cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Capitoliu de L'Habana
Proyeutu
Foi designada una comisión a que'l so frente atopar l'arquiteutu Raúl Otero, na que participaron tamién los miembros del equipu francés que s'atopaba en L'Habana trabayando nun Plan Direutor pal so reordenamientu urbanu, que s'atopaba dirixíu pol urbanista y paisaxista Jean-Claude Nicolas Forestier, y quien s'incorporaron tamién a los estudios del proyeutu del Capitoliu. Estos apurrieron un conxuntu de nueves soluciones, nes que se topen munchos de los elementos esteriores que güei apreciamos nel edificiu como la gran escalinata y les logias llaterales de la fachada principal. La direición del proyeutu foi llevada a cabu por arquiteutos cubanos: Otero foi designáu Direutor Artísticu de la obra, encargáu de la documentación de planos y los detalles del proyeutu, y Eugenio Raynieri Piedra foi nomáu Direutor téunicu al cargu de la execución y el presupuestu. Con posterioridá, Raynieri asumiría tamién la parte artística del trabayu hasta'l so culminación.
Otru profesional a que'l so cargu tuvo'l proyeutu del Capitoliu foi l'arquiteutu José M. Bens Arrate, quien tamién introdució cambeos bien importantes como la proyeición esterior de los cuerpos llaterales de los hemiciclos, la segunda llinia de fachada de les logias y la figura xeneral de la cúpula. La compañía norteamericana Purdy & Henderson Company tuvo al so cargu la construcción del edificiu.
Al proyeutu del capitoliu resulta imposible asigna-y una autoría esclusiva; constitúi en sí una obra que dende'l so entamu foi recibiendo al traviés d'estudios socesivos un minuciosu trabayu de diseñu particular de los detalles del proyeutu, patente nos bocetos y dibuxos orixinales, que constitúin verdaderes obres d'arte en munchos casos, y que la so materialización dio llugar a la espresión y l'imaxe final del edificiu.
Contribuciones de Forestier
thumb|250px|Xardín interior. La influencia de les aportaciones de [[jean-Claude Nicolas Forestier|Forestier resultó un importante legáu que marcó'l posterior desenvolvimientu urbanísticu de la ciudá de L'Habana. ]] Col propósitu de realizar un proyeutu d'organización urbana de la ciudá de L'Habana, fueron contrataos pol gobiernu de Gerardo Machado, los servicios del destacáu arquiteutu, urbanista y paisaxista francés Jean-Claude Nicolas Forestier, quien realizara importantes trabayos anteriores n'España, Marruecos y Portugal. Amás de les sos realizaciones en L'Habana, ente 1925 y 1929, intervieno en compañía de los sos collaboradores más cercanos, Louis Heitzler y Théodore Leveau, p'apurrir les sos esperiencies y suxerencies nel arriquecimientu del proyeutu del Capitoliu y en particular a tou lo referente a los parques y xardinos de la redolada, que sirvíen de marcu paisaxísticu pal conxuntu. El presidente Gerardo Machado concibió, con un gran deliriu de grandor, la execución d'un ambiciosu proyeutu en que'l so centro de mira topábase la realización d'un conxuntu d'obres de remodelación qu'escorríen el propósitu de crear un impresionante marcu monumental pa la celebración en L'Habana de la Conferencia Panamericana en 1928 y, de posible toma de posesión del so segundu mandatu, que debía d'asoceder en 1929.
Esti plan pa remocicar L'Habana cuntaba como motivu central al edificiu del Capitoliu, qu'allugaría les sedes del Poder llexislativu, la Cámara de Representantes y el Senáu de la República; y el so allugamientu nes árees de transición ente L'Habana Intramuros y tol desenvolvimientu posterior de los sieglos XIX y XX, constituyó'l retu a enfrentar pol equipu encargáu de la so realización. Forestier, na so propuesta, respetó básicamente la estructura esistente de la ciudá colonial, proyeutando na so redolada inmediata un conxuntu d'espacios públicos y parques. Esta remodelación empezó colos parques de la Plaza de la Fraternidá Americana, asitiáu nos antiguos terrenes del Campu de Marte, los xardinos del Capitoliu, el Parque Central, la franxa del Paséu del Prado, el conxuntu de parques de la plaza del Palaciu Presidencial y los de l'Avenida del Puertu.
La influencia de les aportaciones de Forestier resultó un importante legáu que marcó'l posterior desenvolvimientu urbanísticu de la ciudá de L'Habana.
Estructura constructiva
El pórticu central, de 36 m d'anchu y 16 d'altu, ye sosteníu por 12 columnes xóniques de granitu. Nesti espaciu allúguense les tres puertes de los accesos principales al edificiu, con 7,70 metros d'altu y 2,35 d'anchu, según un conxuntu de baxorrelieves de mármol realizaos pol mesmu artista italianu. La cúpula, d'un altor de 92 m, foi nel so momentu la quinta más alta del mundu con un diámetru de 32 m. Cuenta con 16 nervios ente los que destaquen los setos recubiertos con llámines d'oru de 22 kilates. Remata la cúpula una llinterna con 10 columnes xóniques en que'l so interior había hasta 1959 cinco reflectores xiratorios que fueron retiraos. Nel interior d'esti espaciu materializa'l simbolismu arquiteutónicu na pimpana escultura de La República, asitiada sol domo, obra tamién de Zanelli, fecha en bronce, con 15 m d'altor y 30 T de pesu, que nel so momentu foi tamién la segunda más grande del mundu baxu techu.
Esti espaciu constitúi'l nuedu d'articulación del gran Salón de los Pasos Perdíos, el más monumental de los espacios esistentes nos edificios públicos del país, con cuasi 50 m de llargu, 14,5 d'anchu y cuasi 20 m de puntal; y que sirve de venceyu colos cuerpos llaterales del edificiu, de proporciones muncho más baxes, y nos que predomina la horizontalidá con respectu al bloque central. Nellos allugábense la Cámara de Representantes (asitiada al norte) y el Senáu (asitiáu al sur), que son remataos nos sos estremos poles formes curves correspondientes a los hemiciclos pa xuntes, lo que se reflexa na arquiteutura esterior de les fachaes llaterales.
