cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gregorio Pacheco
Biografía
Una carauterística singular de Pacheco foi la so filantropía yá que fizo munches obres de caridá col so propiu dineru, pos yera afortunáu mineru de les mines de plata y aceru. N'ambiente de total tranquilidá y concordia trescurrió'l so gobiernu que dispunxo espediciones al Gran Chaco pa sentar soberanía. Construyó caminos qu'integraron al país; pagó coles mesmes, con dineru propio, una delda del país al Perú, que xubía a la entós elevada suma de 50.000 pesos bolivianos. El fechu de que formara'l so propiu partíu políticu significó-y enfrentar rebeliones de los lliberales y en consecuencia gobernó con firmeza. Estableció un gobiernu de coalición col Partíu Conservador y trató de normalizar la situación política del país por aciu la promulgación d'una amnistía xeneral. Cuntó con un fuerte sofitu militar.
Remató'l so mandatu col prestu del deber cumplíu y sofitando la campaña eleutoral d'Aniceto Arce en 1888, tal que alcordara con el conservadores al empiezu del so mandatu. Finó nel asientu mineru del pueblu Guadalupe, Atocha, Potosí el 20 d'agostu de 1899. Siendo soterráu detrás de la ilesia de dichu pueblo.
Actos Alministrativos
Síndrome del pequeñu emperador
El denomináu síndrome del pequeñu emperador (chinu: 八零後) ye un términu compuestu usáu pa referise a los fíos únicos chinos polo xeneral, a partir de dalgunos de los efeutos a medianu y llargu plazu xeneraos pola política oficial homónima (la cual foi llanzada en 1979 pol entós gobiernu encabezáu por Deng Xiaoping).
Estandarte Presidencial de Polonia
thumb|300px|Pabellón del Presidente de la República de Polonia. L'Estandarte o Pabellón del Presidente de la República de Polonia, – el xefe supremu de les Fuercies Armaes Polaques – (en polacu Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej) ye un pabellón utilizáu poles Fuercies Armaes d'aquel país pa indicar la presencia y rindir honores al xefe del Estáu Polacu, qu'ostenta ex officio la xefatura de les Fuercies Armaes. El pabellón presidencial ye izado pola Armada de Polonia nos sos buques cuando'l presidente de la República embarca en dalgún d'ellos de forma oficial. Tamién ye utilizáu en tierra pa señalar la presencia del xefe del Estáu. Esta bandera ta basada nel conocíu como Pablellón de la República de Polonia. Una enseña histórica que foi utilizada nel Periodu d'enteguerres.
Síndrome del pequeñu emperador
Atribuyíu con mayor frecuencia a la medría del poder adquisitivu dientro de la unidá familiar y al deséu de los padres de que los sos fíos esperimenten los beneficios económicos que-yos fueron negaos a ellos mesmos cuando yeren neños, cuando empezaba l'apertura y modernización económica china, el síndrome resulta del fechu de qu'estos fíos únicos sían el centru d'atención de los sos padres y güelos.
Estandarte Presidencial de Polonia
Regulación
thumb|120px|L'estandarte presidencial xunto al Monumentu al Soldáu Desconocíu, en Varsovia, mientres la celebración del Día de la [[Constitución del 3 de mayo|Constitución Polaca del 3 de Mayu.]]
Síndrome del pequeñu emperador
Descritu como un problema “tan agudu que ta camudando cómo funciona la sociedá [china]” el complexu del pequeñu emperador xeneró un efeutu colateral que “los arquiteutos de la política de fíu únicu de China nunca podríen haber previstu”. Ye una bomba de tiempu de conducta”
Estandarte Presidencial de Polonia
Regulación
L'estandarte presidencial atópase reguláu na Ordenanza del Ministeriu de Defensa Nacional sobre l'usu d'insinies nes Fuercies Armaes, de 26 de xineru de 1996 que foi oxetu d'enmiendes posteriores. La ordenanza establez que'l pabellón presidencial ye "un cachu de pañu coloráu cola figura de l'águila del Estáu Polacu (la popularmente conocida como Águila Blanca que figura nel escudo del país) nel so centru, bordiáu con una trama ondulada (wężyk generalskique) que ye utilizada como acolumbra de los xenerales polacos . Les proporciones del estandarte son de 5:6. El tamañu de la figura de l'águila ye de 3:5 en rellación col llargor del llau del mástil del pabellón.
Síndrome del pequeñu emperador
El fenómenu de los “pequeños emperadores” ye básicamente urbanu, una y bones la política del fíu únicu nun foi rigorosamente implementada nes rexones rurales (onde según el censu chinu del 1° de payares de 2010 inda vive'l 50,32% de la población china, Ello ye que munches families que yá tienen una fía busquen concebir un varón por que cuando creza ayudar nes xeres del campu, máxime cuando l'agricultura china inda nun ye bien mecanizada. Per otru llau la puxante crecedera económica chinu de les últimes trés décades nun tuvo un impautu tan grande fora de los centros urbanos (los salarios medios nes ciudaes suelen ser d'ente 3 y 4 vegaes mayores que los ingresos rurales).
Estandarte Presidencial de Polonia
Usu
En Polonia, l'estandarte presidencial tien un usu castrense. Ye emplegáu como guión nes ceremonies militares a les qu'allega'l presidente como comandate en xefe de les Fuercies Armaes. Les ceremonies más destacaes nes que puede trate l'estandarte presidencial son el Día de la Constitución Polaca del 3 de Mayu; el Día de les Fuercies Armaes de Polonia, 15 d'agostu; y el Día de la Independencia, 11 de payares. Mientres la gran parada militar que celebró'l 15 d'agostu de 2007 en Varsovia, el presidente Lech Kaczyński utilizó un touterrén precedíu por un oficial de la caballería polaca, con montura, que portaba'l pabellón presidencial usáu como guión.
Síndrome del pequeñu emperador
Implicaciones socioeconómicas
La crecedera económica esperimentáu en China mientres más de tres décades alzó descomanadamente l'ingresu per capita, sobremanera nes árees urbanes (nes cualos suel ser d'ente 3 y 4 vegaes mayor que nes rurales). Coles mesmes, a midida que has muyeres empezaron a tar crecientemente representaes na fuercia llaboral, surdieron cada vez más families con dos fuentes d'ingresos.
