cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Villahán
Patrimoniu
La nave de la Epístola cunta tamién con dos retablos: unu rococó de finales del sieglu XVIII, con una escultura de la virxe, gótica, del sieglu XIII; l'otru ye neoclásicu, tamién de finales del sieglu XVIII con pintures de les Ánimes, escultura de Santa Margarita del sieglu XVII y de San José, del sieglu siguiente. Na Sacristía, custodia rococó del sieglu XVIII.
AXA
AXA ye una multinacional francesa especializada nel negociu de proteición financiera. Dende 1983 tamién realiza xestión d'activos. Ye unu de los grupos aseguradores más grandes del mundu.
Grupu AXA
300px|thumb|left|AXA nel mundu. Fundáu en 1985 por Claude Bébéar, Grupu AXA ye una de les compañíes líderes a nivel mundial nel sector de seguros y la xestión d'activos, con sede en París. Cuenta con más de 163.000 emplegaos que trabayen pa 101 millones de veceros en 57 países. En 2011, la cifra de negociu del grupu algamó los 76.000 millones d'euros, con un beneficiu operativu de 3.900 millones d'euros. A 31 d'avientu de 2011, Grupu AXA xestionaba activos per valor de 1,06 billones d'euros. Les actividaes principales del Grupu son, tantu'l seguru de vida como'l de non vida, los seguros internacionales y la xestión d'activos.
Fundación AXA
La Fundación AXA (antes Fundación Winterthur) naz en 1998 cola vocación de promocionar y espublizar l'arte, la cultura y la prevención de riesgos, pilastres constituyentes de la so actividá filantrópica dende la so creación.
El so oxetivu ye espublizar, fomentar, desenvolver ya impulsar tou tipu d'actividaes culturales, artístiques y formatives, en concretu, nel ámbitu del seguru y de la prevención de riesgos, emprestando la collaboración y el soporte necesariu a iniciatives privaes o institucionales que tengan como oxetivu satisfaer la demanda cultural de la sociedá civil nel campu de les artes, la música y la lliteratura.
La Fundación AXA desenvuelve, igualmente, actividaes empuestes al espardimientu d'una cultura de la seguridá, cola promoción d'estudios ya investigaciones nesti ámbitu y l'impulsu d'eventos que favorezan la educación cívica.
N'España, la Fundación cerró importantes venceyos de sofitu con diverses instituciones dedicaes a la custodia y espardimientu del arte y de la cultura: el Muséu del Prado, la Catedral de Burgos, el Muséu Guggenheim, el Llicéu de Barcelona, el Teatru Real o los Palaus de la Música Catalana y Valenciana.
El so patronatu, presidíu anguaño por Jean-Paul Rignault, siempres tuvo integráu por personalidaes significatives de la empresa y cultura españoles: Plácido Domingo, Javier Solana, Xavier de Irala, Rodolfo Martín Villa, Rafael de Lorenzo o Joan Rigol, ente otros. Dalgunos de los sos miembros más destacaos anguaño son: l'artista Bárbara Allende Ouka Lele, l'oncólogu Mariano Barbacid, el periodista Joaquín Bardavío o'l ex-presidente d'Iberia y Orizonia, Fernando Conte.
Dende'l 1 de xineru de 2008, arriendes de la adquisición de Winterthur per parte d'AXA, la Fundación pasa a recibir el so nome actual.
AXA n'España
AXA Seguros ye una compañía que surdió como productu de la fusión y compra, a lo llargo de los años, de diverses entidaes y que cunta con fondos raigaños na historia empresarial y financiero española. thumb|150x150px|
Entamos
En 1846, La Paternelle empezó la so penetración nel mercáu español. En 1848 empieza a operar nel País Vascu La Urbana, que rápido estiende la so actividá a tol país. Va Ser en 1900 cuando Aurora empieza la so andadura como entidá bancaria y sociedá aseguradora hasta 1902 cuando decidió dixebrar dambos negocios. En 1929, el Bancu de Bilbao entró como accionista d'Aurora y naz, entós, Unión Española. En 1942, Mare Nostrum llogró la so reconocencia oficial estableciéndose en Palma de Mallorca. Tamién naz Seguros Industriales, Compañía Anónima (SICA), que darréu se funde con La Paternal, dando llugar a La Paternal SICA.
Años 1970-1980
Trenta años dempués produzse la Fusión de La Xunión y La Urbana, dando orixe a UAP IARD y UAP Vie. En 1977, Aurora y La Polar fúndense dando como resultáu Aurora Polar. En 1984, el Bancu Bilbao, yá principal accionista d'Aurora Polar, amonta la so participación hasta superar el 95% del capital, anque la xestión permanez independiente del grupu bancariu. Un añu más tarde, Unión Española camuda'l so nome por UAP Ibérica, mientres el grupu Victoire incorpora n'España una nueva compañía: La Previsora Hispalense. AXA Ibérica adquirió Mare Nostrum. En 1986, UAP Ibérica absuerbe UAP IARD y UAP Vie y la sociedá resultante caltién el nome d'UAP Ibérica. En 1988 tien llugar la fusión d'AXA-MIDI en Francia. Arriendes de la fusión de los Bancos de Bilbao y Vizcaya nel Bancu Bilbao Vizcaya, Aurora Polar integrar nel grupu asegurador del bancu.
Años 1990 hasta l'actualidá
thumb|Edificiu AXA en Madrid.|316x316px Al empiezu de la década de los 90, naz AXA Seguros de la fusión de Mare Nostrum, SICA Vida, Unión Condal y Paternal SICA. En xineru de 1992 créase la sociedá especializada en vida Aurora Vida SA. En setiembre, AXA y BBV fundan al 50% el holding AXA AURORA. Un llustru dempués, tien llugar la fusión internacional d'AXA y UAP. N'España, les sociedaes AXA Seguros, Aurora Polar y UAP Ibérica tamién empecipien un procesu de fusión. Va Ser en 1998 cuando'l holding AXA Aurora, formáu por AXA Aurora Ibérica y AXA Aurora Vida, empecipie la so actividá comercial so una única marca: AXA Seguros.
A finales del añu 2000, BBVA anuncia la venta del 30% que tien nel holding AXA AURORA. AXA Seguros ya Inversiones pasa a ser 100% AXA. En 2004, Direct Seguros convertir en firma subsidiaria de l'aseguradora francesa. Finalmente, el 31 d'avientu de 2006, el grupu AXA compra Winterthur, aseguradora líder en Suiza que tenía una significativa presencia nos mercaos d'Europa occidental, Europa central y del Este y Asia. Una vegada rematáu'l procesu d'integración de l'aseguradora suiza, periodu nel que la entidá neonata adoptó'l nome d'AXA Winterthur n'España, AXA recupera la so denominación d'AXA Seguros dende'l 1 de xineru de 2008.
