cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mike Mazurki
Mike Mazurki (Mikhaił Mazurkiewicz 25 d'avientu de 1907 -9 d'avientu de 1990) foi un lluchador profesional de llucha llibre y actor austriacu quien desenvolvió la so carrera n'Estaos Xuníos trabayando en más de 100 películes. La so pimpana presencia con 1,96m d'altor y la so cara intimidante lleváronlu a interpretar sobremanera papeles de tíu duru, matón, axatáu guardaespaldes o gánster.
Vida y carrera
Mazurki nació en Ternópil, Galitzia austrohúngara y anguaño perteneciente a Ucraína. A los seis años emigró cola so familia a los Estaos Xuníos asitiándose xunto a so madre en Cohoes (Nueva York), nunos antiguos molinos afechos como viviendes. Asistió al institutu Lasalle en Troy y más tarde, en 1930, graduar nuna llicenciatura de belles artes nel Manhattan College. Prauticó a nivel profesional trés deportes, principalmente llucha llibre, pero tamién fútbol americano y baloncestu.
Mazurki foi afayáu por Josef von Sternberg quien-y dio un pequeñu papel en The Shanghai Gesture de 1941 y que significó l'empiezu d'una llarga carrera en cine y televisión. Quiciabes el so papel más memorable foi'l de la película de cine negru, Murder, My Sweet, onde interpreta a un matón cabileñu y daqué curtiu de comprendederes llamáu Moose malloy. Tamién ye recordáu por interpretar al asesín navayeru, Splitface (caracortada), na película orixinal de 1945 Dick Tracy. Y ensin dulda, unu de los sos más conocíos trabayaos ye'l de secuaz de George Raft nel clásicu de Billy Wilder, Some Like It Hot de 1959.
Siguió practicando la llucha llibre mientres la so carrera como actor y la so peculiar manera de falar y tonu de voz yeren debíos a una mancadura na so nuez provocada mientres unu de los combates.
Mazurki fixo numerososas apaiciones como artista convidáu en series de televisión tan conocíos como Bonanza, Los Intocables, Gunsmoke, Perry Mason, Daniel Boone o Gilligan's Island por nomar namái unos pocos exemplos.
Amás, protagonizó'l videoclip de Rod Stewart, Infatuation interpretando a un guardaespaldes que protexía a una dama de les garres d'un acosador (Stewart). Finalmente, el guardaespaldes trunfa llogrando que Stewart alloñar de la dama. Mazurki declaró qu'él s'atopó con más xente famoso faciendo esti videu qu'en tola so carrera de cine y televisión xuntes.
Foi co-fundador y primer presidente en 1965 del Cauliflower Alley Club, una asociación de lluchadores profesionales. Una fotografía de la so oreya de coliflor ye l'emblema de la organización. En 2005 foi-y concedíu'l premiu de la Professional Wrestling Hall of Fame and Museum a títulu póstumu.
Colorado
Colorado ye un estáu de los Estaos Xuníos. Asítiase na rexón conocida como oeste d'Estaos Xuníos, y compriende la mayoría de la fastera meridional de los Montes Rocosos, amás de la faza nororiental de la Meseta de Colorado y el borde occidental de les Grandes Llanures. Ye, colos sos 269.837 km² d'estensión, el octavu mayor estáu del país, y el 21ᵘ más pobláu, con 5.839.926 habitantes (U.S. Census Bureau, 2022).
Esta rexón lleva tando habitada por nativos americanos polo menos 13.500 años, y quiciás munchos más, porque la fastera oriental de los Montes Rocosos foi una importante ruta migratoria pa los primeros habitantes del continente na so espansión al traviés d'elli. En 1848 la mayoría del actual estáu pasó a manes de los Estaos Xuníos pol tratáu de Guadalupe Hidalgo. La fiebre del oru de Colorado de 1858-62 fizo aportar colonos a la zona, y el 28 de febreru de 1861 el presidente d'Estaos Xuníos James Buchanan robló la llei que creaba'l Territoriu de Colorado. Esti, al traviés de la Proclamación 230, roblada pol presidente Ulysses S. Grant el 1 d'agostu de 1876, convirtióse nel 38ᵘ estáu del país.
El nome del estáu vién-y del del ríu homónimu. Esti recibió de los españoles el so nome pola color de los sedimentos que trayía de los montes. Colorado foi organizáu como territoriu el 28 de febreru de 1861, y el 1 d'agostu de 1876 convirtióse nel 38ᵘ estáu de la Xunión. El nomatu del estáu ye Centennial State (l'estáu del centeneariu) por tener convertíose n'estáu nel centenariu de la declaración d'independencia d'Estaos Xuníos.
Llenda'l norte con Wyoming, con Nebraska al noreste, con Kansas al este, con Oklahoma al sureste, con Nuevu Méxicu al Sur y con Utah al oeste, y tócase con Arizona nel so estremu más suroccidental, nel llugar aú se llevanta el Four Corners Monument. Colorado tien un paisaxe pervariáu, con montes, viesques, llanaes, cañones, mesetes, ríos y paisaxes desérticos. La so capital y ciudá más poblada ye Denver, que ye tamién el centru del Corredor Front Range, una megalópolis que compriende 18 condaos de Colorado y Wyoming y tien una población de 5.055.344 habitantes (U.S. Census Bureau, 2020). El nomatu de los sos habitantes ye Coloradans, pero úsase tamién ocasionalmente la versión arcaica del términu, Coloradoans. La so economía ta perdiversificada: agricultura, minería, turismu, defensa y alministración pública y, crecientemente, dellos tipos d'industria, conformen la base económica del estáu. El calentamientu global, cola medría de temperatures y la mengua na disponibilidá d'agua secundaria al descensu de la cantidá de lluvia que provoca, amenaza'l futuru de los sectores agrícola, forestal y turísticu del estáu.
L'estáu ye ún de los más desarrollaos, educaos y ricos del país. Ye'l novenu col Índiz de Desarrollu Humanu más altu, y tamién el novenu col mayor nivel d'ingresos por unidá familiar.
Gobiernu estatal
Neto que nel gobiernu federal y nel de los otros estaos, el gobiernu del estáu dixébrase en trés rames: la llexislativa, la executiva y la xudicial.