Esti bien ameyoráu poder de compra xunto al escesivu consentimientu de los fíos únicos ye la causa de la medría de gastos nos neños. Dende xuguetes hasta ropes, los padres visten al so fíu o fía de bienes materiales y suelen vencer a cada demanda d'él o d'ella, polo que nun ye infrecuente que los neños sían los miembros meyor vistíos de les sos families”
Estandarte Presidencial de Polonia
Historia
thumb|left|100px|Pabellón de la República de Polonia, amosáu nel [[Castillo Real de Varsovia.]]
Síndrome del pequeñu emperador
Implicaciones socioeconómicas
Inclusive apocayá volvióse común que casi la metá del ingresu familiar sía gastáu nel neñu.
Esti efeutu volvióse lo suficientemente considerable como pa ser detectáu a escala global, por cuenta de que como casi un quintu de la población mundial vive en China, ésta tien un gran pesu estadísticu en términos demográficos y -sobremanera mientres los últimos años- tamién económicos. Por casu, dellos grupos especializaos en mercadotecnia (marketing) atribúin la casi duplicación de les ventes de xoyería de platín a la xeneración malcriada de China”.
Estandarte Presidencial de Polonia
Historia
Polonia cuntó dende'l sieglu XI con un pabellón como enseña los sos monarques y otru xefes d'Estáu. Anque varió col tiempu siempres hai cosistido nuna bandera heráldica coles armes de Polonia (una águila de plata coronada d'oru sobre gules o colloráu). En 1919, el Sejm (cámara baxa del Parllamentu Polacu) estableció que l'usu del Pabellón de la República quedaba reserváu al xefe del Estáu, conocíu como Líder de la Nación (Naczelnik Państwa) y, darréu, polos Presidentes de la República. En 1927, foi modificáu por que recoyera los cambeos adoptaos nel diseñu del escudu nacional. Dende aquel añu'l Pabellón de la República de Polonia foi práuticamente idénticu al estandarte presidencial actual.
Síndrome del pequeñu emperador
Implicaciones socioeconómicas
Los pequeños emperadores tamién soporten el pesu de les altes mires depositaes nellos poles sos respeutives families. Los padres que sienten que perdieron les sos respeutives posibilidaes de meyora personal cuando yeren bien nueves pola mor del grave caos o esbarafuste económicu causáu pola Revolución Cultural de 1966-1976 (el denomináu “síndrome de compensación”), ) ponen una gran presión nestos neños por que tengan ésitu y sían competitivos académicamente.
Estandarte Presidencial de Polonia
Historia
Dempués de la II Guerra Mundial, el Pabellón de la República de Polonia siguió siendo usáu polos presidentes del Gobiernu Polacu nel exiliu. Coles mesmes, nel interior, les autoridaes comunistes emplegaron una versión bien asemeyada con una águila ensin coronar. En 1955, el Pabellón de la República dexó de tener calter oficial pero'l primer ministru y, mientres los años 60 el Conseyu d'Estáu, siguieron utilizándolo.
Síndrome del pequeñu emperador
Implicaciones socioeconómicas
Dende una temprana edá los padres emburrien al so únicu fíu escontra estremos educativos mientres consienten los sos caprichos; “anque munchos d'estos neños precoces pueden recitar l'alfabetu inglés o lleer periódicos en calteres chinos tradicionales pa cuando tienen 10 [años] los sos padres con frecuencia inda realicen xeres básiques por ellos: iguar el pelo, arreyar [los gordones de] los zapatos, llimpia-yos la cola”.
Estandarte Presidencial de Polonia
Historia
L'actual pabellón presidencial foi creáu pol Ministru de la Defensa Nacional el 29 de xineru de 1996 col enfotu de que fora izado namái nos buques de l'Armada Polaca cuando embarcara nellos el xefe supremu de les Fuercies Armaes. Dende'l 14 d'avientu de 2005, estendióse'l so usu al conxuntu de les Fuercies Armaes Polaques. El pabellón presidencial foi vistu en tierra per primer vegada mientres la ceremonia del Día de la Constitución, el 3 de mayu de 2005, xunto al Monumentu al Soldáu Desconocíu de Polonia.
Síndrome del pequeñu emperador
Implicaciones socioeconómicas
Los internaos escolares, les clases particulares d'inglés, lleiciones de música y un abanicu adicional d'actividaes extracurriculares volviéronse daqué común, anque dempués d'una dura competencia namái un dos per cientu de los pequeños emperadores van ser capaces d'estudiar nuna universidá.
Un factor frecuentemente acomuñáu con esti síndrome ye'l d'una estructura familiar del tipu cuatro-dos-unu, que refierse al desdoblamientu de la tradicionalmente grande familia china en 4 güelos y 2 padres que contribúin a dotar a un solu neñu.
Más allá de la obvia canalización adicional de recursos escontra los caprichos y el potencial del fíu únicu, esta reconfiguración 4-2-1 de la estructura familiar tuvo distintes ramificaciones pa la familia china. Los pequeños emperadores surdíos como efeutu colateral imprevistu de la política de fíu únicu, aburuyaron la familia tradicional china, tantu que se volvió práuticamente irreconocible respectu de la histórica, yá que “nel pasáu, el poder nun llar partía del padre, quien rexía sobre un ensame de fíos”.
Implicaciones psicolóxiques
Informóse que la combinación d'un estremu consentimientu con una inmensa presión pa destacar na so educación resultó nuna llimitación de la crecedera social y emocional.
El percibíu esbarafuste de los pequeños emperadores ye una tema esaxerada nos medios y “el gobiernu hai [tratáu de] de trepar col problema del Pequeñu Emperador al traviés de frecuentes hestories precautorias na prensa” Les hestories más estremes amuesen a neños aforcándose dempués de que se-yos hubiera negáu dulces o inclusive casos de matricidios como respuesta por ser regañados o recibíu tarde la cena.
El discutiniu alrodiu de los pequeños emperadores llegó a encher l'alderique públicu y la so rellación a la política de fíu únicu, sobremanera dientro de los medios locales chinos. Sicasí, dellos estudios psicolóxicos realizaos al respeutu nun sofiten esta visión, o, sía que non, ufierten resultancies mistes. Les resultancies d'estudios más antiguos son inconsistentes con otros más nuevos, que suxuren que nun hai diferencies consistentes ente los fíos únicos y aquellos que tienen unu o más hermanos.
René Pottier
René Pottier foi un ciclista profesional francés de principios del sieglu XX.
En 1905, René Pottier foi segundu na París-Roubaix y na Burdeos-París. Na París-Roubaix de 1906 remató en tercer posición. Esi mesmu añu consiguió la victoria final nel Tour de Francia.
