cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beatriz Escudero
Biografía
En 1984 retiróse definitivamente del espectáculu. Sicasí, nun dexó'l mundu de la TV yá que mientres los años 90 foi ayudante de realización de distintos programes d'Antena 3 TV como De tu a tu, presentáu por Nieve Herrero o distintes gales de la cadena.
La so última apaición en televisión foi'l 31 d'ochobre de 2009 nel programa de Telecinco ¡Qué tiempu tan feliz!, con motivu del homenaxe que fixeron a Mayra Gómez Kemp.
Filmografía
Cróniques del bromuru (1980) El primer divorciu (1981) Los autonómicos (1982), * El fíu del cura (1982), * La bestia y la espada máxica (1983) El currante (1983).
Alejandro Arribas
Alejandro Arribas Garrido, conocíu como Alejandro Arribas o Arribas, ye un.
Estadístiques
20px Datos anovaos el 4 de payares de 2021. Fonte: Soccerway
A Veiga dos Molíos
A Veiga dos Molíos ye una casería de la parroquia de Presno nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 11,70 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 40 msnm y tien una población de.
Alberuela de Tubo
Alberuela de Tubo (Abargüela de Tubu n'aragonés cola Grafía d'Uesca) ye una población y conceyu de la provincia d'Uesca, na comunidá autónoma d'Aragón, España.
El cascu urbanu afaise al pie d'un cuetu notable d'arenisca, serrapatosu, vistosu y en forma de media lluna que foi fortificáu en tiempos de dominación del Islam.
La vida xira en redol a la plaza mayor, na que s'alluga la Ilesia de San Xuan Evanxelista y la ferrería. Ente la plaza y el cuetu asítiase la parte más antigua del pueblu carauterizáu poles sos cais más estreches y mayor concentración d'edificios. Ente la plaza y la carretera asítiase'l consultoriu médicu y el conceyu (antigües escueles). Al otru llau de la carretera asítiase'l nucleu más nuevu del pueblu.
La principal economía de les sos xentes ye l'agricultura y ganadería. Estes fueron potenciaes a mediaos del sieglu XX cola creación de zones de regadíos gracies a la construcción de la canal del Flumen, lo que traxo consigo una mayor diversificación de los productos a cultivar y la ganadería a nivel industrial.
Demografía
! Añu / Población!! 1900 !! 1910 !! 1920 !! 1930 !! 1940 !! 1950 !! 1960 !! 1970 !! 1981 !! 1991 !! 2001 !! 2004
! Añu / Fuego(†) !! 1495!! 1645
Etimoloxía
D'un raigañu prelatina TOB: rimada.
Llugares d'interés
Castiellu de Gabarda (Términu municipal d'Usón)
El Castiellu de Alberuela de Tubo
El conxuntu de la plataforma taba cerráu por una muralla edificada en grandes sillares d'arenisca, dispuestos a carbonizu, cola cara esterior almohadillada. Por cuenta de un derrumbe del terrén, una parte del so sector occidental foi reconstruyida na Baxa Edá Media (l'actual puerta d'accesu, n'arcu de mediu puntu, ye tamién bajomedieval).
En cada unu de los ángulos de la fortaleza alzábase una torre de planta rectangular, edificada col mesmu tipu de sillares, dalguna de les cualos subsiste anguaño, siendo la más destacada la del ángulu SE, acomuñada a un llargu llenzu de muriu.
Nel interior, les escavaciones revelaron la presencia de múltiples habitaciones rectangulares tallaes na roca, según pequeños cuévanos circulares de dellos centímetros de fondura dispuestes en llinies, a la manera d'un damero (son el testimoniu de la manera d'estracción de los bloques emplegaos pa la construcción de la muralla).
El restu de la plataforma taba ocupáu namái por una cisterna y numberosos silos soterraños en forma de pera. Nengún d'estos elementos ye visible anguaño.
Nel so orixe dichu castiellu nun trataba de ser un recintu-abellugu pa una población qu'habitara pela redolada, sinón d'una fortaleza poblada por una guarnición puramente militar y, hipotéticamente, pol representante d'un posible poder políticu de calter rexonal.
Les traces que respuenden por esta hipótesis son la calidá de la obra de la cortil y les semeyances qu'amuesa la muralla cola de la dómina omeya d'Uesca, según la escasa cantidá de material recoyíu nes escavaciones, qu'atestigua un númberu amenorgáu de pobladores. La mentada semeyanza cola muralla d'Uesca, dexa fechar la construcción de la cortil escontra mediaos del sieglu IX, nos años darréu posteriores al 850.
=== Ermita Virxe del Castiellu Asitiada nel centru de la plataforma del castiellu, foi apocayá restaurada. Construcción del góticu rural aragonés, edificada ente los sieglos XV y XVI. Tien una sola planta empobinada, con coru a los pies y cubierta de madera que fuelga sobre arcos fajones apuntaos.
Una historia d'amoríos acomuñada a la Virxe diz que la mesma yera pretendida por santos de la zona, concretamente Santu Domingu de Güertu venía cortexala y San Andrés de Usón, celosu, tiró-y a aquél una piedra dexándolo tuertu.
7 Camelopardalis
7 Camelopardalis (7 Cam) ye un sistema estelar na constelación de Camelopardalis, la xirafa. De magnitú aparente +4,45, ye'l quintu puntu más brillosu na constelación, dempués de β Camelopardalis, CS Camelopardalis, α Camelopardalis y BE Camelopardalis. Alcuéntrase a 372 años lluz del Sistema Solar.
Alberuela de Tubo
Ilesia parroquial de San Xuan Evanxelista
Ta compuesta por una nave rectangular con galería de vanos, ábside poligonal y dos capilla llaterales a manera de cruceru baxu; puerta nos pies que sustitúi a la orixinaria asitiada al mediudía.
7 Camelopardalis
7 Camelopardalis A
La estrella principal de 7 Camelopardalis ye una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A1V, pero una estudiu recién considera que ta abandonando, si nun lu hai fechu yá, la secuencia principal. La so elevada lluminosidá —222 vegaes superior a la del Sol y tres veces mayor que la de la estrella A1V Merak (β Ursae Majoris)— sofiten el so posible estatus de subxigante. 7 Camelopardalis tien una temperatura efectivo de 9226 K y un radiu unes 1,9 vegaes más grande que'l radiu solar. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 40 km/s y tien una masa ente 2,98 y 3,16 vegaes mayor que la del Sol.
