cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alonso de Quintanilla
Reestablecimientu de la Santa Hermandá
Ante la situación anárquica del país, participó con Juan d'Ortega, a instancies de les Cortes celebraes en 1475 en Madrigal, nel reestablecimientu de la Santa Hermandá, daqué más qu'una mera institución encargada del orde públicu nel ámbitu rural, entrando a formar parte como tesoreru del so conseyu. Na sesión de Cortes o Xunta de Procuradores celebrada en marzu de 1476 na ilesia de Santa María de Dueñas, qu'aprobó la creación de la Santa Hermandá, Quintanilla propunxo l'empadronamientu militar pal qu'acometería, na so condición de Contador Mayor, un recuentu de la población de Castiella, el famosu y desapaecíu «Censu de Quintanilla» pol que ye principalmente conocíu ente los historiadores.
En 1480 apurrió una fuerte suma del so propiu patrimoniu pa llevar a cabu la conquista de Canaries, concediéndo-y los reis notables privilexos sobre los beneficios de tal empresa, incluyendo'l quintu d'esclavos, sebu, cueru y preses llograos na conquista, anque tales beneficios non siempres llegara a cobralos. Según un apuntamientu de 1483, dende'l final del reináu d'Enrique IV hasta esi añu la Corona debía-y 3.288.000 maravedinos ente préstamos fechos a la Corona, beneficios ensin percibir y quitaciones non devengadas. Una d'estes foi la del collar de los eslabones» qu'Sabela empeñara en Arévalo y recuperó Quintanilla por que la reina pudiera llucilo nuna fiesta.
La creación d'un exércitu permanente: el censu» de Quintanilla y tomar de Granada
Na conquista de Granada, na so calidá de miembru del conseyu de la Hermandá, foi con Juan d'Ortega'l xestor del reclutamiento de los diez mil peonos con que les Hermandaes de Castiella contribuyeron al esfuerciu bélicu, encargándose del llogru de recursos económicos y del suministru de les tropes. Un documentu de cuatro folio, escritu de la so propia mano y calteníu nel Archivu de Simancas, sirvió p'atribuyi-y la realización efectiva del que sería célebre «Censu». Eses fueyes sirvíen amás p'acreditar la so participación na creación d'un exércitu permanente al añu siguiente de tomar de Granada, presumiéndose que'l documentu foi redactáu en 1493 anque, al nun dir fecháu, Tomás González, al publicar en 1829 dando con ello la primer noticia del censu, datar en 1482. Con oxetu de conocer l'armamentu disponible nel reinu, dicía faer él mesmu un recuentu de la población de Castiella, Lleón, Toledo, Murcia y Andalucía sacante Granada. Según los sos cálculos, dicía, «paezme que pue qu'aya nellos [los reinos] un cuentu y quinientos mill vezinos poco más o menos» (ente seis y ocho millones d'habitantes), cifra a les clares escesiva. En función d'esos númberos faía delles propuestes relatives al armamentu del que tenía de disponer cada fidalgu conforme a la so renta y les villes y «llugares principales» que, colos puertos, debíen según el so encamientu disponer d'artillería.
Colón y el descubrimientu d'América
Na acoyida espachada a Cristóbal Colón en Castiella pudo tener un papel destacáu, según los sos biógrafos, pos dende'l primer momentu ufiertaría-y el so sofitu moral y económicu, inclusive dándo-y de comer, «porque d'otra manera non pudiera entretenese tanto tiempu en tan llarga demanda», según el cronista Gonzalo Fernández de Oviedo, siendo amás él quien lo presentó al cardenal Mendoza. Al papel xugáu por Quintanilla nel descubrimientu, amplificáu polos cronistes locales, aludía tamién Ramón de Campoamor nun poema tituláu Colón, asitiándolo, en boca del descubridor, en compañía d'otru gran financieru, Luis de Santángel:
Esi papel, sicasí, foi puestu en dulda por Annie Molinié-Bertrand en vista del silenciu de los participantes direutos na empresa y el del propiu Colón, quien escribió que'l padre Antonio de Marchena fuera la única persona que dende'l primer momentu emprestára-y el so ayuda desinteresada.
Refugó en tou momentu los títulos de nobleza. Yá vieyu, a finales de 1494, arrenunció a tolos sos cargos, retirándose a Medina del Campo, onde creó en 1497 un mayoralgu na persona del so primoxénitu, el comendador don Luis, quien se sumó al bandu comuñeru y foi unu de los 293 salvaos del Perdón xeneral de 1522, anque na so condición de miembru de la Orde de Santiago evitó ser xulgáu y sirvió más palantre a Carlos I.
D'Alonso de Quintanilla caltiénense dos discursos, unu pronunciáu nes Cortes de Dueñes y otru con ocasión de la Orde d'empadronamientu militar.
Década del 2730 e.C.
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Sieglu XXIX e.C. - Sieglu XXVIII e.C. - Sieglu XXVII e.C.)
Ocrepeira camaca
Ocrepeira camaca, ye una especie d'araña de la familia Araneidae.
Llocalización y carauterístiques
Estes arañes varien enforma en color, forma y tamañu, miden ente 2 a 30 mm, tienen ocho güeyos dispuestos en dos files horizontales, los machos son xeneralmente más pequeños que les femes y comúnmente escarecen de la coloración llamativa.
Varennes-Vauzelles
Varennes-Vauzelles ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Década del 2740 e.C.
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Sieglu XXIX e.C. - Sieglu XXVIII e.C. - Sieglu XXVII e.C.)
A Cabanada
A Cabanada ye una casería de la parroquia de Balmonte nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 17,00 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 420 msnm y tien una población de.
Paroru
Paroru ye una aldea de la parroquia d'Abamia, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
Alcuéntrase a 6,6 km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, y tien una población de.
Os Caborcos
Os Caborcos ye una casería de la parroquia de Balmonte nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 17,00 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 421 msnm y tien una población de.
Manuel B. García Álvarez
Manuel B. García Álvarez ye un xurista y profesor universitariu retiráu. Foi'l primer Procurador del Común de Castiella y Lleón ente 1995 y 2005.
Biografía
Estudió na Universidá d'Uviéu de 1960 a 1965 y llicencióse en Derechu, siendo nomáu profesor axuntu de la Universidá de Lleón. Depués d'un cursu d'Estudios Europeos Avanzaos nel Colexu d'Europa de Bruxes (Bélxica) de 1967 a 1968, doctoróse en Derechu na Universidá d'Uviéu en 1971.
