cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joey Beard
Joseph Edward "Joey" Beard ye un ex-xugador de baloncestu estauxunidense. Con 2,10 d'estatura, el so puestu natural na cancha yera'l de pívot.
Begonia
El xéneru, comprende alredor de 1500 especies, de les qu'al rodiu de 150, arriendes de cásique 10000 variedaees ya híbridos, comercialícense pal so usu en xardinería. Son orixinaries de les rexones tropicales y subtropicales d'América, África y Asia. L'únicu otro miembru de la familia Begoniaceae ye Hillebrandia, un xéneru con una sola especie nes islles Hawái, y el xéneru Symbegonia que recién s'incluyó en Begonia.
Lonny Baxter
Lonny Leroy Baxter ye un ex-xugador de baloncestu d'Estaos Xuníos qu'Apostó 4 temporaes na NBA. Xugó tamién na Superliga de baloncestu de Rusia, na Lega Basket Serie A lliga italiana, na lliga griega y na lliga ACB. Con 2,03 metros d'altor, facer na posición d'ala-pivot.
Universidá
En 2002, teniendo como compañeros d'equipu a Chris Wilcox, Steve Blake o Juan Dixon, proclamóse campeón de la NCAA, en ganando a la Universidá d'Indiana na final por 64 a 52.
Profesional
Foi escoyíu na cuarentena tercer posición del Draft de la NBA de 2002 por Chicago Bulls, onde na so primer temporada nun cuntó col enfotu del so entrenador, Bill Cartwright, siendo unu de los últimos homes del banquín. Xugó en 55 partíos, permediando 4,8 puntos y 3,0 rebotes. Poco tiempu dempués d'empezada la temporada 2003-04 foi trespasáu, xunto con Jalen Rose y Donyell Marshall a Toronto Raptors, en cuenta d'Antonio Davis, Jerome Williams y Chris Jefferies.
Nel equipu canadiense siguió col mesmu guión: pocos minutos en pista y unes probes estadístiques, 4,2 puntos y 3,4 rebotes nos 36 partíos qu'apostó, antes de ser despidíu y fichar polos Washington Wizards. Na capital tampoco tuvo continuidá, acabando la temporada xugando colos Yakima Sun Kings de la CBA.
Tres trate nuevamente ensin equipu, en xineru de 2005 aceptó l'apueste personal de Zeljko Obradovic, entós entrenador del Panathinaikos de la lliga griega. El so primer añu n'Europa nun foi precisamente brillosu, acabando con unes probes estadístiques de 4,3 puntos y 2,1 rebotes per partíu, pero siquier sirvió pa engordar el so curriculum, consiguiendo ganar na mesma temporada la lliga y la copa de Grecia.
Tornó al so país pa fichar por una temporada por Houston Rockets, pero mediada la mesma foi trespasáu a Charlotte Bobcats en cuenta de Keith Bogans, onde nun foi anováu al términu del so contratu. Tornó a Europa, fichando pol Montepaschi Siena de la Lega Basket Serie A lliga italiana, onde les sos estadístiques xubieron hasta los 7,6 puntos y 4,2 rebotes per partíu, ayudando al equipu a conquistar el Scudetto. Al añu siguiente ficha pol DKV Joventut de la lliga ACB española, pero tres nueve partíos nos qu'apenes permedió 2,1 puntos, foi nuevamente despidíu.
Tres esi nuevu trespiés, ficha pol Panionios de l'A1 Ethniki, onde por fin vuelve a les sos estadístiques de la universidá, permediando 12,4 puntos y 5,9 rebotes en 2009, na so segunda temporada nel equipu. En xunetu de 2009 fich pol Beşiktaş de la lliga turca, equipu al que pertenez na actualidá.
Newsweek
Newsweek ye una revista de noticies d'apaición selmanal. Publicar en Nueva York y distribúyese nos Estaos Xuníos.
Por cuenta de problemes financieros, Newsweek suspendió les sos ediciones impreses el 31 d'avientu de 2012 y volvió retomales el 7 de marzu de 2014.
Historia
Orixinalmente denomada News-Week, foi fundada por Thomas J.C. Martyn el 17 de febreru de 1933. Esi númberu contenía siete fotografíes de les noticies de la selmana na so portada. Col pasu del tiempu amplió'l conceutu de revista de noticies, dende hestories personales al analís y la crítica. En 1961 The Washington Post Company mercó la revista.
A fecha de 2003, calculábase que tenía una distribución mundial de más de 4 millones, incluyendo 3,1 millones n'Estaos Xuníos. Tamién publica ediciones en xaponés, coreanu, polacu, rusu, español y árabe, amás de Newsweek International n'inglés.
Anque tea centralizada en Nueva York, tien 22 oficines: nueve n'Estaos Xuníos y en Beixín, São Paulo, Rio de Janeiro, Buenos Aires, Ciudá del Cabu, Frankfurt del Main, Ḥong Kong, Xerusalén, Londres, Ciudá de Méxicu, Moscú, París, Tokiu y Varsovia.
Dende 2008, Newsweek travesó dellos problemes financieros, que se vieron reflexaos n'amenorgamientos socesivos. N'agostu, el grupu The Washington Post vendió esta revista al empresariu Sidney Harman por un preciu simbólicu de 1 dólar. L'editor Jon Meacham arrenunció en concretándose la venta. En payares de 2010, Newsweek fundir col sitiu web d'opinión The Daily Beast; Tina Brown, redactora xefe, va asumir la redaición de dambes publicaciones. Newsweek ye propiedá conxunta de Harman y IAC.
Newsweek n'Español
Newsweek n'Español ye la primer revista de noticies internacionales en Méxicu.
A partir del 2004, Grupu Editorial Vía Satélite adquier la llicencia de Newsweek n'Español y güei día circula en Méxicu, Estaos Xuníos, Centru y Suramérica.
Col tiempu, la edición n'español vieno desenvolviendo un conteníu editorial propiu, mesmu que se complementa col conteníu del so homólogu n'inglés y qu'asegura que los llectores permanezan informaos del soceder nacional, rexonal y mundial.
Enllaces esternos
Hai versiones de la revista News Week pa distintos países como pa Méxicu, Arxentina y Venezuela.
Idioma altu sorabo
El alto sorabo o alto sorbio (hornjoserbšćina) ye una llingua minoritaria d'Alemaña, falada na histórica provincia d'Alta Lusacia (en sorabo Hornja Łožica), güei parte del land de Saxonia, en redol a les ciudaes Bautzen (Budyšin), Kamenz (Kamjenc) y Hoyerswerda (Wojerecy).
