cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lloret de Vistalegre
Historia
Los molinos y los pozos son les edificaciones más comunes del paisaxe de Lloret y, fora del cascu urbanu, sa Comuña ye l'espaciu natural que, dende'l sieglu XIII, tienen los lloritanos pa usu públicu. Esta zona de monte y pinar foi declarada en 1927 Monte d'Utilidá Pública. Ye l'espaciu onde s'axunta la xente del pueblu pa celebrar fiestes y romeríes y que, nos últimos tiempos, caltienen y protexen bien conscientes del altu valor paisaxísticu y natural que constitúi en Lloret.
Col enfotu de rindir homenaxe a la xente del campu y al frutu más abondosu de la tierra de Lloret, celebrar nesti pueblu una fiesta peculiar: la fiesta de Ye Sequer. Los figos y tol conxuntu d'elementos etnolóxicos qu'arrodien esta producción básica del pasáu mallorquín son los protagonistes d'una fiesta que tien llugar na seronda.
Alministración llocal
El conceyu de Lloret de Vistalegre cunta con 9 conceyales. Ente 1979 y 1983, l'alcaldía de Lloret tuvo en manes de la Candidatura Independent Lloretana (CILL), ocupando l'alcaldía Arnau Mateu Gelabert. El so partíu, d'ámbitu llocal, foi la fuercia más votada del conceyu dende les primeres eleiciones municipales hasta la so disolución en 1995 y Mateu presidió'l consistoriu, salvu na llexislatura 1983-1987 na que CILL dio'l so sofitu al candidatu d'Alianza Popular (AP). Tres la desapaición de CILL, nos comicios posteriores los sos votos partir ente los distintos grupos políticos del conceyu, siendo'l Partíu Popular (PP) el más beneficiáu. El so candidatu, Juan Jaume, foi alcalde ente 1995 y 2007 y, tres trés años na oposición, nuevamente primer edil dende 2010. Tres les eleiciones municipales de 2007, un pactu ente Unió Mallorquina (UM) y la coalición PSOE-PSM arrampuñó l'alcaldía al PP, pero les desavenencies del gobiernu de concentración fixeron que Juan Jaume recuperara'l cayáu de mandu. Nes eleiciones municipales de 2011 el Partíu Popular (PP) llogró cinco conceyales, por dos del Iniciativa Verds (IV), unu del Partíu Socialista Obreru Español (PSOE) y otru de Convergència per les Illes (CxI). Juan Jaume Ramis, candidatu popular, foi'l que llogró más votos tres la constitución del conceyu, resultando escoyíu por cuatro años más. Nes eleiciones del 24 de mayu de 2015, foi escoyida l'agrupación d'electores ENDAVANT LLORET, encabezada pol actual alcalde Antoni Bennasar Pol.
Sa Comuña de Llorito
Ye una garriga con pinar qu'ocupa 131 hectárees del conceyu de Lloret. La Comuña ta asitiada a un altor mediu de 135 metros y les sos grandes estensiones planes namái se ven atayaes por dos depresiones que se denominen Comellar del Ras y Comellar des Carnatge o de Sa Comuña. Nel llugar conocíu como'l Barcal hai una capiya dedicada a San Francisco, patrón de los ecoloxistes, y a la Virxe María de la Panada. L'orixe d'esti espaciu comunal ye unu de los más antiguos de Mallorca, yá que se remonta al sieglu XII y más concretamente a la Alquería de Manresa (la garriga común de la alquería de Manresa). Esta garriga común yera esplotada polos habitantes de Llorito qu'engordaben pequeñes guardes de gües, mules, gochos, oveyes y pavos. Nel añu 1927 la Comuña foi inscrita como monte d'Utilidá Pública, col númberu 4 del catálogu.
Vexetación
La vexetación actual a Sa Comuña ye'l frutu d'una importante y siguida aición humana nesti espaciu. La comunidá más significativa ye la garriga, resultáu de la degradación del encinar, y qu'agora s'acompaña del omnipresente pinu. Otros árboles qu'atopamos son los cipreses, acebuches y algarrobos, amás de dalgún grupu d'encines. Les lianas tamién son representaes col rotaboc (Rhamnus ludovici-salvatoris), la vidalba (Clematis vitalba), die Rotgeta (Rubia angustifolia), la aritja y el esbatzer. Nun estratu inferior alcontramos el matapoll (Daphne gnidium), el matu, el llampúdol, y l'estepa llimonenca, la negra y la blanca. Finalmente, nel estratu más baxu atópense les yerbes como'l fenazo, la cebolla marina, les orquídees, los esparragales y los cardos y cogordes.
Fauna
thumb|250px|Ilesia parroquial de la virxe de Loreto.
Keith McDermott
Keith McDermott ye un actor d'Estaos Xuníos.
Carrera
Keith McDermott graduóse na Escuela de Teatru na Universidá d'Ohio. Na década de 1970 vivía col autor Edmund White na ciudá de Nueva York. Actuó en  Equus en Broadway xunto a Richard Burton. Tamién actuó en películes como Tourist Trap, Without a Trace, ente otres.
Charlie McDermott
Charlie McDermott, ye un actor de cine y televisión d'Estaos Xuníos. Dende'l 2004 trabayó en numberoses series de televisión, tales como The Office, Private Practice y The Middle. A los 16 años camudar a Los Angeles. Les sos películes más importantes fueron Disappearances y Frozen River. Nel añu 2008 recibió una nominación pal Independent Spirit Award, como meyor actor de repartu en Frozen River. Anguaño, interpreta'l papel de Axl na sitcom The Middle.
Charlie vien d'una familia, conformada por 3 hermanos y los sos 2 padres. Charlie cunta que la so familia ye una gran inspiración pal, toos ayudáronlu nes bones y nes males, pero non solo la so familia, si non, tamién una amiga de la infancia llamada Andrea Garces.
Aeropuertu Zenata
L'Aeropuertu de Zenata (Aéroport de Tlemcen - Zenata - Messali El Hadj), tamién conocíu como Aeropuertu Leïla Sebbar, ye un aeropuertu internacional, asitiáu nel conceyu de Zenata, Arxelia, a 22 quilómetros al noroeste de la capital de la provincia (wilaya), la ciudá de Tremecén.
