cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neña de Marchena
Josefa Ramos Martín, (Marchena, provincia de Sevilla; 1915 – f. Caracas, Venezuela; 1980) conocida internacionalmente como Neña de Marchena, cantaora paya y saetista marchenera.
Biografía
Conocida na hestoria del cante flamencu y saetero pol so nome artísticu Neña de Marchena, llevando asina'l nome del so pueblu andaluz per tol mundu hasta la so muerte en Caracas en 1980.
En 1935, a los sos venti años ganó'l premiu de saetas de la Selmana Santa de Sevilla, y esi mesmu añu realiza una xira pola xeografía española na qu'alterna cola gran cantaora La Neña de los Peñes. Esto val-y los bones pallabres d'espertos nel arte del Flamencu como Fernando'l de Triana: "D'esta flamante cantaora, solo voi dicir que tien una preciosa voz, clara y potente; y que a pesar de la so mocedá, tien una afición ensin llendes a cantar vieyos. De la mio escuela canta la jabera y la rondeña, y onde quiera que cantó estos cantes premiar el públicu con falagueres ovaciones".
La Estaquera
La Estaquera ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, en Carreño.
L'INE establez que La Estaquera ye una casería de 52 habitantes (25 homes y 27 muyeres). El so códigu de referencia ye 33 014 071800.
Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 1,20 km. Tien una altitú máxima de 29 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 25 viviendes, toes elles principales.
Topónimu
Desplica Xosé Lluis García Arias, al falar de "La Estaca":
Xigantismu
El xigantismu ye una enfermedá hormonal causada pola escesiva secreción de la hormona de la crecedera (somatotropina), mientres la edá de la crecedera, primero que se cierre la epífisis del güesu. Si asocede dempués, recibe'l nome d'acromegalia.
El xigantismu ye la crecedera escomanada, cuantimás de brazos y piernes, causáu por un mal funcionamientu de la glándula hipófisis, acompañáu de la correspondiente crecedera n'estatura de tol cuerpu. Cuando apaez na infancia primero que la osificación normal rematara, el so orixe suel tar nuna sobreproducción de la hormona de la crecedera per parte de la hipófisis anterior. Los defectos hereditarios que torguen la osificación normal mientres la pubertá dexen que la crecedera siga, lo que produz xigantismu. Por cuenta de que la hormona de la crecedera mengua la capacidá de secreción de les gónaes, el xigantismu suel tar acompañáu del debilitamientu de les funciones sexuales y recibe entós el nome de xigantismu eunucoidéu, que se caracteriza por una figura desproporcionada, con brazos y piernes demasiáu llongures. Sicasí, el xigantismu proporcionáu nun suel incluyir estes alteraciones sexuales. La mayoría d'individuos afeutaos por cualesquier tipu de xigantismu presenten debilidá muscular y problemes vasculares nes piernes los más altos.
Isabel Clifton Cookson
Isabel Clifton Cookson foi una botánica, paleobotánica, palinóloga, micóloga, brióloga, y algóloga australiana.
Biografía
Nació en Hawthorn, Victoria, y asistió a la universidá metodista de Dames de Kew, onde llogró'l grau, con honores, n'anatomía, fisioloxía y botánica (con un exame públicu d'altu nivel). Depués foise a estudiar pal so llicenciatura na Universidá de Melbourne, y graduóse en 1916, especializada en botánica y zooloxía. Cuando terminó los sos estudios convertir en conferenciante docente na universidá, y ente 1916 y 1917 recibió una beca del gobiernu d'investigación y otra beca d'investigación MacBain en bioloxía, ente otros estímulos pa estudiar la flora del Territoriu del Norte. Contribuyó con ilustraciones pal llibru de 1917 "La flora del Territoriu del Norte" por Alfred J. Ewart y O. B. Davies.
En 1930, foi nomada profesora de botánica na Universidá de Melbourne. Dende la década de 1940 trabayó con espores fósiles, polen y fitoplancton y la so rellación cola paleogeografía y defendió la utilidá de microfósiles de plantes pa la esploración petrolera. El Conseyu d'Investigación Científica ya Industrial estableció en 1949 una unidá d'investigación de polen sol so lideralgu. En 1952 foi nomada investigadora en botánica, y retiróse en 1959. Siguió activa al so retiru, y 30 de los sos 86 trabayos científicos fueron publicaos dempués de 1959.
Foi una pianista apasionada, xugaba al tenis, y financió en parte viaxes ya investigaciones pola fuerte especulación de valores de Bolsa.
Julianna Guill
Vida Privada
Guill nació en Winston-Salem, Carolina del Norte y graduóse de RJ Reynolds High School en 2005, ella asistió a la New York University enantes de camudase a California.
Carrera
Guill apaeció en numberoses series de televisión como One Tree Hill, CSI: Miami, 90210, How I Met Your Mother y CSI: Crime Scene Investigation.
En 2009 apaeció na recta independientes-a-DVD Cine de Comedia d'adolescentes de Costa Rica de branu que foi llanzáu'l 16 de xunetu 2009 a reseñar negatives. Costa Rica Branu foi llanzada en DVD el 25 de mayu de 2010.
Julianna tamién tuvo papeles pequeños en 2 Duldes y un suañu y Fired Up. En 2009 apaeció nun papel de lideralgu de Katy en Road Trip: Beer Pong. La película que foi llanzada direutamente a DVD el 11 d'agostu de 2009. La película ye una secuela de la comedia 2000 Viaxe per carretera.
En 2009 trabayó na película Friday the 13th. Esi mesmu añu llaborió na película My Super Psycho Sweet 16 y tomó un papel na producción The Apparition.
Lorenzo Bellini
Lorenzo Bellini, médicu, anatomista y poeta italianu.
Con solu 20 años, cuando yá empezara los sos estudios sobre la estructura de los reñones y, nel so tratáu Exercitatio anatomica de structura usu renum (1662) describiera los conductos papilares (tamién conocíos como conductos de Bellini), foi nomáu profesor de medicina teorética na Universidá de Pisa, anque pocu dempués foi tresferíu a la cátedra d'anatomía. Permaneció trenta años en Pisa, siendo darréu llamáu pa dir a Florencia, onde'l gran duque Cosme III de Médici escoyer como'l so médicu personal. Convirtióse tamién en conseyeru del papa Clemente XI. Los sos trabayos arrexuntáronse y publicaron en Venecia en 1708.
