cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GNU build system
Ventayes de GNU build system
Les utilidaes usaes pol GNU build system son necesaries puramente na máquina de desenvolvimientu. Los usuarios nun precisen Autoconf, Automake o Libtool pa construyir o instalar el software. Esto fai que'l GNU build system seya autu conteníu. Tan solo faen falta ferramientes estándares d'Unix pa construyilo. Esto consíguese usando scripts qu'ayuden a configurar el software pal sistema operativu d'un determináu usuariu.
Les utilidaes disponibles nel GNU build system pueden ser usaes xuntes o separaes. Un proyeutu puede usar una d'elles ensin necesidá d'utilizar el restu.
Desventaxes del GNU build system
El GNU build system usa scripts compatibles cola shell Bourne p'ayudar al usuariu na configuración y nel procesu de construcción. Sicasí hai dellos sistemes operativos (como la familia de Microsoft Windows) que nun pueden executar los scripts de la shell Bourne por si mesmos. Esto fai más difícil construyir software nos Sistemes Operativos Windows que nun sistema Unix. De toes formes puede instalase el sistema MinGW en Windows p'aprovir d'una capa compatible (y opcionalmente Cygwin p'añedir compatibilidá con POSIX). D'esta forma disponer d'una redolada con toles ferramientes propies de Unix.
Los proyeutos qu'usen el GNU build system pueden disponer, o non, d'un archivu configure. Si nun dispón d'él podemos xeneralo siguiendo estos pasos:
Non tolos comandos son necesarios. Dependiendo del usu que faiga'l proyeutu del GNU build system pue que tengamos qu'utilizar unu o más d'estos pasos.
Castanea
Les castañales (Castanea spp.) son un xéneru plantes de la familia les fagacies, llariegues de les rexones atemperaes del hemisferiu norte. Conócese como "castaña" a les nueces d'estos árboles.
Les tribes de Castanea presenten fueyes alternes con carel denticulao. La flor masculina en fuxones pendulares con periantu caldiao pola cinca y 12 a 8 estames; la flor femenina na cinca'l dicasiu masculín. Dicasiu femenín completu (3 flores). Ovariu trígono-unilocular con 7 a 9 estilu. Frutu en garapiellu con llarguos artos, xeneralmenti con 3 aquenios.
Etimoloxía
El nome román de la castañal y del so frutu, castanea, vien de la pallabra griega "κάστανον" o "καστανέα", que al empar tómalu del armeniu, Kast, castaña. Maguer, esisten dellos autores que solepexen que vien de Καστανίs, una ciudá del Ponto ú cautívase dende abeyaná, otros, que la ciudá coye'l nome d'esti árbole. L'autor del xéneru se-y atribúi a l'inglés Miller por sides llegales, magar que'l vraeru autor foi Joseph Pitton de Tournefort.
Leptapoderus nigricans
Leptapoderus nigricans ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China.
Musandam
La península de Musandam ye una gobernación (muhafazah) d'Omán, que ta separada del restu del país polos Emiratos Árabes Xuníos. Tien una estensión de 1.635 km² y una población de 28.263 habitantes.
Musandam ta formáu por cuatru provincies:
Noor Inayat Khan
Biografía
El so padre, el Hazrat Inayat Khan, provenía d'una noble familia india-musulmana, descendiente de Sultan Fateh Ali Tipu (1750-1799), conocíu como'l Tigre de Mysore, y vivía n'Europa como músicu y maestru de Sufismu. La so madre, Ora Meena Ray Baker Noor, yera una estauxunidense proveniente de Nuevu Méxicu, que conociera a Inayat Khan mientres unu de los sos viaxes a los Estaos Xuníos.
En 1914, poco antes del entamu de la Primer Guerra Mundial, la familia emigró de Rusia a Inglaterra y establecióse en Bloomsbury, Londres. Ende Noor, quien a la llarga sería la mayor de cuatro hermanos, recibió la so educación preescolar. En 1920 la familia establecer en Francia, camudándose a una casa en Suresnes, cerca de París. Depués de la muerte del so padre en 1927, Noor tuvo qu'asumir la responsabilidá de curiar a la so madre y a los sos hermanos menores. Estudió psicoloxía infantil na Sorbona y música nel conservatoriu de París baxu tutelar de la famosa Nadia Boulanger, componiendo música para arpa y pianu.
Dempués empecipió una carrera d'escritora, redactando poesía y cuentos infantiles, polo que se convirtió en contribuyente regular a revistes infantiles y la radio francesa. En 1939 el so llibru Twenty Jataka Tales, inspiráu nos cuentos jataka de la tradición budista, foi publicáu en Londres. Cuando se desencadenó la Segunda Guerra Mundial, y Francia foi ocupada poles tropes alemanes en 1940, la familia fuxó de París a Burdeos y de ende per vía marítima a Londres, llegando a Falmouth el 22 de xunu de 1940.
Anque'l so padre foi pacifista y la so influencia foi importante pa ella Noor decidió tomar les armes pa lluchar contra la tiranía nazi. El 19 de payares de 1940 xunir a la Women's Auxiliary Air Force (WAAF) y recibió instrucción pa convertise n'operadora de radio. Pol so dominiu del idioma francés y la so habilidá como operadora de radiu, amás de la escasez d'axentes esperimentaos, considerar como aparente pa ser unviada a la Francia Ocupada, magar ciertes reserves pola so inesperiencia. Finalmente foi unviada'l 16 de xunu de 1943 y convirtióse n'operadora de radiu d'una rede de la Resistencia liderada por Francis Suttill, sol alies "Madeleine". Munchos miembros de la rede fueron arrestaos pola Gestapo pocu dempués de la so llegada, pero ella escoyó permanecer en Francia, y pasó el branu moviéndose en dellos llugares, intentando unviar mensaxes a Londres al empar qu'evitaba ser prindada.
N'ochobre foi traicionada por una francesa y arrestada pola Gestapo. Como caltuviera copies de toles sos señales secretes, los alemanes pudieron usar la so radio pa engañar al SOE, quien unviaron axentes direutu a trampes puestes pola Gestapo. Llogró escapar de la prisión pero foi recapturada unes poques hores dempués. En payares de 1943 foi unviada a la prisión Pforzheim n'Alemaña, onde la caltuvo encadenada y recluyida. A pesar de ser torturada en delles ocasiones, refugó revelar cualquier tipu d'información. En setiembre de 1944, foi tresferida xunto con otros trés axentes del SOE al Campu de concentración de Dachau, onde fueron fusilaes el 13 de setiembre.
