cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
C. S. Lewis
Oxford
Siendo un agnósticu declaráu na so autobiografía, afirmaría que fueron dos autores quien lo movieron nun principiu a averase al cristianismu: l'escocés George MacDonald, y l'inglés G. K. Chesterton col so llibru L'home eternu. De la mesma afirmaría na mentada Autobiografía que siendo mozu, mientres vivía en Belfast, aconseyárenlu que nun s'averara a los papistes, y cuando ingresó na Universidá, aconseyáronlu que nun s'averara a los filólogos. Pero nuna oportunidá, Lewis dixo que J. R. R. Tolkien "yera dambes coses".
Con Tolkien, Lewis trabó una duradera amistá que se vio atayada pero nunca rota. Lewis foi un gran sofitu pa Tolkien tocantes a la creación de la so Tierra Media, yá que yera Lewis quien oyía ensin parar a Tolkien recitándo-y la so novela, al igual que faíen con otres obres, tales como la Iliada y la Odisea de Homero o la Divina Comedia de Dante; y asina, Lewis afaló siempres a J.R.R. a que terminara la so obra.
Les obres más famoses de C.S Lewis son:
Munches de les idees de la Triloxía Cósmicasobremanera la so oposición a la deshumanización tal como-y la retrataba nel tercer llibru, presentar de manera más formal en L'abolición del home (The Abolition of Man), basáu nuna serie de conferencies al cargu de Lewis na Universidá de Durham en 1943. Trátase d'un llibru que, nel dicir del propiu Lewis, yera'l so favoritu dientro de la so propia producción anque reconocía que polo xeneral fuera ignoráu pol públicu.
Na mayoría de les sos noveles de ficción incluyía numberosos elementos relixosos, y tamién escribió delles obres de tema cristianu.
Conversión al cristianismu
Anque foi criáu nuna familia relixosa de la Ilesia d'Irlanda, Lewis foi atéu la mayor parte de la so mocedá. La so separación del cristianismu empezó cuando empezó a ver la so relixón como una xera y un deber. Tamién adquirió interés nel ocultismu mientres el so estudios llevar a ello. Lewis citaba a Lucrecio como quien tenía l'argumentu más fuerte a favor del ateísmu:
Ente que na so mocedá Lewis intelectualmente yera atéu, dempués diría na so autobiografía (Sosprendíu pola Allegría) qu'en realidá él taba "bien cafiante con Dios por non esistir". Influyíu por argumentos de los sos colegues cristianos en Oxford, principalmente pol so amigu J. R. R. Tolkien, pol llibru de G. K. Chesterton (L'Home Eternu), como tamién pol escocés George MacDonald y los sos cuentos fantásticos, amodo foi redescubriendo'l cristianismu. En 1929 vinu a creer na esistencia de Dios, anque engarró fieramente en contra d'ella. Describió la so llucha intelectual na so autobiografía:
En 1931, dempués d'un llargu discutiniu con Tolkien y otru de los sos amigos cercanos (Hugo Dyson), Lewis convertir al cristianismu y, en contra de lo querío por Tolkien, xunir a la Ilesia d'Inglaterra. El mesmu Lewis escribió al respeutu:
Anque yera anglicanu, les conocencies del catolicismu de Lewis revelar en dalgunos de los sos escritos (lo cual suxuriría ciertu enclín). Por casu, nel so llibru The Screwtape Letters, el demoniu Screwtape (Escrutopo) apaez encamentando tentaciones con ciertos pecaos más que con otros pa faer perder la salvación al creyente, validando asina la doctrina cristiana del pecáu mortal, ya implicando que posiblemente Lewis creía nel sistema católicu de clasificación de pecaos y penitencies. Sicasí, tien de señalase que Lewis tamién escribe nel prefaciu: "Llectores, aconséyovos recordar que'l diañu ye un mentirosu. Non tou lo que Screwtape diz tien d'asumise como verdá, inclusive dende'l so propiu ángulu."
A. N. Wilson, nel so llibru C. S. Lewis, Biografía, señala la siguiente cita de Lewis al respective de un llibru qu'ésti escribió tituláu Reflexones sobre los Salmos:
Matrimoniu con Joy Gresham
Joy Gresham, que'l so nome de soltera yera Helen Joy Davidman, provenía d'una familia xudía. Atea y comunista, casárase a los ventisiete años con Bill Gresham. Tuvieron los sos dos fíos en rápida socesión —David, nacíu en 1944, y Douglas en 1945— pero non tou andaba bien nel matrimoniu. Bill Gresham yera un alcohólicu y un muyeriegu compulsivu. Afarada al afayar una nueva infidelidá del so maríu a escasos seis meses de la nacencia de Douglas, Joy tuvo una esperiencia relixosa en 1946.
De primeres, Bill Gresham acompañó esa nueva etapa relixosa na vida de la so esposa, pero llueu declaró que nun yera cristianu y que probablemente nunca lo sería. Amás, almitió que-y fuera infiel una vegada más. En febreru de 1951, Joy punxo fin a la rellación física con Bill Gresham, de la que floriaba la correspondencia con C. S. Lewis, empecipiada en xineru de 1950. Joy y Lewis nunca se vieren en persona. Calteníen hasta entós una fluyida rellación epistolar, inspirada pola obra lliteraria y los llibros sobre cristianismu de Lewis, polos cualos Joy sentíase fuertemente atraida.
thumb|[[Magdalen College, Oxford.]] thumb|The Kilns, la casa de C. S. Lewis en Oxford. Joy treslladóse de la so nativa Nueva York a Inglaterra en setiembre de 1952, y ellí conoció personalmente a Lewis. Tornó a Londres onde s'agospiaba, pero selmanes más tarde, Lewis convidar a una xinta nel Magdalen College, Universidá d'Oxford.
Tol branu, Joy esperimentó dolores nuna pierna, pero los médicos diagnosticaben reumatismu. N'ochobre, Joy sufrió la quebradura d'unu de los sos güesos, resultante de la enfermedá qu'en verdá carecía: cáncer oseu. Nuna carta redactada en payares a un destinatario n'Estaos Xuníos, Lewis escribió: «Puedo ser puestu, en rápida socesión, un noviu y un vilbu» (I may be soon, in rapid succession, a bridegroom and a widower).
