cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Copa de les Naciones de Saltos de la FEI 2015
Final
La Final de la Copa de les Naciones 2015 va celebrase en Barcelona del 24 al 27 de setiembre de 2015, siendo'l so ganador proclamáu campeón de la Copa de les Naciones Furusiyya de Saltos de la FEI 2015.
William Desborough Cooley
William Desborough Cooley foi un xeógrafu teóricu ya historiador británicu, unu de los fundadores de la Haklyut Society. Foi consideráu una autoridá nes rexones inexploradas d'África mientres les décades de 1830 y 1840.
Autor de numberosos llibros d'historia y xeografía, como Negroland of the Arabs (1841), y Inner Africa Laid Open (1852). En 1845 fixo una xeografía d'África oriental a partir de les fontes clásiques y del testimoniu proporcionáu por un árabe de Zanzíbar, nel que magar que munchos detalles escarecíen d'exactitú, les rutes árabes ente la mariña del índicu y los grandes llagos del interior del continente apaecíen con claridá. Pero la so rocea a camudar los sos mapes tres la información de primera mano de les esploraciones práutiques, según el refugu de les afirmaciones de Johann Ludwig Krapf y Johannes Rebmann sobre la esistencia de nieve nos cumes del Kilimanjaro y del monte Kenia, fíxo-y merecedor de despreciu y del llamatu de «xeógrafu de sillón».
Finó'l 1 de marzu de 1883 na miseria.
AG Persei
AG Persei (AG Per / HD 25833) ye un sistema estelar variable de magnitú aparente media +6,69 asitiáu na constelación de Perséu. Alcuéntrase a 1105 ± 65 años lluz del Sistema Solar.
Binaria eclipsante
La componente más brillosa d'esti sistema ye una binaria espectroscópica formada por dos estrelles blancu-azulaes de la secuencia principal de tipu espectral B3.4V y B3.5V. La primera d'elles tien una temperatura efectivo de 18.200 K y ye 883 vegaes más lluminosa que'l Sol. Tien una masa de 5,35 mases solares y un radiu 3,0 vegaes más grande que'l del Sol. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada —llende inferior de la mesma— de 94 km/s.
La estrella B3.5V ye llixeramente menos caliente, siendo la so temperatura superficial de 17.400 K. Relluma con una lluminosidá 558 vegaes mayor que la lluminosidá solar —equivalente al 63% de la de la so compañera— y ye 4,89 vegaes más masiva que'l Sol. El so radiu ye 2,6 vegaes más grande que'l radiu solar y la so velocidá de rotación ye igual o superior a 70 km/s.
El par constitúi una binaria eclipsante que'l so periodu orbital ye de 2,0287 díes. Ye, por tanto, una estrella variable; tantu nel eclís primariu como nel secundariu, el descensu de rellumu ye de 0,31 magnitúes.
Componentes adicionales
El sistema estelar AG Persei tien una edá de cuatro millones d'años.
Códigu d'Hammurabi
right|thumb|250px|Detalle del códigu d'Hammurabi. El Códigu d'Hammurabi, datáu hacia l'añu 1692 e.C., ye'l primer conxuntu de lleis que se conocen de tola Historia. Nesti, Hammurabi escribe les lleis unviaes pol dios Marduk pa desendolcar el bon entendimientu ente les persones.
La durez de los sos castigos foron recordaos al traviés de la historia, siendo la base de la famosa frase bíblica güeyu por güeyu y diente por diente, de la Llei del Talión; amás de la fonte de dellos vezos del Derechu consuetudinariu antiguu y medieval.
Les condergues consistíen n'aplicar el mesmu castigu que'l delitu que se fixera. Y sirvieron pa regular el respetu a los contratos y a la xusticia nuna dómina histórica onde les sociedaes tal como les conocemos agora escomenzaben a desendolcase. Amás, al nun esistir un sistema de cárceles desendolcáu la pena más normal yera la capital.
Un exemplu de lo dicho pue vese nes 30 primeres lleis del códigu que s'amuesen darréu:
Luis García Berlanga
Luis García-Berlanga Martí foi un direutor de cine y guionista español.
Francalmont
Francalmont ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Anredera cordifolia
Anredera cordifolia, enredadera del mosquitu, ye una especie botánica suramericana de planta ornamental trepadora ensundiosa, comúnmente parra Madeira. Ye endémica d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Uruguái..
Descripción
La combinación de fueyes carnoses y tubérculos aéreos gruesos faen que seya una bien pesada enredadera. Xube por árboles y otra vexetación, creciendo fácilmente, y puede quebrar cañes y voltiar lliteralmente al so güéspede.
A. cordifolia ye una trepadora perennifoliu que crez por rizomes carnosos. Fueyes brilloses, verdes, cardiales. Tien mases de fragantes flores, cremoses. La planta espándese vía los tubérculos, que s'esprenden bien fácilmente.
A. cordifolia puede reproducise al traviés de la proliferación de tubérculos y tamién de fragmentos de rizomas, que pueden rompese. Anque tien dambes flores machu y fema, raramente reprodúcense sexualmente y producen grana. Espándese vegetativamente, y ser tresportada por actividaes humanes. Si los fragmentos cayen a víes acuátiques, son tresportaes a nuevos sitios d'esa manera.
Foi introducida a África, Australasia-rexón del Pacíficu, Europa y Norteamérica; considerándose una especie invasora en munches árees tropicales.
Usos
utilizada como "antidiabético", hipoglucemiante y antioxidante.
Taxonomía
Anredera cordifolia describióse por (Ten.) Steenis y espublizóse en Botanical Magacín 51(607): 658. 1937.
Anredera: nome xenéricu que Umberto Quattrocchi diz que, "Posiblemente deriva de la pallabra n'español enredadera".
cordifolia: epítetu llatín que significa "con forma de corazón".
Herman Hollerith
Herman Hollerith ta consideráu como'l primer informáticu, esto ye, el primeru que llogra'l tratamientu automáticu de la información (Informática = Información + automática). Tamién ta dientro de los creadores del primer ordenador nel mundu.
Biografía
Hollerith reparó que la mayor parte de les entrugues conteníes nos censos podíen contestase con un "cierra la boca". Entós escurrió una tarxeta furada, una cartulina na que, según tuviera furada o non en determinaes posiciones, contestábase esti tipu d'entrugues. La tarxeta tenía 80 columnes.