L'actividá aseguradora llevar a cabu nos ramos d'automóvil, vida, empreses, particulares, accidentes y salú. Amás, AXA ta presente nel mercáu de pensiones.
AXA en Méxicu
Ye reconocida pol 84% d'usuarios de seguros y mientres los primeros seis meses d'operación nel territoriu mexicanu yá emitiera 13 millones 400 mil pesos en nueves primes.
Desempeñu Ye una de les 3 aseguradores más grande de Méxicu con más de 5 millones de veceros al tener aseguraes 1 millón 681 mil unidad con operaciones en 53 oficines de serviciu nacional, más de 1.5 millones de veceros y la rede propia d'axustadores más grande del país; tamién tien más de 4 mil emplegaos y 8 mil axentes polo que sostién ventes averaes de 30 mil millones de pesos. AXA ye la segunda compañía con mayor penetración nel sector autos, con 6 mil 600 millones de pesos en primes al zarru del 2011 y 19% de participación de mercáu. El desempeñu d'utilidaes, so Normes Internacionales al zarru de 2012 foi por $1.332 MDP con una crecedera de +17.8% al respective de 2011.
Responsabilidá Corporativa Les sos polítiques pa xestionar un negociu con crecedera sustentable llevar a establecese per cuartu añu consecutivu col ESR de CEMEFI. La compañía tien un fuerte enfoque na prevención de riesgos d'onde surdieron iniciatives a nivel nacional pa procurar a los mexicanos en por aciu diverses aiciones como:
AXA en Colombia
El 11 de payares de 2013 AXA anuncia la firma d'un alcuerdu col Grupu Mercantil Colpatria p'adquirir la participación del 51% nes sos operaciones de seguros mistos en Colombia, Colpatria Seguros, por un importe total de 672.000 millones de pesos colombianos (259 millones d'euros). El Grupu va incorporar les operaciones adquiríes dientro de la Rexón Mediterránea y Llatinoamérica. Colpatria Seguros ye la cuarta compañía de seguros de Colombia (con una cuota de mercáu del 7%), con operaciones tantu en seguros de Non Vida como en seguros de Vida y Aforru y ye líder nos segmentos de seguru obligatoriu d'autu a terceros y seguro de compensación llaboral.
"Esta adquisición apurre a AXA una oportunidá única pa entrar nel mercáu asegurador colombianu de rápida crecedera con posiciones bien consolidaes en toles llinies de negociu", afirmó Henri de Castries, presidente d'AXA, en referencia a esta operación. Como resultáu d'esta alianza naz AXA COLPATRIA, que caltién la mesma alministración. Esti alcuerdu busca beneficiar a los emplegaos al traviés de meyores práutiques implementaes y oportunidaes a nivel global. Asina mesmu, los veceros van cuntar con un portafolio de servicios con una amplia cobertoria que va incluyir nueves propuestes sol lema de la marca: reinventando los seguros.
Khary Payton
Khary Payton ye un actor de cine, televisión, videoxuegos y dibuxos animaos d'Estaos Xuníos. Ye conocíu por dar la so voz a Cyborg pa les series Los nuevos titanes (serie animada) y Teen Titans Go! (serie animada).
Biografía del so Trabayu
Conocíu por habe-y puestu la voz a Cyborg na versión d'Estaos Xuníos de la serie de dibuxos animaos Lós Nuevos Titanes (Teen Titans). Tamién fixo la voz del villanu Ten na versión americana de la serie de dibuxos Justice League Unlimited (Justice League Unlimited).
Apocayá apaeció na serie Cinco razones (para nun salir contigo), interpretando'l papel de "Josh" como meyor amigu gai de la protagonista "Emily Sanders" (Heather Graham), que'l so primer episodiu foi emitíu'l 9 de xineru de 2006 n'Estaos Xuníos, dempués la serie atayar con namái seis episodios rodaos. Equí n'España la serie foi emitida al completu na canal de cable Cosmopolitan TV. Nel añu 2013, volvió interpretar a Cyborg pa la serie spin-off de Lós Nuevos Titanes llamada Teen Titans Go! (serie animada).
John Ducey
John Joseph Ducey (nacíu'l 21 de xineru de 1969) ye un actor d'Estaos Xuníos qu'apaeció en más de 20 programes de televisión, principalmente en sitcoms.
Él actuó regularmente na serie Oh Grow Up, col papel de Ford, y actuaba recurrentemente na serie Sabrina, the Teenage Witch como Leonard (enantes aparecia como convidáu especial), y xerente de la estación de Jack Jamie en Will & Grace. Dende 2003, tamién apaeció en According to Jim, Scrubs, Joey, Freddie, Hot Properties, My Name Is Earl, Desperate Housewives, y How I Met Your Mother. Él anguaño interpreta a Tom Lucas, el padre de los hermanos Jonas, en Serie Orixinal de Disney Channel, JONAS. Trabayó en Drake y Josh, como Terry nel episodiu El Drake y Josh Inn.
Ducey tamién apaeció en delles películes, incluyendo Impautu fondu. Tamién trabayó con Michael Jordan faciendo'l trabayu de captura de movimientu, una y bones dellos personaxes de Looney Tunes na película de 1996 Space Jam asina lo riquir.
El so güelu maternu foi'l xugador de béisbol, Johnny Dickshot.
El 5 de xunetu de 2008 Ducey casóse cola actriz Christina Moore.
Marca Hispánica
thumb|300px|Mapa de la Marca Hispánica, Navarra y [[Vasconia en 806.]] thumb|250px|right|Mapa de los distintos reinos na península ibérica sobre l'añu [[910 d. C.]] thumb|250px|right|Mapa de los distintos reinos na península ibérica sobre l'añu [[1000 d. C.]] thumb|275px|Los reinos cristianos y los reinos de Taifas, añu 1030. La Marca Hispánica (o Marca Española) yera'l territoriu entendíu ente la frontera políticu-militar del Imperiu carolinxu con al-Ándalus (al sur de los Pirineos), dende finales del sieglu VIII hasta la so independencia efectiva en diversos reinos y condaos.