BD+40 4210
BD+40 4210 ye una estrella superxigante azul na constelación del Cisne.
Carauterístiques
Ésti astru, bien robrizu y de rellumu atenuáu debíu al polvu interestelar asitiáu nel mediu interestelar de nuesa galaxa foi relativamente pocu estudiáu hasta apocayá, cuándo se pudo comprobar que ye unu de los miembros más brillosos de l'asociación estelar Cygnus OB2, con una magnitú absoluta de -7,66 y una lluminosidá total 630.000 vegaes superior a la del Sol, lo que la asitia ente les estrelles más lluminoses conocíes.
El so allugamientu nel Diagrama Hertzsprung-Russell, asina cómo peculiaridaes de la so espectru, suxuren que pue ser una variable lluminosa azul. Ello ye que tópase mui cerca en proyeición (a apenes 4,8 parsecs) d'otra estrella candidata a ser ési tipu d'astru, G79.29+0.46, que ta arrodiada d'una nebulosa de forma anular abondo conspicua; sicasí, BD+40 4210 nun amuesa signu dalgunu de tar arrodiada por nebulosidad dalguna.
Juan Luis Sanfuentes
Juan Luis Sanfuentes Andonaegui foi un abogáu y políticu chilenu, Presidente de la República nel periodu 1915 a 1920.
Foi'l líder indiscutido del Partíu Lliberal Democráticu, siendo unu de los políticos más influyentes del parllamentarismu chilenu. Convirtió al partíu balmacedista nuna caxa de favores políticos, usando'l pesu políticu del partíu p'armar y baltar gabinetes a la so voluntá, según les conveniencies del momentu.
Foi escoyíu presidente en 1915 sol bistechu de la Coalición. A pesar de la so esperiencia política, foi incapaz de controlar la rotativa ministerial y debió en numberoses oportunidaes entamar ministerios colos sos rivales políticos. Tuvo'l deséu d'estremar a l'Alianza Lliberal, oxetivu llográu en parte, pero que nun evitó'l trunfó d'esta nes eleiciones parllamentaries de 1918 y na presidencial de 1920.
Caltuvo la neutralidá chilena mientres la Primer Guerra Mundial. Mientres duró'l conflictu la industria nacional tuvo unu de les sos mayores puxances, pero'l final de la guerra provocó una crisis de la industria salitrera, que traxo consigo una folada de baturiciu social.
Mientres el so alministración aprobóse la Llei d'Instrucción Primaria Obligatoria y diose un fuerte impulsu a la construcción d'establecimientos educativos.
Primeros años
Realizó los sos estudios d'Humanidaes nel Instituto Nacional; estudió lleis na Universidá de Chile recibiendo'l títulu d'abogáu'l 15 de marzu de 1879. Una vegada tituláu, participó na Guerra del Pacíficu a bordu de los buques de la escuadra en delles escursiones al norte. Darréu dedicóse a les operaciones mercantil y bursátil, en que la so actividá formó la so fortuna.
Casóse'l 1 de payares de 1885 con doña Ana Echazarreta Pérez Cotapos, con quien tuvo cinco fíos.
Vida pública
200px|left|thumb|Caricatura sobre les maquinaciones de Juan Luis Sanfuentes. Ye electu Diputáu por Coelemu ente 1888 y 1891. Partidariu del gobiernu de José Manuel Balmaceda, foi electu representante pal Congresu Constituyente de 1891, pero nun asumió'l cargu. Dempués de la derrota de Balmaceda na Guerra Civil de 1891, retirar a la vida privada, dedicándose a los negocios.
Tornó a la vida pública cola resurrección del balmacedismo al traviés del Partíu Lliberal Democráticu. Mientres el periodu parllamentariu Sanfuentes pretendió remanar la pequeña y gran política dende'l so casa en Callar Compañía, llamada coloquialmente la "Casa Azul", siendo'l so campu d'aición predilectu la instalación d'una vasta vecería na alministración pública, incluyendo a los tribunales de xusticia.
Sanfuentes yera realista nel actuar políticu, importándo-y pocu los principios o los medios a utilizar, camudando de direición política según indicar les circunstancies y el so personal interés. El poder de Sanfuentes pa instalar y derrocar ministerios esplicar pol lideralgu qu'estableció nel Partíu Lliberal Democráticu, como xefe vitaliciu, que lu ponía en ventaya frente a otres agrupaciones partidaries en que la direición yera compartida.
En 1898, mientres el gobiernu de Federico Errazuriz Echaurren y n'ingresando los balmacedistas per vegada primera nun gabinete, Sanfuentes primió constantemente pa llograr mayores cargos públicos pa los sos correlixonarios, lo que causó una crisis nel ministeriu. Por ello fustigó al gabinete socesor ensin contemplación, intentando baltar el ministeriu retardando la llei de presupuestos, lo que nun foi secundáu pola oposición, y fomentando lleis emisionistas. Tres ello'l so rival nel partíu, Claudio Vicuña Guerrero, tomó momentáneamente el so relevu como xefe de l'agrupación.
Foi electu senador por Valdivia nel periodu 1900-1906. Foi presidente provisorio del Senáu, electu'l 15 de mayu de 1906, y en propiedá, el 5 de xunu siguiente. Electu senador por Concepción ente los años 1906 y 1918.
El so nome sonó para les eleiciones de 1906, pero finalmente la Coalición inclinar pola persona de Fernando Lazcano Echaurren Electu presidente Pedro Montt, Sanfuentes recurrió a la estratexa de ximelgar cuestiones doctrinaries p'alloñar a los conservadores del presidente. Sicasí, victoriosu nesta estratexa, Sanfuentes viose amenaciáu cuando'l presidente nomó al lliberal democráticu Luis Antonio Vergara como ministru del Interior, polo que fizo volver al so partíu a l'Alianza y baltó el gabinete. Tres los resultaos de la eleición parllamentaria de 1909, onde los lliberales democráticos resultaron perxudicaos, Sanfuentes consideró que la so permanencia na Alianza fuera perxudicial y sacó al partíu d'ella. Tres dellos meses de viaxe n'Europa, aviénose nuevamente a reconstruyir l'Alianza frente a les eleiciones presidenciales que se debíen realizar en 1911.