Alberuela de Tubo
Ilesia parroquial de San Xuan Evanxelista
La construcción que güei vemos foi consecuencia d'una reforma y ampliación que se realizaron sobre un antiguu templu románicu tardíu del sieglu XIII. En 1607 modifícase la nave pola cabecera, construyendo un cruceru y un ábside poligonal de cinco paños. La torre adosada a él pel llau de la Epístola ye de 1746 y el so primer cuerpu ta ocupáu pola sacristía.
7 Camelopardalis
Componentes adicionales
7 Camelopardalis A tien una compañera cercana que'l so periodu orbital ye de namái 3,885 díes. Ello ye la causa de que seya una estrella lluminosa en rayos X, con una lluminosidá nesta rexón del espectru de 2089 × 1020 W. L'acompañante tien una masa de 0,62 masa solar.
Una tercer estrella de magnitú +7,90 muévese alredor del par interior, completando una órbita cada 284 años. Con una masa un 16% mayor que la del Sol, la so separación proyeutada al respective de la binaria ye de 89 UA.
Alberuela de Tubo
Fonte
Manantial d'orixe musulmán allugáu a 300 metros del cascu urbanu a una fondura d'unos 10 metros. Impresiona'l bon estáu de caltenimientu y el fechu de que fuera utilizáu hasta mediaos del sieglu XX como únicu puntu de suministru d'agua.
Na actualidá por cuenta de les ampliaciones de los regadíos atópase totalmente anubierta.
Cueves de la Fertilidá
Conxuntu de cueves escavaes na roca distribuyíes sobre'l términu del conceyu (Total moru, Peña mora y la Copera).
Parque d'aventura La Gabarda
El rincón del Olivar ye la puerta d'entrada al parque d'aventura La Gabarda, un plantíu rescatáu del olvidu pa ser utilizada como zona d'ociu y na que pueden realizase múltiples posibilidaes de recréu al abellugu de los impresionantes macizos predresos carauterísticos de la contorna.
7 Camelopardalis
Componentes adicionales
Una cuarta estrella, de magnitú +11,3, paez formar tamién parte del sistema. La so separación visual con 7 Camelopardalis A ye de 25 segundos d'arcu.
Alberuela de Tubo
Parque d'aventura La Gabarda
Na redolada atópase'l castiellu de Gabarda y la Iglesieta.
Centru d'Interpretación: La colonización Agraria n'España
Narra al traviés d'imáxenes y documentación (dende la so concepción, pasando pol so desarrollu hasta los nuesos díes) el procesu de Colonización que se produció na década de los años cincuenta y sesenta impulsáu pol réxime franquista pa poner n'explotación territorio qu'hasta entós permanecieren baldíos.
Tabes
Tabes ye una casería de la parroquia de Presno nel conceyu asturianu de Castropol.
Alberuela de Tubo
Centru d'Interpretación: La colonización Agraria n'España
D'esti impulsu nacieron pueblos, como'l de Sodeto, con idénticu aspeutu constructivu, los mesmos oríxenes y un similar desarrollu históricu, esvalixaos per distintes árees aragoneses, estremeñes, andaluces, catalanes o navarres, siendo tolos casos frutu d'un momentu político y económico concretu de la historia contemporánea española.
D'esta miente, el mediu foise tresformando al par que los sos nuevos pobladores llegaron. Estableciéronse homes y muyeres veníos de tierres onde lo tradicional yeren los cultivos de secanu, polo que tuvieron d'afaese a unes nueves téuniques y formes de trabayu. Esti procesu d'aprendizaxe sumar a procesos más complexos, yá qu'al llegar les families de secute atopábense nun llugar desconocíu, una vivienda desconocida, con vecinos desconocíos, con unos sistemes cooperativos desconocíos, etc. A última hora, empezar práuticamente de cero y de nuevu.
Mina terrestre
Una mina terrestre  ye un artefautu esplosivu diseñáu pa despintase soterrándola a poca fondura o camuflándola sobre la tierra de tala forma que l'esplosivu que contién españe al ser activada inadvertidamente por una persona o vehículu. Componer d'una carga esplosiva y un detonador. El nome aniciar na antigua téunica militar consistente na construcción de túneles pa debilitar y crear fiendes nes fortificaciones enemigues.
Les mines terrestres utilizar p'asegurar fronteres en disputa y acutar el movimientu del enemigu en tiempos de guerra, de tala forma que les tropes atacantes puedan ser emboscaes o bombardeadas con mayor facilidá.
Dende'l puntu de vista militar, les mines dexen qu'una fuercia entamada pueda superar a otra más numberosa.
Mináu de fortificaciones
Ye la forma más antigua de mina d'usu militar y de la cual otros artificios soterraos tomen el so nome. Básicamente consiste nuna forma d'atacar por aciu la escavación d'un túnel hasta llegar debaxo de les muralles del adversariu y socavar los sos cimientos, lo que davezu consistía en realizar un gran cuévanu a la fin del túnel, debaxo del muriu, encontiando'l techu. Una vegada que tenía'l tamañu abondu, prendíase fueu a los puntales, colo que'l techu cayía y abríase una fienda na muralla. Esisten referencies escrites dende la dómina de los romanos. L'historiador griegu Polibio, nos sos Hestories, ufierta una descripción gráfica d'un ataque con mina y una contra mina na narración del asediu romanu d'Ambracia. Cola invención de la pólvora la etapa final executábase enllenando'l cuévanu con ésta y faciéndola españar. Esistíen dellos métodos p'afayar y destruyir les mines primero que consiguieren el so oxetivu, dando llugar a lo que se llamaba la guerra de mines.
El mináu emplegar con frecuencia na antigüedá clásica y dempués na Edá Media. Volvió resurdir mientres la Primer Guerra Mundial y dempués utilizar esporádicamente, como nel Asediu al Alcázar de Toledo na Guerra Civil Española.