N'avientu, Lewis decidió revelar el so casoriu del mes d'abril, y ensin dar nengún tipu d'esplicación adicional, anunció nel exemplar del periódicu The Times publicáu en Nuechebona:
El llectores asumieron de xacíu que la boda tuviera llugar n'avientu. Ella tenía entós 40 años, y él 57. Dambos sostuvieren nos sos escritos que los cristianos divorciaos nun habríen de casase de nuevu mientres el so primera cónyuge tuviera vivu, y Bill Gresham nun morriera. Pero enantes del so matrimoniu con Joy, Bill casárase una vegada, y amás ellos nun yeren cristianos cuando contraxeron nupcies. Lewis concluyó qu'eso invalidaba'l primer matrimoniu de Joy a los güeyos de la Ilesia y faía posible'l so casoriu con Joy nuna celebración cristiana. Pero Harry Carpenter, obispu de Oxford, refugó'l pidimientu de Lewis. Según el fíu de Carpenter, el so padre nun s'oponía a esi matrimoniu en sí, pero sentía que si lo aprobaba pa un home tan famosu, resultaría asediado por un ensame de pidimientos similares.
Daquella, Lewis supo qu'a unu de los sos antiguos estudiantes, el padre Peter Bide, acreditábase-y dacuando respuestes milagroses a les sos plegaries de sanación. Los médicos yá nun daben esperances a Joy, y a lo sumo trataríen de solliviar los sos sufrimientos enantes de morrer. Lewis pidiólu entós a Peter Bide que viniera a Oxford, impunxera les sos manes a Joy y orara pola so salú. Cuando Bide llegó, surdió la tema del matrimoniu. Bide escuchó con atención el razonamientu de Lewis y considerar sólidu polo que, ensin permisu del obispu local, ofició la celebración matrimonial que tuvo llugar el 21 de marzu de 1957, al llau de la cama d'hospital de la paciente.
L'amor que se prodigaben Lewis y Joy yera daquella evidente. Lewis declaró qu'él tenía a los sos sesentas l'allegría que la mayoría de los homes tienen a los sos ventis, en cuantes que Joy escribía a les sos amigues qu'él yera un gran amigu. Dambos fueron de lluna de miel a Irlanda. Con tou, la rellación de Lewis y Joy resultó en desilusión pal so amigu J. R. R. Tolkien quien, católicu, nun apreciaba a Joy y nun aprobaba aquel matrimoniu.
Joy llogró reponese por dalgún tiempu. Anque Lewis nun falaba d'ello, consideraba'l meyoramientu de Joy como un milagru. Ella repúnxose marcadamente en 1957, y esfrutaron d'un añu ensin que'l mal interponer na so felicidá. Pero'l cáncer retornó de forma agresiva escontra fines de 1959. Viaxaron a Grecia'l 3 d'abril de 1960, pero tornaron el día 14. Joy venció a la enfermedá'l 13 de xunetu de 1960. Lewis escribió sobre ello nel so llibru tituláu Una pena n'observación.
Fallecimientu
C. S. Lewis finó en Oxford el 22 de payares de 1963, a los 64 años d'edá.
Na cinematografía
La serie de noveles de C. S. Lewis The Chronicles of Narnia tamién foi llevada a la pantalla nun conxuntu de películes de fantasía distribuyíes por Walt Disney Pictures (y la so subsidiaria, Walden Media) y 20th Century Fox. Esi conxuntu consta hasta güei de tres películes d'una heptalogía entamada: The Chronicles of Narnia: el lleón, la bruxa y el roperu (2005), The Chronicles of Narnia: Prince Caspian (2008) y The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader (2010).
Obres
Triloxía cósmica
Algol
thumb|Posición de Algol|300px
Algol (β Per / Beta Persei) ye una estrella que relluma na constelación de Perséu. Ye una de les binaries eclipsantes meyor conocíes, la primera d'esti tipu en ser afayada, y tamién una de les primeres estrelles variables polo xeneral conocíes. La magnitú de Algol bazcuya regularmente ente 2.3 y 3.5 con un periodu de 2 díes, 20 h y 49 min.
Como binaria eclipsante, en realidá consta de dos estrelles qu'orbiten una en redol a la otra. Por cuenta de que la Tierra topar na so planu orbital, la estrella más débil (Algol B) pasa frente a la estrella más brillosa (Algol A) una vegada per órbita, y la cantidá de lluz que llega a la Tierra escai temporalmente. Pa ser más precisos, sicasí, Algol ye un sistema estelar triple: la pareya binaria eclipsante ta dixebrada por solu 0,062 UA, ente que la tercer estrella (Algol C) alcuéntrase a una distancia media de 2,69 UA del par y el so periodu orbital ye de 681 díes (1,68 años). La masa total del sistema ye aproximao de 5,8 mases solares y la rellación de mases ente A, B y C ye 4,5: 1: 2.
left|300px|thumb|Comparanza ente'l tamañu de [[Bellatrix, Algol B y el del Sol.]] La variabilidá de Algol foi rexistrada per primer vegada na Edá Moderna en 1670 por Geminiano Montanari, pero yá yera conocida dende l'antigüedá. Paez abondo claro que los exipcios fai 3 milenios estudiaron tal variabilidá ya indicaron que'l periodu de Algol yera de 2,850 díes. Por razones relixoses, los antiguos exipcios rexistraron esti periodu n'unu de los sos calendarios, que describe esos cambeos repetitivos. El calendariu d'El Cairu hasta agora ye'l documentu históricu más antiguu calteníu del descubrimientu d'una estrella variable.
El nome Algol significa "estrella endemoniada" (del árabe رأس الغول  (Ras al-gul), "la cabeza del demoniu"), y probablemente foi llamada asina pol so peculiar comportamientu. En dómines nes que se creía que'l cielu yera inmutable, el fechu de qu'una estrella pudiera variar de magnitú en ciclos de cuasi exautamente 68 hores y 49 minutos namái podía ser obra del Diañu. Na constelación Perséu, representa'l güeyu de la gorgona Aguamala. Estudios sobre Algol llevaron a la Paradoxa de Algol  na teoría d'evolución estelar: anque los componentes d'una estrella binaria fórmense simultáneamente, y les estrelles masives evolucionen de forma muncho más rápida que les menos masives, reparóse que la más masiva Algol A ta inda na so secuencia principal, ente que la menos masiva Algol B ye una estrella subxigante que se topa nuna fase más tardida del so desarrollu. La paradoxa puede debese debíu al mecanismu de tresferencia de masa: cuando la estrella más masiva convertir en sub-xigante, enllenó la so lóbulu de Roche, y la mayor parte de la so masa foi tresferida a la otra estrella, que ta inda na so secuencia principal. En delles binaries asemeyaes a Algol pue vese un fluxu de gas ente los sos componentes.