René Pottier ye consideráu'l primera escalador del Tour de Francia, yá qu'en 1905 consiguió vencer nel primer puertu de monte que se xubió en dicha carrera, el Ballon d'Alsace.
Suicidar por amor en 1907. Unes selmanes dempués, Henri Desgrange, direutor del Tour, fixo llevantar un cercu na so memoria nel visu del Ballon d'Alsace.
Palmarés
1903
1906
Resultaos en Grandes Vueltes
Mientres la so carrera deportiva consiguió los siguientes puestos nes Grandes Vueltes:
Sarpa salpa (Saboga)
La saboga (Sarpa salpa) ye una especie de pexe perciforme de la familia Sparidae.
Carauterístiques
Cuerpu oval-oblongu, estruyíu. Cabeza pequeña y focicu chatu. Boca pequeña, terminal, con llabios gordos. Aletes dorsal y anal pocu elevaes y con radios espiniformes delgaos. Caudal aforquetada. El color ye gris azulao con 10 o 11 típiques rayes llonxitudinales doraes con reflexos naranxes. La cabeza ye más escura y el banduyu más claru. Na base de les aletes pectorales hai una mancha pequeña negra. Les aletes son abuxaes. Puede algamar 50 cm de llargu.
Vezos
Vive en bálamos nos que los sos miembros se caltienen bien arrexuntaos y muévense de forma coordinada.
La especie ye hermafrodita proterándrica y reproduzse en primavera y seronda. Los individuos nuevos son sobremanera carnívoros, pero los adultos son de los pocos pexes herbívoros, y aliméntense casi puramente d'algues (por casu, Ulva lactuca y algues pardes como Lavrencia pinnatifida, anguaño empezaron a comer la "Caulerpa", alga invasora del Mediterraneu), que «pacen» nes roques o sobre les fueyes de posidonias. Vive ente 2 y 100 m, raru a los 200 m de fondura.
Pesca
miniaturadeimagen|250x250px|Bancu de sabogues n'El Portús (Cartaxena, España). D'interés baxo. A nun pol tamañu que pueden algamar y que n'agües abiertes pueden resultar fuínes.
A la menor señal de peligru, el bálamu enteru de sabogues va echar a nalar rápido y ensin pensalo. van facer como si d'un únicu individuu se tratara, toos al unísonu y p'haza una mesma direición.
Nestos casos, na pesca con arpón, el mayor error ye'l de tirar a bultu, yá que casi con total seguridá vamos fallar nel nuesu intentu.
Lo más fayadizo ye intentar escoyer un exemplar, el que más cerca s'atope y vamos centrar nél el nuesu tiru.
Si somos quien a mancar a unu, ésti va reaccionar enérxicamente. Pue que trate d'enroscase, y nesi casu la so recuperación va ser fácil por demás, porque, ensin los sos compañeros, una saboga alcuéntrase totalmente desamparada y el mieu termina por inmovilizala.
Calidá de la so carne
Va dende una calidá regular hasta malo, por cuenta de la so alimentación herbívoro que-y da un estrañu sabor a la carne. Sicasí, si se cora'l  pexe de recién pescáu, pierde esi sabor tan desagradable.
Santiago de Cuba
Santiago de Cuba ye una ciudá de Cuba, asitiada nel este de la islla. Ye la segunda ciudá más importante del país por cuenta de la so economía y población. Foi capital de l'antigua provincia d'Oriente y anguaño ser de la provincia del mesmu nome. Foi fundada en 1515 pol conquistador español Diego Velázquez de Cuéllar, ente les primeres siete villes de Cuba. El conquistador Hernán Cortés foi'l primer alcalde de la ciudá y dellí partió escontra la conquista de Méxicu. De Santiago partió tamién el conquistador y esplorador Pánfilo de Narváez col títulu d'Adelantado amás del títulu de Gobernador camín de les mariñes de Florida en viaxe d'esploración, viaxe que terminó en fracasu y costó-y la vida a Narváez.
Sarpa salpa (Saboga)
Calidá de la so carne
Comercialmente alcuéntrase como besugu americanu y dacuando preséntenlu cola falsa denominación de dorada, besugu o otros. Nun ye afayadizu pal fornu porque s'abre por demás.
Santiago de Cuba
Foi la primer capital de Cuba cuntando con condiciones xeográfiques escepcionales. Pola badea santiaguera entraron los primeros esclavos negros a Cuba y collos fuertes raigaños africanos y españoles.
Situación xeográfica
Santiago de Cuba atopar nel sureste de la isla, nes coordenaes 20°01'17.42" N, 75°49'45.75" O. Históricamente, Santiago de Cuba foi la segunda ciudá más importante de Cuba, por detrás de L'Habana. Cuenta con una badea coneutada col Mar Caribe y ye un importante puertu. El conceyu Santiago de Cuba, onde s'atopa la so ciudá capital, ye'l más pobláu de Cuba.
La ciudá foi creciendo al fondu del so badea y ta arrodiada, en tierra firme, pola Sierra Maestra. Esto condiciona'l clima templao y húmedo del llugar, al empar que dexa almirar formosos paisaxes con una rica composición d'elementos urbanos, naturales y marinos coles mesmes. Tien un relieve irregular, lo cual contribuyó al desenvolvimientu d'un escenariu urbanu onde les aveníes y cais empínense o baxen.
Población
En 2010 la ciudá de Santiago de Cuba tenía una población (urbana) de 445.399 habitantes. Según la mesma fonte'l conceyu, nel mesmu añu, cuntaba con 492.891 habitantes.
Historia
Santiago de Cuba ta allugada nel Caribe y tien una situación xeográfica privilexada, gracies a la cual foi la primer capital de Cuba dende la so fundación en 1515 hasta 1556. Constitúi una ciudá escepcional, combina valores y curiosos qu'amuesen la idiosincrasia de la so xente, la cultura y historia del llugar, amás del esfrute de la naturaleza exótica. Ye conocida como la Ciudá Héroe de Cuba, títulu que foi concedíu pol sofitu del so pueblu a les xestes llibertaries de los cubanos.
Santiago de Cuba foi atacada por corsarios, pirates y filibusteros, qu'andaben en busca de riqueces que formaben parte de lo qu'heredara esti territoriu. En 1554 el pirata francés François Le Clerc tamién conocíu como Jambe de Bois (Pata de Palu) escaló la ciudá de Santiago de Cuba, fuxendo d'ella con un botín de 80000 pesos.