Resulta notable la variedá y riqueza de los materiales emplegaos nesta construcción, como les 58 variedaes de mármol nacional y d'otres partes del mundu emplegaos nos pavimentos y nos paneles escultóricos llabraos, los herrajes de bronce de puertes y ventanes, la lamparería, apliques, candelabros, les pintures murales que decoren los hemiciclos (más de venticuatro), les decoraciones y moldures de fina execución de los falsos techos y parés realizaes en yelsu y estuco. Tamién son destacables les maderes precioses, particularmente la caoba, emplegaes na execución de puertes, ventanes, estraos, estantería y otros trabayos de talla y ebanistería; les rexes y otros elementos de función, los vitrales y lucernarios de vidriu emplomado, ente otros.
Un llugar pocu conocíu d'esti edificiu ye la "Tumba del Mambí Desconocíu". Ta allugada na parte baxa de la escalinata principal; debaxo y a entrambos llaos d'ésta ye posible apreciar dos arcos que conducen a un pasaxe cubiertu onde s'atopen les entraes a esta cortil, que contién un sarcófagu arrodiáu por seis figures de bronce que representen caúna los seis provincies de la república.
Atendiendo al volume de la so construcción, envalórase que'l Capitoliu de L'Habana ye'l terceru n'importancia pola so construcción monolítica nel mundu y l'únicu d'eses carauterístiques construyíu nel sieglu XX.
Decoración y moblame
Los elementos decorativos y ambientación de los espacios del Capitoliu constitúin un complementu destacáu de les soluciones arquiteutóniques del edificiu. Los elementos componentes del moblame, la lamparería, y los herrajes de la carpintería ente otros, cunten con diseños propios y con monogrames particulares pa esti edificiu. La prestixosa empresa Waring & Gilow Ltd. aniciada en Londres y especializada en decoración y ornamentación tantu n'interiores como esteriores foi la encargada d'executar tola ambientación xeneral del proyeutu, y constitúi unu de los aspeutos más destacaos del so interiorismu. De manera particular encargar a distintes empreses el diseñu y ellaboración d'elementos, como los herrajes de bronce a ''The Yale & Towne Mfg. Co. de Stanford, Connecticut; la Societe Anonime Bague y la Saunier Frisquet'' de París tuvieron al so cargu la lamparería; les cases Fratelli Remuzzi d'Italia y Grasyma d'Alemaña tolos trabayos en mármol, basaltu, pórfido, granitu y onix, y los trabayos de ferrería y fundición, como barandes, rexes, escaleres de cascoxu y faroles de los xardinos fueron executaos pol establecimientu de los señores Guabeca y Ucelay que'l so taller alcontrar en Luyanó.
Amás d'esto tien d'añedir la incorporación d'una gran cantidá d'obres artístiques consistentes en talles de paneles escultóricos y baxorrelieves en piedres y mármol que s'atopen incorporaos nes fachaes del edificiu y en dellos espacios interiores, realizaos notables artistes nacionales ente los que s'atopen Juan José Sicre, Alberto Sabas y Esteban Betancourt; ya internacionales, como Drouker, Remuzzi, Casaubon, Fidele, Lozano y Struyf, ente otros. Daqué similar asocede coles talles de les grandes puertes monumentales qu'incorporen conxuntos y escenes diverses, y coles tribunes, estraos y meses con ellaboraos trabayos d'ebanistería y Talla de madera tallao. Tamién ye destacable la presencia de pintures murales y llenzos que decoren munchos ambientes particulares qu'inclúin obres de maestros como Leopoldo Romañach, Armando Menocal, Enrique García Cabrera y Manuel Vega ente otros. Tapizaos, cortinaxes, lucernarios y vitrales, escultures, bustos de mármol y bronce formaben parte de toa esta parafernalia decorativa que correspondía col gustu y el momentu en que foi concebíu l'edificiu.
N'unu de los sos xardinos interiores se encuetra una estatua dedicada a Mefistófeles o al Ángel Cayíu.
El diamante
230px|thumb|El diamante que marca'l km 0 de la rede de carreteres cubanes. L'otru ambiciosu proyeutu plantegáu, y que superaba l'ámbitu de L'Habana, foi la construcción de la rede de carreteres nacionales, que'l so quilómetru cero taría marcáu simbólicamente por un brillante diamante de 25 quilates asitiáu so la cúpula del Capitoliu. El diamante perteneció al últimu zar de Rusia, Nicolás II, y llegara a L'Habana en manes d'un xoyeru turcu que lu adquirió en París. A pesar de tar protexíu por un sólidu cristal talláu y consideráu irrompible, el diamante foi robáu en 25 de marzu de 1946 y recuperáu el 2 de xunu del añu siguiente. Nunca se supo quien lo robó anque la rumoroloxía popular atribuyó'l fechu a un teniente de la policía especial del Ministeriu d'Educación llamáu Abelardo Fernández González.
Símbolu de L'Habana
thumb|230px|La colosal cúpula, vista dende l'interior del edificiu. thumb|230px|Vista nocherniega. thumb|left|230px|Vista dende'l [[Parque de la Fraternidá Americana.]] El Capitoliu de L'Habana foi inauguráu'l 20 de mayu de 1929 (Día de la Independencia), con un costo total de cuasi diecisiete millones de pesos, lo qu'equivalía a la mesma cantidá de dólares de la dómina. La so construcción producir nun periodu de gran recesión económica mundial, que provocaría al siguiente añu la crisis conocida como'l crack de 1929, polo que'l gobiernu de Gerardo Machado foi acusáu de permanecer ayenu a la realidá social que vivía'l país.
Como cualquier edificiu d'estes carauterístiques, el so usu varió en función de la situación político y social del país. Nel casu del Capitoliu, al modificar la organización política de Cuba y nun ser riquíu'l so usu col fin col que foi construyíu, amás de la carga simbólica y significáu que se-y podía atribuyir, l'allugamientu foi destináu a otres instituciones. El Capitoliu de L'Habana ocupa'l so llugar na historia como sede de l'Asamblea Constituyente qu'en 1940 promulgó la famosa Constitución de 1940. Más tarde, al trunfar la Revolución cubana de 1959, el nuevu gobiernu revolucionariu tresformar na sede de l'Academia de Ciencies y del Ministeriu de Ciencia, Teunoloxía y Mediu Ambiente.