Jean Fernel
Jean Fernel (Clermont-en-Beauvoisis, 1497 — París, 1558), llamáu "El Galeno modernu", polos sos numberosos escritos. Foi un médicu, matemáticu y astrónomu francés. El so nome llatinizáu ye Fernelius.
Biografía
Fernel nació en Montdidier (Somme); en realizando los sos estudios elementales na so tierra natal, foi a París. Ellí, primero estudió matemática y astronomía. Escribió una Cosmotheoria (1528) onde determinó un grau del meridianu ente la capital francesa y Amiens, por aciu un contador mecánicu qu'ellaborara. Ye la primer midida moderna del grau de llargor terrestre. Atopó que'l llargor de 1º de meridianu yera de 56,746 toeses. Considerando que 1 toesa=1.968 m conclúyese qu'erró por defectu en 324 toesas.
Pero Fernel sobremanera contribuyó d'una manera importante a la medicina. Introdució nel léxicu médicu'l términu "fisioloxía" pa describir l'estudiu de les funciones corporales. Foi'l pioneru na descripción de la canal vertebral.
Representa'l deséu de renovación qu'hubo nel so sieglu. Entá dientro del cuadru teóricu de Galeno y del vieyu humoralismo, templar cola busca de llocalizaciones precises de los productos ellaboraos per cada parte corporal y sobremanera poles sos conocencies basaos nes disecciones. Yera un home práuticu y un gran observador, pero taba arriquecíu con un soporte lóxicu implazable; buscó les causes ocultes (De abditis rerum causis) y llegó asina a ufiertar una síntesis calidable recoyendo tola medicina tradicional: Medicina, la so obra capital, ta estremada en 'Physiologia', 'Pathologia' y 'Therapeutica'. [[Ficheru:Therapeutice, seu medendi ratio V00214 00000004.tif|thumb|Therapeutice, seu medendi ratio]]
Pol so gran erudición y pola habilidá con que fizo alicar l'estudiu de la medicina antigua (la griega) llogró gran reputación y algamó una bona posición económica. Foi nomáu médicu de corte d'Enrique II de Francia.
Un cráter llunar, el Fernelius, lleva'l so nome como homenaxe a la so persona.
El premiu Nobel de Medicina Charles Sherrington dedicó a Fernel el llibru Endeavour of Jean Fernel nel qu'analiza la monumental obra del médicu francés "Tratáu de medicina", cola que pretendía reevaluar les idees de Galeno nel so tratáu de Fisioloxía.
Obres
thumb|De proportionibus libri duo (1528)
Harold Lloyd Jr.
Biografía
Nacíu en Beverly Hills, California, foi'l segundu fíu del cómicu del cine mudu Harold Lloyd y de la so esposa, l'actriz Mildred Davis.
Lloyd actuó en delles películes de serie B nes décades de 1950 y 1960, ente elles The Flaming Urge (1953) (el so únicu papel protagonista) y Frankenstein's Daughter (1958). Tamién trabayó na producción de compilaciones de los filmes del so padre estrenaes a principios de la década de 1960. Como cantante actuó en delles cintes, y tuvo un ésitu moderáu nel xéneru de cabaré en Hollywood y n'otres llocalidaes, amás de llanzar en 1965 un álbum de balaes romántiques tituláu Intimate Style.
Según Tom Dardis, biógrafu del so padre, Lloyd nun consiguía superar la presión de vivir a la solombra de la fama del so proxenitor, y yá yera alcohólicu enantes de cumplir los trenta años d'edá. Amás foi gai nuna dómina na que yera socialmente inaceptable. Dábase la circunstancia de que Lloyd volvía de cutiu a la propiedá familiar, Greenacres, magullado tres los sos alcuentros con compañeros sexuales violentos. El so padre n'ocasiones culpaba de los problemes de Lloyd a les sos ausencies mientres la infancia del so fíu. Sicasí, y magar ser gai, en 1953 tuvo una curtia rellación cola actriz chilena Marina Cisternes.
Harold Lloyd Jr. sufrió un ictus masivu en 1965 del cual nunca recuperar dafechu. Morrió a los cuarenta años d'edá en Los Angeles, California, Foi soterráu nel Campusantu Forest Lawn Memorial Park de Glendale (California).
Escritura zapoteca
200px|thumb|Distribución de les llingües zapoteques modernes nel [[estáu d'Oaxaca (Méxicu).]] thumb|200px|right|Monumentu 3 de San José Mogote. Los dos símbolos esgrafiados ente les piernes del personaxe representáu indiquen el so nome: 1 Terremotu. La escritura zapoteca entiende un conxuntu inscripciones epigráfiques atopaes nel estáu d'Oaxaca (Méxicu), xeneralmente curtios, supuestamente escrites en zapoteco epigráfico (dacuando llamáu laxamente proto-zapoteco). La mayoría d'elles tán dataes ente'l 400 e.C., 200 e.C. y el 900 d.C., magar los primeres xeroglíficos mesoamericanos daten d'ente'l 650 y el 550 e.C., siendo testos bien senciellos topaos nel valle d'Oaxaca.
Desque los zapotecos empezaron grabar en piedra los sos testos glíficos y pictográficos, la escritura taba rellacionada col poder del Estáu y colos señores que lu rexíen. Cuando Monte Albán, el centru políticu zapoteco del periodu Clásicu, controlaba'l Valle d'Oaxaca y dalgunes otres rexones, los sos señores alzaben grandes “programes” de testos emponderando les sos conquistes y el sacrificiu de los señores conquistaos.
Los zapoteques desenvolvieron un calendariu y un sistema logo-fonéticu d'escritura qu'utilizaba un calter individual pa representar cada sílaba de la so llingua. Anguaño esisten 15 llingües zapoteques distintes, la mayoría parte d'elles en peligru de desusu, polo que nel periodu clásicu pudo yá esistir una cierta diferenciación y nun habría una llingua zapoteca unificada. El sistema d'escritura zapoteca ta rellacionáu colos sistemes desenvueltos polos olmeques, los mayes, les mixteques y los azteques.
Investigaciones
La inscripción más antigua, qu'amuesa'l dibuxu esquemáticu d'una persona acompañáu d'unos pocos glifos, foi atopada San José Mogote en 1975 por Kent Flannery y Joyce Marcus. Los signos tán rellacionaos colos 260 díes del calendariu mesoamericanu. Considérase la base que dio llugar al idioma zapoteco.