La Guerra de los Diez Años atopó un positivu sofitu nes xurisdicciones de Santiago, a pesar de ser una contorna fuertemente defendida pola so condición de centru políticu-económicu. Les xestes independentistes abasnaron a una gran cantidá de santiagueras y santiagueros. thumb|Parque Césped. El 24 de febreru de 1895 reinicióse la Guerra d'Independencia. Santiago respuende al berru d'independencia, empuestos por una gran gama de dirixentes. El fin del dominiu colonial español tamién inclúi aiciones decisives pela redolada de la ciudá, como'l Combate de la Llomba de San Juan y la Batalla naval de Santiago de Cuba.
Santiago foi amás tierra d'acoyida pa tolos tresmanaos del Mar Caribe, dende les Antilles Menores hasta les Mayores, ensin escaecer principalmente los refuxaos provenientes de la vecina Haití y de l'alloñada Louisiana, dambes ex-colonies franceses. Más tarde a finales del sieglu 19 y principios del 20 acoyería les nueves folaes d'inmigrantes catalanes, xamaicanos y chinos. El so mestizaje y singular posición xeográfica fadríen de Santiago un llugar onde se cocinara un ajiaco” ensin par a tou lo llargo y anchu del país, un “ajiaco” que güei se define como Nacionalidá Cubana.
El 30 de payares de 1956 produzse'l llevantamientu de Santiago de Cuba y salen a les cais per primer vegada les milicies verde olivar del Movimientu 26 de Xunetu, con brazalete coloráu y negru, decidíes a enfrentase al tiranu pa sofitar el desembarcu de Fidel proveniente de Túxpam (Méxicu) con 81 acompañantes. Nesta aición dolorosamente morrieron Pepito Tey, Otto Parellada y Tony Alomá.
Perdix perdix
La ye una especie d'ave galliforme de la familia Phasianidae nativa d'Europa y Asia occidental y central. Nel sur d'Europa acutar a los terrenes montascosos, percima de los 1.000 metros d'altitú, anque en tola Europa septentrional y central habita en zones d'enllanada. Amás estendióse per Norteamérica introducida como especie cinexética.
Descripción
thumb|left|Exemplar na nieve. thumb|left|Pareya. La perdiz pardilla mide de 28 a 30 cm de llargor. Ye un pocu más pequeña que'l so pariente más común n'España, la perdiz colorada. El so plumaxe ye principalmente pardu buxu. Tien la cara en tonu castañu anaranxáu, al igual que los llaterales de la cola. Los sos partes cimeros son de tonos pardos escamplaes. Cuando tien les nales plegaes fáense visibles les sos plumes barradas con franxes marrones. Los sos partes inferiores son abuxaes con un gran llurdiu pardu corita na parte cimera del so abdome. El so picu ye pequeñu y de color pardu mate. Tien les pates grises.
Santiago de Cuba
Historia
Con posterioridá al desembarcu del Granma el 2 d'avientu de 1956 axúntase Frank País con Fidel na Sierra Maestra y prométe-y fortalecer la guerrilla colos combatientes de la clandestinidá. Esti plan contribuyó a que se llograra la victoria. Nos díes finales de 1958, les tropes empobinaes pol Comandante Fidel Castro y les que taben al mandu de los comandantes Huber Matos y Juan Almeida sitiaron la ciudá.
Perdix perdix
Descripción
Los exemplares nuevos presenten la cabeza y el pescuezu dafechu d'una castañal abuxada, col centru de les plumes percorríu por una estría leonada, coles de la cabeza más escures y el fondu d'un tonu coritu; los lladrales d'una castañal abuxada, con una estría central leonada más ancha, atopándose ausentes los tonos leonados de la cabeza y el pescuezu según el llurdiu de ferradura.
Distribución
Vive nos yerbazales y zones de carba de gran parte d'Europa y Asia, salvu nes más septentrionales d'Escandinavia y restu de rexones polares, y les más seques del Mediterraneu, estendiéndose dende Europa occidental hasta los pies de los montes Altái. N'España atopar nos Pirineos, nes zones montascoses del interior de Galicia, Asturies y Cantabria, amás d'en delles árees del norte de Castiella y Llión.
Santiago de Cuba
Historia
El 31 d'avient u'l Exércitu Rebalbu atopábase empresto al asaltu final pa tomar la ciudá, sofitáu polos grupos qu'operaben na clandestinidá. A la fin de la nueche del 1º de xineru dende'l balcón central del Conceyu, asitiáu anguaño frente al Parque Verdes, Fidel proclamó'l trunfu definitivu de la Revolución Cubana.
Perdix perdix
Distribución
Habita nos yerbazales, los praos o campos cultivaos colindantes con zones de carba o montes de rexones templaes.
Santiago de Cuba
Arquiteutura
Na ciudá coinciden estilos arquiteutónicos múltiples, dende'l colonial y barrocu hasta'l neoclásicu y el racionalismu más depuráu, pasando pol vanguardismo y el art decó, ye por ello que xeneralmente se califica como una ciudá d'estilu eclécticu.
A pesar de la inclemencies del tiempu y los importantes seísmos rexistraos na rexón oriental de Cuba, caltiénense importantes amueses de l'arquiteutura colonial santiaguera. Nes cais del Cascu Históricu pueden apreciase les sos cases coloniales coles carauterístiques parés d'adobe, cubriciones a dos enagües de texas cerámiques, grandes ventanales y patios interiores axardinaos.
Perdix perdix
Reproducción
thumb|Machu de la subespecie nominal. thumb| Perdix perdix A diferencia d'otres especies de faisánidos, la perdiz pardi­lla ye una ave monógama, yá que machu y fema xunir a principios de la primavera y pasen el restu del añu col so propiu grupu familiar. Nel mes de febreru parir­jas yá s'atopen formaes y la nidificación tien llugar ente los meses de marzu y mayu, cola consiguiente puesta, xeneralmente constituyida por 12-16 güevos de color oliváceo o amarellentáu. El nial ye una especie de concu nel suelu que se despinta so les yerbes altes. Al poco tiempu de nacer, los pitucos yá son capaces de siguir a los sos padres que los van enseñar a buscar l'alimentu, básicamente inseutos mientres los primeros meses de vida.
