cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Captain America
Años 2010
Dempués de los arcos argumentales de Dark Reign y Siege, el personaxe de Steve Rogers convertir en parte del arcu argumental Heroic Age.
El presidente d'Estaos Xuníos noma a Rogers, na so identidá civil, como'l "policía cimeru d'Estaos Xuníos" y el xefe de seguridá de la nación, reemplazando a Norman Osborn como'l décimu Direutor Executivu de S.H.I.E.L.D. L'Acta de Rexistru Sobrehumanu queda derogada, y Rogers restablez l'equipu de superhéroes de los Vengadores, encabezáu por Iron Man, Thor, y Bucky como'l Capitán América. Na miniserie Steve Rogers: Super Soldier, él atopa a Jacob Erskine, el nietu del profesor Abraham Erskine y el fíu de Tyler Paxton, unu de los compañeros voluntarios de Rogers nel programa del Súper Soldáu. Poco dempués, Rogers convertir nel líder de los Vengadores Secretos, un equipu d'operaciones tapaes conformáu por superhéroes.
Mientres la trama de Fear Itself, Steve Rogers ta presente cuando l'amenaza de la Culiebra ye conocida. Tres la muerte aparente de Bucky a manes d'Sin (na forma de Skadi), Steve Rogers termina vistiendo'l so uniforme del Capitán América. Cuando los Vengadores y los Nuevos Vengadores tán lluchando contra Skadi, la Culiebra termina xuniéndose a la batalla y ruempe l'escudu del Capitán América coles sos propies manes. El Capitán América y los equipos de Vengadores terminen formáu una milicia pa una última batalla contra les fuercies de la Culiebra. Cuando llega la batalla final, el Capitán América usa'l martiellu de Thor pa lluchar contra Skadi hasta que Thor llogra matar a la Culiebra. Arriendes de la batalla, Iron Man presentar col so escudu reforjado, agora más fuerte poles sos meyora infundidas por uru, a pesar de la marca que lleva. Entós revélase que'l Capitán América, Nick Fury y Black Widow son los únicos que saben que Bucky en realidá sobrevivió a la engarradiella con Skadi, mientres Bucky vuelve a entamar la so identidá como'l Soldáu del Iviernu.
Nel arcu argumental de Avengers vs. X-Men, el Capitán América intenta aprehender a Hope Summers de los X-Men. Ella ye'l recipiente blancu de Forzar Fénix, una entidá cósmica destructiva. El Capitán América cree qu'esta Fuercia Fénix ye bien peligrosa pa confiar nuna persona, y busca evitar que Hope tener. Cíclope y los X-Men creen que la Fuercia Fénix va salvar a la so raza, y opónense a los deseos del Capitán América. La resultancia ye una serie de batalles que finalmente lleven a dambos equipos a la zona azul de la lluna. Forzar Fénix eventualmente tien a los cinco X-Men presentes, dexando a los Vengadores nuna extrama desventaxa. Los Cinco Fénix, quien se vuelven corruptos pol poder del Fénix, son finalmente derrotaos y espardíos, con Cíclope encarceláu por da-y el llombu al mundu nun estáu policial y asesinar a Charles Xavier dempués de ser lleváu demasiáu lloñe, namái pa dase cuenta de que, a la fin, comprobóse que tenía razón sobre les intenciones del Fénix. A partir d'ende, el Capitán América da en xunir al Escuadrón Unidá de los Vengadores, un nuevu equipu de Vengadores compuestu tantu por miembros clásicos de los Vengadores como de los X-Men.
Sicasí, les habilidaes de Craniu Colorado yeren inda errátiques, y nun podíen controlar dafechu al Capitán América. Un ataque contra él foi una distraición abonda por que perdiera el control de la Bruxa Escarlata y Rogue. Dempués de ser apoderáu pol restu de los Estraños Vengadores, Craniu Colorado decidió escapar, pero promete tornar. De resultes, tanto Rogue como la Bruxa Escarlata xunir al equipu.
El Patriota
Intres dempués de morrer William Naslund, el superhéroe conocíu como El Patriota (Jeffrey Maze) tomó la identidá del héroe abanderáu y ganó a Adam II. Mientres dellos años siguió lluchando contra'l crime, acompañáu pol mozu Davis como Bucky, hasta qu'en dalgún momentu a finales de la década de los 40 colgó l'uniforme.
William Burnside
El tercer Capitán América foi un científicu que redescubrió la fórmula del supersoldado y aplicar sobre sí mesmu. Al traviés de ciruxía plástica, alterió la so cara y el del so mozu compañeru Jack Monroe pa ser idénticos a Steve Rogers y Bucky Barnes, tres los qu'empezó una llucha ensin cuartel contra l'amenaza comunista. Sicasí, Burnside y Monroe acabaríen alloriando por un defectu na fórmula, tres los que fueron asitiaos n'animación suspendida pol gobiernu, solo pa remanecer delles décades dempués ya intentar recuperar el so llugar como héroes patrióticos.
Roscu
Mientres un curtiu periodu, frutu d'afayar la corrupción política, Steve Rogers replantegóse'l so papel como símbolu estauxunidensese y abandonó la so identidá como Capitán América. Poco dempués, un mozu llamáu Roscu asumió'l mantu d'héroe abanderáu, col enfotu de la so bona forma física pa enfrentar les amenaces que salieren al so pasu. Sicasí, Roscu nun tenía nin l'habilidá nin la esperiencia del so predecesor, polo qu'acabó atopando una muerte prematura a manes de Craniu Colorado. La so muerte fixo cavilgar a Rogers, que finalmente retomó la so identidá de Capitán América.
John Walker
Cola proliferación de superhéroes violentos como Wolverine o The Punisher, el guionista Mark Gruenwald plantegar en 1987 crear a un nuevu Capitán América más brutal: John Walker. Según el guionista, la idea yera qu'esti personaxe presentara una nueva visión del patriotismu, totalmente contraria a la qu'amosaba Steve Rogers:
Na so identidá como nuevu Capitán América, Walker convertir nun axente perfectu pal gobiernu, yá que nun aldericaba les órdenes que recibía. Sicasí, demostraba una actitú violenta que la averaba más a un xusticieru sanguinario qu'a un superhéroe. Esta conducta, lloñe de sumir, agravóse cuando dalgunos de los sos antiguos collacios fixeron pública la so identidá civil, lo que dexó a los sos enemigos atacar y asesinar a los sos padres. Finalmente, Walker entendió que nun yera posible sustituyir al Capitán América, y devolvió a Steve Rogers la so identidá.
