cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lana Del Rey
2010-2012: Born To Die y Paradise
Born to Die foi llanzáu'l 27 de xineru de 2012 n'Irlanda, el 30 de xineru de 2012 nel Reinu Xuníu y el 31 de xineru nel restu del mundu. Nel Reinu Xuníu l'álbum debutó nel númberu unu, vendiendo 117.000 copies na so primer selmana. N'Estaos Xuníos, l'álbum vendió 77 000 copies na so selmana de llanzamientu, debutando na segunda posición del Billboard 200. Xeneralmente, l'álbum y los sos respeutivos senciellos tuvieron una bona receición comercial alredor del mundu. Born to Die recibió crítiques xeneralmente favorables per parte de los críticos profesionales, según Metacritic. Pa promocionar l'álbum, Del Rey presentar en Saturday Night Live el 14 de xineru de 2012, polo xeneral recibiendo crítiques mistes pola so presentación. El tercer senciellu del álbum foi «Born to Die»; el videu musical foi dirixíu por Yoann Lemoine y cuntó con un presupuestu y una producción significativamente mayor que la de los sos videos anteriores. El so siguientes senciellos fueron «Blue Jeans», que'l so videu musical oficial foi llanzáu'l 19 de marzu de 2012, «Summertime Sadness» y «National Anthem».
Mientres 2012, Born to Die vendió 3 400 000 copies a nivel mundial, coles cualos convirtióse nel quintu álbum más vendíu mientres aquel añu.
2013: The Great Gatsby y Tropico
200px|miniaturadeimagen|left|Lana del Rey promocionando'l so álbum en [[marzu de 2012 en Seattle.]] Nel 2013 Brit Awards, ganó'l premiu a la «artista solista femenina internacional», polo que ye'l so segundu premiu BRIT hasta la fecha.
La victoria de Lana del Rey sosprendió a los críticos, yá que Taylor Swift yera favorita en ganar el premiu. Ella ta trabayando anguaño nel so tercer álbum d'estudiu. L'artista destacó nuna entrevista que trabayara nél amodo y qu'escribiera en Santa Monica. Tamién mentó qu'una de los cantares del álbum llamaríase «Black Beauty», esta foi penerada más tarde en YouTube.
En marzu, Lana del Rey recitó'l poema Cantar a mi mesmu, de Walt Whitman pa la revista de moda francesa, L'Officiel Paris. El séptimu senciellu de Llana, «Dark Paradise», foi llanzáu'l 1 de marzu de 2013 y como senciellu promocional el 19 de marzu. Del Rey ganó los Premios ECHO a la «meyor artista revelación internacional» y «meyor artista de pop-rock» el 21 de marzu. Un videu musical del so cover de Leonard Cohen «Chelsea Hotel N 2» foi xubíu na so cuenta de YouTube el 27 de marzu. El 18 d'abril, Del Rey dio a conocer la cubierta del so nuevu videu, na qu'apaecía col so noviu Barrie-James O'Neill. El cantar yera un cover, «Summer Wine» de Llei Hazlewood.
thumb|Del Rey nel Festival Planeta Terra (2013). Xunto col direutor de la película The Great Gatsby, coguionista y coproductor Baz Luhrmann, Del Rey escribió'l cantar orixinal «Young & Beautiful» pa la banda sonora de l'adautación cinematográfica de 2013 de The Great Gatsby. El cantar dar a conocer en numberosos programes de radio de música contemporánea. Un fragmentu del cantar apaeció nel trailer oficial de la película y sonó mientres la escena na que los personaxes interpretaos por Leonardo DiCaprio y Carey Mulligan espresen mutuamente'l so sentimientos románticos ente ellos. La revista Rap-Up describió'l senciellu como «esmolecedor», ente que MTV definir como «aveséu y máxicu». El videu musical de «Young & Beautiful» foi llanzáu'l 10 de mayu. Dempués del llanzamientu del cantar, qu'algamó'l puestu 22 nel Billboard Hot 100, el picu más altu de Lana del Rey nesta llista (apocayá, superó esa marca col so cantar «Summertime Sadness», qu'anguaño ta nel puestu #6.), yá que'l so antiguu mayor ésitu en Billboard fuera «Video Games», que tan solo algamó'l puestu 91 nel 2012.
La so xira mundial Paradise Tour remató'l 14 de payares de 2013 en Buenos Aires y llueu estrenó un curtiumetraxe llamáu Tropico, que inclúi cantares del so EP Paradise y tamién la poesía de Walt Whitman. Esta película cunta cola direición d'Anthony Mandler, va durar 30 minutos y foi estrenáu nel Hollywood Forever Cemetery y na ciudá de Nueva York. El 5 de payares de 2013 la cantante xubió un trailer del curtiumetraxe a la so canal de YouTube, que llogró más de 190.000 visites n'apenes un día. La cantante definir como'l so «proyeutu de despidida» de la dómina Born To Die.
Dempués de xunan gran espectación per parte de los sos siguidores y tres una dómina na que les filtraciones de los sos nuevos senciellos a internet llevar inclusive a anunciar nes redes sociales que se retiraría de la música. El curtiu axunta los cantares Body Electric, Gods and Monsters y Bel Air nesi orde. Esti videu tien un fuerte calter cristianu faciendo referencia a la hestoria d'Adán y Eva nel Xénesis, y patrióticu, espresando a la fin l'amor que siente por Estaos Xuníos.
El 4 d'avientu de 2013, mientres el discursu previu a la proyeición de Tropico, Lana del Rey anunció a los sos almiradores que'l so tercer álbum d'estudiu va llamase Ultraviolence, y va ver la lluz el 17 de xunu de 2014.
2014: Ultraviolence
El 14 d'abril estrenar en VEVO el so nuevu senciellu «West Coast», perteneciente al so próximu álbum Ultraviolence. «West Coast» debutó na posición númberu 17 de Billboard Hot 100 siendo esta la so segunda meyor posión en dicha llista, tres «Summertime Sadness». L'audiu oficial del senciellu, foi filmado nuna sablera de California, nel apaez Del Rey con Bradley Soileau l'audiu en 24 hores depués de ser xubíu a la cuenta VEVO de YouTube de la cantante, llogró 2 millones de visites en tol mundu.
El 1 d'avientu, Del Rey anuncia que va empecipiar una xira nel branu de 2015, llamada Endless Summer Tour. Ocho de los espectáculos van cuntar con Courtney Love como artista convidada.
