cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Holly Marie Combs
Primeros años
Holly Marie Combs, nació en San Diego (California) cuando la so madre, Lauralei Combs (nacida Lauralei Berckhem), tenía namái 15 años. Lauralei casóse col padre biolóxicu de Holly, pero dixebráronse dos años dempués, porque sentíen que yeren demasiáu nuevos pa tar casaos.
Holly tuvo viviendo en dellos llares distintos cola so madre, de cutiu teniendo bien poca privacidá, mientres la madre de Holly intentaba consiguir una carrera como actriz. Holly tenía 12 años cuando la so madre casóse col so padrastru.
Darréu ingresó na Professional Children's School of perfomance. La guapura de Holly empezó a llamar l'atención y consiguió apaecer en distintes comerciales y anuncios impresos.. Holly llueu empezó a adorar actuar, tal que la so madre fixera.
Carrera profesional
Holly namái tuvo un númberu de papeles minoritarios a finales de los 80, incluyendo un pequeñu papel en Born on the Fourth of July d'Oliver Stone.
El gran debú de Holly llegó en 1992 col drama Picket Fences. Holly presentar pal papel de Kimberley mientres taba en Nueva York. L'axente del casting díxo-y qu'ella nun yera afecha pal papel porque "nun tenía un corazón abondo grande"; Holly retrucó: "Si ta buscando a daquién con un gran corazón, ¿qué diablos ta faciendo usté en Nueva York?". Holly darréu consiguió'l trabayu. Picket Fences emitir mientres cuatro años, tiempu nel que Holly consiguió la reconocencia de la crítica y un Young Actor's Award (meyor actriz xuvenil).
Ente esta serie, y el so siguiente gran ésitu, Holly apaeció en delles películes pa cine y televisión, ente les que destaca Our Mother's Murder (L'asesinatu de la nuesa madre), basada nun casu real, onde interpreta'l papel d'Alex Morrell.
thumb|250px|Holly Marie Combs nos [[Emmy Awards en 1991.]]
Holly taba cola so meyor amiga Shannen Doherty cuando vio l'argumentu de la serie Charmed nel asientu traseru d'un coche. Holly díxo-y a Shannen que quería presentase al casting. Cuando dambes facer, Holly presentar pal papel de Prue Halliwell y Shannen pal de Piper Halliwell, pero acabaron caúna llogrando los papeles de la otra porque non "encaxaben".
Más tarde la so gran oportunidá llegaría de la mano de la so gran amiga Shannen Doherty quien en siendo escoyida pa representar el papel de Prue Halliwell nel episodiu piloto de la serie Charmed propunxo a los productores y direutores de la mesma a Holly pal papel de Piper Halliwell. Pero non tou foi tan fácil. Holly tuvo que faer l'audición pa la canal qu'emitiría la serie, l'antigua The WB, que los sos directivos manifestaron que nun s'atopaben conformes con Holly Marie Combs interpretando dichu papel. Foi entós cuando Aaron Spelling intervieno y comprometióse a qu'en casu de que l'actriz fixera'l so papel nel episodiu piloto (non emitíu) y aun así siguiera ensin gustar, la productora fadría cargu de los costos a la de realizar un nuevu procesu pa la seleición d'otra actriz. Finalmente la serie estrenar en 1998 con un gran ésitu d'audiencia que convirtió a esta serie nun ésitu naciente y a los sos trés protagonistes n'estrelles.
Alyssa Milano, protagonista xunto a elles na serie, y Holly convirtióse en productores de la serie na cuarta temporada.
Charmed foi una serie esitosa, qu'empezó a emitise'l 7 d'ochobre de 1998 y acabó el 21 de mayu de 2006.
Strophioblachia fimbricalyx
Descripción
Ye un pequeñu arbustu a arbolín, monoico con indumento formáu per pelos simples, glabrescentes. Les estípules ausentes, pero les bráctees de les yemes axilares persistentes y estípules perfectes, glabres a cartácea peludo, dura. Fueyes simples, alternes, non pecíolaes coles fueyes panduriformes a cordaes a obovaes, paecida al papel, simétriques, base arrondada, marxe enteru, planu; ápiz acumináu a caudáu. Inflorescencies en recímanos terminales yá sía estaminaes (con un máximu de más de 10 flores, o pistilaes (hasta 5 flores). Flores actinomorfes, colos pétalos más curtios que los sépalos. Frutu de 3 - (o 4 -) lobulos, dehiscente. Granes xeneralmente 3 por frutu.
Holly Marie Combs
Carrera profesional
Dempués de Charmed y en tomándose un tiempu pa tar cola so familia, Holly volvió a la televisión cola película Point of Entry (tamién titulada n'Estaos Xuníos como Panic Button), onde interpretó a Kathy Alden.
Strophioblachia fimbricalyx
Distribución
Alcuéntrase nel sureste d'Asia en China, Tailandia, Camboya, Vietnam y Malasia, Filipines y Sulawesi.
Holly Marie Combs
Carrera profesional
Tamién salió nel principiu de Ocean's Eleven como una xugadora de póker.
Vida personal
En 1993, Holly casóse con Brian "Travis" Smith, pero divorcióse en 1997. Depués, Holly empareyar con Storm Lyndon, pero rompieron en 2000. Dende 2001, Holly vivió con David W. Donoho, quien trabayó como téunicu en Charmed. Casáronse'l 14 de febreru de 2004, y tuvieron un fíu, Finley Arthur Donoho Combs, el 26 d'abril de 2004. El 26 d'ochobre de 2006 tuvieron al so segundu fíu, Riley Edward Donoho Combs y el 26 de mayu del 2009 tuvieron al so tercer fíu, Kelley James Donoho. Ella y el so maríu comentaron que nun se sentíen cómodos dando la noticia del embaranzu por que esti yera consideráu d'altu riesgu y guardaron la noticia hasta que toos tuvieren sanos y salvos na so casa. En payares de 2011 Holly pidió'l divorciu del so segundu matrimoniu por cuenta de diferencies irreconciliables. Anguaño ye pareya del músicu Josh Hallbauer (Josh Cóctel) del grupu Radical Something.
Strophioblachia fimbricalyx
Propiedad
Tres glucósidos fueron atopaos na parte aérea de Strophioblachia fimbricalyx.
Les Segaes de Riba
Les Segaes de Riba ye un llugar de la parroquia de Ferreros nel conceyu asturianu de La Ribera.