De setiembre de 1974 a febreru de 1976 foi investigador asociáu visitante na Universidá de Harvard nel programa de beques de cooperación cultural. En 1980 concedióse-y la mesma beca, pero para aportar a ella tuvo qu'arrenunciar a ser nomáu profesor asistente na Universidá de Lleón, onde en 1988 dióse-y la Cátedra de Derechu Constitucional.
En 1985, Álvarez participó na firma d'un conveniu ente la Universidá Estatal de Voronezh y Lleón, que-y dexó desenvolver una importante xera d'investigación na Federación Rusa. Ente otros, trabayó como espertu estranxeru tantu na comisión constitucional como na asamblea constitucional creada nel branu de 1993 pol presidente Boris Yeltsin. Yera l'únicu espertu estranxeru.
Dende 1976 hasta la so xubilación foi miembru del conseyu de redaición de la East European Quarterly de la Universidá de Colorado.
Álvarez tuvo l'honor de ser convidáu pol Conseyu d'Europa a participar en dellos seminarios en representación del Conseyu en Moscú, San Petersburgu y Ekaterimburgu aldericando la posibilidá de crear el cargu de Defensor del Pueblu en delles rexones de Rusia.
Amás de los sos trabayos científicos, ye autor de dellos llibros billingües dedicaos a los estudiantes rusos de castellán.
Xuan I d'Inglaterra
Juan d'Inglaterra, más conocíu como Juan ensin Tierra —orixinalmente Johan sanz Terre en normandu, John Lackland n'inglés— (Palaciu de Beaumont, Oxford, 27 d'avientu de 1166 - Castillo de Newark, Nottinghamshire, 18 d'ochobre de 1216), foi rei d'Inglaterra y señor d'Irlanda.
Reinó n'Inglaterra dende'l 6 d'abril de 1199 hasta la so muerte en 1216. Asocedió nel tronu al so hermanu mayor, el rei Ricardu I d'Inglaterra (conocíu como «Ricardo Corazón de Lleón»). Juan ganó'l llamatu de «Ensin Tierra» por cuenta de la so falta d'heriedu por ser el menor de los fíos y por perder los territorios en Francia; tamién foi moteyáu «Espada Nidia» pola so conocida ineptitú militar. Foi un rei Plantagenet o de la llinia angevina.
Nacencia
thumb|left|Los padres de Juan, [[Enrique II d'Inglaterra|Enrique II y Leonor.]] Nació nel Palaciu de Beaumont, Oxford, siendo'l quintu fíu varón del rei Enrique II d'Inglaterra y de la duquesa Leonor d'Aquitania. Esiste una certidume casi total de que la so nacencia producir en 1166 y non en 1167, como afirmen dalgunos. El rei Enrique y la reina Leonor nun tuvieron xuntos mientres los nueve meses precedentes a avientu de 1167, pero axuntar en marzu de 1166. Coles mesmes, Juan nació en Oxford el día de Navidá o cerca d'él, pero Leonor y Enrique pasaron la Navidá de 1167 en Normandía. El canónigu de Laon escribiría un sieglu dempués que Juan recibió esi nome por cuenta de que nació el día de San Juan Apóstol, que la so fiesta celebrar el 27 d'avientu. El cronista Ralph de Diceto tamién afirma que Juan nació en 1166 y que la reina dio-y el so nome.
Yera mediu hermanu menor per parte materna de María de Champaña y Adelaida de Francia. Coles mesmes foi l'hermanu menor de Guillermo de Poitiers, Enrique'l Mozu, Ricardu I d'Inglaterra, Godofredo II, Duque de Bretaña, Leonor d'Inglaterra y Juana d'Inglaterra, Reina de Sicilia.
Primeros años
Siendo'l fíu favoritu del so padre, por ser el menor, nun esperaba heredar. La so vida familiar foi tumultuosa, con tolos sos hermanos arreyaos en rebeliones en contra d'Enrique en 1173 y 1174. Leonor foi encarcelada en 1173, cuando Juan yera un neñu pequeñu. Geraldo de Gales rellata que'l rei Enrique tenía una interesada pintura nuna cámara del castiellu de Winchester qu'amosaba una águila atacada por trés de los sos pitucos, mientres un cuartu agazupábase esperando la so oportunidá d'atacar. Cuando se-y preguntar pol significáu d'ella, el rei respondió: «Los cuatro nuevos de l'águila son los mios cuatro fíos, que nun van cesar d'escorreme, inclusive hasta la muerte. Y el más nuevu, al qu'agora abrazu con tienru ciñu, un día va aflixime en forma más grave y peligrosa que tolos otros».
Dende bien nuevu intrigó pa perxudicar al so hermanu mayor Ricardo —depués Ricardo Corazón de Lleón— y ser nomáu herederu del tronu. Pero nun asocedió asina: el so hermanu Ricardo, el preferíu de la so madre Leonor, llogró asoceder al so padre nel tronu a la so muerte (6 de xunetu de 1189).
Antes de la so ascensión, Juan yá adquiriera reputación de traidor, por conspirar con y en contra de los sos hermanos mayores, Enrique, Ricardo y Godofredo. En 1184, Juan y Ricardo alegaron tener plenu derechu a heredar Aquitania, unu de los munchos desencuentros ente dambos. En 1185, Juan convertir en rexente d'Irlanda, que'l so pueblu alzar pa desprecialo, lo que causó la partida de Juan namái ocho meses dempués.
A diferencia del so hermanu Ricardo, Juan nun aportar# a bien alto (midía 5 pies y 5 pulgaes, esto ye, 1,68 m) y yera de pechu fuerte y gruesu», ente que'l pelo tener de color coloráu escuru; según contemporáneos paecer a un habitante de Poitou. Juan esfrutaba de la llectura y creó una biblioteca móvil, daqué inusual pa la dómina. Tamién-y gustaba apostar, sobremanera con backgammon, y yera un entusiasta de la caza, inclusive según l'estándar medieval. Gustába-y la música, pero los cantares non. Juan convertir nun conocedor de xoyes», amasando una gran coleición, y yera bien conocíu por vistir se con ropa opulenta y, según cronistes franceses, la so debilidá por vinu malo. A midida que Juan faíase mayor, conocíase-y por ser dacuando «simpáticu, agudu, arrogante y hospitalariu»; ente que n'otros momentos podía ser envidiosu, hipersensible y propensu a ataques de rabia, «rucando y esmordigañándose los deos» con roxura.