Acorde colos nuevos tiempos, l'edificiu del Capitoliu de la Habana sufrió un procesu de renovación col fin d'implementar el so usu turísticu y de cutiu son programaos alcuentros, esposiciones, actos solemnes y actividaes xuníes al espardimientu del heriedu histórico y arquitectónico del edificiu.
El Capitoliu Nacional de L'Habana constitúi unu de los símbolos más notables de la ciudá, equiparable al Castillo del Morru, la Catedral de L'Habana y l'imaxe del perfil arquiteutónicu del Malecón habaneru. Apaez nomáu por dellos espertos como unu de los seis palacios de mayor relevancia a nivel mundial.
La Rinconada (España)
La Rinconada ye un conceyu de la provincia de Sevilla, Andalucía, España. Forma parte de la contorna de La Vega. Alcuéntrase a 10 quilómetros de la capital de provincia, Sevilla y tien una población de
Capitoliu de Nueva York
El Capitoliu del estáu de Nueva York ye l'edificiu sede del gobiernu del estáu de Nueva York. Atópase en Albany, la capital del estáu. L'edificiu del Capitoliu ye parte del complexu Empire State Plaza en State Street nel Capitol Park. Sede del poder llexislativu del Estáu de Nueva York, l'edificiu foi termináu en 1899 con un costo d'US$ 25 millones, faciéndo-y l'edificiu de gobiernu más costosu del so tiempu. Foi numberáu nel Rexistru Nacional de Llugares Históricos en 1971. El capitoliu del estáu de Nueva York foi declaráu Fitu Históricu Nacional en 1979.
Capitoliu d'Arkansas
Historia
En 1899, l'arquiteutu de Saint Louis, George R. Mann visitó al gobernador d'Arkansas Daniel W. Jones, y presentó los sos dibuxos del so concursu de diseñu ganador pal Capitoliu del Estáu de Montana, que nun s'había construyíu. Estos fueron colgaos nes parés del antiguu Capitoliu pa xenerar interés nun nuevu edificiu. El curiosu de los dibuxos facilitó l'aprobación de los proyeutos de llei pidiendo la creación de nuevos, y tamién llamó l'atención sobre l'arquiteutu. En 1899, Mann foi escoyíu como l'arquiteutu d'una comisión de siete miembros, qu'incluyía'l futuru gobernador George W. Donaghey. Donaghey oposición seleición de Mann y abogó por un concursu de diseñu nacional, pero la mayoría de la comisión votaron a favor de Mann.
Capitoliu del estáu de Louisiana
El capitoliu del estáu de Louisiana, asitiáu na ciudá de Baton Rouge, ye la sede del gobiernu del estáu de Louisiana, n'Estaos Xuníos.
Capitoliu d'Arkansas
Historia
La construcción tomó 16 años (dende 1899 hasta 1915). El Capitoliu foi construyíu nel sitiu de la penitenciaría del estáu y los presos ayudaron a construyir l'edificiu. Ellos vivíen nun cuartu que quedaba nos terrenes del Capitoliu ente que la construcción llevar a cabu.
Capitoliu del estáu de Louisiana
Historia y carauterístiques
L'edificiu, que tien d'altor y trátase del capitoliu estatal más altu en EE.UU, foi proyeutáu en 1929 mientres el mandatu del gobernador Huey Long, y construyíu n'estilu Art déco ente 1931 y 1932.
Enllaces esternos
}
Llista de capitolios estatales d'Estaos Xuníos
Esti artículu recueye en forma de tabla llista, los edificios de los capitolios estatales de los Estaos Xuníos (state Capitol), que nun deben de confundise coles capitales de los estaos (state capitals), que son les ciudaes nes qu'estos edificios alcuéntrense.
La mayoría de los estaos d'Estaos Xuníos (39 de 50) tienen instalaciones denominaes «Capitoliu estatal o Capitoliu del Estáu» (State Capitol). Indiana y Ohio utilicen el términu «capitoliu» (Statehouse), y ocho estados utilicen «Casa de Gobiernu» (State House): Maine, Maryland, Massachusetts, New Hampshire, Nueva Jersey, Rhode Island, Carolina del Sur y Vermont. Delaware tien un Salón o Cámara Llexislativu» (Legislative Hall). L'Estáu d'Alabama tien un Capitoliu del Estáu (State Capitol), pero la Llexislatura dende l'añu 1985 axuntar nel capitoliu estatal house (State House.).
Un capitoliu de normal contién el llugar d'alcuentru de la llexislatura del so estáu y de les oficines del gobernador del estáu, anque esto nun se cumple pa tolos estaos. Les llexislatures d'Alabama, Nevada y Carolina del Norte atopar n'otros edificios cercanos, pero les oficines del so gobernador permanecen na capital.
El Capitoliu del Estáu d'Arizona ye agora puramente un muséu, y tantu el poder lexislativo como la oficina del gobernador atopar n'edificios cercanos. Namái Arizona nun tien la oficina del gobernador na capital del estáu, anque en Delaware, Ohio, Michigan, Vermont y Virxinia, la oficina ye solo pa usu ceremonial.
En nueve estados, la corte suprema del estáu tamién s'axunta davezu nel capitoliu: Indiana, Kentucky, Nebraska, Dakota del Norte, Oklahoma (tantu la corte civil civil como la penal), Pennsylvania (unu de los trés llugares), Dakota del Sur, Virxinia Occidental y Wisconsin. Los otros 40 estaos tienen edificios separaos pa los sos tribunales supremos, anque en Minnesota y Utah l'altu tribunal tamién tien xuntes ceremoniales nos capitolios.
Once capitolio estatales nun cunten con una cúpula, los de les capitales estatales d'Alaska, Florida, Ḥawai, Luisiana, Nuevu Méxicu, Nueva York, Dakota del Norte, Ohio, Oregon, Tennessee y Virxinia.
Susanna Zorzi
Susanna Zorzi ye una ciclista profesional italiana. Debutó como profesional en 2011 en ganando dellos campeonatso italianos en categoríes inferiores dende'l 2008 -amás foi 3ª nel Campeonatu en Ruta xuvenil 2009-. Como profesional llogró dos victories 1 etapa na etapa del Trophée d'Or Féminin y el Campeonatu Européu en Ruta sub-23 2013, la so meyor victoria hasta'l momentu.