Foi miembru de l'Academia de la Arcadia, col seudónimu de Ofelte Nedeo, y de l'Accademia della Crusca. Dalgunes de les sos composiciones poétiques atópase na coleición Rime degli Arcadi.
Athemus rubropilosus
Athemus rubropilosus ye una especie de coleópteru de la familia Cantharidae.
Lacour-d'Arcenay
Lacour-d'Arcenay ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Coby Bell
Ye conocíu polos sos papeles como oficial, Tyrone Davis, Jr. nel drama Third Watch y el futbolista profesional Jason Pitts en The Game. Anguaño actúa como Jesse Porter na serie Burn Notice, y apaez en The Game de xemes en cuando.
Vida personal
Bell sofitó a Barack Obama pa presidente en 2008. Bell ta casáu con Aviss Pinkney-Bell y tien cuatro fíos; dos ximielgues (Serrae y Jaena) y una neña y neñu (Quinn y Eli).
Amás d'actuar, Bell ye un músicu y compositor nuna banda reggae.
Navaquesera
Navaquesera ye un conceyu d'España perteneciente a la provincia d'Ávila, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Ta asitiáu al norte del ríu Alberche, a 53 km de la capital provincial y a 135 km de Madrid. thumb|cartelu de Navaquesera, a la entrada del pueblu Navaquesera, tien dos Asociaciones:
left|miniaturadeimagen|Conceyu de Navaquesera thumb|Plaza de los Caños
Conceyu de Navaquesera:
Horariu d'atención al públicu: Vienres de 12h a 14h
Xeografía
msnm.
thumb|Navaquesera con nieve
Historia
L'Aldea d'orixe medieval, en dellos documentos apaez citada col nome de Navaquesera de James.
Hasta'l sieglu XIX formó parte con tolos pueblos del valle d'un conceyu únicu y los sos alcaldes, cuando yeren convocaos, se “ayuntaban” so un moral qu'había na plaza de Burgohondo pa tratar de los negocios qu'afectaben a tolos vecinos del conceyu.
Tierra de riques camperes, los sos habitantes dedicáronse tradicionalmente a la ganadería.
El pueblu ufierta formoses panorámiques sobre'l macizu oriental de Gredos, la sierra d'Ávila y tol valle del Alberche.
La ilesia de l'Asunción de La nuesa Señora ye senciella, d'una sola nave con puerta d'accesu empobinada al mediudía y un campanariu de sillares, de dos cuerpos, rematáu por una espadaña con dos baldíos pa les campanes.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 9.16 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Fiestes
Destaquen les fiestes patronales n'honor de la so patrona La Virxe de l'Asunción que se celebren el 15 d'agostu a que la so procesión alleguen cientos de persones de tola provincia. El día 29 de setiembre, celébrase San Miguel Arcánxel. DEPORTES thumb|Salida de la Carrera Popular de Navaquesera
'''
Setophaga castanea
Setophaga castanea, tamién denomada chipe pechicastaño, chipe castañu, reinita pechirrufa, bijirita castaña, cigüíta castaña''', ye una especie d'ave paseriforme migratoria y la familia Parulidae, que cría n'América del Norte y pasa l'iviernu en Centru y Suramérica.
Descripción
Ye una especie con ciertu dimorfismu sexual y mayor variación estacional. Los adultos miden en permediu ente 12 y 13 cm. Los machos son de cara negra, corona castaña acoloratada, y llaos del pescuezu rosa maciu. El llombu, ales y cola tienen gris con negru. Nes nales hai dos rayes blanques non bien estremaes, y tantu en nales como na cola hai blancu na zona distal de delles plumes. El gargüelu y la parte cimera del pechu son de color café; el restu del pechu y el banduyu son blancucios, colos costaos café.
Les femes son similares a los machos, pero de colores llavuquiaos; el gargüelu ye blancucia con dalgunes enllordies cafés, al igual que les bandes. Les partes dorsales son gris olivaceu con rayes negres. Amás estrémase pola presencia de rayes negres na corona.
Na seronda, les aves tienen la cara y les partes ventrales llimón pálidu, con daqué de rosa nos lladrales. La corona, la nuca y les partes dorsales son verde oliva con rayes escures nel llombu (les femes tamién presenten rayes na corona).
Los individuos inmaduros son similares a los adultos de seronda, pero con un rayáu menor nel llombu.
Distribución
Añera dende la cuenca del ríu Mackenzie, nel noroeste de Canadá, escontra'l sureste d'esi país (provincies marítimes). Tamién se-y atopa na rexón de los Grandes Llagos y en Nueva Inglaterra. Na migración, viaxa principalmente al traviés del Mar Caribe. Invierna dende Costa Rica hasta Venezuela.
Hábitat
Vive n'árees abiertes o semiabiertes y en montes de coníferes axacentes, y en vexetación secundaria en tierres baxes.
La Ferrián
La Ferrián ye una entidá de población de la parroquia de Perlora, en Carreño.
L'INE establez que La Ferrián ye una casería de (4 homes y 5 muyeres). El so códigu de referencia ye 33 014 071900.
Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 4 km. Pal añu 2001 contaba con 3 viviendes, 2 principales y 1 non principal.
Topónimu
Diz Xosé Lluis García Arias :
Akbar
Jalaluddin Muhammad Akbar, más conocíu como Akbar el Grande, foi un emperador mongol que va expandir l'imperiu al traviés de la India septentrional y central.
Magar que yera analfabetu, va interesase enforma pola cultura, y encamienta a facer delles tornes del sánscritu a otres llingües. Tamién va promover el puxu de l'agricultura y de la economía en xeneral. Desanicia l'impuestu nomáu Gizya que gravaba la relixón islámica y entama una nueva creencia sincrética ente l'islamismu y l'hinduismu nomada Din-i ilahi (Relixón divina) col enfotu de xunir al imperiu embaxu una mesa relixón.
Isabel Hubard Escalera
Isabel Alicia Hubard Escalera ye una matemática mexicana.
Trayeutoria profesional
Hubard empecipió los sos estudios de matemátiques na Facultá de Ciencies de la UNAM, onde llogró nel añu 2001, el títulu de Llicenciada en Matemátiques cola tesis titulada «Poliedros coloriaos con órdenes cíclicos». Ta adscrita al Institutu de Matemátiques de la UNAM, onde lleva a cabo investigaciones rellacionaes coles propiedaes combinatories d'oxetos xeométricos discretos.