D'esti métodu provién mina como denominación de los artefautos esplosivos ocultos, según l'usu figuráu del términu mináu (minar la resistencia, minar la salú, etc.)
Mines antitanque
Les mines antitanque o contracarro tán diseñaes pa inmovilizar o destruyir vehículos blindaos o tanques, xunto colos sos ocupantes. Suelen ser más grandes y riquir más presión (siquier unos 150 kg) pa ser activaes.
Mines antipersonas
Nun principiu, les mines antipersona tán destinaes a causar el mayor dañu posible. Utilizar pa colapsar los servicios médicos enemigos, degradar la moral de les sos tropes, y estropiar vehículos non blindaos. Por ello, l'oxetivu que busca sobremanera, ye que manquen gravemente o tullan, y non tantu que maten, una y bones un muertu nun causa tantos problemes como un mancáu. Asina, los sos efeutos más comunes son amputaciones, mutilaciones xenitales, quemadures, mancadures musculares y n'órganos internos.
Orixinalmente, utilizar pa protexer les mines antitanque; pero llueu empezaron a utilizase como armes por sigo mesmes.
Hai dellos tipos:
Mecanismos d'activación
thumb|200px|Mina antitanque alemana de la [[Segunda Guerra Mundial.]] Una mina puede ser activada de munches formes: presión, movimientu, soníu, magnetismu o vibración. Les mines antipersonas suelen utilizar la presión del pie d'una persona como disparador, pero tamién suelen usase cables. Les mines antivehículos más modernes usen un disparador magnéticu, que-yos dexa ser españaes inclusive ensin ser tocaes. Les mines más avanzaes pueden llegar a notar la diferencia ente tipos de vehículos amigos y enemigos al traviés del so propiu catálogu de carauterístiques. Esto podría, en teoría, dexar a les tropes amigues usar una área minada negando al empar l'accesu a tropes enemigues.
Munches mines combinen el disparador principal con un disparador por contautu o oscilación, pa evitar que los inxenieros enemigos puedan desactivales. Ye frecuente tamién amenorgar la cantidá de metal al mínimu, emplegando por casu plásticu, pa faer más difícil la detección de la mina per mediu d'un detector de metales. Per otra parte, les mines de plásticu son bien barates.
Les mines utilizaes anguaño pol exércitu d'Estaos Xuníos, ente otros, son les llamaes "de tipu intelixente". Tán diseñaes pa autodestruirse al cabu de selmanes o meses, col fin d'amenorgar el númberu de víctimes civiles tres el final del conflictu. Pa ello utilícense distintos medios, como detonadores que dependen d'una pila. Estos mecanismos de autodestrucción nun son del tou fiables.
Creación d'un campu de mines
300px|thumb|left|Campu de mines nos [[Altos del Golán semáu pol exércitu siriu, inda activu magar tener más de 40 años.]] Un campu de mines puede crease de delles formes:
Con frecuencia, los campos de mines antitanque tán tamién minaos con mines antipersonales pa faer más lenta la so llimpieza manual; tamién suelen semase mines antitanque en campos de mines antipersonales pa evitar l'usu de vehículos blindaos pa llimpialos rápido. Dellos tipos de mines antitanque pueden ser amás españaos pola infantería, lo que-yos da un doble propósitu a pesar de que'l so principal oxetivu ye actuar como armes antitanque.
Detectando y quitando mines
thumb|200px|[[Traxi antiexplosivos|Traxi de proteición personal d'un desactivador d'esplosivos.]] A pesar de que semar mines terrestres nun campu ye relativamente baratu y simple, la xera de detectales y retirales ye típicamente cara, lenta y peligrosa.
Dellos métodos de detectar mines:
Dellos métodos pa retirar mines:
Historia de les mines terrestres
El creador de la mina terrestre n'Europa foi Pedro Navarro, oficial español del sieglu XVI, qu'escurrió un sistema pa volar los murios de les fortaleces d'Italia. Anque yá s'utilizaron versiones primitives na Guerra de Secesión, les mines antitanque empezaron a utilizase na Primer Guerra Mundial. Mientres la Segunda Guerra Mundial empezar a utilizar les primeres mines antipersona n'Europa y el norte d'África, col fin de protexer les mines antitanque.
Mientres la guerra fría, fueron utilizándose intensivamente en conflictos locales. En Vietnam, l'exércitu d'Estaos Xuníos empezó a llanzales dende l'aire. Col tiempu, fíxose frecuente'l so usu per parte d'exércitos insurxentes en llugares de cultivu, fontes d'agua, y otres infraestructures básiques. Asina, empezaron a ser utilizaes en munchos conflictos tamién como arma contra la población civil, apavorándola y negándo-y l'accesu a recursos básicos.
Les mines antipersona utilizáronse en conflictos n'Angola, Afganistán, Arxentina, Bosnia, Camboya, Chechenia, Chile, Colombia, Ecuador, Exiptu, Guatemala, Kosovu, Mozambique, Malvines, Nicaragua, El Salvador, Sudán, Sáḥara Occidental, ente otros.
Nel añu 2005 un informe de la ONX calculaba que más de 167 millones d'estos artefautos permanecíen almacenaos en tol mundu, 82 países tienen mines ensin alcontrar. Ente 15 mil y 20 mil persones nel mundu son víctimes cada añu de les mines antipersona.
Campañes en contra
Sir Paul McCartney ye meyor reconocíu como'l cantante principal de The Beatles. Tamién ye famosu pol so amor a los animales y los sos esfuercios p'abolir les mines terrestres. McCartney supo de los problemes pol so ex-esposa, Heather Mills. En 1993, Mills perdió parte de la so pierna izquierda nun accidente de tráficu. Ella supo d'otres persones que perdieren les piernes o los brazos, y afayó que munchos fueren víctimes de les mines terrestres.
Mills empezó a recoyer piernes y brazos postizos p'ayudar a les persones mancaes nes esplosiones de les mines terrestres. Al día, ella ayudó a 27.000 persones. Xuntos Paul y Heather tamién recaldaron fondos pa esaniciar del planeta les mines terrestre soterraes (el costo de producir una mina terrestre ye $3, pero'l preciu de desenterrar una de forma segura puede llegar a $1.000). Pa recaldar los fondos, McCartney foi'l anfitrión de cenes, cantáu en conciertos y creáu, cola ayuda de la so esposa, una camiseta que diz “Non más mines terrestres.”