Ausencia de Ricardo
Mientres retornaba de la Tercer Cruzada, Ricardo foi prindáu y encarceláu pol emperador Enrique VI del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. Dizse que Juan unvió una carta a Enrique pidiéndo-y que caltuviera a Ricardo lloñe d'Inglaterra pol mayor tiempu posible, pero los partidarios de Ricardo pagaron el rescate pa la so lliberación, porque pensaben que Juan sería un pésimu rei. Al tornar a Inglaterra en 1194, Ricardo asumió'l tronu, perdonó a Juan y nomar el so herederu.
Otru historiadores argumenten que Juan nun trató de derrocar a Ricardo, sinón que fizo esfuercios p'ameyorar un país arruináu polos impuestos escesivos cobraos pa financiar les Cruzaes. Ye probable que la imaxe de subversivu de Juan fora creada por monxos cronistes resentíos pola so negativa a participar na Cuarta Cruzada.
Matrimonios y descendencia
Los cronistes de la so dómina atribúin a Juan un gran gustu pola lluxuria, inclusive, pol embellecimiento, y tamién se diz que tuvo munchos fíos illexítimos.
Vatiu
El vatiu o watt ye la unidá de potencia del Sistema Internacional d'Unidaes. El so símbolu ye W. Ye l'equivalente a 1 xuliu por segundu (1 J/s) y ye una de les unidaes derivaes. Espresáu n'unidaes usaes n'elletricidá, el vatiu ye la potencia producía por una diferencia de potencial de 1 voltiu y una corriente llétrica de 1 amperiu (1 VA).
Xuan I d'Inglaterra
Matrimonios y descendencia
El cronista Mateo de París acúsalu de tener envidia de munchos de los sos varones y parientes, amás de seducir a les sos fíes y hermanes más curioses. El cronista Roger de Wendover describe un incidente qu'asocedió cuando Juan namorar de Margarita, la muyer d'Eustaquio de Vesci y fía illexítima de Guillermu I d'Escocia. Eustaquio sustituyir por una prostituta cuando'l rei foi a la cama de Margarita na escuridá de la nueche; a la mañana siguiente Juan foi a presumir a Vesci de les cualidaes de la so muyer na cama, a lo cual Vesci confesó'l cambéu que realizara y fuxó.
Juan tuvo los siguientes fíos illexítimos:
Vatiu
Les siguientes ecuaciones rellacionen dimensionalmente el vatiu coles Unidaes básiques del Sistema Internacional:
Xuan I d'Inglaterra
Matrimonios y descendencia
Ricardo Fitz Roy (de la so prima, Adela, fía del so tíu Hamelin de Warenne), * Oliver FitzRoy (d'una muyer llamada Hawise), quien acompañó al legáu papal Pelagio Galvani a Damietta en 1218 y nunca volvió.
De muyeres desconocíes: Juan FitzRoy, sacerdote en 1201, * Enrique FitzRoy, quien morrió 1245, * Osberto Gifford, quien recibió tierres en Oxfordshire, Norfolk, Suffolk y Sussex y foi vistu vivu per última vegada l'añu 1216, * Eudes FitzRoy, qu'acompañó al so mediu-hermanu Ricardo, Conde de Cornualles, na Cruzada y morrió en Tierra Santa en 1241, * Bartolomeo FitzRoy, miembru de la Orde de los Hermanos Predicadores, * Matilde FitzRoy, abadesa de Barking, que morrió en 1252, * Isabel FitzRoy, señora de Ricardo Fitz Ives, * Felipe FitzRoy, atopáu vivu en 1263.
(L'apellíu FitzRoy ye una pallabra normandu-francesa que significa 'fíu del rei'.)
Disputa con Arturo
thumb|Juan cazando venaos. Manuscritu allumáu del sieglu XIV. Cuando Ricardo morrió, Juan nun ganó darréu la reconocencia de toos como rei. Daquién con mayores derechos, el so sobrín Arturo I, duque de Bretaña —fíu póstumu del so hermanu Godofredo, cuartu fíu d'Enrique II— foi reconocíu por dalgunos. Ricardo nomára-y el so herederu antes de morrer. Arturo lluchó contra'l so tíu pol tronu, col sofitu del rei Felipe II de Francia. El conflictu ente ellos tuvo consecuencies fatales.
La guerra fadió a los varones de Poitou a tal puntu que buscaron arreglu nel rei de Francia, que yera señor feudal del rei Juan con al respective de dellos territorios nel continente. En 1202, Juan foi citáu a la corte francesa pa contestar los cargos. Juan refugó y, so la llei feudal, por cuenta de la so falta de serviciu al so señor, el rei francés reclamó les tierres y territorios rexíos pol rei Juan como Conde de Poitou, declarando tolos territorios franceses de Juan, sacante por Gascuña nel suroeste, como perdíos por esti postreru. Los franceses invadieron rápido Normandía, el rei Felipe II invistió a Arturo con toos aquellos feudos que tenía antes el rei Juan (sacante por Normandía) y comprometiólu cola so fía María.
En vista de la necesidá d'empecipiar una guerra al traviés de la Canal, Juan ordenó en 1203 a tolos estelleros d'Inglaterra qu'apurrieren a lo menos un barcu, siendo Portsmouth el qu'unvió munchos d'ellos. Fixo d'esti últimu llugar el nuevu llar de l'armada (los reis anglosaxones, como Eduardo'l Confesor, teníen badees reales en Sandwich, Kent). Escontra fines de 1204, tenía disponibles 45 galeres grandes y dende entós tuvo un permediu de cuatro galeres nueves al añu. Tamién creó'l almirantazgo, compuestu por cuatro almirantes, responsables de delles seiciones de la nueva armada. Mientres el reináu de Juan, les mayores meyores producir nel diseñu de barcos, incluyendo la adición de veles y de castiellos de proa desmontables. Coles mesmes, creó los primeros barcos grandes de tresporte, llamaos buisses n'inglés. N'ocasiones, atribuyir a Juan la fundación de l'Armada Real moderna, pero lo que se sabe güei d'esta armada provién de los Pipe rolls (los archivos financieros d'Inglaterra ente los años 1130 y 1833), yá que estos llogros son inoraos dafechu polos cronistes ya historiadores de la dómina.