Palmarés
2012
2013
Resultaos en Grandes Vueltes y Campeonatos del Mundu
Mientres la so carrera deportiva consiguió los siguientes puestos nes Grandes Vueltes femenines y nos Campeonatu del Mundu en carretera: -: nun participa
Ab: abandonu
Capitoliu del estáu de Nebraska
El capitoliu del estáu de Nebraska, asitiáu na ciudá de Lincoln, ye la sede del gobiernu del estáu de Nebraska, n'Estaos Xuníos.
Historia y carauterístiques
Proyeutáu en 1920 por Bertram Goodhue, destaca como elementu estructural la so torre — d'altor— con una cúpula na so parte cimera. Nel proyeutu, d'estilu eclécticu, señaláronse semeyances col estilu del arquiteutu finés Eliel Saarinen. La construcción empezó en 1922, finando l'arquiteutu n'abril de 1924, y rematóse escontra 1932.
Capitoliu d'Alabama
thumb|Capitoliu d'Alabama en 2016. El Capitoliu del Estáu d'Alabama, atópase en Goat Hill en Montgomery, Alabama. La estructura foi construyida en 1851.
Historia
El primer edificiu del Capitoliu en Montgomery, Alabama, foi construyíu en 1847, y foi destruyíu por una quema en 1849. L'actual capitoliu del estáu construyó sobre los cimientos de l'anterior Capitoliu, y terminóse en 1851. L'edificiu creció col tiempu con una nala este agregáu a los edificios posteriores en 1885, una nala sur en 1906 y xunto con una completa renovación de too l'edificiu, una adición moderna a la parte posterior en 1992. thumb|left|[[Jefferson Davis na inauguración del Capitoliu.]]
Arquiteutura
La rotonda ta decorada con pintures murales que representen la hestoria d'Alabama. Los murales son, de Roderick MacKenzie, un artista escocés que se treslladó a Alabama. Los murales fueron executaos el llenzu dende 1926 hasta 1930 nel estudiu de MacKenzie de Mobile. Ellos fueron unviaos de siguío a Montgomery per ferrocarril.
Capitoliu d'Arizona
El Capitoliu del Estáu d'Arizona en Phoenix, Arizona, Estaos Xuníos, ye l'antigua sede de la Territorialidad y Llexislatures Estatales d'Arizona, según delles oficines executives. Estos hanse treslladáu a los edificios axacentes, y el Capitoliu caltiénse agora como Muséu del Capitoliu d'Arizona.
Muséu
Espón la historia y la cultura d'Arizona dende los sos entamos hasta l'actualidá. Les temes inclúin los símbolos del estáu d'Arizona, personaxes históricos, la historia natural, el papel del gobiernu y la historia de la condición d'Estáu d'Arizona, l'USS Arizona, y fotografíes d'Edward S. Curtis. Tamién tien la tumba de la gobernadora d'Arizona, Wesley Bolin.
Historia
L'edificiu foi creáu como parte del esfuerciu p'amosar que'l territoriu d'Arizona taba llistu p'asumir la condición d'estáu. James Riely Gordon ganó un concursu pal so diseñu, que'l so plan orixinal yera un Capitoliu muncho más grande, con una rotonda más destacada y grandes ales nes que tuvieren dambes cámares de la llexislatura. La falta de fondos significó'l proyeutu tuvo que ser amenorgáu, polo que les ales llexislatives fueron refugaes del plan y un remate pequeñu d'aleación de plomu sustituyó la decoración de la cúpula de Gordon.
Empezar a construyir en 1898 y foi inauguráu en 1901.
Palaciu de la Llexislatura de la Ciudá de Buenos Aires
El  Palaciu de la Llexislatura de la Ciudá de Buenos Aires (tamién conocíu como Palaciu Ayerza) ye unu de los edificios más grandes y llamativos de la Ciudá de Buenos Aires. Inauguráu'l 3 d'ochobre de 1931, nél constituyóse, en 1943, la Secretaría de Trabayu y Previsión empobinada pol entós coronel Juan Domingo Perón. Por cuenta de esto en 1951 el Congresu de la Nación Arxentina declarar Monumentu Históricu; sicasí, en 1955 tal declaración foi derogada, y nuevamente declarada en 2011 por decretu presidencial. En 1946 foi sede del Ministeriu de Trabayu de la Nación, y ente 1947 y 1955 allugó a la Fundación Eva Perón.
En 1977, foi incluyíu nel Área de Proteición Histórica, y en 2000, el Códigu de Planiamientu Urbanu catalogar como Área de Proteición Histórica con nivel de proteición integral (APH 1).
Dende 1984 funciona nel edificiu allegante, que fuera orixinalmente la residencia particular de Victoria Aguirre, y que nesi momentu pertenecía a la socesión de Enriqueta Lynch, l'Edificiu Anexu de la Llexislatura de la Ciudá de Buenos Aires.
Historia
thumb|left|Vista del Palaciu dende la [[Plaza de Mayu.]] thumb|upright|Unu de los relós de la torre (notar el círculu del reló-campanil y la cúpula con pararrayos de bronce patinado color verde). En 1917 el conceyal socialista Alfredo Spinetto plantegó formalmente la necesidá d'edificar una sede propia pal Conceyu Deliberante. Dos años dempués, siendo presidente del cuerpu Saturnino J. García Añero n'exerciciu provisorio de la Intendencia Municipal, unvió un proyeutu postulando'l treslláu del Poder Executivu juntamente col Conceyu Deliberante a una mazana frente a la Plaza Once de Setiembre, reflotando la idea qu'afalara en 1911 l'Intendente Joaquín de Anchorena.