Santiago de Cuba
Arquiteutura
La imaxe que conocemos güei del aniellu fundacional de la ciudá y los sos edificios circundantes, como la fachada principal de la Catedral, el Conceyu, l'Hotel Casa Granda y el Club San Carlos, son obra del arquiteutu ya inxenieru civil santiaguero Carlos Segrera, quien fora mientres munchos años arquiteutu municipal. Con él empecipió'l progresu urbanísticu y arquiteutónicu en Santiago de Cuba. Les sos obres van dende'l Cascu Históricu hasta l'aristocráticu barriu Vista Allegre.
Son d'especial interés los parques arbolaos, les cais gradiaes, les construcciones coloniales con inmensos ventanales y apertaos balcones. En Santiago de Cuba caltienen ayalgues históricos como la primer casa d'América, la primer catedral de Cuba, el Castiellu de San Pedro de la Roca o'l primer muséu cubanu.
La so cultura
Santiago de Cuba ye'l trubiecu d'una gran cantidá de los xéneros musicales de Cuba. Foi reconocida como'l trubiecu del son y el boleru, la trova tradicional y la espresión coral tienen un fondu enraigono. Ellí nacieron grandes músicos, como Sindo Garay, Ñico Fardelín, Eliades Ochoa, Compay Segundo, Olga Guillot, por solo mentar dalgunos.
Ye ensin dulda una ciudá escepcional, na que se combinen múltiples valores que dexen al visitante entrar en contautu cola idiosincrasia de la so xente, la cultura y historia del llugar, mientres esfruta de la naturaleza exótica.
Les fiestes populares de mayor importancia son "L'Antroxu Santiaguero", los meyores del país y "La Fiesta del Fueu".
Santiago de Cuba tien dellos centros d'educación cimera. Ente los más importantes tán la Universidá d'Oriente, el Institutu Cimeru de Ciencies Médiques y el Institutu Cimeru Pedagóxicu "Frank País".
En 1995 Santiago de Cuba recibe'l preciu del turismu Pomme d'or.
Castiellu de San Pedro de la Roca
thumb|Castiellu del Morru.
El Castiellu de San Pedro de la Roca foi declaráu pola Unesco en 1997 como Patrimoniu de la Humanidá, onde se cita como «el más completu y meyor calteníu exemplu de l'arquiteutura militar hispanoamericana, basáu en principios de diseñu italianu y renacentista».
Ruines de los plantíos de café
Los paisaje arqueolóxicos de los primeros plantíos de café del sureste de Cuba fueron declaraes pola Unesco en 2000 como Patrimoniu de la Humanidá por ser una evidencia única d'una forma pionera de l'agricultura nun terrén difícil.
Parque Baconao
El Parque Baconao en Santiago de Cuba foi inscritu en 1987 pola Unesco na Rede Mundial de Reserves de la Biosfera. Ye un Parque nacional que toma una amplia rexón de monte y mariña a unos 20 km al este de la ciudá de Santiago de Cuba tomando una superficie d'unes 84.600 hectárees.
Ciudaes hermanes
Salerno, Italia (2006)
Michael Bloomberg
Michael Rubens Bloomberg ye un empresariu y políticu d'Estaos Xuníos. De 2002 a 2013 ostentó l'alcaldía de Nueva York. Tamién ye un home de negocios, fundador de la compañía d'información financiera Bloomberg L.P.
Biografía
Bloomberg nació nel senu d'una familia xudía en Medford, un suburbiu de Boston, Massachusetts. Estudió na Universidá Johns Hopkins, onde llogró'l grau de Bachiller n'Artes na especialidá d'inxeniería llétrica (Bachelor of Science), más tarde llogró'l grau de maestría o máster d'alministración de negocios na Escuela de Negocios de Harvard (Harvard Business School).
Foi sociu de Salomon Brothers. El so fortuna facer na so propia compañía d'información financiera Bloomberg L.P., qu'apurre información sobre les finances de les empreses cotizaes na bolsa de valores de Nueva York (New York Stock Exchange, Wall Street). Fundó una rede de radiu en Nueva York.
En setiembre de 2004 Bloomberg taba asitiáu pola revista Forbes nel llugar númberu 34 de les persones más riques de los Estaos Xuníos d'América 400 Richest Americans. En marzu de 2005 ocupó'l llugar númberu 94 de les persones más riques del mundu Forbes List of the 500 Richest People in the World.
El 19 de xunu de 2007 arrenunció a la so militancia nel Partíu Republicanu y convirtióse n'independiente (lo qu'alimentó rumores d'una posible candidatura presidencial independiente contra los partíos tradicionales).
En febreru de 2009, la prestixosa revista norteamericana Forbes, catalogó a Bloomberg dientro de les 20 persones más poderoses del mundu. Esta clasificación difier del conocíu ranking de les persones más riques del mundu nel sentíu de que non solo tien en cuenta'l tamañu de la fortuna de la persona sinón tamién el so nivel d'influencia a nivel mundial. Dientro de los datos que lu fixeron acreedor al puestu númberu 20 tán, que mientres la so primer campaña a l'alcaldía invirtió US$ 74 millones y mientres la segunda la cifra xubió a US$ 85 millones.
Bien probablemente la frase que va faer más célebre a esti personaxe foi la que dixo a los medios el 28 de setiembre de 2011:
Alcalde de Nueva York
Como alcalde de Nueva York, Micheal Bloomberg añedió 1,6 quilómetros cuadraos de zones verdes, 724 quilómetros de carril bici y recalificado el 40% de la ciudá. Llantáronse 750.000 árboles y construyéronse unos 40.000 nuevos edificios. Dalgunos de los sos proyeutos fueron bastante polémicos, como la ponte del Parque de Brooklyn o High Line.
Abby Wilde
Abby Wilde ye una actriz y cantante d'Estaos Xuníos. Entamó a actuar a la edá de 6 años, col papel de Stacey Dillsen en Zoey 101 y tamién participó nun episodiu de Sam y Cat.
Actuación
Abby empezó a actuar dende los 6 años, en 2007 fixo la so primer apaición na serie orixinal de Nickelodeon Zoey 101 nel papel de Stacey Dillsen como personaxe secundariu. Na 4ª temporada d'iCarly apaeció nun episodiu doble "La guerra de los fans" y tamién n'otru onde apaez con un problema de salibacion col so mesmu papel de la serie Zoey 101 en 2014 volvió apaecer nun episodiu de la serie Sam & Cat onde termino hospitalizada amás ye l'actriz qu'apaeció en más series del productor Dan Schneider.
Natasha Lyonne
Natasha Bianca Lyonne Braunstein ye una actriz d'Estaos Xuníos de cine y televisión.
