cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mlungu dalitsani Malawi
Lletra n'asturianu
Col nuesu amor, el nuesu celu y llealtá,
dándo-y a ella lo meyor
En tiempu de guerra o en tiempu de paz,
un envís y un finxu:
Homes y muyeres sirviendo ensin egoísmu
a la construcción de Malawi
FK Palanga
El FK Palanga (Futbolo klubas Palanga) ye un club de fútbol asitiáu en Palanga, Lituania.
Estadiu
FK Palanga xuega los sos partíos como llocal nel estadiu central de Palanga.
Noyelles-lès-Vermelles
Noyelles-lès-Vermelles ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Bono
Bono pue referise a dellos artículos:
Alberto González
Col nome d'Alberto González podemos referinos a:
Randy Travis
Randy Travis ye un cantante d'estilu country y actor d'Estaos Xuníos.
Datos biográficos y trayeutoria musical
Travis nació col nome de Randy Bruce Trawick en Marshville, Carolina del Norte, siendo'l segundu de seis hermanos.
Empezó actuando a los ocho años d'edá al pie del so hermanu Ricky. Randy fuxó a Charlotte a los dieciséis años y empezó a actuar nun chigre. Travis siguió metiéndose en problemes llegales, finalmente un xuez díxo-y que si yera vistu otra vegada, diría a prisión mientres un llargu tiempu. Travis empezó a concentrase na música xunto a la firma Paula Records pa sacar a la lluz el so infructuosu single, She's my Woman (ella ye la mio moza).
En 1982, Travis grabó'l so álbum debú Randy Ray Live y empezó a ser oyíu pola radio. En 1985 vio como'l so álbum 1982 aportó a un ésitu, siguíu del so álbum Storms of Life. A finales de los años 1980 tuvo una completa cadena d'ésitos, incluyendo: Forever and Ever, Amen, No Place Like Home y Diggin' Up Bones. Dos años en ringlera, gana'l Premiu Grammy pa la meyor voz masculina del país (U.S.A), pol álbum Always And Forever en 1988, y Old 8 x 10 en 1989. En 1992, sicasí, Travis nun tuvo enforma tiempu na llista de los más vendíos mientres enforma tiempu como Clint Black, Garth Brooks y otros qu'habíen coyíu tao sobre Nashville. Volvió más tarde col so álbum de 1994 This Is Me (ésti soi yo) y el so esitosu single Whisper My Name (bisbisa'l mio nome). En 2000 salió a la lluz el so álbum Inspirational Journey, una coleición de cantares relixosos, y en 2003 Worship y Faith. El so álbum más recién ye Around the Bend, llanzáu en 2008.
1 Aquarii
1 Aquarii (1 Aqr) ye una estrella de magnitú aparente +5,15. Alcuéntrase dientro la constelación d'Acuariu mui cerca de la llende cola vecina Aquila. D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralaxe d'Hipparcos, allúgase a 233 ± 11 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Como otres munches estrelles del cielu nocherniegu —por casu τ2 Aquarii o 88 Aquarii, nesta mesma constelación— 1 Aquarii ye una xigante naranxa. Tien tipu espectral K1III y una temperatura efectivo ente 4688 y 4839 K, cifra que varia según la fonte consultada. El so radiu ye 11 vegaes más grande que'l radiu solar, polo que'l so tamañu ye cuasi igual al de Pólux (β Geminorum), la xigante naranxa más próxima a nós. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 1,8 km/s. Ye 54 vegaes más lluminosa que'l Sol y ye una estrella del discu finu. Tien una masa envalorada de 1,46 mases solares y una edá averada de 4760 millones d'años.
1 Aquarii amuesa una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que l'heliu— comparable a la del Sol ([Fe/H] = +0,09). La gran mayoría de los elementos evaluaos presenten niveles daqué mayores a los solares —sacante'l praseodimiu [Pr/H] = -0,08—, reparándose para siliciu y manganesu la mayor estrema respectu, siendo dambos un 66% más abondosos que nel Sol.
Noyelles-sous-Bellonne
Noyelles-sous-Bellonne ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Camillo Benso
Camillo Paolo Filippo Giulio Benso, conde de Cavour  foi un políticu y estadista de la Italia anterior a la unificación.
Biografía
thumb|Scritti di economia, 1962 Fíu del marqués Mixol Benso de Cavour y de Adèle de Sellon, dama d'orixe suizu. Piamontés aristocráticu d'idees lliberales, mientres la so mocedá estudió na Academia Militar, aportando a oficial d'Inxenieros. Poco apegáu a la vida militar, dexó l'exércitu y dedicóse a viaxar al estranxeru estudiando'l desenvolvimientu económicu de los países más industrializaos como Francia y Gran Bretaña, documentándose en toles innovaciones rellacionaes con cualquier campu. A los 22 años foi nomáu alcalde de Grinzane, llocalidá na que la so familia tenía tierres. La llocalidá camudó de nome y pasó a llamase Grinzane Cavour como agradecimientu a Camillo Benso, que foi'l so alcalde mientres 17 años.
Los sos entamos en política
En 1847 fixo la so apaición na escena política como fundador, xunto a Cesara Balbo d'un periódicu lliberal moderáu, el Risorgimento. Foi escoyíu diputáu al Parllamentu en xunu de 1848. Perdió'l so escañu nes eleiciones de xineru de 1849, pero recuperar en marzu del mesmu añu, y nun lo dexaría hasta la so muerte.
Reformes
Una vegada algamáu esti cargu, el conde de Cavour consagrar al fortalecimientu económicu ya industrial del Reinu de Cerdeña, favoreciendo la construcción de ferrocarriles, carreteres y empecipiando la construcción del túnel del Fréjus. Revitalizó l'agricultura cola introducción de nuevos cultivos, la realización d'obres de meyora y la construcción de canales de riego. Favoreció la creación d'una industria siderúrxica y el fortalecimientu de la testil. Reformó l'exércitu al traviés del so collaborador, el xeneral La Marmora, y ordenó la construcción d'un arsenal marítimo en La Spezia.