Cola esperanza d'evitar problemes con Inglaterra y Gales mientres s'atopaba ausente pa lluchar por reponer les sos tierres franceses, en 1205 formó una alianza casando a la so fía illexítima Juana, Señora de Gales, col príncipe galés Llywelyn el Grande.
Nel marcu de la guerra, Arturo intentó secuestrar a la so güela, Leonor d'Aquitania, en Mirebeau, pero foi ganáu na batalla y prindáu poles fuercies de Juan. Encarceláron-y primero en Falaise y depués en Rouen. Naide sabe a ciencia cierta qué asocedió con Arturo dempués d'ello. Según los añales de Margam, el 3 d'abril de 1203: «Depués de que'l rei Juan prindara a Arturo y caltener vivu en prisión dalgún tiempu nel Castiellu de Rouen... cuando Juan taba borrachu y teníu pol demoniu, mató a Arturo coles sos propies manes y, arreyando'l cuerpu a una piedra pesada, refundiar al Sena». Sicasí, l'oficial que comandaba la fortaleza de Rouen, Huberto de Burgh, declaró apurrir a Arturo cerca de la Pascua de 1203 a los axentes del rei pa ser capáu y qu'Arturo morrió d'una conmoción. Más tarde, Huberto retratóse y declaró qu'Arturo entá taba vivu, pero naide volvió ver a esti postreru con vida, y el camientu del so asesinatu causó una rebelión contra'l rei Juan en Bretaña y dempués en Normandía.
Amás d'Arturo, Juan tamién prindó a la so sobrina, Eleanor, Primer Doncella de Bretaña, que permaneció prisionera'l restu de la so vida (que llegó a términu en 1241). Por actos como aquellos, Juan adquirió una reputación d'implacable.
Disputa col Papa
thumb|El Papa Inocencio III y el rei Juan tuvieron un desalcuerdu pol futuru arzobispu de Canterbury, que duró dende 1205 hasta 1213.
Cuando Huberto Walter, l'arzobispu de Canterbury, morrió'l 13 de xunetu de 1205, Juan viose envolubráu nuna disputa col Papa Inocencio III. Los monxos de la Catedral de Canterbury declaraben tener l'únicu derechu pa escoyer al socesor de Huberto, pero tantu los obispos ingleses como'l rei teníen interés n'escoyer al socesor d'esti poderosu cargu. Cuando la disputa nun pudo ser resuelta, los monxos escoyeron de callao a unu de los sos miembros como arzobispu. Una segunda eleición foi impuesta por Juan, resultando n'otru candidatu. Cuando dambos apaecieron en Roma, Inocencio desautorizó dambes eleiciones y el so candidatu Esteban Langton foi escoyíu coles oxeciones d'l'observadores de Juan. Inocencio, entós, fixo casu omiso del derechu del rei na seleición de los sos propios vasallos. Juan caltuvo la so posición sofitáu polos barones ingleses, y la mayoría de los obispos negar a aceptar a Langton.
Juan espulsó a los monxos de la Catedral de Canterbury en xunetu de 1207 y el Papa ordenó un interdicto contra'l reinu. Juan tomó darréu represalies embargando les propiedaes de la ilesia por faltar al serviciu feudal y siguió la disputa. Los píos d'Inglaterra teóricamente fueron dexaos ensin nengún de los servicios de la ilesia, pero mientres esti periodu acostumar a les privaciones. Mentanto, el Papa dio cuenta de qu'un periodu tan llargu ensin servicios eclesiásticos podríen llevar a la perda de la fe y dio permisu a delles ilesies pa celebrar lliturxes masives a puerta zarrada en 1209. L'añu 1212, dexaron les estremes unciones a los morrebundos. Mientres l'interdicto yera una carga pa munchos, nun tuvo como resultáu una rebelión contra Juan.
En payares de 1209, Juan foi escomulgáu y en febreru de 1213, Inocencio amenació con midíes más drástiques nun siendo que Juan rindiérase. Los términos papales de sumisión fueron aceptaos en presencia del legáu papal Pandulfo en mayu de 1213, según el cronista Matías París na ilesia de los Caballeros Templarios en Dover. Amás, Juan ufiertó la rindición del reinu d'Inglaterra a Dios y a los Santos Pedro y Pablo pa serviciu feudal de 1.000 marcos añales, 700 per Inglaterra y 300 per Irlanda. Con esta rindición, formalizada na Bulda Áurea, Juan ganó'l pervalible sofitu del so señor feudal papal na so nueva llucha contra los barones ingleses.
Disputa colos varones
Teniendo ésitu n'encalorar el llevantamientu galés de 1211 y zarráu la so disputa col papáu, Juan llevó la so atención a los sos intereses d'ultramar. Les guerres europees remataron na derrota de la Batalla de Bouvines, lo que forzó al rei a aceptar un alcuerdu de paz desfavorable con Francia.
Esto finalmente volvió a los barones nel so contra (dalgunos yá se remontaren dempués de la so escomunión) y axuntáronse colos sos líderes en Runnymede, cerca de Londres, el 15 de xunu de 1215, pa sellar la Carta Magna. Por cuenta de que fuera roblada por coacción, sicasí, Juan recibió l'aprobación del so señor el Papa pa romper la so pallabra asina les hostilidaes cesaren, provocando la Primer Guerra de los Barones y convidando a la invasión francesa del príncipe Lluis VIII de Francia, a quien la mayoría de los barones ingleses convidara a reemplazar a Juan nel tronu. Juan viaxó pel país pa oponese a les fuercies rebalbes, incluyendo un asaltu personal de dos meses al Castillo de Rochester.
Muerte
thumb|upright|El rei Juan sosteniendo la maqueta d'una ilesia. Ilustración de la Historia Anglorum de [[Mateo de París (c. 1250-59).]]
Retirándose de la invasión francesa, Juan tomó una ruta segura pel área pantanosa del Wash pa evitar l'área rebalba d'Anglia Oriental. La lentitú de la so caravana col equipaxe (incluyendo les Xoyes de la Corona), sicasí, tomó una ruta direuta y perdiéronse nuna marexada inesperada. Esto significó un golpe pa Juan, qu'afectó la so salú y el so estáu mental. Venció a la disentería y viaxó de llugar en llugar, tuvo una nueche nel castiellu de Sleaford antes de la so muerte'l 18 ó 19 d'ochobre nel castiellu de Newark, Nottinghamshire (entós Lincolnshire, güei na llende de Nottinghamshire con esi condáu).