2015-16: Honeymoon
El 2 de xineru de 2015, Lorraine Ali de Los Angeles Times publicó una entrevista que lu realizó a Lana del Rey, onde comentaba que taba trabayando nel so cuartu álbum d'estudiu y que yá tenía un cantar tituláu «Music to Watch Boys To», según l'artista, allegó con Mark Ronson y simultáneamente amestó que tenía una «fuerte influencia de jazz». El 6 de xineru de 2015, Del Rey nuna entrevista con Phil Gallu de Billboard reveló'l títulu rellató qu'había compuestu nueve cantares pal discu, coles mesmes indicó que taba buscando más temes más pa completalo, acordies coles sos declaraciones cuatro pistes teníen una producción perfecta y que yera bien distinta a Ultraviolence; pero ye similar a Born to Die y Paradise.
El 14 de xunetu de 2015, Del Rey llanzó "Honeymoon", el títulu de la primer pista correspondiente al so álbum homónimu. Ella reveló que l'álbum contién catorce canciones, describiendo los cantares como "una trampa d'enerxía enfollagada". El 4 d'agostu de 2015, Del Rey reveló'l primer senciellu "High By The Beach", que foi llanzáu'l 10 d'agostu de 2015. El 4 d'agostu de 2015, The Weeknd tamién reveló la llista de cantares pal so próximu segundu álbum d'estudiu "Beauty Behind the Madness", que cunta con una collaboración con Del Rey titulada "Prisoner".
Magar el so álbum Honeymoon caracterizárase principalmente pola falta d'espardimientu comercial, esto nun torgar que l'artista embarcar nuna xira por festivales d'América pel branu del añu 2016.
2017-presente: Lust for Life
Tan solo dellos meses dempués del llanzamientu de Honeymoon, Del Rey yá s'atopaba trabayando nel so quintu álbum d'estudiu. En febreru de 2017, peneróse'l primer senciellu del álbum tituláu «Love», polo que foi publicáu más tarde el 18 d'esi mes. Llogró una bona receición comercial al entrar nos ventis primeros puestos de los conteos d'España, Francia, Hungría, la Rexón Valona de Bélxica y la República Checa. Más d'un mes dempués, reveló que'l discu llamaríase Lust for Life, y tamién espresó que: «Fixi los mios primeros cuatro álbumes pa mi, pero esti ye pa los mios fanáticos y sobre ónde espero que toos nos dirixamos». Reveló'l so nuevu senciellu Lust For Life collaborando con The Weeknd y Coachella - Woodstock in my Mind "el cual escribió de regresu de Coachella 2017".
Discutiniu con Radiohead
Llana comentó na so Twitter: "El mio cantar nun yera inspirada por 'Creep', Radiohead siente que sí lo foi y quier el 100% del creitu. Ufierté hasta 40% nos últimos meses, pero solo acepten el 100%. Los sos abogaos fueron implacables, asina tratamos con él na corte".
Vida privada
Lana del Rey declaró que sufriera dependencia del alcohol a una temprana edá, pero que dende 2004, esa dependencia ta superada. En setiembre de 2012, esplicó na revista GQ:
Del Rey tien dellos tatuaxes: na so manzorga una «M» en referencia a la so güela Madeleine, y la pallabra «paradise». ; na derecha la frase «trust no one». ;y nel deu anular derechu la frase «die young»
En numberoses ocasiones señalóse que Del Rey fadríase la rinoplastia y aumentu de llabios, daqué qu'ella niega constantemente.
Ye católica. Mientres la so estancia en Nueva York ayudó a les persones a consiguir el so númberu de seguru social y visitando centros de rehabilitación p'alcohólicos. Considérase patriota y describe el so país como «la so mayor inspiración»; fai referencia al suañu americanu en munches de los sos cantares, amás d'espresar una gran almiración por figures simbóliques de la cultura contemporánea d'Estaos Xuníos como Elvis Presley, Audrey Hepburn, Jim Morrison, Marilyn Monroe y John F. Kennedy.
Caltuvo una rellación col cantante escocés Barrie-James O'Neill, con quien amás collaboró nun cover de Nancy Sinatra, «Summer Wine». Darréu, a mediaos de 2014 empecipió una rellación col fotógrafu de la versión italiana de Vogue Francesco Carrozzini, quien collaboró con ella en Ultraviolence.
Alpinia galanga
thumb|Inflorescencia thumb|Alpinia galanga. thumb|Flor thumb|Vista de la planta thumb|Detalle de la planta Alpinia galanga (L.) Willd., ye una especie fanerógama perteneciente a la familia Zingiberaceae.
Descripción
Ye una planta yerbácea perennifolia crez dende un rizoma (llamáu Laos o Jengibre azul) y algama los 1,2 metros d'altor con abondosos y grandes fueya] y frutos coloraos. Les fueyes miden 30 cm de llongura con nervios llonxitudinales y paralelos, son cartagilanosas, alternes, llanceolaes, enteres y agudamente acuminaes. Les flores apaecen nuna inflorescencia en forma de panículu terminal d'unos 20-30 cm de llargu. El frutu ye una cápsula globular y ovoide con tres valves.
Distribución xeográfica
Ye nativa del sur d'Asia y d'Indonesia. Tamién ye cultiváu en Malasia, Laos, y Tailandia. Atópase dende'l sur de China hasta Malasia y llargamente cultivada nel mundu.
Historia
Nos países d'orixe utilícense como condimento en llugar de canela, clavu, pimienta o gengibre. El raigañu de galanga conocer n'Europa dende hai más de mil años, yá que paez que foi introducida polos médicu griegos y árabes, anque la planta nun s'identificó botánicamente hasta l'añu 1870. El so usu sumir nel olvidu mientres sieglos, sacante en Rusia y los países bálticos, nos cualos emplegóse tradicionalmente como especie. John Gerard diz en Xeneral History of Plants (1633): "Los sos raigaños son calientes y seques nel tercer grau. Fortalecen l'estómagu, apanguen los dolores producíos pol fríu y les flatulencias. Aguiyen el mambís venéreo, y calecen los reñones esfrecíos. Pa concluyir, ye bona pa les enfermedaes fríes". Nes oficines de farmacia, el nome de galanga designa los raigaños de diverses especies d'esta planta, qu'apurren un estractu mucilaginoso y arumosu. Esisten dos especies oficinales de galanga: la mayor, orixinaria de la islla de Java A.galanga y la menor orixinaria de China A.officinarum.