Razones
L'usu de les mines resulta cada vez más problemáticu:
A pesar de toos estos problemes, dellos países como Estaos Xuníos o China, aportunen en que son imprescindibles pa protexer a los sos soldaos en tiempu de guerra.
El tratáu de Ottawa
El tratáu de Ottawa entró a valir el 1 de marzu de 1999, siendo la resultancia d'una campaña internacional pa la prohibición de les mines terrestres qu'empezó en 1992, y que ganó'l premiu Nobel de la Paz en 1997. Los sos firmantes comprometer a nun usar, desenvolver, fabricar, almacenar o comerciar con mines antipersonales. Les esistencies tienen de ser destruyíes nos cuatro años siguientes a la firma del tratáu. Foi robláu orixinalmente por 122 países en 1997 y, pa febreru de 2004, foi robláu por 152 y ratificáu por 144.
De los restantes 42 países que nun roblaron, los más grandes son China, India, Estaos Xuníos y Rusia. Estaos Xuníos negar a roblar el tratáu por non dexar una "esceición coreana", una y bones les mines terrestres son un elementu vital na estratexa militar d'Estaos Xuníos na Península de Corea. Según el gobiernu d'Estaos Xuníos, el millón de mines de la zona desmilitarizada ente Corea del Norte y Corea del Sur ayuden a caltener la delicada paz al torgar atacar a Corea del Norte. Per otru llau, Estaos Xuníos afirma tar investigando nueves teunoloxíes capaces de reemplazar les mines en Corea pa 2006.
Anguaño, namái 15 países siguen fabricando (o nun arrenunciaron a fabricar) mines antipersonales: China, Corea del Norte, Corea del Sur, Cuba, Exiptu, Estaos Xuníos, India, Irán, Iraq, Birmania, Nepal, Paquistán, Rusia, Singapur y Vietnam.
La mayor empresa fabricante de mines antipersonales ye Claymore Inc, n'Estaos Xuníos, que produz les mines del mesmu nome.
Samuel Obeng
Samuel Obeng ye un.
Alaincourt (Altu Saona)
Alaincourt ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Central nuclear José Cabrera
La central nuclear José Cabrera (más conocida como Zorita) foi la primer central nuclear construyida n'España, asitiada xunto al ríu Tajo nel términu municipal de Almonacid de Zorita, na provincia de Guadalajara, y perteneció a la compañía Unión Fenosa. Cumplíu'l so ciclu de funcionamientu, el Ministeriu d'Industria, Turismu y Comerciu declaró'l cese definitivu de la operación pente medies de resolución del 20 d'abril de 2006, y se desacopló de la rede llétrica'l 30 d'abril de 2006.
Mientres el cese definitivu d'esplotación de la central nuclear realizáronse una serie de trabayos preparatorios pal aniciu del esmantelamientu. Ente estos trabayos alcuéntrase:
-La descontaminación del sistema primariu y los sistemes aidares, que'l so oxetivu ye amenorgar la contaminación esistente nel interior d'estos sistemes, de manera que s'ameyoren les dosis operacionales sobro los trabayadores que lleven a cabu'l so esmantelamientu, o -La carauterización radiológica de la instalación, que va dexar planiar los trabayos de descontaminación y definir les proteiciones necesaries del personal d'esmantelamientu (mascaras, traxes, etc), pa la realización de los sos trabayos.
El Reglamentu d'Instalaciones Nucleares y Radiactives establez nel so artículu 28 que primeramente a conceder l'autorización d'esmantelamientu débese d'estrayer tol combustible del reactor y de la piscina d'elementos combustibles gastaos. Pa dar cumplimientu con esti artículu la central nuclear construyó un almacén temporal individualizáu (ATI).
El sistema d'almacenamientu que s'utiliza nel almacén temporal individualizáu ye'l sistema HI-STORM 100, con capacidá p'almacenar 32 elementos combustibles por contenedor.
Les operaciones de tresferencia del combustible gastáu ente la piscina d'almacenamientu de la central y l'almacén temporal individualizáu lleváronse a cabu ente xineru y setiembre del añu 2009.
Milo Ventimiglia
Ye conocíu pol so papel de Peter Petrelli na serie de televisión Heroes. Ventimiglia foi afayáu polos sos fans mientres los sos trés años d'estadía na serie Gilmore Girls, interpretando a Jess Mariano, el noviu de Rory Gilmore, dende 2001 hasta la so apaición final en 2006.
Biografía
Nació nel condáu d'Orange, California. Ye fíu de Carol Wilson y Peter Ventimiglia. El so padre tien raigaños italianos (Sicilia) y la so madre un amiestu de raigaños escoceses, ingleses, franceses, irlandeses y cherokees. El so apellíu "Ventimiglia" ye'l nome de l'aldega de Ventimiglia en Liguria, Italia, que depués dio'l so nome a otra ciudá, Ventimiglia di Sicilia. Ventimiglia tamién significa 'venti milles' n'italianu. Ye'l más nuevu de tres hermanos, tien dos hermanes mayores, Leslie y Lloréu.
Milo Ventimiglia quería actuar desque yera un neñu, pero nun sabía onde empezar. Un día la so madre presentó-y a un amigu fotógrafu quien-y tomó una semeya. La so madre amosó-y esa semeya a un representante. A los 18 años, Milo empezó a presentase a audiciones. Recibió una beca p'asistir al Conservatoriu de Teatru Americanu en San Francisco, pal so programa de branu. Estudió na Universidá de California por cuatro años, pero retirar pa trabayar como actor.
Carrera
A los dieciocho años, Ventimiglia empezó a audicionar. Tuvo participaciones especiales en distintes series de televisión como ser:
Dende l'añu 2001 hasta 2004 actuó na serie Gilmore Girls. Tornó pa grabar un par d'episodios más pa les temporaes cuatro y seis d'esta serie.