El Gobiernu de los Estaos Xuníos escoyó la máquina tabuladora de Hollerith (considerada por dalgunos como'l primer ordenador) pa ellaborar el censu de 1890. Tardáronse namái 3 años en furar unes 56 s de tarxetes. Esto dexó que'l censu d'esi país realizar d'una manera más fácil.
Hollerith patentó la so máquina en 1889. Un añu dempués incluyó la operación de sumar col fin d'utilizala na contabilidá de los Ferrocarriles Centrales de Nueva York.
En 1896, Hollerith fundó la empresa Tabulating Machine Company, col fin d'esplotar comercialmente el so inventu. En 1911, dicha compañía fundir con Computing Scale Company, International Time Recording Company y Bundy Manufacturing Company, pa crear la Computing Tabulating Recording Corporation (CTR). El 14 de febreru de 1924, CTR camudó'l so nome pol d'International Business Machines Corporation (IBM), que'l so primer presidente foi Thomas John Watson, que curiosamente nun taba bien convencíu del futuru que podíen tener estes máquines.
Hollerith morrió nel 17 de payares de 1929 a los 69 años, por causa de un ataque al corazón.
Castillonroy
Castillonroy (Castellonroi en catalán) ye un conceyu y población d'España, perteneciente a la Contorna de la Llitera, al este de la provincia d'Huesca, comunidá autónoma d'Aragón, a 102 km d'Huesca. Tien un área de 37 km² con una población de 391 habitantes (INE 2008) y una densidá de 10,57 hab/km². El códigu postal ye 22572.
Nucleos del conceyu
Anguaño, lo que se conoz como conceyu de Castillonroy o Castellonroi entiende los siguientes nucleos:
Destriana
Destriana ye un conceyu y villa española de la provincia de Llión, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Atópase na contorna de La Valduerna y cuenta con una población de. Foi'l llugar onde'l rei Ramiro III finó y recibió sepultura nel añu 984. La so ilesia de San Salvador ye un exemplu del estilu románicu.
El llugar atópase pobláu dende la prehistoria, como asoleyen afayos arqueolóxicos realizaos nel Castru. Trátanse de restos d'enterramientos por inhumación ya incineración de dómines prerromana. Calteníense dellos oxetos pertenecientes a dotes funeraries, como fíbules o broches para suxetar la ropa, un hachu de fierro.
En tol valle del ríu Ornia o Guernia (Duerna) asitiábense grupos d'Orniacos pertenecientes a los pueblos astures.
Mientres la Reconquista estes tierres fueron repoblabes gracies al amparu d'una fundación monacal Prebenedictina, so la avocación de San Miguel Arcánxel. Esti monesteriu foi fundáu a principios del sieglu X (ente los años 931-951) pol monarca lleonés Ramiro II (fíu del rei Ordoñu II). El monarca dotó a San Miguel coles propiedaes reales conquistaes a lo llargo de la vega del Duerna.
La importancia qu'algamó esti conventu apréciase en que mientres años foi llugar d'enterramientu para personaxes notables como San Fortiz, obispu d'Estorga (920-931), o'l rei Ramiro III fíu de Sancho'l Gordu y nietu del fundador del Conventu, Ramiro II. El rei Ramiro III tuvo que soportar una rebelión qu'españó contra él en Galicia encabezada pol so primu Vermudo, quien foi coronáu rei de Galicia nel añu 982 como Vermudo II (moteyáu El Gotosu). Vermudo II presentó batalla al rei lleonés en Portiella d'Arenas nel añu 983, con resultancia poca favorable para dambos bandos. Tres la guerra Ramiro III retiróse al monesteriu de Destriana. al amparu del so preceptor Rubesind, abá de San Miguel dende l'añu 970. Ramiro III finó nel añu 984 en plena mocedá (apenes cuntaba con 24 años) y foi soterráu na cortil monacal, probablemente nel sarcófagu de mármol blanco que güei fai les vegaes de «poyu» na entrada de la ilesia d'El Salvador. El rei Ramiro III finó en Destriana el 26 de xunu de 984 y recibió sepultura nel monesteriu de San Miguel na mesma localidá. Dos sieglos más tarde, el rei Fernandu II de Lleón ordenó treslladar el cadabre de Ramiro III dende la ilesia de San Miguel de Destriana hasta la catedral d'Estorga. Nel sieglu XVI perdiérase'l rastru de la so tumba, a pesar de qu'abarruntaben que bien pudiera ser una de los dos qu'había na capiya mayor y que se creía que conteníen los restos de dos infantes.
A lo llargo de too el calce del ríu Duerna removiéronse grandes cantidaes de tierra para estrayer oru que s'atopaba nos depósitos alluviales. Tomando como referencia los datos qu'esisten sobro la riqueza aurífera media per metru cúbicu, aproximao estrayxéronse a lo menos más de 1500 quilos d'oru. Destriana tuvo cierta prosperidá económica so l'alministración del Prioratu de San Marcos y el control xudicial de la Inquisición, qu'esibe'l so escudu d'armes (cruz llatina, espada y pluma) nun edificiu de 1808, asitiándose na so cortil delles cases nobiliaries como demuestren les cases blasonaes de los llinaxes Santuyano, Flórez, Miranda, Osorio y Valcarce.
La so Ilesia de San Salvador (Destriana) ye un exemplu del estilu románicu. Ye un templu románico y mozárabe, construyíu ente los sieglos XI y XII. Tiénense datos de la esistencia d'un templu na zona dende'l sieglu IX, cuando Ramiro II de Llión ordena la construcción d'un monesteriu baxu la advocación de San Miguel por pidimientu de la so esposa, Urraca Sánchez (reina de Llión). Nel añu 987 el monesteriu ye destruyíu por Almanzor y ye necesaria la construcción d'unu nuevu, esta vegada so la advocación de San Salvador. Esti monesteriu, muncho más senciellu, ye'l que llegó a los nuesos tiempos. Amás hai un capitel corintiu del sieglu IV que s'usa como pila d'agua bendito
Domingo Fernández Vinjoy
Domingo Fernández-Vinjoy y Pérez de Trío Relixosu y filántropu católicu asturianu, fundador de la Fundación Padre Vinjoy.