Realizó los sos estudios de doctoráu na Universidá York de Canadá.
Hubard foi la primer matemática mexicana en recibir la Beca L´Oréal-UNESCO-AMC nel área de Ciencies Exactes, nel añu 2012, pol so trabayu tituláu «Álxebra combinatoria y xeometría de los politopos astractos de dos órbites».
Hubard investiga l'estudiu de simetríes d'oxetos combinatorios.
Foi organizadora de la Olimpiada de Matemátiques del Distritu Federal, entidá que tuvo una destacada participación nes competencies nacionales recién al quedar en segundu llugar del medayeru nel añu 2015.
Setophaga caerulescens
Setophaga caerulescens, tamién denomada chipe azul cayuela, chipe azul y negru, reinita dorsiazul, cigüita azul de gargüelu negru y bijirita azul de gargüelu negru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye una especie migratoria qu'añera en Canadá y Estaos Xuníos y pasa l'iviernu nel Caribe.
Sinonimia
thumb|left|150px|Fema y machu. Dibuxu de [[Louis Agassiz Fuertes .]] Esta especie exhibe un fuerte dimorfismu sexual. Los machos tienen la frente, la corona y les partes dorsales color azul buxu; la cara, el gargüelu y los lladrales color negru y el pechu y el banduyu blancos. Les les y cola son azul escuru, con daqué de negru y delles plumes blanques.
Les femes son pardu olivacees na cabeza y les partes dorsales, con una raya supraocular blancucia y les mexelles escures. Les partes ventrales son amarellentaes. Na nala hai un pequeñu llurdiu blancu, non siempres evidente.
Los xuveniles son bien similares a les femes, pero ensin llurdiu blancu na nala.
En dómina reproductiva habita en montes caducifolios del este d'América del Norte, n'altitúes baxes a medianes. El so área de distribución entiende dende la rexón de los Grandes Llagos hasta Nueva Escocia, y de Nueva Brunswick a Georgia, a lo llargo de los Apalaches. El so alimentu principal son inseutos. El so nial ye una taza construyida sobre un arbustu.
Na seronda migra al sur, pa pasar l'iviernu nes Antilles, dende Les Bahames hasta les islles de Sotaventu. Tamién s'atopa na mariña caribeña de la península de Yucatán, en Cozumel, Belice, Guatemala y Hondures. Hai rexistros accidentales nel norte y sur de Méxicu, y nel interior de Guatemala. Habita n'árees húmedes o semiáridas con presencia de arbustos; alimentándose d'inseutos, bárabos, arácnidos y frutos.
Ladoix-Serrigny
Tien una población de y una superficie de  km².
Setophaga delicata
Setophaga delicata ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica de Santa Lucía. Enantes considerábase una subespecie de la reinita mariposera.
Laignes
Laignes ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Setophaga delicata
Descripción
La reinita de Santa Lucía mide alredor de 12,5 cm de llargu. Los sos partes cimeros son principalmente grises azulaes y les inferiores y el gargüelu son de color mariellu intensu, tamién tien marielles les anches llistes superciliares que s'estiende hasta'l lorum y unes mediallunes con cantu inferior negru so los güeyos. Amás tien una fina llinia negra percima de les llistes superiliares y dos llistes blanques nes nales. El so picu ye apuntiáu y coritu.
Estrémase de la reinita de Puertu Ricu y la reinita de Barbuda por tener les llistes superciliares más anches y les partes inferiores d'un mariellu más intenso.
Cecilia Lueza
Cecilia Lueza ye una artista, pintora, dibuxante y escultora arxentina.
Primeros años y educación
Los sos primeros profesores de pintura, en Posadas, fueron Mandové Pedrozo, Marisa Galeano y Hugo Viera. En 1990, Lueza ingresó na llicenciatura n'Artes Visuales de la Universidá Nacional de La Plata (na ciudá de La Plata, capital de la provincia de Buenos Aires) ―unos 1200 km de distancia al sur de Posadas―. En 1994 graduóse como llicenciada n'Artes Visuales.
Carrera profesional
Dende los años 2000, Lueza empezó a amosar el so trabayu de manera constante, tantu n'esposiciones individuales como grupales n'Arxentina, Estaos Xuníos, Méxicu y países del Caribe.
En 2002 punxo n'exhibición les sos primeres escultures a gran escala, na ciudá de Orlando (Florida). Dende entós tuvo trabayando nuna variedá de proyeutos d'arte público, y recibió comisiones pa realizar obres d'arte públicu y privaes en munches ciudaes d'Estaos Xuníos.
Landing, amuesa a una neña que paez querer tomar vuelu, y que'l so cuerpu forma un gradiente de tonos mariellos a colloraos. La obra foi exhibida en munchos sitios, dende Key West hasta Nueva York.
Los sos trabayos inclúin la serie escultórica Diversidá, creada ente 2007 y 2011. Les cares femenines de gran escala tán fechos de poliuretano y aluminiu, y pintaos en dellos tonos de naranxa, colloráu y mariellu. Les escultures tienen un efeutu tridimensional y representen a les muyeres de distintes etnies, xeneraciones y creencies, que s'unifiquen al traviés del usu de l'artista d'estilu y color.
Otra obra ye Winds of change ('vientos de cambéu'), que s'atopa en Chattanooga (estáu de Tenesí). Trátase d'una mano de muyer que sostién una figura d'un ánxel con forma d'un tubu d'aceru inoxidable. L'ánxel ye cinéticu y foi pintáu nuna amplia gama de colores que representen la diversidá y la inclusión.
La escultura foi adquirida apocayá pola exhibición permanente de la Comisión d'Arte Público de Chattanooga.
En 2010 Lueza recibió una comisión pa faer una obra específica pal Centru d'Innovación y Artes en Rockville (Maryland). Luminarium foi inaugurada en mayu de 2011. Consta de dos escultures murales interactivas que contienen una fibra óptica y LEDs (diodos emisores de lluz) que varien el llume y color en función de la frecuencia y l'intensidá del soníu ambiente detectáu. Cada panel mide 3 metros d'altor por 1,80 m d'anchor y 25 cm de fondura.
Cecilia Lueza exhibió les sos obres en:
Niña de la Alfalfa
Rocío Vega Farfán, más conocida como la Niña de la Alfalfa, foi una cantaora de flamencu y de saetes.