Vida
Natasha Lyonne Braunstein nació en Nueva York, siendo la fía de la Sra. Yvette Lyonne, una consultora de llicencies de productos, y Aaron Braunstein, natural de Brooklyn, que trabayaba como promotor de boxéu. Lyonne crióse nun llar xudíu ortodoxu y vivió n'Israel cola so familia mientres la so infancia; los sos güelos maternos yeren sobrevivientes del Holocaustu. Cuando los sos padres divorciáronse, Lyonne treslladóse a Nueva York a vivir cola so madre y el so hermanu Adán nun apartamentu d'un cuartu. En Nueva York, los Lyonne asistieron a Ramaz, una escuela privada xudía. La so madre treslladóse a Miami, onde Lyonne asistió y graduóse na Miami Country Day School.
Carrera
Lyonne ye quiciabes meyor conocida polos sos papeles nes dos primeres películes d'American Pie onde interpretaba a Jessica. Apaeció en más de 30 películes, incluyendo papeles protagonistes nes películes independientes Slums of Beverly Hills y But I'm a Cheerleader.
Lyonne tamién apaeció en Party Monster en 2003, una dramatización de la hestoria d'Alig Michael. Interpretando a Brooke, Lyonne púnxose un traxe de grasa. Tamién desempeñó'l papel d'una bióloga ciega en Blade: Trinity. Dempués d'una posa enllargada, Lyonne volvió con Goyband.
En xineru de 2008, apaeció nuna obra de Broadway, Two Thousand Years. Lyonne trabayó nel thriller 13 (2010), xunto a Mickey Rourke, Ray Liotta y Jason Statham. Anguaño interpreta unu de los principales personaxes na serie de Netflix Orange Is the New Black
Vida personal
Lyonne salió col actor Edward Furlong, a quien conoció nel set de Detroit Rock City, de 1998 a 2000. Trabó amistá col actor Michael Rapaport, en 1997 y más tarde arrendó un apartamentu nun inmueble de la so propiedá nel este de la cai 18. El cantante y ex vecín Rufus Wainwright escribió un cantar sobre ella llamáu "Natasha" incluyíu nel so álbum de 2003 "Want One".
N'agostu de 2005, el New York Post informó de que Lyonne taba nel Centru Médicu Beth Israel en Manhattan con un seudónimu, y llevaba ellí más d'un mes dempués de ser treslladada dende l'hospital Bellevue.
Eddie Lyons
Eddie Lyons foi un actor, direutor, guionista y productor cinematográficu d'Estaos Xuníos, activu na dómina del cine mudu.
Nacíu en Beardstown, Illinois, a lo llargo de la so carrera ente 1911 y 1926, actuó en 388 filmes, dirixó 153, escribió'l guión de 93 y cumplió con funciones de productor en 40. A partir de 1915 Lyons trabayó en collaboración con Lee Moren.
Eddie Lyons finó en Pasadena, por causa d'una apendicitis.
AQ Andromedae
AQ Andromedae (AQ And / HD 2342 / HIP 2180) ye una estrella variable na constelación d'Andrómeda. Ye una estrella distante, que la so distancia envalorada al Sistema Solar ye de 3300 años lluz.
AQ Andromedae ye una estrella de carbonu de tipu espectral CV5 con una temperatura superficial de 2660 K. Estes clase d'estrelles esperimenten una perda de masa estelar significativa; AQ Andromedae facer a razón de 4,3 × 10-7 mases solares per añu. La so lluminosidá bolométrica —considerando toles llonxitúes d'onda— ye 9700 vegaes superior a la lluminosidá solar. Por aciu interferometría midióse'l so diámetru angular, que, una vegada consideráu'l escurecimientu de llimbu, ye de 4,09 ± 0,80 milisegundos d'arcu. Ello dexa evaluar el so diámetru real, siendo ésti 450 vegaes más grande que'l diámetru solar, cifra namái averada yá que depende de la distancia a la que s'atope AQ Andromedae.
AQ Andromedae paez tar arrodiada d'una fina envoltura de polvu dixebrada de la estrella. Diversos modelos envaloren la temperatura del polvu nun rangu entendíu ente 28 y 49 K. Ello correspuende a una mayor perda de masa nel pasáu —hai unos 19.000 años—, del orde de 152 × 10-7 mases solares per añu. Envalórase que'l ritmu de perda de masa estelar varia cada 2000 - 5000 años.
Catalogada como variable semirregular SRB, el rellumu de AQ Andromedae varia ente magnitú aparente +7,7 y +9,5 nun periodu de 169 díes.
Arxentina anserina
Hábitat
La planta ye orixinal de zones templaes del Hemisferiu Norte, anque tamién se reproducen en zones remotes como Chile o Nueva Zelanda. Alcuéntrase en praos herbales, a la vera de los ríos y en cantu de les carreteres.
Carauterístiques
Ye una planta yerbácea, perenne, de 2-4 dm d'altor. Tarmos rastreros. Fueyes pinnaes, sedoses y plateaes. Les flores son solitaries, de color mariellu, con una corola de 5 pétalos.
Taxonomía
Arxentina anserina describióse por (L.) Rydb. y espublizóse en A Monograph of the North American Potentilleae 159. 1898. anserina: epítetu que significa "de gansu" ( Anser ), yá seya porque la planta utilizar pa da-yos de comer o porque les fueyes recuerden les buelgues de les aves.
Giuseppe Zanardelli
Giuseppe Zanardelli foi un políticu italianu.
Biografía
Llicencióse en derechu na Universidá de Pavía como alumnu del Colexu Ghislieri.
Combatiente nos cuerpos voluntarios mientres la guerra de 1848, tomó parte na campaña del Trentín. Tornó a Brescia tres la derrota de Novara y, mientres un ciertu periodu, caltúvose enseñando derechu. Collaboró col periódicu Il Crepuscolo con ensayos d'economía política.
En 1859 entamó la insurrección de Brescia contra'l gobiernu austriacu. Escoyíu diputáu nel mesmu añu, recibió dellos encargos alministrativos, pero namái se dedicó viviegamente a la carrera política a partir de marzu de 1876, cuando la Izquierda, de la cual fuera un esponente de relieve, aportó al poder.
Ministru d'Obres Públiques nel primer gobiernu d'Agostino Depretis de 1876, dimitió por delles diverxencies sobre la xestión de los convenios ferroviarios. Como Ministru d'Interior nel gobiernu de Benedetto Cairoli de 1878, ocupar del proyeutu de reforma del derechu de votu.