Reconocencies
El Conceyu d'Uviéu rindió un homenaxe a Domingo Fernánez Vinjoy en setiembre de 1950, inaugurando un bustu del mesmu,na puerta del edificiu onde s'atopaba la Fundación creada por él; bustu que foi treslladáu a principios del sieglu XX al edificiu del Cristu. Nel añu 2000, foi treslladáu como les instalaciones del asilu a l'Avenida de los Monumentos, xunto al Monte Naranco.
En 2010 el Conceyu de Castropol rindió-y un calorosu homenaxe, y editóse el llibru Vinjoy, la so vida y la so obra. Amás, na ilesia del pueblu afayó una placa que recuerda la so gran beneficencia. Foi retratáu tamién por Augusto Junquera, nun llenzu propiedá de Cajastur, que lleva por títulu Enseñar al que nun sabe. Amás d'ello, concendióse-y el so nome a una cai n'Uviéu.
Franchevelle
Franchevelle ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Francourt
Francourt ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Cabornu (Paredes)
Cabornu ye una aldea de la parroquia de Paredes, nel conceyu asturianu de Valdés.
Franchevelle
Tien una población de y una superficie de  km².
Justina Agatahi
Justina Agatahi ye una deportista nixeriana que compitió en yudu, ganadora d'una medaya de bronce nos Xuegos Panafricanos de 2007, y una medaya de bronce nel Campeonatu Africanu de Yudu de 2008.
Sistema sensorial
thumb|El [[güeyu humanu ye'l primer elementu del sistema sensorial: nesti casu, la visión, pal sistema visual.]] El sistema sensorial ye parte del sistema nerviosu, responsable de procesar la información sensorial. El sistema sensorial ta formáu por receptores sensoriales y partes del celebru arreyaes na receición sensorial. Los principales sistemes sensoriales son: la vista, l'oyíu, el tactu, el gustu y el olfatu.
El campu receptivo ye la parte específica del mundu a la qu'un órganu y unes determinaes célules del receptor respuenden. Por exemplu, el campu receptivo d'un güeyu ye la parte del mundu qu'ésti puede ver.
Estímulos
Cada estímulu tien cuatro aspectos: tipu (modalidá), intensidá, llocalización, y duración. Ciertu receptores son sensibles a ciertos tipos d'estímulos (por casu, diversos mecanoreceptores respuenden lo meyor posible a diverses clases d'estímulos al tactu. El receptores unvien impulsos siguiendo ciertu patrones pa unviar la información sobre la intensidá d'un estímulu (por casu, un soníu ruidosu). La llocalización del receptor va ser lo que va dar la información al celebru sobre la llocalización del estímulu (por casu, aguiyar un mecanoreceptor nun deu va unviar la información al celebru sobre esi deu). La duración del estímulu (cuánto tiempu dura) ye tresportada hasta'l receptores.
Célula receptora
Una célula receptora sensitiva ta especializada pa tresformar la enerxía del estímulu nuna señal nerviosa.
Podría ser una neurona o otra célula que exita a una neurona sensitiva per mediu d'una comunicación sináptica. Éstes célules tán especializaes pa detectar una única clase d'estímulu. Un estímulu ye una forma d'enerxía proveniente del esterior capaz d'espertar una respuesta sensitiva. Ésti tipu d'enerxía puede ser de diversos tipos, yá sía química (quimiorreceptores), mecánica (mecanorreceptores) o electromagnética (fotorreceptores).
Les célules receptores sensitives formen, n'organismos multicelulares, distintos texíos que s'entamen en órganos sensitivos.
Les célules receptores pueden estremase en dos grandes grupos: los interorreceptores y los exterorreceptores. Los primeres respuenden a estímulos nel interior del organismu y los segundos respuenden a estímulos esternos y ayenos.
Órganos sensitivos
Son estructures especializaes pa la receición d'un tipu d'enerxía específica. Contienen receptores similares y texíu non nervioso. Dizse que los órganos de los sentíos tienen "modalidá sensitiva" y "cualidá sensitiva". La modalidá fai referencia a los distintos estímulos que somos capaces de detectar (lluz, soníu, golor, gustu, etc.) y la cualidá a, dientro d'una estimulación, estremar patrones (LLUZ: distintos colores; Golor: distintos golores, etc.).
Información sensitiva
La información sensitiva, viaxa en forma de potenciales d'aición d'igual amplitú pero de frecuencia variable y namái son discriminaes nel celebru. El celebru nun determina'l tipu d'estímulu porque toos lleguen como potenciales d'aición, sinón al traviés d'onde llegó'l potencial. Cualquier actividá que llegue de los fotorreceptores se decodificará nel centru de la visión como lluz; si, por dalgún motivu, llegara al centru del oyíu, interpretaríase como soníu. Pa evitar "males interpretaciones", los órganos sensitivos tán forníos con sistemes qu'aisllen a los sos receptores del contautu con otru tipu d'enerxía estimulante. Asina, cuando recibimos un golpe nun güeyu, vemos estrelles.
Conversión d'enerxía nuna señal llétrica
Consta de cinco pasos:
1)Absorción: Tien De absorbese la enerxía estimulante.
2)Transducción: La enerxía tien de convertise nun eventu llétricu.
3)Amplificación: Un estímulu bien débil puede desencadenar una potencial d'aición intensu.
4)Integración y diseminación: El potencial tien d'arrobinase escontra'l sitiu onde s'empecipia l'impulsu. Los potenciales del receptor empecipiaos en distintos sitios de la célula receptora pueden sumase y xenerar un impulsu mayor.
5)Codificación y tresmisión: El receptores converten l'estímulu nuna serie de potenciales d'aición qu'apurren información sobre la intensidá y propiedaes temporales del estímulu.
=== Potencial del receptor produz ante la despolarización graduada d'un receptor en respuesta a un estímulu. Arrobinar en forma pasiva dende les dendrites, pasando pol soma, hasta'l segmentu inicial del axón. Nesti últimu sitiu desencadena, por xenerar una despolarización <capaz d'algamar l'estragal>, l'apertura de canales de sodiu dependientes de voltaxe que van xenerar un potencial d'aición.
Cabornu
Cabornu pue referise a:
Justa Montero
Justa Montero Corominas ye una activista feminista y social, considerada una esperta en xéneru.
Biografía
Participa viviegamente nel movimientu feminista dende 1973. Anguaño forma parte de l'Asamblea feminista de Madrid (de la cual ye cofundadora ), de la coordinadora estatal d'organizaciones feministes y de la plataforma de Mujer ante'l Congresu. Tamién formó parte del patronatu de la fundación FUHEM.