Alcuéntrase a 1,3 km de Soto Ribera, la capital del conceyu, a un altor mediu de 240 msnm y tien una población de.
Strophioblachia fimbricalyx
Taxonomía
Strophioblachia fimbricalyx describióse por Jacob Gijsbert Boerlage y espublizóse en Handleiding tot de Kennis der Flora van Nederlandsch Indië 3(1): 236, 284. 1900.
William H. Macy
William Hall Macy, Jr., más conocíu como William H. Macy, ye un actor d'Estaos Xuníos. Foi nomáu a los Premiu Óscar por interpretar a Jerry Lundegaard en Fargo (1996). Tamién se dedica a la direición en teatru, cine y televisión. La so carrera nel cine foi construyida basándose nos sos trabayos en películes de cine independiente, anque tamién apaeció en películes comerciales. Macy describió'l so estilu en pantalla como "un tipu estereotípicu de clase media, WASP y luteranu". Ganó dos Premios Emmy y dos Premios del Sindicatu d'Actores; tamién foi nomáu en nueve causes al Emmy, en siete al Sindicatu d'Actores y en trés al Globu d'Oru.
Primeros años
Macy nació en Miami, Florida, y creció en Georgia y Maryland. El so padre, William Hall Macy, Sr., recibió la medaya Distinguished Flying Cross y la Air Medal por pilotar un bombarderu Boeing B-17 Flying Fortress na Segunda Guerra Mundial; más tarde dirixó una compañía constructora n'Atlanta y trabayó pa la corporación Dun & Bradstreet enantes d'asumir el control d'una axencia de seguros en Cumberland, Maryland, cuando Macy tenía nueve años d'edá. La so madre, Lois, foi viuda tres la guerra y conoció al padre de Macy dempués de que'l so home morrió en 1943; Macy describir como una "señorita sureña". Macy tien un mediu hermanu, Fred Merrill, del primer matrimoniu de la so madre.
Carrera
Unu de los papeles más famosos de Macy ye'l qu'interpretó en Fargo (1996), pol cual foi nomáu al Óscar y ayudar a catapultar la so carrera, anque de cutiu los sos personaxes seríen encasillados como esmolecíos y nerviosos. Tres Fargo Macy trabayaría en películes como Benny & Joon, Above Suspicion, Mr. Holland's Opus, Ghosts of Mississippi, Air Force One, Boogie Nights, Pleasantville, Twenty Bucks, el remake Psycho de Gus Van Sant, Happy, Texas, Mystery Men, Magnolia, Jurassic Park III, Focus, Panic, Welcome to Collinwood, Seabiscuit, The Cooler y Sahara.
thumb|right|upright|Macy mientres la fuelga de guionistes (xineru de 2003).
Vida privada
El 5 de setiembre de 1997 Macy casóse cola actriz Felicity Huffman. La pareya tien dos fíos, Sofia Grace (n. 1 d'agostu de 2000) y George Grace (n. 14 de marzu de 2002). Viven en Los Angeles, California, y tienen una cabaña en Vermont dende los años 1980.
Macy y Huffman apaecieron nuna xunta de la campaña presidencial del demócrata John Kerry en 2004. Macy amás toca'l ukelele y ye un vidueñu tallador de madera, inclusive apaeció na tapa de la revista estauxunidense Fine Woodworking. Ye embaxador nacional de la United Cerebral Palsy Association.
Premios
2004 Meyor actor de repartu - Seabiscuit - Candidatu ** 2005 Meyor actor - Miniserie o telefilme - The Wool Cap - Candidatu
2003 Meyor actor de repartu - Seabiscuit - Candidatu
Holly Marie Combs
Vida personal
thumb|250px|Holly Marie Combs roblando autografos.
Holly vive en Bell Canyon, San Fernando Valley, California, onde tien una gran coleición d'animales, yá que los adora. Ente ellos hai 3 caballos, 5 perros, 3 gatos, 2 páxaros, 7 coneyos y un pexe. Holly tamién tenía una tortúa, pero tuvo que lleva-y la de la casa pol riesgu de salmonela que correría'l so fíu Finley. Pero la tortúa foi a un bon llar, nel estanque d'una quería amiga de Holly. Holly tenía nel pasáu amás otros 2 hámster y un husky llamáu Wiley, qu'apurrió a Don Johnson.
Holly ye una activista contra'l cáncer de mama.
Jun Ideguchi
Jun Ideguchi (井手口 純; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Sarah Danielle Madison
Sarah Danielle Madison (Chicago, 10 de setiembre de 1974 — Wisconsin, 27 de setiembre de 2014) acreditada dacuando como Sarah Danielle Goldberg, foi una actriz d'Estaos Xuníos.
Biografía
En 1992 graduóse na Escuela Llatina de Chicago y, de magar, hasta l'añu 1996 cursó nel insituto cimeru Amherst College.
La so popularidá empezó nel cine, pero la mayor parte de la so carrera trescurrió en televisión. En 1997 llegó-y el so primer papel como figurante na cinta de P. J. Hogan, My Best Friend's Wedding. Sicasí, la so apaición en pantalla foi bien curtia, y dos años dempués consiguía'l so primer papel nun episodiu de la serie El tiempu de la to vida; más tarde encadenó dellos trabayos siguíos nel cine con Ivansxtc, Jurassic Park III, Training Day y Virgins.
Fallecimientu
Na nueche del 27 de setiembre de 2014, Goldberg atópase na vivienda familiar con un ordenador portátil nel cuellu. Los médicos forenses que-y prauticaron l'autopsia nun determinaron la causa de la so muerte, pero abarrunten que pudo ser por causa de un ataque al corazón.
Estrella fundamental
Una estrella fundamental ye aquella que la so posición y movimientu propiu son conocíos con exactitú, de cuenta que pueden calculase les posiciones d'otres estrelles con al respective de ella. Esisten más de 2.000. Atópense recoyíes nel Fundamental Katalog FK6.
Les estrelles fundamentales son oxetu d'observaciones frecuentes y precises que dexen determinar con gran exactitú les sos coordenaes celestes y los sos movimientos propios. Pueden ser comparaes a esos puntos xeodésicos de primer orde que sirven de base y fundamentu a tou un mapa y que les sos coordenaes, por tal razón, fueron midíes cola máxima precisión. Asina ye como les estrelles fundamentales suministren al astrónomu y al navegante unes referencies segures, materiales y visibles al respective de les cualos puede ser asitiáu otru astru; tamién dexen midir con precisión los movimientos de la Tierra, especialmente les irregularidaes de la so rotación y les oscilaciones de la so eje.
