cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Apatosaurus
Apatosaurus louisae
miniaturadeimagen|Holotipo de A. louisae Foi nomáu por Holland en 1916 faciendo referencia a Louise Carnegie, esposa d'Andrew Carnegie quien financió la investigación de campu p'atopar les cadarmes completes del dinosauriu nel oeste americanu. Siendo conocíu per primer vegada a partir d'una cadarma parcial que s'atopó n'Utah. El holotipo ye CM 3018, ca la que s'asignaron los especímenes CM 3378, CM 11162 y LACM 52844. Los dos primeros consisten nuna columna vertebral, los dos últimos consisten nun craniu y una cadarma cuasi completa, respeutivamente. Los sos exemplares toos vienen de la tarde Kimmeridgiano tardíu del Monumentu Nacional Dinosauriu. En 2015, Tschopp et al. atopáu l'espécime tipu de A. laticollis añeráu n'estrecha cercanía con CM 3018, lo que significa que'l primeru ye probablemente un sinónimu menor de A. louisae. El cladograma de siguío ye el resultáu d'un analís realizáu por Tschopp, Mateus, y Benson (2015). Los autores analizaron munchos especímenes tipu de diplodócidos por separáu pa deducir a la especie y xéneru que pertenecíen.
Paleobioloxía
Hasta la década de 1970 pensóse que los apatosaurios yeren demasiáu masivos pa soportar el so propiu peso sobre terrenal firme, polo que se teorizó qu'estos saurópodos teníen de vivir en banzaos parcialmente somorguiaos na agua. Afayos más recién nun sofiten esta idea, agora piénsase que los saurópodos fueron animales dafechu terrestres. Los descubrimientos sofitaron la idea de que al igual que los sos parientes los diplodocos, los apatosaurios vivíen sobre suelo secu llendando, col so llargu pescuezu y cola actuando como contrapesos. Un estudiu afayó que los diplodócidos teníen pescuezos muncho menos flexibles que lo que se pensaba, nun lo llevaben argutu como un cisne, sinón en llinia recta paralelu al suelu, d'onde s'alimentaben. Un estudiu sobre los hocicos de los diplodócido amosaron que'l focico cuadráu, los grandes pozos, y arañazos subparalelas fines de los dientes de los apatosaurio suxure que realizaba un llenda a baxu altor non selectivu. puede haber comíu felechos, cycas, felechos con grana, cola de caballo y algues. Stevens y Parish en 2005 especularón qu'estos saurópodos alimentar dende veres de los ríos de les plantes somorguiaes n'agua. miniaturadeimagen|Icnitas d'un Apatosaurus xuvenil. Un estudiu realizáu en 2015, de los pescuezos de apatosaurios y brontosauriu atoparon munches diferencies ente ellos y otros diplodócidos, y que estes variaciones pueden demostrar que los pescuezos de apatosaurios y brontosauriu fueron utilizaos pal combate intraespecífico. Dellos usos pa la única garra na estremidá anterior de los saurópodos propunxéronse. Una suxerencia ye que s'utilizaron pa la defensa, pero la so forma y tamañu fai qu'esto seya improbable. Tamién yera posible que yeren pa l'alimentación, pero l'usu más probable de la garra yera garrar oxetos tales como tueros de los árboles cuando erán xuveniles.
Rastros de saurópodos como apatosaurios amuesen qu'ellos pueden tener un rangu d'alredor de 25-40 km per día, y que potencialmente podríen algamar una velocidaes máximes de 20-30 km per hora. La locomoción lenta de saurópodos puede ser por cuenta de los sos tamaños mínimos de musculatura, o pa recular dempués de reblagos. Estes pisaes demuestren que los apatosaurios nuevos yeren capaces de correr sobre les sos pates traseres, asemeyándose a un llagartu basiliscu. En 2008 publicáronse los afayos, anque esto ye aldericáu. Les icnitas atopaes suxuren que vivíen en menaes. En 2006 Matthew Mossbrucker afayó buelgues d'un apatosaurio xuvenil na Quarry Five de Morrison, Coloriáu.
Postura del pescuezu
A principios del sieglu XX, los diplodócidos, como los apatosaurios, yeren retrataos colos sos llargos pescuezos argutos, alimentándose de la vexetación de les copes de los árboles. Más apocayá, los científicos sostuvieron que'l corazón nun podría crear l'abonda presión arterial p'abastecer d'osíxenu'l celebru. Amás, estudios más recién demostraron que la estructura de les vértebres del pescuezu nun dexaría que'l pescuezu doblara enforma escontra riba y que saurópodos como Apatosaurus taben afechos al esgamoto baxu o a alimentase del suelu. Sicasí, estudios posteriores demostraron que tolos tetrápodos paecen sostener el pescuezu a la máxima estensión vertical posible cuando ta nuna posición normal, n'alerta, y sostién que lo mesmo sería válidu pa los saurópodos, ensin conocer les carauterístiques de l'anatomía de los texíos blandos del pescuezu d'otros animales. Apatosaurus, como Diplodocus, alzaría los so pescuezu inclináu escontra riba cola cabeza apuntando escontra baxo nuna postura de descansu. Kent Stevens y Michael Parrish en1999 y 2005 respeutivamente afirmen que los apatosaurios tenía una gran variedá de fontes d'alimentación. El so pescuezu podría doblar en forma d'O lateralmente. L'algame del pescuezu del movimientu dexaría tamién baxar la cabeza p'alimentase al altor de los pies.
En 2013, Mateo Cobley et al. entraron nesti discutiniu, atopando que los grandes músculos y cartílagos dexaríen un movimientu llindáu del pescuezu. Afirmen que los rangos d'alimentación pa los saurópodos como los diplodocos yeren más pequeños de lo que se cree y que los animales pueden tener que mover tol so cuerpu en busca a meyores zones d'accesu de vexetación. Como tal, que podríen pasar más tiempu de forrajeo pa satisfaer les sos necesidaes mínimes d'enerxía. Les conclusiones de Cobley et al. tán en disputa coles de Taylor, quien analizó la cantidá y l'allugamientu de cartílagu intervertebrales pa determinar la flexibilidá del pescuezu de los apatosaurios y diplodocos atopando que'l pescuezu de apatosaurio yera bien flexible.