Foi una zona colchón creada por Carlomagno en 795 más allá de l'antigua provincia de Septimania, como una barrera defensiva ente los omeyes d'Al-Andalus y l'Imperiu Carolinxu francu (ducáu de Gascuña, ducáu d'Aquitania y la Septimania carolinxa). A diferencia d'otres marques carolinxes, la Marca Hispánica nun tenía una estructura alministrativa unificada propia.
El territoriu ganáu a los musulmanes configuróse como la Marca Hispánica, en contraposición a la Marca Cimera andalusí, y diba de Pamplona hasta Barcelona. De toos ellos, los qu'algamaron mayor protagonismu fueron los de Pamplona, constituyíu nel primer cuartu del sieglu IX en reinu; Aragón, constituyíu en condáu independiente en 809; Urgel, importante sede episcopal y condáu con dinastía propia dende 815; y el condáu de Barcelona, que col tiempu convertir n'hexemónicu sobre los sos vecinos, los d'Ausona y Girona.
Contestu xeográficu
La población llocal de les marques yera diversa, incluyendo grupos montañeses autóctonos, íberos, hispanorromanos, vasconos, celtes, bereberes, xudíos, árabes y godos que fueron conquistaos o aliaos de los dominadores islámicos o francos. Col pasu del tiempu, el xefes y les poblaciones fixeron autónomos y reclamaron la so independencia. L'área y la so composición étnica camudaba según la fortuna de los imperios y les ambiciones feudales de los condes y valíes escoyíos p'alministrar les contornes. El cambéu de manes d'un pagu yera frecuentemente arregláu fora del campu de batalla, por aciu una compensación económica.
Árees xeográfiques qu'en distintes dómines formaron parte de la Marca son Barcelona, Besalú, Cerdaña, Conflent, Empordà, Girona, Jaca, Osona, Pamplona, Pallars, Perelada, Ribagorza, Rosellón, Sangüesa, Sobrarbe, Urgel y Vallespir.
Evolución
thumb|300px|La península ibérica ente'l [[1076 y el 1080. N'otros momentos d'esti sieglu tamién esistieron les taifas de Tortosa y Lleida. El restu del campu de Tarragona y la so ciudá foi conquistáu pol conde de Barcelona nel 950, anque se caltuvo despoblado. A partir d'esi momentu la frontera foise averando y reculando escontra Lleida y Tortosa.]] Mientres el sieglu IX, los condaos carolinxos fuéronse consolidando y los sos gobernantes adquirieron una autonomía creciente, a midida que l'Imperiu carolinxu entraba en crisis por causa de les divisiones internes. Dalgunos d'estos condaos empecipiaron polítiques d'acercamientu colos estaos vecinos musulmanes y caltuvieron bones rellaciones con ellos.
La independencia de los condaos occidentales respectu del rei Carlomagno decidir nel fracasu de tomar de Saraqusta. L'interés de Carlomagno nos asuntos hispánicos moviólu a sofitar una rebelión nel Vilayato de la Marca Cimera d'al-Ándalus, de Sulaymán al-Arabi, valí de Barcelona, que pretendía alzase a emir de Córdoba col sofitu de los francos, en cuenta de apurrir al emperador francu la plaza de Saraqusta.
Carlomagno llegó nel añu 778 a les puertes de la ciudá. Sicasí, una vegada ellí, el valí de Zaragoza Husayn negar a devasar la entrada al exércitu carolinxu. Por cuenta de la dificultá que supondría un llargu asediu a una plaza tan fortificada, con un exércitu tan alloñáu del so centru loxísticu, arrenunció.
El 15 d'agostu de 778, camín de vuelta al so reinu pol pasu de Roncesvalles, ente la collada de Ibañeta y la fondalada de Valcarlos, Carlomagno col más poderosu exércitu del sieglu VIII, n'amenorgando a ruines la capital de los vasconos, Pamplona, aliaos de los Banu Qasi, sufrió una contundente emboscada por partíes de nativos vasconos, probablemente socatraos polos fieles a los fíos de Sulayman: Aysun y Matruh ben Sulayman al-Arabí, quien provocaron un escalabru xeneral na retaguardia del exércitu, mandada pol so sobrín Roldán, a base de llanza-yos roques y dardos. La Chanson de Roland inmortalizó l'eventu de la batalla de Roncesvalles. (Vease: Reinu de Navarra).
El valí de Barcelona Sulayman ben al-Arabí, xunto a otros valíes contrarios a Abderramán I, buscó l'ayuda de Carlomagno pa compensar el poder del emirato en 777. L'alcuerdu nun espolletó y Sulayman, que colaba xunto a les sos tropes a xunise a les fuercies rebalbes al emir y al exércitu de Carlomagno, foi prindáu por esti frente a Saraqusta como traidor. Mientres la Batalla de Roncesvalles foi lliberáu pol exércitu combináu de vasconos y musulmanes y retornáu a Zaragoza. Sulaymán unvió al so fíu Matruh a controlar Barcelona y Girona. A la muerte del so padre en 780, Matruh dispunxo Barcelona a favor del emiratu de Córdoba, al qu'ayudó sitiando Zaragoza en 781.
Hacia l'añu 748, Musa ibn Fortún casóse con Oneca y fueron padres, ente otros, de Musa ibn Musa. Oneca había estáu casada enantes col vascón Íñigo Jiménez de la Dinastía Jimena y yera la madre d'Íñigo Aresta, que más tarde sería'l primer rei de Pamplona, lo cual convertía n'hermanascos a Íñigo Aresta y Musa II.
Nel 785 apurrir ensin llucha Girona, fundando Carlomagno el condáu de Girona y estableciendo una primer llinia fronteriza a lo llargo del ríu Ter, con fortaleces como la de Roda de Ter.
L'Imperiu carolinxu se disgregó poques décades dempués, tres la muerte del fíu de Carlomagno, Luis I el Piadosu o Ludovico Pío. Los trés fíos d'ésti (Carlos, Lotario y Luis) partiéronse l'imperiu por aciu el Tratáu de Verdún (843). La Marca Hispánica correspondió a Carlos, moteyáu «el Calvo». Amás de los sos conflictos colos sos hermanos, hubo d'encarar les invasiones normandes ente 856 y 861 nel so territoriu.
El 16 de xunu de 877, Carlos el Calvo robló la capitular de Quierzy, cola que pretendía regulase la bona marcha del imperiu, estableciendo la heredá de los principaos y cargos condales. Esta disposición favoreció'l procesu de los condaos de la Marca Hispánica escontra la so independencia de facto a finales del sieglu IX.