Tres la muerte del presidente Montt en 1910, Sanfuentes intentó ser candidatu presidencial pa les eleiciones presidenciales d'aquel añu. Fixo un pactu con Agustín Edwards Mac-Clure mientres la convención aliancista, coles mesmes qu'escontra otru pactu con Javier Ángel Figueroa pa fundir la candidatura Edwards. Incapaz de ser escoyíu poles enemistaes que ganó mientres la convención, buscóse un candidatu de consensu na figura de Ramón Barros Luco, que resultó electu por unanimidá.
Al empecipiar el gobiernu de Barros Luco formóse una nueva Coalición ente conservadores, nacionales, lliberales democráticos y demócrates, anque llueu estos postreros abandonaron el pactu. Sanfuentes armó bona parte de los ministerios del quinqueniu de Barros Luco, xeneralmente andando a la tema col lliberal Manuel Rivas Vicuña, protexíu del presidente y qu'aspiraba a formar gabinetes universales frente al ideal balmacedista-conservador-lliberal de Sanfuentes.
Candidatu a les eleiciones presidenciales de 1915 pola Coalición balmacedista-conservadora, enfrentándose al candidatu de l'Alianza Lliberal Javier Ángel Figueroa.
La resultancia de la eleición tuvo determináu pola práutica del confechu. Ganó Sanfuentes n'eleutores, pero Figueroa aventayába-y en votos. Anuláronse dellos eleutores y foi'l Congresu Plenu quien tuvo que decidir ente los dos candidatos. Al llograr Sanfuentes una mayoría cola Coalición, llogró ser ratificáu como mandatariu.
Política interna
Sanfuentes viose obligáu a gobernar según l'enclín parllamentariu de la dómina, y sometese a les mayoríes. Cola so llegada al poder, el Partíu Lliberal Democráticu nun adquirió la supremacía qu'esperaba, sinón al contrariu, debilitóse notablemente.
El primer ministeriu de Sanfuentes tuvo encabezáu por José Elías Balmaceda, incluyendo a figures de l'Alianza, cola esperanza de poder estremala. Sicasí l'Alianza, con mayoría nel Senáu, esixó l'arrenunciu del ministeriu, pero como Sanfuentes tenía'l sofitu de la Cámara, amenóse un conflictu d'interpretación constitucional. Mientres, el ministeriu de Balmaceda siguió en funciones y dio en una depuración de l'alministración pública, remplazando funcionarios aliancistas o neutrales con personeros de la Coalición. Tal actitú encarpó los ánimos de la oposición, qu'empezó a realizar una abierta obstrucción parllamentaria retrasando l'estudiu de les lleis de presupuestu y contribuciones. Como'l líder de los ataques fuera Maximiliano Ibáñez, Sanfuentes llamar a formar gobiernu, que xuró'l 8 de xineru de 1916.
Sanfuentes encargó a Luis Izquierdo la formación del nuevu gabinete, qu'asumió'l 1 de xunetu de 1916, qu'incluyía a dos lliberales indisciplinaos, col fin de fraccionar l'Alianza. Producir mientres esti periodu lo que se llamó l'últimu alderique doctrinariu del réxime parllamentariu, al unviar el ministru de Guerra y Marina, xeneral Jorge Boonen, una circular que prohibía a los militares pertenecer a sociedaes secretes como la masonería. Enfrentábense les llibertaes constitucionales cola disciplina del Exércitu.
Ante la cercanía de les eleiciones parllamentaries de 1918, l'Alianza empezó a criticar al ministeriu por non dar abondes garantíes d'imparcialidá, provocando la so cayida. El 14 de xunetu de 1917 xuró un nuevu gabinete universal, dirixíu por Ismael Tocornal y compuestu polos xefes máximos de les distintes coleutividaes. Los conflictos ente les coaliciones polítiques provocaron la crisis de gabinete en tan solu trés meses. Sanfuentes reemplazó a los dimisionarios ministros aliancistas con coalicionistas, pero pocu dempués decidió llamar a formar gobiernu a unu de los sos más encarnizados rivales, Eliodoro Yáñez.
El ministeriu xuró'l 12 d'ochobre, intentando nuevamente estremar a l'Alianza, pero amás de nun consiguilo, Sanfuentes ganóse la hostilidá de la Coalición. Yáñez intentu infructuosamente salvar el so ministeriu, dempués de lo que el Presidente llamo a formar gobiernu al rector de la Universidá de Chile, Domingo Amunátegui Solar, que xuró xunto a un gabinete universal el 18 de xineru de 1918.
N'abril de 1919 afayóse una combalechadura encabezada pol xeneral Guillermo Armstrong y el comandante Cesar del Canto, que pretendíen eslleir el congresu y el gabinete, y convencer al presidente Sanfuentes que rixera'l país con plenos poderes, col respaldu de les Fuercies Armaes.
El 3 de mayu de 1919 xuró un nuevu gabinete, encabezáu pol radical Anselmo Hevia Riquelme. Fixo crisis poles crecientes crítiques al ministru de Facienda, Pablo Ramírez. El 9 de xunetu asumió'l radical Luis Serrano Arrieta n'Interior, que foi remplazado el 22 de setiembre por Enrique Bermúdez, que solo duró 15 díes. Estos gabinetes teníen como puntu de mancomún la figura de Luis Barros Borgoño como ministru de Rellaciones Esteriores, que se foi perfilando como posible candidatu “moderáu” a la presidencia. Aprovechó Barros Borgoño d'unviar a dellos posibles rivales, Yañez y Tocornal, a misiones nel estranxeru.
El 9 de payares formó un nuevu gabinete encabezáu por José Florencio Valdés. Tuvo d'enfrentase una fuelga entamada pola Federación Obrera de Chile en Lota y Coronel, que darréu llegó a tomar hasta 9.000 obreros, que termino al algamar un principiu d'alcuerdu.
Políticamente, les rivalidaes pol sillón presidencialen l'Alianza favorecieron el so esmembramientu. Diverses fueron les fisuras internes: les convenciones lliberal y radical marcaron el predominiu de los elementos nuevu y aponderar dientro de los partíos por sobre les vieyes cúpules; cuatro senador d'antiguu enclín coalicionistas (Eduardo Charme, Gonzalo Bulnes, Fernando Lazcano Echaurren y Luis Claro), moteyaos los "cuatro evanxelistes", se desligaron de la oposición faciendo perder la mayoría aliancista nel Senáu; Manuel Rivas Vicuña busco formar una nueva alianza colos coalicionistas, la Unión Lliberal, alredor d'un candidatu presidencial moderáu, liderando na Cámara'l grupu de los lliberales electrolíticos.