Fisioloxía
Dada la gran masa corporal y el pescuezu llargu de los saurópodos como Apatosaurus, los fisiólogos atoparon problemes en determinar cómo alendaben estos animales. Empezando col camientu de que al igual que los cocodrilos o les aves, Apatosaurus nun tenía un diafragma, el volume del volume del espaciu muertu, la cantidá d'aire ensin usar que quede nos tubos na boca, el gorgoberu y l'aire dempués de cada respiración, envaloróse n'alredor de 184 llitros por cada 30 tonelaes de cuerpos. Paladino calcula'l so capacidá pulmonar, la cantidá d'aire que se mueve n'o fuera del cuerpu mientres una sola respiración, seria de 904 l con un sistema respiratoriu como les aves, 225 l como mamíferos, y 19 l como reptil.
James Farlow en 1987 calcula qu'un Apatosaurus de cerca de 35 tonelaes tuviera 5,7 t de conteníu de fermentadura na so sistema dixestivu. Suponiendo Apatosaurus tenía un sistema respiratoriu tipo ave y un metabolismu de reptil, Frank Paladino et al. (1997) envaloren que l'animal precisaría consumir namái alredor de 262 llitros d'agua per día. Nun se sabe cómo los apatosaurios podíen comer abondu alimentu pa satisfaer les necesidaes de los sos enormes cuerpos, pero ye probable que comieren constantemente, deteniéndose de volao pa enfrescase, beber o quitar parásitos. Conxetúrase que dormíen de pies. Confiaron probablemente nel so tamañu y nel númberu de les sos menaes pa disuadir a los depredadores.
Patrones de crecedera
miniaturadeimagen|Cadarma de Apatosaurus Un estudiu microscópicu de 1999 de güesos de apatosaurios y brontosaurios concluyó los animales crecíen rápido, de xuveniles a tamaños cuasi adultos nunos 10 años. En 2008, un estudiu sobre les tases de crecedera de los saurópodos foi publicáu por Thomas Lehman y Holly Woodward. Dixeron que por aciu l'usu de llinies de crecedera y proporciones de llargor a la masa, un apatosaurio crecería hasta 25 tonelaes en 15 años, con una crecedera algamando un máximu de 5 t nun solu añu. Un métodu alternativu, utilizando'l llargor del miembru y la masa corporal, atopó qu'un apatosaurio creció 520 kg per añu, y algamó la so masa completo cerca de los 70 años d'edá. Estes estimaciones fueron consideraes pocu fiable por cuenta de los métodos de cálculu son nun suena;bonos, les llinies de crecedera más vieyes seríen borraes pola remodelación ósea. Unu de los primeros factores de crecedera identificaos de Apatosaurus yera'l númberu de vértebres sacres, qu'aumentó a cinco nel momentu del maduror de les criatures. Esto foi reparáu per primer vegada en 1903 y nuevamente en 1936.
La histoloxía de güesos llargos dexa a los investigadores envalorar la edá qu'algama un individuu específicu. Un estudiu realizáu por Eva Griebeler et al. en 2013 onde esaminaron los datos histolóxicos de güesos llargos y concluyó que'l Apatosaurus sp. SMA 0014 pesaba 20.206 kg, algamó'l maduror sexual a los 21 años, y morrió 28. El mesmu modelu de crecedera d'edá indicaron que'l Apatosaurus sp. BYU 601 pesaba de 17.328 a 18,178 kg, algamando'l maduror sexual a los 19 años, y morrió a los 31.
Xuveniles
miniaturadeimagen|Montaxe d'exemplar xuvenil de A. sp, Muséu d'Historia Natural d'Oklahoma Sam Noble En comparanza cola mayoría de los saurópodos, una cantidá relativamente grande de material xuvenil ye conocíu pa Apatosaurus. Dellos exemplares nel Muséu d'Historia Natural d'Oklahoma Sam Noble son de los xuveniles d'una especie indeterminada de Apatosaurus. Esti material inclúi un costazu parcial y la cintura coxal, delles vértebres y güesos de les estremidaes. El material xuvenil del OMNH ye de siquier de dos distintos grupos d'edá y básase na superposición de güesos que probablemente provién de más de trés individuos. Los exemplares exhiben carauterístiques qu'estremen a Apatosaurus de los sos relativos, y polo tanto ye probable que pertenecen al xéneru. Los saurópodos xuveniles tienden a tener pescuezos y coles proporcionalmente más curtios, y una disparidad estremidá anterior estremidá posterior más pronunciada que nos adultos.
Cola
miniaturadeimagen|Vértebres caudales de Apatosaurus. Un artículu de payares de 1997 na revista Discover Magacín comenta la investigación de la mecánica de la cola de los apatosaurios, realizada por Nathan Myhrvold, un informáticu de Microsoft. Myhrvold realizó una simulación d'ordenador de la cola, qu'en diplodócidos como los apatosaurios teníen una estructura bien llarga, con un ahusamiento que s'asemeyaba a un llátigu. Esti modeláu del ordenador suxurió que los saurópodos yeren capaces de producir con ella un soníu similar a un españíu d'alredor de 200 decibelios, comparable al volume del soníu d'un cañón. Una patoloxía foi identificáu na cola del un apatosaurio, causada por un defectu de crecedera. Dos vértebres caudales fundir ensin problemes a lo llargo de tola superficie d'articulación del güesu, incluyendo los arcos de los escayos neurales. Esti defectu podría ser causáu pola falta o la inhibición de la sustancia que forma los discos o les articulaciones intervertebrales. Propúnxose que los llátigos podríen ser utilizaos en combate, pero les coles de diplodócidos yeren bastante llixeru y estrechu en comparanza con Shunosaurus y mamenchisaurids, y polo tanto estropien a otru animal cola cola perxudicaría gravemente la cola en sí.