Distribución xeográfica del idioma altu sorabo.|thumb|left|400px Ye una de los dos variantes de les llingües sorbias, que formen parte de les llingua eslava occidental, bien paecida al checu y rellacionada tamién col so sorabo. l'eslovacu, el polacu y el casubio.
Acordies con datos d'Ethnologue, falar 15.000 persones en 1996, d'una población d'unos 100.000. Enseñar nes escueles primaries, tienen programes de radio y televisión y munchos llibros, tamién traducciones de la Biblia (de 1728; última traducción del Nuevu Testamentu de 1966, última traducción del Antiguu Testamentu de 1976).
Mineraloxía
La mineraloxía ye la caña de la xeoloxía qu'estudia les propiedaes físiques y químiques de los minerales que s'atopen nel planeta nos sos distintos estaos d'agregamientu. Un mineral ye un sólidu inorgánicu d'orixe natural, que presenta una composición química non fixa, amás tien una estructura cristalina. Una observación importante ye'l casu del mercuriu que por cuenta de la disposición de los sos átomos ye un mineraloide.
L'estudiu de los minerales puede estremase en cinco grandes grupos:
Por tanto, cualquier mineral, por casu el carbonu, puede cristalizar en distintes estructures, vease cristalografía, por aciu el sistema cúbicu; nesti casu denominar diamante, o si cristaliza nel sistema hexagonal, conforma'l grafitu. Basta la so apariencia pa reconocer que son dos minerales distintos, anque ye necesariu un estudiu más fondu pa entender que tienen la mesma composición química. Tamién s'atopen dellos minerales que pueden presentar dualidá nel so comportamientu y a estos denominar mineraloides.
Carauterístiques diagnósticas
La exfoliación d'un mineral preséntase cuando na so estructura cristalina, hai enllaces más débiles qu'otros, polo que se xeneren planos a lo llargo de los cualos el mineral tiende a rompese cuando se-y aplica tensión. Los minerales biotita y moscovita ilustren perbién esta carauterística.
El color nun ye una carauterística bien confiable, yá que hai minerales como'l cuarzu o la fluorita, que tienen diversos colores. Sicasí, la raya ye'l color d'un mineral en polvu, que puede llograse al estregar el mineral contra una pieza de porzolana non vidrada. Esta carauterística ye más fiable.
Caballu Llocu
Tasunka witko (pronunciau tashúnka uitko) (na llingua siux) o Caballu Llocu (na so torna del Inglés Crazy Horse), (4 d'avientu de 1840 (la fecha esauta nun ye segura) – 5 de setiembre de 1877) yera'l cabezaleru de los Sioux Oglala, una tribu d'amerindios notable pola valía nes batalles de los sos guerreros. Reconocíu pol so propiu pueblu como un cabezaleru visionariu comprometíu cola preservancia de les tradiciones y los valores sioux, encamentó al so pueblo a llibrar una guerra escontra los blancos pa recuperar les sos tierres. El so nome, Caballu Llocu, foi-y dau por suañar con un caballu salvaxe.
Cuando los colonos y l'exército de los Estados Xuníos Llanzáronse a la invasión del territoriu indiu nes llanures centrales, Caballu Llocu formó una alianza con otros pueblos indios pa combatir a los blancos, xunto con Toru Sentau y Nube Bermeya. Dotau de capacidá táutica enforma, y destreza nel combate, inflixó una severa derrota a los soldaos estauxunidenses en Fetterman, (1866). La presión de los colonos (buscadores d'oru, cazadores de búfalos) y los constantes enfrentamientos colos indios que prevocaba emburrió al Gobierno americanu a establecer un trata de paz (Tratáu de Fort Laramie, 1868), pol que dábase a lakotas y cheyennes terrenos propios baxo la so xurisdicencia autónoma. Ensin embargu, Caballu Llocu nun aceutó l'alcuerdu, colando col so pueblu fuera de la gran reserva Sioux fixada pol Gobiernu.
Pa somorguiar a esti y otros pueblos allugaos fuera de les llendes, el Gobiernu emprendió una amplia campaña militar en 1876, na que produxéronse les victories indies de Rosebud River y ena batalla de Little Big Horn (1876), na que morriera el famosu xeneral Custer. La presión del exérciu norteamericanu angariyó a Caballu Llocu a rendise, siendo confináu en Fort Robinson. A les poques selmanes, el 5 de setiembre de 1877, morrió asesináu a bayonetazos.
Bibliografía
(n'inglés)
Enllaces esternos
(n'inglés)
Llista d'asteroides/29601–29700
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Nassau-Usingen
L'orixe del condáu topar nel condáu medieval de Weilnau que foi adquiríu polos condes de Nassau-Weilburg en 1602. El condáu foi estremáu en 1629 nes llinies de Nassau-Weilburg, Nassau-Idstein y Nassau-Saarbrücken que foi estremáu solo 30 años más tarde en 1659.
Los condaos emerxentes fueron Nassau-Saarbrücken, Nassau-Ottweiler y Nassau-Usingen. A principios del sieglu XVIII 3 de les llinies de Nassau quedaron estinguíes y Nassau-Usingen convertir nel so socesor (en 1721 Nassau-Idstein, en 1723 Nassau-Ottweiler y en 1728 Nassau-Saarbrücken). En 1735 Nassau-Usingen foi estremáu de nuevu en Nassau-Usingen y Nassau-Saarbrücken. En 1797 Nassau-Usingen heredó Nassau-Saarbrücken per segunda vegada.
Vilalba
Vilalba ye un conceyu de la provincia de Lugo, na comunidá autónoma de Galicia. Ye tamién la capital de la contorna de la Terra Chá.
Kenji Yamamoto
Kenji Yamamoto (山本 健二, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Jerome Beasley
Jerome Beasley, ye un ex-xugador de baloncestu estauxunidense. Con 2,03 d'estatura, el so puestu natural na cancha yera'l d'aleru.
Kazuya Igarashi
Kazuya Igarashi (五十嵐 和也; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Francés antiguu
El francés antiguu o francés medieval entiende un conxuntu de variedaes romances del grupu d'oïl falaes aproximao na metá norte del territoriu francés actual y pola nobleza normanda, dende'l sieglu IX hasta'l XIV.