El poder executivu exércelu'l gobernador del estáu. Hai otros oficiales de rangu estatal que, como elli, son escoyíos por sufraxu universal pa un mandatu de cuatru años: el vicegobernador (elixíu conxuntamente col gobernador), el secretariu d'estáu, el tesoreru estatal y el fiscal xeneral del estáu. El poder xudicial tien el so cumal na Corte Suprema del estáu, formada por siete miembros. El poder llexislativu osténtalu l'Asamblea Xeneral de Colorado, que tien dos cámares: la Cámara de Representantes, con 65 miembros, y el Senáu, con 35.
División en condaos
miniaturadeimagen|Los 64 condaos de Colorado.|izquierda|330x330px
Conceyos y zones non incorporaes
L'estáu de Colorado tien 272 municipalidaes incorporaes: 197 villes (towns), 73 ciudaes (cities) y dos ciudaes-condáu consolidaes ; vivíen nelles, en 2020, 4.299.942 de los 5.773.714 habitantes (74,47%) del estáu.
Arriendes d'ello hai 187 zones non incorporaes, y delles comunidaes menores. Les 12 ciudaes del estáu con más de 100.000 habitantes son:
Cygnus cygnus
El ye una especie d'ave anseriforme de la familia Anatidae mesma d'Europa y Asia.
Distribución
Tien la so área de distribución nes islles al norte del océanu Atlánticu, Europa y Asia. Reproducir nes rexones al norte d'estos continentes y en Groenlandia. Na seronda ya iviernu treslladóse a llugares más templaos como'l norte del mar Mediterraneu, el Mar Caspiu y la mariña del océanu Pacíficu en China.
Carauterístiques
El cisne cantor ye una ave grande. El llargor total del machu adultu algama 1,65 metros y un pesu mediu de 10,8 kg, con un pesu máximu que devasa los 12 kg. La fema ye más pequeña, el so pesu permediu ye de 8,1 kg. Con un valumbu de 205 a 235 cm.
Nun hai dimorfismu sexual nel plumaxe adultu, dambos sexos tienen plumaxe blancu. La metá del picu na base, ye de color mariellu, lo que lo estrema d'otros Cisnes blancos.
Reproducción
Empieza la reproducción na primavera boreal, en mayu o xunu. Pon cinco o seis güevos, guarándolos mientres 31 díes. El nial ye construyíu nel suelu y apuerta a inmensu.
Galería d'imáxenes
<Gallery gallery mode="packed"> Image:Whoopers kilfenora2.jpg Image:Cygnus cygnus from zh.JPG Image:Alarch y Gogledd.JPG Image:Singschwan jm.JPG
Cygnus cygnus MHNT.ZOO.2010.11.12.1.jpg |Museum specimen - Iceland </Gallery>
Charly-Oradour
Charly-Oradour ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
HD 55575
HD 55575 ye una nana mariella de tipu espectral G0V. Tien una temperatura efectivo de 5868 ± 26 K y la so lluminosidá ye un 55% más elevada que la lluminosidá solar. Daqué más grande que'l Sol, el so radiu ye ente un 15% y un 17% mayor que'l radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 1,98 km/s. Nun amuesa actividá cromosférica. Tampoco se detectó escesu na radiación infrarroxo emitida por HD 55575 nin a 24 nin a 70 μm, lo que paez refugar la presencia d'una cantidá significativa de partícules de polvu alredor de la estrella. La so masa ye un 9% inferior a la masa solar y ye una estrella muncho más antigua que'l Sol, con una edá en redol a los 8000 - 8200 millones d'años.
HD 55575 amuesa un conteníu metálico, espresada en términos de bayura relativa de fierro, netamente inferior al del Sol. El so índiz de metalicidá, [Fe/H] = -0,37, implica que la bayura d'esti elementu equival al 42% de la solar. Esti empobrecimientu ponse tamién de manifiestu en tolos elementos evaluaos, siendo menos acusáu nel casu de magnesiu y vanadiu. Presenta un baxu conteníu de litiu, magar non tanto como'l Sol, que'l so conteníu nesti elementu ye inferior a la mayoría de les estrelles de la secuencia principal. Al igual que la mayor parte de les estrelles de la nuesa redolada, HD 55575 paez ser una estrella del discu finu.
Goichi Ueno
Goichi Ueno (上野 剛一; ) ye un ex-futbolista xaponés.
RR Pictoris
RR Pictoris
RR Pictoris ye una nova que ta allugada na constelación del Pictor. Apaeció nel añu 1925 y rellumó con una magnitú de 1.2 nel so puntu máximu. Escayó en 150 díes a magnitú 3. Dende entós el so rellumu ye de magnitú 9.
Coordenaes
Ascensión reuta: 06h 35m 36s.25
Declinación: -62° 38' 22".0
The Simpsons
thumb|Estrella de Los Simpson nel [[Paséu de la Fama de Hollywood]] The Simpsons ye una serie animada de televisión. D'orixe norteamericanu y temática adulta, The Simpsons foron creaos por Matt Groening pa la canal de televisión americana Fox Broadcasting Company, y narra la vida y el día a día d'una familia de clase media americana que vive nun pueblu ficticiu nomáu Springfield. La serie ye una parodia satírica del estilu de vida del americanu de clase media personificáu na familia protagonista, formada por Homer, Marge, Bart, Lisa y Maggie. El programa ta ambientáu na ciudá de ficción Springfield, satirizando munchos de los aspectos de les condiciones humanes, dientro de les que s'atopa la cultura, sociedá y televisión americanes.
La familia foi concebida por Groening poco enantes de convertise nuna serie de curtiametraxes animaes xunto col productor James L. Brooks. Groening creó una familia disfuncional y llamó a los personaxes colos nomes de miembros de la so propia familia, sustituyendo'l so propiu nome pol de Bart. Les curties conviertéronse en parte de The Tracey Ullman Show el 19 d'abril de 1987. Depués d'una serie de 48 curties separaes en 3 temporaes decidió facese un programa de media hora n'horariu de máxima audiencia. Asina la serie convertióse nun éxitu pa la canal Fox, llegando a ser la primer serie de la Fox que s'asitiaba ente les 30 con mayor númberu d'audiencia nuna temporada (1989-1990).
Dende'l so debú, el 17 d'avientu de 1989, la serie tien 491 episodios y 23 temporaes. The Simpsons Movie, la película basada na serie, foi estrenada nos cines de tol mundu'l 6 y 7 de xunetu de 2007, y recaudó 527 millones de dólares en tol mundu. The Simpsons ganó docenes de premios desque la serie púnxose n'antena. Ente ellos destaquen 24 Premios Emmy, 26 premios Annie y un premiu Peabody. Nel númberu del día 31 d'avientu de 1999 de la revista Time dicíase que yera la meyor serie de televisión del sieglu XX y el 4 de xineru del añu siguiente a familia Simpson foi premiada con una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood. The Simpsons ye la comedia de situación americana y programa d'animación que lleva más años n'antena, y dende’l 2008 ye, xunto con Gunsmoke, la serie d'entretenimientu americana que más tiempu lleva emitiéndose n'horariu de máxima audiencia.