Oríxenes de los condaos aragoneses
Tres la conquista musulmana de la península ibérica, los condaos que darréu formaríen el Reinu d'Aragón (Aragón, Sobrarbe y Ribagorza, d'occidente a oriente), constituyéronse como marquesaos carolinxos al mandu de los cualos asitióse un marqués o gobernador francu. Sicasí, l'estatus del condáu de Sobrarbe permanez ensin esclariar, pos l'islam controlaba la ciudá más importante d'esti territoriu, Boltaña, y les rutes comerciales que travesaben los Pirineos dende'l territoriu de Sobrarbe. Nun paez qu'hubiera, nos primeros tiempos, nenguna comunidá cristiana significativa.
Sí hubo, sicasí, creación de monesterios, cultivu de tierres de llabor y actividá ganadera nel nucleu primitivu d'Aragón y en Ribagorza. El condáu d'Aragón articulábase en redol al ríu Aragón, desenvolviéndose nos valles d'Ansó, Fechu, Aisa y Canfranc y que'l so centru eclesiásticu y cultural yera'l monesteriu de San Pedro de Siresa y, más tarde, la ciudá de Jaca.
Sobrarbe yera un territoriu sometíu a l'autoridá del valí d'Huesca dende la ciudá de Boltaña, la ciudá fortificada d'Alquézar y, n'última instancia, dende Barbastro, el nucleu urbano y comercial más importante de la zona. Sía comoquier, a partir del 775, ta documentáu Blasco de Sobrarbe como señor de les tierres más septentrionales d'esti territoriu pa, pocu dempués, integrar esta contorna nortiza a los dominios del conde d'Aragón. Yá a empiezos del sieglu X pasa a xunise al condáu de Ribagorza tres el matrimoniu de Bernardo Unifredo con Toa Galíndez, fía de Galindo II Aznárez, dotada col condáu de Sobrarbe.
Ribagorza tuvo nos sos entamos una mayor dependencia de los francos, como yera habitual nos marquesaos más orientales. Dende'l sieglu IX ta constituyíu como un territoriu cristianu articuláu polos valles de los ríos Noguera Ribagorzana y Noguera Pallaresa y la cuenca del Isábena. Taba venceyáu a los condes de Tolosa hasta que, tres la crisis del condáu tolosano del postreru cuartu del sieglu IX provocada pola violenta muerte del conde Bernardo II, un magnate local, Raimundo I de Ribagorza-Pallars álzase como conde independiente del poder francu y empecipia una dinastía propia. Asina puede dicise que, al igual que va asoceder colos condaos más orientales, ye'l sieglu X el momentu en qu'empieza la disgregación en condaos independientes de la Marca Hispánica.
Oríxenes de los condaos catalanes
Darréu dempués de la conquista carolinxa, nos territorios apoderaos polos francos, atópase la mención d'unos distritos políticu-alministrativos —Pallars, Ribagorza, Urgel, Barcelona, Girona, Osona, Ampurias, Rosellón— que reciben el nome de condáu, dientro del cual, como subdivisión, esisten otres circunscripciones menores, el pagu» (pagus, en singular), como por casu, Berga o Vallespir.
L'orixe d'estos condaos o pagos remontar a dómines anteriores a los carolinxos, tal como lo atestigua la frecuente coincidencia ente les sos llendes y los de los territorios d'antigües tribus íberes; como exemplu, el condáu de Cerdaña correspondía al pueblu de los ceretanos, el d'Osona al de los ausetanos, y el pagus de Berga a los bergistanos o bergusis. En consecuencia estos territorios, por fuercia, tendríen de tener dalguna entidá política-alministrativa en tiempos de los romanos y de los visigodos, anque nun se denominaren condaos, nin tuvieren gobernaos por condes na dómina de los reis de Toledo; na monarquía visigoda, los condes, asitiaos en xerarquía per debaxo de los duques, la máxima autoridá provincial, gobernaben solo les ciudaes, circunscribiéndose la so autoridá puramente al ámbitu urbanu, de cutiu delimitado por muralla, qu'escluyíen el distritu rural dependiente de la ciudá. Poro, pa entamar los territorios ganaos al sur del Pirinéu, los francos nun crearon nenguna entidá, sinón que se llindaron a caltener les yá establecíes poles tradiciones alministratives de los sos pobladores.
Primeramente l'autoridá condal recayó na aristocracia local, tribal o visigoda, pero los intentos de convertir les sos demarcaciones en señoríos hereditarios obligó a los carolinxos a sustituyilos por condes d'orixe francu. D'esta miente, en Girona, Urgel y Cerdaña hubieron d'aceptar nel añu 785 l'autoridá franca qu'impunxo'l Imperiu carolinxu nestes marques como baluarte contra la puxante espansión del emirato cordobés del poderosu Abderramán I, yá independizáu d'oriente. Coles mesmes, Carlomagno, que nesta dómina andaba a la tema pol dominiu d'occidente col Emiratu de Córdoba, asitió marqueses y consolidó la so poder ocupando Ribagorza, Pallars, Cerdaña, Besalú, Girona, Ausona y Barcelona onde estableció caudiellos con prerrogativas militares pa oponese a les ofensives árabes. A lo llargo de tol sieglu IX los condaos hispánicos van depender del emperador carolinxu.
Los condaos pirenaicos orientales qu'a partir del sieglu XIII constituyiríen una entidá con una idiosincrasia común llamada Cataluña non solo dependíen alministrativamente del Imperiu carolinxu, sinón tamién dende'l puntu de vista eclesiásticu. El poder relixoso nestos condaos dependió del arzobispáu carolín de Narbona mientres más de cuatrocientos años ente los sieglos VIII y mediaos del XII, cuando en 1154 el papa Anastasio IV otorgaba a la sede tarraconense el títulu de metropolitana. Tou ello magar los intentos nesti periodu de restaurar un arzobispáu propiu similar al que tuvo'l Reinu visigodu en Tarragona de Sclua (fines del IX) o Cesareo, que quixo restaurar l'arzobispáu en Vic en 970 ensin consiguilo. De cuenta que la Marca Hispánica dependía tantu del poder civil, como del poder relixosu francu.
Solo cola desmembración del califatu cordobés, los condaos de Urgel y de Barcelona pudieron pasar a la ofensiva y, como'l restu de los estaos cristianos, empecipiar una espansión del so territoriu por aciu repoblación de tierres y conquistes militares col sofitu financieru del cobru de paries a les taifes andalusíes en cuenta de compromisos de non agresión.
Col tiempu, los llazos de dependencia de los condaos respectu de la monarquía franca fuéronse debilitando. L'autonomía consolidar al afirmase los derechos d'heriedu ente les families condales. Esti enclín foi acompañada d'un procesu d'unificación de los condaos hasta formar entidaes polítiques más amplies.