Circularon munches versiones dudoses sobre la so muerte, como que fuera asesináu con cerveza envelenada, cirueles o por un escesu de duraznos».
Foi soterráu na Catedral de la ciudá de Worcester, Inglaterra.
Socesión
El so fíu de nueve años asocedió-y nel tronu d'Inglaterra y convirtióse n'Enrique III (1216–1272) y, anque Luis siguió reclamando'l so derechu a dichu reináu, los barones camudaron la so preferencia escontra'l nuevu rei, forzando a Luis a arrenunciar al so reclamu y roblar el Tratáu de Lambeth en 1217.
Varzy
Varzy ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Década del 2760 e.C.
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Sieglu XXIX e.C. - Sieglu XXVIII e.C. - Sieglu XXVII e.C.)
Década del 2750 e.C.
Personaxes importantes
Una década enantes / Una década depués Sieglu: Sieglu XXIX e.C. - Sieglu XXVIII e.C. - Sieglu XXVII e.C.)
Vauclaix
Vauclaix ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ustilaginomycetidae
Ustilaginomycetidae ye una subclase de fungos, clase Ustilaginomycetes, división Basidiomycota. Entiende 33 xéneros teleomórficos y unu anamórfico.
Perlleces
Perlleces ye un llugar de la parroquia d'Abamia, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
Alcuéntrase a 5 km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, y tien una población de.
Amalio Rodríguez Vigón
Amalio Rodríguez Rodríguez, conocíu como Amalio R. Vigón foi un médicu asturianu especializáu en medicina interna.
Biografía
Fíu de Ricardo Rodríguez Vigón y de Adela Rodríguez García nació en Santuyano de Bimenes el 7 de xineru de 1889 pero pasó la so infancia na provincia de Lleón, en Matallana de Torío, onde'l so padre exercía de capataz de mines. Equí realizó los sos primeros estudios que depués completó nel Colexu de San Isidoro de Cervera de Pisuerga cuando la so familia treslladóse a esta ciudá palentina. Entamó a estudiar medicina na Universidá de Valladolid pero, tres dos años, tuvo que treslladase a Barcelona pa cumplir el serviciu militar, ciudá na que completó los sos estudios de llicenciatura. Más tarde realizó'l doctoráu na Universidá de Madrid.
En 1925, casóse con Josefina Telenti González, natural de Juárez (provincia de Buenos Aires) con quien tuvo cinco fíos. D'ellos, dos, Amalio y Ricardo, fueron tamién médicos, tradición que continuó dos xeneraciones más. La tercer xeneración, con el doctores Mauricio y Amalio Telenti (fíos de Amalio), Ricardo (fíu de Ricardo) y Arturo (fíu de Josefina) y la cuarta xeneración, con Guillermo Telenti (fíu de Mauricio) y Cósima Telenti (fía de Mario, hermanu de Mauricio y Amalio). D'idees republicanes empecipióse bien llueu na masonería al ingresar el 5 de xunu de 1921 na loxa Xovellanos nᵘ 337 onde adopta'l simbólicu de Galeno. Dos años dempués abandona la loxa y ayuda a fundar, el 19 de xineru de 1923, un nuevu taller, la Respetable Loxa Riego. Pola so actividá masónica foi encausáu tres la Guerra Civil na causa sumarial nᵘ 295-44 del Xulgáu Especial nᵘ 1. Finó'l 31 de xunetu de 1959.
Oficiu
Empecipió la so carrera profesional en Vegamián al sustituyir mientres unos meses al médicu titular. Al rodiu 1917 coló a Xixón, ciudá a la que se treslladara parte de la so familia pa trabayar na construcción d'El Musel. En Xixón, el doctor Vigón diose a conocer atendiendo a enfermos de la gripe de 1918. Especializóse na llucha contra les enfermedaes venérees y de pulmón y corazón. En 1922, algamó plaza de médicu de dispensariu de profilaxis pública y pasó a ser direutor del Dispensariu de Xixón. Mientres esti tiempu impartió delles conferencies sobre temes médiques y políticu-sociales nel Atenéu Obreru de Xixón.
Bernardo O'Higgins
Bernardo O'Higgins Riquelme foi un políticu y militar chilenu. Ye considerau el Pa de la Patria en Chile y foi una de les figures militares fundamentales de la independencia de so país y de Llatinoamérica. Foi'l primer Xefe d'Estau de Chile independiente baxo'l títulu de Direutor Supremu ente 1817 y 1823, cuando arrenunció al cargu pa evitar una guerra civil, exiliándose nel Perú hasta so muerte. Foi Capitán Xeneral de l'Exércitu de Chile, Brigadier de les Provincies Xuníes del Ríu de la Plata, Xeneral de la Gran Colombia y Organizador de la Espedición Llibertadora de Perú.
June Banerjee
June Banerjee ye una cantante india d'orixe bengalí, interpretó temes musicales pa películes como Khokababu, Lorai y ente otros. Fízose famosa interpretando temes musicales na so llingua materna en bengalí, con un cantar tituláu Soniye El to Janiye El to, Laila Laila. La so carrera artística empezó interpretando temes musicales pa jingles publicitarios. Más palantre ella llogró la so primer oportunidá nel cine, interpretando un cantar pa una película titulada "Chirodini Tumi Je Amar" del 2008.
Escudu d'Alemaña
Demientres l'Imperiu alemán que s'afitó en 1871, l'aigla real tornó a tomase como símbolu, siendo remocicáu'l so diseñu tres de la derrota alemana na Primer Guerra Mundial y llueu nuevamente nos años 1930 tres d'instaurase l'Alemaña nazi.
La RFA estableció l'actual escudu en 1950. Esti escudu foi diseñáu en 1926 por Tobias Schwab reformando l'escudu de la República de Weimar. Nesa dómina se-y nomaba l'aigla de Weimar, pero cuando la RFA lo adoutó como símbolu pasó a conocese como'l "aigla federal", nome que caltién anguaño.
L'aigla federal (Bundesadler n'alemán) figura, por exemplu, en munchos documentos oficiales, nos uniformes del exércitu, na fachada d'edificios estatales, nes monedes y pasaportes, asina como nes camisetes de les federaciones deportives alemanes. A vegaes tamién apaez na bandera d'Alemaña, anque nun ye lo normal.