Usos tradicionales
Tradicionalmente, ye usada pal sistema dixestivu, como carminativo, estomacal arumosu y estimulante dixestivu en casu de fermentadura dixestiva escesiva, foria, dolores d'estómagu, úlcera gastroduodenal y flatulencies. Ameyora numberosos problemes dixestivos causaos por déficit de función y mengua les estomagaes, el vultura, ya inclusive los mareos del viaxeru. Coles mesmes emplégase per vía tópica sobre los músculos doloríos o contusionaos y sobre los dientes cariaos, pa solliviar el dolor. Nesti últimu casu se masca un rizoma provocando que la cuspia estienda sobre la muela afeutada y depués espúlsase al esterior.
Conocencia actual
Anguaño, haise documentáu que Alpinia galanga contién nos rizomes sustances de posible riesgu pa la salú humana cuando son utilizaes n'alimentos o complementos alimenticios, pola presencia nel aceite esencial de fenilpropanoides.
Taxonomía
Alpinia galanga describióse por (L.) Willd. y espublizóse en Species Plantarum. Editio quarta 1(1): 12. 1797. Alpinia: nome xenéricu que foi dau n'honor del botánicu italianu Prospero Alpini.
galanga: epítetu qu'al paecer deriva de l'adaptación del chinu gâoliángjiâng, que de la mesma provién del vocablu árabe: khanlanjan, que significa "gengibre nidiu".
San Martín de Valvení
San Martín de Valvení ye una llocalidá de la provincia de Valladolid, Castiella y Llión, España. Tien una población de.
Abellugu de Góriz
L'abellugu de Góriz ye un abellugu de monte, a 2200 metros d'altitú na cara sur del macizu de Monte Perdíu (Pirineos, España). Ta adscritu a la Federación Aragonesa de Montañismo, y de vezu ye'l puntu de partida de les ascensiones al Monte Perdíu pela cara sur.
Accesu
L'accesu al abellugu efectúase remontando tol valle de Ordesa. Ye unu de los abellugos más visitaos de los Pirineos, onde tamién se llega dende'l norte pola Fienda de Rolando.
Scyphogyne
Scyphogyne ye un xéneru de plantes fanerógames perteneciente a la familia Ericaceae. Entiende 23 especies descrites y de estes, solo 2 aceptaes.
Taxonomía
El xéneru foi descritu por Joseph Decaisne y publicáu en Voyage Coquille Bot., t. 54. 1829-1834. La especie tipu ye: Scyphogyne inconspicua Decne.
Abellugu de Góriz
Descripción
L'abellugu ta en bones condiciones, y tien 72 places. Tien servicios de: agua corriente, duches ya retretes nel esterior, chigre y serviciu de comíes, cobertores, cocines,  taquilles, calzáu de descansu, teléfonu y sistema de telecomunicaciones pa socorru. Amás, ta guardáu tol añu y tien 4 guardes d'abellugu contrataos. L'abellugu ta xestionáu pola Federación Aragonesa de Montañismo - o FAM-.
Scyphogyne
Especies aceptaes
De siguío bríndase un llistáu de les especies del xéneru Scyphogyne aceptaes hasta marzu de 2014, ordenaes alfabéticamente. Pa caúna indica'l nome binomial siguíu del autor, embrivíu según les convenciones y usos.
Neuville-lès-Decize
Neuville-lès-Decize ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Richard Pankhurst
Richard Pankhurst foi un historiador y economista británicu, especializáu nel estudiu d'Etiopía.
Biografía
Nacíu en 1927 en Londres, foi doctor n'historia de la economía pola London School of Economics y profesor de la Universidá Haile Selassie I.
Foi autor de diverses obres sobre la historia y l'economía etíopes, ente les que s'atopen títulos como An Introduction to the Economic History of Ethiopia from early times to 1800 (1961), State and Land in Ethiopian History (1966), na qu'alredor de dos terceres partes del llibru tán dedicaes a la Etiopía contemporánea, Economic History of Ethiopia, 1800–1935 (1968), History of Ethiopian Towns from the Middle Ages to the Early Nineteenth Century (1982) o The Ethiopian Borderlands: Essays in Rexonal History from Ancient Times to the End of the 18th Century (1997), ente otres.
Fíu de la sufraxista, activista antifascista y anticolonialista Sylvia Pankhurst, escribió una biografía de la so madre titulada Sylvia Pankhurst, Counsel for Ethiopia (2003).
Finó'l 16 de febreru de 2017 n'Adís Abeba.
Moreruela de los Infanzones
Moreruela de los Infanzones ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.
El conceyu tien una superficie de 31,26 km² y, según datos del padrón municipal del INE, cuenta con una población de  habitantes.
== Símbolos == 120px|left| L'escudu y la bandera municipal fueron aprobaos pol plenu del conceyu de Moreruela de los Infanzones nes sos sesiones del 12 de xunetu de 2001 y del 16 d'ochobre de 2001 respeutivamente. L'escudu heráldicu del conceyu represéntase conforme a la siguiente descripción testual o blasón:
La descripción testual de la bandera ye la que sigue:
Historia
La repoblación de Moreruela de los Infanzones y Moreruela de Miro (o Desierta) foi impulsada polos monarques lleoneses pa consolidar los sos defenses nel ríu Duero. Darréu, los herederos d'aquella repoblación medieval donaron los sos diezmos y los sos derechos pa la presentación de cures de les ilesies de Santa María (M. de Infanzones) y de San Esteban (M. de Miro) al Cabildru de la Catedral, que foi'l principal beneficiariu d'estes donaciones.
Al quedar despoblada Moreruela de Miro, provocóse un pleitu pol aprovechamientu de les sos tierres qu'obligó al Conceyu de Moreruela a solicitar un censu de 2.500 reales al conventu de les Dueñes de Zamora pa faer frente a los gastos xudiciales. Nel so territoriu llevantaron les ermites del Santu Cristu y de Nª Sª de Miro, fundando Bartolomé Periáñez y la so esposa una Capellanía y un Pósito con 128 fanegas de trigu pa socorrer a los vecinos en casu de necesidá.
Nel contestu de la Guerra d'Independencia, en 1809, el Conceyu de Moreruela tuvo que solicitar emprestada la plata de la ilesia pa pagar les contribuciones de guerra esixíes poles tropes franceses de Napoleón.