Política interna
En política interna Cavour foi l'artífiz del orde monárquicu constitucional, aceptando'l lliberalismu nel aspeutu políticu y nel económicu, pero en realidá toles sos reformes taben dictaes pol so deséu de torgar cualquier tipu d'insurrección democrática o republicana. Ello ye que Cavour creía que Piamonte-Cerdeña tenía d'entrar nuna franca industrialización como mediu d'asegurar una economía próspera, y pallo les doctrines lliberales seríen una ferramienta útil, anque ensin dexar de llau recurrir al proteicionismu en casu necesariu.
Cavour aceptaba dellos principios de la democracia, pero aportunaba que'l réxime políticu fora apoderáu por una élite; precisamente estes idees fueron motivu de los sos más agries discrepancies col patriota Giuseppe Garibaldi, quien preconizaba una democracia qu'incluyera al proletariáu y a los llabradores, ente que Cavour solo consideraba aceptable la participación política de la clase media y la burguesía. Ello ye que Cavour solía llomar a Garibaldi de «xavaz» mientres pela so parte Garibaldi calificaba a Cavour de «llaín intrigante».
Partidariu acérrimo de l'afirmación de Charles de Montalembert, «Ilesia llibre n'Estáu llibre», Cavour esmolecer de redimensionar el poder de la Ilesia Católica n'Italia, y promovió la construcción de llares pa la infancia, coles mesmes caltuvo una llucha aportunante contra los xesuites, que detentaban el monopoliu nes xeres educatives.
Cavour caltenía idees conservadores nel planu social, pero nun aceptaba que'l cleru católicu caltuviera privilexos percima del propiu Estáu lliberal, y consiguió qu'en Piamonte-Cerdeña aprobárase una llei que suprimía les órdenes monástiques contemplatives y qu'abolía los privilexos de la manomorta y del foru eclesiásticu. Esta llei provocó un gran escándalu ente los conservadores y zarapicó cola oposición del rei Víctor Manuel, quién forzó la dimisión de Cavour, na llamada «Crisis Calabiana» (26 d'abril de 1855). Tres unos díes, sicasí, el rei tuvo que volver llamar a Cavour pal mesmu puestu, pero'l proyeutu de llei tuvo que ser abandonáu en parte.
Política esterior y unificación d'Italia
En política esterior Cavour foi un políticu arteru pa texer aliances en favor d'El Piamonte-Cerdeña d'alcuerdu a les conveniencies del momentu, anque dacuando tuvo acompañáu pola fortuna. El so oxetivu yera crear un estáu fuerte nel norte d'Italia so la corona de la Casa de Saboya, pero afayó que p'algamar esi oxetivu, El Piamonte tenía de llograr sofitos de les potencies europees pos rescamplaba que Austria utilizaría tol so poderíu pa torgar la crecedera d'El Piamonte. ´
Precisamente Cavour refugaba repitir la esperiencia de 1849, al xulgar que'l reinu piamontés yera entá demasiáu débil pa enfrentase en solitariu a Austria, ente que'l sofitu del restu d'estaos italianos a la causa d'El Piamonte yera bien dudosu. En 1854 Cavour vio una oportunidá cuando españa la guerra de Crimea: Francia y Gran Bretaña, aliaes con Turquía, lluchaben contra Rusia, quien faía esfuercios por estender la so hexemonía na península balcánica y na rexón del Bósforu. Cavour ufiertó l'ayuda militar d'El Piamonte a les grandes potencies, aprovechando los puertos baxu control d'El Piamonte nel Mediterraneu, ufiertando amás unviar a Crimea un cuerpu d'exércitu.
Nun resultó senciellu pa Cavour llograr l'autorización pa tal espedición per parte del Parllamentu de Turín: nun s'entendía la razón pola que soldaos piamonteses teníen de combatir nuna rexón remota onde Piamonte-Cerdeña nun tenía intereses que defender. Pero Cavour llogró'l so oxetivu y les tropes piamonteses participaron viviegamente na llucha nel llau de los vencedores, gracies a ello'l Piamonte foi almitíu a la mesa de negociaciones de paz como aliáu de dos grandes potencies: Francia y Gran Bretaña.
En 1856 roblóse la paz francu-rusu-británica nel Congresu de París, cola presencia del representante d'Austria. Cavour verdaderamente nun llogró compensación territorial dalguna pola participación d'El Piamonte na guerra, pero consiguió qu'una de les sesiones dedicárase espresamente a aldericar el problema italianu»: pudo asina defender públicamente la idea de que la represión de los gobiernos reaccionarios y la política del Imperiu austrohúngaru yeren los auténticos responsables de les moliciones revolucionaries, que se taben formando en tola península y, sobremanera, qu'estes revueltes n'Italia podríen dexenerar nuna amenaza revolucionaria pa tolos gobiernos d'Europa, colo cual consiguía aumentar la esmolición francu-británica nel problema italianu».
Asina, Cavour llogró la so primer meta: llamó l'atención de toles potencies europees sobre la cuestión italiana»; dempués d'ello pa tener ésitu tendría que consiguir interesar de manera especial a dalguna d'elles. En 1858 entrevistar col emperador francés Napoleón III (favorable a intervenir a favor de los italianos a pesar d'escapar milagrosamente con vida al atentáu del patriota emiliano Felice Orsini) na llocalidá de Plombières pa ratificar un tratáu defensivu-ofensivu de Francia y Piamonte frente a los Habsburgu, colo cual Francia ganaría un aliáu importante nel sur d'Europa y Cavour esperaba abasnar a los franceses a intervenir militarmente contra Austria.
N'Italia, el rei Víctor Manuel II y el presidente del Conseyu d'El Piamonte, Camilo Benso di Cavour, trataron d'introducir delles midíes lliberales y llograr con ello la unificación de los estaos italianos en forma pacífica.Al nun ser esto posible, en 1860 sofitaron la llucha de Giuseppe Garibaldi por Il Risorgimiento o la resurreición d'una Italia xunida.Dichu personaxe entamó la lliberación d'Italia de les tropes franceses que-y invadieren. La unificación d'Italia llograr en 1870.
Alianza con Francia
Gracies a les intrigues de Cavour, en 1859 españó la guerra qu'enfrentó per un sitiu a Francia y al Piamonte y por otru a Austria. La guerra resultó en derrotes pa los austriacos y ello dexó l'anexón de Lombardía al Piamonte, pero'l gobiernu de Napoleón III atayó la campaña bélica antes de lo previsto colos piamonteses, roblando Francia un armisticiu con Austria nel Tratáu de Villafranca en tantu'l franceses tampoco taben interesaos en masives operaciones militares namái pa beneficiar a Piamonte. Cavour, como protesta, dimitió al considerar que la incorporación de Lombardía yera un pagu más pequeñu de lo qu'esperaba pa Piamonte, pero curiar de nun faer reproches públicos en contra de Francia. A pesar de la oposición de Víctor Manuel II, en 1860 Cavour volvió ocupar el cargu de Presidente del Conseyu.