Oríxenes y descendencia
Provién del romance, forma de llatín vulgar presente en tola Romania. Ye siguíu históricamente pol francés mediu. Estes distinciones temporales de la edá de la llingua fueron, sicasí, definíes de forma relativamente arbitraria y recién polos llingüistes. Dende'l puntu de vista de los llocutores, la evolución foi escasa por cuenta de que'l llatín evolucionó al francés de forma continua y progresiva ensin que se perciba una corte ente distintos estaos de la evolución anque l'alteración na pronunciación pudiera ser el fechu de l'aportación de los non romanos, nesti casu celtes y xermanos.
El francés antiguu ye l'ancestru del francés faláu anguaño. L'apaición d'una llingua única nel territoriu francés ye sicasí bien tardida y ye la unión de delles llingües d'oïl antigües lo que constitúi la llingua actual.
Por casu, envalórase que na viéspora de la Revolución Francesa, los trés cuartes partes de la población francesa falaben una llingua distinta del francés.
Importancia del francés na historia llingüística
Llingua de cultura y de lliteratura, ta bien atestiguáu y puede constituyise la so hestoria con una gran precisión (tantu léxica, morfolóxica, fonética y sintácticamente). La serie d'evoluciones fonétiques que conducieron d'esta llingua a la so variedá moderna son conocíes con abondu detalle por una cadena fonética del llatín al francés prevista sieglu per sieglu. L'estudiu del francés y de la so historia nun puedo resalvar el francés antiguu. Del restu, esta asignatura, según el so aspeutu fonéticu históricu, ye obligatoria para cAPAR de lletres modernos, amestada a les lletres clásiques y a la gramática, concursu que se pasa en Francia pa enseñar la llingua y la lliteratura franceses.
Variaciones dialeutales y llingua lliteraria
El francés antiguu ye "una caña" del llatín, llingua de la que nacen munches otres, por casu l'italianu modernu o l'español modernu. Por ello, esisten numberoses pallabres asemeyaes: por casu, el verbu amar ye amara tantu en llatín como n'italianu y aimer en francés actual.
La variación de la ortografía según les rexones fai que si dos testos de distintes rexones son comparaos, por casu del estremu oeste y del estremu este de Francia, esistiría una gran diferencia d'ortografía lo mesmo que de pronunciación. A lo llargo del tiempu, el francés antiguu desenvolvióse hasta convertise nel francés modernu. Como nun había una llingua lliteraria definida, escribíase tal que sonaba.
Evolución y estaos de la llingua
Al respective de les mutaciones de la llingua anteriores a la dómina del francés antiguu, vease l'artículu sobre les llingües romániques.
Fonoloxía
Utilizóse equí pa describir les carauterístiques fonolóxiques de los nomes el sistema de Bourciez, o alfabetu de los romanistas, de cutiu utilizáu nes descripciones fonolóxiques de la evolución del francés. Consúltese Sistema de Bourciez pa una descripción d'esti sistema y una tabla de correspondencies col AFI.
Sistema vocálicu
El llatín clásicu utilizaba diez fonemes vocálicos distintos, distribuyíos en cinco vocales curtios (escrites ă, ĕ, ĭ, ŏ, ŭ, representando /a, ɛ, ɪ, ɔ, ʊ/) y los sos cinco equivalentes llargues (ā, ē, ī, ō, ū, representando /aː, yː, iː, oː, oː/). N'efeutu, en llatín, el llargor del soníu ye fonolóxica, esto ye, pertinente: dos pallabres pueden tener como sola diferencia'l llargor d'una de los sos vocales (vĕnit [ˈwɛnɪt] « vien » ye distintu de vēnit [ˈweːnɪt] « vieno »). Unu de los mayores cambeos na evolución del llatín al francés ye la desapaición progresiva de les oposiciones de llargor en favor de les distinciones de timbre. La oposición de timbre ente dos vocales convertir nel criteriu de diferenciación. Esti cambéu vocálicu tuvo llugar ente los sieglos II ya IV. La mayor parte de la evolución ye común en munches llingües romances.
El cambéu vocálicu preséntase como sigue:
Los trés diptongos llatinos presentes nel llatín alredor del sieglu I e.C., ae [aɛ̯], au [aʊ̯] y oe [ɔɪ̯], evolucionaron respeutivamente a ę [ɛ] (esti bien tempranamente nel sieglu I), ǫ [ɔ] y ẹ [y] (darréu).
Teniendo en mente esti sistema de vocales, /i y ɛ a ɔ o o/ ensin diptongos decrecientes, los soníos /ɛ, a, ɔ, o/ pretónicos o tónicos volver nos términos más xenerales [jɛ], [ɛ], [wɛ] y [ew ~ øw] respeutivamente en sílabes abiertes, y [ɛ], [a], [ɔ] y [o]>[o] en sílabes zarraes. La /o/ pela so parte movióse escontra'l frente, a [y]. Les vocales se nasalizaron antes d'una /m/, /n/ o /ɲ/, lo que bloquió tamién dellos d'estos cambeos, anque per otra parte ye importante notar que /ɔ/ y /o/ al nasalizarse llegar a pronunciar de forma idéntica, quiciabes [õ] o [ũ].
Per otra parte, el francés tamién pasó por una serie de cambeos nes vocales postóniques (dempués de la sílaba tónica), primero amenorgándoles toes a [ə], depués perdiendo esta [ə] nun siendo que fuera siguida de ciertos grupos de dos consonantes, y finalmente amenorgando la /a/ postónica a [ə] tamién. Exemplos d'esti estremu amenorgamientu de vocales seríen el llatín CATTUM 'gatu' pasando por *[tʃatə] y terminando en chat [tʃat], ŪNUS 'unu' > *[unəs] > uns [ỹns], COMITEM 'compañeru' > *[kontə] > conte [kõntə]~[kũntə] 'conde', CATTA(M) 'gata' > *[kata] > chate [tʃatə].
Masayuki Miura
Masayuki Miura (三浦 雅之, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Francés antiguu
Sistema vocálicu
Esti amenorgamientu y subsecuente perda de la mayoría del material fonolóxico dempués de la vocal tónica nel francés del medioevo, perda que depués s'amontaría inda más en sieglos posteriores, terminó por da-y al francés modernu la so carauterística acentuación en que toles pallabres tienen la sílaba tónica a la fin.
Con toes estes xeneralidaes, más detalles ensin presentar equí por brevedá (como por casu la influencia de les consonantes palatales o la vocalización de la /l/), terminamos col siguiente sistema vocálicu:
Sistema consonánticu
Notes:
Flexón nominal
Nel planu morfolóxicu, el francés antiguu ye entá una llingua flexiva (el francés modernu ye muncho más analíticu), pero presenta yá un amenorgamientu de les flexones con respectu al llatín.