El Presidente de la Nación Hipólito Yrigoyen el 4 d'avientu nomó Intendente de la Ciudá a José Luis Cantilo y el temariu de convocatoria a Sesiones Estraordinaries incluyía l'allugamientu del nuevu palaciu Municipal. Sicasí, les propuestes de llocalización nun espolletaron y la tema nun se definía, pos a mediaos de 1921 los conceyales Spinetto, Villarreal y González Maseda aportunen y con despachu de la comisión d'Obres Públiques y Seguridá sanciónase una Ordenanza que dispunxo la confección de los planos y eleición del terrén. Daquella atopamos qu'otru de los llugares pretendíos yera la esquina de Corrientes y Carlos Pellegrini. Al añu siguiente l'Intendente Juan B. Barnetche unvió al Conceyu Deliberante planos y presupuestu relativos al nuevu edificiu, sicasí García Añero repitió la so aspiración de construyir na superficie entendida ente les cais Rivadavia, Jujuy, Victoria y Catamarca. Con cuenta de añu foi asignada una partida presupuestaria específica pa edificar la sede propia.
En 1923 concretóse un nuevu reclamu formal al Poder Executivu Nacional por que reintegrase a la Ciudá l'inmueble del Archivu Xeneral de la Nación, y hubo un intentu de recuperar les propiedaes de la comuña en cai Maipú N° 124-148. Nesi añu tamién se constituyó una Comisión Especial pro-edificiu integrada por conceyales representativos de los sectores políticos de la dómina que funcionó, con avatares, hasta'l cumplimientu del so cometíu en 1931. N'agostu finalmente llógrase'l terrén de 2.883 m² entendíu ente l'Avenida Presidente Xunetu Arxentín Roca y les cais Chacabuco y Alsina. Un decretu autoriza'l concursu de planos, proyeutu, premios y l'apertura d'una cuenta especial nel Bancu Municipal de Préstamos pa depósitu de partíes presupuestaries añales de gastos de l'alministración con esi fin. Al añu siguiente l'Intendente Dr. Carlos M. Noel realiza xestiones ante direutivu del Bancu de la Nación Arxentina y el Bancu Hipotecariu Nacional que dexen definir la llocalización de la nueva sede parllamentaria na superficie de 2.781 m² conformada pela Avenida Presidente Xunetu Arxentín Roca y les cais Perú y Victoria onde a última hora, se realizó l'allugamientu.
Efeutivamente el terrén atopar ente tres arteries importantes del cascu históricu de la Ciudá: l'Avenida Presidente Xunetu Arxentín Roca llamada asina en memoria de quien fora mientres dos periodos – 1880 a 1888 y 1898 a 1904 - presidente constitucional arxentín; antes del añu 1914 denominábase Diagonal Sur, la cai Perú, nomada asina dende 1857 n'homenaxe a la república americana independizada pol xeneral arxentín José de San Martín (antes llamóse Santísima Trinidá, depués Unquera, San José, De Perú y Representantes) y la tercera Hipólito Yrigoyen, denomada asina dende l'añu 1946 n'homenaxe al líder de la Unión Cívica Radical que resultara electu Presidente de la Nación tamién en dos oportunidad, 1916 y 1928. En tiempos de la colonia llamóse Cabildru, depués Villota y más tarde Victoria. La cortil foi incluyíu na primera delimitación del ejido urbanu efeutuada en 1580 por Juan de Garay.
Construcción
thumb|left|upright|Construcción del palaciu.
L'edificiu foi previstu por que fuera sede del Conceyu Deliberante por esto hasta qu'en 1995 foi redenominado Palaciu de la Llexislatura de la Ciudá de Buenos Aires conocióse-y y entá se-y llama como'l Conceyu Deliberante».
La idea respuende a un procesu de modernización qu'empezó a implementase a fines del sieglu XIX sol control y ordenamientu de l'alministración pública que tresformó urbanísticamente la redolada de la Plaza de Mayu acutar a los grandes edificios públicos, bancos ya importantes cases comerciales. Tamién a una concepción xeneralizada na dómina, pos les llinies del academicismu francés predominaben nel llinguaxe formal de l'arquiteutura oficial. Francia yera'l paradigma del modelu de nación deseyáu nesos años pola clase dirigencial. Anque n'Europa la belle époque concluyera en 1914 cola Primer Guerra Mundial, n'Arxentina entá se calteníen los sos ecos, reforzaos nos años 1920 pol art deco.
thumb|Construcción del reló del Palaciu. Ayerza estudiara na Facultá d'Arquiteutura de la Universidá de Buenos Aires de la que egresó en 1916, perfeccionándose en París. Recibió influencies, ente otres del prestixosu arquiteutu francés Edouard -y Monnier – diseñador ente otres obres del Palacio Fernández Anchorena, actual Nunciatura Apostólica y el Yatch Club Arxentín - que'l so estilu signó la concepción del proyeutu ganador. Nun escapa a ello ciertu eclecticismu cosmopolita evidenciado na adopción d'elementos representativos de diverses tradiciones arquiteutóniques, por casu la so carauterística torre campanil que recuerda a los belforts, torres cíviques o beffrois flamencos. Como parte de l'ayalga bibliográfica del Palaciu Llexislativu caltiénse un álbum con más d'un centenar de fotografíes iguáu por Ayerza qu'amuesa'l procesu constructivu ente 1926 y 1931. Nun yera ésta una novedá pal mozu arquiteutu, anque sí la oportunidá d'executar la so obra maestra. Dende 1920 fuéren-y encargaos a Ayerza proyeutos pa edificios na Ciudá, ente los executaos atópense'l de callar Llamargues 829/43 – que concluyó dos meses primero que'l Palaciu Llexislativu - y el de les Aveníes Callao y Alvear. El miércoles 10 de payares de 1926 na Presidencia del Conceyu Deliberante dar# en l'apertura de los sobres coles propuestes presentaes poles empreses constructores.
La piedra fundamental foi asitiada nel marcu del Primer Congresu de Municipalidaes de la República Arxentina, el 18 de payares de 1926. Del actu participaron el Presidente de la Nación, Dr. Marcelo Torcuato de Alvear – fíu de quien fuera primer Intendente de la Ciudá -; en representación del Intendente Municipal Dr. Noel, facer el Dr. Emilio Ravignani, y el Presidente del Conceyu Deliberante, Dr. Horacio Cascu, ente otres autoridaes. Pa la ocasión acuñóse una plaqueta conmemorativa. Na sesión del 14 d'avientu aprobóse sobre tables l'axudicación a la empresa constructora Luis Falcone qu'empezó la obra'l 19 de setiembre de 1927. Los trabayos, ente otros motivos, enllargar por cambeos nos planos orixinales –inclusión del sosuelu, alteraciones na planta baxa y nos cimientos-; mientres les escavaciones apaecieron túneles y pozos soterraños de la dómina colonial qu'escurríos polos xesuites comunicaben la Mazana de les Lluces col Cabildru; amás, hubo diferencies d'interpretación contractual qu'obligaron a una instancia d'arbitraxe a cargu del inxenieru Sebastián Ghigliazza. En 1929, pola Ordenanza N° 3647 destinóse la superficie de 3.116 m², entendida ente l'Avenida Presidente Xunetu Arxentín Roca y calle Perú y Victoria, por que fuera construyida la sede llexislativa.