Carduelis citrinella
thumb|Güevos de Carduelis citrinella
El, (enantes Serinus citrinella y agora Carduelis citrinella,  ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae), que se distribúi pelos montes de la Europa central y meridional. Nun ta amenazada y la so población mundial cifrar ente 500.000 y 640.000 exemplares.
Taxonomía
Primeramente atribuyíu al xéneru Serinus pero darréu propúnxose'l so treslláu, en base a estudios de filoxenia molecular, a Carduelis. Inda los distintos autores nun tán d'alcuerdu sobre en que xéneru tien d'allugase. Serinus corsicanus o Carduelis corsicana, que se distribúi por Córcega y Cerdeña yera enantes considerada parte d'esta especie.
Descripción
El machu en branu, de color verde amarellentáu nel pechu, tien un envés verde de tonalidá más apagada. El so tamañu, pequeñu, ye d'aproximao 12 cm de llargor, 19 de valumbu y pesa en redol a 14 g.
Trátase d'una ave gregaria, qu'apaez frecuentemente nel suelu o n'árboles, alimentándose de granes. El so vuelu, llixeru y rápido, tien ondulaciones brengoses. Nidifica de mayu a xunetu poniendo 4 güevos nuna o dos niaraes. El nial ta tapizáu de yerba y pelusa vexetal. La so distribución ye europea (norte d'España, sur de Francia y Alpes). Amuesa preferencia poles viesques de monte, especialmente de fayes, pinos y abetos.
Referencies
Arnaiz-Villena, A.; Álvarez-Tejado, M.; Ruiz-del Valle, V.; García-de-la Torre, C.; Varela, P.; Recio, M. J.; Ferre. S. & Martínez-Laso, J. (1998): Phylogeny and rapid Northern and Southern Hemisphere speciation of goldfinches during the Miocene and Pliocene Epochs. Cellular and Molecular Life Sciences 54: 1031–1041
Heliomaster furcifer
El colibrí de barbijo, picaflor gargüelu acoloratáu o picudu buchiazul (Heliomaster furcifer) ye una especie d'ave de la familia Trochilidae, que s'atopa n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Paraguái, Uruguái y posiblemente n'Ecuador.
Hábitat
Vive nes sabanes o zarráus, carbes y nos cantos de los montes.
Descripción
Mide 13 cm de llargor. El so picu tien 13 mm de llargu. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe del envés ye verde morenura brillosa; la corona verde iridiscente azuláu; el gargüelu ye color lila iridiscente; el pechu, el banduyu y guedeyes a los llaos de la nuca, son de color azul iridiscente. Les femes tienen les partes cimeres verde amorenáu; una banda blanca ente los güeyos y el picu; y el gargüelu, el pechu y el banduyu blancucios con matices abuxaos brillantes y puntos verdes.
Ray Combs
Raymond Neil "Ray" Combs, Jr. foi un actor, comediante y presentador de concursos d'Estaos Xuníos, conocíu pol so trabayu nel show Family Feud emitíu pola CBS y en redifusión ente 1988 y 1994.
Betty Compton
Betty Compton foi una actriz teatral y de cine estauxunidense.
Ray Combs
Primeros años
Nacíu en Hamilton, Ohio, entró nel mundu de la comedia en camudándose a Los Angeles en 1983. Empezó la so carrera preparando al públicu enantes del entamu de diverses sitcoms. Johnny Carson afayólu y convidólu a actuar en The Tonight Show Starring Johnny Carson n'ochobre de 1986, dándo-y el públicu, puestu de pies, una ovación tres la so intervención. Gracies a tou ello, llueu consiguió trabayar col públicu de la serie Amen.
Betty Compton
El so verdaderu nome yera Violet Halling Compton, y nació en Sandown, na Islla de Wight, Inglaterra.
Ray Combs
Primeros años
En 1985 actuó nel episodiu de The Facts of Life "Doo-Wah", nun papel secundariu, y nesa dómina tamién foi artista convidáu nun capítulu de The Golden Girls. Amás, en 1987 foi panelista de la versión presentada por John Davidson de Hollywood Squares, y tuvo un pequeñu papel como policía nel filme Overboard, protagonizáu por Kurt Russell y Goldie Hawn.
Betty Compton
Foi miembru de los Ziegfeld Follies, y actuó na producción teatral orixinal de Funny Face (1927), xunto a Fred Astaire y Adele Astaire, según na obra Oh, Kay! en 1926.
Ray Combs
Presentador de Family Feud
En 1988 los productores de concursos Mark Goodson y Howard Felsher escoyeron a Combs pa presentar una nueva versión de Family Feud, que emitióse al empar pola CBS a partir del 4 de xunetu y en redifusión a partir del 19 de setiembre. Primeramente'l públicu aceptó l'actuación de Combs en Family Feud, a pesar de la inevitable comparanza col anterior presentador, Richard Dawson. Según el llocutor de Feud Gene Wood, Combs tamién viaxó estensamente polos Estaos Xuníos pa promocionar el show, incluyendo actuaciones como artista convidáu nos shows de la CBS Card Sharks y The Price Is Right, protagonizaos por Bob Eubanks y Bob Barker, respeutivamente.
Betty Compton
Compton foi conocida por haber se casáu col alcalde de Nueva York Jimmy Walker en 1933.
Betty Compton finó por causa de un cáncer de mama nel Doctor's Hospital de Manhattan, Nueva York, el 12 de xunetu de 1944. Tenía 40 años d'edá.
Pont-Croix
Tien una población de y una superficie de  km².
Ray Combs
Presentador de Family Feud
En 1993, sicasí, los índices d'audiencia del programa menguaron en finando'l so creador, Mark Goodson. La CBS atayó la versión n'horariu diurnu'l 10 de setiembre, anque permaneció en redifusión, tamién con peligru de ser canceláu. Jonathan Goodson, que fuera nomáu presidente de Mark Goodson Productions en finando'l so padre un añu enantes, tomó entós la decisión de reemplazar a Combs con Richard Dawson. La grabación del últimu episodiu en redifusión tuvo llugar el 27 de mayu de 1994.