El sustantivu tien yá los dos xéneros (masculín y femenín) y los dos númberos (singular y plural) del francés modernu, pero caltién igualmente una declinación de dos casos:
Dellos exemplos (los nome de tipu I ya II yeren los más numberosos):
Estremando formalmente'l suxetu y el complementu, la declinación bicasual dexaba emplegar ensin ambigüedá los órdenes de pallabres que seríen imposibles más tarde: la beste fiert li cuens, si fiert li cuens la beste et li cuens fiert la beste signifiquen ensin equivocación dalguna "el conde pega a la bestia", siendo li cuens marcáu explícitamente como suxetu.
El casu suxetu realiza equí la función de suxetu, pero puede realizar la d'apócope o la d'oposición al suxetu.
Inclusive si esta declinación bicasual ta viva na lliteratura, on relève de temps à autre des « fautes » dans les textes.
La descomposición del sistema ye probablemente debida a la forma fonética de les desinencies que s'empresten al tracamundiu (la -s indicaba'l casu suxetu singular y el casu de réxime plural), al so calter incompletu (dende'l francés antiguu, los femeninos en le provenientes de la primer declinación llatina, oponen a cencielles singular y plural) ainsi qu'à l'amuïssement progressif des consonnes finales en français (le -s final ne se prononce aujourd'hui plus).
Artículu indefiníu
L'artículu indefiníu yera menos utilizáu que nel francés modernu y omitíase con frecuencia.
Sintaxis
L'artículu definíu aplícase siempres a un nome yá conocíu y utilizábase tamién onde'l francés modernu utilizaría un demostrativu.
Idioma altái
L'idioma altái (tamién gorno-altái y oirot—antes de 1948—) ye una llingua túrquica falada na República d'Altái y el Krai d'Altái na Federación Rusa.
Clasificación
Por cuenta de la so posición aisllada nel macizu d'Altái y el contautu coles llingües de la contorna, la clasificación del altái dientro de les llingües túrquiques de cutiu foi cuestionada. Por cuenta de la so proximidá xeográfica a los idiomes shor y jakasio, delles clasificaciones asitiar nun subgrupu túrquico septentrional. Por cuenta de ciertes semeyances col idioma kirguís, arrexuntóse coles llingües túrquiques noroccidentales. Una clasificación más recién nel sur de la República d'Altái, considera que s'el altái meridional conforma un propiu subgrupu dientro de les llingües túrquiques, ente que el altái septentrional rellacionar col idioma chulym y el dialeutu kondoma del shor.
Dialeutos
Anque tradicionalmente consideróse un solu idioma, anque'l altai meriodional nun ye totalmente mutuamente intelixibles coles variedaes del altái septentrional. El altái escritu basar nel dialeutu del sur, y acordies con Ethnologue ye refugada polos neños del norte d'Altái. En 2006, l'alfabetu cirílicu foi creáu pola variedá kumandy del altái septentrional pal so usu nel krai d'Altái.
Los dialeutos son los siguientes:
Tanoka Beard
Tanoka Beard ye un xugador de baloncestu d'Estaos Xuníos retiráu. Nació nel estáu d'Utah en 1971. Dependiendo de les fontes mide ente 203 y 206 centímetros d'altor y pesa 121 kg. La so posición natural na pista yera la de pivot. Empezó la so carrera nos Boise State University, onde ye'l máximu anotador, taponador y el xugador con más tiros llibres anotaos ya intentaos. nun foi escoyíu pal draft de la NBA y nel de la CBA acabó siendo escoyíu na quinta ronda, polo que decidió xugar n'Europa. Dende l'añu 2003 hasta payares de 2007 militó nel Zalgiris Kaunas de Lituania, club nel que consiguió ganar 3 lligues nacionales en 4 temporaes. Mientres la so carrera foi tou un trotamundos del baloncestu, xugando y ganando campeonatos en distintos países.
Tres la so retirada del baloncestu en 2009 esistieron rumores sobre'l posible entamu d'una carrera del ex pivot nel mundu de la música, arriendes de delles apaiciones televisives en videos de hip hop y rap, magar nun hai nenguna declaración formal del xugador sobre la tema.
Selma Lagerlöf
Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf foi una escritora sueca de fama universal y la primer muyer en llograr un Premiu Nobel de Lliteratura (1909).
Familia
Munchos de los sos ancestros fueren sacerdotes o militares, y este yera'l casu del so padre, un teniente escribiente del Reximientu de Värmland y propietariu rural. Dotáu d'una chispeante personalidá, yera una persona envalorada polos sos vecinos. Los primeros años de la familia fueron de bonanza, a pesar de les faltes del padre na alministración de Mårbacka, lo que fizo que, a los pocos años, el bienestar de la familia fora degradándose. Unos años enantes de morrer, Erik Gustav volvióse alcohólicu, lo qu'empioró la situación familiar.
El destín de los sos hermanos foi diversu. La hermana mayor, Anna, morrió tempranamente de tuberculosis en 1875. Daniel graduóse como médicu na Universidá d'Upsala, y, dempués de trabayar mientres un añu nel hospital de Lidköping treslladóse a Kungälv, onde Selma visitó-y munches vegaes.
L'hermanu mayor, Johan, fíxose cargu de Mårbacka a la muerte del padre, pero la coxuntura económica de la Suecia d'entós arruinó-y y fíxo-y decidir se en 1890 a emigrar a Estaos Xuníos, al nun poder evitar el remate de la propiedá. Foi él quien consiguió'l préstamu en 1881 pa los estudios de Selma. Ella túvo-y estimada tola so vida por ello, y pa retribuirle mercó-y con parte del so salariu un pasaxe d'ida cuando trabayaba de profesora en Landskrona. En 1895, mercó los pasaxes pal restu de la familia. A Johan foi-y mal en EE. XX. y Selma siguió ayudándolu económicamente hasta la so muerte, en 1912. D'el so descendencia perdió'l rastru. La so primer novela editada, El desgraviu, ta inspirada na so vida. La so hermana menor, Gerda, casóse y treslladóse a vivir a la ciudá de Falun.