N'España, empezó a emitise nel mes d'abril de 1993 per TVE 2, pero por falta d'audiencia foi retirada d'emisión. Aína, Antena 3 mercó los derechos d'esta serie y na emisión nesta canal algamó un enorme éxitu. Tanto ye asina qu'entá repítense capítulos n'horariu de mediudía.
Llingua
El gruñíu de quexa de Homer –“D’oh!”- incluyóse nel Oxford English Dictionary, testu que funciona como máxima autoridá del idioma francu del mundu, mentes que la espresión de refuga “Meh”, popularizada pola serie, entró nel 2008 nel diccionariu Collins. Mesmamente, Mark Liberman, direutor del Linguistic Data Consortium, afirmó que The Simpsons substituyera a Shakespeare y a la Biblia como “la meyor fonte de llingües, frases comodín y alusiones testuales”.
Personaxes
La familia Simpson ta formada por cinco personaxes principales, que son:
Otros miembros de la familia son:
Más personaxes:
Emisiones
Los Simpson emítiense internacionalmente pola cadena FOX. Además, cadenes llocales de cada país tamién emiten la serie, polo xeneral, con doblaxe nel idioma oficial y mui poques veces subtituláu.
Temporaes
Actualmente la serie emitió dieciocho temporaes n'Estaos Xuníos. Agora tá trabayándose na decimonovena temporada y Fox confirmó que la serie seguirá, de fechu hai rumores que dicen que se firmará hasta la temporada 24 y si al llegar a esa temporada siguen teniendo ésitu firmarán más. Posee el recor de ser la serie de dibuxos animaos que más permaneció n'horariu central (de 20:00 a 24:00 hores).
Bart Simpson
Bartholomew "Bart" Jo Jo Simpson (1 d'abril de 1980) ye un personaxe ficticiu de la serie animada The Simpsons, y la so voz orixinal n'inglés ye de Nancy Cartwright
Bart ye fíu de Homer y Marge, y hermanu de Lisa y Maggie. Tien 10 años, ye un mal estudiante y abondo bromista. El so nome ye un anagrama de "brat", que n'inglés significa "mocosu malcriáu". La so ideoloxía ye "yo nun lo fice, naide me vio, nun puen demostralo".
Bart ye decididamente el más rebelde de la serie. Ye un rapaz simpáticu y tamién mui piraván, que fai munches bromes col so amigu Milhouse. Estudia na escuela de Springfield, aunque nun-y va mui bien; ye más, quédase siempre en clase a escribir na pizarra lo que nun debe facer. Sigue los programas del so cómicu preferíu Krusty el payasu. Ye desobediente y fai tolo que-y pasa pola cabeza.
Aga Lahowska
Jadwiga "Aga" Lahowska de Romanska foi una cantante polaca, sopranu y mezzo-sopranu. Desenvolvió parte de la so carrera profesional n'España n'estrecha collaboración con Manuel de Falla.
En Polonia estremar al interpretar el papel protagonista de Halka, de Stanisław Moniuszko. Lahowska y Falla prodigar en recitales poles filarmóniques y culturales españoles y caltuvieron siempres una amistá de singular cordialidá.
Nel 8 d'ochobre de 1917 allegó con Manuel de Falla a Fuendetodos a la inauguración d'una escuela construyida con financiamientu del pintor Ignacio Zuloaga, organizador del eventu, y de un monumentu n'homenaxe a Francisco de Goya. Tres la misa celebrada na ilesia que caltién los frescos d'un mozu Goya y de la llacuada posterior nel Conceyu, la sopranu cantó la xota de les Siete canciones, ensin acompañamientu, dende'l balcón que daba a la plaza mayor del pueblu, pal paisanaje presente.
Antes de rematar l'añu, empecipió una nueva xira con él pel norte d'España. Tuvo n'Uviéu pa cantar so la so batuta cola Sociedá Filarmónica d'Uviéu. Interpretaron obres del propiu Manuel de Falla, Turina, Guridi y del compositor local Baldomero Fernández.
En 1918 siguió ufiertando recitales. N'abril, asistió al homenaxe dau a Debussy nel Atenéu de Madrid, xunto a Salvador, Falla y Arthur Rubinstein, tamién polacu y bien cercanu al gaditano.
Nel so repertoriu había gran númberu de compositores, destacando les obres de Manuel de Falla o Joaquín Turina, ente otros munchos.
En 1920, estrenó nel Coliséu Albia de Bilbao la ópera Amaya de Jesús Guridi, xunto a Ofelia Nieto, el tenor Isidoro de Fagoaga, Giulio Cirino y el baxu Gabriel Olaizola.
Château-Bréhain
Château-Bréhain ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Aga Lahowska
En 1922, el día 14 de xunu, asistió al Concursu del Cante Jondo que se celebró en Granada, Andalucía, entamáu pol compositor andaluz Manuel de Falla y sofitáu dende'l principiu y con firmeza pol poeta tamién andaluz Federico García Lorca.
Actuó nel Llicéu de Barcelona nes temporaes de 1919-1920 y 1921-1922. En payares de 1921 inauguró la temporada d'ópera cola obra Louise, so la direición del maestru La Rotella acompañada d'intérpretes como Genevieve Vix, Paul Goffin y Julien Laffont.
Marmanhac
Marmanhac ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
José María Raygada
José María Raygada y Gallu foi un militar y políticu peruanu. Prócer de la independencia de Perú. Foi'l primer Presidente del Conseyu de Ministros de Perú, según ministru de Guerra y Marina, mientres el segundu gobiernu de Ramón Castilla. Exerció'l poder interinamente, d'abril de 1857 a xunetu de 1858, cuando Castilla ausentar de la capital pa combatir la revolución de Manuel Ignacio de Vivanco nel sur. Foi tamién comandante xeneral de la Marina en diverses oportunidaes
Biografía
Fíu de Roque Raygada y María Antonia Gallu. Estudió nel Seminariu de San Carlos y San Marcelo, de Trujillo. Empezó la so carrera militar como subteniente del Batallón Provisional del Rei. Tando al mandu de les tropes acantonaes en Sechura, sumar al movimientu independentista qu'españó en Piura en xineru de 1821. Yá en files patriotes, allegó a la campaña independentista llibrada nel territoriu de la Presidencia de Quito (actual Ecuador), onde fuercies colombianes y peruanes aliaes vencieron a los realistes na batalla de Pichincha (1822).