Algol ta a 92,8 años lluz de la Tierra; sicasí fai 7,3 millones d'años pasó a tan solo 9,8 años lluz. Por cuenta de que la masa total del sistema ye 5,8 vegaes la masa solar, y a pesar de la gran distancia nel so aproximamientu más cercanu, la so influyencia gravitatoria puede ser abonda p'alteriar la nube de Oort del Sistema Solar y amontar el númberu de cometas qu'ingresen nel Sistema Solar interior, anque la medría neta na tasa de craterización nun se cree que fuera bien eleváu.
Chicago (banda)
L'empiezu: 1967-1968
La banda tuvo integrada, primeramente, por Llei Loughnane (trompeta), James Pankow (trombón), Walter Parazaider (saxos, flauta), Robert Lamm (voz, pianu, órganu), Terry Kath (guitarra, voz), Peter Cetera (baxu, voz) y Danny Seraphine (batería, percusión). Al contrariu que BS&T, Chicago caltuvo esta formación bastante estable, a lo llargo de la so historia. El grupu formóse nel iviernu de 1967, a partir del nucleu de la banda de Kath, Parazaider y Seraphine, que se llamaba "The Missing Links", mientres una jam session na Universidá DePaul, cuando se-yos xunieron nel escenariu Pankow y Loughnane. El nuevu grupu llamóse "The Big Thing", y completóse pocu dempués con Cetera y Lam. Foi ésti quien embarcó a la banda nuna xira a Los Angeles, onde, yá sol nome de Chicago Transit Authority, collecharon un inesperáu ésitu.
Esi mesmu añu, el productor James William Guercio, decidió tutelalos y, por ello, arrenunció a producir el primer discu de BS&T, tal como-y pidiera Al Kooper. Sigo produció, sicasí, el segundu, anque namái dempués de que CBS diéra-y lluz verde a la grabación del primer álbum de "los sos mozos".
El primer álbum
El primer álbum apaeció sol nome del propiu grupu, Chicago Transit Authority (Columbia, 1969) y tratóse d'un discu doble. Dalgunos de les cortes incluyíos nesti primer álbum doble son definitorios del soníu de fusión de blues, jazz y rock, en "un distintivu amiestu d'altu octanaxe": el progresivu y, como se dicía entós, underground tema I'm a man (utilizáu pol DJ de Nueva York, Francis Grasso pa crear la primera remezcla rítmica, preludiu de la música discu); la esperimental y vanguardista Free form guitar; temes con un papel importante de los metales, como Introduction; cantares pop como Does anybody really know what time it is? o Beginnings, col so set final de percusión. L'álbum tuvo un impautu mediáticu enorme y llogró índices de venta abondes en tol mundu, como por que'l grupu realizara una primer xira per Europa, na seronda de 1969.
N'España, esti primer álbum doble, por razones de precuru comercial de CBS, publicóse como dos álbumes senciellos ya independientes ente sigo, con dellos meses de diferencia: "Chicago Transit Authority" ya "I'm a man".
II & III
Un añu más tarde, la banda publicó'l so segundu álbum doble, sol títulu de Chicago II (1970). Esti nuevu discu contenía dellos hits, como 25 or 6 to 4, y dalgunes de les sos obres más destacaes, como la venturera suite Ballet for a girl in Buchanan, en siete partes,o la tema Poem for the people. Tamién incluyó una composición de música contemporánea, compuesta por Terry Kath y orquestada por Peter Matz, llamada Prelude / Mourning; amás de delles temes pop, como Where do we go from here?.
Ésitu comercial: 1972-1977
Esi mesmu añu, la banda publicó un cuádruple álbum en direutu, Chicago IV (1971), que nun llogró bona considerancia, especialmente polos sos defectos de soníu, reconocíes por el mesmu Pankow. La so dómina d'oru musicalmente falando, paeció concluyida col discu Chicago V (1972) que, inda cuando contenía delles destacaes temes (Dialogue, A hit by Varese...) y siquier un hit (Saturday in the park), nun llogró'l nivel de los trés primeros. Sicasí, foi'l primeru de los sos discos n'algamar el nº1 n'EEXX, y l'empiezu d'una racha que duró hasta l'oncenu discu. Esi mesmu añu, publicóse otru álbum en direutu, Live in Japan (1972).
Los siguientes años vieron cómo'l grupu sacaba nuevos discos a un ritmu eleváu (6 discos en 5 años). En 1974, el grupu reforzárase con un percusionista, Laudir de Oliveira, que yá collaborara con ellos en delles xires, y la producción siguía en manes de Guercio, pero la so música foi perdiendo fuelle creativu, "escosándose en repeticiones estereotipaes", lo que non obstó por que caltuvieren un considerable ésitu comercial, especialmente col so álbum Chicago X (1976), que contenía'l so más conocíu hit: If you leave me now, una balada cantada por Cetera, considerada'l númberu unu de tolos tiempos nel campu del soft rock, que foi un ésitu a nivel mundial y motivó una nueva xira per Europa.
La crisis: 1978-1983
En 1978 la banda entra nuna fonda crisis: Guercio abandona definitivamente la producción del grupu; Terry Kath muerre d'un disparu cuando xugaba a la ruleta rusa, y el so puestu cubriolu, provisionalmente, el guitarrista Donnie Dacus. Los siguientes discos, Hot streets (1978) y Chicago XIII (1979), producíos por Phil Ramone, son un relativu fracasu comercial y artísticu, al igual que Chicago XIV (1980). Per primer vegada dende l'apaición del grupu, un nuevu discu de Chicago nun entraba nel Top 50 de Billboard, nin siquier nos postreros puestos.
Musicalmente, la banda cai na repetición d'esquemes, totalmente somorguiada nel soníu Soft Rock, y editando socesives balaes cantaes por Cetera, nun intentu de reeditar l'ésitu de 1976. Mientres la xira 1982-83, Dacus ye sustituyíu por Bill Champlin (que depués volvería en distintes xires), y el discu que se #publicar esi añu, Chicago 16, vuelve entrar nos primeros puestos de les llistes de ventes.