Paleoecoloxía
miniaturadeimagen|derecha|Llocalidaes en que se recoyeron [[fósiles de Apatosaurus.]] Los fósiles d'estos animales fueron atopaos na Cantera Quarry, Wyoming, y en sitios de Colorado, Oklahoma y Utah, presente en zones estratigráfiques 2-6 de la formación Morrison. Esta ye una secuencia superficial de sedimentos marinos superficiales y aluviales que, según la datación radiométrica, data d'ente 156,3 millones d'años na so base y 146,8 millones d'años na parte cimera, asitiándola ente'l Oxfordiano tardíu y les primeres etapes del Titoniano representando tol kimergidiano mientres el periodu Xurásicu Tardíu. Esta formación interprétase como anbiente semiárido con estaciones seques y húmedes entrepolaes. La cuenca Morrison, onde vivíen los dinosaurios, estender dende Nuevu Méxicu a Alberta y Saskatchewan. Formóse cuando'l precursores de la gama delantera de los montes rocosos empezó a emburriar escontra l'oeste. Los depósitos de les sos cuenques de drenaxe empobinaes al Este realizáronse por regueros y ríos y deposítense nes tierres baxes banzaosas, llagos, canales fluviales y llanura d'hinchente. Esta formación ye similar n'edá a la formación lourinhã de Portugal y la formación Tendaguru en Tanzania. miniaturadeimagen|Saurophaganax y A. ajax, Muséu d'Historia Natural Oklahoma Sam Noble. Apatosaurus ye'l segundu saurópodo más común nel ecosistema de la Formación Morrison dempués de Camarasaurus. Apatosaurio puede ser más solitariu qu'otros dinosaurios formación de Morrison. Supersaurus tien un mayor llargor total y ye el más grande de tolos saurópodos de la formación Morrison. Como xéneru, Apatosaurus esistió por un llargu periodu de tiempu, y puede ser atopáu en munchos niveles de Morrison. Los fósiles de Apatosaurus ajax son conocíos puramente de la porción cimera de la formación, nel Miembru cimeru de la Cuenca Brushy, hai unos 152-151 million años. Los fósiles de A. excelsus atopáronse na parte cimera del Miembru Salt Wash al Miembru cimeru de la Cuenca Brushy, que va dende mediaos hasta finales del Kimmeridgiano, alredor de 154-151 million años. Ente que A. louisae presenta pocos fósiles, conocíu solamente d'un sitiu del Miembru cimeru de la Cuenca Brushy, que data de la etapa Kimmeridgiano tardíu, alredor de 151 millones d'años. Adicionales restos de Apatosaurus son conocíos a partir de roques inclusive más nueves, pero nun fueron identificaos como una especie en particular y polo tanto pueden pertenecer a Brontosaurus.
La formación Morrison rexistra un momentu en que'l mediu ambiente local taba apoderada polos dinosauriu saurópodos xigantescos. Los dinosaurios conocíos de la Formación Morrison inclúin los terópodos Allosaurus, Ceratosaurus, Ornitholestes, Saurophaganax y Torvosaurus, los saurópodos Brontosaurus, Brachiosaurus, Camarasaurus y Diplodocus y los ornitisquios Camptosaurus, Dryosaurus y Stegosaurus. Apatosaurus atópase comúnmente nos mesmos sitios con Allosaurus, Camarasaurus, Diplodocus y Stegosaurus. Allosaurus representó'l 70-75% de les amueses de terópodos y taba na parte cimera de la rede trófica alimenticia de Morrison. Munchos de los dinosaurios de la Formación Morrison son del mesmu xéneru que los reparaos nes roques portugueses de la formación lourinhã, principalmente Allosaurus, Ceratosaurus y Torvosaurus o tienen una contraparte cercana como Brachiosaurus y Lusotitan, Camptosaurus y Draconyx, Apatosaurus y Dinheirosaurus. Otros vertebraos que se sabe que compartieron esti paleoentorno inclúyense peces con aletes radiaes, xaronques, sacaveres, tortúes, esfenodontos, llagartos, terrestres y acuáticos cocodrilomorfos, y delles especies de pterosaurios. Conches de los bivalvos y caracoles acuáticos tamién son comunes. La flora de la dómina haise evidenciado nos fósiles d'algues verdes, fungos, mofos, cola de caballo, cícaes , ginkgos y delles families de coníferes. La vexetación variaba de montes de galeria nos ríos con felechos arborescentes y felechos, sabanes de felechos con árboles ocasionales, tales como l'araucaria Brachyphyllum.
Badea de Bengala
Munchos de los ríos principales de la India desagüen dende l'oeste na badea de Bengala: nel norte'l ríu Ganges (o Ganga), el ríu Meghna y el ríu Brahmaputra. Al sur el Mahanadi, el Godavari, el Krishna y el Kaveri (tamién escritu Cauvery). El monte de mangle llamáu los Sundarbans ta asitiáu nel delta que formen los ríos Ganges, Brahmaputra y Meghna nel golfu de Bengala.
Historia
Les zones costeres qu'arrodien el golfu de Bengala foron colonizaes primero polos portugueses. Ún de los principales asentamientos foi Santu Tomé de Meliapor, güei convertíu nuna barriada de la ciudá de Madrás na India. Nel añu 1522 los portugueses construyeron ellí una ilesia y, un añu más tarde, yá se construyera una pequeña ciudá nel llugar. A principios del sieglu XVII, Santu Tomé yera una gran ciudá según los criterios de la dómina. Los europeos desempeñaron un papel importante nel desarrollu históricu de la rexón bengalí. Sicasí, polo xeneral, fueron más continuadores de les actividaes de cultures anteriores que iniciadores del desarrollu. Anguaño, los espertos cunten que tiense sobrovalorada la influyencia nesta rexón de les primeres rellaciones comerciales colos europeos. Púdose demostrar que'l númberu de comerciantes asiáticos dedicaos a la importación y esportación de materies como la seda y otros testiles na zona del golfu de Bengala yera mayor al de los europeos, inclusive a mediaos del sieglu XVIII.
Estadiu Panathinaikó
L'Estadiu Panathinaikó, tamién conocíu como'l Kallimármaro (en griegu καλλιμάρμαρο, esto ye, el mármol formoso"), ye un estadiu d'atletismu n'Atenes, qu'acoyó la primer edición de los Xuegos Olímpicos Modernos en 1896. Reconstruyíu a partir de los restos d'un antiguu estadiu griegu, el Panathinaiko ye l'únicu estadiu importante nel mundu construyíu dafechu de mármol blanco (del Monte Pentélico) y unu de los estadios más antiguos del mundu.
Lonchura castaneothorax
Lonchura castaneothorax o Capuchín pechicastañu ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae natural d'Australia.
Descripción
La especie ye predominantemente marrón nel llombu con una cara negra y un pileu y nuca abuxaos. Cuenta con un amplia franxa ferrial pechu percima del so banduyu blancu. La especie atópase n'Australia, Nueva Caledonia, Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Esta especie tamién foi introducida na Polinesia Francesa y Francia.