Mientres la Segunda Campaña d'Entemedios engarró na batalla de Zepita (1823). Yá col grau de sarxentu mayor, participó nos dos batalles que sellaron la independencia hispanoamericana: Junín y Ayacucho (1824). Foi honráu col títulu de Beneméritu y concedióse-y la medaya de los Llibertadores de Colombia. Foi xubíu a teniente coronel del primer batallón de la Lexón Peruana de la Guardia. Participó tamién na campaña del Alto Perú, dirixida pol mariscal Antonio José de Sucre (1825) y foi xubíu a coronel.
En 1827 foi escoyíu diputáu pola provincia de Piura. En 1829 sofitó'l golpe d'Estáu del xeneral Antonio Gutiérrez de La Fuente contra'l vicepresidente Manuel Salazar y Baquíjano. Coló depués a guarnir Lambayeque. Una vegada apangada la situación, tornó a Lima, onde tomó'l mandu de la 3º división acantonada ellí.
Foi xubíu a xeneral de brigada en 1833. Nomáu comandante xeneral del departamentu de La Llibertá, coló a combatir la revolución empecipiada en Chachapoyas pol teniente coronel Felipe Santiago Salaverry, a quien topó derrotáu y prisioneru. Conducir entós a Cajamarca, pero Salaverry convenció a'l so guardias por que lu lliberaren y siguió la so rebelión colando a Trujillo, pa ser finalmente ganáu por Juan Francisco de Vidal na Garita de Moche.
En 1834 secundó'l golpe d'Estáu del xeneral Pedro Pablo Bermúdez contra'l presidente provisorio Luis José de Orbegoso, lo qu'anició una guerra civil. Restablecíu l'orde, foi enxuiciáu y desterráu camín de Centroamérica, pero desembarcó en Guayaquil y retornó al Perú pocu dempués de la proclamación de Salaverry como Xefe Supremu de Perú. Poner al serviciu d'esti caudiellu y exerció como Comandante Xeneral del departamentu de Lima, mientres Salaverry enfrentaba a los tropes bolivianes que sol mandu d'Andrés de Santa Cruz invadieron el Perú.
Tres la derrota de Salaverry y l'establecimientu de la Confederación Perú Boliviana, Raygada coló al destierru. Retornó cola Segunda Espedición Restauradora, y participó a lo llargo de la campaña llibrada nel Caleyón de Huaylas, pero nun tuvo na batalla de Yungay por cuenta de una enfermedá que la detuvo en Caraz (1839).
Foi ministru de Guerra y Marina mientres los gobiernos interinos exercíos pol vicepresidente Manuel Menéndez (1841-1842 y 1844-1845). Sol primer gobiernu de Ramón Castilla foi nomáu inspeutor xeneral del exércitu (1846) y nuevamente ministru de Guerra y Marina, cargu qu'exerció del 19 de xunetu de 1847 a 20 d'abril de 1849. Foi xubíu a xeneral de división el 7 de xineru de 1848.
Sol segundu gobiernu de Castilla foi nomáu gobernador del Callao y comandante xeneral de Marina (16 de xunu de 1855). En tal calidá, entamó la defensa del puertu, ante l'amenaza d'un ataque de les fuercies revolucionaries del xeneral Manuel Ignacio de Vivanco.
El 14 de febreru de 1857, foi nomáu Presidente del Conseyu de Ministros (cargu recién creáu, según lo axustao na Constitución Política de 1856) y Ministru de Guerra y Marina. Acompañáben-y nel gabinete: Manuel Ortiz de Zevallos (Rellaciones Esteriores); Juan Ignacio de Osma (Gobiernu, Cultu y Obres Públiques); Luciano María Cano (Xusticia, Instrucción y Beneficencia); Francisco del Rivero (Facienda y Comerciu). Osma, que se topaba n'Estaos Xuníos como ministru plenipotenciario, foi reemplazáu por Juan Manuel del Mar.
Na so calidá de Primer Ministru, encargar del Executivu de 2 d'abril de 1857 a 28 de xunetu de 1858, cuando'l presidente Castilla coló a Arequipa pa enfrentar la rebelión de Vivanco. En mayu de 1858 arrenunció al so cargu ministerial, por motivu de salú. Interinamente asocediéron-y na presidencia del gabinete Manuel Ortiz de Zevallos, Juan Manuel del Mar y Luciano María Cano, primero qu'asumiera el xeneral Miguel de San Román nel so reemplazu. Finó a principios de 1859, víctima de “viciu de sangre”, según la terminoloxía médica d'entós.
Descendencia
Casáu con Juana Oyarzábal de la Canal, foi padre de Juan José Raygada Oyarzábal (1841-1909) y Toribio Raygada Oyarzábal (1844-1916), destacaos marinos que participaron na guerra del Pacíficu.
Cananga odorata
Ylang-ylang ( Pronunciación : /ˈiːlæŋˈʔiːlæŋ/ o /ilañilán/) o flor de cananga: Cananga odorata (Lam.) Hook.f. & Thomson 1820, ye un árbol natural de la India, Xava y Filipines conocíu comúnmente col nome de cananga, de la familia de les anonácees y que s'estendió a munchos países de la zona intertropical, cuantimás a Centroamérica y el norte de Suramérica siendo bien abondosu nes rexones templaes del norte de Venezuela. thumb|Detalle de la flor
Descripción
Ye un árbol de crecedera rápida que va más allá de los 5 metros al añu y llega a los 12 m cuando la so crecedera tea completu. Crez en lluz completo o parcial, y prefier tierres acedes na so hábitat de la selva húmeda.
Les fueyes son llargues, nidies y rescamplantes. La flor ye verdosa-amarellentada y raramento rosa; ye crespa como una estrella de mar y brinda un aceite esencial.
Una especie rellacionada ye Cananga fruticosa, n'esencia una ylang-ylang duende que crez como un árbolito o arbustu compactu con flores altamente fragantes. Ylang-ylang foi cultiváu en climes temperaos so condiciones de caltenimientu. El so frutu ye un artículto de la dieta aviar importante especialmente pa los siguientes palombos: dúcula de collar negru, Ducula rufigaster, Ducula zoeae, Ptilinopus superbus, Ptilinopus perlatus, Ptilinopus coronulatus, Ptilinopus iozonus y tilopo magníficu (Frith et al. 1976).