Otres actuaciones
Combs fixo tamién un par d'actuaciones pa World Wrestling Entertainment, actuando como llocutor convidáu del cuadriláteru en WrestleMania VIII, onde prestó al públicu del RCA Dome d'Indianapolis faltando y metiéndose colos The Nasty Boys, Jacques Rougeau y Barry Darsow enantes de ser cazáu y echáu fora del ring. Darréu foi comentarista convidáu de la Survivor Series (1993), trabayando en collaboración con Vince McMahon y Bobby Heenan. Heenan y Combs fixeron amistá, daqué que'l primeru esplicaba na so autobiografía, señalando que pensaba que Combs sentíase rebaxáu por dedicar se a la presentación de concursos.
Combs tamién apaeció como él mesmu n'episodios de In Living Color y 227. Amás, tuvo una actuación na serie televisiva de The Nashville Network "The Statler Brothers Show", onde fixo un númberu de comediante en vivu.
Cayente y fallecimientu
En xunetu de 1994 Combs sufrió un accidente de tráficu que-y produció una mancadura d'un discu intervertebral como resultáu de la cual quedáron-y remortines dolioses. Amás tuvo problemes financieros al fracasar dos de los sos clubes rellacionaos cola comedia, siendo embargada la so casa en Hamilton. En setiembre de 1995 Combs y la so esposa, Debbie, cola que s'había casáu 18 años enantes y tuviera 6 fíos, dixebráronse.
Combs fixo dellos intentos de volver a la televisión – sobremanera como presentador del concursu emitíu por televisión per cable Family Challenge – anque en tolos casos fracasó. Una selmana enantes de finar intervieno per última vegada en televisión, en direutu nuna edición especial de The Home and Family Show con Cristina Ferrare y Chuck Woolery, programa nel que faló de les sos esperiencies presentando Family Challenge.
El 1 de xunu de 1996 Combs foi ingresáu na nala psiquiátrica del Glendale Adventist Medical Center pa ser sometíu a un periodu d'observación de 72 hores en protagonizando diversos desordes de conducta na so casa. El 2 de xunu Combs suicidóse aforcándose coles sábanes de la so cama nel cuartu de bañu de la so habitación nel hospital. Tenía 40 años d'edá. El so cuerpu foi treslladáu a la so ciudá natal, Hamilton (Ohio), siendo soterráu nel Campusantu Grenwood d'esa población.
Les Segaes (Ferreros)
Les Segaes ye un llugar de la parroquia de Ferreros nel conceyu asturianu de La Ribera.
Alcuéntrase a 1 km de Soto Ribera, la capital del conceyu, a un altor mediu de 256 msnm y tien una población de.
Pirita
miniaturadeimagen|Pirita La pirita ye un mineral del grupu de los sulfuros que la so fórmula química ye FES2. Tien un 53,48% d'azufre y un 46,52% de fierro. Frecuentemente macizu, granular finu, delles vegaes subfibroso radiáu; reniforme, globular, estalactítico. Insoluble n'agua, y magnética por calentamientu. El so nome deriva del raigañu griegu pyr (fueu), yá que al raspiala con metales emite chispes, lo cual intrigaba al mundu antiguu. Tamién conocida como "l'oru de los tontos" o "l'oru de los probes", o "oropel" pol so gran paecíu col oru.
Aspeutu
Cúbica, les cares dacuando cementadas, tamién de cutiu n'octaedros, piritoedros (dolce cares pentagonales) y raramente icosaedru (venti cares triangulares). De cutiu maclada, masiva, radiada, granular, el so color ye mariellu latón y el so rellumu ye metálicu, durez: ye duru 6-6,5, de manera que non se exfolia, y quebrase en forma concoidea (de concha). Color raya: verde coritu, diafanidad: opacu. La pirita fúndese fácilmente, 2,5-3 na escala Kobell, y llibera vapores d'azufre, dexando como borrafa sólida pirrotinal (FES).L'habito ye cuando reflexa la so estructura cristalina
Usu
La pirita ye unu de los minerales más usaos pal llogru del ácidu sulfúrico (H2SO4) pol so eleváu porcentaxe n'azufre. El llogru del ácidu produzse por aciu el «turre» del mineral, esto ye, calezse hasta altes temperatures en presencia d'osíxenu, yá que asina emana dióxidu d'azufre (SO2) y darréu esti tresfórmase artificialmente a trióxidu d'azufre (SO3) al que se #añedir agua pa tresformalo n'ácidu.
Carduelis corsicana
Serinus leucopygius ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae.
Lluis Enrique de Borbón-Condé
Louis Henri de Bourbon, Príncipe de Condé, Duque de Borbón, séptimu Príncipe de Condé, Duque de Enghien y Guisa, Par de Francia.
Inicio y el Conseyu de Rexencia
Al morrer Carlos, Duque de Berry pasó al octavu llugar en derechu de socesión a la corona francesa, detrás del Delfín (futuru Lluis XV de Francia, el Rei d'España, el Príncipe d'Asturies, l'Infante Felipe, l'Infante Fernando, el Duque d'Orleans y el Duque de Chartres.
Tres la muerte de Lluis XIV de Francia en setiembre de 1715, llogra un escañu na Gran Sala del Parllamentu Francés, qu'axuntaba a la Corte, los Príncipes de Sangre, Duques y a los Pares de Francia. La primer xunta foi pa proclamar la rexencia. Diose llectura al testamentu del difuntu rei relativu a dereches de socesión de los sos fíos bastardos y reconocíos. El Duque d'Orleans foi proclamáu rexente y pudió l'almisión inmediata del Duque de Borbón-Condé al Conseyu de Rexencia, col títulu de xefe. El Duque de Condé pide de la mesma el comandu de les tropes reales, atribuyíu por Lluis XIV al Duque de Maine. A pesar de los alegatos de Maine, llogró la so comandancia.
Primer ministru
Tres la muerte del rexente, Felipe II d'Orleans en 1723, Lluis Enrique pide al rei'l so ascensu a Primer Ministru. Lluis XV, al escuchar la opinión favorable del Cardenal de Fleury aceptó, pero prométe-y a esti postreru non cunsultar núnca al duque nel so asuencia.
Feu, enorme y de güeyos saltonos, al Duque teníase-y por probe d'espíritu, el so amante, la Marquesa de Prie, tenía sobre él una enorme influencia anque ésta llindábase esencialmente a protexer les artes y lletres.
La so primer xera foi la d'atopa-y una esposa al Rei, capaz de procrear. La novia predestinada yera Mariana Victoria de Borbón, fía de Felipe V d'España y de Sabela de Farnesio, yera demasiáu nuevu y foi refugada, y xunto al Cardenal de Fleury revisaron a les potenciales candidates hasta que la eleición cayó inesperadamente sobre la princesa María Leszczynska segunda fía del príncipe Estanislao I Leszczynski rei de Polonia.