El conde Wifredo el Velloso representó esta orientación. El so gobiernu coincidió con un periodu de crisis que llevó a la fragmentación del Imperiu carolinxu en principaos feudales. A partir d'entós, los feudos francos tresmitir por heriedu y los reis francos a cencielles sancionaron la tresmisión. Wifredo foi l'últimu conde de Barcelona designáu pola monarquía franca y el primeru que mandó los sos estaos a los sos fíos. Consiguió axuntar sol so mandu una serie de condaos pero nun los tresmitió xuníos n'heriedu a los sos fíos. Conde de Urgel y Cerdaña en 870, recibió nel añu 878 los condaos de Barcelona, Girona y Besalú de los reis carolinxos. A la so muerte en 897, la unidá rompióse, pero'l nucleu formáu polos condaos de Barcelona, Girona y Osona caltúvose indiviso. D'esta forma, créase la base patrimonial de la casa condal de Barcelona, lo cual foi consideráu por sectores de la historiografía catalana como l'entamu de la independencia de la Marca Hispánica d'estos condaos, que s'apiguraríen nel sieglu XIV nel Principáu de Cataluña.
Los condes qu'asocedieron a Wifredo al frente del condáu de Barcelona caltuvieron la so llealtá a los carolinxos, inclusive frente a los intentos de diversos usurpadores d'ocupar el tronu francu. Asina, mientres el reináu de Carlos el Simple caltúvose la cronoloxía según los sos años de reináu nos documentos del condáu, pero esti costume atayar mientres el gobiernu de Raúl de Borgoña, y volviendo darréu a ser restaurada cola torna de los carolinxos al poder con Luis d'Ultramar en 936. Sía comoquier, nun consta que'l conde Suñer I fora rindi-y homenaxe personalmente nin que-y xurara fidelidá, anque sí allegaron diversos clérigos y magnates del condáu.
Nel 985 Barcelona, entós gobernada pol conde Borrell II, ye atacada y amburada por Al-Mansur que la escala'l 6 de xunetu, tres ochos díes d'asediu. El conde abelúgase entós nos montes de Montserrat, n'espera de l'ayuda del rei francu, pero nun apaecen les tropes aliaes, lo que xenera un gran malestar. Nel añu 988, aprovechando la sustitución de la dinastía Carolinxa pola dinastía Capeta, nun consta que'l conde de Barcelona Borrell II emprestara'l debíu xuramentu de fidelidá al rei francu, magar que ésti riquir por escritu. Esti actu ye xeneralmente interpretáu como'l puntu de partida de la independencia de fechu del condáu de Barcelona.
Vivir na frontera
Nel sieglu X nun había una delimitación precisa ente un llau y otru de lo que güei llamaríamos «frontera» que dixebraba los condaos de la Marca Hispánica d'al-Ándalus. Per una parte, la separación ente los distintos territorios yera imprecisa y nun se trataba d'una área despoblada, sinón que nella había dellos pobladores d'obediencia incierta. Per otra parte, a cada llau había habitantes que taben sometíos a autoridaes civiles y relixoses que la so sede atopar nel bandu opuestu.
La franxa de separación ente los dominios cristianos y musulmanes tampoco tenía una estensión uniforme. Nes proximidaes de Lleida y Balaguer, esta franxa yera más estrecha, en parte pola potencia d'estos dos enclaves musulmanes y en parte pola sobrevivencia de comunidaes cristianes que debíen de caltener una importante rellación colos sos correlixonarios del otru llau de la frontera. Sicasí, yera muncho más amplia al suroeste de Barcelona, onde a lo llargo del sieglu fueron apaeciendo castiellos que, de la mesma, atraíen a nuevos pobladores. Estos castiellos, que solíen asitiase a lo cimero de visos o otros puntos con gran visibilidá, diben configurando una rede que respondía a un proyeutu tantu de defensa como de dominación del territoriu circundante. Sicasí, nos valles y llanures multiplicaben los edificios de calter relixosu, que constituyíen una segunda rede territorial, promovida por abás, obispos y magnates, y qu'indiquen la multiplicación de los nucleos de población.
Desapaición
thumb|200px|L'imperiu [[almorávide.]]
Cola disgregación del califatu de Córdoba a entamos del sieglu XI, quedó en manes de les taifas fronterices la defensa del territoriu baxu dominiu musulmán frente a los reinos y condaos que configuraren la Marca Hispánica y que, lliberaos de la so dependencia de la monarquía franca, amosábense cada vez más ansiosos por ampliar los sos dominios. Pa ello, los gobernantes de les taifas nun duldar en recurrir a tropes mercenaries cristianes. Asina, probablemente foi na batalla de Graus (1063) onde Rodrigo Díaz de Vivar, conocíu como El Cid Campeador, Mio Cid o a cencielles El Cid (del árabe dialeutal سيد, sīd, «señor»), engarró per primer vegada, como caudiellu de los sos mesnadas mercenaries a les órdenes del rei taifa de Zaragoza Al-Muqtadir, quien sía comoquier, a la so muerte, y como yá fixo'l so padre, volvió estremar el reinu al apurrir al so fíu Al-Mutamín Zaragoza y la zona occidental, y al so fíu Al-Mundir, Lleida, Tortosa y Denia.
Pela so parte, el rei Ramiro I d'Aragón yá intentara repitíes vegaes apoderase de les ciudaes islámiques de Barbastro y Graus, llugares estratéxicos que formaben una cuña ente los sos territorios. Barbastro yera la capital del distritu nororiental de la Taifa de Zaragoza y esta llocalidá acoyía un importante mercáu.
En 1063 Ramiro I sitió Graus, pero Al-Muqtadir en persona, al mandu de un exércitu qu'incluyía un contingente de tropes castellanes al mandu de Sancho II de Castiella, hermanu d'Alfonso VI de Llión, que cuntaba ente los sos huestes con un mozu castellanu llamáu Rodrigo Díaz de Vivar, consiguió refugar a los aragoneses, que perdieron nesta batalla al so rei Ramiro I. Poco duraría l'ésitu, pos el socesor nel tronu d'Aragón, Sancho Ramírez, cola ayuda de tropes de condaos francos ultrapirenaicos y n'unión con Armengol III, conde de Urgel, que morrió na agarrada, tomó Barbastro en 1064 no que se considera la primer llamada a la cruzada conocida.