Niñez y adolescencia
Posiblemente sufrió de displasia infantil del cadril, ensin recibir tratamientu, lo que-y fixo llevar una vida más bien sedentaria na so niñez, favoreciendo la so natural afición a la llectura. A los 7 años d'edá lleó'l llibru de Mayne Reid Oceola, y quedó tan impresionada que, dizse, fíxo-y decidise a ser dalgún día escritora. A los 10 años lleera la Biblia y empezó a familiarizase coles obres d'H.C. Andersen, los Hermanos Grimm, Esaías Tegnér, Carl Michael Bellman, Alexandre Dumas (padre), Walter Scott, etc. Más tarde, na so adolescencia, lleó a William Shakespeare, Lord Byron y Johann Wolfgang von Goethe.
Cumplíos los 12 años, escribió un llargu poema sobre Mårbacka, empecipiando asina la so carrera lliteraria. Tres años más tarde foi unviada a Estocolmu a terminar los sos estudios (1873); esti periodu reflexar na so obra Diariu. A estes altures, yá yera claru que nun-y interesaben los queferes domésticos, según les sos propies pallabres: «amás de ser cabileñu na cocina y peor nel bordáu».
La situación económica familiar yera bien mala, al igual que la salú del padre. El so hermanu Johan asumiera la responsabilidá pola familia y lluchaba, casi desesperadamente, na producción agrícola de Mårbacka, con magros resultaos. Selma entendió que tenía d'aprender dalgún oficiu pa poder caltenese por sigo mesma. Escoyó la docencia, pero nun atopó la manera de financiar l'aprendizaxe. Johan sofitó-y, y a pesar de nun tener dineru pa da-y, consiguió-y un préstamu col cual ella pudo empezar los sos estudios, tornando a Estocolmo pa estudiar Docencia en 1881. Primero nel Llicéu Sjöberg pa Señorites y al añu siguiente postulando ya ingresando nel Real Seminariu Cimeru pa Estudios Docentes, una universidá pa moces y talentoses dames. El ser mayor que les sos compañeres dio-y una posición distinta, yá que la consideraben más madura; amás fíxose popular polos sos sonetos y poemes.
Landskrona: de maestra a escritora
Un día de seronda de 1885, la flamante maestra de 26 años baxó del tren na estación de Landskrona, pa empecipiar la so nueva carrera na escuela primaria pa neñes de dicha ciudá. Tras quedaba la so quería Mårbacka y la pena de ver morrer al so padre nel branu del mesmu añu.
Posesora d'una personalidá introvertío pero bonable, nun tardó en faer la so primer amiga, Anna Oom, qu'enseñaba na mesma escuela. Tamién empecipió amistá con Elise Malmros, una emplegada bancaria comenenciuda en cuestiones sociales y feministes. Al traviés d'ella conocería la vida real de la pequeña ciudá costera: la probeza, l'alcoholismu, la discriminación escontra la muyer y l'ignorancia, que dexaríen buelga na so futura carrera lliteraria. Esta amistá sería pa tola vida. Ella sería tamién el modelu pa la so novela La vieya Agneta.
La so vida como maestra foise desenvolviendo xunto a la so afición lliteraria. Aportó a bien popular ente les alumnes poles sos amenes y cautivantes lleiciones. Tamién empezó a escribir artículos pal periódicu y la ilesia locales. La cercanía de Copenḥague y la so vida cultural atraxeron el so interés, y les visites fueron frecuentes, según tamién-y dexaron faer nueves amistaes.
Na seronda de 1886 recibió una carta d'Estocolmu, y según les sos propies pallabres: «Cuando lleí un par de llinies, empezaron les mios manes a tremecer y les lletres a baillar frente a los mios güeyos». La carta taba roblada pola principal figura del movimientu feminista suecu, Sophie Adlersparre, y convidar a visitala. Les sos antigües compañeres del Real Seminariu unviaren dalgunos de los sos sonetos a la revista lliteraria femenina Dagny y espertaren el so interés na talentosa maestra. La visita fructificó pa Selma, al llograr una guía lliteraria y una importante amistá. La baronesa Adlersparre convencer de desenvolver la so obra en prosa.
thumb|Selma Lagerlöf en 1909.En 1888 recibió la murnia noticia de que la propiedá Mårbacka saldría a puya, pa pagar les deldes pendientes. Este foi un duru golpe pa ella y pa la so familia, yá que se vieron forzaos a esvalixase. Selma fíxose cargu de la so tía paterna Lovisa y llevar a vivir con ella a Landskrona. La nueva profesora, amás, fíxose'l firme propósitu de recuperar dalgún día la propiedá familiar.
Tamién por esi tiempu, el periódicu cultural Idun ufiertó un premiu de 500 corones a la meyor novela. Esta cantidá, que correspondía a mediu añu del so salariu, interesó-y bien de y decidió-y a unviar cinco capítulos de la so obra La saga de Gösta Berling al periódicu.
Como yera d'esperar, ganó'l concursu y poner en conocencia de Sophie Adlersparre. La baronesa respondiólu entusiasmada, y consiguió-y amás una beca por que se tomara un tiempu llibre de la escuela y dedicárase a tiempu completu a terminar la obra. El llibru publicar en 1891, pero tuvo un tebiu recibimientu. L'estrañu rellatu sobresalía un tanto localista.
Dos años dempués, la so amiga Anna Oom escribiría la primera reseña de la so novela La saga de Gösta Berling nel diariu de Landskrona, pero nun espertó mayor interés. Selma creyó entós que la so carrera lliteraria terminara. Pero la reconocencia llegaría-y al traviés del movimientu feminista, y del otru llau del Öresund.
Dos dames daneses, Día Falbe-Hansen, que traduxera la so obra al danés, y Sophie Alberti, de l'Asociación Femenina de Llectores, dambes amigues de Selma, aconseyáron-y presentar el so llibru al destacáu críticu lliterariu Georges Brandes. Unos díes dempués apaeció una brillosa reseña nel periódicu Politiken, desencadenando'l naguáu interés ente los llectores de Dinamarca. Esto significó l'empiezu d'una nueva etapa na vida de Selma Lagerlof. Con murnia, decidió, en 1897, terminar la so carrera en Landskrona y camudase xunto a la so vieya tida Lovisa a la ciudá de Falun, onde moraben la so madre y la so hermana Greta. Nel tiempu que moró en Landskrona escribiera la so primer novela, La saga de Gösta Berling, la coleición de cuentos Llazos invisibles y la novela Una aventura en Vineta.