El primer senciellu d'esti álbum, "Hard to say i´m sorry", algama'l númberu 1 en Billboard y n'otros llistaos de popularidá nel mundu. Asina, paez terminase la crisis.
La sobrevivencia: 1984-2012
El discu Chicago 17 (1984) ye'l postreru que graba Peter Cetera, y contién dos de los más grandes ésitos soft rock collechaos na hestoria de la banda: "Hard Habit to break" y "You're the inspiration". Peter Cetera decide abandonar la banda y empecipiar una aventura discográfica de manera solitaria.
El nuevu cantante escoyíu, en realizando numberoses audiciones, ye Jason Scheff, quien s'afaía a lo que la banda taba buscando (un cantante con un ciertu toque "Cetera" y un baxista sólidu, fíu del baxista que solía acompañar a Elvis Presley). Dellos cambeos más se producen na década de 1990, añu en que Danny Seraphine abandona'l grupu y ye sustituyíu por Tris Imboden. Dellos años dempués (1995), Keith Howland xunise al grupu como guitarrista definitivu, al convencer al restu de la banda, lo que nun llograren guitarristes como Donnie Dacus, Chris Pinnick o Dwayne Bailey.
En tou esti periodu, Chicago sigue sacando discos con regularidá y realizando xires por EE. UU.. Los discos d'estudiu siguen desenvolviendo un estilu soft-rock, y nun llogren grandes ventes. Nun ye'l casu de los recopilatorios, que se siguen editando cada ciertu tiempu, y que llogren meyores resultaos comerciales.
El grupu sigue n'activu en 2012, tres los sos dos últimos discos d'estudiu, Chicago XXXII- Stone of Sisyphus, publicáu en 2008, y Chicago XXXIII: O Christmas Three, producíu por Phil Ramone, que s'editó n'ochobre de 2011. Dempués, Rhino sacó al mercáu un direutu, Chicago XXXIV: Live in '75, con un conciertu grabáu en 1975. En 2009, Lou Pardini sustituyó a Bill Champlin nos teclaos.
Aeropuertu Río Amazonas
L'Aeropuertu Rio Amazones ta alcontráu en Shell Mera na Provincia de Pastaza n'Ecuador. L'aeropuertu foi establecíu en 1937 por Royal Dutch Shell y abandonáu en 1948. En 1949 la Mission Aviation Fellowship, un grupu misioneru cristianu, establecer nel area y usaron l'aeropuertu como la so base principal.
Enllaces esternos
Ficha téunica en AIP
Calendariu
Un calendariu ye una tabla d'axeitamientu temporal pa organizar la vida. Antaño taba sofitada nos ciclos llunares. Anguaño, los repertorios mayormente tán sofitaos nel ciclu que fai la Tierra alredor del Sol.
Pallabres rellacionaes: día, mes, añu, estación.
Peter Cetera
Peter Paul Cetera ye un cantante, compositor, baxista y productor estauxunidense, conocíu por ser un miembru orixinal de la banda Chicago. Desque abandonó'l grupu, Cetera llogró que dos de los sos senciellos algamen la máxima posición de la llista Billboard Hot 100.
Biografía
A los once años d'edá manifestó'l so deséu de tener una guitarra, pero los sos padres agasayáron-y un acordión. Cuatro años más tarde, unos alumnos de la so secundaria llevaronlu a un club a ver el show de la banda The Rebel Rockers, lo que lo llevó a adquirir una guitarra acústica na tienda Montgomery Ward. Eventualmente, tomó'l baxu y empezó a tocar na so ciudá al pie de los sos amigos, un batería, un saxofonista y un guitarrista, compartiendo'l rol de vocalista con esti postreru.
Cetera participó en diversos grupos nel área de Chicago, incluyendo una popular banda local llamada The Exceptions, cola que percorrió'l Mediu Oeste d'Estaos Xuníos a mediaos de los años 1960, llanzando dos álbumes y dellos senciellos.
Periodu en Chicago
N'avientu de 1967, Cetera llegó ceo pa ver el show d'una banda llamada The Big Thing. Impresionáu pola manera en que combinaben los instrumentos de vientu col rock and roll, Cetera abandonó The Exceptions y en menos de dos semanes  xunióse a The Big Thing.
The Big Thing, que llueu camudó'l so nome a The Chicago Transit Authority, llanzó'l so álbum debú, The Chicago Transit Authority, col sellu Columbia Records en 1969. Cetera foi'l cantante principal en trés de los once cantares del discu, y cola so voz de tenor complementó les voces de barítonu de los otros dos vocalistas del grupu, el teclista Robert Lamm y el guitarrista Terry Kath.
El so característicu estilu de cantar debes e a que, por un periodu, tuvo que cantar col quexal apertáu depués de manca-y la al participar nuna engarradiella mientres un xuegu de Los Angeles Dodgers en 1969.
El siguiente álbum, Chicago, alzó la banda a un estatus de popularidá mundial. El cantar «25 or 6 to 4» foi'l primer ésitu onde Cetera oficiaba como vocalista. Chicago tamién ye memorable por incluyir la primer composición de Cetera, «Where do we go from here?».
Mientres la década de 1970 avanzaba, Cetera convertiose nun compositor más prolíficu pal grupu, contribuyendo colos ésitos «Wishing you were here» y «Happy man», del discu de 1974 Chicago VII.
El so mayor llogru al pie de l'agrupación llegó en 1976 cola balada «If you leave me now», qu'algamó'l primer llugar a nivel mundial. La otra composición de Cetera, «Baby, what a big surprise», tamién se convirtió nun ésitu, encimentáu'l estatus de Chicago como ballad band ('banda de balaes').
A fines de los 1970 y cola apaición de la música discu, la popularidá de Chicago tornó, rematando col llanzamientu de Chicago XIV, l'álbum peor vendíu de la banda. Columbia Records darréu atropó'l restu del contratu del grupu.
En 1981, Cetera publicó'l so primer álbum como solista, Peter Cetera, col sellu Warner Bros. Records, depués d'adquirir los derechos del so contratu anterior con Columbia Records. Eventualmente, el discu convertiose nun fracasu comercial que Cetera atribuyó a Warner Bros. Según él, la so casa discográfica nun quixo promovelo como solista por mieu a qu'abandonara Chicago, grupu que fuera contratáu pol mesmu sellu apocayá.