Al añu siguiente, Al-Muqtadir reaccionó solicitando l'ayuda de too al-Ándalus, llamando de la mesma a la yihad y volviendo recuperar Barbastro en 1065. Esti trunfu dexó a Al-Muqtadir tomar el nomatu honoríficu de Billah («El poderosu gracies a Alá»), y Barbastro siguió en manes de la Taifa de Zaragoza hasta qu'Armengol IV, conde de Urgel, volviera conquistar, yá sol reináu d'Al-Musta'in II.
La llegada de los almorávides representó un frenu temporal a esta espansión: ganaron a Alfonso VI de Llión na batalla de Zalaca de 1086 y apoderáronse de los reinos de taifas. Protexer de los cristianos y ayudaron a la so economía cola introducción d'una nueva moneda, pero la so ocupación militar causaba un creciente ofiendo. En 1090 l'imperiu almorávide reunificó les taifas como protectoraos sometíos al poder central de Marrakech y destituyeron a tolos reis de taifas sacante a Al-Mustaín, que caltuvo bones rellaciones colos almorávides, gracies a lo cual caltúvose como reinu fronterizu independiente, yá que, al constituyir una avanzadura d'al-Ándalus frente a los cristianos, foi l'únicu territoriu qu'evitó la unificación almorávide.
Tres una tercer conquista islámica, Barbastro foi recuperada definitivamente en 1101 pol rei Pedro I d'Aragón que, col permisu del Papa, convertir en sede episcopal, treslladando la sede dende Roda de Isábena.
Yá a principios del sieglu XII, el conde Ramón Berenguer III (1082-1131) de Barcelona incorporara a los sos dominios el condáu de Besalú (1111) (por aciu alianza matrimonial), el de Cerdaña (1117 o 1118) (por heriedu), y conquistara parte del condáu de Ampurias (ente 1123 y 1131). Más allá de los Pirineos, tamién controlaba'l de Provenza (dende 1112), que al morrer mandó al so segundu fíu Berenguer Ramón. Otros condaos, como Pallars, Urgel, Rosellón o Ampurias acabaron integrándose darréu, ente'l postreru terciu del sieglu XII y el sieglu XIV, na Corona d'Aragón.
Ramón Berenguer IV el Santu a la muerte del so padre en 1131 recibió'l Condáu de Barcelona, ente que'l so hermanu ximielgu Berenguer Ramón asocéde-y en Provenza. N'agradecimientu al sofitu amosáu, en contra de los castellanos, Ramiro II d'Aragón ufiertó-y a'l so fía Petronila, d'un añu d'edá, en matrimoniu.
Ramiro depositó nel so xenru'l reinu pero non la so dignidá real, dada lexítimamente a la casa d'Aragón, pol so antepasáu Sancho III el mayor del reinu de Navarra, roblando d'equí p'arriba Ramón Berenguer como Conde de Barcelona y Príncipe d'Aragón. Depués Ramiro arrenunció al gobiernu, anque non al so títulu de rei, pos siguía siendo'l Señor Mayor de la Casa d'Aragón en cuantes qu'Alfonso nun cumpliera la mayoría d'edá y volvió al conventu. D'esta manera, Ramiro II, fíu del rei de Navarra Sancho Ramírez, cumplió la misión de salvar la monarquía y asina tamién se xuniría'l Reinu d'Aragón col Condáu de Barcelona. En marzu de 1157 nacía en Huesca el primoxénitu de la pareya formada por Ramón Berenguer y Petronila, llamáu como'l so padre: Ramón Berenguer, que va reinar col nome d'Alfonso II n'honor a Alfonso I, y va convertise nel primer rei de la Corona d'Aragón.
La fecha na que los condaos catalanes independícense formalmente de Francia ye'l 11 de mayu en 1258 col tratáu celebráu en Corbeil ente Xaime I d'Aragón, el Conquistador y el rei de Francia Luis IX. En dichu tratáu dambos reis dexaron derechos sobre territorios, Xaime I sobre territorios occitanos y el francés sobre los condaos catalanes, que pasaron a depender namái del monarca de la Corona d'Aragón.
Añu cero
Los historiadores adoptaron esta convención a partir del so usu por Beda nel so Historia ecclesiastica gentis Anglorum (Historia eclesiástica del pueblu inglés, de 731). Beda nun utilizó'l cero por cuenta de que los años cuntar a partir d'unu y non de cero. Él conocía bien el númberu cero, yá que cero foi la primera epacta del ciclu de 19 años utilizáu pa calcular la fecha de la Pascua, tal como esplicó na so obra De temporum ratione (Sobre'l recuentu del tiempu, de 725).
Marca Hispánica
Desapaición
L'estáu d'Andorra nos Pirineos y la so historia apurren un típicu exemplu de los señoríos feudales de la rexón, siendo la única pervivencia actual de la Marca Hispánica.
Añu cero
La pallabra llatina nullae, que significa 'nada', utilizar pa nomar esta epacta, ente que'l restu de les epactas fueron numberaes con cifres romanes.
Sía que non, los años, como los díes o los sieglos, non se cunten con númberos cardinales, sinón que se ordenen con númberos ordinales, ente los que nun hai cero (por casu, nuna llista ordenada, antes del primeru nun hai una posición cero). Con éses nun hai añu cero de la mesma que nun hai sieglu cero, nin día cero de los meses, nin hai nengún día cero de la selmana. Tamién el cómputu de les hores fíxose tradicionalmente por númberos ordinales (hora prima, hora secunda, hora tercia, etc. na terminoloxía llatina; o dolce en puntu de la nueche, dolce y un minutu de la madrugada, etc. na terminoloxía española clásica), hasta que na segunda metá del sieglu XX, la xeneralización de la numberación propia de les pantalles dixitales y del vocabulariu militar estauxunidense, según la práutica de cronometrar pa comparar la duración de periodos de tiempu venceyaos a actividaes populares como los deportes, introducieron nel usu cotidianu los novedosos conceutos de hora cero, minutu cero, segundu cero y los sos submúltiplos.
Añu 0 (cero) en calendariu xulianu proléptico
Los astrónomos introducieron l'añu cero pa normalizar la cronoloxía atendiendo a los sos propios criterios. El calendariu que lu utiliza llámase Calendariu xulianu proléptico. Esta decisión implica un desfase de los años anteriores: el primer añu antes de Cristu correspuende al añu cero, porque dempués del 31/12/01 a.C aportaría a directamente'l 01/01/01 d.C
de 1 e.C. a 1 d. C. hai 1 añu, #:: de 1 d. C. a 15 d. C. hai 14 años.