Sanfuentes pela so parte entamó un ministeriu'l 26 de marzu de 1920, encabezáu pol lliberal democráticu Pedro Nicolás Montenegro, vieyu enemigu de Alessandri, como forma d'atacar la so candidatura. Al empecipiase la campaña presidencial, el gabinete foi censuráu por acusaciones d'intervención eleutoral y Sanfuentes entamó'l 16 de xunetu un nuevu gabinete encabezáu pol lliberal Federico Puga.
Desenvolvióse un conflictu pola calificación de les eleiciones presidenciales de 1920, en que Alessandri llogró mayor númberu d'eleutores. Les constantes xuntes caleyeres faíen tarrecer un posible estallíu social. La medrana amontóse depués de que nun desfile de sofitu al candidatu de la Unión Nacional, Luis Barros Borgoño, el mozu conservador Julio Covarrubias Freire resultara muertu instantáneamente por un balazu, y el so correlixonariu Alberto Hurtado Cruchaga fora cutíu xabazmente polos mesmos matonos. Pela so parte, Manuel Rivas Vicuña convenció a Sanfuentes pa camudar de ministeriu ya integralo con trés integrantes de cada bandu, el que xuró'l 11 de xunetu encabezáu por Pedro García de la Huerta. L'aición del ministru de Guerra, Ladislao Errázuriz Lazcano, de movilizar parcialmente al Exércitu en base d'una posible amenaza bélica de Perú, enardeció los ánimos políticos y provocó l'asaltu a la FECh per parte d'elementos nacionalistes aponderaos. La medrana foi tal que mientres dellos díes Santiago tuvo paralizáu por medrana a un fuerte estallíu social.
Un tribunal d'honor confirmó la victoria de Alessandri, la que foi ratificada pol Congresu'l 6 d'ochobre de 1920.
Rellaciones esteriores
Sanfuentes tuvo que resolver l'actitú de Chile mientres a la Primer Guerra Mundial. Caltuvo la neutralidá nel conflictu, sicasí del gran númberu de germanófilos cercanos a él, o les poderoses rellaciones comerciales que sostenía'l país col Reinu Xuníu, Estaos Xuníos y Francia. Terminada la Guerra, el país incorporar a la Lliga de les Naciones.
La crisis del mercáu salitrero provocó'l zarru d'oficines y el regresu de munchos trabayadores peruanos a los sos llugares d'orixe. El gobiernu de Perú acusó que se faía un destierru forzáu”, esguilando les tensiones hasta qu'en 1918, el cónsul peruanu en Iquique retirar de la ciudá, según la so versión de manera forzada, metanes la roxura popular contra la so persona.
El gobiernu peruanu invocó la intervención del presidente d'Estaos Xuníos Woodrow Wilson, el que respondió ufiertándose como mediador pa reprimir el baturiciu popular y restablecer les rellaciones pacífiques. El canciller chilenu Luis Barros Borgoño adoptó una posición conciliatoria, ensin aceptar nin refugar la mediación, alvirtiendo que la solución peracaba yera l'aplicación del Tratáu de Rancón. Secretamente comunicó que de realizase'l plebiscitu, los Estaos Xuníos podríen tener un rol mediador o entá d'arbitraxe, y que Chile aceptaba estremar el plebiscitu, realizándolo xebradamente en Tacna y Arica, esistiendo la posibilidá de trespasar a Bolivia la caleta de Sama y una faxa de territoriu.
Bolivia empecipió una campaña nos foros internacionales col fin de llograr una salida al mar. A fines de 1919 presentó un pidimientu ante la Lliga de les Naciones pa la revisión del tratáu de 1904, pero la única resultancia foi la creación d'una comisión que refugó la demanda, yá que la Lliga nun tenía facultaes pa modificar trataos.
Economía
La demanda del salitre pa usos bélicos provocó un aumentu nos precios internacionales, llegando en 1918 a producise 2.979 millones de tonelaes de salitre a un preciu de 12,75 chelines por quintal español. Los países aliaos crearon un sistema de compra únicu, el Nitrate of Soda Executive. El gobiernu chilenu propúnxo-yos la venta de salitre a precios fixos, a condición de qu'ellos garantizaren el preciu y tipu de cambéu pal carbón, petroleu y sacos de yute.
El negociu concluyó col preciu de 13 chelines pal salitre ordinariu y 13,5 pal refináu, pero realizó un mes antes del armisticiu, polo que nun algamar a tener mayores consecuencies.
La industria nacional creció un 53% nos cuatro años de guerra. Ente dellos exemplos d'empreses qu'aumentaron sustancialmente el so producción atopen la Compañía Refinería d'Azucre de Viña del Mar, la Compañía Industrial (aceites), la Compañía de Texíos, la Fábrica Nacional d'Envases, la Fundición Les Roses, etc. Otres industries fueron creaes mientres la guerra, como la fábrica de papel Ebbinghaus, Haensel & Co. (futura Compañía Manufacturera de Papeles y Cartones) y la Compañía Electrometalúrgica (ELECMETAL).
Sanfuentes curio'l caltenimientu del equilibriu fiscal, evitando'l gastu n'obres públiques, con esceición de la construcción d'escueles. Dexó'l gobiernu con una delda pública de 45 millones de llibres esterlines, llixeramente menor a la qu'apurrió Barros Luco. Los déficits taben centraos nel gastu en Ferrocarriles, por ineficiencia alministrativa y corrupción, y nes Fuercies Armaes, que'l so gastu aumentó ante les posibles amenaces béliques de los países vecinos.
Obres del so gobiernu
En seguridá social, dictó en 1915 les lleis 3.020 y 3.045 que crearon la Caxa de Retiru y Montepío de les Fuercies Armaes; en 1916 la Llei 3.170 del Réxime d'Indemnizaciones sobre Accidentes del Trabayu
El gobiernu de Sanfuentes construyó numberosos edificios pa escueles públiques, como la "Federico Errázuriz", "Salvador Sanfuentes", "José Manuel Balmaceda" y "Aníbal Pinto", en Santiago, "Germán Riesco" en La Serena, "Pedro Montt" en Valparaíso, "Bernardo O´Higgins" en Viña del Mar y "Manuel Bulnes" en Concepción.