Justa Montero Corominas matricular en Ciencies Económiques pola Universidá Complutense de Madrid (UCM), amás de cursar un Máster n'Inmigración, abellugu y rellaciones intercomunitarias pola Universidá Autónoma de Madrid. Dedica parte del so tiempu a exercer como docente, sobre Xéneru y cooperación al desenvolvimientu; en cursos, seminarios y, na actualidá, nel máster de la Universidá Politéunica de Madrid Cooperación al desenvolvimientu n'asentamientos urbanos. Esperta en xéneru y polítiques d'igualdá pola Universidá Rey Juan Carlos de Madrid, co-direutora del cursu de Teoríes feministes de la Universidá Autónoma de Madrid y docente en diversos cursos y másters. Cuenta tamién con un máster en inmigración, abellugu y rellaciones intercomunitarias de la Universidá Autónoma de Madrid. Amás, tamién collabora col partíu de Podemos redactando un periódicu dixital.
Activista feminista dende 1973, cofundadora d'un Centru de Muyeres de Madrid, de la Comisión pol derechu al albuertu, de la Coordinadora estatal d'organizaciones feministes y de l'Asamblea Feminista, de la que forma parte na actualidá. Amás, xeneró redes de muyeres y apostó siempres pola converxencia ente los diversos movimientos feministes y sociales, defendiendo l'alianza ente movimientu feminista y LGTBI.
Publicaciones
Xusta Montero Corominas ye autora de diversos artículos, publicaciones y ponencies sobre distintes temátiques ente otres: derechos sexuales y reproductivos, albuerto, violencia machista, prostitución, trabayu; la transición y la constitución del 78, la crisis democrática; claves pa un feminismu inclusivu: sexu, clase, etnia y xéneru; resistencies feministes frente al neolliberalismu.
Tamién collabora en periódicu dixitales como Rebelión.org, Infolibre o Diagonal, con artículos como:
Justa Freire
Justa Freire foi una pedagoga y maestra española.
Biografía
N'estudiando maxisteriu na Escuela Normal de Zamora, llogró por oposición la plaza de maestra nacional en 1918, mesmu añu en que decidió afiliase a la Unión Xeneral de Trabayadores, concretamente a la so Federación Española de Trabayadores de la Enseñanza. De volao impartió enseñanza na escuela de Casillas (Ávila). En 1921 treslladar a Madrid, onde consiguió plaza nel Grupu Escolar 'Cervantes', centru venceyáu a la Institución Llibre d'Enseñanza y nel que s'educaben a los fíos de los obreros del barriu madrilanu de Cuatro Camino. Nél Freire ocupar de l'acción social (curiáu de la casa, comedor, acoyida al nuevu alumnáu, velaes familiares y con antiguos alumnos), lo mesmo que de los ensayos pedagóxicos del centru (escuela maternal, formación de maestros y atención a les visites). Coles mesmes, col sofitu de la Xunta pa l'Ampliación d'Estudios pudo sufragase viaxes a Bélxica y Francia p'ameyorar na so formación pedagóxica.
Graduada na Escuela d'Estudios Cimeros de Maxisteriu, en 1932 dedicar a impartir cursos de pedagoxía a maestros en Pamplona y San Martín de Valdeiglesias. En payares de 1933 foi nomada direutora del Grupu Escolar 'Alfredo Calderón' de la Ciudá Xardín, darréu denomináu CEIP Padre Poveda, en Madrid, siendo ella una de les primeres muyeres españoles que dirixó a un equipu de docentes formáu por homes. Gracies al diariu nel qu'anotaba tola actividá escolar conocemos el llabor pedagóxicu que llevó a cabu nesti centru educativu. Amás, dio a conocer les sos esperiencies innovadores a la comunidá educativa por aciu les sos publicaciones na revista especializada en pedagoxía 'Escueles d'España'. Nesi periodu collabora como maestra coles Misiones Pedagóxiques.
Por culpa de la Guerra Civil Española y de la cercanía a Madrid del exércitu subleváu, non pudo siguise impartiendo clases con normalidá nel 'Alfredo Calderón' y, por ello, n'avientu de 1936 diose orde de clausurar esti centru y de sacupar a les sos neñes y neños a la rexón de Valencia. Ellí'l Gobiernu español encargó a Freire que collaborara na creación y desenvolvimientu de les Comunidaes Familiares d'Educación xunto con otros destacaos pedagogos como Ángel Llorca. Por cuenta de el so bon trabayu'l Gobieno foi xubiéndola: inspeutora–visitadora de Colonies, Delegada Rexonal de la Infancia Sacupada y, finalmente, Delegada Nacional.
Al acabar la Guerra Civil, en mayu de 1939, la dictadura detuvo a Freire, y en setiembre d'esi mesmu añu un conseyu de guerra condergar a seis d'años de prisión dientro d'un marcu ideolóxicu de represaliar a docentes, intelectuales y muyeres. Finalmente tuvo encarcelada dos años, pero aprovechó la so estancia na Cárcel de muyeres de Ventes, en Madrid, pa alfabetizar a les sos compañeres preses, ente les que s'atopaben les célebres Trelce Roses.
A la so salida de Ventes en 1941 impartió clases de forma particular, hasta qu'en 1944 entró a trabayar como secretaria nel Colexu Británicu, magar tamién ellí realizó llabores docentes. En 1952 solicitó que-y la dexara reingresar al cuerpu funcionarial de maestros nacionales. Al añu siguiente consiguió recuperar la so plaza magisterial, pero sufrió'l castigu de perder tolos derechos previos, xunto cola so antigüedá, y de recibir la prohibición espresa d'exercer en Madrid. Por ello en 1954 foi nomada maestra del Grupu Escolar 'Padre Algué' nel conceyu barcelonés de Manresa. En 1958 foi treslladada al Centru d'Orientación Didáctica del Serviciu Nacional del Maxisteriu, en Madrid, y volvió dar clases nel Colexu Británicu. Nesos últimos años collaboró escribiendo artículos na revista El Maxisteriu Español, hasta la so muerte en Madrid a los 69 años d'edá.
Homenaxes
miniatura|Calle de la Maestra Justa Freire Tien dedicada una cai en Madrid, nel barriu de Les Águiles (Distritu de Llatina), dende l'añu 2018.