Biografía
Anque nun nació en Sevilla, dende neña vivió na cai Boteros, nel barriu de l'Alfalfa d'esta ciudá. D'ende vien-y el so nome popular y artísticu, desque nos sos primeros tiempos el periodista Galerín al escribir un artículu sobre ella tres escuchala cantar, y nun saber el so nome real llamar la Niña de la Alfalfa.
Con 15 años careció una grave enfermedá na larinxe que casi-y costar la perda de la voz. El so sanamientu inesperáu siempres pensó que yera una gracia especial de la Virxe de la Estrella, a la que tenía especial devoción.
Foi cantante de zarzuela y d'ópera, destacando más palantre como intérprete de dalgunos cantes flamencos, y ente ellos la saeta. Foi tal la so valía que llegó a competir con dalgunos de los más importantes especialistes de la Selmana Santa sevillana y d'otres llocalidaes d'Andalucía.
Un momentu trascendental n'el so carrera vivir un Xueves Santu cantando dende'l balcón del Círculu de Llabradores, a la Virxe de la Victoria, de la Hermandá de les Cigarreres. Nesa ocasión el rei Alfonso XIII que presidía'l pasu de la virxe quedó tan prindáu de la so actuación que al acabar solicitó que-y fora presentada la intérprete. De resultes de felicidá entevista'l Círculu apurrió-y una decidida proteición, facilitándo-y una beca d'estudios de cantar en Madrid. Pela so parte, el monarca robló un pervalible documentu pol que quedaba proclamada como "Reina de la Saeta".
Catherine Bell
Catherine Lisa Bell ye una actriz d'Estaos Xuníos d'orixe inglés que protagonizó la esitosa serie JAG dende 1997 a 2005.
Biografía
Bell ye fía de padre escocés y madre iranina. Los sos padres divorciáronse y ella camudóse a Los Angeles, California cuando tenía 3 años. Llogró la nacionalidá norteamericana a los 12 años. Actuó en dellos anuncios siendo neña. Asistió a la Universidá California, en Los Angeles (UCLA) amosando gran interés en aportar a bioingeniería o doctora pero dexar pa ser modelu. Unu de los sos primeros trabayos de modelu realizar en Xapón.
La so primer apaición nuna película foi como doble de cuerpu pa Isabella Rossellini en Death Becomes Her de 1992. En 2003, Bell realizó un papel de repartu na comedia Bruce Almighty que protagonizaba Jim Carrey. Dende entós hasta'l 29 d'abril de 2005, Bell interpretó a la Teniente Coronel del Cuerpu de los Marines Sarah MacKenzie na serie de televisión JAG. Apocayá ver como co-protagonista na mini serie El Triángulu de les Bermudes xunto a Sam Neill, Lou Diamond Philips y Eric Stoltz. Esta serie foi producida en 2006 por Brian Singer.Y tres estos actuó como protagonista na tv movie Small Still Voice. Anguaño podemos vela na esitosa serie norteamericana Army Wives nel papel de Denise Sherwood, y nel 2008 estrenó una nueva película pa la TV: 'The Good Witch'.
Fala con fluidez el persa y l'inglés.
Casóse con Adam Beason el 8 de mayu de 1992, tien una fía, Gemma, que nació'l 16 d'abril de 2003. Bell superó un cáncer de tiroides que-y foi extirpado a los 20 años, de la que caltién un repulgu nel pescuezu.
Ciencioloxía
Bell tuvo afiliada a la Ciencioloxía/Dianética dende 1990 y algamó lo qu'ella llamó un Estáu de Claridá”. Contribuyó a la Ciencioloxía dende'l Proyeutu Hollywood d'Educación y Lliteratura. N'avientu de 2005 ayudó a promover la gala d'apertura del revesosu ”Muséu de Psiquiatría: Una Industria de muerte” qu'espublizaba una teoría conspiratoria que conectaba a Adolf Hitler col oficiu psiquiátricu.
En febreru de 2006, Bell apaeció nun videu musical de la Ciencioloxía llamáu “Xuníos”. El reporteru de Fox News Roger Friedman anunció que recibiera una copia per corréu que lu unviaron personalmente Tom Cruise y Katie Holmes, con un repertoriu de máximes de la Ciencioloxía como “Nunca temes estropiar a otru por una causa xusta”. Friedman dixo del videu que Bell y otres celebridaes como Jenna Elfman y Isaac Hayes apaecíen “dando cabezadas y aplaudiendo nuna especie de trance”.
Historia d'Irán
thumb|340px|Estensión xeográfica de la influencia iranina nel sieglu I e.C. L'[[Imperiu parto (na so mayor parte iranios occidentales) amosar en colloráu, otres zones, apoderaes por Escitia (mayormente iranios orientales), en naranxa.]]
La historia d'Irán puede faer referencia a la hestoria del modernu país con esti nome, pero tamién s'utiliza, nun sentíu más ampliu, pa referise a la hestoria del llamáu Gran Irán (denomináu continente cultural iraniu na Encyclopædia iranica), un estensu territoriu que toma la zona que va dende'l Éufrates al oeste hasta'l ríu Indo y el Jaxartes nel este y dende el Cáucasu, Mar Caspiu y mar d'Aral nel norte al golfu Pérsicu y el golfu d'Omán nel sur. El Gran Irán inclúi les modernes naciones d'Irán, Azerbaixán, Afganistán, Turkmenistán, Taxiquistán, Uzbequistán, les partes orientales de Turquía ya Iraq y les partes de Paquistán que queden al oeste del Indo. Nesta rexón desenvolvióse una de les más antigües civilizaciones del mundu, que, a lo llargo de miles d'años, pasó por distintes etapes: dende l'antigua civilización na meseta iranina, la civilización manaeana n'Azerbaixán, Shahr-i Sokhta (‘ciudá quemada') cerca de Zabol en Sistán y Baluchistán, y l'antigua civilización de Jiroft en Kermán (más de 5000 e.C. ) siguíu pol reino d'Elam (más de 3000 e.C. ) y les dinastíes meda, aqueménida, parta, sasánida y los siguientes imperios hasta la moderna República Islámica d'Irán.