Al crease les actuales provincies na división provincial de 1833, Moreruela de los Infanzones quedó encuadráu na provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa.
Fiestes
Les fiestes de San Pedro, patrón de la parroquia, celébrense'l 29 de xunu. Amás de les celebraciones relixoses, entámase un variáu programa d'actividaes pa toles edaes.
La Venta (Viescas)
La Venta ye una casería de la parroquia de Viescas nel conceyu asturianu de Salas.
Alcuéntrase a 7,5 km de Salas, la capital del conceyu, a un altor mediu de 474 msnm y tien una población de.
Chrysophlegma mentale
Chrysophlegma mentale ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae que vive nel sureste asiáticu
Distribución y hábitat
Atópase nes selves de la península malaya, Borneo, islla de Bangka y Xava dambes l'oeste de Sumatra; distribúyese pel sur de Myanmar y Tailandia, Indonesia, Malasia, Brunéi y Singapur.
Alpinia nutans
Alpinia nutans (colonia) ye una especie de planta del sureste asiáticu de la familia del jengibre (Zingiberaceae), con frecuencia usada como planta melecinal.
Descripción
Ye una planta yerbácea qu'algama 9 a 14 dm d'altor. Les sos flores tienen aspeutu de porzolana, con forma de concha, y floria prolíficamente nuna vara floral de 3 dm de llargu. L'únicu estame fértil tien anteres masives. Los estigmes globosos, blancos, del pistilu estiéndense debaxo de l'antera.
Tien xamasca siempreverde n'árees ensin severes xelaes. Tien un fuerte arume a cardamomo cuando s'estrega o curtia, pero de xacíu nun ye la especie que produz la esencia con esi nome.
Usos
Ye utilizada como diuréticu y pa la hipertensión.
Indicaciones: usada en dolores de cabeza y catarros.
Na medicina de yerbes brasilana l'aceite esencial de la fueya ye utilizáu pa la hipertensión y como un tónicu del corazón. N'otres rexones la planta ye considerada balsámica, diurética, y estomacal y tradicionalmente utilizada pa fríos y gripe, les fiebres, les flatulencies, problemes d'estómagu ya indixestión.
Taxonomía
Alpinia nutans describióse por (L.) Roscoe y espublizóse en Exotic Botany 2: t. 106. 1805. Alpinia: nome xenéricu que foi dau n'honor del botánicu italianu Prospero Alpini.
nutans: epítetu llatín que significa "con cabeza floral"
Troglodytes troglodytes
La ye un páxaru pequeñu, de color pardu de la familia Troglodytidae, l'únicu d'esti grupu presente nel Vieyu Mundu. Tamién se-y da el nome en delles estayes d'Asturies de abangavigues, darréu que a vegaes son munchos los niales que ponen estos páxaros y el so pesu presuntamente acomba les rames o vigues.
Cría en tarrenes arbolaos con sotobosque densu, n'escampaos con muncha boza y estayes de bardial, tamién en fazes relativamente abiertes, rocoses y a vegaes mugoses, y cultivos y xardinos.
Té
thumb|Planta del Té La pallabra té remanez del chinu 茶, que tien delles pronunciaciones según seya'l dialeutu chinu usáu. Dos d'elles esportárense a otros países: "cha" y "te". Dalgunes llingües tomaron el vocablu "te", como l'asturianu, francés o l'inglés, y otres tomaron la forma "cha", como'l xaponés, rusu o portugués.
Carauterístiques
El té ye un arbustu. Tamién se denoma asina al fervinchu, ferviellu o infusión tresnáu a bas de les fueyes ensugaes y mazaes, o biltos del arbustu Camellia sinensis o Camellia viridis n'agua calecío, que s'usa como bebida, n'usos d'estimulante, estomacal y alimentariu. El té pue caltener tamién otres yerbes, especies o frutes usaes como saborguizantes.
L'arbustu tien munches ramificaciones, d'ente 1 y 2 metros d'altor, pue algamar inclusive los 12 m, magar que ye raro. Les fueyes son siempres verdes, lanceolaes haza delantre ya inclusive del revés u oblongovaes, d'unos 4 cm d'anchor y d'ente 3 a 12 cm de llargo, sobro les que resalta una fuerte ñerviación. Les flores tan en grupos de 2 ó 3 o bien aisllaes, de color blancu, atenllaes haza abaxo, y arumátiques. Les flores de Camellia japonica son irguíes.
L'arbustu xorreció montés a lo llargo de la historia, nel Estremu Oriente, magar qu'anguaño cultívase en munchos llugares aparte, si se fai nun tarrén pocu fértil, suel ser sobro una terraza. Suel descogollase'l centru y podalu pa que nun supere los 2 metros d'altor, y facer menos abegosa la xera de la recolleición. A partir del tercer añu, les fueyes puen collechase con redimientu.
Historia
thumb|left|250px|Plantación de té en Malasia.
El vezu de servise de les fueyes del té pa dar bon tastu al agua fervío, usóse per primer vegada na China alrodiu del añu 2500 e.C.. El té toma contautu colos europeos per primer vegada na India, cuando los portugueses aporten en 1497, darréu que na India l'usu del té taba abondo espardíu. El primer fardáu de té, debió d'aportar a Ámsterdam (Holanda), haza'l 1610, por iniciativa de la Compañía de les Indies Orientales. En Francia nun apaez hasta 1635 o 1636. N'Inglaterra, el té prieto aporta a traviés d'Holanda y de los cafeteros de Londres que lu punxeron de moda haza'l 1657.
El consumu de té namái algamó notoriedá, n'Europa nos años 1720-1730. Entama entós un tráficu direutu ente China y Europa, magar que namái una micada d'Europa oriental, Holanda ya Inglaterra, consumíen la nueva bebida. En Francia consumíase mui poco, Alemaña prefería el café y España yera entá menos aficionada. Pero col tiempu y l'aida de los comerciantes europeos, el té aportó a toles estayes del mundu, ya foren llugares pal so cultivu como llugares pal so consumu.
Melanesia
right|thumb|350px|Estensión xeográfica de Melanesia. Melanesia ye una subrexón d'Oceanía, que s'estiende dende la islla de Nueva Guinea, na fastera suroccidental del océanu Pacíficu y el mar d'Arafura, al oeste, hasta Islles Fixi, que marca la so llende oriental.