Bucky Barnes
El guionista Ed Brubaker reintrodució al antiguu compañeru de Steve Rogers, Bucky Barnes, en 2005. Adulces, Bucky foi ganando protagonismu, primero como'l villanu Winter Soldier y, darréu, como un nuevu aliáu del Rogers. Finalmente en Civil War, tres l'aparente asesinatu de Rogers, Bucky Barnes convertir nel nuevu Capitán América. anque finalmente retiróse y devolvió el traxe y l'escudu a Rogers qu'entá taba vivu, dempués d'asonsañar la so muerte en Fear Itself.
Poderes y habilidaes
Steve Rogers foi inoculado con un misteriosu sueru del supersoldado desenvueltu pol profesor Reinstein pal gobiernu estauxunidense, lo que-y dexó aumentar el so físicu y ameyorar los sos texíos cerebrales hasta algamar una estatura ya intelixencia sorprendentes.” Amás, el sueru del supersoldado fixo a Rogers inmune a gases venenosos, enfermedaes de too tipu y déxa-y recuperar se a una velocidá mayor de cualquier ferida. Les convenciones del xéneru superheroico fixeron que Rogers fuera un escelente lluchador dende la so primer apaición, ensin que se diera nenguna esplicación pa les sos habilidaes de combate hasta principios de los años 80, cuando'l autores Roger Stern y John Byrne esplicaron que'l personaxe fuera entrenáu polos meyores artistes marciales y ximnastes de la so dómina. Amás de les sos habilidaes de combate, Rogers tien una gran habilidá al refundiar el so escudu, y ye capaz nun solu llanzamientu d'impactar contra dellos blancos.
N'ocasiones, el sueru del supersoldado mutó, afectando a Steve Rogers de diverses maneres. El guionista Steve Englehart fixo que'l venenu del supervillano Víbora y el sueru del supersoldado otorgaren a Rogers superfuerza mientres una temporada. El guionista J.M. DeMatteis realizó una hestoria na que Craniu Colorado anulaba los efeutos del sueru del supersoldado, lo que fizo que Rogers avieyara rápido (lo cual plantegó per primer vegada que la mocedá del personaxe deber al sueru). Tamién Mark Gruenwald escribió una saga titulada Fighting Chance (titulada Últimu Combate n'España) na que Rogers sentía los deterioru del sueru del supersoldado, lo que-y foi restando fuercia físico hasta lleva-y en cantu de la muerte.
Dalgunos de los sustitutos del Capitán América tuvieron poderes similares a él, por casu, John Walker tenía superfuerza. L'únicu que nun tener poder dalgunu yera Roscu, lo qu'esplica la so curtia carrera y rápida muerte.
Armes y equipu
El Capitán América ye reconocíu pol so uniforme, que contién los colores de la bandera de los Estaos Xuníos (azul, blancu y colloráu) y una simboloxía claramente estauxunidense (barres, estrelles y dos pequeñes ales d'águila). Otru elementu característicu ye'l so escudu, con un colores y simboloxía similares a los del so traxe.
L'escudu del Capitán América tenía orixinalmente forma triangular, pero puestu foi sustituyíu por unu nuevu circular. Stan Lee y Jack Kirby esplicaron nos años 60 que'l control que Rogers tenía sobre l'escudu deber a unos imanes que portaba nos guantes, magar dichos imanes acabaron cayendo nel olvidu y terminó per asumir se que'l personaxe yera capaz de refundialo con efeutu a cencielles gracies a la so habilidá. Orixinalmente, l'escudu nun tener nenguna habilidá particular, pero col tiempu los guionistes acabaron asumiendo que fuera creáu con dalguna sustancia práuticamente indestruyible. El guionista Mike Carlin esplicó que l'escudu yera una aleación de metales ente los que s'atopaba'l metal ficticio vibranium que fuera creáu por puru azar pol científicu Myron McLay, anque otres versiones esplicaben que l'escudu yera d'adamantium o de sustances desconocíes. Kurt Busiek estableció finalmente que l'escudu yera, efeutivamente, una aleación desconocío de vibranium y otros metales, y esa foi la versión predominanente hasta'l momentu. Un datu ye que Marvel en 2014 al traviés de la so cuenta oficial de Facebook, reveló que l'escudu tien 73.66 centímetros de diámetru y con un pesu de 5.5. kilogramos.
Amás del escudu indestruyible, dellos sustitutos del Capitán América emplegaron escudos de metal más común. Mientres la etapa na que Rogers abandonó la so identidá como Capitán América a finales de los años 80, emplegó primero un escudu de adamántium creáu por Tony Stark y darréu un escudu fechu dafechu de vibranium facilitáu por Pantera Negra. N'otres ocasiones Rogers tuvo qu'emplegar un escudu d'enerxía.
Mientres dalgún tiempu a mediáu de los años 90, pola mor del deterioru del sueru del supersoldado, Steve Rogers emplegó un arnés con numberosos artiluxos, y a midida que empioraba la so condición empezó a recurrir a una armadura facilitada por Tony Stark.
L'escudu de Steve puede reflexar cualquier rayu descubiertu polos seres humanos y l'estrella puede cegar al reflexase la lluz nel escudu.
Antes del sueru, Steve tenía una resistencia mental bien poderosa yá que aguantó'l sueru del supersoldado ensin ataques mentales.
Aliaos
Puesto que la hestoria del personaxe difier notablemente ente la versión de la Edá Dorada y la de la Edá de Plata, presentamos un llistáu de los sos aliaos d'alcuerdu a la continuidá orixinal de la Edá d'Oru, y de siguío según la nueva continuidá que se creó na Edá de Plata.