Depués vieno The Bedford Diaries, dempués la so participación como'l noviu rebalbu de Meg Pryor en American Dreams, ya interpretando al fíu de Rocky Balboa na sesta y postrera de la serie Rocky (Rocky Balboa, 2006). La gran oportunidá de Milo producir en 2006, interpretando a un paramédico convertíu en superhéroe llamáu Peter Petrelli na serie Heroes de la canal NBC. Por esti personaxe llegó-y la fama internacional.
Nel añu 2012 va tar ente los protagonistes de la nueva serie de la TNT, Mob City.
En 2014 fai una apaición estelar na serie Gotham 1x19, col papel del asesín en serie moteyáu "L'ogru".
Amage
Amage ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Nobleza
El noble ye quien ostenta la condición o'l títulu de nobleza que constituyó dende l'antigüedá una alta dignidá, y darréu un conceutu «sociu-grupal» y yeren d'una alta orde social.
Na Edá Media y nel Antiguu Réxime, yera unu de los trés estamentos xunto col cleru y el tercer estáu. El so calter preponderante foi práuticamente abolíu na esfera política, ante'l cuestionamiento de la llexitimidá del so dominiu y frente al argumentu de la Ilustración. La so influencia caltúvose entá dempués de les revoluciones burgueses y proletaries, sicasí les permanentes presiones por esaniciar una distinción introducida ente seres humanos esencialmente iguales.
Etimoloxía romana
Según quieren dalgunos, la pallabra, Noble, vien de la llatina Nobilis, que ye lo mesmo que non vilis, non llaín o villanu. Pero la verdá ye que, Nobilis, derivar del verbu Nosco, que ye conocer, y asina Nobiles ye lo mesmo que Noscivitas, de suerte que se llamen Nobiles, porque son conocíos, notables o bultables, na so calidá y sangre, según Pompeyo Festo, Nonio Marcelino, Tiraquelo, Casaneo y otros. Alude a esto Virgilio nel so Eneida, «in mediu sub montibus altis Nobilis», que ye lo mesmo que Notus o Notabilis.
Anque la pallabra Noble sía tan xenérica qu'entienda a sía'l que quier «Fíu dalgo», pero por común intelixencia, solo entiende a los que tienen la mayor Nobleza o por Naturaleza o por Privilexu. Los de naturaleza, a quien llamamos Nobiles Patritii, y asina Nobilißimi en grau superlativu. Dempués d'inventar los Emperadores del Imperiu romanu títulos y epítetos varios, usaron el de Nobilißimi, y a quien se-yos concedía, yeren partes de los honores del imperiu y llevaben «la púrpura». De la mesma manera que los Emperadores, teníen puestu y sentábense primero que el Prefeutu Pretorio. Un exemplu d'esto foi Ulpiano, maxistráu tan cimeru que se tenía pola segunda persona del emperador Alexandru Severu.
Xiblatu
thumb|250px|Xiblatos de la policía estauxunidense El términu xiblatu refierse, polo xeneral, a un preséu de vientu d'una única nota que produz un soníu per aciu un fluxu forzáu d'aire.
Nobleza
Etimoloxía romana
La sonadía de Nobilißimi usar especialmente reis y emperadores, como atributu so. Pancirolo llamó Nobilissimo al emperador Cómodu. Carino y Numeriano, fíos de Valentiniano Licinio llamáronse Nobilisimos Cæsares, lo mesmo de Severu y Maximiano. Dempués Graciano y Valentiniano, siendo infantes, llamáronse Nobiles pueri.
Xiblatu
Esisten dellos tipos de xiblatos, dende los pequeños como los de la policía o los usaos nos deportes, a unos muncho más grandes, de vapor, que s'usen nes llocomotores o nos barcos. Estos tipos de xiblatos nun son consideraos "musicales", pero esisten versiones que sí lo son.
Nobleza
Etimoloxía según la síntesis moderna
Vien de la pallabra llatina nobilis, que se deriva del verbu nosco y del axetivu notus; que'l so significáu ye «conocer» y «conocíu», respeutivamente. Alude a ser estremáu polos fechos o virtúes ente los demás homes. Na actualidá referir a los descendientes d'aquellos que sirvieron bien a la patria. Ye la reconocencia de los servicios de los antecesores nos sos socesores p'aguiyar a éstos por que siguieren les buelgues de los sos mayores y estremárense como ellos polos sos talentos o polos sos grandes servicios. Séneca consideraba la verdadera nobleza del home obedeciendo a la recta razón, tener una alma xusta y afatada pola sabiduría y la virtú.
Xiblatu
Hai xiblatos fechos de madera, que lléguense a oyer en música allegre, dígase en dellos cantares del xéneru samba.
Nobleza
Conformanza de la Nobleza
En munchos reinos les cases más antigües considérense primus inter pares, esfrutando d'esti rangu non por un decretu real, sinón pol exerciciu ensin oposición de los privilexos de l'aristocracia dende tiempos inmemoriales, faciendo innecesariu establecer les circunstancies de la concesión orixinal.
Xiblatu
Hai xiblatos d'alta frecuencia, que son práuticamente inaudibles a los humanos, mas dellos animales, como los perros, pueden oyelos.
Tipos
Ente los tipos de xiblatos atópense:
Nobleza
Conformanza de la Nobleza
L'añu fitu como llende pal rexistru más antiguu calteníu col fin de ser consideráu como un noble inmemorial depende de les tradiciones de cada rexón en particular.
Xiblatu
Xiblatos de simulación
Ente los tipos de xiblatos, alcuéntrase'l tipu qu'asemeya el soníu d'otru oxetu o de dalgún animal, como pueden ser los xiblatos que suenen como tren o como un coríu, denominaos genéricamente como reclamos.
Nobleza
Estructura de les families nobles
Les families nobles mientres la Edá Media y hasta la Edá Moderna taben integraes por güelos, padres, tíos, sobrinos ya inclusive el sirvientes. A esta forma llamóse-y familia estendida o de llinaxe abiertu. El padre yera l'encargáu de curiar del patrimoniu y l'apellíu por aciu los convenios matrimoniales, la primogenitura y l'usu de la dote.