El Candal
Alcuéntrase a 21,00 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 540 msnm y tien una población de.
José Mário Vaz
José Mário Gómes Vaz ) ye un políticu de Guinea-Bisáu. Foi presidente de la República ente'l 23 de xunu de 2014 y 23 de xunu de 2019.
Popularmente conocíu pol llamatu de Jomav, los sos padres fueron José Vaz y Amelia Gómes. Ta casáu y tien tres fíos. Formóse como economista na Oficina d'Estudios Económicos del Bancu de Portugal en 1982, Lisboa. Miembru del Partíu Africanu pa la Independencia de Guinea y Cabu Verde (PAIGC), resultó elixíu alcalde de Bisáu en 2004, cargu qu'ocupó hasta 2009.
Sobrecueva
Sobrecueva ye una casería de la parroquia d'Abamia, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
Alcuéntrase a 7,2 km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, y tien una población de.
June Anderson
June Anderson ye una sopranu de coloratura d'Estaos Xuníos.
Nació en Boston, Massachusetts y foi criada en Connecticut. Empecipió los sos estudios de cantar a los 11 años y foi la finalista más nueva pal momentu, nes audiciones de la Ópera del Metropolitan con 17.
Graduóse na Universidá de Yale en Francés, y depués decidió siguir la carrera de cantar. Participó en numberoses audiciones, pero nun llogró nengún puestu. Siguió la busca como un retu, dándose un plazu de dos años pa llogralo, en casu de que nun lo fixera entraría a una escuela de Derechu.
Fixo'l so debú profesional col papel de la Reina de la nueche, de la ópera La flauta máxica de Mozart, cola New York City Opera, na ciudá de Nueva York en 1978. El so debú européu facer en Roma, en 1982, nel papel principal de la ópera Semiramide de Rossini. De magar, Anderson cantó nos teatros d'ópera más importantes del mundu y grabó una coleición importante d'óperes. Cantó'l rol de Lucía en Florencia en 1983 y en La sonnambula en Venecia en 1984. En 1986 debutó na ópera de París, en La Scala de Milán y nel Covent Garden.
En 1989 debutó nel Metropolitan Opera como Gilda de Rigoletto volviendo ente 1990 y 2001 como Lucía, Violetta, Semiramide, Leonora d'Il Trovatore y La fía del reximientu y en 1999 nel Teatru Colón como Violetta tornando en 2001 pa Norma.
Anque orixinalmente diose conocer poles sos interpretaciones nel bel cantar, n'óperes de Bellini y Donizetti, y particularmente destacada nos personaxes de Rossini, estendió'l so repertoriu pa incluyir una gran variedá de roles, más apocayá'l de Daphne de Richard Strauss, qu'interpretó en Venecia en xunu de 2005.
Anguaño vive en París, anque tien residencies en delles de les ciudaes nes que canta frecuentemente.
Foi condecorada cola Lexón d'honor pol gobiernu francés.
Discografía
Vincenzo Bellini
Gioachino Rossini
Gaetano Donizetti
Leonard Bernstein
Vaux d'Amognes
Vaux d'Amognes ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Juncal Rivero
Biografía
En 1983 ganó los concursos Miss Valladolid y Miss Castiella y en 1984, el concursu de guapura de Miss España. Un añu dempués fadríase col títulu de Miss Europa. Empecipia entós la so carrera como modelu, que lu lleva a desfilar poles pasareles de París y Nueva York. Noticia d'El periódicu del día nel que Xuncal ganó Miss Europa
En 1986 produzse la so primer incursión nel mundu de la interpretación al intervenir na serie de Televisión española Segunda enseñanza, de Pedro Masó. Darréu integraríase na repartu de series como El Súper o La casa de los líos (1997-1999), xunto a Arturo Fernández.
Foi esti postreru precisamente, quien-y brinda la oportunidá de debutar nel teatru cola obra Desconciertu. Tamién intervieno na película Bomba de reloxería (1998), de Ramón Grau.
Como presentadora de televisión la so trayeutoria tuvo venceyada profesionalmente al productor José Luis Moreno, xunto a quien s'empecipia nesta faceta en 1994 col programa Ente amigos que al añu siguiente pasó a llamase Nueche espectacular ente amigos en Canal Sur 1.
Casóse col empresariu d'orixe suecu, Frederik Anders Alm, na Ilesia de San Francisco de Palma de Mallorca, pero acabaron divorciándose dos años dempués. El matrimoniu tuvo un fíu en 2004, Derek Alm Rivero.
En 2005 participó como concursante nel programa de baille Mira quien bailla na primera de les sos ediciones.
Nel añu 2006 Juncal Rivero y Fredrik Alm divorciáronse.
Tocantes a la so esperiencia teatral, ente agostu de 2005 y febreru de 2007 protagonizó xunto a Arturo Fernández y Eva Serrano la comedia teatral de Santiago Moncada Desconciertu. Tres años dempués, en 2010, intervién nel montaxe de Bruxes, de Santiago Moncada, con direición de Manuel Galiana.
En 2011 participó na serie de Telecinco La que se avecina, nel capítulu númberu 58 de la quinta temporada de la serie (5X04), estrenándose'l capítulu'l día 22 de mayu y tituláu "Un aniellu, una reconciliación y un nicio mecánicu" nel que participó xunto al actor de la serie Pablo Chiapella.
Juncal Rivero encarna a una adinerada femme fatale que s'encapricha d'Amador y trata de seduci-y mientres el 'Cuqui' trabaya como xofer al so serviciu. En 2014 fai un remanecimientu na serie de Telecinco La que se avecina como Señora de Carceller, casada col sr Carceller (Santiago Meléndez). Nesti episodiu Amador (Pablo Chiapella) y Maite (Eva Isanta) faen d'el so sirvientes domésticos.
Enllaces esternos
[[Categoría:Presentadores de televisión de Castiella y Lleón]
Brahmagupta
Brahmagupta foi un matemáticu y astrónomu indiu. El so padre foi Jisnugupta. Nació nel añu 598, posiblemente en Ujjain, onde vivió. Nesta ciudá de la zona central de la India atopaba'l más famosu y antiguu observatoriu d'astronomía del que Brahmagupta yera'l direutor.