Villanos
Puesto que la hestoria del personaxe difier notablemente ente la versión de la Edá Dorada y la de la Edá de Plata, presentamos un llistáu de los sos villanos d'alcuerdu a la continuidá orixinal de la Edá d'Oru, y de siguío según la nueva continuidá que se creó na Edá de Plata.
Versiones alternatives
A lo llargo de los años, Marvel presentó numberoses realidaes alternatives nes que'l Capitán América apaecía con sutiles diferencies nel so orixe y evolución; ello ye que catalogar más de 120 versiones alternatives del personaxe, dalgunes de les cualos apaecieron mientres dos o tres páxina y nunca más volvieron ser mentaes.
Sicasí, a pesar de qu'esisten tantes versiones del héroe abanderáu, dos d'elles algamaron cierta notoriedá y ésitu comercial nos últimos años. La primera d'estes versiones del Capitán América foi la del universu Ultimate, un sellu de Marvel Comics que presenta a personaxes clásicos con nuevos oríxenes y un tonu más modernu, buscando asina atraer a nuevos llectores y evitar que se sintieren confusos ante la complexa continuidá del universu Marvel tradicional. Básicamente, l'orixe d'esti Capitán América ye a les traces idénticu al del universu Marvel tradicional, col personaxe lluchando contra los nazis, sumiendo tres la Segunda Guerra Mundial y espertando décades dempués pa xunise a un grupu de superhéroes, The Ultimates. Sicasí, el personaxe foi presentáu con un enfoque más realista, polo que Rogers amuésase como una persona más tradicional y conservadora, amosando asina que provién d'otra dómina. La segunda versión del Capitán América foi la publicada en Marvel Zombies, una serie de cómics onde los héroes y villanos de Marvel van venciendo ante una epidemia zombi.
Series d'historieta
Les aventures del Capitán América apaecieron en numberoses series a lo llargo de les últimes décades. El siguiente llistáu recueye solamente les apaiciones nes que l'héroe o los sos secundarios son los protagonistes principales, y esclúyense polo tanto los sos cameos n'otres seriesy aquellos otros títulos, como Young Allies, Avengers o Invaders, onde comparte protagonismu con otros superhéroes. Tampoco s'inclúin les reediciones.
Adautaciones a otros medios
La popularidá del Capitán América puede constatase nes sos numberoses apaiciones, yá seya como protagonista o como secundariu, en películes, teleseries, videoxuegos, noveles y xuegos de rol.
Películes animaes
thumb|right|[[Stan Lee y Chris Evans na Convención Internacional de Cómics de San Diego (2011). Evans interpreta al Capitán América.]]
Videoxuegos
El Capitán América apaeció nos siguientes videoxuegos:
Música clásica
El términu música clásica apaez per primer vegada nel Oxford English Dictionary en 1836 y señala les composiciones europees más destacaes del sieglu anterior. Ye'l nome habitual de la música culta, académica, docta y otros. Na historia de la música y la musicoloxía, ye la música del clasicismu o periodu clásicu (1750-1820); pero en sentíu popular y de muncha aceptación en mediu escritu, asina lo recueye la RAE, ye la música de tradición culta; les sos primeres lluces n'Europa asítiense aproximao en 1450. Esiste una espresión que toma casi tolos periodos pa definir la so dómina de mayor rellumanza: periodu de la práutica común.
Escontra 1950 la composición culta (cierta complexidá en notación ya instrumentación) empieza a asitiase mayormente fuera de la tradición anterior, per aciu la composición radicalmente atonal y disonante y otros enclinos opuestos.
Tresmisión por notación
La música clásica ye una tradición musical escrita, caltenida al traviés de la notación musical, distintu mediu a la tresmisión oral o por grabaciones. Magar hai diferencies ente les execuciones particulares una obra de música clásica busca trescender cualquier interpretación musical d'ella. L'usu de la notación musical ye un métodu efeutivu pa tresmitir la música especialmente cultivada, yá que la música escrita contién les indicaciones téuniques pa interpretar la obra. Sicasí, la partitura usualmente nun contién instrucciones esplícites sobre cómo interpretar la obra, amás de direiciones de dinámica y tiempu; esto queda a discreción de los ejecutantes, quien tán y la so educación musical, la so conocencia del llinguaxe de la obra y el cuerpu acumuláu de práutica d'execución histórica.
Oríxenes
La música clásica surdió tomando elementos d'otres tradiciones musicales: la música de l'Antigua Grecia, la música de l'Antigua Roma (sobremanera poles sos contribuciones teóriques) y la música de la Ilesia católica (principalmente'l cantar gregoriano). Los finxos que definieron el so aldu, sicasí, foi'l descubrimientu y posterior desenvolvimientu de la polifonía, según el posterior desenvolvimientu de la harmonía, la revolución musical conocida como l'Ars nova y l'evolución de la notación musical, amás del estudiu de la estética musical. Cola era de los descubrimientos qu'empezó nel sieglu XV y posterior colonialismu, la música clásica llegó a otros continentes y sufrió una síntesis coles tradiciones musicales de los nuevos territorios. Atopamos espresiones de la música clásica n'Estaos Xuníos (p.ej. Charles Ives), Llatinoamérica (p.ej. Alberto Ginastera, Heitor Villa-Lobos, José Ángel Montero), Asia (p.ej. Tōru Takemitsu, Tan Dun), África y Oceanía, pero que tán coneutaes a la música clásica de tradición europea.
Formalización y conteníu
Como nes belles artes, la música clásica aspira a comunicar una cualidá trascendental de la emoción, qu'espresa daqué universal alrodiu de la condición humana. Magar la espresión emocional nun ye una propiedá esclusiva de la música clásica, esta fonda esploración na emoción dexa que la meyor música clásica algame lo que foi denomináu lo «sublime» nel arte. Munchos exemplos pueden citase pa demostrar esto. Por exemplu, la musicalización del poema de Friedrich Schiller "Oda a l'Allegría" na Novena sinfonía de Beethoven, que suel interpretase n'actos d'independencia nacional o de celebración, como aquella famosa ocasión en que la dirixó Leonard Bernstein pa celebrar la cayida del Muriu de Berlín, y la tradición xaponesa de tocala pa celebrar l'Añu Nuevu. Sicasí, otru compositores, como Iannis Xenakis, argumenten que l'efeutu emocional de la música nos oyentes ye arbitrariu y que, poro, la complexidá oxetiva o'l conteníu d'información de la pieza ye lo supremo.