Aprovechando la debilidá político y militar d'Austria, y col sofitu diplomáticu de Gran Bretaña, Cavour llogró imponer en 1860 la celebración de plebiscitos que se celebraron en Toscana, nos ducaos de Módena y Parma y nos Estaos Pontificios por que estos territorios amestar al Reinu d'El Piamonte-Cerdeña, llogrando Cavour por aciu promeses y amenaces que tales Estaos, yá ensin respaldu militar austriacu, aceptaren xunise al Piamonte. Pa siguir llogrando'l sofitu francés nel so proyeutu, que yá yera'l d'unificar la península italiana, Cavour convenció al gobiernu piamontés de vencer a Francia la ciudá de Niza y la rexón de Saboya, considerando qu'estos territorios teníen poca rellación con Italia puramente dicha, anque la cesión territorial nun dexaba de ser llamentada pol gobiernu piamontés.
Anexón de les Dos Sicilies
De manera non esplícita, Cavour ayudó a Garibaldi a entamar la Espedición de los Mil contra'l Reinu de les Dos Sicilies n'abril de 1860, pero trató de primir a Garibaldi por que de momentu se anexonase Sicilia al Reinu d'El Piamonte, a lo cual Garibaldi negóse, considerando negativu que la unificación italiana fuera vista como un simple «expansionismo piamontés». En xunetu de 1860 Cavour tamién trató d'aguiyar una revuelta propiamontesa en Nápoles ante la cercanía de los «camises coloraes» de Garibaldi, pero fracasó, quedando Garibaldi como dueñu de la situación.
Cavour inclusive pidió al propiu rei Víctor Manuel qu'ordenara a Garibaldi detener les sos tropes nel Estrechu de Mesina, pero'l monarca nun fixo casu, dexando que les camises coloraes» llanzar a invadir el Reinu de les Dos Sicilies a mediaos d'agostu. Finalmente, cola escusa de detener al «peligrosu revolucionariu», Cavour llogró'l permisu de Francia pa unviar tropes piamonteses al territoriu de los Estaos Pontificios, anque evitó atacar la ciudá de Roma en tantu'l réxime de Napoleón III entá caltenía una guarnición ellí pa protexer al papa Pío IX.
Proclamación del Reinu d'Italia
Cuando n'ochobre xunieron los exércitos piamonteses y los «camises coloraes» y estos tomaben Nápoles, Garibaldi apurrió a Víctor Manuel II l'autoridá política sobre'l sur d'Italia, colo que se llegó a una reunificación parcial de la península, pero Garibaldi pidió tamién que Cavour fuera quitáu del so cargu, lo cual disgustó al monarca. Tres la derrota de los últimos bastiones borbónicos nel sur d'Italia en febreru de 1861, el 17 de marzu del mesmu añu Víctor Manuel II foi proclamáu Rei d'Italia en Turín, llogrando Cavour cumplir el so más preciáu proyeutu políticu.
Cavour dedicar a una operación diplomática a gran escala pa consiguir dempués d'esto un alcuerdu col Papáu, dexando de llau temporalmente la cuestión d'anexonar Venecia a Italia "poles armes o la diplomacia", pero antes de llegar a la conclusión d'estos planes Cavour morrió, probablemente de malaria, nel palaciu de la so familia en Turín el 6 de xunu de 1861 a la edá de 50 años. Poco primero de expirar pronunció la frase: «Italia yá ta fecha, tou ta llistu».
Nel intre del tiempu dos barcos de la marina de guerra italiana llevaron el nome de Cavour, en 1915 un barcu de guerra, y en 2004 un portaviones.
Gy (Xinebra)
Gy ye una comuña suiza del cantón de Xinebra. Llenda al norte coles comuñes de Machilly (FR-74) y Veigy-Foncenex (FR-74), al sureste y sur con Jussy, y al oeste con Corsier y Meinier.
Noyelles-sous-Lens
Noyelles-sous-Lens ye una comuña francesa del departamentu de Pas-de-Calais, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Enrique A. Jiménez
Enrique Adolfo Jiménez Brin foi un políticu y embaxador panamiegu. Asumió de manera provisional como Presidente de Panamá dende'l 15 de xunu de 1945 hasta'l 7 d'agostu de 1948.
A la edá de 25 años foi nomáu secretariu priváu del Presidente Belisario Porras, depués desempeñóse como diputáu y llogró ser presidente de l'Asamblea Nacional en delles oportunidaes. Tamién foi Embaxador de Panamá en Washington D.C. per dellos años y en 1920 y 1932 foi Vicepresidente de la República.
Dempués del golpe d'estáu civil que derrocó al Presidente Arnulfo Arias Madrid, hubo un periodu de transición lideráu por Ricardo Adolfo de la Guardia, hasta que'l 15 de xunu de 1945 fecha en que l'Asamblea Constituyente designó como nuevu Presidente Provisional a Enrique Adolfo Jiménez.
Carauterizar por ser una figura estraordinaria con dotes de gran estadista. Ufiertaba rápides soluciones a los problemes.
Impulsó l'autonomía de la Universidá de Panamá, aproviendo terrenes propios y una sólida base económica pa les sos funciones.
Mientres el so mandatu, en 1946, promulgóse una nueva Constitución, que derogaba la Constitución de 1941, tamién mientres el so mandatu roblóse'l Tratáu Filós-Hines, que garantizaba la permanencia de tropes norteamericanes en territorios estratéxicos pa la defensa de la Canal. Esto produció la manifestación de miles de persones, polo que'l Presidente ordenó la suspensión de les garantíes individuales. A la fin el clamor popular foi escucháu y l'Asamblea Nacional refugó'l tratáu dolce díes dempués de ser robláu.
Mientres la so xestión dexó obres bien importantes como:
Butorides striata
Carauterístiques
Na edá adulta puede llegar a midir de 36 a 48 cm de llargu. El so picu mide de 7 a 9 cm, lo cual ardícia-y pa pescar.