Asturies, patria querida
Asturies, Patria querida ye l'himnu oficial del Principáu d'Asturies, según establez la Llei 1/1984 de 27 d'abril. Trátase d'un canciu popular que s'emplegaba davezu nos actos políticos, sociales y culturales de la época de la transición y d'inda enantes. Factor determinante a la hora de ser votáu como himnu d'Asturies.
Según les caberes investigaciones, paez ser que'l so orixe ta en Cuba. Ignacio Piñeiro, músicu cubanu, fizo la canción n'homenaxe al so pá que yera asturianu ya tornare a Asturies pa morrer. La música orixinal yera estremada, barrúntase que la melodía foi fecha por mineros silesianos que foron a trabayar a les mines de les Cuenques Mineres del Caudal y de Mieres nel entamu del sieglu XX.
L'himnu emplégase nos actos solemnes del gobiernu del Principáu d'Asturies y suel emplegase tamién como términu y final de munchos actos de calter cultural, musical y festivu, acostumando a interpretase y cantase tolos años nel Día de les Lletres Asturianes. Pesie a esti gran usu y la dignificación que tuvo'l canciu tres de l'aprobación de la llei, hai dientro'l movimientu asturianista quienes lu siguen calificando d'escesivamente festivu y poco comprometíu cola llucha a la que teóricamente habría mover un himnu nacional.
Lletra
Esisten dos versiones oficiales, una en castellanu y otra n'asturianu:
Otra versión popular, cantada en 1934 na Revolución d'Ochobre, dicía asina:
Passiflora pinnatistipula
Passiflora pinnatistipula, llamada comúnmente Gulupa, tintín en Perú, pasionaria en Chile, o purupuru n'Ecuador.
thumb|Ilustración
Descripción
Ye una vide maderiza y esguiladora d'hasta 15 m d'altu, con tarmos de color blancuciu. Fueyes trilobaes con estípules pinnaes y marxes serraos, el viesu ye ablancazáu con testura aterciopelada. Les flores, que se conocen como corona de Cristu o flor de la pasión, son rosaes, liles o acolorataes, col viesu de los pétalos tintáu de blancu.
El frutu ye redondu o llixeramente oblongo, con un diámetru de 4 a 6 cm, un permediu de 6 gramos de pesu, con pulgu finu y dura, que pasa de verde a mariella o púrpura al maurecer. Los arilos de la magaya son gris amarellentaos a anaranxaos, ente dulces y ácidos.
Distribución
Ye una esguiladora orixinaria de Chile y Perú. En Chile ta acutada a quebraes costeres provistes de montes ente la IV Rexón (provincia de Choapa) y la V Rexón (Provincia de Valparaíso). Apaez a una altitú de 200 a los 700 metros. Crez dientro del tipu forestal esclerófilu n'asociación con Aextoxicon punctatum, Beilschmiedia miersii, Cryptocarya alba y Schinus latifolius.
Propiedaes
Pueden comese frescos o en zusmiu. Contienen fósforu, calciu, vitamines A, B y C y amás 1,5% de proteína.
Taxonomía
Passiflora pinnatistipula describióse por Antonio José de Cavanilles y espublizóse en Icones et Descriptiones Plantarum 5: 16, t. 428. 1799. Passiflora: nome xenéricu qu'adoptáu por Linneo en 1753 y significa "flor de la pasión" (del llatín passio = "pasión" y flos = "flor"), foi dau polos misioneros xesuites en 1610, por cuenta de la semeyanza de delles partes de la planta con símbolos relixosos de la Pasión de Cristu, el llátigu col que foi azotáu = bilortos, los trés clavos = estilos; estames y la corola radial = la corona d'escayos. pinnatistipula: epítetu llatín ;Sinonimia:
Edipu
thumb|Edipu y l'esfinxe de [[Gustave Moreau (1864).]] Edipu (en griegu antiguu Οἰδίπους, que'l so significáu ye pies enchíos ) yera un rei míticu de Tebas, fíu de Layo y Yocasta que, ensin sabelo, mató al so propiu padre y casó a la so madre.
Nacencia ya infancia
Layo, rei de Tebas, recibiera'l oráculu de que si niciara dalguna vegada un fíu, el neñu, una vegada adultu, daría-y muerte. Sicasí, tando bébedu, xunir a la so esposa Yocasta, y tuvo un fíu en Tebas. Al nacer el neñu, Layo travesó-y con fíbules los pies y apurrir a un pastor por que lu abandonara. Layo esperaba escapar asina del oráculu yá que matalo direutamente sería una impiedad y creía que naide recoyería a un naciellu colos pies trevesaos. Con éses foi abandonáu nel monte Citerón pero foi topáu por otros pastores que lo apurrieron al rei Pólibo de Corinto. Peribea o Mérope, la esposa de Pólibo y reina de Corinto, encargar de la crianza del ñácaru, llamándolo Edipu, que significa ‘de pies enchíos’.
Torna d'Edipu a Tebas
Al llegar a la pubertá, Edipu, por bilordios de los sos compañeros de xuegos, abarruntó que nun yera fíu de los sos pretendíos padres. Pa salir de duldes visitó'l Oráculu de Delfos, que-y agorar que mataría al so padre y depués casaría a la so madre. Edipu, creyendo que los sos padres yeren quien lo criaren, decidió nun tornar nunca a Corinto pa fuxir del so destín. Entamó un viaxe y, nel camín escontra Tebas, Edipu atopar con Layo, que viaxaba a Delfos, nuna encruciada. L'heraldu de Layo, Polifontes ordenó a Edipu que-y venciera'l pasu pero ante la demoranza d'ésti, mató a unu de los sos caballos. Edipu enraxonóse y mató a Polifontes y a Layo ensin saber que yera'l rei de Tebas, y el so propiu padre. El rei de Tebas pasó a ser Creonte, cuñáu de Layo, hermanu de la so esposa Yocasta.