La saga de Gösta Berling
La novela de Lagerlöf, ambientada na so provincia natal de Värmland, cunta la hestoria d'una granxa que ye salvada de la ruina por un grupu d'aventureros autodenominados "Los Caballeros de Ekeby" que la defenden del malváu Sintram. Ente los dolce temerarios caballeru atopa'l mozu Gösta, héroe de la saga. La so curiosa personalidá encanta a toos. Gösta llogra casase cola so amada, la condesa Elizabeth, a quien el so home abandonara, y, por aciu la benéfica influencia de la rapaza y la so denodado esfuerciu, el caballeru consigue por fin vivir en paz y harmonía. La saga de Gösta y los caballeros foi llevada al cine nun filme de 1924, dirixíu por Mauritz Stiller y protagonizáu por Greta Garbo.
Otros testos
Mientres esi mesmu añu, Selma conoció al so colega Sophie Elkan, en quien atopó la so alma ximielga, que se convertiría na so amiga pa siempres y que la so biografía Lagerlöf dexaría inconclusa al morrer. Una seleición de la ingente y perinteresante correspondencia unviada por Selma, foi recoyida nel llibru Tu enséñesme a ser llibre (Du lär mig att bli fri), publicáu en 1992.
Los ésitos de públicu y crítica llamaron l'atención del rei Oscar II de Suecia y Noruega y de l'Academia Sueca sobre la escritora, a tal puntu que dambos decidieron resolver los sos problemes financieros por que pudiera dedicase dafechu a escribir. Asina pudo la novelista establecese en Falun, onde pasaría la mayor parte de la so vida. Dempués de viaxar cola so amiga Sophie a Italia y Sicilia, Selma publicó otra novela d'ésitu, titulada Los milagros del Anticristu (Antikrists mirakler), una novela socialista ambientada na islla italiana qu'acababa de visitar. Dempués d'un viaxe por Exiptu (1899-1900) que lu inspiró grandes idees, escribió Xerusalén: en Dalecarlia (Xerusalem: i Dalarne) (1901) y Xerusalén: na Tierra Santa (Xerusalem: i det heliga landet) (1902), que rápido la establecieron como la novelista sueca más vendida, lleida y respetada.
El Premiu Nobel
thumb| A la derecha, Selma Lagerlöf, y Sophie Elkan a la izquierda, en 1894. En 1909, l'Academia Sueca decidió apurrir a Selma Lagerlöf el Premiu Nobel de Lliteratura, «en reconocencia al altivu idealismu, la vívida imaxinación y la perceición espiritual que caractericen a toles sos obres». Lagerlöf convertíase d'esta miente na primer muyer en recibir un Nobel de Lliteratura.
El discursu de presentación del premiu foi lleíu pol presidente de l'Academia, Claes Annerstedt, el 10 d'avientu d'esi añu, y, ente otros aponderamientos, remarcaba la semeya totalmente orixinal de la vida llabradora» que yera capaz de dibuxar la prosa de l'autora, según "«la pureza de la so dicción, la claridá de la espresión y la bella musicalidá que son carauterístiques de tolos sos escritos».
"El grandor del so arte", conclúi l'académicu, "consiste precisamente na so habilidá pa utilizar tantu'l so corazón como'l so xeniu pa llograr el peculiar y orixinal calter y les actitúes de los sos personaxes, nos cualos toos nós reconocemos".
Kipling y Lagerlöf
A pesar de la gran calidá lliteraria de toles obres mentaes, ensin dulda la más conocida de Lagerlöf ye El maraviyosu viaxe de Nils Holgersson (Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige) inspiráu polos cuentos d'animales de Rudyard Kipling y encargáu pol Conseyu d'Educación suecu pa enseñar a los neños la xeografía del país.
Trátase de la hestoria d'un rapazu de 14 años, Nils, que, por cuenta del so calter egoísta, ye abruxáu por un fada que lo convierte nun neñu d'un palmo d'altor. Al llombu d'un gansu blancu domésticu que se xune a una bandada de gansos grises xabaces na so migración añal al norte, Nils visita Laponia y viaxa a lo llargo y a lo ancho de toa Suecia. Reparando la conducta de los componentes de la bandada, Nils Holgersson entiende los sos errores anteriores, apriende solidaridá y rehabilítase de la so galbana y egocentrismu. De fuerte tonu moral, la novela enseña l'amor pola naturaleza al empar que la xeografía, la cultura, la mitoloxía y les costumes del país escandinavu. L'efeutu final ta tan bien llográu, que cuando'l lliteratu xaponés Kenzaburō Ōy viaxó a Estocolmu en 1994 pa recibir el so propiu Premiu Nobel de Lliteratura ya invirtió el so tiempu llibre en percorrer el país, manifestó que, de neñu, lleera munches vegaes la novela de Lagerlöf y que tou yera tan idénticu a les descripciones del llibru, que-y paecía tar viaxando per un país que yá conocía.
Equipu de Copa Davis d'Uzbequistán
L'Equipu d'Uzbequistán pa la Copa Davis ye'l representante d'Uzbequistán na Copa Davis. La so primer participación foi en 1994 (n'años anteriores formó parte del Equipu de la Xunión Soviética pa la Copa Davis. Esti equipu nunca formó parte del Grupu Mundial, anque tuvo en delles ocasiones nos Play Offs. Uzbequistán va xugar los play offs contra Kazakstán por un llugar nel Grupu Mundial de la Copa Davis 2013.
Selma Lagerlöf
Kipling y Lagerlöf
Otru rindíu almirador de "El maraviyosu viaxe de Nils Holgersson" foi'l filósofu Karl Popper, quien afirmaba que lleera y relleera el llibru siquier una vegada al añu mientres tola so vida, y que lo estelaba talmente que impulsar a lleer cada pallabra escrita por Selma Lagerlöf a lo llargo de tola so carrera.
Konrad Lorenz foi bien influyíu poles aventures de Nils escrites por Lagerlof.
"El carreteru"
Selma trabayó tola so vida con un estilu narrativu que tendía a difuminar les llendes ente'l suañu y la realidá. Esta particular forma de fantasía, que nesta autora siempres entemez lo sobrenatural cola crítica social, ye particularmente notable en "El carreteru" (Körkarlen) (1912), que cunta la hestoria d'un home que muerre na nueche d'Añu Nuevu y tien de remanar el carru de la Muerte mientres tol añu siguiente. El cineasta suecu Victor Sjöström fixo en 1921 una adautación cinematográfica de la novela, que sigue siendo considerada una de les meyores películes d'esa nacionalidá de tolos tiempos.