Nomáu Ministru de Xusticia nel gobiernu de Depretis de 1881, llogró terminar la redaición del nuevu Códigu de Comerciu y aprobar la normativa sobre'l trabayu de muyeres y de menores. Despidíu por Depretis en 1883, permaneció na oposición y dio vida a la Pentarquía, un reagrupamientu de la esquierda. En 1887 entró nuevamente nel gobiernu de Depretis, otra vegada como Ministru de Xusticia, permaneciendo nel mesmu cargu tamién nel socesivu gobiernu de Francesco Crispi, hasta'l 6 de febreru de 1891.
Mientres esti periodu empecipió una reforma del sistema xudicial y fixo aprobar el primer códigu penal de la Italia xunida, consideráu unu de los más lliberales y adelantraos de los qu'había vixentes nesa dómina. El denomináu códigu Zanardelli foi presentáu a la Cámara de Diputaos en payares de 1887, publicáu'l 22 de payares de 1888, promulgáu'l 30 de xunu de 1889 y la so entrada a valir llegó'l 1 de xineru de 1890. Ente otres coses, por iniciativa so, llegar a l'abolición de la pena de muerte.
Cola cayida del gobiernu de Giovanni Giolitti en 1893, Zanardelli intentó infatigablemente, pero ensin ésitu, formar un nuevu gabinete. Escoyíu presidente de la Cámara en 1892 y en 1897, ocupó esti cargu hasta avientu de 1897, cuando aceptó la cartera de Xusticia nel gobiernu d'Antonio Starrabba, anque llueu se vio obligáu a dimitir por causa de les disensiones col so compañeru de gobiernu Emilio Visconti Venosta sobre les midíes que s'habíen de tomar pa torgar que se repitieren los baturicios populares de mayu de 1898.
En volviendo a la presidencia de la Cámara, abandonó nuevamente'l puestu pa poder formar parte na campaña obstruccionista de los años 1899-1900 contra'l proyeutu de llei sobre la seguridá pública.
Esta posición valió-y el sofitu de la estrema izquierda na formación, dempués de la cayida del gobiernu de Giuseppe Saracco, d'un nuevu gobiernu, que duró 991 díes, dende'l 15 de febreru de 1901 hasta'l 3 de payares de 1903.
Sicasí, les sos precaries condiciones de salú nun-y dexaron terminar delles grandes obres. La propuesta de llei sobre'l divorciu, anque yá fuera aprobada pola Cámara, tuvo que ser retirada pola fuerte oposición popular.
Despidióse definitivamente de la escena política por causa de una enfermedá terminal, dimitiendo como Primer ministru'l 3 de payares de 1903. Morrió pocu más d'un mes más tarde.
Referencies culturales
La famosa cantar napolitán Torna a Surriento (Vuelve a Sorrento) ta venceyada con Giuseppe Zanardelli.
El 15 de setiembre de 1902 Zanardelli, presidente del Conseyu de Ministros, atópase en Sorrento. El comendador y barón Guglielmo Tramontanu, alcalde de la ciudá, y amás propietariu del hotel nel que Zanardelli agospiábase, pidió a los hermanos Gian Battista y Ernesto De Curtis que compunxeren un cantar pa celebrar la presencia del pernomáu güéspede, cola esperanza de llograr a cambéu dalgunes favores pa la ciudá, ente ellos l'apertura d'una oficina de correos. Ernesto De Curtis recuperó una vieya melodía que compunxera dalgún añu antes y el so hermanu escribió a vuela pluma un testu afechu a la ocasión, naciendo asina Torna a Surriento. Con dellos cambeos na lletra, el cantar foi presentada al Festival de Piedigrotta en 1905, onde empezó'l gran ésitu d'esta pieza, que se convirtió nuna de los cantares napolitanos más famoses del mundu.
Eric Close
Infancia y formación
El so padre ye un ciruxanu ortopédicu y tien dos hermanos menores, Randy y Christopher.
Camudar a Los Angeles pa siguir clases na Universidá de California del Sur onde se diploma en ciencies de la comunicación en 1989.
Carrera d'actor
Dempués de diplomarse en comunicaciones, allega primero a dellos cástings y fai dellos anuncios publicitarios.
Decide finalmente empezar una carrera d'actor. La so primer apaición ye nun episodiu de MacGyver en 1991.
Ente les obres de teatru y el cine, Eric Close adquier notoriedá en Hollywood, lo que-y dexa apaecer como estrella convidada en delles series de televisión.
Carrera de realizador
Tamién mercó los derechos de realización pa una novela de Kim Meeder, Hope Rising, hestoria d'una pareya que devuelve la esperanza a adolescentes con dificultaes gracies a los caballos.
Vida privada
L'actor ta casáu dende 1995 con Keri, una asistente social; xuntos tienen dos fíos: Katie (nacida n'ochobre de 1998) y Ella (nacida n'abril de 2001).
Luis Liberman Ginsburg
Luis Liberman Ginsburg ye un políticu, economista y banqueru costarricense, foi segundu vicepresidente de la República de Costa Rica ente mayu de 2010 y mayu de 2014. Enantes desempeñóse como xerente xeneral del Bancu Scotiabank en Costa Rica.
Luis Liberman ye fíu de Rodolfo Liberman Schlesinger y de Bluma Ginsburg Blachasezyk, ciudadanos d'orixe xudíu, emigrantes del pueblu de Censbachawa, Polonia, de resultes de la ocupación Nazi d'esi país. Se egresó de secundaria del centenariu y beneméritu Llicéu de Costa Rica, nel añu de 1963. Casóse con Patricia Loterstein, el 4 d'avientu de 1974, en Columbia, Washington y tienen trés fíos, Vivian, Sergio y Marcos Liberman Loterstein. Ye vecín de San Rafael d'Escazú. Tien un doctoráu en economía de la Universidá d'Illinois onde exerció como profesor, según foi profesor d'economía na Universidá de Costa Rica. Fundó'l Bancu Interfin del cual foi Xerente Xeneral, este foi absorbíu pol Bancu Scotiabank del cual foi nomáu Xerente Xeneral pa Costa Rica'l 28 de xunetu del 2006
Cornel Wilde
Trayeutoria
Cornel Wilde pasó la so mocedá n'Europa enantes de llegar a Estaos Xuníos. Ellí dexó los sos estudios de medicina pola so pasión pol teatru, anque tamién foi deportista de sonadía y foi miembru del equipu olímpicu d'esgrima, anque arrenunció a participar nos Xuegos Olímpicos de Berlín 1936. A finales de los años trenta empezó a actuar en Broadway: la primer obra importante na qu'apaeció ye Pasándolo bien, anque empezaría a destacar en Romeo y Julieta producida por Laurence Olivier: foi interpretando esta obra cuando los estudios de Hollywood repararon nél. Nel cine empezó en pequeños papeles hasta qu'en 1945 foi nomáu al Óscar pol so papel en Un cantar pa recordar. Cornel Wilde destacó sobremanera en papeles románticos y en películes d'aventures, onde puede considerase unu de los clásicos del xéneru de los años cuarenta y cincuenta xuntos con Errol Flynn, Tyrone Power, Stewart Granger, Louis Jourdan o Louis Hayward ente otros. A mediaos de los cincuenta y hasta mediaos de la década de los setenta dirixó ocho películes nes que tamién yera'l protagonista principal. Finó en 1989 por causa d'una leucemia.