Irán foi conocíu n'Occidente hasta 1935 como Persia, nome deriváu del griegu Persis, usáu pa referise a la nación irania, el so pueblu y los sos imperios antiguos. Los iraninos llamen al so país Irán / Iranshahr dende'l periodu sasánida.
El nome Persia provién de la rexón del sur d'Irán, llamada Fars/Pars, deriváu de Parshua, llugar d'orixe del Imperiu persa.
Prehistoria
Topáronse cueves ocupaes mientres el Paleolíticu mediu, según restos culturales musterienses. Na cuenca occidental del ríu Helmand atopóse evidencia d'una ocupación musteriense y espérase atopar más restos na rexón que s'estiende hasta Afganistán. Estos restos formen parte d'un continuum d'industries musterianas y restos físicos neandertaloides que s'estiende dende les Tian Shan al traviés d'Asia Central y el Cercanu Oriente, sur de Rusia, Europa oriental y occidental, según el norte d'África hasta'l Atántico.
Nel Irán noroccidental la transición escontra una economía de producción empezó mientres el Mesolíticu (X mileniu e.C. ) y créese qu'esistió un centru con tales carauterístiques na rexón del Mar Caspiu. En Ghar-i Karmarband topáronse restos que podríen ser utilizaos pa la fabricación de xavalines. Atopáronse restos de gaceles perses, toros selvaxes y renos. Topóse tamién un enterramientu d'una neña, que'l so cuerpu fuera pintáu con ocre coloráu, según pendientes de piedra pulida, güesos y conchillas, y conos de magre que podríen evidenciar los primeros intentos de trabayar esti material, que daría depués orixe a l'alfarería. Mientres esti periodu dan los primeros intentos de doma de cabres y oveyes. Esti procesu, empezáu mientres el Mesolíticu, completaríase recién nel Neolíticu.
La entrada nel Neolíticu datar n'Irán ente'l VII y el VI mileniu e.C. Turang Tappeh (tamién puede atopase como Turang Tapín) y Yarim Tapín constitúin evidencia de que nel VI mileniu la rexón del valle del Gorga contenía asentamientos agrícoles, viviendes de lladriyu y dos tipos de residencies: unes con un llar eleváu y parés quemaes pol fumu, y otres ensin espaciu pa fueu, más pequeñes, col suelu prolijamente allisáu. En delles d'eses postreres atopáronse figurillas de magre bien estilizadas. Afayáronse adornos de güesu y fueyes d'obsidiana. Estes cultures tendríen contautu coles sos vecines Yarim Tapín, Jeitun (sur de Turkmenistán) y Sialk II (centru d'Irán), a lo llargo del valle del Gorgan.
Protohistoria
La Edá del Cobre, carauterizada pola apaición d'elementos de cobre y cerámica pintada en Susiana (suroeste d'Irán) y en Sialk (centro-oeste), estender n'Irán a lo llargo del IV mileniu e.C., y topáronse restos arqueolóxicos, ente los que se cunta la cerámica con formes animales o astractes de gran calidá, dalgunos de los cualos teníen aparente usu ritual. Les rutes comerciales ganen n'estensión y empiecen a surdir asentamientos urbanos, nun procesu rexonal que se desenvuelve ente Anatolia, Mesopotamia, el complexu arqueolóxicu de Bactria-Margiana y la cultura del valle del Indo.
Antigüedá
A empiezos del III mileniu e.C. apaez en Susa una forma d'escritura, posiblemente derivada del sistema sumeriu pa representar la llingua elamita, y l'Imperiu elamita surdi como nuevu poder nel suroeste d'Irán, en competencia colos imperios vecinos de Babilonia y Asiria. La economía elamita basábase principalmente nel comerciu, y la so llarga tradición alministrativa ta evidenciada pola cantidá de tablillas y rexistros calteníos.
A mediaos del sieglu VII e.C., grupos de tribus iranies identificaes como medos, establecíos al norte y noroeste d'Irán, llibrar del xugu asiriu, afirmando la so poder sobre la rexón. Gracies a Ciáxares y Astiages acabar col poderíu asiriu, tomando Nínive en 612 e.C. y fundando el primer imperiu iraniu. D'esi mesmu periodu son les fontes que menten a Ciro I, rei d'Anshan.
Imperiu persa
thumb|300px|L'[[Imperiu aqueménida na so máxima espansión.]]
El dominiu medo, sicasí, foi curtiu, gracies a el llabor entamáu por un noble persa de la familia Aqueménida, Ciro II (555-529 e.C. ), rei d'Anshan, quien creó un poderosu exércitu siguiendo'l modelu de los antiguos asirios. A partir del añu 550 e.C., Ciro II, llamáu dempués el Grande, unificó a los perses, sometió a los medos y conquistó Babilonia (colo que punxo fin al Imperiu neobabilónico), Siria, el Llevante y Asia Menor. A diferencia de los conquistadores semites precedentes, Ciro trató con benevolencia a los pueblos sometíos. Esta traza típicamente persa yera un conceutu de poder totalmente nuevu.
El so llabor de conquista foi siguida pol so fíu y socesor, Cambises II (530-522), quien se anexonó Exiptu y marcó la máxima estensión del Imperiu aqueménida, configurando'l mayor imperiu hasta entós conocíu nel Próximu Oriente. La rellumanza del Imperiu persa vien marcáu pola figura de Darío I (522-486). Darío I, nun actu probablemente illexítimu, apoderar del tronu de Persia y proclamó la so pertenencia a la familia Aqueménida na Inscripción de Behistún. Dedicóse fundamentalmente a entamar l'estensu imperiu heredáu. Territorialmente, entamar en satrapíes, provincies que procuraben respetar les entidaes naturales; taben dirixíes por un sátrapa; el poder militar, sicasí, taba acutáu a los llamaos "güeyos y oyíos del rei" inspeccionaben esta organización política. L'Imperiu aqueménida recaldaba cuantiosos impuestos, parte de los cualos se amonedaban en oru y plata acuñándose monedes como'l dárico o'l shekel. Gran parte de los ingresos destinar a la construcción d'obres públiques, como la rede de caminos colos que pretendía xunise les diverses partes del imperiu, el más famosu de los cualos ye'l Camín Real de Susa a Sardes. Construyó palacios y monumentos nes capitales Susa y Persépolis. El tercer gran gastu del imperiu constituyir l'enorme exércitu.