Subespecies
thumb|izquierda|Nel campusantu de Samsonvale, suroeste de Queensland.El capuchín pechicastañu tien un total de seis subespecies y siete apariencies. La subespecie son como siguen:
Estadiu Panathinaikó
Historia
Nos tiempos antiguos, foi utilizáu p'agospiar la parte atlética de los Xuegos de les Panateneas, n'honor de la diosa Atenea. Mientres la dómina clásica, l'estadiu tenía asientos de madera. Foi reconstruyíu en mármol, pol Arconte Licurgo, nel añu 329 e.C. y foi ampliada y anovada por Herodes Áticu, nel añu 140 d. C., con una capacidá de 50 000 asientos. Los restos de l'antigua estructura fueron escavaos y restauraos, con fondos proporcionaos por Evangelis Zappas pa la renacencia de los Xuegos Olímpicos. Evangelis Zappas patrocinó'l Xuegos Olímpicos que se celebraron en 1870 y 1875. L'estadiu foi anováu per segunda vegada en 1895 pal Xuegos Olímpicos de 1896, con financiamiento proporcionáu pola finalización del griegu benefactor George Averoff (que la so estatua de mármol agora ta na entrada), con base en diseños de los arquiteutos Anastasios Metaxas y Ernst Ziller.
Lonchura castaneothorax
Subespecies
L. castaneothora puede atopase en Tahití. Al paecer, ye descendiente de L. c. castaneothorax. Estrémase por tener partes inferiores más pálides y pol color a vieira de la nuca estendida sobre'l mantu.
Orixe
L'orixe y la filoxenia foi llográu por Antonio Arnaiz-Villena et al. Estrildinae puede tener el so orixe na India y pudo habese tremáu a partir d'entós (escontra hábitats d'África y l'océanu Pacíficu).
Hábitat
N'Australia, el capuchín pechicastañu conozse como una ave de cañaverales y pacionales que bordien los ríos, banzaos, terrenes cubiertos de yerba, y manglares. Alcuéntrase comúnmente nos campos de caña y cultivos de ceberes. Nes estaciones seques, vese'n zones grebes pero siempres cerca de l'agua. Tamién s'atopa en montes cubiertos de yerba.
Estadiu Panathinaikó
Diseñu
L'estadiu foi construyíu muncho primero de que les dimensiones de llugares d'atletismu fueren estandarizadas y la so trayeutoria y el so diseñu siguen la forqueta como l'antiguu modelu.
Lonchura castaneothorax
Hábitat
John Gould escribió sobre él (citáu en Cayley, 1932):
Estadiu Panathinaikó
Diseñu
Enantes podía allugar a unos 80 000 espectadores nos sos 50 files de graes de mármol, anguaño tien capacidá pa 45.000 espectadores.
Lonchura castaneothorax
Hábitat
En Nueva Guinea, el capuchín pechicastañu ye una ave de les zones más grebes y nun suel vese nos senderos de la selva y escamplaes onde pueden atopase con otros familiares, como'l capuchín canoxu (Lonchura caniceps).
Na Polinesia Francesa consolidóse como una especie introducida, y los sos vezos desenvolviéronse de manera daqué distinta, lo que demuesta la capacidá d'adautación de la especie. Ta bien estendida nes fasteres de les llombes cubiertes de felechos, pacionales y xardinos (nun ye un páxaru de xardín n'Australia), en tierres cultivaes y los terrenes baldíos, nel monte ecotonos y plantíos de cocu (Lever, 1989).
Estadiu Panathinaikó
Allugamientu
miniaturadeimagen|Competición de tiru con arcu nel estadiu mientres los Xuegos Olímpicos de 2004.
Lonchura castaneothorax
Hábitat
thumb|izquierda|Nel sureste de Queensland (Australia).
Comportamientu y alimentación
thumb|Una bandada en Queensland (en xunetu).N'Australia, mientres la temporada d'apareyamientu, vense xeneralmente'n pareyes, pero a finales de seronda ya iviernu ensamen en grandes bandaes, n'ocasiones comiendo granes de los cultivos de ceberes.
Estadiu Panathinaikó
Allugamientu
La instalación deportiva #atopar na Avenida Vasileos Konstantinou, y axacente a ella atopa'l club de tenis d'Atenes, la pista d'atletismu Ethnikos, la piscina de la Federación, los restos del Templu Olímpicu de Zeus, y la Puerta d'Adriano.
Lonchura castaneothorax
Comportamientu y alimentación
El capuchín pechicastañu ye una especie altamente sociable, yá qu'alleguen en gran númberu fora de la temporada de cría. Los adultos reproductores xúnense a grupos o bandaes, cuando s'alimenten.
Tien un gustu distintu pa grana de cebada y, poro, los paisanos dan-y un nome de «páxaru de la cebada». La especie tamién ye aficionada a Paspalum longifolium, miyu perla (Pennisetum typhoides) y les especies del xéneru Sorghum. Tamién s'informó que s'alimenta de Pannicum maximum y de Saccharum robustum en Papúa Nueva Guinea (Bapista, 1990).
Estadiu Panathinaikó
Eventos celebraos
Nos últimos años, l'estadiu foi de cutiu utilizáu pa honrar el regresu victoriosu de los atletes griegos, sobremanera la Seleición de fútbol de Grecia, dempués de la so victoria na Eurocopa 2004 y la ceremonia d'inauguración de los Campeonatu Mundial d'Atletismu de 1997, nun conceutu pol compositor Vangelis.
Nos Xuegos Olímpicos d'Atenes 2004, l'Estadiu Panathinaiko foi sede de la competencia de tiru con arcu, y la final d'atletismu
Conciertos
En rares ocasiones, l'estadiu foi utilizáu como un llugar pa les actuaciones musicales. Ente los que se #destacar tán Bob Dylan, Depeche Mode, Tina Turner, Metallica, Black Sabbath y Sákis Rouvás.
En setiembre de 2008, l'estadiu foi sede de la fiesta de llanzamientu de MTV Grecia, con Real, REM y Gabriella Cilmi.
El 1 de xunetu de 2009, l'artista Sakis Rouvas fizo historia, con un conciertu benéficu con entraes escoses, pal mediu ambiente (coincidiendo col primer día ensin fumar en Grecia), con una audiencia de 50 000, la mayor audiencia de la hestoria nel estadiu, pa un eventu musical y uno de los conciertos más grande de tolos tiempos, por un artista griegu. alt=Panorama of a U-shaped stadium of white marble|centro|miniaturadeimagen|700x700px|Panorama de la entrada del Estadiu Panathinaikó. centro|miniaturadeimagen|700x700px|Panorámica del nuevu estadiu d'atletismu de Panathinaikó n'Atenes (Grecia), llegada de los corredores del 30º Athens Classic Marathon. centro|miniaturadeimagen|700x700px|Estadiu Panathinaikó nel primer día de los Xuegos Olímpicos de 1896. centro|miniaturadeimagen|638x638px|Estadiu Panathinaikó nel primer día de los Xuegos Entrepolaos de 1906.