Más tarde Edipu atopó a la esfinxe, una bisarma unviada por Hera que s'aposentara nel monte Ficio y daba muerte a tou aquel que nun pudiera aldovinar los sos acertijos, incluyíu Hemón, el fíu de Creonte y acoradando al reinu de Tebas. Al acertijo de: «¿cuál ye'l ser vivu que cuando ye pequeñu anda a cuatro pates, cuando ye adultu anda a dos y cuando ye mayor anda a trés?», Edipu respondió correutamente que ye l'home yá que cuando ye un ñácaru gatia, camina colos sos dos piernes cuando ye adultu y cuando ye vieyu sofítase sobre un cayáu. [Hai otra versión d'esti acertijo que fai referencia a Edipu Que camina pel día a dos pates, pela tarde a cuatro y pela nueche a trés? yá que Edipu yera un home (dos piernes), al matar al so padre convertir nuna bestia (cuatro pates) y depués al arrincase los güeyos y quedar ciegu tuvo d'usar cayáu (trés pates)].
Había tamién otru acertijo: «Son dos hermanes, una de les cualos nicia a la otra y, de la mesma, ye niciada pola primera». Edipu contestó: el día y la nueche. Furiosa, la Esfinxe suicidóse llanzándose al vaciu y Edipu ye nomáu'l salvador de Tebas. Como premiu, Edipu foi nomáu rei y casóse cola vilba de Layo, Yocasta, la so verdadera madre. Tuvo con ella cuatro fíos: Polinices, Eteocles, Ismene y Antígona y los dos hermanos enfrentaríense más tarde ente ellos a muerte pol tronu tebanu. Otra tradición afirma que los fíos d'Edipu nun fueron de Yocasta sinón d'Euriganía.
Destierru y muerte
Al poco tiempu, una tarrecible plaga o escasez d'alimentos cayó sobre la ciudá, una y bones l'asesín de Layo nun pagara pol so crime y contaminaba cola so presencia a tola ciudá.
Edipu entama les averiguaciones p'afayar el culpable, y gracies a Tiresias afaya qu'en realidá ye fíu de Yocasta y Layo y que ye él mesmu l'asesín qu'anda buscando. Sobre lo qu'asocedió a partir d'esi momentu circulen múltiples versiones:
Al saber Yocasta que Edipu yera en realidá'l so fíu, diose muerte, colgar nel palaciu. En versiones alternatives, siguió viviendo hasta que nel ataque de los siete contra Tebas el so fíos dieron muerte l'unu al otru, momentu nel qu'ella se suicidó.
Las Torres de Cotillas
Las Torres de Cotillas ye un conceyu español de la Rexón de Murcia, asitiáu na contorna de la Vega Media del Segura. Cuenta con 21.341 habitantes (INE 2016), tien una superficie de 39 quilómetros cuadraos y ta asitiada a una altitú de 82 msnm. Forma parte del Área Metropolitana de Murcia, tando asitiada a 15 quilómetros de la mesma.
Llenda al norte col conceyu d'Alguazas, sirviendo de separación ente dambos el ríu Mula; al oeste colos conceyos de Campos del Río y Murcia; al sur con esti postreru, y al este con Molina de Segura sirviendo de separación ente dambos el ríu Segura.
Edipu
Destierru y muerte
Edipu quitóse los güeyos colos broches del vistíu de Yocasta, fuxó o foi exiliáu de Tebas, o foi zarráu polos sos fíos nel palaciu, o siguió reinando en Tebas por dalgún tiempu. Arrenegó a los sos fíos Polinices y Eteocles y namái la so fía Antígona acompañába-y n'el so destierru pa sirvi-y de guía.
Las Torres de Cotillas
Introducción
La hestoria de Las Torres de Cotillas ta condicionada pola so situación ente los ríos Mula y Segura. Atópase en plena Vega Media, nunes tierres bien fértiles, que la so esplotación remontar a dómina romana. Los musulmanes dexaron la so buelga nel conceyu y yá nel sieglu XIV nació'l señoríu de Cotillas.
Edipu
Destierru y muerte
En Colonu, foi acoyíu pol héroe míticu Teseo y ellí morrió. Dicíase que la so tumba atopar nun santuariu de les Euménides qu'había ente l'Acrópolis y el Areópagu d'Atenes.
Sicasí, esistía otra tradición, recoyida por Lisímaco d'Alexandría que dicía que, cuando morrió Edipu, los habitantes de Tebas y d'otra aldega beocia llamada Ceo nun quixeron que los sos restos quedaren soterraos nos sos territorios y el so cuerpu foi tresportáu a Eteono, onde foi soterráu, de nueche, nuna cortil consagrada a Deméter. Cuando los habitantes de Eteono enterar del fechu, consultaron l'oráculu sobre lo que teníen de faer y la respuesta foi que nun se debía alteriar al adorador de la diosa, por tantu los restos quedaron soterraos ellí.
Las Torres de Cotillas
Introducción
En 1243, el daquella infante Alfonsu X "El Sabiu" integra esti territoriu na Corona de Castiella en virtú del Tratáu d'Alcaraz.
El conceyu de Las Torres de Cotillas ye relativamente nueva. El so orixe remontar al sieglu XIV, cuando Alfonsu XI concedió a Pedro Calvillo un privilexu real de mayoralgu.
Edipu
Edipu na traxedia griega
thumb|Fotografia d'una representación teatral d'Edipu na traxedia de [[Sófocles.]] La referencia más antigua del mitu d'Edipu atópase na Odisea, nel capítulu Evocación de los muertos. Ellí, Epicasta, la so madre, marcha a la morada de Hades a purgar l'incestu, mientres Edipu, anque con contratiempos, sigui reinando sobre los cadmeos de Tebas.
Sófocles trató la tema d'Edipu y los sos descendientes en trés obres, Edipu Rei, Edipu en Colonu y Antígona. Estes obres estrenar n'años distintos: Antígona nel 442 e.C., Edipu Rei escontra 430-425 y Edipu en Colonu, la so última obra, nel 406. Nun formen, pos, una triloxía.
Al empiezu d'Edipu Rei apaez el pueblu de la ciudá de Tebas postráu a los pies d'Edipu, que ye'l gobernante de la ciudá (tres salvala de les garres de la Esfinxe). Un sacerdote, en nome de los demás suplicantes, pide a Edipu que ponga fin a la tarrecible epidemia qu'azota a la población. Edipu va tratar de pescudar la causa de la crisis unviando al so cuñáu y al empar tíu, Creonte, a Delfos a consultar al oráculu. Al volver de Delfos, Creonte tresmite a Edipu y al pueblu de Tebas, la sentencia del oráculu: "los dioses esixen que les tierres mancilladas col asesinatu de Layo sían purificadas col destierru del responsable del crime". Edipu toma, entós, la determinación d'escorrer ensin fuelgu al asesín y castigalo bien duramente, ensin saber qu'asina, ta cavándose la so propia tumba. A partir d'esti momentu, y mientres el protagonista realiza tou lo posible por esmazcarar al asesín,dellos personaxes de la obra, como Tiresias, la so madre Yocasta, y hasta un criáu —habiendo tomada conocencia de quién ye al que se busca—, van tratar de face-y arrenunciar de tal propósitu. Pero, con too y con eso, Edipu va siguir desentrañando el casu hasta saber la verdá.