A lo llargo de la historia, los padres aseguráronse que los sos fíos y familiares fueren instruyíos na música culta dende bien temprana edá. Una esperiencia musical temprana daba les bases pa un estudiu seriu posterior. P'aquellos que deseyaben ser ejecutantes, cualquier preséu ye práuticamente imposible d'aprender a nivel profesional si, o siquier un preséu similar, nun yeren aprendíos dende la infancia. Dellos padres buscaben la enseñanza musical por razones sociales o nun esfuerciu por imparti-yos un preséu sentíu del autu-disciplina; les lleiciones paecen amosar tamién una medría nel desempeñu académicu. Dalgunos consideren que la conocencia de les obres de la música clásica ye parte d'una bona cultura xeneral.
Interpretación
El compositores clásicos aspiren imbuyir a la so música d'una rellación bien fonda ente'l so conteníu afeutivo (emocional), y los medios colos que lo llogra. Munches de les obres clásiques más emponderaes faen usu del desenvolvimientu musical, el procesu pol qu'un xerme, idea o motivu musical ye repitíu en distintos contestos, o alteriaos de tal manera que la mente del oyente, conscientemente o non, compara les distintes versiones. Los xéneros clásicos de la forma sonata y la fuga empleguen rigorosamente formes de desenvolvimientu musical. (Ver tamién Historia de formar sonata). Xeneralmente, les obres de música clásica amuesen una gran complexidá musical gracies al usu que fai'l compositor del desenvolvimientu, modulación (cambeos de tonalidá), variación primero que la exacta repetición, frases musicales que non siempres tienen el mesmu llargor, contrapuntu, polifonía y una harmonía sofisticada. Amás, munches obres clásiques bastante llargues (de 30 minutos a 3 hores) son construyíes a partir de xerarquíes d'unidaes más pequeñes: les frases, los periodos, les seiciones y los movimientos. El analís schenkeriano ye una caña de la música qu'intenta estremar estos niveles estructurales.
La so tresmisión escrita, xunto cola veneración dada a ciertes obres clásiques, llevó a la mira de que'l ejecutante va tocar la obra talmente que va realizar en detalle les intenciones orixinales del compositor. Poro, les esviaciones de les instrucciones del compositor dacuando son condergaes como falles completes étiques. Mientres el sieglu XIX, los detalles que los compositores asitiaben nes sos partitures fueron amontándose. Asina vemos un opuestu refugo-almiración polos ejecutantes qu'ufierten nueves «interpretaciones» de la obra d'un compositor, y nun ye desconocíu qu'un compositor pída-y al intérprete una meyor realización de les sos intenciones orixinales que la qu'él mesmu pudo llograr. D'esta miente, los ejecutantes de música clásica algamen de cutiu reputaciones bien altes pola so musicalidá, anque ellos mesmos nun compongan. Otra consecuencia de la primacía de la partitura escrita del compositor ye que la improvisación xuega una menor presencia, en marcáu contraste con otres tradiciones como'l jazz, onde la improvisación ye básica. La improvisación na música clásica yera muncho más frecuente nel Barrocu que nel sieglu XIX y sieglu XX, y apocayá la interpretación d'aquella música por músicos clásicos modernos foi arriquecida pol resurdimientu d'antigües práutiques improvisatorias. Mientres el periodu clásicu, Mozart y Beethoven improvisaben dacuando les cadencies de les sos conciertos para pianu (y animaben a otros a faer lo mesmo), pero tamién tendíen a dar cadenzas escrites por qu'otros solistes pudieren usales.
Influencies de la música popular
La música culta siempres foi influyida por, o tomó material, de la música popular. Los exemplos inclúin música ocasional, como l'usu por Brahms de cantares estudiantiles pa la bébora na so Obertura pa un Festival Académicu, xéneros ejemplificados pola Ópera de los trés centavos de Kurt Weill y la influyencia del jazz na música de compositores d'entamos y mediaos del sieglu XX, como Maurice Ravel. Ciertu compositores clásicos posmodernos y postminimalistas reconocen la so delda cola música popular. Tamién hai munchos exemplos d'influencia nel otru sentíu, incluyendo cantares populares basaes en música clásica, l'usu que se fixo del Canon de Pachelbel dende los años 1970, el fenómenu del musical crossover, nel que los músicos clásicos adquieren gran ésitu nel terrén de la música popular (un notable exemplu ye les series de grabaciones "Hooked on Classics" feches pola Orquestal Filarmónica Real a entamos de los años 1980). Ello ye que puede argumentase que'l xéneru completu de la música de cine pue ser considerada parte d'esta influencia, yá que brinda a la música orquestal a vastos públicos de cinemeros que d'otra manera nun escucharíen asemeyada música (sicasí, la mayoría escuchar inconscientemente). Compositores de música clásica fixeron usu de la música folclórica (música creáu por músicos autodidactes, la mayoría d'una pura tradición oral). Dalgunos facer con una ideoloxía nacionalista esplícita, otros a cencielles esplotar como parte del so material temático. Vease: Música clásica y la música folclórica. Dellos fragmentos de música clásica son frecuentemente usaos comercialmente (esto ye, na publicidá o como parte de les bandes sonores de películes d'entretenimientu). Na publicidá televisivo, dellos pasaxes orquestales poderosos o rítmicos convirtiéronse en clixés, partiularmente l'entamu "O Fortuna" de Carmina Burana de Carl Orff (pa efeutos terroríficos). Otros exemplos del mesmu xéneru'l "Dies Irae" del Réquiem de Verdi y seleiciones Rodiu d'AaronCopland. Similarmente, nes películes de cutiu recúrrese a pasaxes clixés de música clásica pa representar el refinamientu o la opulencia: probablemente la obres más escuchada nesta categoría ye Eine Kleine Nachtmusik de Mozart.