En 1982, David Foster ofició como productor y salió a la lluz Chicago 16. Esti álbum representaba'l regresu de Chicago y  el so primer senciellu, «Hard to say i'm sorry», llegó a la primer posición de les tables de popularidá. El segundu single, «Love me tomorrow», tamién escritu por Foster y cantáu por Cetera, algamó la posición 22 de les llistes.
Cuando Chicago 17 Foi llanzáu al mercáu en 1984, #convertir nel álbum más esitosu de la hestoria de la banda, llegando a vender más de siete millones de copies solo n'Estaos Xuníos. Los cuatro senciellos desprendíos del discu fueron interpretaos por Cetera, incluyendo trés que fueron coescritos por él. Toos ellos llegaron al top 20: «Stay the night» (#16), «Hard habit to break» (#3), «You're the inspiration» (#3) y «Along comes a woman» (#14).
Col apuerto de los videos musicales y la creciente popularidá de MTV, Cetera convertiose na cara y líder públicu de Chicago, la banda que por enforma tiempu foi anónima.
Volcán Chimborazo
El Chimborazo ye'l volcán y el monte más altu d'Ecuador y el puntu más alloñáu del centru de la Tierra, esto ye, el puntu más cercanu al espaciu esterior, razón pola cual ye llamáu como «el puntu más cercanu al Sol», por cuenta de que'l diámetru terrestre na llatitú ecuatorial ye mayor que na llatitú del Everest (aproximao 28º al norte). La so última erupción conocida créese que se produció alredor de 550 d.C. Ta asitiáu en Los Andes centrales, 150 km al suroeste de Quitu na ciudá de Riobamba thumb|Volcán Cayambe na ruta de los volcanes, tras el Antisana, depués el Cotopaxi y al fondu'l Chimborazo.
Midíu dende'l centru de la tierra, el so visu ye'l puntu más alloñáu d'este en tol planeta, superando en dos quilómetros l'altor del Everest.
Peter Cetera
Carrera como solista
Dempués d'a infructuosa repercusión del so primer álbum, llamáu  Peter Cetera , en 1985 empecipia la grabación del so segundu LP, que vio la lluz el 23 de xunu de 1986, llamáu  Solitude / Solitaire  , nel cual #esprender dos de los sos más esitoses temes hasta la fecha: Glory of Love y The Next Time I Fall (a dúu con Amy Grant).
La primer tema, escritu xunto con David Foster, nun principiu taba contempláu p'apaecer nel Soundtrack de  Rocky IV , pero finalmente foi incluyíu na banda sonora de la película  The Karate Kid, Part II  , algamando'l primer llugar nos Billboard el 2 d'agostu de 1986, durando dos selmanes nel puestu.
Anguaño Solitude / Solitaire ye discu de platín, por ventes cimeres a un millón d' unidaes, vendíes nos Estaos Xuníos.
N'agostu de 1988 Peter Cetera saca'l so tercer discu de llarga duración, denomináu One More Story. Producíu por Patrick Leonard (Madonna, Elton John, Rod Steward, etc.), nel cual participen dellos artistes como Madonna en Scheherazade, David Gilmour en Body Language y You Never Listen to Me.
En 1992 edita 'l so cuartu discu como solista, "World Falling Down . Foi'l postreru col sellu Warner Bros Records. D 'esi discu esprenden trés senciellos, de los cualos Restless Heart foi númberu unu na llista d'adultos contemporáneos, Even a Fool Can See y Feels Like Heaven'' tuvieron un ésitu moderáu.
Volcán Chimborazo
Allugamientu
El visu del monte Chimborazo ta solo un grau al sur del ecuador, polo qu'a pesar de que la so elevación sobre'l nivel del mar, que ye 6263,47 msnm, 2530 m menor que l'Everest, atopar a 6384,4 km del centru del planeta, lo que representa un 1,5 km más alloñáu que'l visu del colosu asiáticu. Ta asitiáu a 150 km al suroeste de Quito y 20 km al noroeste de Riobamba.
El Chimborazo ta arrodiáu pola Reserva Faunística de Chimborazo, que forma un ecosistema protexíu pa caltener l'hábitat de los camélidos nativos de los Andes, como son la vicuña, la llapada y l'alpaca.
Glaciares
Al igual que n'otros glaciares de la sierra ecuatoriana, el xelu de los glaciares del Chimborazo foi estrayíu por hieleros pa ser vendíu nos mercaos de Guaranda y Riobamba. Na antigüedá, les persones tresportaben xelu hasta les ciudaes costeres, como Babahoyo y Vinces.
Vulcanismu
El Chimborazo ye predominantemente un estratovolcán. Hai unos 35 000 años la erupción del Chimborazo produció un ábanu d'escombros, que los sos depósitos subyacen en Riobamba. Depués entró n'erupción delles vegaes mientres el Holocenu, la última vegada alredor de 550 d.C. ± 150 años. L'Institutu Xeofísicu del Ecuador (IGE) considera al Volcán Chimborazo como potencialmente activu.
Puntu más cercanu al Sol
Al ser el puntu más cercanu al espaciu esterior, yá que midíu dende'l centru de la Tierra ye'l monte más altu del planeta, superando en dos quilómetros l'altor del Everest, al Chimborazo coloquialmente conocer como «el puntu más cercanu al Sol». Sicasí, l'enclín del exa terrestre llogra, más allá de les diferencies d'altor ente los distintos puntos sobre la corteza terrestre, que los puntos más cercanos al Sol sían, dependiendo del día del añu, dende los que ronden el trópicu de Cáncer (20/21 de xunu, solsticiu de branu nel hemisferiu norte) hasta los que bordien el trópicu de Capricorniu (21/22 d'avientu, solsticiu de branu nel hemisferiu sur); pela so parte, los puntos del globu sobre la llinia ecuatorial solo son candidatos a ser los más cercanos al Sol en dómines entemedies, d'equinoccios (20/21 de marzu, 22/23 de setiembre).
Teniendo en cuenta'l fechu de que los rayos del Sol lleguen de forma perpendicular na zona ecuatorial, la cantidá d'enerxía recibida por unidá de superficie, a nivel del suelu, ye mayor nel ecuador que nos polos.
Peligros rellacionaos
Los peligros d'esti volcán rellaciónense principalmente con fuertes lahares procedentes de les mases glaciares del volcán.