Hai trés razones pa nun faelo:
Erythrina coralloides
Erythrina coralloides, colorín, ye una especie d'árbol ornamental,de fueya caducifolia, por cuenta de les sos flores coloraes y blanques en grupos, y entemecíes. Les flores son tamién alimentu. Ye nativa d'América del Norte: Méxicu, EE. XX., y de Centroamérica. thumb|Flor thumb|Inflorescencies
Descripción
Árbol o arbustu d'hasta l0 m d'altor; tien les cañes con escayos. Les fueyes tán estremaes en 3 hojitas. Les flores son de color coloráu encendíu y formen como penachos vistosos. Les granes son coloraes y bien llamatives.
Toxicidá
Les partes aérees de les especies del xéneru Erythrina pueden contener alcaloides, tales como la eritralina y la erisodina, que la so ingestión puede suponer un riesgu pa la salú.
Tien granes bien tóxiques, contién eritroidina, poderosu paralizante de músculos, eritroresina: emético, coralina y acedu eritrico. El so estractu ye un sustitutu del curare. Son granes elíptiques, brillantes, colloráu coral, con una llinia saliente llonxitudinal nel envés, y un filo blancu, arrodiáu con un cantu negru. Del analís bioquímicu: 13,35 solíos y aceites; 0,32 resina soluble n'éter; 13,47 resina soluble en alcohol; 1,61 eritrococaloidina, alcaloide; 5,6 albúmina; 0,83 goma; 1,55 azucre; 0,42 ácidu orgánico; 15,87 almidón; 7,15 mugor; 39,15 materia inorgánico (y celulosa?).
Usos
Ye bien resistente a les seques, tien flores de color coloráu ( d'ende'l nome colorín), y el so madera blanco úsase para tapones, y en San Luis Potosí los artesanos emplegar pa faer figures, decoración y xoyería, nel norte de Veracruz conozse tamién como pichoco y la flor ye comestible.
Taxonomía
Erythrina coralloides describióse por Augustin Pyrame de Candolle y espublizóse en Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis 2: 413. 1825. Erythrina: nome xenéricu que provién del griegu ερυθρóς (erythros) = "coloráu", en referencia a los color coloráu intensu de les flores de delles especies representatives.
Takrur
Takrur, Tekrur o Tekrour (c. 800 d.C. - c. 1285 d.C.) foi un antiguu estáu d'África Occidental, que florió en paralelu al Imperiu de Ghana.
Orixe
Takrur foi'l nome de la capital del estáu que florió nel baxu ríu Senegal. Takruri yera un términu, como Bilad-ul-Suden ('país de los negros'), utilizáu pa referise a cualquier persona con ancestros d'África Occidental.
La formación del estáu tuvo llugar de resultes de la llegada de cles de la nobleza fulani, quien se movíen dende l'este y que s'asitiaron tres la formación del estáu soninké de Ghana.
D'alcuerdu a fontes históricos y arqueolóxiques, el reinu foi fundáu pola etnia serer. Los serer que moraron en Takrur gobernaren primeramente'l Reinu. Yeren los sumos sacerdotes y sacerdotises según los propietarios de la tierra, al traviés de lo que se dio en conocer como'l llinaxe lamánico.
Centru comercial
Asitiáu nel Valle del Senegal, al traviés de la frontera de los actuales Senegal y Mauritania, yera un centru comercial, onde se comerciaba oru de la rexón Bambuk, sal del Awlil y granos del Sahel. Yera rival del Imperiu de Ghana, produciéndose choques ente los dos estaos regularmente, enfrentamientos de los que de normal salieron victoriosos los soninké. A pesar d'estos choques, Takrur espolletó al traviés de los sieglos IX y X.
Adopción del Islam
Los reis de Takrur adoptaron nun momentu dáu'l Islam. Alredor de los años 1030, mientres el reináu del Rei War Jabi, la corte convertir al Islam, siendo'l primer reinu n'oficialmente adoptalo nel Sahel, estableciendo esta fe na rexón a partir d'esi momentu y polos sieglos vinientes. En 1035, War Jabi introdució la Xaria nel Reinu. L'adopción del Islam benefició descomanadamente al estáu en términos económicos, potenciando los llazos políticos, tener efeutos tamién nos sos conflictos col estáu tradicional de Ghana y los sos vecinos del norte.
Guerra contra l'imperiu de Ghana
El reinu de Takrur púnxose del llau de les tribus bereber y tuareg de los almorávides na so intervención política contra l'imperiu de Ghana. Cuando'l poder de Ghana decayó, Takrur permaneció como la única potencia de la rexón. La integración de Takrur colos almorávides tuvo de resultes que dalgunes de les sos tropes llegaren hasta Andalucía (España) mientres la espansión almorávide.
Cayida
Ente estes tropes taben los susu, quien formaron el improtante anque de curtia vida reino de Kaniaga. Waalo, el primer estáu wólof, surdió escontra'l sur. Escontra'l momentu en que les tribus mandinga xuniérense pa formar l'Imperiu de Malí, en 1235, Takrur entrara en francu cayente. L'estáu foi finalmente conquistáu pol emperador usurpador Sabakoura de Malí nos años 1280.
Mas-Cabardès
Mas-Cabardès ye una comuña francesa del departamentu d'Aude, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Takrur
Influencia posterior
Los reinos islámicos tardíos de Takrur son denominaos n'ocasiones toucouleur, dempués d'una corrupción francesa del términu "Takrur." El Reinu de Denanke y el Reinu de Fuuta Tooro, siguieron cola creación de poderosos estaos fulani nel mesmu área onde nel so día gobernó l'antiguu Takrur.
Riki Matsuda
Riki Matsuda (松田 力, ), ye un futbolista xaponés.
Consorte Duan
La Consorte Duan foi una concubina del emperador Jiajing de la Dinastía Ming. Yera la concubina favorita del soberanu, pero viose implicada nun intentu de regicidio y executada.
Biografía
Cao yera fía d'un oficial de Wuxi (na moderna provincia de Jiangsu). Desconozse cuando foi introducida nel palaciu Ming, pero de primeres yera llamada Señora Cao.
En 1536, la Señora Cao dio a lluz a la primer fía del emperador, Shouying (chinu: 壽媖). El mesmu añu, foi alzada al rangu de Concubina Imperial Duan (en chinu: 端嬪) y el so padre convertíu en miembru del Jinyiwei, con autoridá sobre 1,000 cases. Al cumplise'l primer mes de la nacencia de la so fía, l'emperador entamó una llacuada pa celebralo. En 1539, la yá Consorte Duan dio a lluz a la tercer fía del emperador, Luzheng.