Foi Darío quien convirtió en relixón oficial el mazdeísmu, que'l príncipe profeta Zoroastru (o Zaratustra) empezara a predicar hacia l'añu 700 e.C. Trátase d'una relixón dualista, na que'l mundu taba rexíu por dos principios: el bien (Ormuz o Ahura-Mazda, simbolizáu pola lluz, el Sol) y el mal (Arimán). Los seres humanos teníen de llevar una vida pura y prauticar bones aiciones pa consiguir que'l bien trunfara sobre'l mal. Esta relixón escarecía de templos, alzándose a cencielles altares al campu onde amburaba permanentemente una llapada. Esta doctrina consta nel Zend Avesta.
Pero con Darío empezó tamién el cayente del Imperiu aqueménida, al entamar una llucha contra los griegos que se conocería como les guerres médiques y que siguieron los sos socesores: Xerxes I, Artaxerxes I, Darío II, Artaxerxes II y Darío III. Mientres el primer terciu del sieglu V e.C., perses y griegos compitieron pol dominiu sobre les ciudaes griegues d'Asia Menor, les mariñes del Mediterraneu y el control de los puertos comerciales, según l'accesu al trigu de les mariñes del Mar Negru. Estos conflictos fronterizos empezaron coles sulevaciones xonies ya incluyeron la quema d'Atenes per parte de los perses, en represalia pola destrucción de Sardes mientres los llevantamientos de principios d'esi mesmu sieglu.
Dempués de los fracasos militares de la Segunda Guerra Médica, los aqueménidas detuvieron la so espansión y perdieron dellos territorios, mientres los llevantamientos y rebeliones asoceder por tol imperiu. Les continues derrotes de los perses remataron cola invasión (en 334 e.C. y fin del propiu imperiu por Alexandru Magnu (336 e.C. ). Persépolis foi destruyida polos soldaos macedonios. Alejandro adoptó costumes orientales estableciéndose en Babilonia depués de consolidar la so conquista nel territoriu que s'estiende ente Exiptu y el ríu Indo. A la so muerte, el socesores o Diádocos partiéronse los sos territorios, y pasó a Seleuco I Nicátor (300 e.C. ). Los seléucidas gobernaron mientres una dómina de gran debilidá, tantu esterna como interna; tratar d'una dinastía helenística, na que se dexaba sentir la fonda influencia griega.
Imperiu Parto
L'Imperiu Parto foi establecíu por Arsaces, quien fundó la Dinastía arsácida (اشکانیان), que gobernó les planicies y pandos iraninos dempués de conquistar Partia y ganar al Imperiu seleúcida (سلوکیان) a finales del sieglu III e.C. De manera intermitente controlaron Mesopotamia ente l'añu 150 y 224 d. C. Tamién apoderaron l'este de la península arábiga.
L'Imperiu Romanu yera'l mayor enemigu de los partos, pos frenó la so espansión al oeste llindándolos a Cappadocia (Anatolia central). Los exércitos partos incluyíen dos tipos de caballería: les fuertemente armaes y blindaes catafractas y los llixeramente armaos arqueros a caballu.
Pa los romanos. que dependíen fuertemente de la so infantería, los partos yeren bien difíciles de ganar, pos la caballería parta yera muncho más rápida y móvil que los soldaos a cuerpu. Per otra parte, pa los partos foi bien difícil ocupar les árees romanes, pos xeneralmente taben baxu asediu. Por cuenta de estes debilidaes, nin los romanos nin los partos fueron capaces de anexonase el territoriu del otru.
L'Imperiu Parto subsistió mientres cinco siglos, muncho más que la mayoría de los imperios d'Asia. Finalmente l'Imperiu cayó nel añu 224 d.C., cuando la organización del imperiu perdióse y l'últimu rei foi ganáu por unu de los sos vasallos, colo que se dio por terminada la Dinastía arsácida.
Edá Media (652-1501)
La Edá Media en Persia vio asocedese'l dominiu de distintos pueblos. Fueron los árabes, apocayá islamizados, quien conquistaron el reinu sasánida a mediaos del sieglu VII. En 634 tomaron la capital sasánida (Ctesifonte, actual Iraq) y pal añu 655 yá conquistaren Kabul y Kandahar (lo que güei ye Afganistán). Sicasí, anque'l territoriu persa quedó asina somorguiáu nel nuevu Imperiu árabe, lo cierto ye que los califes de Damascu nun forzaron una política de conversiones, sinón que toleraron dientro de les sos fronteres les antigües relixones. Asina, en Persia perduraron la creencies zoroastrianas, monofisitas y nestorianas. Sicasí, los non musulmanes teníen la obligación de pagar más impuestos y teníen otra serie de restricciones. El país foi islamizándose adulces, pero calteniendo traces particulares. Asina, Persia convertir en llugar onde atopaben amparo enclinos diversos dientro del islamismu que s'enfrentaben a los califes de Damascu. Los descendientes d'Alí, llamaos "alidas", que s'oponíen a los califes omeyes. O los jariyitas, que la so posición ver reforzada tres la muerte d'Husain en 680. O, finalmente, y con calter destacáu, los chiítas, que yeren fieles a los descendientes direutos del Profeta.
Nesta dómina, el desenvolvimientu del gran comerciusobremanera marítimu, dexóse notar nes ciudaes meridionales como Siraf o Ormuz, na que recalaben navíos que depués llegaben hasta la India o China, actuando según activos centros comerciales.
L'enfrentamientu ente los perses y los califes de Damascu cristalizó nuna serie de revueltes. Les rexones de Merv y Jorasán convertir n'abelugu de alidas y chiítas. Encabezaos por Abu Muslim, alzar en 747 contra los omeyes, a quien ganaron trés años dempués na batalla del Gran Zab o "batalla del Zab". Sicasí, quien consiguió faese col poder fueron los abasí, descendientes d'Abbas, tíu de Mahoma. El primer califa abasí foi Abul-Abbas (750-754), quien dependía en gran midida de los sos aliaos perses. Treslladaron el califatu dende Damascu (Siria) hasta Bagdag (actual Iraq), ciudá nueva fundada'l 30 de xunetu de 762 pol califa Al-Mansur. Influyir persa dexóse sentir nel tresformamientu de la monarquía, pos los califes pasaron a ser reis al estilu sasánida: nun yeren xefes de los árabes, sinón de tolos creyentes; vivíen zarraos nel so palaciu, lloñe de los sos súbditos; namái apaecíen públicamente en ceremonies de gran pómpara.