Inauguración
thumb|Antigua fotografía del Salón Doráu. thumb|Fotografía del despachu d'[[Eva Perón.]] El palaciu inauguró'l sábadu 3 d'ochobre de 1931 al mediudía. Contradictoriamente, el cuerpu deliberativo de la ciudá nun taba en funciones porque'l 6 de setiembre del añu anterior produxérase una interrupción institucional por un golpe militar encabezáu por José Félix Uriburu. De manera que l'austeru actu oficial foi presidíu pol Intendente Municipal designáu pol gobiernu, José Guerrico, integrante de la Comisión Especial encargada de la construcción del edificiu, en presencia del Ministru del Interior de la Nación Octavio Pico. Y a otru día realizóse una campanuda fiesta na que participó'l titular del Poder Executivu de la Nación. Les actividaes llexislatives na Mazana de les Lluces concluyeron el 16, col reintegro al Gobiernu Provisional de la Nación d'esi espaciu que pasaría a ser utilizáu poles Facultaes de Ciencies Exactes, Físiques y Naturales de la Universidá de Buenos Aires. El 10 de xineru de 1932 realizóse la eleición de 30 conceyales municipales. Convocada pol Gobiernu provisional de la Nación qu'a otru día terminaba les sos funciones, el 19 de febreru concretó la Sesión especial d'Instalación presidida pol conceyal de mayor edá, Agustín Carbone, del Partíu Socialista Independiente. El 1 de marzu del mesmu añu tuvo llugar la primer Sesión Ordinaria so la presidencia del conceyal Andrés Xusto perteneciente al bloque del Partíu Socialista. Estos actos formalizaron la inauguración funcional del flamante Palaciu Llexislativu.
La sede en democracia
La Sede Llexislativa, recuperáu'l funcionamientu de les instituciones democrátiques, nel añu 1984 ampliáronse les instalaciones que respondíen al proyeutu orixinal del arquiteutu Héctor Ayerza, cola incorporación del edificiu amiesto allugáu n'Avenida Presidente Roca y Hipólito Yrigoyen. Diez años dempués, cola reforma de la Constitución Nacional, la Ciudá de Buenos Aires pasó a tener un réxime de gobiernu autónomu con facultaes propies de llexislación y xurisdicción.
En 1996, al eslleise definitivamente'l Conceyu Deliberante cola consagración constitucional de l'autonomía de la Ciudá de Buenos Aires, l'edificiu foi destináu a sede de la Llexislatura. Por esa razón remocicar integralmente considerando que se topa entendíu na Área de Proteición Histórica, en grau d'intervención 1, ye dicir dientro d'una zona, espaciu o conxuntu urbanu que tien carauterístiques particulares nes que se reconoz a un legáu del pasáu non necesariamente remotu y con influencies de variáu orixe. El refaimientu efeutuar ente xunetu de 1998 y marzu de 1999, punxo en valor y articuló l'edificiu amiesto al palaciu, sicasí dellos trabayos quedaron pendientes.
Actualidá
Cola sanción de la llei N° 1444, en setiembre de 2004, los Diputaos de la Ciudá aprobaron el Plan d'Obres Complementaries de Remodelación y Puesta en valor del Palaciu Llexislativu. A esos efeutos, la llei creó una Comisión especial pa “entender na planificación, execución y alministración de tolos aspeutos relativos a les obres d'infraestructura que tienen de llevase alantre na mesma, xestionando la construcción de nueva infraestructura y recuperando y faciendo eficiente la esistente, en tou de conformidá colo dispuesto a propósito por Resolvimientu Nº 369/98.” La Comisión que ye responsable de l'alministración d'un fondu creáu especialmente por aciu la suscripción d'un contratu de fideicomiso con un bancu del sector públicu, ta compuesta por un Conseyu d'Alministración presidíu pol Secretariu Alministrativu de la Llexislatura y seis miembros, dos en representación del Poder Executivu y cuatro pol parllamentu. D'ella depende la Unidá Executora d'Obres.
El 26 de setiembre de 2011, por aciu el Decretu 1495/11, la presidenta Cristina Fernández de Kirchner declaró al Palaciu de la Llexislatura como Monumentu Históricu Nacional (MHN), nel marcu del aniversariu 80 de la so inauguración.
Descripción
thumb|right|250px|Escultures sobre la cornisa, [[calle Perú.]] thumb|right|250px|Cúpula nel hall d'entrada al Palaciu. L'edificiu ta conformáu por un sosuelu, planta baxa, pisu principal, cuatro plantes y una torre central de 97 metros.
Son numberoses les obres d'arte que nél s'atopen, na so mayoría d'arxentinos, pero tamién d'otres nacionalidaes, especialmente la uruguaya, que ta representada por numberoses pintures nel mentáu salón Ciudá de Montevideo.