Visibilidá
thumb|El Chimborazo vistu dende Riobamba. El Chimborazo, nos díes estenos de cielu abiertu, foi vistu dende la ciudá de Guayaquil, que ta a 142 km. thumb|250px|right|Cuando'l cielu ta estenu, el volcán Chimborazo pue ser vistu a 142 km de distancia na ciudá de Guayaquil.
Historia
thumb|250px|right|El Chimborazo vistu dende la llaguna de [[Colta.]] Hasta'l sieglu XIX considerar al Chimborazo como la más altu monte del planeta. Esta reputación llevó a munchos intentos por conquistar el so visu, especialmente mientres los sieglos XVII y XVIII.
En 1802, el barón Alexander von Humboldt, acompañáu d'Aimé Bonpland y l'ecuatorianu Carlos Montúfar, trataron de xubir hasta'l cume, pero arrenunciaron a los 5875 msnm pola mor del soroche (malestar que se siente nos altores por enrarecimiento del aire, tamién llamáu apunamiento). Nesi puntu, el barón atopar nel mayor altor alcanzáu por européu dalgunu na hestoria escrita.
El primer home que llegó al cume foi Edward Whymper colos hermanos Louis y Jean-Antoine Carrel en 1880. Como hubo munches persones que duldaben d'esti ésitu, Whymper xubió otra vegada, per un camín distintu'l mesmu añu colos dos ecuatorianos David Beltrán y Francisco Campaña.
Tradicional usu del xelu del Chimborazo
Una tradición de les comunidaes cercanes a esti volcán yera la de llevar el xelu de los glaciares del monte al pueblu pa preparar les sos bébores. Estes persones yeren conocíes como «los hieleros del Chimborazo». Anguaño solo una persona dedicar a esta actividá, Baltasar Ushca llamáu pol pueblu ecuatorianu como "L'últimu hielero del Chimborazo". Esta actividá consiste en cortar bloques de xelu del glaciar los martes y vienres, y tresportalos con mules pa vendelos en cucuruchos de nieve, llamaos «rallaos». Polo xeneral atópase en parques populares y nos mercaos de la ciudá de Riobamba.
Arma de fueu
L'arma de fueu ye un dispositivo destináu a propulsar unu o múltiples proyeutiles per mediu de presión de gases col fin de tiru a distancia. Esti términu aplícase namái a los dispositivos que despiden gas a alta presión tres una reacción química de combustión dientro del mesmu dispositivu; d'esta miente suelse escluyir como armes de fueu a los dispositivos que propulsan proyeutiles per mediu d'aire o CO2 almacenaes a presión per otros medios, que sicasí tender a clasificar como arma neumática, anque en dellos países como Alemaña, Canadá y Xapón clasificar como armes de fueu.
Oríxenes de les armes de fueu
Dende'l sieglu XI d. C. conocer en China amiestos pirotéunicos de salitre, carbón y azufre que fueron emplegaes como esplosivos d'escasa potencia, y esisten tamién testimonios del sieglu XIII d. C. que revelen cómo dalgunes de los mentaos amiestos fueron utilizaes como propelentes n'armes rudimentaries de bambú que llanzaben diversos proyeutiles.
Les armes de fueu son ferramientes que fueron creaes pa la defensa humana. La pólvora y la conocencia del so emplegu esplosivu o propulsivo llegó a Europa de la mano de los científicos árabes ente finales del sieglu XIII a principios del sieglu XIV d. C., onde la referencia más antigua atopar nel tratáu de Marco Greco, que describe la composición de la pólvora negra, anque esisten referencies más fidedignes en dos manuscritos de Walter de Milimete, capellán d'Eduardu III d'Inglaterra que se remonten a 1326 y que describen lo qu'anguaño se consideren los modelos más antiguos d'armes de fueu.
Sicasí, ye a partir de la segunda metá del sieglu XIV d. C. que se rexistraron mayores y frecuentes referencies al usu bélicu de les armes de fueu, de les que les primeres en desenvolvese fueron les armes portátiles, que son aquelles armes que pueden ser fácilmente emplegaes y tresportaes por una sola persona.
Evolución de les armes de fueu
thumb|250px|right|[[Pistola Colt M1911A1]] Escluyendo a les armes más primitives, que namái taben formaes por un cañón y un axuste de madera, les antigües armes de fueu portátil taben compuestes por:
El cañón: Foi dende siempres la parte más importante y costosa de l'arma. Taba formada por un tubu perfiláu de manera diversa y zarráu pela so parte posterior con un tapón roscado.
La culata: Yera un apéndiz que dexaba la unión del cañón cola caxa; esta parte tamién sirvía p'atacar al enemigu cuerpu a cuerpu cuando yá se disparara.
L'oyíu: Comunicaba la cazoleta col interior de la recámara, lo que dexaba al fueu algamar la carga de llanzamientu o impulsión.
La caxa: La so misión yera xuntar les distintes partes de l'arma con cuenta de poder utilizala cómodamente, polo xeneral taba fecha de nozal y de la mesma taba formada por: el coz, la empuñadura y l'axuste qu'amparaba al cañón.
Sistema d'ignición: La so función yera deflagrar la carga de pólvora contenida nel cañón, y que podía ser un sistema de mecha, de rueda, de xil o pedernal, o de percusión.
La guarnición: Yera un conxuntu de pieces accesories destinaes a protexer y completar l'arma como conxuntu: el remate de la empuñadura o coz, la contraplatina o chapilla, les guíes de baquetes, el gabitu de petrina, etc.
El primer sistema d'ignición que s'usó foi la "llave de mecha", que yera un sistema nel que'l tirador tenía de sostener l'arma con una mano y usar la otra p'averar una mecha al fogón nel momentu del disparu, lo que faía que l'arma tuviera escasa eficacia.