Distribución
El nome ylang-ylang deriva del Idioma tagalu, tantu del términu ilang, significa "amontesáu", aludiendo al so hábitat natural, o a la pallabra ilang-ilan = "raru", suxestivu del so escepcionalmente delicada esencia. Planta nativa de Filipines ya Indonesia y comúnmente crez en Polinesia, Melanesia, Micronesia.
Propiedaes
L'arume de ylang-ylang ye rica y fonda con notes de goma y de crema, y dejos de xazmín y neroli. L'aceite esencial de la flor llograr por destilación de les flores y dixébrense en distintos graos (extra; 1; 2; 3) d'alcuerdu a cuando se llogren los destilaos.
Los componentes arumosos del aceite de ylang-ylang son benzil acetato, linalol y p-cresil metil éter y metil benzoato, responsable del so carauterísticu golor. thumb|Ilustración thumb|Inflorescencia thumb|Destilería de Ylang Ylang L'aceite esencial de ylang-ylang usar en aromaterapia. Créese qu'ameyora la hipertensión, normaliza secreción de sebu en pieles problemátiques, y considérase un afrodisiacu. D'alcuerdu a Margaret Mead, usar los nativos del Pacíficu Sur como los de les Islles Salomón onde fixo muncha de la so investigación. L'aceite de ylang-ylang ye llargamente usáu en arumería pa toques orientales o florales (como Chanel nᵘ 5). Los amiestos con Ylang-ylang van bien con munches florales, frutales y arumes a maderes. N'Indonesia, les flores de ylang-ylang esparnar na cama de los esponsales. En Filipines, les sos flores, coles de sampaguita, armar pa llazu de pescuezu y usar les muyeres p'afatar imáxenes relixoses.
L'aceite esencial de ylang-ylang foi'l 29% de les esportaciones añales de Comores nel añu 1998.
Ylang Ylang ye tamién antidepresivu, amenorga ansiedá y actúa como sedante. Ye bien útil en situaciones de hiperventilación, taquicardia y ataques de llerza.
Taxonomía
Cananga odorata describióse por (Lam.) Hook.f. & Thomson y espublizóse en Flora Indica: being a systematic account of the plants. . 130. 1855.
Aeropuertu de Tagbilaran
L'Aeropuertu de Tagbilaran (en tagalu: Paliparan ng Tagbilaran; en cebuano: Tugpahanan sa Tagbilaran) (IATA: TAG, ICAO: RPVT) ye un aeropuertu que sirve l'área xeneral de Tagbilaran, la ciudá capital de la provincia de Bohol en Filipines. L'aeropuertu ta clasificáu como Clase Principal 1 pola CAAP, un organismu del Departamentu de Tresportes y Comunicaciones responsable d'implementar les polítiques en materia d'aviación civil pa garantizar un seguru, económicu y eficiente tresporte aereu, amás de remanar les operaciones en tolos aeropuertos sacante los aeropuertos internacionales más grandes.
El terremotu de 2013 causó daños en Bohol incluyendo'l colapsu d'un techu na torre de control. Les operaciones fueron suspendíes mientres tres hores, pero más tarde volver# a entamar.
Massiac
Massiac ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Dida
Nélson de Jesús e Silva, más conocíu como Dida, ye un ex-futbolista brasilanu. Depués de quedar llibre nel Milan d'Italia, club onde permaneció mientres diez temporaes, xugó dende 2010 nel Cruzeiro. Retirar nel Internacional de Brasil en 2016.
Inicio
Anque nacíu en Bahia, se crio nel estáu d'Alagoas. Equí empecipió la so carrera, nel Cruzeiro de Arapiraca. En 1992 robló pol Vitória de Salvador de Bahia, onde ganó, nel so primer añu, el Campeonatu Estatal.
A. C. Milan
L'ésitu collecháu nel so país abrió-y les puertes d'unu de los grandes clubes europeos, l'italianu Milan, col cual proclamóse campeón de clubes d'Europa en 2003 y 2007.
En 2003 consolidóse como titular de la Seleición de Brasil, que empezó les competiciones de les eliminatories Mundialistas de Suramérica para Alemaña 2006, teniendo una escelente participación néstes, yá que foi titular en 16 partíos de los 18 reglamentarios. Xugó 1440 minutos y recibió 15 goles en tola eliminatoria. Darréu ganó la Copa Confederaciones 2005 apostada n'Alemaña, y llegó a los cuartos de final nel Mundial 2006.
El 3 d'ochobre de 2007, nun alcuentru de la fase de grupos de la Lliga de Campeones de la UEFA, el Milan cai derrotáu contra'l Celtic d'Escocia por 2 a 1, alcuentru nel cual un aficionáu del Celtic saltó al terrén de xuegu pa celebrar un gol, pasando xusto al frente del porteru brasilanu pasándo-y una mano xunto a la cara, provocando que'l xugador escorriéra-y unos pocos metros, pa dexase cayer nel terrén de xuegu nuna actuación que tola prensa mundial considera de "risible" al asonsañar una agresión, y abandonando el campu de xuegu en camiya siendo sustituyíu pol arqueru suplente del conxuntu milanés.
Dientro d'otru capítulu infame, a Dida cayó-y una bengala nel costazu nel derbi milanés, la enchida foi multada y Dida tuvo quemadures de segundu grau.
Dida terminó de protexer l'arcu milanés dempués del partíu contra la Juventus (3-0 pal Milan), que yera'l postreru de la temporada 2009/10. Col so contratu expirado, Dida dexó'l club italianu y xugó una temporada pal Cruzeiro.
El 2012 participó per primer vegada nel fútbol sablera nel Mundialín de Clubes d'esi añu, onde defendió la portería del Milan.
Portuguesa
A metá del 2012, ye contratáu por Portuguesa, roblando un contratu de dos años.
Grêmio
El día 7 d'avientu de 2012 ye contratáu pol club Grêmio de Brasil.