La rexón inclúi cuatro estaos independientes (Vanuatu, islles Salomón, Fiji y Papúa Nueva Guinea), amás de la coleutividá especial francesa de Nueva Caledonia, y la rexón indonesia de Nueva Guinea Occidental. La mayoría la rexón pertenez al Hemisferiu Sur, sacante unes poques islles de la fastera noroccidental de Nueva Guinea Occidental, que tán asitiaes perriba la llinia l'ecuador.
El nome de la rexón utilizolu per primer vegada Jules Dumont d'Urville en 1832 pa denomar un grupu d'islles qu'elli consideraba que los sos habitantes teníen carauterístiques étniques estremaes de les de los habitantes de Polinesia y Micronesia.
Etimoloxía
El nome Melanesia (del griegu μέλας, negru, and νῆσος, islles) significa "islles de los negros", en referencia al color de la piel de los sos habitantes.
La idea de que Melanesia yera una rexón diferenciada foi apareciendo ente los europeos a midida que les sos esploraciones foron esplorando y cartografiando la rexón del océanu Pacíficu. Los esploradores europeos notaron dende mui ceo les diferencies físiques ente los diferentes grupos de nativos de les islles del Pacíficu. En 1756 Charles de Brosses teorizó que tenía esistío una "antigua raza negra" nel Pacíficu que foi conquistada o derrotada poles poblaciones de lo qu'anguaño llamamos Polinesia, qu'elli consideraba xentes de piel más claro. Na segunda metá del sieglu XIX Jean Baptiste Bory de Saint-Vincent y Jules Dumont d'Urville identificaron a los melanesios como un grupu racial estremáu
Col pasar del tiempu, nostante, los europeos entamaron a percibir Melanesia como un área cultural, más que racial, estremada, con unes llendes poco definíes y oxeto de discusión ente los estudiosos. Nel sieglu XIX el misioneru inglés Robert Codrington escribió una serie de monografíes sobro "los melanesios" a partir de les esperiencies de los munchos años que viviera na zona. En llibros como The Melanesian Languages (1885) and The Melanesians: Studies in Their Anthropology and Folk-lore (1891) Codrington definió una Melanesia que comprendía Vanuatu, les islles Salomón, Nueva Caledonia y Fiji, na que non incluyía les islles de Nueva Guinea porque namái parte de la so población yeren melanesios. Neto que Bory de Saint-Vicent, escluyía Australia del territoriu melanesiu. Estos foron los llibros qu'introducieron el conceptu cultural de mana na Europa occidental.
La indefinición sobre les llendes y la definición precisa de lo que ye Melanesia continúa. Hai consensu anguaño, ente los antropólogos, pa incluyir Nueva Guinea en Melanesia. Asina, Ann Chowning escribió en 1977, ''que nun hai consensu xeneral, inclusive ente los antropólogos, sobro cuáles son les llendes xeográfiques de Melanesia. Dellos apliquen el términu namái a les islles pequeñes, sin incluyir Nueva Guinea; Fiji ye tratada a menudu como una rexón de frontera, o inclusive incorporada a Polinesia; y los habitantes de les islles del estrechu de Torres son, davezu, clasificadas simplemente como aboríxenes australianos''. Pela so banda Paul Sillitoe, en 1998, escribió que nun ye fácil definir con precisión, neto nel ámbetu xeográficu como'l cultural, el xeográficu o cualesquier otru, aú acaba Melanesia y aú entamen les rexones vecines, y conclúi que la rexón ''ye una categoría histórica qu'evolucionó nel sieglu XIX a partir de los descubrimientos fechos nel Pacíficu y que dempués foi llexitimada pol usu y la posterior investigación sobro la rexón. El términu inclúi poblaciones que tienen cierta afinidá llingüística, biolóxica y cultural, una uniformidá mal definida que va diliéndose nes fasteres más perifériques''. Lo mesmo Sillitoe que Chowning inclúin la islla de Nueva Guinea en Melanesia, de la que dambos esclúin Australia.
La mayoría de los pueblos melanesios establecieron países independientes, pero dalgunes islles siguen alministraes por Francia o formen parte d'Indonesia. Nestes caberes hai movimientos independentistes activos, de los que dalgunos adoptaron el términu Melanesia como una fonte d'identidá. Stephanie Lawson afirma que'l términu pasó de ser un términu despectivu pa tener connotaciones afirmatives, proporcionando una base positiva pa una identidá subrexonal y como elemento que puede facilitar la organización formal d'estos estaos''. Asina, el términu tien afitaose con connotaciones xeopolítiques. Por exemplu, ye'l marcu xeográficu del Melanesian Spearhead Group, un tratáu de comerciu rexonal firmáu por Vanuatu, les islles Salomón, Papúa Nueva Guinea y Fiji.
Historia
Los habitantes de Melanesia tienen unos ancestros comunes. Xunto colos habitantes aboríxenes d'Australia, percréese que descienden de los proto-australoides qu'emigraron d'África hace 50.000-100.000 años y dispersáronse pela fastera meridional d'Asia, dando llugar a poblaciones de raza australoide qu'anguaño habiten el sur de la India, Sri Lanka, les islles Andamán, les Filipines... La llende oriental d'esta antigua migración marcola Sahul, el continente formáu pola xunión d'Australia y Nueva Guinea, xuníos por una ponte de tierra pola mor del baxu nivel de les agües oceániques. La primer migración hacia Sahul data d'hace unos 40.000 años, mentantu que la espansión poles islles orientales de Melanesia foi perposterior, quiciás alredor del 4.000-3.000 e.C.
Estos proto-australoides que migraran hai unos 3.000 años entraron en contautu, especialmente a lo llargo la costa septentrional de Nueva Guinea y nes islles al norte y al este d'esa islla, coles poblaciones preexistentes, de llingua papuana. A finales del sieglu XX dellos autores teorizaron sobro la esistencia d'un llargu periodu d'interacción ente los dos grupos, que resultó en grandes cambios xenéticos, llingüísticos y culturales na rexón. Esta teoría polinesia, por embargu, contradícenla los resultaos d'un estudiu xenéticu publicáu pola Universidá de Temple en 2008. Esti alcontró que nin polinesios nin micronesios tienen muncha rellación xenética colos melanesios. Aparentamente, y tres del desarrollu de les sos canoes carauterístiques, los antepasaos de los polinesios emigraron dende l'este d'Asia, cruciaron rápidamente Melanesia y asentáronse más al este, en Polinesia, dexando perpocu rastru xenéticu en Melanesia.