Las Torres de Cotillas
Introducción
El so patrimoniu más destacáu cinxir a la Parroquia La nuesa Señora de la Salceda, patrona del conceyu, construyida a finales del sieglu XVIII, y al Palacete de los D'Estoup, del sieglu XIX.
El sieglu XX supunxo'l desenvolvimientu definitivu de la villa, dada la so situación estratéxica na exa de comunicaciones escontra Llevante, Andalucía y Madrid. Coles agües del transvase Tajo-Segura, convirtiéronse munches tierres del secanu al regadíu, contribuyendo al desenvolvimientu económicu del conceyu murcianu. izquierda|miniaturadeimagen|267x267px|Zona escavada nel xacimientu romanu de «La Loma» Ente los torreños más pernomaos, mentar, sobremanera, al pintor Pedro Serna, que la so temática ye casi puramente paisaxista, al poeta Salvador Sandoval y a la cantante nacional Ruth Lorenzo, que representó a España nel Festival d'Eurovisión 2014 ocupando un 9º llugar.
Edipu
Edipu na traxedia griega
Na obra, el pueblu tebanu, (representáu como'l coru), va cobrar un papel bien importante, opinando sobre toles decisiones que tomen los gobernantes de la ciudá, y teniendo muncha influencia sobre eses decisiones. Sófocles fai insistente usu de la ironía tráxica y apaez la idea de que'l personaxe acaba per reconocer se a sigo mesmu, por saber quién ye él en realidá (anagnórisis). Algámense momentos de máxima tensión: el conflictu ente Tiresias y Edipu, el discutiniu ente Creonte y Edipu, y finalmente la conversación ente Edipu y Yocasta, que trata de distrayelo de toes toes por qu'abandone la investigación sobre'l so destín tráxicu.
Las Torres de Cotillas
Antigüedá
Les termes de la villa romana de La Llomba
Edipu
Edipu na traxedia griega
Yá lo dixera'l Oráculu de Delfos a Layo cuando él nació: "va matar al so padre y va casase cola so madre". Pa evitalo, Layo mandara matalo: dexar colgáu de los pies nun monte. Topar un criáu piadosu que lu apurrió en crianza a otros padres. Yá adultu, nuna encruciada del camín escontra Tebas, Edipu tuviera un mal alcuentru con un home a quien dio muerte, y esi home yera Layo, el so padre. Yocasta —con quien tuviera cuatro fíos—, yera la so propia madre. Cuando Edipu conoz el so destín tráxicu, quítase los güeyos coles sos propies manes y se autoexilia de la ciudá, de la mano d'una de les sos fíes, Antígona, que nun lo abandonará hasta la so muerte. Cabo mentar que'l destierru yera una pena de máxima na Antigua Grecia, pena considerada en sí mesma como una muerte.
Las Torres de Cotillas
Antigüedá
N'estudiando los restos cerámicos atopaos, deducimos qu'esta villa algamó la so rellumanza na dómina tardorromana, acusando una fuerte romanización. Tamién s'atopó una necrópolis na redoma.
Edipu
Edipu na traxedia griega
Práuticamente l'últimu añu de la so vida, Sófocles escribió Edipu en Colonu, llibru nel cual, el protagonista, convertíu nesi méndigu qu'analaya al debalu, ciegu, y de la mano de Antígona, va acabar morriendo nun monte cercanu a Atenes, onde va ser soterráu y van rindíse-y grandes honores. Preséntase tamién nesta obra'l tráxicu conflictu ente los dos fíos d'Edipu (Eteocles y Polinices)
Las Torres de Cotillas
Antigüedá
Anguaño, esti xacimientu atópase soterráu pa un futuru estudiu.
Edá Media
Dómina musulmana
Entra dientro del campu de la posibilidá que la pallabra "Cotillas" derive del escritor andalusí Ibn al-Kotiyya o Ibn al-Qutiyya, un descendiente direutu del rei Godu Witiza, que morrió en Córdoba allá pel añu 977 de nuesa yera, y, ente otros escritos, escribió la so terrible Hestoria de la Conquista d'Al-Andalus, dándo-y muncha más importancia a los pactos habíos ente arrianos y musulmanes, qu'a les épiques fazañes d'espada que los cronistes omeyes andalusis ponen de relieve.
En Las Torres de Cotillas esistieron en dómina musulmana dos poblaciones rurales. Per un sitiu taba Alguaza de Cotillas asitiada na actual pedanía de San Pedro, xunto a los ríos Mula y Segura. La pallabra Cotillas deriva de qutyya, que deriva d'un posible poblamientu godu anterior. L'otru nucleu de población llamábase Benahendin.
Los habitantes d'esa dómina vivíen de l'agricultura de regadíu. Na pedanía de La Florida, entá se caltienen unos restos d'un acueductu que tresportaba l'agua dende'l ríu Mula a la población. Güei día, esos restos atópense bien degradaos y ensin proteición dalguna.
Les poblaciones musulmanes entamar en alquerías, que yeren pequeños nucleos rurales onde los llabradores que trabayaben la tierra yeren dueños d'ella.
Territoriu perteneciente a l'antigua Taifa de Murcia, convertir en dominiu de la Corona de Castiella en virtú del Tratáu d'Alcaraz en 1243, anque en forma de protectoráu so autonomía musulmana hasta la sulevación mudéxar de 1264 y la posterior intervención aragonesa de 1266 que-y dio fin.
Señoríu medieval de los Calvillo
Tres reconquistar del reinu de Murcia, Cotillas nun yera un conceyu independiente, sinón que taba dientro del términu de Molina de Segura. En partiendo les tierres, la villa perteneció a Nuño y Pedro Díaz de Castañéu, almirantes de la mar de Castiella. Cuando Xaime II d'Aragón ocupó'l reinu de Murcia, estos remontáronse, espulsando a dos talos almirantes de la villa y apurriéndo-y la a Ramón de Manresa.