Notación musical
thumb|270px|La música académica occidental desenvolvió un métodu d'escritura basáu en dos exes: l'horizontal representa l'intre del tiempu, y el vertical l'altor del soníu; la duración de cada soníu ta dada pola forma de les [[Figura musical|figures musicales.]]
Dende l'antigua Grecia (no que fai a música occidental) esisten formes de notación musical. Sicasí, ye a partir de la música de la Edá Media (principalmente cantar gregoriano) que s'empieza a emplegar el sistema de notación musical qu'evolucionaría al actual. Nel Renacimientu cristalizó coles traces más o menos definitives con que lo conocemos güei, anque -como tou llinguaxe- foi variando según les necesidaes espresives de los usuarios.
El discursu musical ta estremáu n'unidaes iguales de tiempu llamaes compases: cada llinia vertical que traviesa'l pentagrama marca'l final d'un compás y l'empiezu del siguiente. Al empiezu del pentagrama va haber una fracción con dos númberos; el númberu de riba indica la cantidá de tiempos que tien cada compás; el númberu de baxo indícanos cuál va ser la unidá de tiempu.
Pa escribir les duraciones utiliza un sistema de figures musicales: la redonda (representada como un círculu blancu), la blanca (un círculu blancu con un palito vertical llamáu plica), la negra (igual que la blanca pero con un círculu negru), la corchea (igual que la negra pero con un palito horizontal qu'empieza na punta de la plica), la semicorchea (igual que la corchea pero con dos palitos horizontales), etc. Caúna vale la metá de la so antecesora: la blanca val la metá qu'una redonda y el doble qu'una negra, etc.
Pa representar los silencios, el sistema tien otros signos que representen un silenciu de redonda, de blanca, etc..
Como se ve, les duraciones tán establecíes según una rellación binaria (doble o metá), lo que nun preve la subdivisión por trés, que va ser indicada con «tresillos». Cuando se desea qu'a una nota o silenciu amiéstese-y la metá de la so duración, asítiase-y un puntu a la derecha (puntillo). Cuando se desea que la nota dure, amás del so valor, otru determináu valor, escríbense dos notes y xunir per mediu d'una llinia narquiada llamada lligadura d'allongamientu.
Polo xeneral, les incapacidaes del sistema son iguaes apelando a pallabres escrites más o menos convencionales, xeneralmente n'italianu. Asina, por casu, les intensidaes indicar per aciu l'usu d'una f (forte, fuerte) o una p (pianu, nidiu), o delles efes y pes xuntes. La velocidá de los pulsos o tempo indicar con pallabres al empiezu de la partitura que son, n'orde de velocidá: llargu, lentu, adaxu, moderato, andante, allegro, empresto.
Instrumentación
La música clásica y la música popular tamién s'estremen polos preseos qu'utilicen. Los preseos usaos na práutica común de la música clásica fueron inventaos enantes de la metá del sieglu XIX (la mayoría muncho primero), y codificados nos sieglos XVIII y XIX. Consisten nos preseos qu'atopamos na orquesta sinfónica, xunto a otros pocos preseos solistes (como'l pianu, el clavicémbalu y l'órganu). Los preseos electrónicos, como la guitarra llétrica y el violín llétricu, xueguen un papel predominante na música popular, pero de fechu nun tienen nengunu na música clásica enantes del sieglu XX, y namái apaecen dacuando na música clásica del sieglu XX y sieglu XXI. Tanto los músicos populares como los clásicos esperimentaron nes últimes décades con preseos llétricos, como'l sintetizador, con téuniques electróniques y dixitales, como l'usu de soníos sampleados o xeneraos por ordenador, y el soníu de preseos otres cultures, como'l gamelan. Ye importante notar que tolos preseos baxos nun esistíen enantes del Renacimientu. Na música medieval, los preseos taben estremaos en dos categoríes: preseos fuertes pa usar n'esteriores o na Ilesia, y preseos más nidios pa usu n'interiores. Munchos de los preseos que son acomuñaos güei cola música popular tuvieron un papel importante na música clásica antigua, tales como la gaita, la vihuela, la zanfonía y otros instrumentos de vientu. Per otru llau, la guitarra acústica, acomuñada a la música popular, empezó a ganar preponderancia na música clásica a lo llargo de los sieglos XIX y XX. La voz humana ye tamién un instrumentu musical privilexáu de la música clásica, anque tamién ye usáu na música popular. Diversos xéneros utilicen les voces, soles o bien con acompañamientu instrumental: la ópera, la música coral y el lied.
Ente que el temperamentu igual foi gradualmente aceptáu como'l sistema de afinación nel sieglu XVIII, otros tipos de temperamentu, d'orixe históricu, empléguense de cutiu na música de periodos anteriores al Barrocu tardíu; La clave bien temperado de Johann Sebastian Bach ye utilizáu como referencia temporal pa indicar l'empiezu d'esi cambéu de temperamentu. Por exemplu, la música de la Renacencia inglesa acostumar a executar col temperamentu mediu.
Periodos históricos
Esiste un sistema de división de la historia de la composición de la música clásica en distintos periodos que ye llargamente aceptáu. Les feches son xeneralizaciones, una y bones los periodos sobrepónense unos a otros. Delles voces autorizaes subdividen los periodos, la fecha o'l xéneru. Sicasí, tien de notase qu'estes categoríes son arbitraries; por casu, l'usu del contrapuntu y la fuga, que ye considerada una carauterística del Barrocu, foi siguíu por Mozart, a quien se considera un compositor clásicu, y por Beethoven, a quien de normal se-y describe como en mediu del periodu clásicu y románticu; y tamién por Brahms, quien ye clasificáu como románticu. D'alcuerdu a esti sistema, les principales divisiones son:
Central nuclear de Vandellós
La central nuclear de Vandellós ye una central nuclear española asitiada en Vandellós y n'Hospitalet de l'Infant (Tarragona). Primeramente constaba de dos grupos: Vandellós I y Vandellós II, de los cual el primeru foi clausuráu en 1989.