La primer dinastía en Jorasán, dempués de la introducción del islamismu, foi la dinastía safárida (861-1003). Tien el so orixe na más remota rexón del oriente iranín, Sistán, onde fueron particularmente intenses les prédiques de los jariyitas. Saffar, un caldereru, foi proclamáu califa, y entamó la conquista de les provincies vecines: Sind y Jorasán. Instaló la so capital, Nishapur, nesta última rexón, ya inclusive llanzó una ofensiva contra Bagdag, que foi refugada (879).
Los samánides (875-999), tamién naturales del Jorasán, gobernaron estensos territorios, dende'l mar d'Aral al océanu Índicu y el golfu Pérsicu. Destacó pol so comerciu internacional y los sos llogros artísticos. Los buyíes (932-1055) son una dinastía fundada por un príncipe persa de sangre real próximu a los chiítas; reinaron en Persia occidental, llegando depués a Bagdag, hasta Fars y Kermán. Gobernador de Jorasán yera l'un turcu que se sublevó contra'l califa en 961 y fundó en Ghazna (Afganistán) un imperiu que s'estendió escontra'l Jorasán iranín.
Los buyíes de Persia viéronse conquistaos polos turcos selyúcides qu'hacia l'añu 1000 invadieron el Jorasán y el Iraq. Pal añu 1040 yá taben instalaos en Nishapur. Precisamente nesta ciudá empezó la so carrera'l teólogu Al-Ghazali (1058-1111), natural del Jorasán y que coles sos enseñances contribuyó a reconquistar del pueblu llanu iranín. En 1092, a la muerte del sultán, Persia convertir en reinu independiente gobernáu por unu de los fíos del sultán. Les sos fronteres viéronse atacaes poles tribus asiátiques, y perdió la Transoxiana, en favor del reinu de Kara-Kitai.
Edá Moderna
El sieglu XVI foi'l de la independencia cola dinastía safaví o sefévida. Tien el so orixe nes órdenes relixoses sufíes (místicos chiítas) de los montes d'Azerbaixán. Entamaron el so estáu en redol al santuariu d'Ardabil, cerca del Mar Caspiu. Ismail, el so xefe, proclamóse sah nel añu 1501. El reinu sefévida consolidó definitivamente la diferencia ente los perses y el restu de los musulmanes, al consagrar la preeminencia del chiísmu dientro d'Irán. D'esta dinastía, cabo destacar el reináu d'Abás el Grande (1587-1629).
Dinastía Kayar (1796-1925)
Nel sieglu XVII, los países europeos como Gran Bretaña, L'Imperiu Rusu y Francia, empezaron a establecer pequeñes colonies na rexón. Como resultáu d'esto Persia perdió'l control en delles de les sos provincies, incluyida la qu'anguaño ye Xeorxa (Sacante peles zones controlaes pol Imperiu Otomanu que finalmente fueron conquistaes per Rusia en 1878) per otra parte les rexones de Daguestán, Azerbaixán y Armenia fueron vencíes a Rusia por aciu el Tratáu de Turkmenchay el Tratáu de Gulistan, etc. Ente 1870 y 1871 una fuerte fame azotó al reinu, lo que causó la muerte de 2 millones de persones. Una nueva yera na Historia de Persia surdió cola Revolución constitucional iranina que socedió a finales del sieglu XIX y principios del sieglu XX y que s'oponía al poder absolutu del Shah. En 1906 el Shah estableció la primer constitución d'Irán colo que la nación convertir nuna monarquía constitucional. El primer Majlis (parllamentu) foi inauguráu'l 7 d'ochobre de 1906. El descubrimientu de petroleu en 1908 polos británicu na rexón de Juzestán alicó l'interés de los británicos en Persia. El control per Persia yera apostáu per Rusia y Gran Bretaña no que se conoció como El Gran Xuegu y resultó na Entente anglu-rusa, que estremó a Persia en dos grandes esferes d'influencia, lo que-y quitó soberanía a la nación. Mientres la Primer Guerra Mundial, el país foi ocupáu polos británicu, los otomonanos y los rusos, pero Persia yera un país neutral. En 1919, dempués de la Revolución de Febreru de 1917 en Rusia, los británicos intentaron establecer un protectoráu en Persia, pero nun se consolidó. Finalmente, El Movimientu Jangal y los vacíos de poder del gobiernu terminaron per desestabilizar al gobiernu de los Kayar y dexó qu'en 1925 estableciérase una nueva dinasía, la Pahlavi al mandu de Reza Shah.
Dinastía Pahlavi
thumb|Coronación del Sah d'Irán en 1967. Nel añu 1925 xubió al poder Riza Pahlavi, xefe militar d'ideoloxía nacionalista. En 1941 Riza Pahlavi, germanófilo, abdicó nel so fíu Mohammad Reza Pahlevi. Los exércitos soviéticu ya inglés invadieron Irán mientres la Segunda Guerra Mundial; en Teḥrán celebróse la conferencia d'igual nome. La ocupación estranxera acabó en 1946, y mientres la posguerra intensificóse'l movimientu nacionalista, contrariu a les inxerencies estranxeres.
En 1953, el primer ministru Mohammad Mosaddeq, foi espulsáu del poder al intentar nacionalizar los recursos petrolíferos, nuna operación orquestada por británicu y estauxunidenses. La intelixencia británica llogró convencer al gobiernu de los Estaos Xuníos que Mosaddeq yera comunista, y en 1953 la CIA executó la Operación Ajax y quitó del poder a Mosaddeq, imponiendo un gobernante favorable a los Estaos Xuníos; nel añu 2000 los Estaos Xuníos esculpar por esos fechos. Esta operación causó movimientos violentos, la mayoría financiaos pola CIA pa deponer al presidente, y terminó con 300 muertos. La operación tuvo ésitu, Mosaddeq rindióse y foi arrestáu'l 19 d'agostu. Foi enxuiciáu y acusáu de traición, dáse-y una sentencia de trés años.