Historia natural
Fai los sos niales nos árboles nes proximidaes de los ríos; puede poner de 2 a 5 güevos, que llogren sobrevivir la mayoría de les vegaes.
Al igual que la gran mayoría de les especies de garces nun andar en grupos, y polo xeneral caltiénse sola o cola so pareya. Aliméntase de pexes y inseutos pequeños con ayuda de la so llongura y agudu picu.
Subespecies
thumb|Güevu de Butorides striatus thumb|240px|Butorides striata islles Maldives Maldives.
Mitoloxía china
thumb|[[Nüwa y Fuxi.]] La mitoloxía china ye'l conxuntu de rellatos fantásticos relativamente cohesionados de la cultura de l'antigua China. Munches de les sos lleendes tomen llugar mientres el periodu de los trés augustos y cinco emperadores. Enforma de la mitoloxía China ye única, anque comparte abondo con Xapón y Corea por cuenta de la so influencia na antigüedá.
La Mitoloxía China conozse gracies a testos que daten esencialmente de la dinastía Han. Al nun tener más de 2.000 años d'antigüedá, estos escritos apenes pueden clasificase como recién. Dacuando reinterpretaron la mitoloxía acordies coles sos concepciones filosófiques. D'esta miente, tresformaron a los más importantes dioses en soberanos virtuosos que reinaben en tiempos antiguos. Tamién acomuñaron a los sos dioses colos cinco direiciones (esto ye, los cuatro puntos cardinales y el centru) según una cosmoloxía ellaborada mientres l'Antigüedá temprana.
Puede tenese una idea de lo que yera la mitoloxía china "orixinal" comparándola colos rellatos d'otros pueblos nel Estremu Oriente. Al estender esta comparanza a toa Eurasia, puede apreciase qu'una gran parte d'esta mitoloxía ye d'orixe indoeuropéu. Tien pos semeyances totalmente sorprendentes coles mitoloxíes xermana, griega o eslava. Eso debe a la invasión de China por un pueblu indoeuropéu, los tocarios, hai más de 3000 años.
Mitos y lleendes
Nun esisten llibros dedicaos a Mitoloxía na antigua China. Los mitos atópense recoyíos en múltiples obres de Historia, Filosofía o Poesía, en forma de menciones a personaxes mitolóxicos y los fechos o lleendes que se-yos atribúin. Tamién hai que considerar qu'esti ensame d'obres, de distintes dinastíes, pertenecen a diverses corrientes de pensamientu (Taoísmu, Confucianismu, Legismo y Moísmo, principalmente).
La Creación
thumb|[[Shennong.]] Una carauterística única de la cultura china ye la relativamente tardida apaición na lliteratura de los mitos sobre la Creación, que lo faen tres la fundación del confucionismu, el taoísmu y les relixones populares. Les hestories tienen delles versiones, dacuando contradictories ente sigo. Por casu, la creación de los primeros seres ye atribuyida a Shangdi, Tian (el cielu), Nüwa, Pangu o'l Emperador de Jade.
En tol Estremu Oriente y Oceanía, esistía un dualismu cosmolóxicu oponiéndose dos principios, per una parte la lluz, el sol y el fueu, per otra parte la escuridá, la lluna y l'agua. Xeneralmente, un páxaru representaba al primer principiu. En China, tratar d'un cuervu. El páxaru solar ye una de les temes privilexaes de la dinastía Shang, la primer dinastía china que la so esistencia certificar per mediu de l'arqueoloxía. Una culiebra, como un animal acuáticu, representaba al segundu principiu. La madre de Shun, unu de los soberanos míticos de China, pertenecía al clan de la culiebra, y el so padre pertenecía al clan del páxaru. Poro, Shun yera resultante de la unión de los dos principios. Esti mitu ilustra tamién el totemismu de l'antigua sociedá china, según el cual cada cla tenía un animal antepasáu, según la exogamia, qu'esixía que los maríos fueren provenientes de cles distintes.
Xiè yera l'antepasáu de Shang y la so madre llamábase Jiandi. Un día, foi bañase colos sos sirvientes nel ríu de la llomba escura. Un páxaru negru (probablemente una golondrina o un cuervu) pasó llevando un güevu multicolor nel so picu. Dexar cayer. Jiandi tomar y poner na so boca, pero tragar por descuidu. Tres esto, concibió a Xie. Nesti rellatu, tratar d'una forma particular de la unión de los dos principios cósmicos, yá que esti mitu fai intervenir per una parte a l'agua y a la escuridá, y per otra parte un páxaru.
Shangdi (上帝), apaez na lliteratura escontra'l 700 e. C. o antes (la fecha depende de la datación del Shujing, el "Clásicu de la Hestoria"). Shangdi paez tener los atributos d'una persona, pero nun se-y identifica como creador hasta la dinastía Han.
L'apaición de Tian (天), el Cielu, na lliteratura presenta'l mesmu problema que Shangdi, dependiendo tamién de la fecha del Shujing. Les cualidaes del Cielu y de Shangdi paecen xunise na lliteratura posterior hasta ser adoraos como una sola entidá (皇天上帝), por casu nel Templu del Cielu de Beixín. La identificación de les llendes ente unu y otru, inda nun foi resuelta.
Nüwa apaez en redol al añu 350 e. C. El so compañeru ye Fuxi y dacuando adorar como los ancestros últimos de la humanidá.
Pangu apaez na lliteratura non antes del añu 200 de la nuesa era. Foi'l primer creador. Al empiezu namái había un caos ensin forma del que surdió un güevu de 18.000 años. Cuando les fuercies yin y yang taben permediaes, Pangu salió del güevu y tomó la xera de crear el mundu. Estremó'l yin y el yang col so hachu. El yin, pesáu, fundir pa formar la tierra, ente que'l Yang alzar pa formar los cielos. Pangu permaneció ente dambos alzando'l cielu mientres 18.000 años, tres los cualos folgó. De la so respiración surdió'l vientu, de la so voz el truenu, del güeyu esquierdu'l sol y del derechu la lluna. El so cuerpu tresformar nos montes, la so sangre nos ríos, los sos músculos nes tierra fértiles, el vellu de la so cara nes estrelles y la Vía Láctea. El so pelo dio orixe a los montes, los sos güesos a los minerales de valor, el migollu a los diamantes sagraos. El so sudu cayó en forma d'agua y les pequeñes criatures que poblaben el so cuerpu (pulgues en delles versiones), llevaes pol vientu, convertir nos seres humanos.