Los Salones
Refier al Salón de los Espeyos del Palaciu de Versalles en Francia. Llegar a él xubiendo pola Escalera d'Honor. Columnes con capiteles d'orde xónicu arrodien la so área central y sostienen una galería que forma, per mediu d'arcaes, un balcón sobre'l sector central. Destacar al fondu un palcu-bandexa d'honor col escudu Nacional qu'enfrenta al emblema Municipal, na otra punta. Ta allumáu por seis gatuñes de 45 veles y 14 arañes de diez lluces so galería. El salón ye utilizáu pa les Audiencies Públiques, receiciones y eventos. Nordiska Kompaniet SA ganó'l concursu pa realizar la decoración interior d'esti salón, diseñada pol mozu arquiteutu francés Paul Louis Marcel Groisil, egresado de la École Boulle y de la École des Arts Décoratifs de París, quien foi contratáu especialmente pa esti trabayu en Francia. Foi'l mesmu Paul Groisil quien supervisó la restauración que se fixo nel añu 1987 pol equipu empobináu nesi entós pol arquiteutu Carlos Moreno y la so collaboradora, l'arquiteuta Elizabeth Kries. Un datu interesáu sobre Groisil ye que, una vegada n'Arxentina, nunca volvió a Francia, siguiendo la so vida profesional nel país llatinoamericanu hasta'l so fallecimientu.
thumb|right|Antigua semeya del Salón San Martín. thumb|right|Escritoriu utilizáu por Eva Perón. thumb|Recintu de Sesiones. thumb|right|Sala d'Esposiciones. Ye'l hall d'accesu al Salón Conceyales. Recuerda a les xornaes comunales de Montevideo y Buenos Aires que se realizaben cada añu pa intercambiar idees sobre como ameyorar l'orde Municipal de dambes ciudaes. Suel ser utilizáu como salón pa conferencies. Esti salón sirve de receición y espera. El so parte central ta arrodiáu de columnes de mármol que formen una galería per mediu d'arcaes. Tien una chimenea en mármol de Grecia color verde, con aplicaciones de fierro forxáu en relieve. Hai amás una filera de columnes en orde dóricu que sostién una galería. La enorme araña central tien 40 lluces en diversos planos reflectadas por caireles de cristal. Esti salón, al igual que'l Salón Doráu, foi diseñáu pol mesmu arquiteutu d'interiores francés Paul Groisil. Tamién foi restauráu pol mesmu equipu d'arquiteutos que trabayó nel Salón Doráu. Atopar ente los despachos del Presidente y del Vicepresidente primeru de la Llexislatura. Ellí funcionó la Fundación Eva Perón que presidió María Eva Duarte de Perón mientres la presidencia del so maríu Juan Domingo Perón. Caltiénse'l so moblame y dalgunos de los oxetos personales qu'utilizó, como'l tinteru y el portapapeles. Hai amás dos bahiuts, estilu Lluis XIV, construyíos pol ebanista Tarris, col escudu municipal grabáu nes sos puertes. Dambos soporten dos xarrones de cristal de Baccarat y de bronce. Les sos parés tán recubiertes con boiseries de madera de carbayu. La cortil d'esti salón, con forma d'hemiciclu, tien un artesanáu (boiserie) de nozal italianu y columnates de mármol de Grecia. El cielorraso ye abovedáu, con una gran claraboya central. En realidá nunca foi utilizáu como comedor. Tien arañes de cristal y muebles d'estilu Lluis XVI. Nel sosuelu recuperar dende 2007, un centru d'esposiciones y un muséu del patrimoniu de la Llexislatura. La entrada suel ser llibre y gratuita.
La Biblioteca Esteban Echeverría
thumb|left|Vista de la [[Biblioteca Esteban Echeverría. Notar la boiserie, la llámpara del tipu araña y nel techu la claraboya exornada con vitrales.]] Nel pisu principal atópase la Biblioteca que la so sala de llectura destacar poles sos boiseries y les sos llámpares del tipu arañes con munchos caireles. La biblioteca cunta con 35 000 exemplares que pueden ser consultaos pol públicu polo xeneral. La so orientación ye xurídicu-llexislativa. Puede aportase a los exemplares venceyaos a les temátiques de les Comisiones y sobre el desenvolvimientu urbanísticu, cultural y sociu-históricu de la ciudá. Pueden realizase consultes virtuales.
La Biblioteca cunta con tres servicios qu'empresta o árees que la sofiten: Atención al públicu, Procesos Téunicos y Taller de restauración y preservación.
Hai una Sala de Llectura pa consulta de Llexisladores, autoridaes, personal de la Llexislatura y públicu polo xeneral. Serviciu d'Enllaz Llexislativu que dexa'l siguimientu de la información solicitada y la busca de la mesma n'otros archivos en casu de que nun se cunte col material n'a biblioteca.
Destácase una coleición de volumes antiguos que s'atopa na Biblioteca Ayalga. Son más de 2.000 llibros (dellos dixitalizaos) publicaos dende'l sieglu XVII al sieglu XIX. Dalgunes d'elles son la Llexislación Antigua de los Reis Godos d'España, Les Lleis d'Indies, Alcuerdos del Escastáu Cabildru de Buenos Aires, Los Planos más Antiguos de Buenos Aires y l'Álbum Fotográficu del Centenariu de la Revolución de Mayu.
Esiste un archivu gráficu audiovisual sobre la documentación rellacionada cola presencia d'Eva Perón nel Palaciu y de les instituciones qu'executaron les polítiques sociales ente 1943 y 1955.
El "Archivo Tango" tien más de 250 partitures, llibros y folletos sobre esta música.
En xunu de 2012 unos 13 000 llibros (nengunu d'ellos pertenecíen a la coleición d'incunables) resultaron estropiaos pel agua proveniente d'una perda del pisu cimeru que provocó filtraciones dende'l techu pola boisserie qu'anubre les parés de la sala y el anegamiento del pisu de parqué. El fechu nun foi afayáu al intre pos asocedió mientres una fin de selmana. Gracies a la cooperación de téunicos de la Universidá de Buenos Aires (UBA), de la Universidá del Muséu Social Arxentín (UMSA) y de la Escuela Téunica Otto Krause pudieron realizase los arreglos y restauraciones. Aprovechóse amás p'ameyorar les instalaciones llétriques ya incorporar sensores y detectores aptos pa prevenir accidentes. De los 33.210 exemplares que tuvieron de ser camudaos (2000 quedaron nel so llugar) 5112 fueren algamaos pel agua direutamente. D'ellos, 3462 fueron ensugaos y devueltos a los estantes. 100 llibros resultaron irrecuperables, pero informóse que seríen repuestos.