Edá Moderna
Sieglu XVI
A mediaos del sieglu XVI, Cotillas raspiaba los 50 vecinos. Tola población yera probe yá que el señoríu ocupaba un amenorgáu espaciu y con grandes dificultaes p'aportar a l'agua pal cultivu de les sos güertes. La solución pa desaniciar esti problema yera llevar a cabu obres hidráuliques, pero los conceyos vecinos de Ceutí y Alguazas, más consolidaos y con más poder, negáronse.
Edipu
Edipu na traxedia griega
Hai munches otres versiones sobre'l personaxe d'Edipu de distintos escritores clásicos en distintos periodos de l'Antigüedá.
Las Torres de Cotillas
Edá Moderna
Sieglu XVII
Nel sieglu XVII, la población de Cotillas aumenta significativamente hasta llegar a los 168 habitantes. Hai un datu interesáu, una y bones el 70% de la población yeren cristianos ente que el 30% restante yeren moriscos, polo que la espulsión d'estos postreros nun afecto tan gravemente como a los conceyos vecinos, con una población morisca cimera.
Edipu
Edipu na traxedia griega
Na Edá Media versiones del mitu d'Edipu sobreviven nes lleendes cristianes de San Albanu, San Gregorio y Santuyano.
N'Edipu Filósofu (1988), Jean-Joseph Goux sostién que Edipu representa'l poder de la razón, capaz de develar los acertijos col exerciciu de la intelixencia ensin tener qu'apelar a los dioses nin a nengún saber ancestral, siendo quien empecipia'l camín del pensar filosóficu "que llega al visu con Descartes".
Edipu na lliteratura, la música y el cine
thumb|Edipo, de André Marcel Baschet. thumb|Edipo en Colonu, de Fulchran-Jean Harriet (1798). La lleenda d'Edipu inspiró numberosos autores clásicos y contemporáneos.
Las Torres de Cotillas
Edá Moderna
A mediaos del sieglu XVII, la recuperación demográfico y económico llegó al so fin, amás una epidemia de paludismu, afectó a la villa dexando en 1719 a tan solo 25 habitantes.
Sieglu XVIII
Edipu
Edipu na lliteratura, la música y el cine
Edipu na comedia
Complexu d'Edipu
Esti mitu inspiró a Sigmund Freud la so teoría del complexu d'Edipu (l'agregáu complexu infantil de sentimientos amorosos col proxenitor del sexu opuesto y contrariu col del mesmu sexu). En La interpretación de los suaños (1899), Freud esclaria la rellación qu'él atopa ente'l Mitu d'Edipu y el Complexu: “Si Edipu Rei ye capaz de trescalar al llector modernu, como a los sos contemporáneos los griegos, ye porque l'efectu de la traxedia… nun depende del conflictu ente'l destín y la voluntá humana, sinón de la naturaleza peculiar del material que se revela…”
Las Torres de Cotillas
Edá Moderna
Tres les epidemies de finales del sieglu XVII, el cultivu predomínate, el del arroz, queda prohibíu. Don Cristóbal Antonio Bustos y Balboa, tercer marqués de Corvera y señor de Cotillas, pleitió contra los terratenientes de Cotillas. Más palantre, lluchó por que toles tierres de Cotillas tuvieren sol so mayoralgu, ensin ésitu.
El cuartu marqués de Corvera, intentó axuntar a tola población de Cotillas nun solu nucleu, fracasando nel intentu. La población partir en tres nucleos, Cotillas la Vieya, Cases Blanques y Les Torres.
A última hora, la familia Bustos nun consiguió alzar el so poder nin solucionar los principales problemes de la villa, que siguía siendo la escasez d'agua. El censu de Floridablanca de 1787 amosaba una población de 1.379 vecinos, suponiendo un pergrande aumentu demográficu, d'ende qu'a finales de sieglu edificárase la parroquia de La nuesa Señora de la Salceda.
Edá Contemporánea
Superveniencia del dominiu señorial
Escasez d'agua
En 1886, el marqués de Corvera reclamó les agües del ríu Segura pa Cotillas al traviés d'una demanda contra los regantes de Alguazas y Ceutí. En 1889 el Tribunal Supremu dictó sentencia a favor de Alguazas y Ceutí.
Sieglu XX
El 14 de xunetu de 1916 ordenóse que la villa recibiera la denominación de Las Torres de Cotillas. Naquellos años, la economía torreña siguía enllancada. Los principales cultivos siguíen siendo la vide, la olivar, la morera y la cebera. En 1924, el Conceyu decidió construyir escueles propies. En dichu añu'l censu escolar de Las Torres de Cotillas xubía a mediu millar d'alumnos.
Na década de 1920, Las Torres de Cotillas yera una villa marcada pola falta d'agua para riego. En redol a 1925, los hermanos Ródenas instalaron los primeros motores hidráulicos pal regadíu en Los Pulpites. Al pie de les faltes hidráuliques, culturales, sanitaries y de seguridá, la población víase sometida a otres calamidaes. Ente elles, llargos periodos de seca alternaos con hinchentes y terremotos importantes como los de 1911 y 1917 (ésti algamó la intensidá 7 na escala Richter). Con tou, la villa pasó de los 2.606 habitantes en 1900 a los 3.970 de 1930. Amuesa del lentu progresu de Las Torres de Cotillas foi la instalación de les primeres fábriques de conserves na década de 1920. De resultes de la probeza y l'aislamientu que traxeron consigo la Guerra Civil (1936-1939) y la posguerra, la crecedera poblacional viose frenáu. Con éses en 1940 Las Torres de Cotillas cuntaben con 4.806 habitantes, cifra qu'un deceniu más tarde xubía a 5.327.
Foi a partir de la década de 1960 cuando Las Torres de Cotillas empezó a salir del so aislamientu. Mientres la segunda metá del sieglu XX, con especial incidencia nos años finales, el motor económicu del gran progresu na villa fueron l'agricultura y la construcción. Per otru llau, la emigración y les tases d'analfabetismu amenorgar. Una de les causes más destacables d'esta modernización del postreru terciu del sieglu XX foi la llegada d'agua del Tresvase Tajo-Segura. Tampoco hai qu'escaecer la meyora de les comunicaciones y los tresportes. Ello esplícase pola cercanía con dos nucleos de población tan importantes como Murcia y Molina de Segura, xuníu al estratéxicu allugamientu de Las Torres de Cotillas na exa viario, que xune la capital murciana con Madrid, Llevante y Andalucía. En 1994 la villa superaba los 15.000 habitantes.