L'Emperador de Jade ((玉皇), apaez na lliteratura dempués del establecimientu del taoísmu. Tamién se-y representa como Yuanshi Tianzun (元始天尊) o como Huangtian Shangdi (皇天上帝).
El Sol
thumb|[[Huang Di.]] El sol moraba sobre un árbol, llamáu Fusang o Kongsang. Pela mañana, llevantar d'esti árbol pa posase y dormir sobre otru árbol asitiáu al oeste. Na antigüedá, había diez soles. Un día, estos llevantáronse coles mesmes, infligiendo a los homes un calor intolerable. Yi baltó a nueve d'ellos coles sos fleches, polo que nun permaneció más qu'unu. Según la mayoría de los testos, el mesmu Yao pidió al arqueru Yi cortar los soles en cuenta de baltalos, pero ésti ye la resultancia del encruz de les mitoloxíes chines ya indoeuropees, yá que Yi ye un héroe indoeuropéu. Esti mitu de los soles múltiples esiste n'otru pueblu del Estremu Oriente, en Siberia, ya inclusive en dellos rellatos amerindios, prueba de la so antigüedá.
El Gran Hinchente
La mitoloxía china comparte coles tradiciones sumeries, grieges, mayes, xudaiques y d'otros oríxenes el mitu del Diluviu Universal o gran hinchente. Nesti casu, Yu el Grande, cola ayuda de Nüwa, construyó les canales que consiguieron controlar l'hinchente y que dexaron a la xente cultivar les sos colleches.
Deidaes importantes
thumb|Guan Yin.
Criatures mítiques
thumb|[[Fenghuang.]]
Mario Kart Wii
Mario Kart Wii (マリオカートWii) ye'l sestu videoxuegu de la serie Mario Kart (ensin cuntar con dos xuegos de arcade), Ye'l segundu n'usar la conexón Wi-Fi de Nintendo y el primeru n'apaecer na consola Wii. El xuegu foi publicáu mundialmente mientres el mes d'abril de 2008, anque en Corea del Sur foi publicáu un añu dempués.
Nesti xuegu, Mario y compañía compiten en carreres allocaes, risonderes y allegaes nel Reino Xampiñón, esta vegada con un "gameplay" bien similar al del anterior xuegu, Mario Kart DS llanzáu na consola Nintendo DS. Una novedá en Mario Kart Wii ye que, nel xuegu, tamién pueden usase motocicletes, amás de los karts. El xuegu foi presentáu mientres la conferencia E3 2007 para Wii, amosándose nun tráiler col qu'apaecen ciertos personaxes típicos de les series, nueves pistes y otros detalles referentes a series pasaes.
Tamién s'amosó que'l mandu pal xuegu, ye principalmente'l Control Remotu Wii y qu'en combinación col accesoriu Wii Wheel, faen una esperiencia muncho más realista pal xugador y tamién s'usa un volante na consola Wii. Amás, una de les principales carauterístiques del xuegu ye la incorporación d'una manera online al traviés de la conexón WiiConnect24 de Nintendo, onde'l xugador va poder competir hasta con 12 xugadores coles mesmes. Amás amestáronse munches innovaciones al xuegu, en comparanza con versiones anteriores de la saga de Mario Kart, onde'l gameplay yera prácticamente'l mesmu. Agora, en Mario Kart Wii, amestáronse diverses meyores, por casu, poder escoyer de personaxe a un Mii, (que se crea nel menú de la consola Wii), al igual qu'acrobacies de los karts o motocicletes que pueden realizase en plenu xuegu.
A la fecha d'avientu de 2011 vendiéronse más de 30 millones d'unidaes del xuegu a nivel mundial, aportando a el segundu xuegu más vendíu de la consola Wii y el xuegu más vendíu de Mario para Wii, según el más vendíu de la saga, y entrando nel top de los xuegos más vendíos nel mundu.
Controles
Como se mentó enantes, el mandu principal del xuegu ye'l Wii Wheel en combinación col mandu de Wii, pero tamién puede xugase col mandu de Nintendo GameCube, el mandu Clásicu de Wii, o a cencielles col mandu de Wii en combinación col Nunchuk. Nel xuegu, el mandu puede ser configuráu como manual o automáticu. Na manera automática'l derrape faise automáticamente, pero pierde la posibilidá de faer turbos por esti sistema. Pa maniobrar el mandu y poder xugar, deber de mover la Wii Wheel como si tuviera conduciéndose un autu de verdá. Esto provoca que nel xuegu, el personaxe xunto col kart o moto, muévanse esautamente na direición en que la que'l xugador tea moviendo'l mandu. Dientro del xuegu pueden realizase, amás de conducir, distintos movimientos al maniobrar el mandu (nun importando si xugar col Wii Wheel, o otru mandu). Por casu, pueden faese reblincaes nel aire, faer turbos, o realizar un "caballín" (esto postreru namái si escueye una moto). L'habilidá llamada "snaking", que dexaba al xugador llograr una serie de turbos continuos, al derrapar repetidamente foi esaniciada en favor d'un nuevu sistema de xuegu (gameplay). Si inténtase realizar dichu trucu, non podrá llograse lo, yá que anque se realice la combinación de botones riquida, namái podrá llograse un únicu turbo dientro d'un tiempu determináu.
Un xugador
Una persona va poder xugar nésti tipu de xuegu, onde esisten 4 maneres: "Grand Prix", "Contrarreló", "Carrera VS." y "Batalla".