Dempués de dos años d'actividá como Primer Ministru atopar col disgustu xeneralizáu dempués de la puesta en marcha de dures midíes fiscales dirixíes a faer un saneamientu de les finances del Estáu, abondo desordenaes pol Sistema de Law. Intentó volver al Rei en contra del Cardenal Fleury pero nun lu consiguió, y foi obligáu a presentar les sos sides al cardenal, tres estos quitóse-y el so cargu de Primer Ministru y se -y exilió nel so Castiellu de Chantilly.
Matrimoniu y fíos
En 1713 casóse con María Ana de Borbón-Conti fía de Franciscu Lluis de Borbón-Conti con quien nun tuvo fíos.
Ocho años dempués de la muerte de la so primer esposa casóse con Carolina de Hesse-Rotenburg con quien tuvo solamente un fíu:
Tamién tuvo una fía illexítima col so amante Armande Félice d'El Porte Mazarin (1691–1729), la esposa de Louis de Mailly, marqués de Nesle (1689–1767), a quien oficialmente reconoció.
Agrotis infusa
Agrotis infusa ye una especie de lepidópteru ditrisiu de la familia Noctuidae nativa d'Australia y Nueva Zelanda, onde se conoz como Bogong moth (Poliya Bogong). Ye conocida popularmente por apaecer en gran númberu n'edificios públicos en Canberra, la capital d'Australia, mientres la primavera.
Descripción
L'adultu ye de color ente marrón y negru, con valumbu ales d'aproximao 45 milímetros. Los adultos realicen llargues migraciones a los Alpes Australianos el branu, y pel iviernu marchen escontra zones pastoses en Nueva Gales del Sur y Queensland pa poner los sos güevos.
Paez ser que nel so organismu hai arsénicu, seique como defensa énte los sos depredadores.
Francisco Javier Arana
Francisco Javier Arana foi un militar guatemalianu que formó parte de la Xunta Revolucionaria de 1944, xunto al capitán Jacobo Arbenz y el civil Jorge Toriello Garrido, depués de sofitar el movimientu que derrocó al xeneral Federico Ponce Vaides el 20 d'ochobre de 1944. La Xunta de Gobiernu convocó a eleiciones presidenciales, nes que resultó electu'l doctor Juan José Arévalo, y nesti gobiernu Arana ocupó'l Xefe del Estáu Mayor del Exércitu. En 1949 Arana foi afaláu a presentar un ultimátum al presidente Juan José Arévalo per mediu del cual Arana dexaría-y terminar el so gobiernu en 1951, siempres y cuando él fuera'l siguiente candidatu presidencial. Tres una serie de fechos confusos derivaos d'esti ultimatum -fechos sobre los cualos inclusive hasta la fecha esisten numberoses versiones contradictories dada la gran polarización qu'esistió en Guatemala alredor de los personaxes centrales de la Revolución d'Ochobre- Arana morrió al aguantase a un arrestu que se-y quixo faer na Ponte de la Gloria sobre'l ríu Michatoya na llocalidá d'Amatitlán.
Biografía
Per otra parte, persones que la conocieron describir como intelixente y bon conxustón, anque nun tenía facilidá pa falar en públicu y prefería grupos pequeños; nun tenía educación formal, pero yera interesáu y lleera abondo -en comparanza colos otros oficiales de llinia, quien yeren práuticamente analfabetos-. Arrogante colos sos amigos y graciosu pa cunta-yos hestories, polo que lo consideraben como un «bon compañeru».
Revolución de 1944
N'ochobre de 1944 la Revolución Guatemaliana derrocó al xeneral Federico Ponce Vaides. Arana -comandante de la Guardia d'Honor, entós la unidá militar más poderosa del país-xugó un papel decisivu na revolución de 1944, pero xunir a los alzaos nel últimu momentu y namái cuando'l so amigu y principal complotista, el mayor Carlos Aldana Sandoval, perdió'l valor a la hora decisiva.
Arana yera la principal figura de los militares de llinia, ente qu'Árbenz lo yera de los militares d'escuela; pero anque dambos tuvieren prestíu similar nes files del exércitu, nun compartíen el mesmu poder nel exércitu: Arana comandaba un cuartel con numberoses tropes, ente qu'Árbenz yera profesor de la Escuela Politéunica y escarecía de personal al so mandu. Ye más: anque Árbenz fuera unu de los promotores de la revuelta y engarrara cola mesma brenga y decisión que Arana, tou eso facer como civil pos arrenunciara al so puestu nel exércitu en xunetu en protesta al réxime de Ponce, ente que Arana tuvo al mandu de la Guardia d'Honor y yera el so superior nel exércitu. Como resultancia, Arana foi'l líder indiscutible del triunviratu formáu polos dos militares y el ciudadanu Jorge Toriello Garrido.
Arana orixinalmente nun diba dexar que Arévalo fuera presidente porque creía que «daría la revolución a los civiles»; inclusive impulsó a Árbenz y a Toriello a retrasar les eleiciones y dempués a refugar les resultaos. Sicasí, a la fin alcordó dexar que Arévalo asumiera la presidencia dempués de que-y garantizara una posición dominante a los militares na nueva constitución que los revolucionarios diben promulgar Como resultáu d'esto, Arana convertir nel xefe de les Fuercies Armaes, y Árbenz nel Ministru de Defensa. Arana taba llibre de cualquier control civil y namái podría ser sustituyíu pol congresu y namái en casu qu'hubiera infringido la llei. D'esta cuenta, foi l'home más poderosu nel exércitu guatemalianu, y de la mesma, l'exércitu yera la institución con mayor poder en Guatemala.
La xunta propunxo les eleiciones pa una asamblea constituyente, un congresu, y un presidente. Esisten discrepancies sobre cómo se llevaron a cabu les eleiciones: los partidarios de la revolución siempres sostuvieron que fueron eleiciones dafechu llibres; pela so parte, los detractores del movimientu señalen que la Xunta de Gobiernu utilizó los recursos del Estáu y al Exércitu pa movilizar votantes del doctor Arévalo.