Foi una de les maestres republicanes específicamente homenaxaes nes xornaes "Diarios de Llibertá: maestres y pedagogues de la República" entamaes por UXT nel Centru Cultural Galileo de Madrid, del 14 al 16 de payares de 2017.
Poa bulbosa
La grama cebollera, Poa bulbosa, ye una yerbácea de la familia de les poácees. miniaturadeimagen|340x340px|Detalle de la planta.
Calteres
Yerba perenne densamente cespitosa. Tarmos bulbosos na base, pocu foliosos, llisos de 15-40 cm d'altor. Fueyes estrechamente lineares, planes o daqué endolcaes en sentíu tresversal, envainantes, d'hasta 2 mm d'anchor. Flores en panícula de espiguines más o menos laxa y piramidal o, n'ocasiones ovoidea; espiguines ovaes, dacuando tiñíes de púrpura, con -2-6 flores fértiles hermafrodites, frecuentemente vivípares (pueden reparase plántules que surden de les espiguines). Frutu en cariopsis. Floria dende finales del iviernu y hasta el branu.
Distribución y hábitat
Distribución Mediterránea, Macaronésica y Euroasiática. Abondosu nos praos. Tien preferencia pelos praos frecuentaos pol ganáu que los sos suelos contienen elevaes concentraciones de nitróxenu. Hemicriptófito.
Taxonomía
Poa bulbosa foi descrita por Carolus Linnaeus y publicada en Species Plantarum 1: 70. 1753. Poa: nome xenéricu deriváu del griegu poa = (yerba, sobremanera como forraxe).
bulbosa: epítetu llatín que significa "con bulbu". Númberu de cromosomes de Poa bulbosa (Fam. Gramineae) y táxones infraespecíficos: n=29. 2n=28, 42
Robert Jarvik
Robert Koffler Jarvik ye un científicu y médicu d'Estaos Xuníos conocíu pol so trabayu en desenvolver el corazón artificial Jarvik-7.
Biografía
Jarvik nació en Midland, Michigan fíu del Dr. Norman Eugene Jarvik y Edythe Koffler, y creció en Stamford, Connecticut.
Jarvik cásase cola periodista Marilyn vos Savant del Parade Magazine. Viven en Nueva York.
Jarvik estudió na Universidá de Syracuse. Llogró'l so títulu de master n'inxeniería médica de la Universidá de Nueva York. Depués empezó a trabayar col Dr. Willem Johan Kolff un doctor ya inventor nacíu n'Holanda, que trabayaba na Universidá d'Utah, quién fabricó la primer máquina de diálisis, y que trabayaba nel desenvolvimientu d'órganos artificiales, incluyíu'l corazón. En 1976 Jarvik recibió'l so doctoráu en medicina, n'a Universidá d'Utah. Nun realizó un internáu nin residencia y nunca recibió una llicencia pa prauticar la medicina.
Frasne-le-Château
Frasne-le-Château ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Robert Jarvik
Corazón artificial
El corazón que se conoció como'l Jarvik-7 foi de fechu el productu final de la collaboración y contribución de numberosos investigadores que precedieron a Jarvik. Paul Winchell, ventrílocuu y actor que representó les voces d'innumberables personaxes de televisión inventó'l corazón artificial orixinal. Cola ayuda y conseyos del Dr. Henry Heimlich, Winchell diseñó un corazón artificial y construyó un prototipu. Presentó una solicitú pa una patente en 1956, la que se-y dio en 1963. Winchell donó la so patente a la institución y Jarvik utilizando dellos de los principios básicos desenvueltos por Winchell, prosiguió'l desenvolvimientu, hasta rematar col Jarvik-7. Parte de la investigación desenvolver na Cleveland Clinic, que depués se pasaría a llamar el Cleveland Clinic Lerner Research Institute, un nuevu organismu independiente del hospital, nel cual producíense elementos fundamentales de los órganos a enllantase.
Jarvik trabayó conxuntamente con Kolff nel corazón artificial Jarvik-7, una unidá autónoma. Nun s'atopó una solución meyor pa la tresmisión transcutánea d'enerxía que faer un túnel quirúrxicu de dos tubos neumáticos de 3 centímetros. El sistema de control yera del tamañu d'un carrín de supermercáu. Por esta razón, un paciente con un Jarvik-7 tenía movilidá bien acutada, entá si otros problemes tales como embolia ya infeición yeren controlaos en forma fayadiza. Los pacientes entá riquía d'una medicación fuerte con antibióticos según otres drogues y tratamientos. Adicionalmente, Jarvik destacar por una contribución clave pal corazón, que consistió nel usu de membranes ultra fines, apiladas pa formar una superficie diafragmática, con un llubrificante de grafitu asitiáu en forma intermitente ente les membranes. Esto dexó aumentar la llonxevidá del material de la diafragma, qu'actuaba pa estruyir la bomba del corazón, que yera unu de les principales torgues nel desenvolvimientu del dispositivu nesi entós.
El Dr. William DeVries enllantó per primer vegada un Jarvik-7, al dentista xubiláu Barney Clark, na Universidá d'Utah, el 2 d'avientu de 1982. En frecuentes ruedes de prensa, Jarvik y el Dr. William DeVries informaben sobre la evolución del paciente. Los siguientes implantes del corazón Jarvik 7 fueron patrocinaes por Humana, una compañía de seguros. El segundu paciente, Bill Schroeder, sobrevivió 620 díes.
Compañíes
Jarvik fundó Symbion, Inc. pa fabricar el so corazón artificial, pero perdió la compañía por cuenta de la so falta d'habilidá empresarial; y el Dr. Don Olsen trató de rescatala. Jarvik fundó depués Jarvik Heart Inc., y trabayó pa construyir el Jarvik 2000, un dispositivu ventricular pa usu pa tola vida.
Hammurabi
Hammurabi foi un príncipe de Babilonia que xubió al tronu d'esta ciudá-estáu mesopotámica nel 1972 e.C.
El so recuerdu históricu ye perimportante por mor de la tresformación del so pequeñu reinu de 50 km² nun imperiu que controlaba rexones fuera de Mesopotamia. Esta política d'espansión herédala del so pa Sinmuballit aprovechando'l tapecer d'Asiria pa facese un sitiu na política internacional de la dómina.