Conmemoraciones
L'estadiu Panatenaico foi escoyíu como'l motivu principal de la moneda de coleicionista d'altu valor del euru, los 100 € griegos de la moneda conmemorativa del estadiu Panatenaico, acuñada en 2003 pa conmemorar los Xuegos Olímpicos de 2004. Nel anverso de la moneda, l'estadiu ta representáu. Tamién foi utilizada pa los Xuegos Olímpicos de Beixín 2008.
Takuma Abe
Takuma Abe (阿部 拓馬, ) ye un futbolista xaponés.
Llaranes
Llaranes ye un barriu del conceyu asturianu d'Avilés, construyíu (El Poblao de Llaranes) nos años 50 p'acoyer a los trabayadores que vinieron de tol estáu a trabayar na empresa siderúrxica Ensidesa (actual Arcelor-Mittal). Construyéronse viviendes pa los trabayadores y les sos families, asina como servicios complementarios: colexu, ilesia, campos deportivos, economatu, etc.
Anguaño'l barriu xébrase en "Llaranes vieyu" (anterior a l'aporte d'Ensidesa y comprende la zona y cais alredor de l'antigua ilesia de San Llorienzu, patrón de Llaranes) y "El Poblao de Llaranes", (bloques de dos pisos y pantalles de trés, construíes nos años 50, asina como La Espina: edificios de 8 a 10 plantes, construíu nos años 70).
Rescamplen tamién les instalaciones deportives de La Toba, con varios campos de fútbol y un de ḥoquei d'herba artificial, pista d'atletismu, pistes de tenis, polideportivu, etc.
Hai dos colexos d'educacion primaria colos sos respeutivos parvolinos, el Colexu Públicu de Llaranes y el Colexu Públicu Apolinar Garcia Hevia.
Nel barriu hai un equipu de fútbol, el Llaranes C.F., que milita en Primera Rexonal.
Nekane Sweet
Nekane Sweet ye una actriz pornográfica española.
Biografía
Nekane dar a conocer en setiembre de 2011 gracies a la serie de videos titulaos Pillaes que producía'l cineasta porno español Torbe pa la so páxina Putalocura. En marzu de 2012 robló un contratu en exclusividad cola compañía Cumlouder, pa la que tamién trabayó como camgirl.
Dende los sos empiezos, grabó escenes pa estudios del sector como Evil Angel, Girlfriends Films, Sex Art, Reality Kings, Mofos, Private, Brazzers o Digital Playground.
Grabó la so primer escena de sexu añal en 2016 xunto a Nacho Vidal na película Nacho's First Class Fucks.
En 2017 consiguió les sos primeres nominaciones a nivel internacional, tantu nos Premios XBIZ, onde tuvo nomada a Artista femenina estranxera del añu, como nos Premios AVN, onde recibió otres trés nominaciones, tamién a Artista femenina estranxera del añu, a la Meyor escena de sexu en producción estranxera, xunto a Nacho Vidal, por Nacho Loves Nekane, y el premiu fan a la Estrella mediática.
Dellos títulos del so filmografía son Alone Time 4, And In The End, Bitch Confessions, First Time Stories, Fuckin Van, Street Suckers o Stunning Butts 3.
Hasta l'actualidá, rodó más de 70 películes.
Cosnes-et-Romain
Cosnes-et-Romain ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Hiroki Ebisawa
Hiroki Ebisawa (海老澤 宏樹, ) ye un futbolista xaponés.
Alfonsu I
right|thumb|150px|Estatua d'Alfonsu I. Alfonsu I, el Católicu, foi rei d'Asturies dende l'añu 739 al 757.
Fíu de Pedru de Cantabria, yera xenru de Pelayu, yá que taba casáu cola so fía Ermesinda.
Dio-y fuercia a la Reconquista y conquistó territorios como Galicia nel 740, Lleón nel 754, o La Rioxa, anque nun la pudo repoblar.
Révision du groupe des Anacardiacées
Révision du groupe des Anacardiacées (embrivíu Rev. Anacardiac.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol doctor en medicina, farmacéuticu, y botánicu francés Nestor Léon Marchand y espublizáu en París, Londres, Madrid, New York nel añu 1869.
Bermudu I
Bermudu I, el Diáconu, rei d'Asturies del 789 al 791. Yera fíu de Fruela I y polo tanto sobrín d'Alfonsu I y hermanu d'Aureliu.
Los musulmanes, que continuamente facíen razzias nos territorios d'Álava y Galicia, derrotáronlo n'El Bierzu polo que decidió abdicar y regresar a la vida clerical.
Afyonkarahisar
Afyonkarahisar ye una ciudá asitiada en partir oeste de Turquía, capital de la provincia d'Afyonkarahisar. Afyon atopar nuna zona montascosa de la mariña del Exéu, a 250 km al suroeste d'Ankara, xunto al ríu Akar. Cuenta con una población de 355.073 (según el censu del añu 2007).
Etimoloxía
El nome ye turcu y significa "opiu del castiellu negru", yá que se cultivaba opiu na zona y a qu'esiste un castiellu sobre una roca de color escuru. Tamién se conoz como Afyon. D'antiguo, escribíase tamién Karahisar-i Sahip Afium-Kara-hissar y Afyon Karahisar. La ciudá llamóse Afyon (opiu) hasta que, nel añu 2004, el Parllamentu turcu camudó'l nome pol d'Afyonkarahisar.
Historia
thumb|left|150px|Mapa del sieglu XV nel qu'apaez Nicópolis. El visu de la roca d'Afyonkarahisar tuvo fortificada mientres enforma tiempu. Los hitites conocer como Hapanuwa; darréu, ocupar los frigios, los lidios y los perses, hasta que Alexandru Magnu conquistar. Tres la muerte d'Alejandro, la ciudá (conocida entós como Akroinon) pasó a manes de los seleúcidas y los reis de Pérgamo, perteneciendo darréu a Roma y a Bizanciu. L'emperador bizantín Lleón III, en venciendo na batalla de Akroinon a los árabes nel añu 740, llamó a la ciudá Nicópolis (en griegu, "ciudá victoriosa"). Los selyúcides llegaron en 1071 y camudaron el nome de la ciudá por Kara Hissar (en turcu, "castiellu negru"), en referencia a la fortaleza asitiada sobre una roca volcánica a 201 metros percima de la ciudá. Tres la descomposición de los selyúcides, la ciudá foi ocupada polos Sâhipataoğulları y los Germiyanoğulları.