Xiblatu
Usu de los xiblatos
Esisten munchos tipos de xiblatos, atopamos dende los pequeños xiblatos de plásticu o baquelita qu'usen los axentes de tránsitu pa entamar el fluxu vial de les ciudaes, la policía pa xenerar señales sonores sobre dalguna incidencia y nos deportes principalmente pa árbitros de fútbol. Tamién atopamos xiblatos más grandes como'l de los trenes, que son xiblatos de vapor diseñaos específicamente pal so usu nel llocomotores y barcos. Anque los xiblatos tienen una carauterística musical, los xiblatos xeneralmente nun se consideren como "musicales" nel sentíu de nun ser capaces de tocar una melodía. Sicasí, esisten dellos preseos como la Calíope que si ye considerada instrumentu musical yá que tien la capacidá de producir una serie de xiblíos, por separáu de cada unos de los sos xiblatos, remanaos por vapor, tamién los xiblatos Pea utilizar nel jazz y la música llatina como un instrumentu de percusión, los neños suelen utilizar dalgunos como un instrumentu musical de xuguete.
Nobleza
Estructura de les families nobles
Los matrimonios iguar con otres families que'l so apellíu tuviera prestíu y contribuyera colos bienes de la familia. Yera'l primoxénitu quien tenía'l derechu y l'obligación de contraer matrimoniu. El venceyu matrimonial yera decidíu polos padres y parientes mayores. Los hermanos menores varones, "secundones", teníen de decidir ente una carrera militar, eclesiástica o a cencielles collaborar col hermanu mayor.
Xiblatu
Usu de los xiblatos
El xiblatu actúa al faer que'l fluxu nidio d'aire, sía estremáu por una fueya delgada afilada, dacuando llamáu fipple, creando un remolín aturbolináu que fai que l'aire xenerando una vibración al amestar una cámara de resonancia a la base, produzse'l xiblíu. Puede ser sintonizado a una nota particular. El llargor de la cámara de normal define la frecuencia de la resonancia. Un xiblatu puede contener una bola pequeña, xeneralmente llamáu “l'arbeyu”, que xira nel interior de la cámara cilíndrica, creando un efeutu de vibración, lo cual fai que s'amplifique'l soníu.
Nobleza
Estructura de les families nobles
Les muyeres de la familia recibíen una dote, esto ye, una cantidá de bienes que-y yeren apurríos al home en custodia y pal sustentu de la esposa. Esti patrimoniu yera usáu en negocios que al producir ganancies formaben parte de la familia, que s'estendiera con dichu matrimoniu. Cuando la muyer entraba a un conventu siguía'l mesmu procedimientu, pos taba casándose con Dios. Esta vegada, l'abadesa yera la encargada de l'alministración de la dote.
Xiblatu
Usu de los xiblatos
Dacuando, los xiblíos non intencionales pueden apaecese; por casu unu bien común ye'l techu abiertu d'un vehículu o los cantos: l'aire que pasa sobre la parte cimera del vehículu puede, en ciertes velocidaes, topetar col cantu posterior del techu, creando una frecuencia bien baxa o xiblíu que resona nel interior del coche zarráu. Yá que la frecuencia del soníu ye infrasónicas, alredor de 4 Hz, l'efeutu ye bien incómodu pa los ocupantes, que sienten les vibraciones en llugar d'escuchales. Estes frecuencies baxes pueden provocar estomagaes, dolor de cabeza, desorientación y maréu. L'efeutu puede ser suprimíu pola apertura d'una ventana llateral a unos cuantos centímetros. Un Xiblatu subsónicu haise desenvolvimientu pa usase como arma, al crear deliberadamente una sensación de molición nun enemigu.
Nobleza
Estructura de les families nobles
Munchos de los matrimonios realizar ente familiares polo que la endogamia yera frecuente. Pero coles mesmes yera una manera de resolver problemes ente vecinos y xenerar conexones polítiques convenientes ente pueblos y reinos. D'esta forma'l señor de la casa tenía un “bon señoríu” que caltenía y amontaba el so prestíu, el so llinaxe y los sos bienes pal so beneficiu y el de los sos súbditos.
[1] Lawrence Stone, "La familia de llinaxe Abiertu. 1450-1630", en Familia, sexu y matrimoniu n'Inglaterra 1500-1800, trad. por María Guadalupe Ramírez, Méxicu, 1990, pp. 59-74.
70 Aquilae
70 Aquilae (70 Aql) ye una estrella asitiada na constelación del Águila. Tien magnitú aparente +4,90 y, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos (2,51 ± 0,33 milisegundos d'arcu), alcuéntrase a 1300 años lluz del Sistema Solar.
Nobleza
España
N'España referir a les families nobles creaes mientres les Cruzaes ibériques o la Reconquista, empezando con Pelayo nel Reinu d'Asturies nel sieglu VIII y Carlomagno na Marca Hispánica a principios del sieglu IX. En particular, fidalgos de sangre (en virtú de llinaxe) son "aquellos pa los que nun hai memoria del so orixe y nun se tien conocencia de nengún documentu que menta una concesión real, que la so escuridá ye universalmente emponderada, inclusive más qu'aquellos nobles que conocen otra manera el so orixe". Un famosu, anque ficticiu, exemplu d'un fidalgu de sangre ye Don Quixote, que la so nobleza foi descrita na novela como bien conocida ya inmemorial, anque nun-y concedía a Don Quixote nengún beneficiu material que nun fuera la exención del pagu d'impuestos. N'España, la pertenencia a la nobleza ye inda valorada como una distinción social pa delles persones, magar tener un significáu llegal puramente simbólicu. A esti respectu, ye interesante citar la Sentencia 27/1982 del Tribunal Constitucional:
70 Aquilae
70 Aquilae ye una xigante lluminosa de color anaranxáu asemeyáu a Tarazed (γ Aquilae). De tipu espectral K5II, tien una temperatura efectivo de 3900 K y una lluminosidá bolométrica —qu'inclúi la radiación emitida como lluz infrarroxo— 4072 vegaes superior a la del Sol. El so diámetru angular, una vegada teníu en cuenta'l escurecimientu de llimbu, ye de 3,17 ± 0,04 milisegundos d'arcu; esta cifra, xunida a la distancia a la que s'atopa —parámetru que contién un altu grau d'erru—, dexa concluyir que'l so diámetru real ye unes 135 vegaes más grande que'l del Sol. La so velocidá de rotación ye de, siquier, 1,9 km/s.