Yeles
Yeles ye un conceyu español de la provincia de Toledo, na comunidá autónoma de Castiella-La Mancha. Atiesta coles poblaciones de Torrejón de Velasco (Comunidá de Madrid) y Esquivias, Numancia de la Sagra y Illescas de la provincia de Toledo.
Toponimia
El términu "Yeles" nun tien claro'l so orixe, presentándose delles hipótesis. La primera esplica que se derivaría de la pallabra "xeles" debíu al sabor amargoso de les sos agües. La segunda diz que vendría del términu xermánicu "agelus" que significa campu. Otros apunten a que provién de la pallabra "xelu".
Historia
El so orixe ta amestáu a la confluencia del ríu Guatén y el so afluente'l Bohadilla na dómina de los celtes. L'antigüedá de los sos oríxenes queda constatada a partir de restos celtes, romanos, visigodos y mozárabes.
En 1186 apaez per primer vegada Yeles por cuenta de la donación por Alfonsu VIII de Esquivias a la Ilesia de Toledo.
Alministración
thumb|Conceyu de Yeles .
((Demografía))
thumb|Plaza d'España Na siguiente tabla amuésase la evolución del númberu d'habitantes nos últimos diez años según datos del INE.
.
Cultura
Nel añu 2004 fúndase la Escuela de Música de Yeles, por Gustavo Romero. Hasta los nuesos díes, la Escuela foi creciendo y anguaño ta formada por un total de 9 profesores titulaos qu'imparten un gran númberu d'especialidaes instrumentales a más de 80 alumnos. Dos años dempués, en 2006, fúndase la Banda Musical de Yeles. Tuvo tal poder de convocatoria y d'aceptación, que'l Escelentísimu Conceyu tuvo a bien llama-yos “Banda Municipal de Yeles” en setiembre de 2007 y toma la direición de la mesma, Roberto Gamboa Díaz. De la mano d'ésti, y hasta el presente, actuaron en recitales, inauguraciones, fiestes y procesiones dientro de la so llocalidá y n'otres llocalidaes como son Casarrubuelos, Urda, El Romeral, Numancia de la Sagra, Borox, Escalonilla, Cedillo del Condado, La Torre de Esteban Hambrán, Lominchar, Palomeque, Esquivias, Torrejón de Velasco, Carranque, Aldea del Fresno, Los Navalucillos, Polán, Illescas y El Viso de San Juan, Boiro (Galicia), Oropesa del Mar (Castellón), nel Monesteriu de San Miguel de los Reis de Valencia, en Toledo y Madrid. Y llueu Magán, Navalcarnero, Cebolla y Granada. Amás, fueron grabaos en direutu, pal programa de Castiella La Mancha Televisión “Una Vuelta por” en 2010, en xunu de 2013 nel programa “Castiella-La Mancha ye música” y n'abril de 2015 nel programa "Ensin dir más allá" de la Rexonal de Castiella-La Mancha. La páxina web de la Banda y Escuela de Música Municipal de Yeles ye: www.bandamunicipaldeyeles.com
Nel añu 2012 crear nel Conceyu la Unidá Canina de la Policía Llocal de Yeles, compuesta por un Pastor Belga Malinois llamáu Billy de Segecan, que mientres el so entamu hasta'l día de güei, intervieno en más d'un centenar d'intervenciones.
AQ Puppis
AQ Puppis (AQ Pup / HD 65589 / HIP 38965) ye una estrella variable na constelación de Puppis, la popa del Argo Navis.
AQ Puppis ye una cefeida clásica, al igual que RS Puppis y BN Puppis, tamién nesta mesma constelación. Estes variables son estrelles pulsantes que les sos variaciones son desaxeradamente regulares. Nel casu d'AQ Puppis, el so rellumu bazcuya ente magnitú aparente +8,08 y +9,39 nun periodu de 30,0980 díes. De tipu espectral mediu F5Ib, la so temperatura efectivo ye de 5304 ± 104 K.
De gran tamañu, inclusive comparada con otres cefeides, el so radiu ye 150 vegaes más grande que'l radiu solar. Ye tres veces más grande que η Aquilae o O Sagittarii, dos cefeides cercanes. Si ocupara'l llugar del Sol, la so superficie estiéndese hasta la órbita de Venus. Presenta un conteníu metálico inferior a la solar, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,14. Los niveles d'aluminiu y calciu son tamién más baxos que nel Sol, ente que'l sodiu ye llixeramente más abondosu que na nuesa estrella ([Na/H] = +0,08).
AQ Puppis ye una estrella binaria que la so distancia respectu al Sistema Solar, basada na rellación ente les variaciones de color y del diámetru angular, ye d'aproximao 10.700 años lluz.
Felipe I d'Orleans
Felipe de Francia, duque d'Orleans (Philippe de France, en francés; Saint-Germain-en-Laye; 21 de setiembre de 1640, † Saint Cloud; 19 de xunu de 1701) foi un príncipe francés de la dinastía de Borbón, primer duque y fundador de la cuarta casa d'Orleans.
Foi'l segundu fíu de Lluis XIII de Francia y Ana d'Austria y Austria, hermanu menor de Lluis XIV de Francia. Ostentó numberosos títulos, ente los que cabo destacar los de duque d'Orleans, duque d'Anjou (1668), duque de Chartres (hasta la nacencia del so fíu y herederu el futuru rexente en 1674), duque de Valois, duque de Nemours, duque de Montpensier y príncipe de Joinville.