Saint-Jean-d'Arves
Saint-Jean-d'Arves ye una comuña francesa del departamentu de Saboya, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Afyonkarahisar
Historia
Mientres les Cruzaes, el castiellu foi oxetu de numberoses batalles, hasta que finalmente lo conquistó'l sultán otomanu Beyazid I en 1392. En 1402, Tamerlán ocupar hasta'l so reconquista definitiva en 1428 o 1429.
Saint-Jean-d'Arves
Tien una población de y una superficie de  km².
Llista d'asteroides/59601–59700
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Afyonkarahisar
Historia
La zona espolletó sol Imperiu otomanu, yá que constituyía'l centru de producción d'opiu. Afyonkarahisar convertir nuna ciudá rica, col amiestu urbano típica del Imperiu de xudíos, armenios, griegos y turcos. Esta situación vio'l so fin cola guerra Guerra Greco-Turca (1919-1922) (parte de la Guerra d'Independencia Turca), cuando Afyonkarahisar y los montes circundantes fueron ocupaos por tropes franceses, italianes y grieges. Sicasí, recuperóse'l 27 d'agostu de 1922, momentu clave nel gran contraataque turcu na rexón de la mariña del Exéu. En 1923, Afyonkarahisar pasó a formar parte de la República de Turquía.
La rexón foi una de les principales zones productores d'opiu hasta finales de los años 1960, cuando la presión internacional, liderada por Estaos Xuníos, consiguió que se quemar los campos y acabárase cola producción.
Afyonkarahisar anguaño
Afyonkarahisar ye'l centru d'una zona agrícola. Hai pocos chigres, cafeteríes, locales de música en direutu y espacios culturales, y el nivel educativu ye bastante baxu pa una ciudá del oeste de Turquía. Sicasí, cola apertura de la Universidá Koncatepe d'Afyonkarahisar na década de 1990, espérase que la situación camude.
Anguaño, Afyonkarahisar ye conocida pola so producción de mármol (en 2005, había 355 canteres de mármol blanco de gran calidá na provincia), sucuk (salchiches típiques), kaymak y distintos tipos de texíos artesanos. Esiste ademá una gran fábrica de cementu.
En Afyonkarahisar produzse la interseición de la carretera d'Ankara a Esmirna y la d'Istambul a Antalya, polo que muncha xente suel detenese na ciudá. Esisten numberosos restoranes de carretera onde los viaxeros esfruten de la comida llocal. Dalgunos d'estos llugares son modernos hoteles y spas dafechu forníos; l'agua d'Afyonkarahisar ye conocida poles sos propiedaes curatibles. Abonden tamién los puestos de carretera nos que se viende lokum. La ciudá tamién cunta tamién con una importante estación de ferrocarril ente Esmirna, Konya, Ankara ya Istambul.
Gastronomía
right|300px Platos principales:
Repostería:
Llugares d'interés
Gracies a la riqueza del so patrimoniu arquiteutónicu, la ciudá forma parte de l'Asociación Europea de Ciudaes y Rexones Históriques.
Espinosa de Cerrato
Espinosa ye'l conceyu más oriental de la provincia de Palencia.
Historia
Esta villa, que foi nel medievu una llocalidá dedicada a criar ganáu mayor, foi donada por Alfonsu VIII a Pedro Martínez de Ihobas, en reconocencia a los sos servicios militares, quien de la mesma la venció en 1170 a l'abadía de San Miguel de Treviño.
Courbesseaux
Tien una población de y una superficie de  km².
Espinosa de Cerrato
Historia
La villa d'Espinosa, tal moteyada de Riofrancos, foi fortificada a finales del sieglu IX, onde esistiera una donación d'esta villa al monesteriu premostratense se San Miguel de Treviño, vendiendo esti pueblu en 1323 a Palenzuela.
Nel añu 1352, la villa d'Espinosa, pertenecía a la Merindad del Cerrato, y a la xurisdicción de Palenzuela.
A mediaos del sieglu XIV Espinosa pertenecía a la reina. Yá en 1752 yera un llugar de señoríu de la xurisdicción de Palenzuela, calteniéndose pleitu pola so pertenencia ente la Duquesa d'Alba y el Conde de Benavente.
Pero yá en 1785, Espinosa yera una aldega de abadengo siguiendo nesa pertenencia nel sieglu XIX, dómina na que disponía de la ilesia parroquial de San Martín y de les ermites de San Roque y Santa Lucía, y siguía perteneciendo no eclesiástico a la diócesis burgalesa. Dende 1955 Espinosa pasó a formar parte de la diócesis de Palencia.
Inda nel sieglu XVIII cuntaba la llocalidá con seis ermites dedicaes a San Fructuoso, el Humilladero, San Miguel, San Cristóbal, San Roque y Santa Lucía, quedando na actualidá la de La nuesa Señora de Sauco, que la so escultura, del sieglu XVI, caltener na ilesia parroquial.
Ta asitiada na fastera d'un bochinche qu'apodera la vega del ríu Franco. El nome de la llocalidá significa "el llugar espinosu".
Saggio sulla Storia Naturale del Chili
Saggio sulla Storia Naturale del Chili, (embrivíu Sag. Stor. Nat. Chili), ye un llibru ilustráu con descripciones botániques que foi editáu en Boloña pol sacerdote, naturalista y cronista chilenu, Juan Ignacio Molina. Publicóse una primer edición nel añu 1782 col nome de Saggio sulla Storia Naturale del Chili del Signor Ablaya Giovanni Ignazio Molina. Una segunda edición publicar nel añu 1810.
Multiplayer online battle arena
Una arena de combate multixugador en llinia o MOBA (del inglés multiplayer online battle arena, tamién conocíu como estratexa d'aición en tiempu real o ARTS (del inglés action real-time strategy), ye un subxéneru de la estratexa en tiempu real (RTS), nel que dos equipos de xugadores compiten ente sigo, con cada xugador controlando un solu personaxe al traviés d'una interfaz d'estilu RTS, nun mapa usualmente simétricu, coles mires de destruyir la base del oponente. Tamién s'usen los términos estadiu de combate o campu de combate en llugar de sable de combate.