Pal 1759 e.C. el control de Babilonia espárdese dende'l Golfu Pérsicu pa colos montes septentrionales, incluyéndose nesti territoriu a Sumeria, Akkad y Elam. Asina pa poder gobernar conxuntamente estos estaos tan estremaos, desendolcará una política de xunidá llingüística, cultural y económica frutu de la cual ye'l perconocíu Códigu d'Hammurabi. El so reináu llega a la final dexando una Babilonia nel so puntu cimeru dada la so fuercia militar y sobre too económica, yá que ye un intre d'esplendor na economía mesopotámica.
Zafiru
El zafiru ye un mineral preciosu del grupu del corindón con carauterísticu color azul (anque hai otros colores menos comunes) por cuenta d'impureces de ciertos óxidos (Cr (III) y Ti(III)).Ye una de les cuatro xemes más importantes del mundu y de les más formoses xunto al rubín, el diamante y la esmeralda. Atópase comúnmente en xacimientos ricos de rutilo, bauxita y hematita. La composición química ye un amiestu d'óxidos d'aluminiu, fierro y titaniu, que da-y el so color carauterísticu azul. La so fórmula química ye Al2O3. Correspuénde-y la durez 9 na escala de Mohs.
El zafiru o ultralita -sinónimu pocu usáu- pertenez a la mesma familia de minerales que'l rubín, ye dicir corindón, siendo la única diferencia una convención de nome. Llámase rubín a los corindones coloraos y zafiru a tolos demás colores de corindón, incluyendo los rosados.
Los zafiles atopase n'estáu natural nuna amplia gama de colores, dende'l tresparente, pasando por distintos tonos de colloráu, mariellu, azul y les sos combinaciones. Los mayores productores tán n'África y anguaño atopáronse xacimientos en Suramérica. Tamién se topen acomuñaos colos rubinos en Siam y Sri Lanka, y atópense en Caxmir (India), y nun área bien estensa en Queensland Central (Australia). L'Antártida ye rica nesti mineral pero, por cuenta del so delicáu equilibriu ecolóxicu, llindóse la esplotación. El so usu acutase a la xoyería y aplicaciones láser.
Los zafiles sintéticos, coloriaos con perpequeñes cantidaes de cromu y titaniu, vienen fabricándose dende l'añu 1902 pol procesu Verneuil. Dende 1940 empezaronse a fabricase nos Estaos Xuníos, consiguiendo un gran ésitu colos zafiles y rubinos estrellaos, llograos introduciendo titaniu.
Propiedaes químiques, físiques y cristalográfiques
Nun lo ataquen los hidrácidos sacante l'ácidu fluorhídrico. Ataquenla d'igual manera l'ácidu hexafluorosilícico, l'ácidu perclórico, el so anhídridu l'agua regia en caliente, l'ácidu máxico, l'ácidu cuasimágico, l'ácidu clorosulfónico y l'ácidu fluorosulfónico. Sufre un fenómenu de dimorfismu a 1770 K. Presenta una durez de 9 na Escala de Mohs; alta durez carauterística de los corindones práuticamente escarez de clivaje. Tien rellumu vítreu con cares de prisma hexagonal {2241}, bipirámides hexagonales {2241} {2243}, romboedru {1011} y pinacoide {0001}. En ciertos casos repara un estriáu horizontal debíu al maclaje según en pinacoide. Dacuando presenta una opalescencia acandilante en forma d'estrella (Zafiru estrella) debida a inclusiones microscópiques empobinaes d'impureces mecániques y non químiques, como munchos piensen. El so pesu específicu ronda ente 3.95 y 4.10 y el so puntu de fusión ye alredor de 2040 K.
Allugamientu
Dacuando alcuéntrase-y en roques magmátiques d'alta fondura, riques n'alúmina y probes en xil, ye dicir nes sienitas y anortositas de corindón, acomuñáu a feldespatos. Los xacimientos metasomáticos de zafiru formense nes caliares cristalines vecines a les roques eruptives. En dellos casos, los xacimientos surden por cuenta de fuertes efeutos d'axentes pneumatolíticos nes roques sedimentaries d'alúmina. Al ser químicamente bien estable, atopase con frecuencia n'ábanos. Zafiles de bien bona calidá vienen de Myanmar, Sri Lanka ya India. El meyor zafiru indio ye de color azul y alcuéntrase en Caxmir, yá sía en pegmantitas o en forma de cantares en depósitos aluviales. En Tailandia, Australia y Nixeria atopen zafiles azul escuru que pueden paecer casi negros. Nel estáu norteamericanu de Montana esplótase un zafiru d'un curiosu azul metálico. Tamién se llogra en Camboya, Brasil,Kenia, Malaui y Colombia.
Justicia Acuña
Justicia Acuña Mena foi una inxeniera chilena, la primer muyer con esti oficiu nel so país y en Suramérica.
Estudios y carrera profesional
En 1913 ingresó a la carrera d'inxeniería na Facultá de Ciencies Físiques y Matemátiques de la Universidá de Chile, siendo la única muyer ente tolos estudiantes d'esa facultá. Titular d'inxeniería civil en 1919, siendo compañera de xeneración de Jorge Alessandri.
Zafiru
Aplicaciones industriales
El zafiru sintético utilizase na fabricación del cristal de zafiru. Esti material tresparente presenta una gran resistencia al rayáu y utilízase, por casu, como cristal nos relós de pulsera.
Justicia Acuña
Estudios y carrera profesional
Na so dómina foi tou un socesu la so titulación. Honrando'l so esfuerciu pola emancipación femenina'l Colexu d'Inxenieros de Chile inauguró en xunetu de 1980 la «Galería de los Ingenieros Ilustres», onde foi incluyida, y en 1991 creóse'l premiu Justicia Acuña Mena, que s'otorga cada dos años a una muyer inxeniera destacada nel exerciciu del so oficiu.
Trabayó como calculista nel Departamentu de Víes y Obres de la Empresa de los Ferrocarriles del Estáu.
Vida personal
Justicia Acuña casóse col so compañeru de la universidá, Alfredo Gajardo Contreras, tamién inxenieru, col que tuvo 7 fíos.
Richard Jordan
Richar Jordan pue referise a:
Dacia
Dacia pue ser:
Dominic Scott Kay
Dominic Scott Kay ye un actor infantil d'Estaos Xuníos.