N'educación, el 26 d'agostu de 1920, promulgó la Llei d'Instrucción Primaria Obligatoria, según la cual tou neñu de 8 a 13 años tien d'asistir al colexu. Construyóse l'Institutu Agrícola, la Direición Xeneral d'Especies Valoraes, l'Institutu Nacional de Criminoloxía y prosiguióse la edificación de la escuela d'inxeniería.
Mientres el mandatu de Sanfuentes, realizóse un censo que señaló la esistencia de 3.750.000 habitantes.
Ocaso políticu
thumb|300px|Juan Luis Sanfuentes en 1924. El 23 d'avientu de 1920 Sanfuentes tenía de faer entrega del poder a Arturo Alessandri. Mientres el trayeutu al Congresu refundiábense-y toa clase de porqueríes, en manifestación de despreciu. Mas el mandatariu soportar con estoicismu.
.
El rei del parllamentarismu retirar pa siempres de la escena pública, el so gobiernu nun resultó como'l quería. Arturo Alessandri, gobernaría cuatro años en bracéu col réxime de Sanfuentes. Yera l'apertura d'una nueva etapa de la historia de Chile, yera'l fin de la República Oligárquica.
Sanfuentes retirar de la vida pública, dedicándose a la vida familiar xunto a la so esposa na so fundo Camarico.
Juan Luis Sanfuentes morrió en Santiago, el 16 de xunetu de 1930.
Ángel Álvarez
Ángel Gutiérrez Álvarez foi operador de radiu n'Iberia y llocutor de radio asturianu.
Biografía
Dedicar n'esclusiva a l'aviación hasta l'añu 1960, trabayando como radiotelegrafista d'Iberia. Nos sos innumberables viaxes profesionales a Nueva York arrexuntó gran cantidá de vinilos imposibles d'atopar n'España. Nel citáu añu de 1960 empieza la so trayeutoria de comentarista musical radiofónicu na emisora La Voz de Madrid, onde presenta l'espaciu Caravana musical, que permaneció n'antena hasta 1981.
En 1963 empecipia les sos emisiones en Radio Peninsular el míticu programa Vuelu 605, que permanecería n'antena más de 40 años so la so direición. L'espaciu emitiríase tamién en Radio Madrid, Cadena Minuto y, a lo último, M-80 Radiu.
Tamién presentó Festival del Mundu, Torre de Manhattan, Alta Fidelidá, Los clásicos de la música llixera y Imaxe d'un famosu, estos postreros en Radio Nacional d'España.
En 1991, Álvarez fixo un especial sobre'l grupu norteamericanu The Doors nel programa de televisión "Informe semanal", y tuvo la oportunidá de ver a Jim Morrison en direutu na dómina de los 60.
Ángel Álvarez tuvo presentando Vuelu 605 hasta dos meses antes del so fallecimientu.
Premios
Amás, en 2000 recibió una Antena d'Oru pol so "maxisteriu mientres cuatro décades na radio musical" y en 2002 el gallardón honoríficu de los Premios de la Música pola so contribución al espardimientu d'esti arte.
Primer principiu de la termodinámica
El primer principiu de la termodinámica o primer llei de la termodinámica ye un principiu que reflexa la caltenimientu de la enerxía nel contestu de la termodinámica. Más específicamente'l principiu puede formulase como:
Más formalmente, esti principiu descomponer en dos partes;
Esti enunciáu supón formalmente definíu'l conceutu de trabayu termodinámicu, y sabíu que los sistemes termodinámicos namái pueden interaccionar de trés formes distintos (interacción másica, interacción mecánica ya interacción térmica). Polo xeneral, el trabayu ye una magnitú física que nun ye una variable d'estáu del sistema, yá que depende del procesu siguíu por dichu sistema. Esti fechu esperimental, otra manera, amuesa que pa los sistemes zarraos adiabáticos, el trabayu nun va depender del procesu, sinón tan solo de los estaos inicial y final. Arriendes d'ello, va poder ser identificáu cola variación d'una nueva variable d'estáu de dichos sistemes, definida como enerxía interna. Defínese entós la enerxía interna, O, como una variable d'estáu que la so variación nun procesu adiabático ye'l trabayu intercambiáu pol sistema cola so redolada: (W del procesu adiabático) Cuando'l sistema zarráu evoluciona del estáu inicial A al estáu final B pero por un procesu non adiabático, la variación de la Enerxía tien de ser la mesma, sicasí, agora, el trabayu intercambiáu va ser distintu del trabayu adiabático anterior. La diferencia ente dambos trabayos tien de realizase per mediu d'interacción térmica. Defínese entós la cantidá d'enerxía térmica intercambiada Q (calor) como:
Siendo O la enerxía interna, Q el calor y W el trabayu. Por conveniu, Q ye positivu si va del ambiente al sistema, o negativu en casu contrariu y W, ye positivu si ye realizáu por el sistema y negativu si ye realizáu sobre el sistema. Esta definición suel identificase cola llei de la caltenimientu de la enerxía y, de la mesma, identifica'l calor como una tresferencia d'enerxía. Ye por ello que la llei del caltenimientu de la enerxía utilícese, fundamentalmente por simplicidá, como unu de los enunciaos de la primer llei de la termodinámica:
Na so forma matemática más senciella puede escribise pa cualquier sistema zarráu:
Historia
Mientres la década de 1840, dellos físicos ente los que s'atopaben Joule, Helmholtz y Meyer, fueron desenvolviendo esta llei. Sicasí, fueron primeru Clausius en 1850 y Thomson (Lord Kelvin) un añu dempués quien escribieron los primeros enunciaos formales.
Descripción
La forma de tresferencia d'enerxía común pa toles cañes de la física -y llargamente estudiada por éstes- ye'l trabayu.
Dependiendo de la delimitación de los sistemes a estudiar y del enfoque consideráu, el trabayu puede ser carauterizáu como mecánicu, llétricu, etc. pero la so carauterística principal ye'l fechu de tresmitir enerxía y que, polo xeneral, la cantidá d'enerxía tresferida nun depende solamente de los estaos iniciales y finales, sinón tamién de la forma concreta na que se lleven a cabu los procesos.