El xéneru estremar de la mayoría de los xuegos d'estratexa en tiempu real en que nun hai construcción d'unidaes y los xugadores controlen namái un personaxe, combinando carauterístiques de los videoxuegos d'aición y los d'estratexa en tiempu real. Nos MOBA prima cooperatividad del xuegu n'equipu y cada xugador controla una unidá conocida como héroe, que cunta con delles habilidaes y ventayes que son consideraes al formar la estratexa que va utilizar l'equipu. L'oxetivu ye destruyir la base rival, pa lo cual los xugadores cunten cola ayuda d'unidaes controlaes por una intelixencia artificial y xeneraes dacuando que colen escontra la estructura principal del enemigu. Les unidaes muévense al traviés de lo que denominen como senderos o carriles.
Historia
El xéneru aniciar col xuegu Herzog Zwei de 1989, teniendo anguaño un socesor espiritual: AirMech: Sable, en dambos controles al to personaxe, un meca aereu-terrestre y tamién a los minions o esbirros y la base; el xéneru popularizar col mapa personalizáu pa Starcraft llamáu Aeon of Strife (AOS), nel cual cuatro xugadores controlen una sola unidá poderosa y usando l'ayuda d'unidaes más débiles controlaes pol ordenador enfrentar a un grupu d'unidaes más fuerte controláu por ordenador.
En 1998, la empresa de videoxuegos Blizzard Entertainment llanzó'l so xuegu más vendíu d'estratexa en tiempu real, StarCraft, con un conxuntu de ferramientes d'edición de xuegos llamada StarEdit. Ente los munchos mapes personalizaos creaos, unu conocíu como Aeon of Strife (AOS), fecha por un modder llamáu Aeon64, fíxose bien popular. Nesti mapa, los xugadores controlen una sola unidá poderosa del tipu héroe lluchando metanes tres carriles, anque'l terrén fora d'estos carriles taba casi vacíu.
En 2002, Blizzard llanzó Warcraft III: Reign of Chaos, xunto con un editor de mapes. Tanto los subxéneros ARTS y Defensa de la Torre tomaron forma sustancial dientro de la comunidá de modificadores de Warcraft 3. Un modder llamáu Eul empezó a convertir Aeon of Strife nel motor de Warcraft III, llamando'l mapa Defense of the Ancients (DOTA). Eul ameyoró sustancialmente la complexidá del mod orixinal Aeon of Strife. Poco dempués de la creación del mapa personalizáu DOTA, Eul dexó la escena modding. Ensin un claru socesor, Warcraft III modders crearon una variedá de mapes basáu en DOTA con distintos héroes. En 2003, tres el llanzamientu de Warcraft III: The Frozen Throne, un creador de mapes llamáu Meian creó una variante del DOTA partiendo del modelu de mapa de Eul, combinándolo colos héroes de les munches otres versiones de DOTA qu'esistíen nesi momentu. Llamáu DOTA: Allstars, foi emplegáu a los pocos meses por un modder llamáu Steve "Guinsoo" Feak, y so la so direición convertir nel mapa dominante del xéneru. Depués de más d'un añu de caltener DOTA: Allstars, col llanzamientu inminente d'una actualización que camudó descomanadamente'l diseñu del mapa, Guinsoo dexó'l desenvolvimientu en manes del so ayudante Neichus nel añu 2005. Dempués de delles selmanes de desenvolvimientu y otres versiones publicaes, esti postreru delegó les sos responsabilidaes a un modder llamáu IceFrog, qu'empecipió grandes cambeos na mecánica qu'afondaron la so complexidá y capacidá de xugabilidá innovativa. Los cambeos realizaos por IceFrog fueron bien recibíos y el númberu d'usuarios nel foru de Dota: Allstars algamó una cifra de más d'un millón.
A finales de 2008, la popularidá de DOTA atraxera atención comercial. Minions foi un xuegu llanzáu por Kixeye en 2008 como un videoxuegu de navegador en Flash. Demigod, un videoxuegu desenvueltu por Gas Powered Games foi'l primer títulu comercial independiente del xéneru. El títulu col que Riot Games debutó, League of Legends, foi diseñáu primeramente por Feak y llanzáu n'ochobre de 2009. Riot empezó a referise al xéneru d'estos videoxuegos como multiplayer online battle arena (MOBA).
En mayu de 2010, S2 Games llanza Heroes of Newerth, con una gran parte de la so xugabilidá y estética basáu en DOTA: Allstars.
N'ochobre de 2009, IceFrog, que siguió desenvolviendo DOTA: Allstars, foi contratáu por Valve Corporation, col fin de diseñar una secuela del mapa orixinal. Un añu más tarde, Valve anuncio Dota 2 y darréu aseguró los derechos de propiedá intelectual de la franquicia. Valve refirióse a Dota 2 y xuegos similares como «videoxuegos d'aición estratéxica en tiempu real».
Na BlizzCon 2010, Activision Blizzard anunció la so entrada nel xéneru col mapa Blizzard DOTA pa StarCraft II. En mayu de 2012, Blizzard confirmó que'l proyeutu llamaríase Blizzard All-Stars, dempués d'empecipiar una disputa por derechos comerciales con Valve sobre l'usu de la marca DOTA, el proyeutu foi finalmente afechu a ser un stand-alone action real-time strategy game. N'ochobre de 2013 de Blizzard camudó'l nome del xuegu a Heroes of the Storm. Blizzard adoptó'l so propiu criteriu personal pal xéneru del so xuegu de «engarradiella d'equipos», faciendo fincapié na so orientación en redol a l'aición percima de los elementos de rol.
Xugabilidá
miniaturadeimagen|Mapa xenéricu d'un xuegu del xéneru MOBA. Les llinies marielles son los carriles» nes que se centra l'aición, ser les torres defensives de cada equipu que los xixilen; los cuartos de círculu nes esquines inferior izquierda y cimera derecha son les bases de los equipos, y los puntos mayores en caúna son l'edificiu que la so destrucción da la victoria al equipu rival.
Nos xuegos MOBA usualmente hai dos equipos opuestos que'l so oxetivu ye destruyir la base del so enemigu pa ganar. Sicasí, dellos xuegos pueden brindar distintes condiciones de victoria. Polo xeneral hai estructures principales nes bases de cada equipu que l'oponente tien de destruyir pa ganar, anque otres estructures na base oponente pueden dar otros beneficios al ser destruyíes. Esisten tamién estructures defensives y unidaes controlaes pol ordenador que son xeneraes dacuando y siguen rutes predeterminadas escontra la base rival p'atacar.