En 1955 roblóse'l pactu de Bagdag. El sah, col sofitu de los Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu empezó la modernización de la industria del país, y coles mesmes esanició toa oposición al so réxime cola ayuda de l'axencia d'Intelixencia SAVAK. El so principal opositor foi'l Ayatolá Ruhollah Khomeini bien popular ente los círculos relixosos del país, que foi arrestáu y encarceláu mientres 18 meses. Al ser lliberáu en 1964 criticó a los Estaos Xuníos pol sofitu dau al réxime autocráticu del sah, se exilió en Turquía y más tarde terminó en París, dende onde prosiguió la so crítica al réxime de los Pahlavíes. En 1967 producióse la solemne coronación como emperadores de Reza Pahlevi y la so esposa Farah Diba.
Pastor alemán
Historia
Los sos oríxenes remontar a finales del sieglu XIX, cuando n'Alemaña empecipióse un programa de crianza para guarda y proteición de los fataos de carneros en contra de los llobos. El capitán de caballería del exércitu alemán, Maximilian von Stephanitz, ye consideráu'l padre de la raza. Más tarde, tres l'apaición de l'Asociación d'Amigos del Pastor Alemán en 1899, empecipióse una seleición d'exemplares que los sos cruces ameyoraron tantu l'aspeutu psíquicu como físicu del animal.
Historia d'Irán
Dinastía Pahlavi
El sah intentó consolidar a la burguesía y desenvolver la industria, pero la corrupción y les desigualdaes sociales aumentaron, lo que provocó una crisis qu'empezó n'agostu del añu 1977.
Pastor alemán
Historia
El primer exemplar inscritu "Jack", foi un animal brengosu, de firme calter, pelame abuxada y aspeutu llobiegu que demostró ser un semental coles traces que Von Stephanitz buscaba. Nel primer alcuentru tresmitiéronse eses traces deseables a los perros socesores, y reforzáronse coles normes cuidadoses d'encruz selectivu ente miembros del mesmu llinaxe d'esti primer criador; una práutica que buscaba destacar y potenciar les carauterístiques deseables per mediu d'una determinada xestión xenética.
Historia d'Irán
Revolución islámica
thumb|Llegada de Khomeini procedente de Francia'l 1 de febreru de 1979. La revolución dio empiezu en xineru de 1978 con manifestaciones en contra del Sah. La revuelta xeneralizárase yá pa setiembre de 1978, promovida por Khomeini dende l'exiliu. El sah Mohammad Reza Pahlevi amontó los sos poderes dictatoriales col sofitu de los Estaos Xuníos, que-y consideraba'l so mayor aliáu na zona. El sah fuxó d'Irán en xineru de 1979. El 1 de febreru siguiente'l ayatolá tornó a Irán dende'l so exiliu en París, l'exércitu declaróse neutral dempués de que les guerrilles y los rebeldes devasaren al númberu de tropes lleales al Sah ya Irán convertir en República Islámica'l 1 d'abril d'esi mesmu añu, cuando'l pueblu aprueba'l referendu con una elevada mayoría.
Les rellaciones colos Estaos Xuníos volviéronse antagóniques cuando estudiantes d'Irán entraron y prindaron al personal de la embaxada d'esti país y catalogar como espíes y amestaos cola CIA pa derrocar al ayatolá como fixeron con Mossadegh en 1953. Asina, tres la Revolución Iranina, el gobiernu estauxunidense dexó un Golpe d'Estáu n'Iraq, estableciéndose la dictadura de Sadam Husein pa faer contrapesu al réxime d'Irán. El 23 de setiembre de 1980 españó la guerra ente Irán ya Iraq, dempués de qu'esti últimu país denunciara'l tratáu fronterizu de 1975; remataría en 1988.
Pastor alemán
Historia
Von Stephanitz buscó de forma primordial l'aspeutu práuticu y de trabayu de la raza. Dende'l principiu, la forma nel pastor alemán nun tendría d'esviar -y del so funcionalidad zootécnica. Von Stephanitz previo una primer amenaza a la validez de la raza como animal de trabayu cuando la sociedá humana tresformar d'una base principalmente agrícola y ganadera a una economía industrializada. Nuna primer fase, persuadió al Gobiernu alemán por qu'aceptara a la raza en trabayos de policía. Ésti foi'l principiu de l'asociación de la raza coles fuercies de la llei y col usu militar. Llueu les cualidaes d'intelixencia, fiabilidá y resistencia del animal, los aspeutos principales del so calter y la so esistencia na hestoria, garantizáron-y el so usu en munchos papeles importantes, siendo unu d'esos papeles más nobles como perru guía pa los ciegos.
Historia d'Irán
Actualidá
Tres la muerte de Khomeini en 1989 foi asocedíu por Alí Jamenei como xefe d'estáu, quedando la xefatura del gobiernu abierta a unes eleiciones cada cuatro años nes que s'asistió a un bracéu ente un sector reformista lideráu por Muhammad Jatami y otru sector conservador.
Pastor alemán
Historia
Anguaño, esta raza nun ye namái una de les más queríes y almiraes polos amantes de los perros, sinón que les sos cualidaes tamién-y dexaron trabayar n'exércitos. Esta raza foi utilizada como perru rastreador mientres la Segunda Guerra Mundial pol exércitu alemán y policías. Ello ye que los servicios emprestaos mientres los dos guerres mundiales otorgar un respetu y almiración a nivel mundial.
Historia d'Irán
Actualidá
Entráu'l sieglu XXI, Estaos Xuníos actuó contra los dos países que flanquean xeográficamente a Irán: Afganistán al Este ya Iraq al Oeste. En 2001, tres los atentaos del 11-S, Irán collaboró con EE.XX. na guerra d'Afganistán. Nel so discursu del Estáu de la Unión de 29 de xineru de 2002, el presidente de los Estaos Xuníos George W. Bush incluyó a Irán nel llamáu exa del mal, al entender que'l so réxime "anda enérxicamente tres estes armes [referir a les de destrucción masiva] y esporta terror, ente que unos pocos que nun fueron escoyíos reprimen el deséu de llibertá del pueblu iranín". Ye por ello que se ponen internacionalmente torgues al programa nuclear iranín, desenvueltu en contra de los encamientos del Organismu Internacional d'Enerxía Atómica.
Enllaces esternos
Persia at the Ancient History Encyclopedia] with timeline, articles, illustrations, and book references
Pastor alemán
Carauterístiques
Aspeutu xeneral: robezu y flexible, llixeramente allargáu, cuerpu musculosu, los sos quexales tienen de cerrar en tisoria. Ye un perru de compañía bien bonu colos neños yá que ye un perru bien equilibráu y bono d'adomar.