y Medicina, y unu de los sos antepasaos foi Tomás Terry, un famosu empresariu nacíu en Venezuela qu'amasó una de les fortunes más grandes del hemisferiu occidental na so dómina. Dempués de trabayar de volao como profesor, Dorticós estudió Derechu y Filosofía na Universidá de L'Habana, onde se graduó con una llicenciatura en Derechu en 1941. Incorporar al Partíu Socialista Popular (PSP), d'enclín comunista, y actuó mientres un tiempu como secretariu de Juan Marinello, el líder del PSP.
Na década de 1950 Dorticós estableció una práutica de llei próspera en Cienfuegos, y desempeñóse como Comodoro del Yacht Club de Cienfuegos. Opúnxose firmemente al gobiernu de Fulgencio Batista, y participó nel Movimientu de Resistencia Civil, que sofitaba a los guerrilleros que combatíen la dictadura. Dorticós foi escoyíu decanu del Colexu d'Abogaos de Cuba en 1958, antes de ser arrestáu pol réxime de Batista nel mesmu añu y de un curtiu exiliu posterior en Méxicu.