Gobiernu de Juan José Arévalo
El presidente Juan José Arévalo Bermejo empecipió'l so gobiernu en 1945, y dende el principiu utilizó un llinguaxe dacuando disociador, qu'empezó a polarizar a la sociedá guatemaliana, causando ente los terratenientes la sensación de que namái yera'l gobernante d'una parte de los guatemalianos. Nel llibru «Espacho Presidencial» de Arévalo, reparar que'l gobiernu empecipiar con sanciones a la oposición, intervencionismu económicu del Estáu -cola emisión de la Llei d'Emerxencia Económica»- y un decidíu sofitu a un movimientu sindicalista acabante surdir. Asina entós, les fuercies d'oposición al gobiernu arevalista -revolucionarios moderaos y «ubiquistas»- adulces fueron marxinaes y empezaron a tarrecer la implementación d'un socialismu nel país. Per otra parte, ye importante destacar que'l presidente Arévalo tomó posesión con poder llindáu, acutáu polos militares, que taben empobinaos pol teniente coronel Arana. Arana y Árbenz fueron xubíos al grau de coronel y teniente coronel, respeutivamente.
Arana yera una persona bien influyente nel gobiernu de Juan José Arévalo, y llograra ser nomáu como'l siguiente candidatu a la presidencia, per delantre del capitán Arbenz, a quien se-y dixo que pola so curtia edá (apenes 36 años nesi tiempu) nun tendría problema n'esperar el so tornu pa les eleiciones siguientes. Pero la élite social nun taba conforme col gobiernu arevalista, pos per primer vegada na historia del país la clase media urbana tenía poder y utilizar por que'l gobiernu adoptara midíes en favor de los obreros de la ciudá. La élite consideraba nocives les reformes sociales y consideraba que yera más fácil faer negocios y dineru -y que yera más seguru pa ellos- vivir nun réxime dictatorial como'l d'Ubico.
Los terratenientes tradicionales empezaron a cortexar al teniente coronel Arana -a quien pola so condición de mestizu enxamás buscaren enantes- por que liderara un golpe d'estáu contra Arévalo y opunxérase a les cobardes reformes qu'ésti entamara. Pero Arana taba indecisu porque eso significaba perder el sofitu de los acabante formar sindicatos urbanos, quien yeren los sos votos seguros nes eleiciones de 1950, onde taba garantizada la so candidatura presidencial pol partíu oficial. La división ente Arana y el gobiernu arevalista empezó a notase más en 1948, cuando s'escoyó a la metá del congresu y Arana sofitó a los sos propios candidatos, de los cualos nengún resultó electu pola ineptitú del so xefe de campaña, l'oficial Ricardo Barrio Peña -quien yera nietu de Justo Rufino Barrios. A partir d'esi momentu, les rellaciones ente Arana tantu col presidente Arévalo como col Congresu fuéronse alloñando, y empezóse a rumorar un posible intentu golpista del militar y un posible descontentu del presidente col movimientu «Arana pa Presidente» que yá s'empecipió.
Esisten dellos rellatos d'intentos golpista lideraos por Arana que fueron deteníos por diversu circunstancies: nuna ocasión, mientres una celebración n'ochobre de 1948 na Quinta Samayoa -entós una propiedá rural nes contornes de la Ciudá de Guatemala- Ricardo Barrio Peña y los sos amigos convenceríen a Arana pa empecipiar un golpe d'estáu, pero'l mozu oficial Carlos Paz Tejada evitar diciéndo-y enérxicamente a Arana que se conviertiera en «otru Ubico». N'otra oportunidá, a mediaos de 1949, Arana xiraría instrucciones a los sos homes na Guardia d'Honor por que lo esperaren na nueche pa empecipiar un golpe contra'l gobiernu; pero Arana yá nun llegó porque pasó la nueche tomando con Arévalo na Casa Presidencial. A pesar de qu'Árbenz tenía munchu siguidores nes fuercies armaes, Arana sabía qu'había dellos grupos independiente y numberosu oficiales indiferentes a la situación; amás, tenía a los sos más cercanos collaboradores en posiciones clave nel exércitu, aprovechando'l so puestu de Xefe de les Fuercies Armaes; pero a Arana detener la so indecisión ente liderar un golpe y algamar la presidencia per medios llegales.
Tres el fracasu nes eleiciones llexislatives Arana foi refugáu pol PAR y el Frente Popular Llibertador (FLP) -partíu de los estudiantes universitarios-, nel que namái la faición de Mario Méndez Montenegro sofitar; ello ye que n'abril de 1949 producióse una cisma nel FLP, formándose'l Frente Popular Llibertador Ortodoxu que sofitaba a Arana y qu'empecipió la campaña presidencial d'ésti nel interior de la república. Coles mesmes, empezar a perfilar la candidatura del teniente coronel Árbenz porque paecía favorable a los obreros y respetuosu de la Constitución y porque nel interior de la república namái un militar podría ganar a Arana.
Decisión ente eleiciones y golpe d'estáu
Según la constitución guatemaliana vixente en 1949, por que un oficial del exércitu pudiera participar nes eleiciones presidenciales tenía d'arrenunciar a les fuercies armaes en mayu de 1950, ye dicir seis meses antes de los comicios. Arana viose entós na encrucija ente'l camín llegal y el golpe d'estáu, pos perdería'l so poder sobre l'exércitu al empecipiar la so candidatura presidencial, que víase cada vez más débil. Agora bien, el socesor de Arana como xefe de les Fuercies Armaes yera escoyíu pol Congresu de Guatemala ente trés nomidados postulaos pol Conseyu Cimeru de la Defensa (CSD), ente formáu por ventitrés oficiales, qu'incluyía a Arana y a Árbenz como miembros por ser los mayores xerarques militares del país, pero que tamién incluyía miembros que yeren electos cada trés años. Arana sabía que'l so socesor diba ser un oficial non-aranista y decidió influyir nes eleiciones del CSD de 1949; les xuntes dientro del CSD fueron tirantes y nun se llegó a nengún alcuerdu, más que retardar les eleiciones de nuevos miembros pa xunetu de 1949. El vienres 15 de xunetu finalmente los aranistas toráronse y aceptaron que'l votu fuera llibre nes zones militares y que los comandantes locales nun supervisaren les votaciones.