Campeonatos Internacionales
(*) Inclúi la seleición
Larisa Latýnina
Larisa Semiónovna Latýnina (Лариса Семенівна Латиніна, Лари́са Семёновна Латы́нина, nacida en Kherson, RSS d'Ucraína, Xunión Soviética, el 27 d'avientu de 1934) ye la muyer más gallardoniada de la historia olímpica con dieciocho medayes en ximnasia artística: nueve d'oru, cinco de plata y cuatro de bronce y hasta los Xuegos Olímpicos de Londres 2012 foi la mayor medayista olímpica de la historia, cuando foi superada nesta edición pol nadador d'Estaos Xuníos Michael Phelps en medayes totales y empatada en Xuegos Olímpicos de Rio de Janeiro 2016 coles 14 medayes llograes de forma individual pol mesmu deportista. Latýnina participó nos Xuegos Olímpicos de Melbourne 1956, Roma 1960 y Tokiu 1964. Retirar nel Campeonatu del Mundu de Dortmund en 1966, a los 31 años.
T Aurigae
T Aurigae (tamién conocida como Nova Aurigae 1892) foi una nova qu'apaeció na constelación de Auriga en 1892. Algamó una magnitú de 3,8 y menguó a los 100 díes hasta la tercer magnitú.
Güei, T Aurigae tien magnitú 15.
Foi afayada por Thomas David Anderson, quien más tarde afayaría Nova Persei 1901.
Château-Rouge
Château-Rouge ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
HD 59686
HD 59686 (HR 2877 / HIP 36616 / SAO 96985) ye una estrella asitiada na constelación de Xéminis. De magnitú aparente +5,45, nun tien denominación de Bayer nin de Flamsteed, siendo conocida davezu pol so númberu de catálogu Henry Draper. Alcuéntrase a 302 años lluz del Sistema Solar. En 2003 anuncióse'l descubrimientu d'un planeta estrasolar orbitando alredor d'esta estrella.
HD 59686 ye una xigante naranxa de tipu espectral K2III con una temperatura de 4726 K. El so radiu ye 11,6 vegaes más grande que'l radiu solar, comparable al de Pólux (β Geminorum) o Menkent (θ Centauri) —xigantes naranxes muncho más cercanes— y al de 14 Andromedae, estrella asemeyada qu'alluga un sistema planetariu. HD 59686 relluma con una lluminosidá 98 vegaes mayor que la del Sol y el so metalicidá paez ser mayor que la solar. Tien una edá envalorada de 2700 millones d'años.
Sistema planetariu
En 2003 afayóse un planeta estrasolar masivu, denomináu HD 59686 b, orbitando en redol a esta estrella. El planeta, con una masa mínimo 5,25 vegaes mayor que la masa de Xúpiter, mover a lo llargo d'una órbita circular a 0,91 UA de HD 59686, siendo el so periodu orbital de 303 díes.
U Scorpii
U Scorpii ye una nova recurrente allugada na constelación de Scorpius. Allúgase a unos 8.5º al norte d'Antares (Alfa Scorpii), na redolada de la estrella Ji Ophiuchi.
Ye una de les noves recurrentes más conocíes. Relluma davezu alredor de la magnitú 17.6, pero cada 10 años fai esplosión, alzando'l so rellumu en 8 a 9 magnitúes. Les últimes erupciones de U Scorpii foron nos años 1979, 1987, 1999 y 2010.
Ye la más rápida de toles noves recurrentes conocíes. Algama'l so máximu rellumu n'apenes 5 hores y pierde 2 magnitúes nes siguientes 38 hores.
Glandularia bipinnatifida
Glandularia bipinnatifida ye una especie de planta fanerógama perteneciente a la familia de les verbenacees.
Descripción
Son yerbes rastreres o un pocu tendíes nel suelu, que miden de 30 a 60 cm de llargu, con tarmos bien ramificaos y velludos. Les sos fueyes tán bien estremaes, como si tuvieren munchos deos, pel anversu son llises y pol aviesu tienen pelos. Les flores pueden ser dende violeta, azules, moraes o púrpures, en forma de trompetes pequeñes.
Propiedaes
En Aguascalientes, encamiéntase beber el té d'esta planta dos veces al día a les muyeres recién paríes.
Taxonomía
Glandularia bipinnatifida describióse por Thomas Nuttall y espublizóse en Journal of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia 2(1): 123. 1821. Verbena: nome xenéricu que ye un antiguu nome llatín de la verbena común europea.
bipinnatifida: epítetu llatín que significa "con fueya bipinnada".
Tatsunori Yamagata
Tatsunori Yamagata (山形 辰徳, ) ye un ex-futbolista xaponés.
V1059 Sagittarii
V1059 Sagittarii ye una nova columbrada polos astrónomos en 1898 na constelación de Sagitario. V1959 Sagittarii algamó un rellumu de magnitú 4.5.
Château-Voué
Château-Voué ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Festival de Cannes 2003
El Festival de Cannes de 2003 empezó'l 14 y terminó'l 25 de mayu. La película ganadora de la Palma d'oru foi la estauxunidense Elephant, dirixida por Gus Van Sant.
Château-Salins
Château-Salins ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Mauriac (Cantal)
Mauriac ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Johnny Clegg
Jonathan Paul Clegg, más conocíu pol so nome artísticu, Johnny Clegg, foi un músicu sudafricanu conocíu por ser miembru de la banda Juluka y fundador de Savuka.
Carrera musical
Juluka salió de xira per Europa, y foi un ésitu internacional. Tuvieron dos discos de platín y cinco álbumes d'oru. El cantar del álbum Savuka, «Shadow Man» vendiera copies a una selmana d'asoleyase. Solo en Francia vendiéronse más d'un millón de copies.
El so cantar «Scatterlings d'África» foi la banda sonora de la película ganadora del Oscar de 1988 Rain Man. Esti cantar foi la so única entrada nel UK Singles Chart, llogrando'l puestu 75ᵘ en mayu 1987. Tamién compunxo música pa les películes The Lion King 3, George of the Jungle y Opportunity Knocks (Golpes d'oportunidá).
Canarium ovatum
Canarium ovatum ye una especie d'árbol perteneciente a la familia Burseraceae. Ye orixinaria de Filipines.
Descripción
Ye un árbol perennifoliu qu'algama los 20-25 m d'altor y hasta 40-50 cm de diámetru, con fueyes compuestes con 5 a 7 foliolos.
Distribución
Alcuéntrase en Filipines. Ye una especie del trópicu templáu, húmedu y xeneralmente atópense n'elevaciones ente'l nivel del mar y 400 m.