Sieglu XXI thumb|Banzáu de Los Rodios, que represa les agües del río Mula en periodos de riaes y que fai de llende norte del conceyu. Al empecipiase'l sieglu XXI, Las Torres de Cotillas preséntase como un conceyu moderno y dinámico, con una economía basada nel sector servicios. Bona amuesa d'ello son les sos más de 21.000 habitantes, ente los cualos atópense numberosos inmigrantes. Amás, les urbanizaciones del conceyu siguen creciendo, lo que refuerza'l so puxante sector de la construcción.
Relieve
El términu municipal carauterizar por tener un relieve d'escasa altitú, alvirtiéndose nél pequeñes elevaciones aniciaes por llixeres ondulaciones de materiales miocénicos que conformen los accidentes orográficos de mayor altitú y leve rimada escontra'l ríu Segura asitiáu al este del territoriu. thumb|Paraxa natural de la Rambla Salada, que fai de llende meridional del conceyu. Les zones más elevaes alcontrar nel sector occidental y central del conceyu, y al Sureste, na llende col conceyu de Murcia, con altitúes llixeramente cimeres a los 200 metros. Les altitúes más baxes asítiense xuntu la ribera del ríu Segura con una altitú media en redol a 78 metros.
Los materiales que conformen el relieve son principalmente margas miocénicas. El principal calce d'agua superficial que traviesa'l conceyu ye'l ríu Segura. A él arramen el ríu Mula al norte del términu municipal y la Rambla Salada al sur, calces d'agua esporádicu que pueden rexistrar n'ocasiones grandes ábanos d'agua tres les violentes precipitaciones que tienen llugar nesti sector.
Economía
El conceyu de Las Torres de Cotillas tien una importante actividá industrial, siendo sede de diverses factoríes d'empreses alimentarias (como Fripozo, perteneciente al Grupu Fuertes) lo mesmo que de empreses farmacéutiques como Grifols.
L'actividá agrícola secular, mesma de les vegues del Segura, atópase en recesión dende va décades, siendo'l sector servicios y el sector secundariu los mayoritarios.
Patrimoniu
thumb|[[Ilesia de La nuesa Señora de la Salceda allumada.]] El templu de La nuesa Señora de la Salceda ye un edificiu que foi apocayá restauráu. Esti templu data de finales del sieglu XVIII y foi ampliáu a mediaos y finales del sieglu XIX, concluyendo la so ampliación nel añu 1902. Ye por tantu un edificiu datáu del sieglu XVIII pero con diverses ampliaciones y reformes efectuaes nestos más de 200 años. Mientres la Guerra Civil la inmensa mayoría de les imáxenes fueron destruyíes, incluyida la imaxe de la patrona y baltóse la parte cimera del campanariu. Tres la Guerra dar# en la rehabilitación de too l'edificiu. Finalmente, nel añu 2005 entamóse un proyeutu de reforma y restauración de tola edificación.
thumb|Palacete de los D'Estoup Casa solariega construyida a mediaos y fines del sieglu XIX d'estilu eclécticu. En dichu edificiu podemos destacar la so fachada basada en lleones, blasones, rosetones, diversos arcos y adornos que sosprienden al visitante pola so orixinalidá. Orixinalmente l'edificiu tenía una torre almenada la cual sumió va unos años. Del so interior destacar la so magnífica escalera del sieglu XIX con un farol orixinal de la dómina.
Tocantes a la so hestoria podemos dicir qu'hasta la Guerra Civil foi un edificiu puramente burgués o solariego pero al llegar a la mesma foi convertíu n'hospital y quemóse en dichu edificiu una importante biblioteca que yera considerada la segunda más importante d'España.
Tres les numberoses estroces d'estos años l'edificiu quedó zarráu y nos años 60 la llegada de les Misioneres Divín Maestru y la so idea de reconvertilo en colexu dio vida a esti antiguu edificiu. Elles son les encargaes del caltenimientu de los elementos que citemos y d'otros, llabor que desenvuelven escelentemente bien colos necesarios tresformamientos que'l pasu del tiempu va esixendo pero calteniendo la so esencia orixinal y sabor al pasáu torreño lo cuál reconoz el so llabor educativo y cultural nel conceyu.
thumb|Ermita de la Cruz. Esta ermita tien el so orixe nel periodu d'ampliación de la ilesia de La nuesa Señora de la Salceda (mediaos del XIX y entamos del sieglu XX). Sicasí, sufrió a lo llargo de los más de los sos 100 años d'esistencia numberoses reformes internes y esternes, qu'a simple puede paecenos que nun tien tal antigüedá cuando sí que la tien y que de siguío vamos comentar.
Al faer falta nel conceyu una ermita, yá que la ilesia parroquial atopar n'obres d'ampliación, construyóse dicha ermita. Sicasí, cunta la tradición popular que nel intre d'una gran riada, proveniente del campu, apaeció milagrosamente una cruz y, una vegada sumíes les agües, quedó clavada en tierra ensin entemediu de mano humana; sobre esi llugar "indicáu construyóse la ermita.
De fechu tiénense noticies de qu'en '1902' celebróse dalguna boda ya inclusive dalguna misa de corpore insepulto, por tar n'obres la ilesia parroquial. Ye probable tamién que la procesión de Domingo Ramos tamién tuviera la so salida dende dicha ermita per estos años, tal que asocede na actualidá según dellos datos.
En 1931, cola llegada de la II República la ermita foi escalada y la cruz quemada. De fechu de la so dote namái se salvó un cuadru que representaba a una Virxe Doliosa y que foi escondíu por un vecín. Coles mesmes, hubo quien propunxo baltar l'edificiu, que salvóse gracies a que José Molina Perellón decidió poner una barbería que funcionó como tal mientres trés años, según cúntase popularmente y con testigos presenciales de la dómina. L'altar mayor, formáu por una piedra de molín en que'l so buecu central irguíase la cruz, asitiar na cai. Una vegada concluyida la Guerra Civil, restauróse la ermita col dineru apurríu por tolos vecinos por aciu un atélite sistema escurríu pol párrocu d'aquél momentu, Don Rafael; ésti foi distribuyendo pitucos poles cases pa la so cría y depués fueron vendíos xunto con docenes de güevos apurríos con esti fin. Tamién se fabricó una nueva cruz, iguada pol carpinteru Antonio Morell, a imitación de la primera. L'altar mayor, inda de pies, foi construyíu pol maestru de obra Rafael Martínez García y Cristóbal García ( "Coloráu raní") traxo del rastru madrilanu la campana en 1965.