La Hemeroteca José Hernández
Cuenta cola coleición de periódicos microfilmeados del diariu L'Arxentina, qu'arrinca en 1902 y llega hasta 1947 (completa y única en Suramérica). Tamién cunta coles coleiciones del diariu La Nación (dende 1870 a 1995), del diariu La Prensa (1892 - 1995) y del diariu La Razón (la más completa qu'esiste) dende 1906 hasta 1987. Otres son La Opinión (1971-1979); Tiempu Arxentín (1982-1986); Ámbitu Financieru (dende 1990); Páxina 12 (dende 1987); El Cronista (dende 1968); dos años del diariu Democracia (1953-1954); Corréu de la Tarde (1958-1959); el curtiu periodu del vespertín La Tarde (1976); Extra (1990-1992) y Nuevu Sur (1989-1990).
Pueden topase les revistes enllibraes: Mercáu; Noticies; La Maga; El Periodista; Extra; La Opinión; Dinamis; Humor ; Revista XXIII y les sos antecesores, XXII y XXI de la mesma editorial, Tres puntos; Páxina 30; La Selmana; Siete Díes; Leoplán; y Xente ente otres.
Tamién cunta con carpetes que contienen información periodística de temes como: "Atentaos Embaxada d'Israel y AMIA", Güeles de Plaza de Mayu, "Reserva Ecolóxica" etc.
La Torre y el Carrillón
left|thumb|250px|Carrillón del Palaciu Llexislativu. La espectacular torre de más de 95 metros d'altor ye d'un estilu que recuerda a les beffroi de Flandes teniendo un reló comandu de melodía Westminster, con un carrillón de cinco campanes que los sos nomes son: La Santa María, La Pinta, La Neña, La Porteña y; la más grande con 1800 kg de pesu, L'Arxentina. Los cuatro cuadrantes tienen un diámetru de cuatro metros cincuenta. El reló tien un sistema que controla la marcha d'otros 80 relós distribuyíos nel restu del edificiu y ye consideráu'l más altu de la ciudá de Buenos Aires.
Puede reparase amás un carillón alemán que tien 30 campanes qu'en xunto pesen 27 350 quilos (la mayor supera les 4 tonelaes), y que cuando s'inauguró yera'l más grande de Suramérica.
Foi tocáu en situaciones especiales, como en 1933 cuando reprodució la marcha aciaga al realizase les exequias del ex intendente José Guerrico, y que foi veláu na Llexislatura.
En 1998 el carillón foi reparáu xunto col restu del edificiu.
Euskera occidental o Vizcaín (Variedá llingüística)
derecha|miniaturadeimagen|330x330px|Estensión ya los sos subdialeutos del Euskera occidental o vizcaín ([[Koldo Zuazo, 2015).]] El dialeutu occidental o vizcaín (N'Euskera: Mendebaldeko euskera edo Bizkaiera) ye'l dialectu del con más falantes, faláu en la provincia de Vizcaya-Bizkaia, nel norte d'Álava y l'oeste de Guipúzcoa. Tien ente 200 000 y 300 000 falantes nativos y ye el más alloñáu del euskera batúa xuntu al suletino.
A pesar de la xeneralización del euskera batúa nes relaciones formales, el so usu ye bien común nos medios de comunicación del País Vascu, principalmente nes publicaciones y radios locales. Tamién sigue teniendo una presencia perimportante na producción lliteraria actual: los bertsolaris o versificadores vizcainos Xabier Amuriza, Unai Iturriaga ya Igor Elortza y el grupu de rock Gatibu, ente otros munchos, canten nesta variedá de la llingua. Tamién l'escritor Kirmen Uribe, natural de Ondarrua, dacuando recurre a ella nes sos obres.
Hestoria
Les llendes del dialectu vizcaín correspóndense cola tribu prerromana de los caristios. Mientres la Edá Media, Vizcaya tuvo xuntu con Álava y el valle de Amezcoa na circunscripción eclesiástica de Calahorra, lo que podría influyir nos dialectos d'estes rexones, anque non por ello puédase dicir que'l dialectu alavés (anguaño extinto) tuviera les mesmes traces que'l vizcaín: probablemente cuntara con característiques comunes, pero tamién personalidá propia.
Identidá y númberu de falantes
Según Georges Lacombe, por cuenta de la personalidá propia d'esti dialectu, los dialectos del euskera bien podríen estremase en dos grupos, el vizcaín y el restu. Defendía que yera tan distintu esti dialectu de los demás, qu'a diferencia d'estos, les isogloses que la dixebren del allegante (el guipuzcoanu o central) tán tan abargana les unes de les otres, que conformen un claru fexe; esto ye, les sos traces fonéticu-fonolóxicos, morfosintácticos y de léxicu coinciden de tal manera xeográficamente que conformen una frontera dialectal bien clara a diferencia d'otros dialeutos.
Por causa de estes diferencies dialectales y les que caltien col euskera batúa, respetando l'usu que correspuende a caún, la Real Academia de la Llingua Vasca (Euskaltzaindia) produció unes bases del modelu del vizcaín escritu (bizkaieraren idatzizko ereduaren finkapenak), normes que se centren sobremanera na morfosintaxis. L'ámbitu d'usu de los dialectos del euskera ríxense pola norma 137 de l'Academia, según la cual deberíase llindar l'usu del batúa básicamente a los ámbitos de la comunicación, l'alministración y l'enseñanza.
Dende 1997 y según la nueva clasificación dialectal realizada por Koldo Zuazo, autor de “Euskalkiak. Herriaren lekukoak” (Elkar, 2004), el nome que recibe'l dialectu vizcaín ye'l de dialeutu occidental, porque nun solo en Bizkaia se fala, tamién munchos falantes de les contornes guipuzcoanes del Altu (sobremanera) y So Deva y nos conceyos alaveses de Aramayona (Aramaio) y Villarreal (Legutiano).
Hipervizcaínu (hiperbizkaiera)
El hipervizcaínu foi un enclín llingüísticu xeneráu a partir de la segunda metá del , cuando foi publicada la primer gramática del vizcaín por Juan Mateo Zabala. Les sos teoríes dieron como resultáu un intentu de querer sorrayar en tolo posible les diferencies del vizcaín respectu al restu de los dialectos. Pa ello, los defensores d'esti enclín dieron los pasos de darréu:
Estos movimientos fueron un obstáculu real pa la unificación llingüística al euskara batua.
Deforestación
thumb|right|300px|Imaxe de deforestación en [[Nueva Zelanda.]] thumb|right|300px|Imaxe de deforestación en [[Canadá.]]