Usos
Ye una fonte d'un aceite volátil y oleorresina que s'utiliza como disolvente. Los sos granos comestibles pueden turrar y utilízase en productos de confitería, panadería y cocina y como saborizante para xelaos, y que contienen el 70% d'un aceite que puede utilizase pa cocinar. El pulgu duro y grueso qu'arrodien el nucleu fai como combustible y carbón vexetal. Tamién la madera resinoso fai una bona lleña. La magaya ye comestible dempués de la cocción y llógrase aceite de cocina. Los biltos nuevos son comestibles y pueden usase n'ensalaes. Los árboles maduros producen una goma usada en yelsos farmacéuticos, untaces y barnices. Usar p'arumar xabones. Puede utilizase pa faer una barrera contra'l vientu yá que aguanta a los vientos fuertes ya inclusive furacanes. Puede ser llantáu nuna avenida d'árboles de solombra y ornamental.
Taxonomía
Canarium ovatum describióse por Adolf Engler y espublizóse en Monographiae Phanerogamarum 4: 110. 1883.
Maurines
Tien una población de y una superficie de  km².
Purujosa
Purujosa ye un conceyu d'España, na provincia de Zaragoza, Comunidá Autónoma d'Aragón. Tien un área de 35,47 km² con una población de 48 habitantes (INE 2008) y una densidá de 1,35 hab/km².
Llocalización
Purujosa alcontrar na Comarda del Aranda, na Ribera del Ríu Isuela, bien próxima a la so nacencia, nes estribaciones del Moncayo. Constitúi la última llocalidá aragonesa antes de llegar a tierres sorianes y gran parte del so términu municipal queda incluyíu dientro del espaciu protexíu del Parque Natural del Moncayo.
L'accesu a la llocalidá puede realizase bien por Aragón o bien por Soria, siendo les condiciones de dambos itinerarios precaries yá que se trata de carreteres de monte. Per Aragón hai que llegar hasta Morata de Jalón (Autovía A-II) Y dempués percorrer la carretera A-2302 al traviés del valle del Ríu Isuela. Dende Soria, l'accesu realizar dende la CL-101. Na redoma del puertu de la Carrasca toma l'esviadura a Cueva de Ágreda y se continua pola CV-630.
Parte del so términu municipal ta ocupáu pol Parque natural del Moncayo.
Primeros pobladores
Los primeros testimonios de pobladores nel llugar de Purujosa remontar a la prehistoria. Na redolada del Ribayu de Valcongosto, delles prospecciones arqueolóxiques alcontraron güesos dataos na Edá del Bronce, coincidentes cronológicamente con xacimientos de la cercana llocalidá de Calcena. Más antiguos son los restos d'industria lítico musteriense topaos nel xacimientu de la cueva de los Rincones pol equipu investigador empobináu pola Dra. Gloria Cuenca Bescós y D. Víctor Sauqué. Estos vendríen acotar la esistencia de neandertales na redolada de Purujosa. Sicasí, tase a la espera de que nueves campañes investigadores dexen afondar nesta etapa histórica.
Edá Antigua
Nun tenemos testimonios de la esistencia de la llocalidá mientres la Historia Antigua. Delles hipótesis apunten a un primitivu asentamientu celtibéricu dáu'l enriscado allugamientu del conceyu y l'esistencia de xacimientos celtibéricos na vecina llocalidá de Beratón. Igualmente, la tradición oral, caltién la lleenda d'una visita del Emperador Constantín I el Grande (272 – 337) al conceyu. Ello ye que l'escudu de la llocalidá lleva les armes del estandarte militar de Constantín I. Sicasí, nenguna de los dos teoríes tienen una base documental y científica abonda como pa dales por ciertes.
A partir de Reconquistar
D'esta miente, a la espera de futuros descubrimientos, la primer noticia documental onde se cita espresamente Purujosa atopar dempués de la Reconquista cristiana. Purujosa foi donada por Alfonsu II, xunto con otros llugares, al monesteriu de Veruela, de la Orde del Cister, en xunu del añu 1177 ''"Laude etiam atque concedo vobis Perillosam cum terminis heremis et populatis scilicet, a Pinna d'Águila usque ad Pinnan Perforatam et castello de Oliveto usque ad Choves de Alondas..."
Esti testimoniu ye de vital importancia porque nos indica los llenderos del términu municipal que coinciden colos de l'actualidá: Peña la Águila llinda col términu de Calcena, Pomer y Borobia, yá en Soria. La Pinnan Perforatam posiblemente sía la Muela de Beratón, pos ellí esiste un escarpe con una gran oquedad o "perforación". Na actualidá tamién se caltién esta llinde con Castiella, pos parte con el pueblu sorianu de Beratón. Pela so parte el Castello Oliveto ye probable que sían los actuales Castiellos d'Herrera, onde'l pueblu sigue partiendo con el vecín Talamantes, al otru llau de la sierra. thumb|Ermita de Constantín, Finalmente, l'últimu topónimu nomáu, les Choves de Alondas, nun lo pudimos identificar con nengún llugar xeográficu actual. Seique refiérase al ribayu que na actualidá fai de llinde cola villa de Calcena denomináu "Valhondo" Pero quitando esta última paraxa, el restu tán identificaos y coinciden coles llendes actuales del conceyu.
Dende la donación de les tierres del valle del Huecha a los cistercienses en 1145 por García Ramírez, rei de Navarra, el patrimoniu del monesteriu de Veruela, que nesos momentos atópase en construcción, nun dexó de crecer. D'esta miente en 1154 Ramón Berenguer IV donába-yos el castiellu d'Alcalá de Moncayo. El so socesor, Alfonsu II, donó en 1172 la villa de Vera. Purujosa por tantu foi de les donaciones más tempranes recibíes polos cistercienses de Veruela. De fechu adquirir primero que llocalidaes más cercanes, del somontano norte del Moncayo, como Litago, Bulbuente, Maleján, etc.
Once años dempués d'esta donación atopamos otru documentu d'Alfonsu II d'Aragón onde se recueye la donación del Castiellu de Faxinas. Gracies a los topónimos apaecíos en dichu documentu (Beratón, Collada d'Herrera, Calcena o Valcongosto) los investigadores determinó l'allugamientu de dichu castiellu dientro del términu municipal de Purujosa. La so llocalización más probable ye'l peñascu caliar que na actualidá denominar Tolmo la Cina.