Sicasí, lo que los esperimentos sí demuestren ye que dau cualquier procesu de cualquier tipu que lleve a un sistema termodinámicu d'un estáu A a otru B, la suma de la enerxía tresferida en forma de trabayu y la enerxía tresferida en forma de calor siempres ye la mesma ya inviértese n'aumentar la enerxía interna del sistema. Esto ye, que la variación d'enerxía interna del sistema ye independiente del procesu que sufriera. En forma d'ecuación y teniendo en cuenta'l criteriu de signos termodinámicu esta llei queda de la forma:
Asina, la Primer Llei (o Primer Principiu) de la termodinámica rellaciona magnitúes de procesu (dependientes d'ésti) como son el trabayu y el calor, con una variable d'estáu (independiente del procesu) tal como lo ye la enerxía interna.
Aplicaciones de la Primer Llei
Un sistema zarráu ye unu que nun tien intercambiu de masa col restu del universu termodinámicu. Tamién ye conocíu como masa de control. El sistema zarráu puede tener interacciones de trabayu y calor cola so contorna, según puede realizar trabayu al traviés de la so frontera. La ecuación xeneral pa un sistema zarráu (despreciando enerxía cinética y potencial y teniendo en cuenta'l criteriu de signos termodinámicu) ye:
onde Q ye la cantidá total de tresferencia de calor escontra o dende'l sistema, W ye'l trabayu total ya inclúi trabayu llétricu, mecánicu y de frontera; y O ye la enerxía interna del sistema.
Un sistema abiertu ye aquel que tien entrada y/o salida de masa, según interacciones de trabayu y calor cola so contorna, tamién puede realizar trabayu de frontera.
La ecuación xeneral pa un sistema abiertu nun intervalu de tiempu ye:
O igualmente;
onde;
La variación d'enerxía del sistema nel intervalu de tiempu consideráu (ente t0 y t) ye:
El balance d'enerxía simplificar considerablemente pa sistemes n'estáu estacionariu (tamién conocíu como estáu estable). N'estáu estacionariu tiense, polo que'l balance d'enerxía queda:
Vassa
El términu palí vassa, referir al retiru budista mientres la dómina d'agües na India (el periodu de los monzones, cuando los monxos atayen la so pelegrinación habitual y permanecen recoyíos en meditación y rezu.
Tamién se conoz como la Cuaresma budista.
Puigpunyent
thumb|250px|[[Términu municipal de Puigpunyent al respective de la islla de Mallorca.]] Puigpunyent ) ye un conceyu de la comunidá autónoma d'Islles Baleares, España. Asitiáu na islla de Mallorca, na comarca de la Sierra de Tramontana. El principal nucleu de población ye'l pueblu de Puigpunyent, siguíu de Galilea, Son Serralta y, finalmente, Conques.
Clima
El clima de Puigpunyent ye de tipu mediterraneu costeru, poro, presenta branos calorosos ya iviernos moderaos, anque cabo destacar que les temperatures branices vense anidiaes pola relativa altitú a la que s'atopa'l conceyu y les temperatures ivernices son llixeramente inferiores a otros puntos de la isla. Tocantes a les precipitaciones estes son escases na dómina braniza, lo que provoca periodos de seca, y pel hibiernu son moderaes y escasamente en forma de nieve.
Programa de reciclaxe
thumb|left|250px|Puigpunyent vista dende El Galatzó. Al fondu [[Palma de Mallorca.]] Puigpunyent convirtióse nun conceyu reconocíu en Mallorca y n'España pola so ambiciosa llabor na potenciación del reciclaxe. Asina, nel primer añu d'aplicación del so ventureru plan de reciclaxe, convirtióse nel conceyu de Mallorca y d'España que presenta un índiz de reciclaxe más altu. Esto foi posible gracies a la collaboración total de tolos vecinos del conceyu qu'al traviés de l'Axenda Local 21 propunxeron les meyores que precisaba esti nuevu sistema de reciclaxe y gracies tamién al conceyu de Puigpunyent pol so acérrima voluntá d'enllantar un programa de reciclaxe complicáu pero qu'hai efeutu surdíu y que pretende ser asonsañáu por otros conceyos de carauterístiques similares.
Esti programa de reciclaxe dexó amenorgar nun 70% los residuos que nun podíen ser reutilizaos. En llinies xenerales, el programa basar na separación de toles residuos nos llares y na recoyida a casa d'estos. Esta recoyida ta rexida por un calendariu selmanal, yá que acaldía namái se recueye un tipu de residuu: orgánicos, plásticos, non reciclables etc. Otru puntu que cabo destacar ye que les bolses pal reciclaxe son distribuyíes a los vecinos de forma gratuita pol conceyu yá que, por casu, la bolsa de residuos orgániques ten de ser especial por que se biodegrade juntamente coles residuos.
Visites y llugares d'interés turísticu
Puigpunyent, pola so cercanía a Palma y la so guapura paisaxística, ye una visita obligada na islla de Mallorca. Cuenta con hoteles de luxu (Son Net) y (Ye Ratxo) y dos preciosos agroturismos (Son Pont) y (Son Burguet), según restoranes y chigres. Como visites, amás del propiu pueblu, cabo citar La Reserva del Galatzó y les Bodegues Son Puig. Pa los amantes del monte, la xubida al Puig de Galatzó ye una escursión de dificultá baxa pero con espectaculares vistes. El pequeñu y encantador pueblu de Galilea, perteneciente al conceyu de Puigpunyent, ye tamién visita obligada.
Anthus gustavi
Anthus gustavi ye una pequeña ave paseriforme qu'habita na tundra del norte d'Asia, al este de Rusia. Como ave migratoria, pel iviernu establezse n'Indonesia. Raramente, nos meses de setiembre y ochobre, la bisbita del Pechora puede reparase nel este d'Europa.
Apariencia
A. gustavi ye una pequeña bisbita, paecida a la bisbita de pescuezu coloráu. El so plumaxe ye de color marrón enriba, con rayes blanques, y con marques negres sobre'l banduyu y el pechu, dambos de coloración blanca. Puede estremase de la bisbita de pescuezu coloráu peles llinia blanques y pol contraste ente'l so pechu y el so banduyu del mesmu color.