Nobleza
Irlanda
N'Irlanda, les families nobles pueden, con poques esceiciones, rastrexar la so ascendencia a lo menos hasta'l sieglu IV d.C., coles sos xenealoxíes estendiéndose entá más tras, pero yá entrando nel reinu de la mitoloxía. Los más famosos son los Uí Néill, descendientes de Niall de los Nueve Rehenes, nel norte d'Irlanda, y nel sur de la Eóganachta. Los títulos irlandeses son los nomes de los septs (divisiones de cles) en sí mesmos, como O'Conor Don, MacDermot de Coolavin, O'Neill de Clanaboy, O'Donnell de Tyrconnell, O'Kelly de Gallagh y Tycooly, O'Toole de Fer Tire, O'Donovan de Clancahill, O'Donoghue de los Glens, McGillycuddy de los Reeks, O'Callaghan de Duhallow y O'Brien de Thomond. Hai una ventena d'estes nobles families irlandeses que permanecen, anque menos de los títulos, quiciabes la metá, tuvieron n'usu continuu dende'l sieglu XVII. No que güei ye Escocia, l'antigua nobleza ye en realidá bien poco, anque munches families faen reclamos. Los únicos verificables namái son unes cuantes families de les islles occidentales, que nun formaben parte d'Escocia cuando apaecieron per primer vegada. Los más conocíos son los estensos Clann_Somhairle, Topa'l don que significa d'orixe noble güei, representaos pol High Chief de la Cla Donald.
Norte d'Europa
N'Alemaña y Escandinavia, onde los rexistros nun se caltuvieron hasta hai relativamente pocu, l'añu llende ye 1400 d. C. La nobleza que puede rastrexar la so ascendencia noble siquier hasta l'añu 1400 conozse como Uradel.
Reinu Xuníu
N'Inglaterra, l'estragal pa ser consideráu un noble inmemorial sería l'añu 1189, el tradicional tiempu inmemorial. Sicasí, na nobleza d'Inglaterra, el más antiguu títulu ye'l del barón de Ros, creáu como Par hereditariu en 1264.
Rusia
Na Rusia Imperial, esistía una categoría similar llamada древнее дворянство ("Antigua nobleza"). Nun tenía un añu establecíu, pero riquía trazar el so llinaxe a partir de Riúrik de Novgorod (Rurikidas) o Gediminas de Lituania (Gediminidas).
Tipos de nobleza
Ye la nobleza real, una y bones el restu de los tipos de nobleza referir a persones qu'adquirieron los títulos de nobleza per concesión d'un Soberanu. Otru criteriu ye'l qu'estrema a:
La condición de señor d'un señoríu o feudu, dependiendo del tamañu o riqueza d'ésti, de normal daba los recursos necesarios pa caltener una forma de vida compatible cola nobleza: esto ye, el nun trabayar. El grau de caballeru, que de normal coincidía cola pertenencia a una Orde Militar o Orde de Caballería, podía apurrir rentes abondes o non (había caballeros de fargatáu, a los qu'había que caltener na sede de la orde). Otres situaciones poles qu'un noble podía adquirir rentes que-y dexaren aportar a l'alta nobleza yeren la posición na Corte —nobleza cortesana—, o na guerra. La función militar de la nobleza foi bien importante na Edá Media y na Edá Moderna, al ser considerada la contraprestación que los nobles debíen a la sociedá en cuenta de caltener la so estatus social y económicu privilexáu. N'España, a finales del sieglu XVI la nobleza empezó a perder la so vocación guerrera, dexando los cargos militares en manes de mercenarios, mientres n'otros países la nobleza siguía xugando un papel importante nel exércitu. Nel sieglu XVIII reformóse l'exércitu español pa tratar de volver otorgar los altos cargos militares a los nobles. Finalmente, nel sieglu XIX sumieron los requisitos de nobleza.
Carauterístiques
Dalgunes de les carauterístiques d'esta clase social yeren que nun pagaben determinaos impuestos, teníen grandes estensiones de tierres y gran cantidá de llabradores o siervos que trabayaben pa ellos. Si un siervu llograba sobrevivir mientres un añu y un día lloñe del so señor podía consiguir la llibertá.
Los nobles teníen castiellos y armes. Disponíen de tiempu llibre pa la caza, la pesca ya inclusive pa entamar torneos como les xustes o combates con espaes en tiempos de paz. Nel casu d'españar dalgún tipu de conflictu armáu, taben obligaos a ponese al serviciu del rei pa les guerres. Nesti sentíu, la identificación de la nobleza col serviciu de les armes tenía como efeutu que, amás d'acutar a los miembros del estamentu los puestos de direición de los exércitos, tuvieren exentos de les lleves obligatories. Esta yera una fórmula de reclutamiento que delles Monarquíes, como la hispánica, empezaron a aplicar a fines del sieglu XVI.
N'España los sos prerrogativas taben regulaes poles lleis (fundamentalmente nes Siete Partíes y la Novísima Escoyeta) y yeren les siguientes:
Grecia
Teseo estremó al pueblu d'Atenes en dos clases, estremando los nobles de los artesanos y escoyendo a los primeres como xefes de relixón, siendo los únicos maxistraos.
Antes de Licurgo, estremar en Lacedemonia dos clases de ciudadanos: los grandes o nobles y los pequeños y plebeyos. Pero deseyando esti llexislador borrar les diferencies de clases, abolió toles distinciones, faciendo una distribución igual de les tierres ente tolos ciudadanos y aboliendo les distinciones ente les persones.
Solón, al reformar la República d'Atenes, dexó les dignidaes, el mandu, el poder, l'autoridá y los honores en manes de los nobles y los ricos.
Escoyíense los arcontes, los xueces del Areópagu, el senáu de los Quinientos y tolos principales maxistraos y los xenerales del exércitu.
Acutar al pueblu o la plebe los cargos codalosos o pocu honrosos col derechu de sufraxu nes asamblees.