Ta consideráu'l más grande de los matemáticos d'esta dómina. Morrió nel añu 670. Ye posible que Brahmagupta fuera'l idealizador del conceutu del "cero" yá que na so obra Brahmasphutasiddhanta del añu 628 apaez per primer vegada esta idea. La obra trataba tamién sobre aritmética y númberos negativos en términos bien paecíos a los de la matemática moderna.
La fórmula de Brahmagupta
anque esta ye un cambéu de l'antigua regla babilónica, que perfectamente'l pudo conocer. La fórmula de Brahmagupta del área pa cuadriláteros, utilizar xunto coles fórmules:
pa les diagonales, pa topar cuadriláteros que los sos llaos, diagonales y árees fueren toes elles númberos naturales.
La teoría d'ecuaciones indeterminaes
Evidentemente Brahmagupta amaba la matemática por si mesma, yá que se plantegaba coses qu'escapaben a la práutica como los sos resultaos sobre cuadrilateros. Aparentemente foi'l primeru en dar una solución xeneral pa la ecuación diofántica llinial:
Por que esta ecuación tenga soluciones, el máximu común divisor de a y b tien d'estremar a c, y Brahmagupta sabía que si a y b son primos ente si, entós toles soluciones de la ecuación vienen daes poles fórmules:
onde m ye un enteru arbitrariu.
Proyeutor cinematográficu
Un proyeutor cinematográficu ye un dispositivu opto-mecánicu emplegáu p'amosar películes al proyeutales nuna pantalla. La mayoría de los componentes ópticos y mecánicos, sacantes los tocantes a la illuminacion y al soníu, tán tamién presentes nes cámares cinematográfiques.
La máquina proyeuta, a intervalos regulares de poques centésimes de segundu, un fexe de lluz sobro los fotogrames d'una película; esi fexe de lluz vien aumentáu ya invertíu por una lente qu'enfoca la imaxe resultante sobro una pantalla. Anguaño esisten proyeutores cinematográficos dixitales que proyeuten una imaxe xenerada por medios dixitales, ensin faer usu d'una película, pero sí del fexe de lluz y de les lentes.
Cinclus cinclus
La ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cinclidae. El so hábitat inclúi redolaes acuátiques n'América, Europa, y Asia. . Tien, amás de culapa, los nomes de llavaculos, llavandera, páxara aguadera, páxara d'agua y tordu d'agua
Descripción
Davezu viven nes veres de ríos rápidos de monte, anque pueden atopase individuos erráticos en llagunes de monte. La so preferencia poles agües non contaminaes conviértelu nun bioindicador de la pureza d'un ríu. El so plumaxe ye pardo escuro con pechu blancu. Párpagu blancu bien visible cuando ceguña. Tamañu: unos 18 cm d'altor y 30 de valumbu. Nun hai diferenciación sexual.
Alimentación
La so alimentación ye cuasi puramente a base d'inseutos.
Reproducción
Añera cerca de l'agua, nunca a grandes altores, n'árboles, pontes y resquiebros. El periodu de cría tien llugar de febreru a xunetu con puestes que varien ente los 4 y los 6 güevos, blancos y de unos 26x18 milímetros, que son guaraos namái pola fema. Los pollos eclosionen a los quince díes de la puesta, y son cebaos por dambos adultos mientres aproximao un mes, hasta qu'abandonen el nial. Ye habitual que la mesma pareya realice dos puestes na mesma primavera, anque la segunda con namái 3 o 4 güevos.
Candosa
Candosa ye un llugar de la parroquia de Balmonte nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 18,30 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 270 msnm y tien una población de.
Verneuil (Nièvre)
Verneuil ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Distritu de Neuburg-Schrobenhausen
Neuburg-Schrobenhausen ye ún de los 71 distritos en que ta estremáu alministrativamente l'Estáu federáu alemán de Baviera.
Idioma kung
El !kung, kung-ekoka o !xũ ye una llingua joisana (o khoisan) del norte falada en Namibia, Angola y Botsuana. En total, tien unos 5000 falantes. Posiblemente ye la mesma llingua que'l 'akhoe y el vasekela. Nun tien el clic consonánticu llabial, típicu de les llingües joisanas del sur.
Distribución xeográfica
El cungo falar en Namibia, Angola y Botsuana, alredor de los territorios del ríu Okavango y Ovamboland. Delles variedaes de !kung son bien mal conocíes, el númberu de variedaes mutuamente inintelixibles taría ente 11 y 15, según diversos autores. Heine y Honken (2010) proponen una clasificación en 11 variedaes estremaes en cinco grupos:
Estatus actual
El !kung ta en peligru de desapaición, xunto cola mayoría de les demás llingües joisanas, por cuenta de la presión realizada poles llingües bantús y la cultura joi. L'herero, el nama y el tswana empiecen a ser más usaos que'l cungo. La cultura tradicional de cazadores pañadores de los joisan ta siendo sustituyida por pequeñu plantíos similares a los bantús y joi.
Clasificación
El !kung ye una llingua joisana d'África del Sur septentrional.
Fonoloxía
El cungo, como la mayoría de les llingües joisanas, tien clic consonánticu. Al contrariu qu'otres llingües joisanas, nun tener clic llabial. El cungo tamién estrema ente trés y cinco tonos.
Gramática
El cungo suelse clasificar como una llingua analítica, lo que quier dicir que'l significáu básicu d'una pallabra modifícase añediendo otres pallabres separaes más que por sufixos o'l cambéu de la estructura interna. Esisten unos pocos sufixos, esceiciones como por casu los plurales distributivos de sustantivos que se formen colos sufixos -si o -mhi.
Sotu Cangues
Sotu Cangues ye un llugar de la parroquia d'Abamia, nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís.
Idioma kung
Gramática
El !kung nun estrema plural formal y los sufixos -si y -mhi son d'usu opcional.
Sotu Cangues
Alcuéntrase a 3,5 km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, y tien una población de.
Idioma kung
Sintaxis
L'orde dientro de la frase ye alverbiu-suxetu-verbu-oxeto (SVO) y nesto ye similar al español: "la culiebra muerda al home" traduzse como ‡'aama n!ei zhu (‡'aama - culiebra, n!ei - morder, zhu - home).
Léxicu
El !kung usa modulaciones de tonu en pallabres y frases y tien un vocabulariu finamente estremáu p'animales, plantes y condiciones medioambientales del desiertu del Kalahari, ónde se fala la llingua. Por casu, les plantes del xéneru Grewia tienen cinco nomes distintos, representando cinco especies distintos del xéneru.