Vandellós I
Inaugurada nel 1972 yera una central de tipu GCR (grafitu-uraniu natural) y refrigerada por gas (la única d'esti tipu construyida n'España). Potencia 480 MW.1El 19 d'ochobre de 1989 declaróse una quema na zona de turbinas, calificáu a posteriori como incidente de nivel 3 na escala INES (incidente importante), esto ye, nun provocó emisión de radioactividá al esterior. L'eleváu costu de les midíes esixíes pol organismu regulador español (CSN) pa correxir les irregularidaes detectaes fixeron que la empresa explotadora decidiera'l so zarru definitivu. Na actualidá alcuéntrase parcialmente desmantelada, tando l'edificiu del reactor en periodu de latencia, procesu que dura 25 años. En 2028 va procedese al executar el nivel 3, que consiste nel esmantelamientu del caxón del reactor pa lliberar dafechu l'allugamientu. Mientres el periodu de latencia el caxón va permanecer zarráu nun revestimiento, realizáu n'aceru galvanizáu, que queda dixebráu 1,5 metros del caxón, arrinca na cota +16 y álzase 6 metros percima de la llosa del caxón, na cota +63, onde s'asitió una cubrición. El pesu d'esta estructura ye de 350 tonelaes y ta diseñada p'aguantar raches de vientos a más de 200 km/h y precipitaciones de 140 l/m²
Vandellós II
Entamada a construyir nel 1981 algamó'l so operatividad comercial en 1988. Ye una central del tipu PWR (reactor d'agua llixero presurizada). Potencia térmica 2.912 MWt, potencia llétrica 1.087 MWe. La propiedá ye compartida, siendo un 72% d'Endesa y un 28% d'Iberdrola.
Grandayá
Grandayá ye una aldea de la parroquia de Siares nel conceyu asturianu de Castropol.
Central nuclear de Vandellós
Incidentes:
El 1 de xunu de 2005 los problemes d'escomiu detectaos (agostu de 2004) nel sistema de refrigeración de Vandellós II fueron clasificaos como incidente de nivel 2. Por ello n'agostu de 2006 la central foi sancionada con 1,6 millones d'euros. A raiz del incidente Endesa ya Iberdrola, propietaries de la instalación, empecipiaron les obres d'un sistema alternativu de refrigeración, con agua duce.El 24 d'agostu de 2008 prodúxose una quema (que duró menos de 2 hores) nel edificiu de turbinas por cuenta de un fallu nel interruptor de xeneración del turboalternador a les 8:49, que produció la posa automática del reactor y por tantu la so desconexón de la rede.L'incidente nun tuvo nenguna consecuencia radiológica y los sistemes de seguridá actuaron correutamente según diseñu, polo que'l socesu se categoriza como Nivel 0 na escala INES. Por cuenta de que la quema duró más de 10 minutos activóse la prealerta d'emerxencia del Plan d'Emerxencia Interior (PEI) activándose polo tanto'l Plan d'Emerxencia Nuclear de Tarragona (PENTA) en situación 0.
Grandayá
Alcuéntrase a 9,50 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 245 msnm y tien una población de.
Central nuclear de Vandellós
Xestión
La central nuclear de Vandellós -al igual que la d'Ascó- ta xestionada pola Asociación Nuclear Ascó-Vandellós, que ta participada por Endesa ya Iberdrola.
Serguei Aleksándrovich
Serguei Alexandrovich .yera fíu d'Alexandru II y de María de Hesse, y tíu de Nicolás II de Rusia, que tamién yera'l so cuñáu.
Ente 1891 y 1905, foi gobernador xeneral de Moscú. Yera un conservador radical, polo que la so política tresformólu nuna figura polarizante. En 1892, como gobernador de Moscú, executó la orden d'espulsión de gran parte de la población xudía de la ciudá. La traxedia de Khodynka, en 1896, empañó la so reputación. Por estos motivos foi'l blancu de los revolucionarios, siendo asesináu por una bomba nel Kremlin de Moscú.
Pías (Zamora)
Pías ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.
Topónimu
Trátase ensin dulda de la forma gallega de "pila" (cuéncanu escaváu en piedra), que'l so orixe puede ser tantu la referencia a un elementu de la cultura pastoril o, como más probable, a un restu arqueolóxicu destacáu, como una sepultura antropomorfa en piedra. Si nun alude a una sepultura escavada en roca, pue ser otra la esplicación. Más probable qu'un bebederu, ye la referencia a cuévanos picaos nuna llancha o roca plana qu'apruz al suelu. En Paradela de Mogadouro (Portugal), dicir d'una paraxa llamada Lombo das Pias que foi obra de pastores y cabreros que les usaben como recipiente pal cato direutu del so ganáu mientres les meriendes; ellí se migaba, sobre la roca, el pan de centenu. Lo mesmo asocedía nes Hurdes, onde tales cuévanos sirvíen pal cato in situ y l'almacenamientu de lleche de les cabres.
Historia
Nun esisten munches referencies históriques sobre esti territoriu, los restos de castros y muralles defensives, reutilizaes dempués polos romanos na redolada próxima, indiquen una cultura castreña como primer antecedente históricu. Podría dicise que la so naturaleza étnica yera ástur yá que, na dómina prerromana, estos habitaron dende la mariña cantábrica hasta'l noroeste de Portugal. Esisten referencies, al respeutu nes batalles que caltuvieron con Augusto del 29 al 19 e.C.
Los romanos fundaron “Urbs Sanabria”, sobre un primitivu castru celta, estendiendo la so hexemonía dende Sanabria y algamando tantu'l territoriu de Pías como'l pueblu vecín de Porto. Mientres esti periodu, crearon toa una serie d'infraestructures –principalmente caminos y pontes- por aciu los cualos controlaben tol territoriu. Queden muertes de la so cultura reflexaos en fornos de pan, fontes y restos de pontes.