La tradición de sacar en procesión la imaxe de la Santa Cruz data de los años 60 cuando Don Rafael, párrocu naquél momentu, decidió celebrar el novenario que se-y dedicaba a la ilesia parroquial debíu al gran fervor relixosu qu'inspiraba. Trasncurridos nueve díes de la so permanencia na ilesia, el día 3 de mayu yera devuelta otra vegada, solemnemente, a la ermita metanes una gran fiesta.
En 1979 el edifició sufrió delles reformes internes y esternes; iguóse la cúpula y el fondu del altar y sustituyóse la puerta antigua de madera, provista de herrajes enxareyaos por una d'aluminiu.
A finales de la década de los 90 realízase una restauración completa de tola fachada, del so interior y de la so puerta d'aluminiu presentando l'aspeutu que güei día conocemos. Güei día ye una ermita senciello pero digno de ver y de visitar con toques austeros clasicistes y coles sos traces típiques de fines del XIX y entamos del XX na decoración de la cubrición cimera de la ermita.
thumb|Peñeta de La Florida. Sieglu XVI pero con base medieval. La ponte del ferrocarril apaez al fondu. Ye una muerte hidráulica del conceyu de Las Torres de Cotillas. De fechu ye'l más antiguu que se caltién sobre'l terrén del conceyu torreño. Correspondía a un antiguu acueductu medieval que comunicaba les villes de Alguazas y Cotillas mientres el sieglu XVI ( y probablemente tamién nel sieglu XIV) y que foi destruyíu nel sieglu XVII pola riada de San Calixto, quedándose de pies tres 4 sieglos esti muriu d'argamasa o muerte medieval. Nun futuru va ser recuperáu y restauráu tantu la muerte como la so redolada.Nun paséu pola llocalidá torreña podrán afayar. Foi apocayá declaráu Bien Catalogáu dada la so importancia pola conseyería de Cultura de la Rexón de Murcia. thumb|El Rodiu de la Ermita y la so Palombar, de fines del sieglu XIX, col calce del [[ríu Mula a la derecha.]]
El ferrocarril, según la so actividá económica fueron fundamentales dende antiguu nesti conceyu. Casi a la llende de la zona de la güerta torreña col pueblu atopamos l'antigua estación del ferrocarril de la llocalidá, que güei día ta restaurada y dedícase a restorán. Dicha estación foi construyida a fines del sieglu XIX.
Esta ermita, allugada na pedanía torreña Cutillas l'Antigua ( onde empecipió la so andadura la llocalidá en 1318 como señoríu) o barriu de San Pedro, vien de finales del sieglu XIX y foi reconstruyíu pol padre del tíu "Juan Sarabia", caltién un formosu misal editáu en 1859. Les midíes del edificiu son de 6 x 5,23 metros. La imaxe de San Pedro Apóstol lleva espuesta a piedá popular de 120 a 130 años. Mientres la guerra civil esta imaxe foi escondida nun payar pol fíu del mentáu Juan Sarabia hasta que terminó la guerra. En 1979 foi restaurada y rellenóse la ermita.
Museos
Las Torres de Cotillas tien un mini-muséu o esposición permanente de la so Selmana Santa torreña que recibe'l nome de ''"Exposición Cabildo Cimeru de Confreríes".
Esti muséu, inauguráu nel añu 2014, atópase allugáu na antigua Casa Consistorial de la llocalidá, en plenu cascu urbanu del conceyu. En dicha esposición les 8 confreríes de Selmana Santa del conceyu, según l'Asociación de Tamboristas, esponen estandartes, fotografíes antigües, traxes de nazarenu antiguos, elementos antiguos de les confreríes, etc. Amás tien un videu esplicativu de la importancia de la Selmana Santa na llocalidá, según la so evolución histórica.
Amás, tien n'otra de les sos sales Dioramas de la Pasión, ente otros.
Ye un coloríu centro onde s'amuesen esposiciones itinerantes d'artistes llocales y rexonales, según sede del Belén Municipal de la llocalidá en feches navidiegues.
Xardinos y paraxes naturales
thumb|Vista de la paraxa natural de la Rambla Salada en Las Torres de Cotillas. Hai llugares bien interesantes como la Rambla Salada o'l Rodiu de la Ermita o los paisaxes de badlands dignos de visitar nel conceyu.
Ente los xardinos podemos destacar el Parque de la Constitución y el de Paco Rabal, ente otros. thumb|Badlands en Las Torres de Cotillas.
Fiestes
Ente les fiestes populares de la llocalidá pueden citase les siguientes:
Selmana Santa
La Selmana Santa de Las Torres de Cotillas ye una de les más importantes de la contorna de la Vega Media del Segura pola so trayeutoria histórica y evolución dende les primeres confreríes a entamos del sieglu XVII pasando pola so evolución y tresformamientu a fines del sieglu XIX y entamos del sieglu XX hasta la so vistosidá y mayor rellumanza dende los años 80 del sieglu XX a l'actualidá. 8 confreríes encargar de faer una bien vistosa, intensa y emotiva Selmana Santa.
Gastronomía
Las Torres de Cotillas tien una rica gastronomía que conxuga platos de la güerta y del campu como la sémola, potaxe d'arroz, migues ruleras, pistu de la Vega Media, michirones, olla xitana, arroz y xardín, con habichuelas o con coneyu ( como exemplu de platos huertanos), amás de cabeces de corderu o olles de gochu ( como exemplu de platos campestres de les tradicionales "matances" de gochu o corderu que se faíen y fáense dacuando nel campu torreño). En postres destacar los paparajotes, los tradicionales piescos en almíbar, buñuelos con chocolate, tortas frites o d'anís.
Videoteca
Documental de Las Torres de Cotillas. Guía turística xeneral. http://www.youtube.com/watch?v=pcfRA3LhNr8
Alministración
Conceyu gobernáu por mayoría absoluta del PSRM-PSOE mientres los cuatro primeros mandatos democráticos, a la qu'asocedió una coalición de Populares ya Independientes nel quintu y de PSOE y IX nel sestu mandatu.
Tres les eleiciones llocales de 2003 per primer vegada un partíu distintu del PSOE, el PP algama mayoría absoluta y apuerta a l'alcaldía Domingo Coronado.