Amelanchier ovalis
El ye una especie fanerógama de la familia de les arrosaes.
Distribución y hábitat
Crez en zones montiegues y predreses de la cuenca occidental del Mediterraneu y los Alpes, hasta los 2.100 msnm d'altitú.
Descripción
thumb|250px|Flores del cornillo. thumb|250px Ye un arbustu caducifoliu qu'algama un altor de 1 a 4 m. Les cañes son flexibles y resistentes; les fueyes son ovalaes y con marxe serrucháu. La inflorescencia asocede en panícules, ente abril y mayu, con dos a diez flores blanques. Los frutos son drupes globoses comestibles, de color azul a coritu.
Propiedaes
La medicina tradicional atribúye-y a la fervinchu de la corteza con bicarbonatu de sodiu propiedaes como hipotensor, diuréticu, colerético, astrinxente y antiinflamatoriu. A les fueyes atribúyese-yos propiedaes hipotensoras y antipiréticas; a la cazumbre usar como diuréticu y antireumático.
Taxonomía
Amelanchier ovalis describióse por Friedrich Kasimir Medikus y espublizóse en Geschichte der Botanik unserer Zeiten 79, nel añu 1793 Númberu de cromosomes de Amelanchier ovalis (Fam. Rosaceae) y táxones infraespecíficos: Amelanchier ovalis Medik. = 2n=68. ''Amelanchier ovalis subsp. ovalis'' Medik. = 2n=34.
Vielmanay
Vielmanay ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
El Castro (Balmonte)
El Castro ye una aldea de la parroquia de Balmonte nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 19,50 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 260 msnm y tien una población de.
Teleña
Alcuéntrase a 7,7 km de Cangues d'Onís, la capital del conceyu, y tien una población de.
Ujué
Ujué (n'euskera y de forma cooficial Uxue ) ye un conceyu de la Comunidá Foral de Navarra, asitiáu na merindad de Olite, na Contorna de Tafalla y a 53 km de la capital de la comunidá, Pamplona. La so población en ye de  habitantes (INE).
La llocalidá allugar na Sierra de Ujué a una altitú de 815 msnm, apoderando los Pirinéos y les tierres de la Ribera de Navarra. Consituye un enclave históricu defensivu, calteniendo'l so apecto medieval de cais empedradas y cases arrecimaes alredor de la ilesia-fortaleza de Santa María (sieglos XI-XIV). El so ampliu patrimoniu dexó-y pertenecer a l'Asociación Los pueblos más guapos d'España.
Toponimia
El nome antiguu de la villa ye Uxue, y asina apaez na so grafía oficial tantu nel sellu o cuñu del conceyu como de la Parroquia hasta finales del sieglu XIX.
Na documentación medieval la pallabra predominante pa mentar al pueblu ye Ussue o Uxue. Mientres los sieglos IX y X la villa apaez dacuando col nome de «Santa María» mentando al llugar como fortaleza fronteriza de monte. Ente los sieglos XII y XVI dacuando méntase-y como «Santa María de Uxue» o «Dusue».
Antonio Muñoz
Antonio Muñoz pue referise a:
Ujué
Toponimia
A partir del primer terciu del sieglu XVIII la población empieza a apaecer nos archivos cola grafía actual, Ujué, anque'l nome de Uxue ye predominante na documentación manuscrita hasta mediaos del sieglu XIX. Y tal como queda dichu, nos cuños hasta empiezos del XX.
Esiste una conocida etimoloxía popular recoyida pol Padre Moret y darréu por Arturo Campión que fai derivar el nome de la villa de usoa (‘palombu’ n'euskera) (ver Lleenda de la Virxe de Uxue).
Los etimoloxistes nun tán polo xeneral acordies con esta versión. Campión creía que'l nome del pueblu provenía de la pallabra vasca huts (‘vacíu’) y que precediera a la famosa lleenda. José María Jimeno Jurío pensaba que provenía del vascu euntze (‘prau’) y Zubiaur de huntz (‘hiedra’). Otros pensaron nun orixe llatín del topónimu, basáu en puteum (‘pozu’). Patxi Salaberri Zaratiegi o Mikel Belasko considerar sía que non un topónimu d'orixe dudosu.
Lleenda de la Virxe de Uxue
Cunta la lleenda cómo un palombu entraba y salía del furacu d'una peña. Un zagal que pastoreaba movíu pol interés averóse col enfotu de axorizala. Al comprobar como'l palombu siguía col so aletéu insistente; averóse y contempló una bella imaxe románica de la Virxe, paez provenir del euskera uxue, qu'en castellán significa ‘palombu’. Apavoriáu pol impautu de l'apaición de la efixe mariana avisa a la población, onde güei s'atopa la ermita de la Blanca, y tol pueblu camuda de llugar. Asina naz la villa de Ujué. La Virxe dio nome a esti pueblu de la Navarra Media.
Situación
La villa de Ujué ta asitiada na parte oriental de la Comunidá Foral de Navarra dientro de la Zona Media de Navarra y na Sierra de Ujué a una altitú de 815 msnm. El so términu municipal tien una superficie de 112,57 km² y llinda al norte colos conceyos de Lerga y Eslava, al este col de Gallipienzo, al sur colos de Murillo el Frutu, Santacara y Pitillas y al oeste colos de Beire y San Martín de Unx.
Relieve ya hidroloxía
Ta apoderáu casi na so totalidá pola Sierra de Ujué que forma una especie d'apéndiz esgazáu del conxuntu montascosu formáu poles sierres d'Alaiz, Izco y Orba, estendiéndose en direición norte-sur, dende la de Izco a Murillo el Frutu. Les agües que cayen a la sierra unes van al ríu Aragón y otres al ríu Zidacos y asina la sierra fai de divisoria hidrográfica parcial.
Clima
El clima de Ujué puede definise como clima mediterraneu continentalizado y se caractriza por tener iviernos fríos, sobremanera si sopla'l cerciu y los branos moderaos y relativamente secos. L'índiz de temperatura medio añal varia en función de la cota d'altitú y tán ente lo 12,5 °C y 13,5 °C. Les precipitaciones añales bazcuyen ente 450 y 800 mm, rexistrándose ente 70 y 90 díes lluviosos al añu. L'índiz d'evapotranspiración potencial ta ente 700 y 750.