Roma
La primer división que fizo Rómulo de los sos vasallos, formó'l cuerpu de la nobleza de persones distinguíes pol so méritu, polos sos servicios y poles sos riqueza. Dio-yos el nome de patres y formó d'ellos un senáu, y tol restu de la nación llamóse pueblu, plebs, d'onde vien la distinción de los patricios y plebeyos.
Había dos graos de nobleza con rellación a la nacencia, que yeren los siguientes:
Pueblu xudíu
Moisés fala de la nobleza nel llibru del Deuteronomiu. Nel Llevíticu dizse que'l sumu sacerdote nun va entemecer el sangre del so llinaxe con xente plebeyo. Sicasí eso namái consta en biblies cristianes, polo que ye tendenciosu basase nestos datos como referencia histórica.
Entender por nobles aquellos que yeren conocíos y distinguíos del común de les xentes, que fueron nomaos príncipes y tribunos pa gobernar al pueblu xudaicu.
Nobleza feudal
Tou posesor d'un feudu yera noble, pero la mayor o menor importancia de los feudos contribuyó a establecer diversos graos na nobleza. Los más encoteraos yeren los duques, condes y marqueses, poderosos señores que namái rindíen homenaxe a los reis y de quien dependíen numberosos vasallos.
De menor xerarquía, yeren los llamaos en Francia barones, y n'España ricos-homes, quien de la mesma recibíen l'homenaxe de señores d'inferior categoría, posesores de feudos más pequeños. Estos postreros constituyíen la pequeña nobleza y yeren llamaos castellanos, fidalgos o caballeros. (Como los nobles combatíen a caballu, el términu caballeru convirtióse más palantre en sinónimu de noble).
Nobleza española
L'orixe de casi tola nobleza española atópase na dómina de Reconquistar, en que los socesores de Don Pelayo echaron nos montes d'Asturies los fundamentos de la nueva monarquía qu'había d'espulsar a los árabes d'España. Los descendientes de los godos caltuvieron primeramente una cierta precedencia, pero aína fueron incorporándose por méritos quien arramaben el so sangre en Reconquístalo, y concediéronse mercedes a quien repoblaben les peligroses tierres fronterices otorgándo-yos los privilexos propios de nobleza o fidalguía.
70 Aquilae
70 Aquilae amuesa una metalicidá inferior a la solar ([Fe/H] = -0,2). La so masa envalorada ye de 6,2 ± 0,6 mases solares y tien una edá averada de 63 ± 18 millones d'años.
Nobleza
Nobleza española
Tamién se-yos daba honres y franqueces que sirvíen a los demás a siguir l'exemplu y como forma d'aguiyar a los demás a dir al combate non solo en defensa del territoriu, sinón como pagu personal, reconociendo les más pernomaes cases d'España'l so orixe en persones particulares que poles sos xestes merecieron ser compensaes con títulos de nobleza pa sigo y los sos descendientes, llegando a consiguir col tiempu les dignidaes de caballeros, condes, marqueses, duques y ricoshombres y hasta la Grandor d'España.
Nobles ya Ilesia católica
Según el Diccionariu de derechu canónicu: traducíu del qu'escribió en francés l'ablaya Andrés, volume 4, 1848, la voz nobles, nobleza:
Cabildros catedralicios y cortes señoriales espirituales
N'España la Estructura de les families nobles favorecía que dellos de los sos miembros, de los fíos secundones y muyeres, ingresar a la vida eclesiástica. D'esta forma xenerábense aliances, aumentábase y espublizaba el prestíu, amontábase'l patrimoniu familiar y facilitábase la influencia nos gobiernos municipales por aciu les actividaes de los cabildros catedralicios y les cortes señoriales espirituales. Los homes podíen ingresar tantu al cleru regular como al secular. Pa llograr un cargu dientro de la corona española teníen de llograr, a lo menos, el títulu de bachiller en dalguna universidá. La carrera como funcionarios reales contribuyía tantu al so prestíu como a la so fortuna. Si formaben parte d'un cabildru catedraliciu teníen inxerencia tantu n'asuntos económicos, políticos y sociales, una y bones éstos encargábense de: a) Tresferir y controlar les rentes de los diezmos. b) Fungía como mediador de conflictos. c) Realizar xeres de propaganda y llexitimación. Por aciu los mecenalgos nobiliarios fundábense templos que yeren afataos con elementos iconográficos y heráldicos. Amás encargábense de la organización de festividaes relixoses.  Mientres los sieglos XVI y XVII, la nobleza española dio forma a les cortes señoriales espirituales. Estes fueron un modelu educativu de realeza y dinastía piadosa que vivía en palacios-conventos onde se dedicaben a faer oración y a reparar el cumplimientu de los mandamientos rituales-sacramentales, mesmos que sirvíen como exemplu de virtúes católiques. Les cases o palacios convertir n'espacios consagraos que daben espardimientu, llexitimación y reconocencia a l'aristocracia. Esti modelu relixosu tenía l'oxetivu de dexar que toos, especialmente los que nun taben encargaos de dirixir les instituciones, practicaren les virtúes y la gracia de Dios. Los fieles afacer a la xera según el so estáu xurídico y social (flaires, güérfanes, fíos bastardos, viudes, muyeres que nun s'habíen casáu, esposes). D'esta forma los súbditos podíen participar viviegamente pa combatir la herexía y algamar la paz del reinu. Nun orde xerárquicu, correspondía al rei y a los nobles cumplir la obligación con Dios pa caltener la relixón per mediu de la doctrina y l'exemplu. “cuando [los Príncipes] son malos, llixeramente cayen los súbditos y son malvaos los reinos. Según los bonos son resucitaos y en virtú establecíos … Cuando los príncipes son bonos y devotos, son bien bonos pa sigo mesmos y pa munchos. Son causa que les virtúes sían envaloraes y les bones costumes amaes y prosiguíes, y sían, poro, los sos reinos reformar y aumentar, sublimados y establecíos. Y son causa que'l nuesu Señor Dios sía más conoscido y sirvíu en tol so reinu, y algamen pa sigo mayor felicidá nos cielos y salú temporal y eterna pa los sos pueblos.”