Académica
Mientres la Primer Guerra Mundial foi nomada miembru de l'Academia Sueca. Les xeres propies d'esi cargu quitar de tiempu pa escribir, polo que la so producción mientres esi periodu ye escasa: "L'Emperador de Portugalia" (Kejsarn av Portugallien) (1914), una hestoria fantástica sobre mentires y verdaes, considerada pola crítica como la so postrera gran obra, y " Proscritu" (Bannlyst) (1918), novela pacifista al estilu del escritor d'Estaos Xuníos Dalton Trumbo que señala descarnadamente les miseries de la guerra.
Feminista convencida, Lagerlöf dedicó gran parte de la década de 1920 a lluchar polos derechos de la muyer, nun país pioneru nesos asuntos.
Triloxía, biografía, autobiografía
Mientres esti periodu, la lliterata escribió ensame de rellatos curtios y la so aclamada triloxía compuesta poles noveles " L'aniellu de los Löwensköld" (Löwensköldska ringen) (1925), Charlotte Löwensköld (1925) y Anna Svärd (1928), según una biografía del escritor finés Zacarías Topelius.
Los sos rellatos curtios
El cuentu ye, en Selma Lagerlöf, la resultancia d'una intelixente fusión ente los cuentos de fades escandinavos y los rellatos sobrenaturales victorianos.
"La vieya Agneta" (Gamla Agneta), por casu, narra la vida d'una muyer sola nuna granxa allugada en cantu d'un enorme glaciar. Acoradada pola soledá, empieza a falar consigo mesma, abláyase y termina pensando nel suicidiu como un mediu de solliviar el so sufrimientu. Sicasí, un día llega un monxu que-y fai ver que lo qu'ella tomaba pola borrina de los montes ta constituyida, en realidá, poles almes de los muertos que se sienten más solos y abandonaos qu'ella. La muyer enciende veles p'atraer a les pantasmes, que se regocijan na lluz y el calor y la recién descubierta compañía. Cuando finalmente la vieya muerre, les pantasmes allumen, nel so homenaxe, toa'l monte con pequeñes llapaes como les qu'ella encendía pa ellos.
Otra vegada la guerra
Asina consiguió, por casu, un visáu oficial suecu pa la poeta alemana xudía Nelly Sachs, destinada polos nazis a un campu d'estermín polacu, salvándo-y d'esta desgracia.
Cuando Finlandia tuvo d'enfrentar l'agresión soviética na llamada Guerra d'Iviernu, la escritora donó la so medaya d'oru del Premiu Nobel pa ser puyada con destín a xuntar fondos pa la Resistencia finesa.
Últimos díes
En mediu del trabayu y l'esfuerciu que-y costaba ayudar a los refuxaos fineses, aforfugaos por un llargu bloquéu militar rusu, la gallardoniada artista sufrió un ataque cardiacu masivu que la llevó a la muerte na so aldega'l 16 de marzu de 1940 a los 81 años d'edá.
Homenaxes
Esiste un perimportante premiu lliterariu suecu (qu'apurre añalmente la suma de 100.000 corones) que lleva'l nome de "Premiu Lliterariu Selma Lagerlöf" (Selma Lagerlöfs litteraturpris)
Dende 1991 el gobiernu suecu haber homenaxáu poniendo la so cara nel billete de 20 corones (ver enllaz esternu), ente que l'Academia Sueca emitió delles series de sellos postales cola so efixe.
Lluanco (parroquia)
Lluanco (Luanco en castellanu y oficialmente Lluanco/Luanco) ye una parroquia del conceyu asturianu de Gozón. S'asitia na fastera nororiental del conceyu, y abarca'l tramu de costa que ta ente la punta L'Aguión y la playa la Rivera y les tierres d'alredor. Tien una estensión de 3,84 km², y una población (INE, 2009) de 5.872 habitantes. Amás de la villa homónima, capital del conceyu, pertenecen a ella delles aldees: L'Aramar, Balbín, Llegua, La Mazorra, Moniello, Peroño y Santana. Lluanco ye, tamién, el nome de la villa capital del conceyu. Tien una población de 5.351 habitantes, y ta allugada ente Candás y Avilés, a pocos quilómetros del Cabu Peñes, que constitúi'l puntu más septentrional d'Asturies. Foi villa principalmente pesquera, magar qu'anguaño tiende a desendolcase más el turismu. Nesta villa hai de solliñar como principales construcciones la Ilesia Parroquial de Santa María de la Anunciación, la Casa de los Menéndez de la Pola, el Muséu Marítimu d'Asturies, la Torre del Reló, y les capielles de San Xuan, la "Concepción", "Santa Ana" y la Islla del Carmen. Nel interior de la Ilesia Parroquial esisten 7 maraviyosos retablos barrocos. Nel altar mayor pue allabase la millagrosa imaxe del Cristu del Socorru, autor según la tradición de dellos milagros.
Hawa Mahal
thumb|250px|El Hawa Mahal en [[Jaipur.]] El Hawa Mahal (n'español: 'Palaciu de los vientos') ye un palaciu de la ciudá de Jaipur na India. El palaciu foi construyíu nel añu 1799 pol marajá Sawai Pratap Singh y foi diseñáu por Lal Chand Usta. Formaba parte del Palaciu de la ciudá de Jaipur. Sirvía como estensión de la zenana o cámara de les muyeres destinada al harén. La función orixinal del edificiu yera la de dexar a les muyeres reales reparar la vida cotidiana de les cais de la ciudá ensin ser vistes.
El palaciu tien cinco pisos, los dos cimeros un pocu más estrechos, lo que-y confier una cierta forma piramidal. Ta construyíu en arenisca colorada y rosa, con incrustaciones realizaes n'óxidu de calciu. La fachada que da a la cai tien un total de 953 pequeñes ventanes. El vientu que circulaba al traviés d'elles dio-y nome al palaciu. Esti vientu ye'l que dexaba que la cortil caltuviérase frescu inclusive pel branu.
El Hawa Mahal nun ta arrodiáu de xardinos como sueli ser habitual nos palacios indios sinón que s'atopa nel centru d'una de les principales cais de la ciudá. La estructura esterior del palaciu recuerda a lo cabero d'un pavu real, animal de gran simbolismu na India. Nun hai escaleres que lleven a los pisos cimeros a los que s'apuerta por aciu ramples. Ta consideráu como'l máximu esponente de l'arquiteutura rajput. Anque na actualidá caltiénse pocu más que la fachada, el palaciu convirtióse nel símbolu de la ciudá de Jaipur.