CWF de Nintendo
Nel E3 de 2007, anuncióse que Mario Kart Wii dexaría a los xugadores competir con otros xugadores alredor del mundu por aciu la Conexón Wi-Fi de Nintendo, nes maneres carrera y batalla. Dambes maneres dexen un máximu de 12 xugadores. Y puedes conectate con xente del mundu, continental y amigos. Pueden escoyese rivales continentales o mundiales, según escoyer amigos personales que tendrán de ser amestaos con un códigu llamáu "Friend Code", (que se-y asigna cada xugador al conectase per primer vegada a la CWF de Nintendo)
Nésti manera de xuegu, el xugador, al entrar per primer vegada, empieza con 5.000 puntos en cada tipu de competición (Carrera VS. y Batalla)
Al xugador asígnase-y una "sala" onde hai xugadores. Dempués de que cada xugador escueya una pista onde va ser la siguiente carrera o una aleatoriamente, va escoyer al azar pol sistema y aína va empezar la carrera. Va Rematar cuando tolos competidores (salvo'l que quede n'últimu llugar) dieren les 3 vueltes y cruciáu la llinia de meta, o nel so defectu, cuando'l xugador que vaya de primeres, diera les 3 vueltes, y pasaren 30 segundos desque crució la llinia de meta. Cada xugador va clasificar nun puestu dependiendo del sitiu en que clasificara na carrera.
Fórmense 2 equipos, unu colloráu y l'otru azul. Aína, los xugadores pueden escoyer l'estadiu onde deseyen xugar o escoyer unu aleatoriamente, anque dempués el sistema va escoyer unu al azar y aína va empezar la batalla, que puede ser Batalla de Globos o Carrera de Monedes. Más tarde, al siguir xugando, el tipu de batalla va alternase. Nel xuegu, cada equipu va tener que collaborar en xunto pa poder vencer al equipu contrariu. En cada batalla, va ganar el xugador que recoyera más monedes o pinchara más globos.
Notes
Los siguientes puntos aplicar en dambos casos, pa Carrera VS. y Batalla:
Canal Mario Kart
El xuegu tien la opción d'adquirir una canal, llamáu "Canal Mario Kart", nel menú de Wii, que dexa ver les posiciones locales de los xugadores de tol mundu nos recórds de Contrarreló. Tamién pueden unviase y descargar pantasmes, y ver si hai un miembru de la llista d'amigos online y xunise a la so partida. Simplifica la xera d'añedir a los amigos a la llista cuando se xuega en manera CWF de Nintendo, yá que si una persona añedir a daquién, automáticamente recibe una invitación, y si acepta, el códigu amigu va rexistrase.
Circuitos
La llista total de circuitos son 32, onde 16 son totalmente nuevos y apaecen nes Copes Wii, ente que los otros 16 son d'ediciones pasaes de la saga Mario Kart y apaecen nes Copes Retro. De siguío el llistáu de les copes y los sos circuitos. Los nomes n'español son los mesmos pa les versiones española y hispanoamericana, sacante "Circuitu Lluz de Lluna/Autopista de la Lluna", "Sienda del Pládanu/Camino Forestal" y "Cume DK/Visu DK". La llista total d'escenarios de batalla son 10, de los cualos 5 son totalmente nuevos, ente que los otros 5 son d'ediciones pasaes de la saga Mario Kart.
Personaxes desbloqueables
Notes: Puede modificar el tamañu del Mii na Canal Mii. Dependiendo del so tamañu va poder correr con vehículos pequeños, medianos o grandes, según sía'l casu. Por casu, un Mii pequeñu va correr con vehículos pequeños.
Oxetos
Dellos oxetos pueden fornise hasta cuando'l xugador decida usalos p'atacar al oponente o dexalos na pista. Dalgunos como'l plátanu, sirven como escudo si otru xugador intenta cutilo con un oxetu, o si topeta con un oxetu que ta nel pisu, va llibrar d'él, pero l'oxetu que forniera va perdese.
Notes:
Vehículos
Carauterístiques:
Los famosos karts dexen realizar un "Super Mini-Turbo", que son como un "Mini-Turbo" pero de doble duración, amás de tener un meyor control que les motocicletes, pero xeneralmente son un pocu más pesaos que les motos faciendo'l percorríu llixeramente más lentu en comparanza coles motos.
Les motocicletes son llixeramente más rápides que los karts, y pueden faer "caballinos" p'aumentar la so velocidá temporalmente, pero son más vulnerables al movimientu y se descontrolan más fácilmente, amás de que namái pueden realizar un "Mini-Turbo". Les motocicletes solo apaecen en Mario Kart Wii y Mario Kart 8. Amás les motos pueden clasificase en IN o OUT que se refier al derrape que tien.
Gazeta do Rio de Janeiro
La Gaceta de Rio de Janeiro (en portugués: Gazeta do Rio de Janeiro), fundada'l 10 de setiembre de 1808, foi'l primera periódicu impresu en Brasil, nos talleres del Diariu Oficial, en Rio de Janeiro.
Publicáu dos veces per selmana, yera um Diariu Oficial y contenía, basicamente, comunicaos y disposiciones del gobiernu. El so editor yera Frai Tibúrcio José da Rocha.
Tamién publicaba informes sobre política internacional, cuantimás, la realidá europea mientres les Guerres Napoleóniques y l'inestabilidá de les colonies americanes d'España.
La ríxida censura impuesta pola Corona portuguesa garantizaba'l filtru de les noticies torgando la divulgación de temes rellacionaes col lliberalismu en política.
A partir del 29 d'avientu de 1821 pasó a denominase a cencielles Gazeta do Rio. Tresformar en 1823, nel Diariu del Gobiernu.
Julie Coin
Julie Coin ye una tenista profesional francesa.
Siendo una xugadora práuticamente desconocida, diose a conocer en ganando a la Nº1 del mundu y 1ª cabeza de serie, Ana Ivanović, na segunda ronda del Abiertu de los Estaos Xuníos de 2008. Nesi momentu, Coin ocupaba'l puestu 188 del mundu.
A lo llargo de la so carrera ganó 10 torneos de la Federación Internacional de Tenis en categoría individual y otros 16 en categoría de dobles.
N'asociación con Emily Webley-Smith, Coin ganó un tornéu ITF de $100.000 en febreru de 2015 nel Midland, ganando a Jacqueline Cako y Sachia Vickery na final. Anunció en payares de 2015 que'l Open de Limoges de 2015 seria'l so últimu tornéu, yá que se retiraría del tenis profesional.
Paola Frassinetti
Paola Frassinetti foi una relixosa italiana, fundadora de la congregación de les Hermanes de Santa Dorotea. En 1984 foi proclamada santa pol papa Juan Pablo II.
Biografía
Paula Frassinetti ye fía de Dios dende'l día de la so nacencia, el 3 de marzu de 1809, recibiendo'l Bautismu esti mesmu día na Parroquia de San Esteban de Xénova, la so ciudá natal.