Nel sieglu XV, fíxose un cambéu d'esti sistema que foi decisiva p'aumentar la eficacia de l'arma: la incorporación del serpentín, que consistía nun brazu de fierro en forma de "S" empernado pel so centru al llau derechu de la caxa y al que s'afitaba na so estremidá cimera un cachu de mecha papada nuna solución de nitratu potásicu. Dichu mecanismu activábase provocando la rotación de la pieza hasta que la mecha poner en contautu cola pólvora del fogón, que de primeres taba allugáu nel centru de l'arma y pa finales del sieglu XV asitiar por razones téuniques nuna posición llateral, naciendo asina la cazoleta, un receptáculu en forma de cuyar soldáu al cañón y provistu de tapa. thumb|right|250px|[[Mosquete]]
El serpentín perfeccionar cola creación d'otros sistemes similares pero que yeren más complexos y taben más perfeccionaos. Unu d'ellos yera la sierpe a resorte, qu'utilizaba un fiador (resorte) pa tener llevantada la mecha, llista pa disparar, lo cual dexó que'l funcionamientu de les armes fuera más rápidu y pudieren construyise los primeres arcabuces pa cazar; otru sistema bien emplegáu foi'l de pestiellu o palanca, que foi'l preferíu pa usos militares hasta principios del sieglu XVIII, mientres doscientos años, por cuenta de la so simplicidá, robustez y baxu preciu.
Sistemes de fabricación
De primeres, les armes de fueu fabricábense usando dos téuniques distintes:
1. Por fundición de fierro y latón que daba al cañón de l'arma una carauterística forma de vasu, y l'oyíu (furu que comunica l'esterior cola recámara pa dexar l'encendíu de la carga d'impulsión) yera taladráu y abocinado cola cuenta de contener el cebu (fogón).
2. Pola forxa de fierro cola mesma téunica usada pa fabricar toneles, utilizando ciertu númberu de duelas soldaes y esmartellaes en caliente que yeren reforzaes por robustos cinchos pa formar un toscu tubu ferrial. Una vegada que s'apexaba una estremidá con una fuerte tapa provista d'un fogón, el cañón taba llistu pa montase nun afuste o cureña, según el so tamañu.
Clasificación
1. Armes de bronce fundíu o fierro forxáu afitaes al estremu d'un mangu de madera per mediu d'un aniellu de fierro.
2. Armes de fierro o bronce con un balobru na culata pa ensertar un asidero de madera.
3. Armes de fierro cola culata perfilada escontra tres nun mangu llargu termináu en voluta o aniellu.
Funcionamientu
De primeres toles armes de fueu cargábense introduciendo pela so boca la pólvora d'impulsión, un tacu y el proyeutil o proyeutiles. En cuanto al funcionamientu del sistema d'ignición esisten importantes discutinios yá que se menta la posibilidá del emplegu d'una braza o fierro robrizu pa faelo funcionar introduciéndolo nel fogón, pero paez más probable que s'usara un botafuego, que consistía nuna baniella con un cachu de yesca o mecha encendida asegurada nun estremu.
Estes armes namái resultaben peligroses pal enemigu en distancies curties, porque nun teníen l'abondu algame, pero conferíen al usuariu un gran poder disuasorio y psicolóxicu sobre l'adversariu. En contrapartida, hai que destacar que yeren armes d'un engarrosu funcionamientu y que revistíen ciertu peligru pal que les remanaba yá que podíen españar nes manes con muncha facilidá, y la so precisión yera dudosa.
Esta situación ameyoró nel sieglu XV cola incorporación del serpentín nos sistemes de mecha, lo que dexaba sostener l'arma con dambes manes y apuntar al oxetivu con mayor precisión, aumentando asina la eficacia de l'arma ..
Remano
Les primeres armes de fueu portátil podíen usase de dos maneres distintes:
1. Como una rudimentaria bazuca cola cureña sofitada sobre'l costazu y una mano sosteniendo l'arma mientres la otra mano sostenía un caricote pa encender el fogón de l'arma nel momentu indicáu.
2. Con una téunica de tiru na qu'una mano apuntaba l'arma ente que'l pesu de la mesma aguantábase apertando la cureña so les axilas.
Armes modernes
Gracies a la teunoloxía moderna, la fabricación y usu d'armes de fueu evolucionó considerablemente nes últimes décades, especialmente dende la segunda guerra mundial.
Na actualidá les fuercies armaes de munchos países cunten nel so arsenal con subfusiles, fusiles d'asaltu, ametralladores, rifles de precisión, pistoles semiautomátiques, etc.
Esti tipu d'armamentu modernu dexa l'usu d'un fueu d'altu calibre, rápido y de máxima precisión.
Alioth
Alioth ye'l nome de la estrella ε Ursae Majoris (ε UMa / 77 Ursae Majoris) na constelación del sietestrellu, la más brillosa de la mesma con magnitú aparente +1,76. De los trés estrelles que formen la cola» de la Osa, ye la que ta más cerca del cuerpu».
Nome
ε Ursae Majoris ye conocida por distintos nomes. El so nome árabe ye Al-Jawn, y nun se refier a una osa sinón a un caballu negru». Alioth, escritu tamién como Aliioth o Aliath, tamién provién del árabe alyat, que significa «cola gorda d'una oveya». Un tercer nome, Al Hawar, significa «el blancu del güeyu» o «intensamente brillosu».
Los trés estrelles de la cola de la osa, Alioth, Mizar (ζ UMa) y Benetnasch —o Alkaid— (η UMa), representaben pa los árabes «les plañideres» d'un cortexu aciagu. El féretro, marcáu poles estrelles del Carru Mayor, yera siguíu poles plañideres, y el cortexu percorría un lentu y solemne movimientu alredor del polu norte celeste. Estos deudos, los neños de Al Na'ash, asesináu por Al Jadi, representáu por Polaris, siguen arrodiando toles nueches a ésti postreru na so sede de vengación.
Carauterístiques físiques
thumb|right|280px|Alioth y el Sol a una distancia de 0,23 UA ([[Celestia).]] Alioth ye una estrella blanca de tipu espectral A0p 108 vegaes más lluminosa que'l Sol. Con una temperatura efectivo de 9400 K, el so radiu ye 4 vegaes mayor que'l radiu solar y la so masa ye'l triple de la del Sol. Ye una estrella Ap químicamente peculiar, la más brillosa de la so clase. El so espectru de lluz ye atípicu, amosando ciertos elementos químicos realzaos o menguaos, qu'amás paecen camudar con gran regularidá cola rotación de la estrella, nesti casu cada 5 díes. Esta variación nun se debe a la creación d'elementos, sinón a la so distribución na atmósfera de la estrella. Esta distribución ta bien influyida pol campu magnéticu estelar. Dellos elementos concentrar en distintes rexones de la estrella, entrando y saliendo del campu de visión conforme la estrella rota. Asina, la bayura d'oxíxenu ye 100.000 mayor nel ecuador magnéticu que nos polos magnéticos —que nun coinciden col ecuador y los polos de la rotación—; el cromu portar de forma similar. Elementos más pesaos, como'l europiu, tamién amuesen grandes variaciones.