Llingüística
A ellos hai qu'añedir los pidgin y llingües criolles que se desarrollaron, de resultes de sieglos d'interacción cultural y comercial. Rescamplen, ente ellos, el Tok Pisin y el Hiri motu, dos llingües criolles de Papúa Nueva Guinea. L'usu del Tok Pisin ta medrando, y ye, especialmente en families multiculturales, aprendíu polos neños como so primera llingua. Otres llingües criolles de la zona son la llingua pijin de les islles Salomón, el bislama y el papuanu malayu.
Xeografía
Suele facese una distinción ente la islla de Nueva Guinea y lo que se conoz como Melanesia Insular, formada por la cadena d'archipiélagos, islles, atolones y arrecifes que formen les llendes esteriores del Mar del Coral. Esto inclúi al archipiélagu de Les Luisiades (que pertenecen a Papúa Nueva Guinea), l'archipiélagu Bismarck (compartíu por Papúa Nueva Guinea y Islles Salomón), les islles Santa Cruz (que pertenecen a Islles Salomón). Tamién al país nomáu Vanuatu, formáu pola cadena d'islles nomada Nueves Hébrides, y a Nueva Caledonia, dependencia francesa formada por una islla principal y dellos archipiélagos menores, como les islles de la Llealtá. La nación de Fiji comprende dos islles principales, Viti Levu y Vanua Levu, y delles islles ya isllotes más, como les islles Lau.
Los nomes de les islles en Melanesia son, delles veces, confusos. Hai nomes indíxenes ya europeos pa elles, hai archipiélagos nos que les islles pertenecen a países diferentes... y los nomes de les xunidaes polítiques cambiaron delles veces a lo llargo'l tiempu, incluyendo delles veces términos xeográficos na nomenclatura. Asina, la islla de Makira foi conocida primero como San Cristóbal, el nome que-y dieron los conquistadores españoles, y pertenez a Islles Salomón, que ye un estáu nación y non un archipiélagu d'islles contigües. La llende ente Papúa Nueva Guinea ya Islles Salomón separta la islla de Bougainville d'otres cercanes como Choiseul, magar que Bougainville forma xeográficamente parte de la cadena qu'inclúi a Choiseul y la mayoría de les Salomón.
Amás de toles islles yá mencionaes, hai otres islles menores y atolones en Melanesia. Podemos citar, ente más otres:
La islla de Norfolk, mencionada anantes, tien evidencia arqueolóxica de poblamientu polinesiu más que melanesiu, pesie a la so situación xeográfica; y Rotuma presenta tamién grandes afinidaes culturales y etnolóxiques con Polinesia.
D'otra banda, y atendiendo namái a factores etnolóxicos, delles islles al oeste de les Moluques, como Nusa Tenggara, Célebes, Luzón, Bisayas, Mindanao, Borneo, Palawan, Malaka, Xava, Sumatra y Pantar pueden ser consideraes parte de Melanesia. Sicasí, la mayoría de la población d'esta zona nun s'identifiquen con esi términu nin lu usen na so fala diaria.
El Cueto
El Cueto pue referise a:
Moralina
Moralina ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Zamora y de la comunidá autónoma de Castiella y Llión.
Toponimia
El topónimu Moral, según Riesco Chueca, respuende a un modelu tradicional del área lleonesa, consistente nun nome d'árbol en singular, femenín y con o ensin artículu.
A lyga
La A Lyga o División d'Honor de Lituania​ ye la máxima categoría del sistema de lligues de fútbol de Lituania, entamada pola Federación Lituania de Fútbol. La so primer edición data de 1991.
Moralina
Toponimia
Asina ye frecuente La Moral, con o ensin artículu, según los sos diminutivos, que caltienen el xéneru femenín, de tradición llatina. Na provincia de Zamora son frecuentes los topónimos Moral, Moraleja o Moralina. L'orixe de toos ellos ye'l totémicu Morus nigra o morera negra (llatín mōrus, -i), entá denomináu moral en gran parte del dominiu llingüísticu lleonés. Este ye un árbol d'antigua tradición conceyil, frecuentemente plantáu ante munches de les ilesies rurales. Na mayor parte de los casos, la so forma diminutiva nun suel aludir a un moral pequeñu, sinón a una población llamada Moral que ye de menor rangu qu'otra llocalidá del mesmu nome.
La referencia etimolóxica a árboles y plantes ye daqué qu'asocede frecuentemente na denominación de munchos pueblos sayagueses (Carbellino del carballo o carbayu; Luelmo del llamera; Fresnu y Fresnadillo del fresnu; Salce del sauce; Almeida del álamu; Moral de Sayago, Moralina y Moraleja del moral, Figueruela de la figal, Sogo del sabugu, ...). Podría ser la seña identificativa de dalgunos de los poblamientos celtes na ribera norte del Tormes. Tal teoría podría ser discutible en dalgunos de los topónimos mentaos, al ser posibles otres opciones ensin base vexetal.
A lyga
La competición desenvolver dende febreru hasta payares por razones climatolóxiques. Cada temporada consta de 8 clubes: xueguen toos contra toos en cuatro rondes, y los seis primeros apuesten una liguilla pol títulu. Aquel que llogre más puntos proclámase campeón, ente que'l postreru baxa a la segunda categoría —Primer Lliga— y el penúltimu va a la promoción pola permanencia. L'equipu con más títulos ye'l Žalgiris de Vilnius, y n'anteriores ediciones la tuvo apoderada polos yá sumíos FBK Kaunas y el FK Ekranas.
Sistema de competición
La ye un tornéu entamao y regulao pola Federación Lituana de Fútbol, conxuntamente col restu de categoríes inferiores. Trátase de la única lliga profesional del país, polo que los organizadores acútense'l derechu a aceptar o refugar cualesquier participante.
La competición apuéstase añalmente, empezando en febreru y terminando en payares del mesmu añu por cuestiones climatolóxiques. Consta d'un grupu únicu integráu por 8 clubes de fútbol. Siguiendo un sistema de lliga, van enfrentase toos contra toos en cuatro causes: dos en casa y otros dos a casa, hasta apostase un total de 28 xornaes. Los seis meyores clasificaos apuesten una liguilla final pol títulu con una ronda única, polo que van sumar 33 alcuentros apostaos. El calendariu de los alcuentros decidir por sorteo antes d'empezar.