Les primeres referencies documentales a Pías son del sieglu XII. Ye citáu como «unu villar que uocitant Piles» en 1154, pero yá Pias en 1198 y socesivamente: «de Porto et de Pias quia non est de commenda de Senabria nec de Roureda» (1222), «inter Pias et Villamnouam» (1226). Toes estes referencies tán rellacionaes, en mayor o menor grau, col procesu repoblador entamáu polos reis lleoneses p'asegurar el so segurar les sos posiciones tres la Reconquista. En payares del añu 1222 el rei Alfonsu IX de Llión concedió les llocalidaes de Pías y Porto a la Orde de Santiago, pasando a formar parte de la encomienda de Castrotorafe. Por cuenta d'esti fechu, Pías perteneció eclesiásticamente a la diócesis de Lleón de Santiago (qu'arrexuntaba los territorios lleoneses de la Orde de Santiago) hasta la so disolución por orde papal nel añu 1873.
El conceyu de Pías y el vecín de Porto tuvieron integraos nel Reinu de Llión y la posterior Rexón Lleonesa. Por esti motivu foi parte del territoriu correspondiente a la xurisdicción del Adelantamientu del reinu de Llión». Darréu foi una de les llocalidaes que perteneció a la Provincia de les Tierres del Conde de Benavente» —que dependía pal votu en Cortes de Valladolid—, dientro del grupu de llocalidaes de «Sanabria y la so Tierra». Namái nun proyeutu de división provincial que se tramitó mientres el Trieniu Lliberal, el conceyu amestar a la provincia d'Ourense. Finalmente, cola creación de les actuales provincies en 1833, Pías quedó adscritu a la provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa, que, como toles rexones españoles de la dómina, escarecía de competencies alministratives. Tres la constitución de 1978, esti conceyu pasó a formar parte en 1983 de la comunidá autónoma de Castiella y Llión, xunto col restu de conceyos de la provincia de Zamora.
Diplomática
El términu diplomática puede referise a:
Pías (Zamora)
Demografía
Pías ye na actualidá'l conceyu menos pobláu de Sanabria.
Nucleos de población
El conceyu estremar en tres nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2017 según l'INE.
Edá del universu
La edá del universu, acordies cola teoría del Big Bang (Gran Espansión), ye'l tiempu históricu del universu definíu pol so enfriamientu y espansión dende la so densidá singular na Gran Esplosión. El consensu de los científicos contemporáneos ye d'unos millones d'años, ye dicir que la edá del universu ta entendida ente  y  millones d'años.
Na ciencia moderna'l modelu más prudente (y llargamente aceptáu) de la formación del universu ye la Gran Esplosión. La teoría de la Gran Esplosión nun especula sobre qué pue esistir «antes», inclusive si esta entruga tien dalgún sentíu. Sicasí hai alternatives. En dellos modelos cosmolóxicos (como la teoría del estáu estacionariu o'l universu estáticu) onde nun hai Gran Esplosión y l'universu tien edá infinita: sicasí, los científicos contemporáneos consensúan que les pruebes observacionales irrefrenablemente sofiten l'escurrimientu d'una gran esplosión. Hai tamién modelos cosmolóxicos (como'l modelu cíclicu) nel que l'universu esistió siempres pero sufrió una serie repitida de grandes esplosiones y Big Crunches. Si estos modelos son correutos, entós la edá del universu descrita nesti artículu puede tomase como'l tiempu trescurríu dende la postrera Gran Esplosión hasta'l presente.
Hai siempres una ambigüedá na relatividá especial y la relatividá xeneral definiendo de forma precisa qué s'entiende por tiempu ente dos eventos. Polo xeneral, el tiempu propiu midíu por un reló depende del so estáu de movimientu. Na métrica FLRW xeneralmente tómase pa describir l'universu, la midida preferida de tiempu ye la coordenada del tiempu (t) qu'apaez na métrica.
Edá basada nes resultaos del WMAP
El proyeutu WMAP de la NASA envaloró la edá del universu en:
Esto ye, l'universu tien unos 13,700 millones d'años, con una incertidume de 200 millones d'años. Sicasí, esta edá ta basada nel camientu de que'l modelu utilizáu nel proyeutu ye correutu; otros métodos d'estimación de la edá del universu podríen dar edaes distintes.
Esta midida ta realizada utilizando la llocalización del primer picu acústicu nel espectru de potencia de la radiación de fondu de microondes pa determinar el tamañu de la superficie desacople (tamañu del universu nel momentu de la recombinación). El tiempu de viaxe de la lluz a esta superficie (dependiendo de la xeometría utilizada) produz una edá fiable pal universu. Asumiendo la validez de los modelos utilizaos pa determinar esta edá, la precisión residual apurre un marxe d'error cercanu al 1 \%.
Edá como función de parámetros cosmolóxicos
thumb|400px|La edá del universu puede determinase midiendo la [[constante de Hubble actual y extrapolando escontra tras nel tiempu colos valores reparaos de los parámetros de densidá (O). Antes del descubrimientu de la enerxía escura, creíase que l'universu yera dominante en materia y asina O nesti gráficu corresponder con \Omega_m. Nótese que l'aceleración de la espansión del universu foi la era más llarga, ente que el Big Crunch del universu foi la edá más curtia.]]
El problema de determinar la edá del universu ta más cerca del problema de determinar los valores de los parámetros cosmolóxicos. Güei esto ta llargamente superáu nel contestu del modelu ΛCDM, onde s'asume que l'Universu contién materia normal (bariónica), materia escuro fría, radiación (fotones y neutrinos) y una constante cosmolóxica. La contribución fraccional de cada densidá d'enerxía actual del Universu vien dau polos parámetros de densidá \Omega_m, \Omega_r y. El modelu completu ΛCDM ta descritu por otros parámetros, pero pal propósitu del cálculu de la edá del Universu, estos trés, xunto cola constante de Hubble H_0 son los más importantes.
Si una de les midíes d'estos parámetros fuera exacta, entós la edá del universu podría determinase usando la ecuación de Friedmann. Esta ecuación rellaciona la tasa de cambéu nel factor d'escala a(t) cola materia total del universu. Dando la vuelta a esta rellación, podemos calcular el cambéu nel tiempu polos cambeos nel factor d'escala y asina calcular la edá total del universu integrando esta fórmula. La edá t_0 ta entós dada por una espresión de la forma:
onde la función F depende solo de la contribución fraccional del conteníu de la enerxía del universu que vien de dellos componentes. La primer observación qu'unu puede faer d'esta fórmula ye que ye'l parámetru Hubble el que controla la edá del universu, con una correición procedente del conteníu de materia y enerxía. Asina puede faese una estimación averada de la edá del universu como l'inversu del parámetru de Hubble,
thumb|400px|El valor del factor de correición de la edá F ye amosáu como función de dos parámetros cosmolóxicos: la densidá de materia fraccional actual \Omega_m y la constante cosmolóxica de densidá . Los [[modelo Lambda-CDM|valores más exactos d'estos parámetos amosar na caxa de la parte cimera esquierda, la materia dominante del universu amosar cola estrella na parte inferior derecha.]]