Pero esi mesmu día, Arana destituyó al coronel Francisco Cosenza, xefe de la Fuercia Aérea de Guatemala, y únicu arbencista ente los xefes militares; sustituyir por Arturo Altolaguirre Ubico ensin pidir permisu al ministeriu de la Defensa. Árbenz supo nesi momentu qu'un golpe d'estáu taba en marcha y Arana, que taba cansáu d'esperar, foi al despachu de Arévalo a enfrentar el 16 de xunetu; ellí -según rellatos posteriores pos nun hubo testigos presenciales- dio-y un ultimatum: Arévalo tenía que destituyir a tol so gabinete y sustituyilo por collaboradores del militar o sería derrocáu. Arévalo díxo-y que diéra-y unos díes pa realizar los cambeos ordenamente, a lo que Arana aportó, dando como plazu hasta les diez de la nueche del 18 de xunetu -fecha en que se diben a inicar les eleiciones pal CSD-. Ricardo Barrio Peña refartó-y a Arana esti alcuerdu, pos consideraba que Arana tuvo de tomar el poder darréu; pero Arana taba seguru de la so victoria y feliz porque diba quedar como un presidente constitucional en ganando les eleiciones, en cuenta de un líder de facto.
Dempués de que Arana retirárase, Arévalo mandó a llamar a Árbenz y a otros importantes collaboradores, quien al conocer del ultimamtum alcordaron secuestrar a Arana y unvialo al exiliu; el 17 de xunetu, mientres Arana taba na Quinta Samayoa, seguro del so trunfu, el comité permanente del Congresu de Guatemala axuntóse secretamente pa destituyilo como xefe de les Fuercies Armaes. El presidente de Cuba Carlos Prío Socarrás, quien yera amigu de Arévalo, tuvo d'alcuerdu n'otorgar exiliu al coronel Arana, quien sería tresportáu a Cuba pol coronel Cosenza. El más que seguro alzamientu militar que siguiría al destierru del carismáticu líder militar foi daqué que Arévalo y los sos collaboradores previeron pero pal que nun tuvieron tiempu de preparar un plan de continxencia.
Fechos
La muerte del teniente coronel Francisco Javier Arana ye de crítica importancia na historia del país, pos foi un episodiu crucial na historia de la revolución guatemaliana: la so muerte non yá abrió les puertes a la eleición del coronel Jacobo Arbenz como presidente de la república en 1950 sinón que tamién provocó una aguda crisis nel gobiernu del doctor Arévalo Bermejo, quien se vio enfrentáu contra un exércitu que fuera fiel al mayor Arana, y a grupos civiles de derecha qu'aprovecharon la ocasión pa protestar fuertemente contra'l so gobiernu.
Consecuencies
Al conocese la noticia de la so muerte, la Guardia d'Honor alzar n'armes y empecipiáronse los combates na ciudá, que tardaron mientres venticuatro hores mientres el restu del país esperaba la resultancia. Anque paeció que los aranistas diben trunfar aquél 18 de xunetu, nun llograron el so oxetivu porque escarecíen d'un líder que los dirixiera contra les escases fuercies lleales al presidente que taben dirixíes por Árbenz, quien demostró muncha sangre frío y habilidá militar. El coronel Carlos Castillo Armas, unu de los principales collaboradores de Arana, taba en Mazatenango reparando les eleiciones pal CSD y nun s'atrevió a tornar ente que'l comandante de la Guardia d'Honor, coronel Juan Francisco Oliva, foi deteníu nel ministeriu de la Defensa, a onde llamar Árbenz menos d'una hora dempués de la muerte de Arana.
Pal amanecer del 19 de xunetu, el gobiernu había la iniciativa: el coronel Cosenza arrestara a Altolaguirre Ubico na Fuercia Aérea y numberosu civiles tomaren les armes de los depósitos del fuerte de Matamoros y de un pequeñu cuartel qu'Árbenz tomara mientres la nueche. Los lleales al gobiernu sitiaron la Guardia d'Honor, que tamién foi atacada pola Fuercia Aérea, con bombes obsoletas que munches vegaes nun españaron; finalmente, el cuartel rindióse y la llucha dar por concluyida con un saldu de cientu cincuenta muertos y más de doscientos mancaos. La versión oficial -propuesta por Arévalo ya impuesta por ésti a los sos ministros, incluyendo a Árbenz- yera que los miembros reaccionarios de la sociedá guatemaliana fueren los culpables de la muerte del coronel Arana, daqué que munchos guatemalianos vieron con incredulidá dende'l principiu, pos se sabía que Martínez taba mancáu y que ésti yera incondicional de Árbenz; esto dio pie por que se empecipiaren los rumores d'una intriga par asesinar al coronel Arana, los cualos han persisitido hasta l'actualidá y qu'inculpen direutamente a Árbenz de ser el responsable de la muerte d'un rival que taría «robándo-y protagonismu». D'alcuerdu a una entrevista ente Piero Gleijeses y Ricardo Barrio Peña, esti postreru aseguraría qu'esto foi fechu arremente por Arévalo pa trespasar tola culpa a Árbenz.
El ministru d'Educación, Carlos Manuel Pellecer, nuna manifestación en sofitu al gobiernu, refugó la versión oficial y mentó el golpe d'estáu que Arana intentara; darréu, el gobiernu arevalista refugó les declaraciones de Pellecer y destituyir del so importante cargu oficial.
María Ana de Borbón-Conti
Primeros años de vida
María Ana yera la mayor de los fíos que sobrevivieron a la infancia de la devota María Teresa de Borbón, y de la so promiscuo home'l príncipe Franciscu Lluis de Borbón, Príncipe de Conti. El so padre nun correspondía l'amor de la so esposa y tenía fama de llibertín, teniendo numberoses rellaciones con persones de dambos sexos; la so conducta escandalosa crearon grandes tensiones al interior de la familia. María Ana yera Princesa de Sangre, y dende la so nacencia hasta la so muerte yera conocida como Mademoiselle de Conti y tamién como la más curiosa ente les sos hermanes.
Yera bien xunida a la so güela materna, Ana Enriqueta del Palatináu, y acordies cola duquesa d'Orleans (nacida Sabela Carlota del Palatináu), María Ana foi la responsable del so matrimoniu col duque de Borbón, yá que quería evitar que la so prima María Lluisa Sabela d'Orleans, casóse col primer príncipe de sangre de la so xeneración, el príncipe de más altu rangu na corte dempués de la familia real.
Matrimoniu
En 1713 casóse col so primu Lluis Enrique de Borbón-Condé, conocíu como Monsieur -y Duc, el so hermanu Lluis Armando II de Borbón-Conti nuna doble ceremonia casóse cola hermana de Lluis Enrique, la bellísima Lluisa Sabela de Borbón-Condé. Dende'l matrimoniu, María Ana adopta'l títulu La so Alteza Serenísima, Madame la Princesa de Condé.