Nació en Los Angeles, California, fíu del músicu y actor Scott Kay. Ye conocíu pola so apaición en Pirates of the Caribbean: At World's End como'l fíu de Will Turner (Orlando Bloom) y Elizabeth Swann (Keira Knightley). Tamién ye conocíu como la voz de Wilbur en Charlotte's Web y Buddha en Air Buddies. Dirixó, escribió y protagonizó nel curtiumetraxe Saving Angelo, una historia basada en fechos reales d'un perru abandonáu dexáu por muertu y que él y la so familia rescataron en 2003. Tamién escribió y dirixó otru curtiumetraxe, Grandpa's Cabin.
Ye bien aficionáu a los animales y rescatar colos sos padres. En 2003, estableció la banda "Wisdom" cuando tenía 7 años y ye el cantante principal.
Korean Broadcasting System
Korean Broadcasting System (KBS) ye una compañía surcoreana de medios de comunicación con sede en Seúl.
Frédéric-Fontaine
Frédéric-Fontaine ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Aeshna cyanea
Aeshna cyanea ye una especie de odonato anisópteru de la familia Aeshnidae. Distribúise pol paleárticu: Europa, Oriente Próximu y el Magreb. Otto Friedrich Müller, 1764.
Carauterístiques
Tien un cuerpu llargu, de color negru con llurdios; el machu tien amás llurdios azules nel abdome. Na fema l'abdome ye pardu escuru con llurdios verdes. Libélula de gran tamañu, con 70 mm de llargu. Vese de cutiu en xardinos y montes abiertos. Ésta ye una especie interesada y suel averase a les persones.
Historia natural
L'adultu alimentase d'inseutos diversos qu'atrapa al vuelu. Les ninfes  alimentense d'inseutos acuáticos, cucharapes y pexes pequeños, tendiendo una emboscada nel estanque que frecuenten, hasta que remanecen como adultos en xunetu y agostu, dempués de tres años de desarrollu.
AH Cephei
AH Cephei (AH Cep / HD 216014 / HIP 112562 / SAO 20247) ye una estrella variable de magnitú aparente media +6,88. Alcuéntrase a 2240 años lluz del Sistema Solar —magar l'erru na distancia supera'l 10%— en direición a la constelación de Cepheus.
AH Cephei ye una binaria eclipsante formada por dos estrelles calientes y masives, dambes de tipu espectral B0.5Vn. Bien asemeyaes, pero non idéntiques, la componente principal tien una temperatura efectivo de 29.900 K y ye 28.900 vegaes más lluminosa que'l Sol. Tien una masa de 15,3 mases solares y un radiu 6,3 vegaes más grande que'l del Sol. La estrella acompañante tien una temperatura de 28.600 K y ye llixeramente menos lluminosa, pero 20,500 vegaes más que'l Sol. La so masa ye de 13,4 mases solares y el so radiu ye 5,8 vegaes más grande que'l radiu solar. Dambes xiren rápido sobre sigo mesmes con una velocidá de rotación proyeutada de 185 km/s. La edá del sistema envalórase en 5 millones d'años.
El periodu orbital del sistema ye de 1,7747 díes. Nel eclís principal, el rellumu de la estrella mengua 0,29 magnitúes y nel eclís secundariu'l descensu de rellumu ye de 0,25 magnitúes. El semiexe mayor de la órbita ye de 0,09 UA, siendo ésta circular. Nun esiste intercambiu de materia ente componentes, polo que nun ye una binaria de contautu.
Idioma valón
El valón (walon) ye una llingua románica del subgrey galu-románicu falada en Valonia, al sur de Bélxica; nel departamentu francés d'Adernas y polos descendientes de valones n'Estaos Xuníos. 200px|left|thumb|Mapa llingüísticu de Valonia Ye perimportante nun enquivocase col nome, dao que munches vegaes nómase valón a la llingua francesa falada en Bélxica cola que nun hai cuasique diferencies; pero'l valón como llingua románica ye perdiferente del francés, inda tengan orixe común, pola so evolución histórica propia asina como pola aportación de pallabres xermániques procedentes del flamencu o del alemán.
Dende entamos del sieglu XX el valón vese arrequexonáu en Valonia por mor de la implantación del francés rexonal, nesti momentu yera mayoritariu, amenorgo la so presencia ta lleegar ser la llingua materna d'un 40% de la población de la rexón. Si qu'inda dende 1990 l'Estáu federal Belxicanu recueye a la llingua como propia y fomenta'l so emplegu.
Anguaño'l valón, códigu ISO 639-1 wa; ta trabayando nun estándar de normativización pala xunión gráfica de los dialeutos de la llingua.
José Fernández Madrid
José Luis Álvaro Alvino Fernández Madrid y Fernández De Castro foi un prócer de la Independencia colombiana.
Infancia y estudios
Nació na ciudá de cartagena d'indies . Foi fíu de Pedro Fernández de Madrid y de la señora Gabriela Fernández de Castro, fía de la mesma del señor Diego Fernández de Castro, quien foi gobernador, Capitán Xeneral y presidente de la Real Audiencia de Guatemala.
Realizó estudios de derechu nel Real Colexu Mayor de La nuesa Señora del Rosario que ye anguaño la universidá del Rosario ,allugada na ciudá de Santa Fe de Bogotá. Graduóse en Humanidaes y Derechu canónicu y terminó'l so doctoráu con Medicina, graduándose'l 16 de febreru de 1809 antes de cumplir 20 años na Universidá de L'Habana.
Empiezu na política
Tando en Bogotá xuntar a la creación de la xunta de gobiernu de Santa Fe'l 20 de xunetu de 1810 y en 1812 yá taba na so ciudá natal sofitando la Independencia de la Provincia de Cartagena de Indias. Participó nel procesu de redaición de la constitución independentista d'aquella provincia, y en Cartagena fundó xunto a otros compañeros de la so ciudá'l periódicu Argos americanu que s'encargaría a llevar el sentimientu emancipador en tolos rincones de la Nueva Granada y que sería unu de los principales diarios de motivación independentista n'América. En ye escoyíu pol Congresu de les Provincies Xuníes de la Nueva Granada a ser presidente del país, a lo cual va a posesionarse en Tunja a onde tresllada'l periódicu Argos. En 1814 treslladar a Bogotá.