Clasificada como una estrella variable de tipu Alfa2 Canum Venaticorum, Alioth exhibe una pequeña variación nel so rellumu de 0,02 magnitúes. Curiosamente, tien unu de los campos magnéticos más débiles ente les estrelles de la so clase, apenes 100 vegaes mayor que'l campu magnéticu terrestre y 15 vegaes más débil que'l reparáu nel prototipu d'estes variables, α² Canum Venaticorum.
Alioth ye miembru de l'Asociación estelar del sietestrellu, grupu d'estrelles que tien un movimientu similar al traviés del espaciu con un probable orixe común. Otres conocíes estrelles de la constelación, como Mizar (ζ UMa), Merak (β UMa) o Phecda (γ UMa) tamién formen parte d'esti grupu. Alcuéntrase a 81 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Pólvora
La pólvora fabricada ye la denomada pólvora negra, que ta compuesta de determinaes proporciones de carbón, azufre y nitratu de potasiu. La más popular tien 75% de nitratu de potasiu, 15% de carbonu y 10% d'azufre (porcentaxes en masa/masa). Anguaño utilízase en pirotecnia y como propelente de proyeutiles n'armes antigües. Les modernes pólvores(ensin fumu) tán basaes en materiales enerxéticos, principalmente nitrocelulosa (monobásicas) y nitrocelulosa más nitroglicerina (bibásicas).
Les ventayes de les pólvores modernes son el so baxu nivel de fumu, so nivel de depósitu de productos de combustión na arma y la so homoxeneidá, lo que garantiza un resultáu consistente, colo qu'aumenta la precisión de los disparos.
Historia
thumb|200px|left|Fórmula China de la Pólvora c. [[1044]] La pólvora foi inventada en China pa faer fueos artificiales y armes, aproximao nel sieglu IX de nuesa yera, anque nun concibieron les armes de fueu como nós conocer. Los bizantinos y los árabes introducir n'Europa alredor del 1200.
Ye probable que la pólvora introducir n'Europa procedente del Oriente Próximu. La primer referencia a la so fabricación n'Europa atopar nun documentu de Roger Bacon, la Epistola de secretis operibus Artis et Naturae, et de nullitate Magiae (ca. 1250). Nesti testu lleemos:
Berthold Schwarz, un monxu alemán, a empiezos del sieglu XIV, puede ser el primeru n'emplegar pólvora pa impulsar un proyeutil, anque paez ser que por esa mesma dómina los árabes yá lu habíen usáu con esi mesmu fin na Península Ibérica, según esprender de les cróniques del rei Alfonsu XI de Castiella. El siguiente párrafu, trescritu y afechu al castellán modernu, correspuende a la crónica del rei Alfonsu XI sobre'l sitiu d'Alxecires (1343), y ye la primer referencia escrita del emplegu de la pólvora con fines militares, magar hai quien sostién qu'esa mesma sustancia yá fuera utilizada, tamién polos árabes, na defensa de la ciudá de Borrina (Huelva) cuando foi sitiada por Alfonsu X el Sabiu, casi un sieglu enantes.
Sean cualos fueren los datos precisos y les identidaes de los sos descubridores y primeros usuarios, lo cierto ye que la pólvora fabricar n'Inglaterra en 1334 y qu'en 1340 Alemaña cuntaba con instalaciones pa producila.
El primer intentu d'emplegar la pólvora pa minar los murios de les fortificaciones llevar a cabu mientres el sitiu de Pisa (Italia) en 1403. Na segunda metá del sieglu XVI, la fabricación de pólvora yera un monopoliu del Estáu na mayoría de los países.
Foi l'únicu esplosivu conocíu hasta'l descubrimientu del denomináu oro fulminante, un poderosu esplosivu utilizáu per primer vegada en 1628 mientres les guerres béliques que se desenvolvieron nel continente européu.
Químicamente, el carbón y l'azufre amburen gracies al nitratu potásicu, que ye'l comburente, pos suministra l'osíxenu pa la combustión. Puede emplegase nitratu sódicu (nitratu de Chile), pero ye higroscópico (entiesta sobre sí'l mugor del ambiente). Tamién hai otra pólvora comúnmente usada, qu'en cuenta de nitratu potásicu lleva cloratu potásicu (KClO3), que'l so usu ye común en pirotecnia. El cloratu de potasiu nun ye higroscópico y funciona meyor que'l nitratu de potasiu, pero la combustión xunto al carbón y al azufre faise muncho más rápido, siendo casi esplosiva; por ello úsase en pirotecnia. Les cantidaes de cada componente son: 50% KClO3, 35% carbón y 15% azufre. L'azufre ayuda na combustión, porque cuando se quemar, produzse dióxidu y trióxidu d'azufre, SO2 y SO3, y al xuntase con molécules d'agua procedente, non de la combustión, sinón del mugor, prodúcense ácidu sulfúricu (H2SO4) y sulfurosu (H2SO3), que reaccionen violentamente col cloratu de potasiu, faciendo que se descomponga bien rápido.
Anque entá pueda atopase esti tipu de pólvora pa los fines descritos enantes, ésta foi movida pola pólvora nitrocelulósica o ensin fumu na última década del sieglu XIX, substituyéndola totalmente poles notables ventayes que tenía sobre la otra.
La ventaya qu'influyó con mayor fuercia pa camudar d'una pólvora a otra foi la nula residuu que dexaben na ánima del cañón les nueves pólvores ensin fumu. Esto foi una gran ventaya, yá que podíen disparase cientos de disparos ensin tener que llimpiar el cañón.
Presidente de Bangladex
El presidente de Bangladex ye'l xefe d'Estáu de dichu país dende 1991, un cargu principalmente ceremonial escoyíu pol Parllamentu. Dende 1996, el papel del Presidente volvióse más importante por cuenta de cambeos na constitución del país. La oficina y residencia del Presidente atópase nel Palaciu de Bangabhaban, en Dhaka, la capital de Bangladex.
Sammy Sosa
Samuel Kelvin Peralta Sosa, más conocíu como Sammy Sosa ye un ex xugador de beisbol dominicanu que xugó nes Grandes Lligues de Béisbol.