Idioma amahuaca
El amahuaca, conocíu tamién como Yora, ye una llingua de la familia pano, carauterizada pola so ergatividad como traza tipolóxica principal y l'escurrimientu del verbu a la fin de la oración, como traza morfosintáctica notable. El so inventariu fonolóxicu correspuéndese íntegramente col de tola familia pano; emplega 26 grafíes y nun hai traza específica qu'estrema la llingua de les sos filiantes.
Con 247 persones censaes en 1993; na actualidá tienen de ser cerca de 300 persones; más los recién nucleos de Santa Rosa de Serjalí (Cuzco), y los itinerantes poles cabeceres del ríu Inuya y el corredor Fizcarraldo, ye posible que pueda falase d'una población de 400 persones. El Centru Pio Aza informa qu'en Brasil esisten cerca de 300 amawaka, y nun hai información de la so presencia en Bolivia. En Perú postúlase la esistencia de non más de 500 persones en cinco comunidaes establecíes, un pequeñu grupu de migrantes nos pueblos criollos de la selva del baxu Urubamba y l'Ucayali y, l'Altu Madre de Dios, más un grupu indetermináu, anque pequeñu, d'itinerantes. Les comunidaes son dos nel departamentu de Madre de Dios, trés nel de Ucayali y una nel del Cuzco.
Ye una llingua d'altu riesgu d'estinción; pos el so potencial demográficu ye baxu y la so vulnerabilidá sociocultural bien alta. Les recién esplotaciones d'hidrocarburos na selva sur peruana ponen en mayor riesgu la desapaición d'esta llingua altamente complexa.
Esteban Batista
Esteban Batista ye un xugador profesional de baloncestu que milita nel Club Nacional de Football de la Lliga Uruguaya de Basquetbol. Foi'l primera uruguayu en debutar na NBA. Robló por Atlanta Hawks el 12 de setiembre del 2005. Batista fixo'l so debú na NBA el 2 de payares del 2005, xugando seis minutos contra los Golden State Warriors.
Temporada 2001
Debutó profesionalmente con Welcome. El so equipu llogró'l segundu llugar nel Tornéu Nacional. Tuvo un permediu de 2.1 puntos en 23 partíos.
Temporada 2002
Na so segunda temporada con Welcome llogró'l subtítulu del Tornéu Nacional. Tuvo permedios de 6.2 puntos y 4.5 rebotes per partíu en 22 xuegos.
Temporada 2003
Representó a Salto Uruguái na Lliga Uruguaya con rexistros de 16.4 puntos per partíu, en 28 xuegos. Consiguió nel tercer llugar del tornéu Sudamericanu de Montevideo (Uruguái). Foi ficháu pol Real Madrid (España) y darréu vencíu en préstamu a Pozuelo (España) onde llogró permedios de 8.9 puntos, 7.4 rebotes en 23 partíos. Con Uruguái participó nel Tornéu Preolímpicu de San Xuan (Puertu Ricu) onde la so selección ocupó'l novenu llugar. En cuatro xuegos tuvo permedios de 1.5 puntos, 1.2 rebotes en 35 minutos.
Temporada 2004
Na primer metá del añu, desempeñar con Nacional nel Tornéu Metropolitanu (segunda división uruguaya) onde perdió la postrera final pol ascensu a la Lliga contra Sayago. Al términu d'esti tornéu, pasó la mayor parte de la temporada con Trouville de Montevidéu. Na Lliga apostó 40 partíos y llogró permedios de 20.1 puntos y 15 rebotes per partíu. Na Lliga Suramericana de Clubes el so equipu integró'l Grupu D, apostando 3 partíos (2 derrotes, 1 victoria). Xugó dos alcuentros col Llicéu Mistu Los Andes en Chile. Cola selección d'Uruguái llogró'l cuartu llugar nel Tornéu Sudamericanu que se realizó en Brasil.
Temporada 2005
Xugó cola Aguas de Calpe (LEB d'España) con permedios de 10.6 puntos, 5.5 rebotes n'ocho partíos. Cola selección d'Uruguái ocupó l'octavu llugar del Tornéu FIBA Americas 2005 apostáu en República Dominicana. A pesar de que'l so equipu nun llogró la clasificación al Mundial de Xapón 2006, Batista convertir nuna de les estrelles del tornéu allugándose nel primer llugar del la categoría de rebotes (15.6 en 8 xuegos/8 defensivos y 43 ofensivos). Foi'l novenu máximu anotador del campeonatu con 18.0 puntos per partíu n'ocho xuegos (144 total).
Otros datos
Nel 2000 foi afayáu por casualidá por un aficionáu del Club Atlético Welcome. Esti lo vio viaxando nun bus dende Sablera Pascual (30 quilómetros al oeste de Montevideo) onde moraba nesi momentu. Gracies a la so estatura l'aficionáu preguntó-y si xugaba baloncestu profesionalmente y Batista respondió-y que nun practicaba esti deporte. Darréu recibió una invitación a probase nel equipu y ellí nació la so carrera profesional.
Nel 2004 foi escoyíu'l Meyor Xugador de Baloncestu del añu pol Comité Olímpicu Uruguayu.
El so mentor y axente ye Oscar Osky Moglia, quien foi xugador de la Selección uruguaya y dellos equipos n'Arxentina, Uruguái y España. Divisiones formatives del Club Atlético Welcome hasta 1981. Ye fíu de Oscar Moglia, el xugador más famosu del país que tuvo llexendaries actuaciones na década de los cincuenta y sesenta.
Esteban nació en Montevidéu pero creció en Sablera Pascual. El so nome completu ye Esteban Damián Batista Hernández. La so comida favorita ye l'asáu. Como pasatiempu prefier pasar el tiempu na so casa viendo televisión y películes. El so vacación ideal ye dir a una sablera.
En febreru de 2008 Esteban llogra consiguir el premiu MVP de la segunda fecha de Playoffs de la Eurolliga permediando 25 puntos y 13 rebotes.
Esteban xugó la pretemporada 2007-08 de la NBA colos Boston Celtics. Dempués actuó mientres temporada y media nel Baloncestu Fuenlabrada. En 2011 firma nel Caja Laboral Baskonia de la lliga ACB.
Idioma ambulas
El Ambulas (tamién llamáu abelam, abulas) ye una llingua de la subfamilia ndu (familia Sepik) falada en Nueva Guinea septentrional. Según el Ethnologue la llingua ye falada por unes 44.000 persones (1991) na provincia de East Sepik. Ye una llingua OSV. Emplega l'alfabetu llatín.
Según la clasificación ISO 639-3 (la de Ethnologue) correspuénde-y l'abreviatura 'abt'.