Sicasí'l matrimoniu namái duró siete años y nun tuvieron fíos. María Ana morrió en París l'añu 1720 a la edá de trenta años, dexando tolos sos bienes a la so hermana, Lluisa Adelaida. Al quedar vilbu, el Príncipe de Condé volver a casa l'añu 1728, cola nueva princesa alemana Carolina de Hesse-Rotenburg.
La Zorera
La Zorera ye una casería de la parroquia de Ferreros nel conceyu asturianu de La Ribera.
Alcuéntrase a 1,5 km de Soto Ribera, la capital del conceyu, a un altor mediu de 243 msnm y tien una población de.
Pont-de-Buis-lès-Quimerch
Pont-de-Buis-lès-Quimerch ye una comuña francesa del departamentu de Finistère, na rexón de Bretaña. Llenda con.
Sieglu XVII
miniatura|270px|[[Philosophiæ naturalis principia mathematica|Principios de la filosofía natural (1687). Obra d'Isaac Newton, marcó un puntu d'inflexón na heitoria de la ciencia. ]]
El Sieglu XVII de la era común) foi'l séptimu sieglu del II mileniu nel calendariu gregorianu. Entamó'l 1 de xineru de 1601 y acabó'l 31 d'avientu de 1700.
Ye llamáu'l «sieglu de la física» por cuenta de que nesti sieglu les aportaciones de René Descartes y Isaac Newton dieron orixe a la física clásica y a un sistema de pensamientu mecanicista.
Años 1640
miniatura|La [[batalla de Rocroi.]] miniatura|[[La ronda de nueche o La compañía militar del capitán Frans Banning Cocq, 1642. Oleu sobro llenzu; espuestu nel Rijksmuseum, d'Ámsterdam.]]
Años 1660
miniatura|centro|400px|Colonización europea en 1660. miniatura|Sultán [[Mehmed IV.]]
Años 1680
miniatura|Soldáu [[Tártaros de Crimea|tártaru de Crimea engarrando con un soldáu de la Mancomunidá de Polonia-Lituania. Esa frontera caltener n'estáu semipermanente de guerra hasta'l SIEGLU|XVIII||s}}. Oleu de Juliusz Kossak.]]
Muerre'l rei Carlos II d'Inglaterra.
Cultura del sieglu XVII
El sieglu XVII ye d'una rellumanza ensin comparanza, por cuenta de que dexa esti tiempu desligarse de les atadures provenientes de la Edá Media.
El Renacimientu del ye la puerta d'entrada por qu'en los 100 años que corrieron de 1600 a 1700 la sociedá pudiera safase del vieyu molde qu'enllantaba métodos ríxidos de comportamientu y actuación especialmente impuestos pola Ilesia.
Al romper estos vieyos moldes dexó salir de la rixidez de les estructures lliniales ya imprimir nueves formes de movimientu especialmente nel campu de les artes, onde podríen ser la pintura, escultura y arquiteutura. Esti adelantu d'imprimir movimientu, rescatar les formes celestiales per mediu de la ornamentación, y el pasu de lo estático a lo dinámico contémplase como l'estilu barrocu, que ye un estilu modernu que dexa tras al manierismu del sieglu precedente.
El barrocu que se presenta en distintes manifestaciones artístiques incluyida la lliteratura nes sos dos aguaes culteranismu y conceutismu, dexa enraigonar a la sociedá d'entós a un nuevu estilu de vida, nel que s'afai y acepta vivir so situaciones en constante cambéu.
Dalgunes manifectaciones como pontes ente distintos conceyos como por casu la ponte de Roa-Riaza.
Política
miniatura|150px|[[Luis XIV de Francia.]] miniatura|150px|[[Tokugawa Ieyasu.]]
Lliteratura
miniatura|150px|[[Lope de Vega.]]
Música
miniatura|150px|[[Johann Sebastian Bach.]]
Artes Plástiques y Arquiteutura
miniatura|150px|[[Diego Velázquez.]] miniatura|150px|[[Rembrandt.]]
Estrella de Van Maanen
La Estrella de Van Maanen (VMa 2 / GJ 35 / WD 0046+051) ye una nana blanca na constelación de Piscis, asitiada al oeste de δ Piscium y al este de ω Piscium. De magnitú aparente +12,4, ye demasiáu tenue pa ser visible a simple vista, pero puede ser reparada con un telescopiu de 150-200 mm d'apertura o con telescopios más pequeños forníos con una cámara CCD. Afayóse nel añu 1917 pol astrónomu Adriaan van Maanen quien, comparando fotografíes tomaes ente los años 1914 y 1917, notó'l so eleváu movimientu propiu añal (2,98").
Carauterístiques físiques
La Estrella de Van Maanen ye un remanente estelar de tipu espectral DZ7 o DF-G/VII. Como nana blanca de tipu DZ, ye relativamente fría y amuesa llinies metáliques pero non llinies d'hidróxenu nin d'heliu nel so espectru. A 14 años lluz del Sistema Solar, ye la nana blanca solitaria —ensin otra estrella acompañante— más cercana. La so temperatura relativamente baxa —6770 K— suxure que se trata d'un oxetu bien antiguu, con una edá envalorada en redol a 10.000 millones d'años; sicasí, estudios recién consideren una edá notablemente inferior, ente 3.700 y 5.000 millones d'años.
La Estrella de Van Maanen tien una masa d'aproximao 0,83 mases solares, magar el so diámetru apenes supón el 1,3% del diámetru solar. Les nanes blanques son oxetos increíblemente mestos, con una densidá 50.000 vegaes superior a la del platín: el diámetru calculáu pa la Estrella de Van Maanen ye llixeramente inferior al de la Tierra, colo que la so densidá ye unes 10 vegaes mayor que la de Siriu B, la nana blanca más próxima. Una caxa de fósforos llena d'esti material pesaría más de 10.000 quilogramos. La so lluminosidá ye inferior a 2 diezmilésimes de la lluminosidá solar.
Les estrelles más próximes a la Estrella de Van Maanen son dos nanes coloraes: GJ 1002, a 4,3 años lluz, y TZ Arietis, a 4,6 años lluz.
Llagu Apanás
Banzáu Apanás, más conocíu como Llagu Apanás ye'l primera llagu artificial de Nicaragua creáu en 1964 pol hinchente del valle de Apanás col caudal del ríu Tuma. Allúgase cerca del Valle de "La Cruz" nel departamentu de Jinotega. Tien una superficie de 51 quilómetros cuadraos aproximao y crucialo d'una vera a otra retrásase 1 hora.