Naz dempués de José y Francisco. Paula crez serena na casa paterna, que se va ver allegrada dempués cola nacencia de Juan y Rafael. La so madre ye l'exemplu más vivu de virtú y la pequeña ábrese delicadamente a la gracia divina qu'obra nella maravíes. Según el plan de Dios, Angela, la so bona madre nun va tener tiempu de ver los proyeutos de Dios sobre la so fía. Va Morrer dexando a Paula, inda na edá del xuegu, al cuidu de la casa. Son díes de desorientación y dolor. Paula tien 9 años.
Nun s'aforra fatigues y tien col so padre, Juan Bautista, y colos sos hermanos atenciones amoroses y delicaes, que-y esixen non pocos arrenuncios y sacrificios.
La so Primer Comunión y el sacerdociu del so hermanu José son momentos de fonda reflexón pa ella, que yá siente nel so corazón la llamada divina.
Na familia apriende a lleer y a escribir y recibe la base de la so formación. El so hermanu José, avanzáu yá nos estudios de Teoloxía, fála-y de les coses de Dios y Paula escucha y acueye la pallabra de Dios qu'enfusa nel so corazón. Percibe la llamada pa siguir más de cerca al Señor y nella resonen fondamente les pallabres del Maestru: «Quién ama al so padre y a la so madre más qu'a mi, nun ye dignu de mi».
Pero... hai un pero. El so padre nun ta d'alcuerdu: ¿Qué va faer ensin el so Paulina? Y Paula vese obligada a acallantar esi deséu, esperando la hora de Dios. Y llega la ocasión.
A los 19 años esperimenta un momentu de cansanciu dáu'l ritmu de vida agobiante al tener que desempeñar el papel de madre na familia.
El so hermanu #Don José, yá Párrocu d'un pueblecito de la mariña #ligur #agospiar mientres dalgún tiempu. L'aire puro de Quintu ye un bon remediu pa la so salú delicada. La vida na parroquia ye pa ella un campu d'aprendizaxe d'obres de bien, y adulces, col so cordial afabilidad va atraer a les moces d'aquel llugar. Tolos domingos van al campu a falar de Dios. Los alcuentros #repitir con frecuencia y el diálogu #estender a otres mocines. Paula revéla-yos el secretu d'una vida dedicada totalmente al Señor y afaya les sos aptitúes y la so vocación d'educadora. En redol a ella forma un grupu comprometíu que vive en comunión d'amor. Na so mente se clarifica la idea d'un nuevu Institutu: asina-y lo confía al so hermanu D. José.
Llueu, a pesar de les torgues y sufrimientos, l'ideal va ser realidá. Son seis les compañeres que superen los primeros momentos, tan difíciles. Paula ta decidida. Nel signu de la cruz ta l'empiezu de la so obra, aquella cruz qu'ella va amar mientres tola so vida y que-y fadrá esclamar: «Quien más se sacrifica, más ama».
Asina, el 12 d'agostu de 1834, nel Santuariu de San Martino in Albaro, siete nuevos ufierten la so vida a Dios. La Misa #celebrar el so hermanu D. José que les preparara pa esi pasu tan importante. Son felices; poques hores dempués, pondríen la primer piedra del so Institutu; empezaríen a vivir en comunidá, sofitándose na única riqueza: Xesucristu. En realidá, nun tienen nada, son probes na casina de Quintu qu'escoyeron como primer morada.
Abren una Escuela pa les neñes más probes y asina tienen que trabayar entá de nueche, pa sobrevivir. Nun falta l'entusiasmu, y de ende los primeros ésitos de la Escuela. Pero los caminos del Señor nun son los nuesos caminos: los sufrimientos representen pa Paula la prueba de la Voluntá de Dios. El cólera infesta Xénova y les sos fíes tán en primer fila pa llevar ayuda y consuelu.
En 1835, un sacerdote de la rexón de Bérgamo, D. Lucas Passi, amigu de D. José, conociendo'l celu apostólicu de Paula, propón-y acoyer nel so Institutu la Pía Obra de Santa Dorotea, fundada por él col fin d'averase a los mozos más probes y precisaos nel so ambiente de vida y trabayu. Paula percibe na orixinalidá d'esa obra la so llinia educativa y la dimensión apostólica de la so consagración y por eso nun #duldar n'integrala nes actividaes del so Institutu. Les sos fíes nun se llamaren yá «Fíes de la Santa Fe» sinón Hermanes de Santa Dorotea.
Ye un momentu importante pa la vida d'aquella comunidá que ve concretase la so inspiración orixinal: «tar planamente disponibles nes manes de Dios pa evanxelizar al traviés de la educación, dando preferencia a los mozos y a los más probes».
Surden nueves cases en Xénova y dempués nel centru de la cristianidad. Apenes siete años dempués de la fundación, el 19 de mayu de 1841, Paula #atopar en Roma, acompañada de dos novicies. Tamién equí surden nueves dificultaes: la primer casa tien dos pequeñes habitaciones asitiaes sobre un establu nel caleyón de los Santos Apóstoles. Paula acepta tou, espéra-y una gran pagu: va ser recibida pol Papa Gregogio XVI que se complaz nel llabor de los sos Doroteas. Ye feliz: faló-y el Señor.
Les incomodidades y los sufrimientos aumenten: probeza y enfermedaes aflixen a aquelles heroiques hermanes que nun tienen una moneda pa les sos necesidaes.
En 1844 el Papa confía a Paula la direición del Conservatoriu de Santa María del Abellugu, en San Onofrio. La madre con dulzura y caridá da al ambiente un nuevu aspeutu y una orientación decisiva pal futuru de la Institución. Pola so presencia nella, la casa de San Onofrio va ser la sede generalicia.
La umbada asélase. Ye l'añu 1850. Paula llogra la tan deseyada audiencia con Pío IX, que para ella ye como un padre. Va a Gaeta emburriada pol gran amor al Papa y a la Ilesia, recordando asina'l xestu de Santa Catalina de Siena.
Empieza la última etapa de la vida de la Fundadora, que podemos definir como'l periodu de la gran espansión, yá que l'Institutu, amás de consolidase en Liguria y nos Estaos Pontificios, estiende la so obra al restu d'Italia y del mundu. De fechu surden en Roma dellos Centros educativos y Paula empecipia los trámites p'abrir una casa en Nápoles, un internáu en Bolonia y un orfanatu en Recanati.