La clasificación final establecer con arreglu a los puntos totales llograos per cada equipu al rematar el campeonatu. Los equipos llogren tres puntos per cada partíu ganáu, un puntu per cada empate y nengún puntu polos partíos perdíos. Si al rematar el campeonatu dos equipos igualen a puntos, esisten mecanismos de desempate:
L'equipu qu'a la fin de la liguilla sume más puntos, va ser el campeón nacional y va clasificase pa la ronda previa de la Lliga de Campeones de la UEFA. El segundu y el terceru, según el campeón de copa, tienen derechu a apostar la ronda previa de la Lliga Europa de la UEFA. El postreru clasificáu baxa direutamente a la Primer Lliga, ente que'l penúltimu va apostar una promoción de permanencia col subcampeón de la división inferior.
Historia
Cuando la Xunión Soviética anexonóse Lituania y el restu de les repúbliques báltiques, cuasi tolos equipos esistentes fueron disueltos y reemplazaos por nuevu entidaes deportives. Los clubes lituanos apostaben la Lliga de la RSS de Lituania», una división rexonal integrada nel sistema de lligues de la URSS, y teníen la posibilidá de promocionar a categoríes cimeres. L'únicu equipu lituanu que llegaría a xugar la Primer División de la URSS foi'l FK Žalgiris, espuntando nos años 1980 con un tercer puestu na temporada 1987 y la medaya d'oru na Universiada de 1987.
Cola independencia de Lituania en 1991, los clubes lituanos abandonaron el sistema de lligues soviéticu p'afiliase a la Federación Lituana de Fútbol, qu'esi mesmu añu conformó una lliga nacional. Los ocho siguientes ediciones celebrar col calendariu futbolísticu européu, dende seronda hasta branu, pero'l clima xelizu del país motivó que dende 1999 cada temporada desenvolver ente febreru y payares. El dominiu del Žalgiris viose contestáu cola irrupción del FBK Kaunas y del Ekranas Panevėžys; cuando dambes entidaes sumieron nos años 2010, l'equipu de Vilnius recuperó'l so protagonismu tradicional.
Participantes
Un total de 35 equipos participaron en siquier una edición de la División d'Honor de Lituania, ensin que nengún d'ellos pudiera apostar toles temporaes. L'equipu con más presencies ente los esistentes ye'l FK Žalgiris, fundáu en 1947.
Temporada 2020
6 (2020).
Moralina
Símbolos
El plenu del conceyu de Moralina, en sesión celebrada'l día trenta de xineru de 2001, alcordó aprobar l'escudu heráldicu y la bandera municipal del conceyu de Moralina, atendiendo a la siguiente descripción:
Xeografía física
190px|thumb|left|Situación del conceyu de Moralina na [[provincia de Zamora.]]
Allugamientu
Moralina asítiase nel suroeste zamoranu. Falta 42 km de Zamora capital.
Pertenez a la contorna de Sayago. Intégrase dientro de la Mancomunidá Sayagua y el partíu xudicial de Zamora.
El so términu municipal atópase dientro del parque natural d'Arribes del Duero, un espaciu natural protexíu de gran curiosu turísticu.
Redolada natural
Poro, el paisaxe convertir n'unu de los sos mayores curiosos turísticos.
Historia
thumb|Detalle del mapa Spain and Portugal, realizáu en 1850 por J. Dower, nel que puede reparase Moralina
La presencia humana nel términu de Moralina ta atestiguada dende dómina romana, yá que se topa próxima al encruz de les calzaes romanes de Pino del Oro-Ledesma y Zamora-Miranda de l Douro. Magar nun s'atoparon restos d'asentamientos permanentes d'esta dómina nel términu, nel pagu de los Témpanos y la finca de Rufino Galán, atopóse un sarcófagu bien calteníu que foi destináu al usu de pila.
Ente los sieglos XII y XIII apaecen referencies documentales escrites de nuevos asentamientos con topónimos romances en Sayago. Ente eses referencies ta la qu'en 1275 cita a Moralina —topónimu de notable influencia lleonesa— al referise a les posesiones del obispáu zamoranu. Estos enclaves deber a un procesu colmatación del espaciu y a l'apaición d'un poblamientu que s'entrepola ente los ancestrales, lo qu'amuesa un procesu colonizador del espaciu —posiblemente integráu dientro del procesu repoblador más ampliu qu'entamaron los reis lleoneses— pero que nunca fueron asentamientos totalmente "ex novo". Amás, llama l'atención qu'estos asentamientos nomar con topónimos descriptivos de los árboles y arbustos del paisaxe de cada llugar —como ye'l casu de Moralina— o con elementos rellacionaos cola ganadería. Al marxe del datu documental —que cuandoquier indica una fecha de partida— la esistencia de Moralina ye de siquier un sieglu antes a la fecha documentada, pos na ilesia caltién un Cristu románicu que data de la primer metá del sieglu XII.
Nel sieglu XIX, la división provincial de 1833 encuadró Moralina na provincia de Zamora y la Rexón Lleonesa, que, como toles rexones españoles de la dómina, escarecía de competencies alministratives. Un añu dempués Moralina foi adscrita al partíu xudicial de Bermillo de Sayago.
Tres la constitución de 1978, Moralina pasó a formar parte en 1983 de la comunidá autónoma de Castiella y Llión, en tanto conceyu adscritu a la provincia de Zamora. En 1983, tres la supresión del partíu xudicial de Bermillo de Sayago, Moralina foi integrada nel actual Partíu Xudicial de Zamora.
Discu de vinilu
Un discu de vinilu o discu gramofónicu ye un mediu d'almacenamientu de soníu analóxicu en forma de discu de policloruro de vinilu, que s'estría nuna forma espiral modulada. De normal empiézase'l riegu cerca de la periferia del discu y termina cerca de centru. Los discos fonográficos son clasificaos según el so diámetru en pulgaes yá seya 12″, 10″ y 7″, la so velocidá angular en RPM 16⅔, 33⅓, 45 y 78, (siendo los formatos de 33 y 45 RPM los más utilizaos). Graben soníu monoaural y estereofónicu, anque se fixeron esperimentos pa grabar en sistemes cuadrafónicos y inclusive videu.