Pa llograr un númberu más precisu, tiense que calcular el factor de correición F. Polo xeneral tien que faese numbéricamente y la resultancia pa un rangu de parámetros cosmolóxicos amosar na figura. Pa los valores WMAP (\Omega_m, ) = (0.266, 0.732), amosaos na caxa de la parte cimera izquierda de la figura, esti factor de correición ye bien próximu a unu: F=0.996. Pa un universu planu ensin constante cosmolóxica, amosáu cola estrella na esquina inferior derecha, F = 2/3 ye enforma menor y asina n'universu ye más nuevu pa un valor fixu del parámetru de Hubble. Pa faer esta figura, \Omega_r ye considerada como constante (grosso modo equivalente a caltener la temperatura del fondu de radiación de fondu de microondes constante) y el parámetru de densidá de combadura ta afitáu pol valor de los otros trés.
El WMAP foi'l preséu utilizáu pa establecer una edá exacta del universu, anque otres midíes tienen que ser tomaes en cuenta pa llograr el númberu exactu. Les midíes del fondu de radiación de microondes son bien bones p'acutar la materia contenida \Omega_m y el parámetru de combadura \Omega_k. Nun ye tan sensible a direutamente, parcialmente porque la constante cosmolóxica solo apuerta a importante en pequeñes fanes en candia. Les determinaciones más exactes del parámetru Hubble H_0 vienen de les supernoves de tipu SNIa. Combinando estes midíes conducen a un valor xeneralmente aceptáu pa la edá del Universu citáu enriba.
La constante cosmolóxica fai que l'universu vieyu» pa valores fixos d'otros parámetros. Esto ye significativu, una y bones la constante cosmolóxica ta aceptada xeneralmente, el modelu de la Gran Esplosión tendría dificultaes esplicando'l por qué de los cúmulos globulares na Vía Láctea paez tar lloñe de la edá del universu calculada del parámetru Hubble y un universu de solo materia. Introduciendo la constante cosmolóxica dexa al universu ser más vieyu qu'estos cúmulos, según esplicar otres carauterístiques que'l modelu cósmológico de solo materia nun puede.
Edá basada nel ciclu CNO
Dellos estudios recién de gran discutiniu demuestren que'l ciclu CNO ye dos veces más lentu de lo que primeramente se creía, llegando a la conclusión de que l'universu podría ser mil millones d'años más vieyu (unos 15 000 millones d'años) que les estimaciones anteriores.
Fuertes camientos previos
El cálculu de la edá del universu ye solu exactu si los camientos de los modelos utilizaos son tamién exactes. Estes conócense como camientos fuertes y esencialmente implica desfaer los errores potenciales n'otres partes del modelu pa llograr la exactitú de los datos observacionales actuales direutamente en resultaos concluyíes. Anque esti nun ye un procedimientu totalmente válidu en ciertos contestos, tendría de notase que l'alvertencia, «basáu nel fechu d'asumir el modelu subxacente utilizáu ye correutu», entós la edá dada ye averada al error especificáu (una y bones esti error representa l'error de la presea utilizada pa formar la entrada de datos ensin formatu del modelu).
La edá del universu basada nel «meyor axuste» a los datos WMAP ye «solo» 13.4±0.3 Gyr (el númberu llixeramente cimeru de 13.7 inclúi dellos otros datos entemecíos). Esti númberu representa la primer midida «direuta» exacta de la edá del universu (otros métodos típicamente arreyen la llei de Hubble y la edá de les estrelles más vieyes nos cúmulos globulares, etc). Ye posible utilizar métodos distintos pa determinar el mesmu parámetru (nesti casu, la edá del universu) y llegar a respuestes distintes ensin solapamiento nos errores». Pa encetar el problema de la meyor manera posible, ye común amosar dos conxuntos d'incertidumes: una rellacionada coles midíes actuales y la otra colos errores sistemáticos del modelu que se ta usando.
Un componente importante pal analís de datos utilizáu pa determinar la edá del universu (p. ex. dende'l WMAP) ye por tantu ye utilizar un analís bayesiano, que normalizaba la resultancia basada en camientos (p.ej. modelu). Esto cuantifica cualquier incertidume na precisión d'una midida debíu al modelu utilizáu.
Anamirta cocculus
Anamirta cocculus ye una planta de la familia Menispermaceae y la única especie del xéneru Anamirta. Ye una planta trepadora del Sureste Asiáticu y l'India. El so frutu, ye la fonte de la picrotoxina, un alcaloide venenosu con propiedaes estimulantes. thumb|Fueyes
Descripción
La planta ye de gran tamañu, col tarmu (d'hasta 10 cm de diámetru), la corteza ye gris, cola madera blanco. Les flores, de color blancu amarellentáu, tienen un duce arume y varien de tamañu, con ente 6 a 10 centímetros de diámetru, la fruta producida ye una drupa ye d'alredor de 1 cm de diámetru cuando ta seca.
Principios activos
El tarmu y los raigaños contienen alcaloides, como berberina, palmatina, magnoflorina y colunibamina. Les granes contienen picrotoxina (C15H16O6), un sesquiterpeno, ente que los pulgos de les granes contienen los alcaloides menispermina y paramenispermina.
Usos
Los esperimentos basaos nes práutiques d'etnobotánica demostraron que la planta puede ser eficaz nel tratamientu de la tiña. Les sos granes esmagayaes son un pediculicida eficaz (anti-pioyos) y tamién s'utiliza tradicionalmente p'amoriar o matar a los pexes o como plaguicida. En farmacoloxía, ye conocíu como Cocculus Indicus.