En 1866 colen les primeres hermanes misioneres a Brasil. Nel mesmu añu otra meta prometedora: Portugal.
Corrales del Vino
El so cascu urbanu carauterizar pol mapa de cases d'estilu neoclásicu, constuidas en piedra arenisca de sillería, anque tamién ye frecuente l'usu de la piedra de sillería conjuntada con lladriyu. Coles mesmes, nos suétanos de les sos cases, sueli s'habitual la esistencia de formoses bodegues soterrañes, construyíes con arcaes de piedra tallada. Destaca l'edificiu de la ilesia parroquial de la Madalena, construyida en sillería isódoma arenisca, de tres naves desiguales ente sigo tocantes al so anchor, según los sos ábsides, con torre a los pies y una espadaña sobre la nave de la epístola. Cuenta amás cola ermita de La nuesa Señora de les Congoxes, asitiada xunto al campusantu, pela rodiada del pueblu, y qu'anque seya de llarga fundación, la so fábrica actual nun va dir más allá de la segunda metá del sieglu XVIII.
Ye la capital tradicional de la contorna de Tierra del Vinu, anque anguaño la llocalidá más poblada ye Morales del Vino qu'amás ye la cuarta población de la provincia de Zamora en númberu d'habitantes.
Allugamientu
El conceyu asítiase na zona meridional de la provincia de Zamora, nuna zona na que'l relieve ye selemente onduláu.
Paola Frassinetti
Biografía
Vive l'abandonu completu a la Voluntá de Dios única perlla que tenemos de buscar» - diz ella - y que constitúi la so paraiso: «Voluntá de Dios, yes el mio paraiso».
En 1878 muerri Pío IX, el Papa que nos sos numberosos alcuentros cola Fundadora, tuvo siempres pallabres d'estima y d'aliendu pa la so obra apostólica.
Paula siente que la so entamanada vida terrenal va acabar. Son les primeres hores del 11 de xunu de 1882. Ta sele.
La so muerte ye duce, sele y dexa entever les ayalgues de la so vida. Invoca a la Santísima Virxe a quien tantu amó siempres: «Señora mia, recuerda que soi la to fía».
8 de xunu de 1930, Paula ye Beatificada!
11 de marzu de 1984: güei les campanes de San Pedro repiten el so toque festivu p'anunciar que Paula ye Santa.
L'himnu de fiesta llega a les llendes del mundu onde les Doroteas trabayen pola gloria de Dios y l'espansión del so Reinu:
Europa: España, Inglaterra, Italia, Malta, Portugal y Suiza.
América del Norte: Estaos Xuníos.
América llatina: Brasil y Perú.
Africa: Angola y Mozambique.
Asia: Taiwan.
Y Paula «permanez viva na Congregación al traviés del espíritu fondu que lu anima: buscar siempres y en tou la mayor gloria de Dios nel mayor serviciu a los homes». (Cons. l).
Cultu
Beatificada por Papa Pío XI el 8 de xunu de 1930, foi canonizada por Juan Pablo II el 11 de marzu de 1984, poro, ye venerada como santa pola Ilesia católica que la celebra'l 11 de xunu o'l 12 del mesmu mes.
Corrales del Vino
Clima
Cuenta con un clima mediterraneu continentalizado, carauterizáu poles escasez d'agües y el baxu grau de mugor. Les sos carauterístiques climátiques, y les mesmes del terrén, faen d'esti términu un llugar aparente pal cultivu de la vide.
Historia
thumb|left|Detalle del mapa Spain and Portugal, realizáu en 1850 por J. Dower, nel que puede reparase Corrales
Sía que non, el so propiu topónimu dexa entever les circunstancies del primer poblamientu. Al paecer surdió como un anexu de Fuentelcarnero, siendo Corrales los "corrolades de Fuentelcarnero", llocalidá que yá esistía a entamos del sieglu XIII, pos nel añu 1223 el rei Alfonsu IX de Lleón fecha en Fuentelcarnero dos documentos. El cambéu de la ruta qu'enllazaba Salamanca con Zamora provocó'l cayente de Fuentelcarnero y la puxanza de Corrales, qu'acabó siendo de fechu la capital de la contorna de la Tierra del Vinu.
La historia de la llocalidá queda recoyida nel Archivu Municipal, asitiáu nos suétanos del Conceyu. Nél caltiénense reales cédules y privilexos regios, ente los que destaca la exención d'impuestos a los vecinos confirmada por dellos reis.
El términu municipal cuntó col despoblado d'El Corralino; y cuenta colos anexos de Fuente el Carnero y Peleas de Arriba. Nel términu d'esti postreru atopóse asitiáu'l monesteriu de Valparaíso, llugar onde nació Fernandu III el Santu, y que tuvo amplies posesiones nel términu de Corrales. De la fábrica orixinal del monesteriu nun queda nada salvo les bodegues, y nel llugar onde s'alzó esiste un pequeñu edificiu llevantáu pol Exércitu n'honor al Fernandu III el Santu.
En 1315 celebrar en Corrales una conferencia ente'l infante Felipe y los aliaos Juan El Tuertu y el infante Don Juan Manuel, nel contestu de tensión que reinaba ente ellos pola tutoría del rei Alfonsu XI.
Nel sieglu XIX, la división provincial de 1833 encuadró Corrales na provincia de Zamora y la Rexón Lleonesa, que, como toles rexones españoles de la dómina, escarecía de competencies alministratives. Un añu dempués Corrales foi adscrita al Partíu Xudicial de Zamora.
Nel añu 2009, un equipu d'escavadores de la Universidá de Salamanca recuperaron nel términu municipal los restos paleontolóxicos d'una nueva especie animal, el Duerosuchus, un xéneru estinguíu de crocodiliano, que los sos restos datar de mediaos del Eocenu (hai unos 40 millones d'años).
Patrimoniu
thumb|Ilesia parroquial de la Madalena.
Cultura y tradiciones
Dalgunes de les principales tradiciones son les fiestes del branu, les fiestes de los quintos, la celebración de la matanza del gochu o la puesta del mayu polos quintos, amás d'otres como'l ofertorio.
Nel pueblu esiste una Asociación Cultural que por casu editó un llibru sobre fotografíes antigües, ente otres actividaes.