El discu gramofónicu foi'l mediu principal usáu pa la reproducción de música hasta finales del sieglu XX reemplazando al cilindru fonográficu, que esistiera alredor de 1920. A finales de la década de 1980, los medios dixitales como'l discu compactu ganaren gran parte del mercáu y el discu de vinilu volvióse un mediu secundariu y práuticamente cayó al desusu, sicasí siguiéronse editando pequeñes cantidaes escontra 1991. A partir de la década de 2010 empezó a resurdir el formatu, yá qu'en 2009 vendiéronse 3.5 millones d'unidaes nos Estaos Xuníos incluyendo 3.2 millones d'álbumes, el númberu más altu dende 1998, y caltién el so llugar nel mercáu. Son usaos por disc jockeys y audiófilos para diversos tipos de música.
Historia temprana
miniatura|200px|Fonógrafu de cilindru de cera de Edison (1899).
El fonoautógrafo, patentáu por Léon Scott en 1857, usaba una diafragma que cimblaba y una aguya pa grabar ondes de soníu como trazos en fueyes de papel, esto col simple propósitu d'analizales visualmente ensin poder reproduciles. Na actualidá pueden escaniase esos trazos y convertivos digitalmente en soníu oyible. Fonoautogramas de cantar y falar, fechos por Scott en 1860 fueron reproducíos per primer vegada en 2008. Les primeres grabaciones de soníu inclúin un tenedor de sintonía y soníos inintelixibles que se remonten al añu 1857.
Nel añu 1878, Thomas Edison inventó'l fonógrafu. A diferencia del fonoautógrafo, esta era capaz de grabar y reproducir soníu. A pesar de la semeyanza nel nome d'estos dispositivos, nun hai evidencia de que'l fonógrafu de Edison va basar nel fonoautógrafo de Scott. Edison intentó grabar soníu per primer vegada nuna cinta de papel trescalada con cera cola idea de crear un repetidor telefónicu» análogu al repetidor telegráficu nel qu'él tuviera trabayando. Anque les resultaos visibles dáben-y seguridá de que'l soníu podía grabase y reproducir físicamente, les sos notes nun indiquen que llograra reproducir nengún soníu hasta qu'empecipio los sos esperimentos usando llámina d'estañu como mediu pa grabar, dellos meses dempués. La llámina envolubrábase alredor d'un cilindru metálicu derrotu y una aguya que cimblaba pol soníu faía trazos na llámina ente que'l cilindru rotaba. La reproducción podía llevase a cabu darréu. L'artículu publicáu en The Scientific American qu'introdució'l fonógrafu de llámina d'estañu mentaba a Marey, Rosapelly y a Scott como creadores de los dispositivos de grabación pero non de reproducción. Edison tamién inventó variantes del fonógrafu qu'usaben formatos de cinta y discu. Entamáronse diverses aplicaciones pal fonógrafu pero, anque foi'l centru d'atención como un productu novedosu, este yera demasiáu toscu como pa ser usáu práuticamente. Una década dempués, Edison inventó un fonógrafu con grandes meyores qu'emplegaba l'usu d'un cilindru buecu de cera en llugar de la llámina. Este demostró tener un soníu meyor y ser muncho más útil pal dispositivu. El fonógrafu de cilindru de cera empecipió'l mercáu de la grabación de soníu a la fin de la década de 1880 y apoderar hasta entamos del Sieglu XX. miniatura|Emile Berliner con gramófonu de discos. Los discos cortaos lateralmente fueron desenvueltos nos Estaos Xuníos por Emile Berliner, quien llamó a esti sistema «gramófonu» estremándolo del fonógrafu de cilindru de cera de Edison y del grafófono de cilindru de cera de Columbia. Los primeros discos de Berliner yeren de 13 cm (5 pulgaes) de diámetru y yeren reproducíos gracies a una máquina impulsada manualmente. Dambos, la máquina y los discos, yeren afechos pa usu como xuguetes o interés. Nos Estaos Xuníos nel añu 1894, Berliner empezó a vender discos con un valor d'entretenimientu mayor xunto con gramófonos pa reproducilos. Los discos de Berliner teníen peor calidá de reproducción que los cilindros de cera pero'l so asociáu de fabricación, Eldridge R. Johnson, ameyorar. Al abandonar la marca de Gramófonu de Berliner por razones llegales en 1901, les compañíes de Johnson y Berliner xunir pa formar Victor Talking Machine Company que los sos productos apoderaron el mercáu per munchos años.
Primeres velocidaes
Les primeres grabaciones de discos fueron producíes nuna variedá de velocidaes que diben dende 60 RPM hasta 130 RPM xunto con una variedá de tamaños. Dende 1894, la compañía americana Gramophone Company d'Emile Berliner vendía discos d'un solu llau de 7 pulgaes con un estándar d'alredor de 70 RPM.
Un manual estándar de la grabación d'audiu menta a reguladores de velocidá que formaron parte de la serie de meyores introducíes rápido en 1897. Una imaxe d'un gramófonu de Berliner operáu manualmente amuesa a unu d'esti reguladores. Dizse que los motores de resorte remplazaron a los que s'operaben manualmente y diz:
"El regulador de velocidá yera complementáu por un indicador que rexistraba la velocidá a la que la máquina taba corriendo por que los discos, en reproducción, pudieren ser reproducíos a la mesmes velocidá… La lliteratura nun revela porque s'escoyó la velocidá de 78 RPM pa la industria del fonógrafu, aparentemente esta yera la velocidá creada por una de les primeres máquines y siguióse usando ensin razón dalguna."
miniatura|175px|Un productu multinacional: un dueto cantáu n'italianu, grabáu nos Estaos Xuníos en 1906 por Victor Talking Machine Company, manufacturáu en Hanover, Alemaña, en 1908 por The Gramophone Company, filial de Victor n'Inglaterra. Pa 1925, tábase estandarizando la velocidá de los discos nun valor nominal de 78 RPM, sicasí, l'estándar variaría ente países que la so corriente alterna de la so alimentación llétrico fuera de 60 ciclos per segundu (Hertz) y pal restu del mundu (50 Hz). La velocidá de 78 RPM en rexones con fontes de 60 Hz yera de 78.26 RPM, esta ye la velocidá d'un motor síncrono de 3,600 RPM amenorgáu por un engranaje de razón 46:1. N'otros países adoptó la velocidá de 77.92 RPM, esta ye la velocidá d'un motor síncrono de 3,000 RPM impulsáu por una fonte de 50 Hz y amenorgáu por un engranaje de razón 77:2.