Revuelta de les muyeres de palaciu
En 1542, l'emperador atopaba una nueche na habitación de la Consorte Duan. Un grupu de muyeres de palaciu aprució, suxetáronlu, amestaron una cuerda alredor del so pescuezu ya intentaron esgañalo. Pero una d'elles,llamada Zhang Jinlian, púnxose nerviosa y sollertó a la Emperatriz Fang. Los eunucos de palaciu alicaron al emperador y arrestaron a les mujer de palaciu.
Dempués del ataque, l'emperador Jiajing yera incapaz de falar, asina que la emperatriz Fang ordenó que'l grupu de muyeres de palaciu fuera executáu. Como l'ataque tuviera llugar nos aposentos de la Consorte Duan, la emperatriz determinó qu'ella formaba parte de la combalechadura y sentenciar tamién a la muerte per mil cortes. El so cuerpu tullíu foi públicamente amosáu, al llau de los de la Concubina Imperial Ning y les muyeres de palaciu. 10 familiares de les moces fueron tamién degollaos, ente qu'otros 20 yeren esclavizados y apurríos como esclavos a los ministros. Más tarde determinóse que la Consorte Duan nun había estáu implicada, pero nun-y foi concedíu un títulu póstumu.
Sotierro
Un terrén cercanu a Shuofang, nel área de Wuxi, pertenecía al padre de la Consorte Duan. Ellí foi construyíu un mausoléu al estilu d'un monumentu imperial, pero ensin nenguna inscripción. Los paisanos informen que'l túmulu presenta un arcu de cedru (en pinyin: nán), que'l so nome suena similar a la pallabra del dialeutu llocal pa 'fía' (en chinu: 囡 ; en pinyin: nān), créese popularmente que'l túmulu foi llevantáu por Cao en memoria de la so fía.
Condáu de Ribagorza
El condáu de Ribagorza foi unu de los esistentes nel territoriu que, mientres la primer metá del sieglu IX, dellos cronistes de la corte carolinxa denominaron Marca Hispánica. Entendía les cuenques de los ríos Ésera y Isábena, amás d'una bona parte de la cuenca del Noguera Ribagorzana. Aproximao correspuéndese cola actual contorna aragonesa llamada Ribagorza.
Georges Pompidou
thumb|200px|George Pompidou el 19 de xunu de [[1965 na Muestra Internacional del Aire de París.]] Georges Jean Raymond Pompidou foi un políticu francés, primer ministru (1962 - 1968), presidente de la República (ente'l 20 de xunu de 1969 hasta'l 2 d'abril de 1974) y Copríncipe d'Andorra (1969 - 1974).
Condáu de Ribagorza
Xunto colos condaos d'Aragón y Sobrarbe formó darréu'l Reinu d'Aragón.
Oríxenes del condáu
Dientro de la conquista franca al sur del Pirinéu dirixida por Carlomagno, Guillermu I de Tolosa llevó a cabu personalmente la ocupación del Pallars y la Ribagorza, ya incorporar como pagi al so condáu, a pesar de la oposición de les élites locales. Nel añu 833 Aznar Galindo, conde de Urgel y Cerdaña, apoderar d'estos pagi, sustrayéndolos asina del dominiu tolosano. Gracies al sentimientu indixenista, Aznar Galindo consiguió aguantar nel Pallars y Ribagorza hasta 844 a pesar de perder el condáu de Urgel y el condáu de Cerdaña (concedíos l'añu 834 a Sunifredo de Urgel-Cerdaña por Luis el Piadosu). Foi espulsáu en 844 pol conde Frédol de Tolosa.
El sentimientu indixenista siguió con too y con eso. En 872 el condáu de Tolosa sufrió una crisis de poder a raigañu del asesinatu del conde Bernardo II de Tolosa por fieles de Bernardo Plantapilosa, reconocíu dempués como conde por Carlos el Calvo. Entós, un señor local, Ramón, aprovechó pa independizar los territorios al sur de los Pirineos de los condaos y crear una dinastía condal propia.
Dinastía condal propia
Ramón I de Pallars-Ribagorza (872–920) yera fíu del conde Lope de Bigorra y biznietu de Lope Centulo, nomáu en 818 como duque de los vasconos, pueblu predominante nes zones interiores del Pirinéu. Pa consolidar la so independencia, Ramón I procuró constituyir un obispáu propiu nel Pallars, consiguíu gracies a les intrigues d'Esclua, y atopar aliaos contra los condes de Tolosa, qu'aspiraben a recuperar el dominiu sobre los sos territorios del sur del Pirinéu. Con éses el conde de Pallars-Ribagorza buscó influyir nos estaos vecinos: en Navarra, intervieno en 905 nel golpe d'estáu que entronizó al so sobrín Sancho Garcés I; y en Zaragoza estrechó venceyos colos Banu Qasi. Coles mesmes, en 904, el miembru de los Banu Qasi Lope ibn Muhamad, rompió cola orientación siguida pol so padre, dirixendo un ataque contra los condaos de Pallars y Ribagorza. Darréu una nueva espedición empobinada en 907 por al-Tawil d'Huesca apoderar en Ribagorza de Roda de Isábena y Montpedrós, polo que'l conde tuvo qu'abandonar la política d'entendimientu colos musulmanes.
A la muerte de Ramón I nel 920, los sos dominios partir ente los sos fíos: Miró de Ribagorza y Bernardo rixeron Ribagorza, y Isarn y Lope cogobernaron el condáu de Pallars.
La dinastía de Ribagorza
Bernardo Unifredo pudo recuperar los territorios ocupaos polos musulmanes en 907 ya incorporó el Sobrarbe como dote pol matrimoniu con Toa Galíndez, fía de Galindo II Aznárez. Como Miró finó ensin descendencia, Ramón II, fíu de Bernardo Unifredo y Tota, foi l'únicu herederu de Ribagorza. A la muerte de Ramón II en 970, en Ribagorza asocediéronse los sos fíos Unifredo (970–979), Arnaldo (979–990) y Isarno (990–1003). Cuando morrió esti postreru, la so hermana Toa, casada con Suñer de Pallars, rixó'l condáu, y en 1011 al quedase viuda acomuñó al condáu al so sobrín Guillermo, fíu illexítimu de Isarno, quien cola ayuda del so primu, el conde de Castiella Sancho García, aguantó los ataques de los musulmanes. A la muerte de Guillermo en 1017, Ribagorza foi anexonada al reinu de Navarra, que tamién incluyía l'antiguu condáu d'Aragón.