Esta especie suel establecese ente les camperes crecíes, y ye difícil que vuele, inclusive cuando la fadien. La so llamada ye un claru zip llétricu. Anque magar la llamada suel ayudar al momentu d'identificar a les bisbitas, esta especie usar muncho menos que les demás. Esto, combináu colos sos vezos ermitaños, convertir nuna especie difícil d'atopar y d'identificar nel Árticu, la tierra qu'habita.
Probablemente'l meyor llugar pa columbrar estes aves n'Europa Occidental seya Fair Isle, nes islles Shetland. La falta d'árboles nesta pequeña islla fai fáciles d'atopar a los paseriformes ermitaños.
El so hábitat pa la reproducción ye la tundra, el monte abiertu o los banzaos. Añera sobre la tierra, de cuatro a cinco güevos per vegada. Ye una ave insectívora, al igual que'l restu de les bisbitas.
Dami Im
Dami Im ye una cantante australiana d'orixe surcoreanu. Foi la ganadora de la quinta edición de The X Factor (Australia) en 2012. Representó a Australia nel Festival del Cantar d'Eurovisión 2016.
Biografía
Dami Im nació en Corea del Sur, el día 17 d'ochobre de 1988.
Carrera
Empecipiar en mundu de la música a bien temprana edá, cuando empezó a aprender a tocar el pianu y a cantar con tan solu cinco años, creando como cantante un rexistru de sigo mesma arriendes de la influencia de los sos artistes favoritos.
Damiana Deiana
Damiana Deiana ye un ex futbolista italiana, que xugó'l papel de defensora y mediocampista delles temporaes na serie A y de la selección italiana.
Clubes
Depués xunióse al Sassari Torres en 1987, hasta 1996. Esi mesmu añu xunir al equipu de Cascine Vica, col que solo duró un añu. Amás que ganó tres títulos de lliga y cuatro Supercopes d'Italia.
Nel branu de 2002, a los 32 años, decidió xunise a Fiammamonza, col que faltaba una temporada que termina con una actividá total, na lliga y copes, de 31 partíos y 9 goles marcaos.
Pal 2005, xunir a Torino. Esi mesmu añu, ella nun puede siguir nel equipu, y robla contratu con Olbia. Na primer temporada, terminen nel tercer llugar, ente que nel campeonatu resultó un pocu más difícil.
En 2007 xunir a Roma, y l'asociación foi capaz de faer en dos años el saltu de dos niveles del campeonatu italianu de futbol femenín, nel que ganaron gracies a la esperiencia de Deiana nel sector de la defensa. A la fin de la temporada 2008-2009 Damiana Deiana despidir del fútbol.
Idioma urarina
El urarina o urariña (tamién shimaku, itukali o arucuaya) ye una llingua aisllada de l'Amazonia peruana falada por menos de 3.000 persones del pueblu urarina, de la Provincia de Loreto.
Fonoloxía
L'inventariu de vocales del urarina vien dau por: Ente que l'inventariu consonánticu vien dau por:.
Gramática
El urarina presenta un orde de constituyentes OSV que tipológicamente ye pocu frecuente, siendo la única llingua del Norte de Perú que paez exhibir dichu orde.
Dientro de los sintagmes nominales los axetivos, que son verbos estativos ello ye que siguen al nome que fai de nucleu sintácticu: Sicasí, los pronomes posesivos y los demostrativos precieden al nome como los siguientes exemplos:
Fiesta
thumb|right|350px|Caricatura que describe les preparaciones d'una fiesta infantil.
Una fiesta ye una xunta de persones pa celebrar un acontecimientu o prestase. Polo xeneral, una fiesta suel acompañase de comida y bébora, y de cutiu tamién de música y baille.
Delles fiestes llevar a cabu n'honor d'una persona, día o acontecimientu determináu. A esti tipu de fiestes tamién se-yos suel denominar celebraciones o alcordances.
Les fiestes pueden ser privaes o públiques. Nes fiestes privaes, el anfitrión encárgase de la organización y d'escoyer a los invitaos. Les fiestes públiques, sicasí, suélense celebrar nos pubs y chigres d'una llocalidá, (zona de copes) o en llugares acutaos preparaos pa tal fin. En cualesquiera de los dos casos, a los invitaos puede cobráse-yos l'asistencia.
La ocasión
thumb|Xente celebrando una fiesta nun xardín, en [[Canadá.]] Cualquier acontecimientu, siempres que seya positivu, ye apoderáu pa la organización d'una fiesta. Por casu, el final de los exámenes, l'entamu de les vacaciones, un acontecimientu familiar (boda, bautizu, comunión, etc.) son situaciones más qu'aparentes pa celebrar una fiesta. Sicasí, l'acontecimientu por excelencia que nicia la mayoría de les fiestes ye la celebración d'un cumpleaños.
Los díes en que meyor s'acueye la convocatoria pa una fiesta son, por razones obvies, los víspores de festivu y fines de selmana, esto ye, los sábados. Pa formalizar la convocatoria de la mesma, hai que tener en cuenta, lóxicamente, la fecha de dicha celebración, amás de los costumes de los invitaos. Si establezse, por casu, en víspores de Selmana Santa o d'otra festividá señalada, lo más probable ye que la mayoría de los tos futuros asistentes atopar de viaxe o na so segunda residencia. Por eso hai que ser precavíu.
Tamién se suelen faer fiestes en delles feches especiales como'l 24 d'avientu (víspora de Navidá) o'l 31 d'avientu (fin d'añu).
Nun ye conveniente entamar una gala'l día de la inauguración de les Olimpiaes o'l día de la final de la copa del mundu de fútbol si munchos de los invitaos son aficionaos al deporte. De la mesma, pue que nun seya bona idea montar una fiesta cuando se celebre un espectáculu relevante na ciudá, como por casu: un conciertu, xuégase un partíu, etc. A última hora, hai qu'arreyar tolos cabos pa cerciorase de que puedan allegar la mayoría de los invitaos.
Salvu pa fiestes infantiles o de persones mayores, les últimes hores de la tarde y tola nueche, ensin llimitaciones constitúin momentos preciosos pa la organización d'un festexu. La nueche tien un encantu misteriosu y bohemiu que convida a la desinhibición y la busca de nueves sensaciones.