Cada xugador controla una sola unidá llamada "héroe". Usualmente cuando un héroe atópase cerca d'una unidá enemiga que muerre o matu a una unidá enemiga, gana puntos d'esperiencia, que ayúdenlu a xubir de nivel. Al faer esto últimu, los héroes pueden aprender habilidaes más potentes. Los héroes, al morrer, aliquen na base del so equipu, pero usualmente tienen d'esperar un tiempu determináu, que puede aumentar xunto col nivel del personaxe.
Los xugadores suelen recibir una pequeña cantidá de "oru" dende la so base a midida que trescurre'l xuegu. Esti oru ficticio tamién se-yos da como compensa por matar unidaes contraries controlaes pol ordenador y por matar a los héroes enemigos. L'oru puede usase pa mercar diversos oxetos distintos que, na so mayor parte, enfocar n'ameyoren la viabilidá de combate del héroe, anque la so utilidá puede variar, como con ítems que brinden soporte al héroe o al so equipu de distintes formes.
Los miembros del xéneru polo xeneral nun cunten con dellos otros elementos que tradicionalmente atopar nos xuegos d'estratexa en tiempu realsobremanera la xestión de bases, y la construcción d'exércitos (anque'l videoxuegu Demigod tien dellos héroes que pueden tener delles unidaes especializaes sol so control). El xéneru RPG tien una paecencia muncho más cerca del xuegu, namái se llinda a un sable.
Ryoji Fukui
Ryoji Fukui (福井 諒司, ) ye un futbolista xaponés.
Lonchura maya
Lonchura maya o Capuchín cabeciblanco ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae que vive nel sureste asiáticu.
Descripción
thumb|left|Exemplar cautivu. El capuchín cabeciblanco mide unos 11,5 cm de llargu. Como indica'l so nome la so cabeza ye blanca y el so cuerpu ye de color pardu, ente les cualos hai una zona de color marrón claro en pescuezu y pechu a manera de transición. El so picu ye robezu y de color gris azuláu como les sos pates. L'iris de los sos güeyos ye marrón. Ye similar al capuchín castañu (Lonchura atricapilla) pero cola cabeza blanca en llugar de negra. Los xuveniles tienen la cabeza y les partes inferiores anteadas.
Emite una llamada aguda de tipu pii-iit.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase na península malaya, l'estremu sur d'Indochina, Sumatra y Xava ya islles menores circundantes, distribúise por Indonesia, Malasia, Singapur, y el sur de Tailandia, Vietnam y Camboya. Suel atopase nos yerbazales y humerales hasta los 500 msnm. Tamién frecuenta los arrozales.
Comportamientu
Aliméntase principalmente de les granes de les gramínees. El la dómina de la collecha del arroz concéntrase en grandes bandaes que s'esvalixen en pareyes na dómina de cría. La so dómina de cría en Xava ye en febreru. Ponen alredor de cinco güevos nun nial redondu fechu con yerba.
Sieglu XIX
thumb|left|250px|Mapamundi en [[1897. L'imperiu británicu yera la superpotencia del sieglu.]] El sieglu diecinueve va dende l'añu 1801 hasta'l 1900 dC (nel calendariu gregorianu). Los historiadores, pero, dacuando definen la era histórica d'esti sieglu como un periodu que va dende l'añu 1815 (congresu de Viena), hasta'l 1914 (empiezu de la Primer Guerra Mundial). Como una alternativa a esta clasificación, Eric Hobsbawm propunxo una definición llamada Sieglu diecinueve llargu y que va de los años 1789 al 1914.
Durante esti sieglu, los imperios español, portugués y otomanu empiecen a esmorecer, y lo Sacru Imperiu Romanu y l'imperiu Mogol sumen definitivamente.
Dempués de les guerres napoleóniques, la imperiu Británicu tresformar na primera superpotencia (o máxima potencia mundial), y pasa a controlar territorios qu'abarquen la cuarta parte de la población mundial y la tercer parte del so área terrestre, poniendo en práutica la llamada Pax Britannica.
La esclavitú sumió en gran midida en tol mundu. La lletricidá, l'aceru y el petroleu empecipiaron la segunda revolución industrial (1870-1914), que va dexar a Alemaña, Xapón y los Estaos Xuníos de convertise en grandes poderes, que nun tardaron a intentar construyise imperios propios. Rusia y la Dinastía Qing en China fracasaron nel so intentu de caltenese nel mesmu nivel que los sos rivales, lo cual traxo los dos imperios a sufrir intensos periodos de baturiciu social.
Nel sieglu XIX foi notable la fundación de ciudaes na América del Norte y Australia que güei tán ente les más importantes de los sos países. Chicago y Melbourne nun esistíen n'empiezos del sieglu XIX, pero crecieron hasta tranformarense nes 2as más grandes de los Estaos Xuníos y del Imperiu Británicu, respeutivamente, enantes del final del sieglu. Aproximao 70 millones de persones dexaron la Europa durante'l sieglu XIX, la mayoría emnigró escontra los Estaos Xuníos.
El sieglu tamién marcó'l fin de la ocupación Otomana nos Balcanes, y la creación de Serbia, Bulgaria, Montenegru y Rumanía como resultáu de la Segunda Guerra Ruso-Turca, la que pela so vegada asocedió a la Guerra de Crimea.
Ciencia
El desenvolvimientu de medicina rellaciónase direutamente colos fenómenos migratorios, los hacinamientos nes ciudaes y les precaries condiciones de vida de la clase trabayadora propios de la Revolución Industrial. La so consecuencia foi la proliferación d'enfermedaes infeicioses (sífilis, tuberculosis) o rellacionaes cola mala alimentación (pelagra, raquitismu, escorbutu). Estes problemátiques son cruciales pa entender l'orixe de la medicina social de Rudolf Virchow y la nacencia del sistema de salú pública d'Edwin Chadwick que daríen llugar a l'actual medicina preventiva. La mesma Revolución Industrial, col agregáu de les numberoses guerres y revoluciones, xeneraríen un desenvolvimientu científicu xeneralizáu que contribuyiría na instauración de condiciones téuniques pal trunfu de l'asepsia, de l'anestesia y la ciruxía.
Les revoluciones burgueses, promotores de ciudadanos llibrepensadores, constrúin una nueva medicina científica y empírica, desligada de lo místico y artesanal. Rematar cola opresión de los vieyos cánones éticos del absolutismu y el catolicismu instaurando nuevos cánones, nuevos calendarios. El sieglu XIX va ver nacer la medicina esperimental de Claude Bernard, la teoría de "Omnia cellula a cellula" de Rudolf Virchow, la teoría microbiana, la teoría de la evolución de les especies de Charles Darwin, y la xenética de Gregor Mendel.