Presidente de Colombia
Con ocasión del arrenunciu del presidente Camilo Torres, el Congresu escoyó a Fernández Madrid, quien nun aceptó diciendo que la Patria perecería nes sos manes. El pueblu, esmolecíu pol vacíu de poder, asistió n'ensame al Congresu exigiédole la eleición d'un dictador. Fernández Madrid foi escoyíu de nuevu y finalmente aceptó la nominación. Asina que el 2 d'abril de 1816, dempués de cerrar el so palaciu en Santa Fe de Bogotá, dirixir a Zipaquirá col so secretariu de guerra, el so secretariu xeneral y el so guardia d'honor, pa convertir a la ciudá na capital del gobiernu de les Provincies Xuníes de Nueva Granada por cuenta de la gran riqueza de la ciudá y el so allugamientu estratéxicu.
Ciudadanos de delles partes allegaron a él, quien se dirixó al pueblu convidándolos a lluchar en defensa de la independencia. La gobernación de Cundinamarca topábase tamién vacante, y cola inspiración de Fernández Madrid aceptó la eleición don Nicolás Rivas.
Morrió desempeñándose como ministru Plenipotenciario de Colombia ante'l reinu de Gran Bretaña ya Irlanda nel distritu londinense de Barnes y foi soterráu na ilesia de Saint Marylebone de Londres.
Videos
José Fernández Madrid, "precursor de la clase política actual" (Min. 6:05)
Orson Scott Card
Orson Scott Card ye un escritor d'Estaos Xuníos de ciencia ficción y otros xéneros lliterarios. La so obra más conocida ye Ender's Game.
Nacíu en Richland, Washington, Card creció en California, Arizona y Utah. Vivió en Brasil dos años como misioneru para La Ilesia de Xesucristu de los Santos de los Últimos Díes (Ilesia mormona). Ye llicenciáu pola Brigham Young University en 1975 y l'Universidá d'Utah en 1981. Anguaño vive en Greensboro, Carolina del Norte. Él y la so muyer, Kristine, son padres de cinco neños: Michael Geoffrey, Emily Janice, Charles Benjamin, Zina Margaret y Erin Louisa, llamaos asina por Geoffrey Chaucer, Emily Brontë y Emily Dickinson, Charles Dickens, Margaret Mitchell, y Louisa May Alcott, respeutivamente.
Escritor prolíficu, Card ye autor de numberoses noveles individuales (Neños perdíos, L'arca de l'ayalga) y diverses sagues como La Saga de la Torna o les hestories de Alvin el Facedor.
Ganó numberosos premios Hugo y Nébula, como'l Nébula de 1985 y l'Hugo de 1986 a la meyor novela por Ender's Game y el Nébula de 1986 y Hugo de 1987 por La voz de los muertos.
Card somorguiose nel mundu del cómic al escribir el guión ente'l 2005 y el 2006 de la miniserie Ultimate Iron Man.
Relixón
La práutica de Card de la relixón mormona ye un elementu importante de la so vida. Unu de los sos tatarabuelos yera Brigham Young, un importante líder de La Ilesia de Xesucristu de los Santos de los Últimos Díes, y tolos sos antepasaos nes últimes trés xeneraciones fueron mormones. Ente los sos ancestros inclúyense otros mormones destacaos como Charles Ora Card, fundador de la colonia mormona de Cardston, na provincia canadiense d'Alberta. La so fe foi una fonte d'inspiración qu'influyó les sos obres y opiniones personales.
Política
Nel añu 2006, un día antes de les eleiciones presidenciales nos Estaos Xuníos, Card escribió un artículu d'opinión en RealClearPolitics, na qu'a pesar de ser un demócrata, animaba a los votantes a sofitar al partíu republicanu. N'otru artículu escritu pal Mormon Times, condergaba la decisión de cualquier gobiernu qu'aprobara'l matrimoniu gai afirmando que "ensin importar la llei, el matrimoniu namái tien una definición, y cualquier gobiernu qu'intente camudala ye'l mio enemigu mortal. Voi actuar pa destruyir esi gobiernu y acabar con él..." Nel añu 2009 Card convertitiose en miembru de la National Organization for Marriage, un grupu que trata de torgar la llegalización de los matrimonios ente'l mesmu sexu. Card pidió que les lleis contra la conducta homosexual permanezan nos llibros y un regresu a los valores que tinia EEXX na década de 1960.
Mediu ambiente y Ciencia
Anque sofita la investigación de fontes d'enerxía alternatives y la superación del usu de combustibles fósiles, Card criticó con frecuencia les aiciones pa evitar el calentamientu global y afirma que los presuntos peligros del calentamientu global "convirtiéronse nuna ortodoxa científica qu'atrabanca la investigación y l'alderique". El so rellatu curtiu "Angles" amuesa a unos científicos que tarrecen siguir la so investigación porque diría en contra del dogma científicu establecíu. Tamién, quiciabes poles sos creencia relixoses, amosó la so rocea respeuto al darwinismu n'oposición a la pseudo teoría del Diseñu intelixente (de la que tamién resabia, pero por razones distintes). Anque critica a los científicos qu'afirmen que'l darwinismu esplica por completu'l funcionamientu de la evolución, Card tamién dixo que "la ciencia nunca demostró nin va poder demostrar nunca'l Diseñu Intelixente."
Fresne-Saint-Mamès
Fresne-Saint-Mamès ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Crocidura russula
Descripción
Ye un crocidurinu de mediana talla, cola relativamente curtia, de 34 a 47 mm, cuerpu de 62 a 84 mm y de 7 a 14 gramos. Los güeyos son pequeños colos pabellones auditivos bien visibles y bien desenvueltos. La pelame varia cola edá y según la dómina del añu y la llocalización xeográfica. Polo xeneral ye de color pardu o pardu-buxu nos exemplares de branu y gris escuru nos d'iviernu, col banduyu gris claru. Nos exemplares nuevos la coloración ye buxu uniforme.
Distribución
Norte d'África y suroeste d'Europa, dende Portugal hasta'l ríu Elba, n'Alemaña, Austria, norte de Suiza y sureste de Francia. La llende suroriental de la so distribución atópase na aguada norte de los Alpes. Atópase tamién en Gran Canaria, delles islles atlántiques de Francia y Gran Bretaña y na isllla Meda Gran (Girona). Na península ibérica presenta una amplia distribución, sacante les zones d'elevada altitú.