La hora d'empiezu, pela so parte, va depender tantu de la edá de los participantes, como de la índole de la xunta. Otra manera, hai que tener en cuenta que la hora de convocatoria puede llevar implícites determinaes obligaciones: por casu, nuna xunta qu'empiece a los ocho de la nueche, los invitaos van entender que se va a quitar la sede la so fame con unos entremeses
El llugar
thumb|350px|right|Neños con llinterna d'estrella-formó na fiesta de "[[Media-seronda" en Vietnam.]]
El llugar de celebración d'una fiesta nun ye determinante pa consiguir un gran ésitu. Una celebración festiva pue ser igualmente prestada nun local públicu, nuna casa particular, nun solar o nun pabellón de deportes. Lo que sí resulta verdaderamente importante ye que la capacidá de la cortil seya la fayadiza al númberu d'asistentes. Una ventena de persones baillando nuna plaza de toros difícilmente van llograr prestase por más esfuercios que realicen. Por ello ye precisu calcular primero'l númberu d'asistentes a la xunta. Lo importante ye que s'atopen cómodos mientres la fiesta pero que l'espaciu nun seya tan ampliu como pa perder la sensación d'unidá. Si hai qu'escoyer ente quedase curtiu o que sobre terrenal, ye preferible pecar de lo primero, una y bones l'ésitu de toa celebración mora en que los invitaos siéntanse miembros d'un grupu y tengan la posibilidá de comunicase con toos ellos.
Si envalórase que'l sitiu escoyíu entepasa en munchos metros cuadraos de lo necesario, hai qu'intentar acutalo de la manera más discreta. Dependiendo del llugar de celebración, preséntense distintes soluciones:
Si espérase qu'allegue a la fiesta demasiada xente pa les dimensiones del área principal, nun hai qu'esmolese. A cencielles, hai que preparar dellos espacios llaterales que sirvan de desafuego. Nel casu d'una vivienda particular, abre dalguna habitación pequeña onde la xente pueda espandise y folgar. Nestos llugares de reposu, la música tien d'oyese a menor volume ente que la intensidá de la lluz puede aumentar pa dexar folgar la vista. Abre les ventanes y vas solliviar el calor de la sala allegante al par qu'esanicies el golor y el fumu del tabacu, anque cada vez menos se dexa fumar nes cases particulares. A lo último, asitia un grupu de sielles y una mesa y asina, vas dar la oportunidá a los que tienen ganes de parolar de caltener una conxusta.
En cuanto al asuntu de si tienen d'esistir sielles y butaques pa sentase, tou va depender del tipu de fiesta que quiera entamase. Si lo que queremos ye una xunta sele pa parolar los amigos o familiares, rescampla que se deben disponer asientos abondosos yá seya n'unu o en dellos corros, con una mesa nel centru de cada unu p'asitiar la bébora que consuman. En casu contrariu, ye meyor dexar que la xente permaneza de pies por que pueda rellacionase col restu d'invitaos y nun formar corrinos que los aisllen.
Dellos establecimientos públicos arriéndense total o parcialmente pa celebración de fiestes privaes. Determinaos chigres o discoteques pueden cerrar les sos puertes al públicu habitual si llegar a un alcuerdu satisfactoriu col encargáu. Les ventayes son evidentes:
Otra manera, el marxe de maniobra del organizador na concepción y desenvolvimientu de la fiesta llindar. Posiblemente, nin la decoración del llocal, nin la lluz, nin la música queden a la so eleición, anque tou va depender de les sos habilidaes negociadores.
Otru datu a tener en cuenta a la d'escoyer l'allugamientu de la celebración, ye la esistencia de servicios con abonda capacidá pal conxuntu d'invitaos. Anque esto paez obviu, nun lo ye tantu si referímonos a llugares nos que nun esiste suministru d'agua, como por casu: un escampleru, una cortil, etc. Un contratiempu como'l tener que faer coles pa sacupar, puede fundir lliteralmente una fiesta.
La lluz
Nun primer momentu, pa recibir a la xente y pa los primeros contactos, ye bonu caltener toles bombilles encendíes. A la media hora de cuntar con tolos tos invitaos empieza a amenorgar el llume. Si dispones d'un dispositivu de modulación de lluminosidá (bien habitual, n'instalaciones de focos halóxenos) la solución ye senciella. En casu contrariu, pueden dise apagando llámpares conforme va avanzando la fiesta.
L'amplia lluminosidá rellaciónase davezu col día. Una xunta a los seis de la tarde ye difícilmente concebible ensin lluz. Sicasí, a partir de los once, la falta de llume nun tien de resultar estraña. L'ausencia de lluz desinhibe y avera a les persones. Nos chigres de nueche, ye apreciable cómo les bombilles tópense xeneralmente moduladas a la baxa, llegando nes discoteques, práuticamente a sumir la lluminosidá na pista.
Les veles crean una redolada atopadiza ya intimista. Si la fiesta va tener llugar al campu, nuna calorosa nueche de branu, puede plantegase el disponer pequeñes veles sobre les meses o indicando les víes d'accesu. Nun ye necesariu asitiar sinón unos cuantos puntos de lluz por que se atope la bébora y la comida y sobre el restu de muebles que se distribuyeren pola cortil p'apurrir un llume bohemio y atopadizo.
Tipos de fiestes
Dalgunes de les fiestes más comunes son:
Anthus hellmayri
Cachirla Pálida (Anthus hellmayri ye una especie d'ave na familia Motacillidae.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Perú y Uruguái. El so hábitat natural son les pacionales templaes, subtropicales o tropicales de gran altitú y les camperes.
BD+43 3654
Carauterístiques
Trátase d'una superxigante azul de tipu espectral O4 alredor de 70 vegaes más masiva que'l Sol, seique alredor de 850.000 vegaes más brillosa (lo que la asitiaría ente les estrelles más lluminoses conocíes), y bien nuevu, de menos de 2 millones d'años d'edá, asitiada a una distancia del Sistema Solar de 1,45 quiluparsecs (4.700 años lluz). Ye notable por cómo'l so desplazamientu a gran velocidá al traviés del mediu interestelar ta produciendo una onda de choque ante ella.