La siguiente noticia documentada, qu'atopemos, pel momento, ye yá de 1247. En concretu'l 28 d'avientu d'esi añu, l'abá del monesteriu de Veruela permutó con Xaime I d'Aragón el llugar de Purujosa por Bulbuente. Darréu pasaría a formar parte del patrimoniu de los Condes de Morata. L'interés d'esa familia por amontar los sos dominios nos valles del Isuela y del Jalón ye más que manifiestu. El condáu de Morata pertenecía a la casa nobiliaria de los Martínez de Luna y formar les villes y llugares de Morata, Chodes, Villanueva de Jalón, Arándiga, Illueca, Gotor, La Vilueña, Valtorres y Purujosa. Purujosa perteneció a los Condes de Morata hasta'l SIEGLU|XIX|d|s|0}}.
Demografía
Fonte: Institutu Nacional d'Estadística (INE)
Históricu - culturales
thumb|Purujosa dende la carretera La mesma llocalidá y el so allugamientu tien interés per si mesma. Denominada "El nial d'Águiles del Moncayo" pol so allugamientu enriscada, ufierta espectáculares perspectives dende tres puntos d'observación: Dende la mesma carretera, dende'l Cabezo (sienda d'accesu PR-78) o dende la Sienda de Tarazona (sienda GR-90). Coles mesmes, conserva ente les sos cais importantes testimonios d'arquiteutura rural y pintorescos rincones que faen les delicies de fotógrafos y pintores. Asitiáu nel ribayu de la Virxe, al llau de la sienda GR-90, nel antiguu camín a Tarazonaes l'únicu sobreviviente de los dos peirones que tenía'l pueblu. Ye un interesante restu etnolóxicu que lamentablemente caltener en deficiente estáu, amenaciando a ruina.
Naturales
thumb|Entamo de Valcongosto
A 6 km per carretera de Purujosa atópase'l desfialdero de les Peñes del Cabu onde s'atopa la mayor escuela d'esguilada del Parque Natural del Moncayo. Nel añu 2008 fueron reequipadas toles sos víes y abrióse una vía ferrata nel "Rincón del Bú"
Ufierta Turística
Esisten un albergue, un chigre municipal y una casa rural.
Fiestes patronales
Anque la so festividá correspuende al 13 d'avientu, suelse treslladar la fiesta a la ponte de la Constitución (6 d'avientu). Como tantes fiestes venceyaes al solsticiu d'iviernu, el componente principal ye'l fueu, realizando una gran foguera na plaza alredor de la cual faise una cena d'hermandá.
Intereses
thumb|Semáforu de la plaza. Detrás sierra del Trabáu Purujosa ye la llocalidá más pequeña del mundu que cunta con semáforos. Anque solo moren 6 vecinos de forma permanente, en dómines vacacionales esta población amóntase notablemente. La única cai d'accesu, con un llargor de 500 metros y un gran desnivel, ye tan estrecha que torga que dos coches se puedan cruciar. Pa evitar situaciones de tráficu conflictives, esisten dos semáforos, que regulen la posible circulación de dicha cai principal.
Shinya Chiba
Shinya Chiba (千葉 真也; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Châtel-Saint-Germain
Tien una población de y una superficie de  km².
Aeropuertu de Tamarindu
.
L'Aeropuertu de Tamarindu ye un aeropuertu que sirve al pueblu de Tamarindu, Costa Rica. Les aereollinies Sansa y Nature Air operen vuelos diarios dende San José. Servicios privaos tamién tán disponibles. Mientres la temporada lluviosa l'aeropuertu cierra frecuentemente por cuenta de condiciones del clima. L'aeropuertu más cercanu con capacidá pa vuelos IFR (Instrumental Flight Rules) allugar a 75 Km al nordeste en Liberia.
L'aeropuertu internacional en Liberia, Aeropuertu Internacional Daniel Oduber Quirós, ta abiertu a vuelos internacionales d'una variedá d'aereollinies. L'aeropuertu ta a unos 75 minutos de Tamarindu por caminos apocayá pavimentados.
Clara Kathlenn Rogers
Clara Kathlenn Rogers nacida Clara Kathlenn Barnett, foi una compositora británica. Realizó los sos estudios musicales en Leipzig, Berlín y Milán con grandes maestros y emigró darréu a Estaos Xuníos en 1871 como virtuosa prima donna d'ópera. Ellí casóse col músicu Henry M. Rogers y pollo adoptó'l seudónimu de Clara Doria». En dexando los escenarios, impartió clases nel Conservatoriu de Nueva Inglaterra. Son obres de la so inspirada pluma delles sonates pa violín, pieces pal pianu y cantares artísticos; pero tamién testos de teoría de la música y el cantar bien relevante como La filosofía del cantante, La mio voz y yo, Diccionarios de cantar y testos o La voz y el testu.
Verbascum thapsus
thumb|Detalle de la flor. thumb|Ilustración
Carauterístiques
Ye una planta yerbácea bienal qu'algama 2 m d'altor. Tarmu erecto ramificáu y llanudu. Les fueyes d'hasta 50 cm de llongura son ovales llanceolaes, alternes, afieltraes de pelusa blanca o plateada, formando una roseta basal el primer añu. Mientres el segundu añu álzase un únicu tarmu floral de 1 a 2 m d'altor, ésti termina nuna inflorescencia, constituyida por un recímanu trupu con numberoses flores de color mariellu claru. Les flores son pentámeras, casi sésiles y con pedículos bien curtios (2 mm). Tienen cinco estames de dos tipos: trés cimeros más curtios con filamentos cubiertos de vellu mariellu o blancuciu y anteres pequeñes, ente que los dos inferiores tienen filamentos glabros y anteres mayores, toos ellos tán fundíos a los pétalos. El mota ye tubular de cinco lóbulos y una corola de cinco pétalos, el postreru de los cualos ye de color mariellu claru y 2,5 cm más estrechu.
Esta planta produz pequeñes cápsules ovoides (6 mm) que se parten en dos metaes. Cada cápsula tien gran númberu de diminutes granes marrones (menos de 1 mm)
Taxonomía
Verbascum thapsus describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 177. 1753. Númberu de cromosomes de Verbascum thapsus (Fam. Scrophulariaceae) y táxones infraespecíficos: 2n=36
Verbascum: nome xenéricu que remanez del vocablu llatín Barbascum (barba), refiriéndose a la vellosidá que cubre la planta.
thapsus: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización en (Tapso (Italia)) Sicilia.
V1494 Aquilae
V1494 Aquilae ye'l nome que los astrónomos diéron-y a la nova apaecía na constelación de Aquila en 1999. La nova algamó un rellumu de magnitú 8,8.