Relativismu
Influencia de la teoría de la relatividá nes ciencies sociales
Tocantes a les ciencies sociales, polo xeneral almítese la esistencia de venceyos causales ente actitúes y aiciones, d'ende que ye posible calificales según sían los efeutos que produzan. El bien, o lo deseable, tanto como'l mal, o lo non deseyao, surden como categoríes que s'acomuñar a los valores asignaos a les posibles aiciones humanes. Esistiría un relativismu moral estrictu si tales venceyos causales camudaren coles dómines o coles sociedaes nes cualos realícense. A partir del surdimientu, en física, de la teoría de la relatividá, pretendióse en forma inxustificada encontar adicionalmente los distintos relativismos mentaos. Sicasí, tien de tenese presente que'l principiu de relatividá indica que los fenómenos físicos son invariantes ante movimiento inerciales y que, magar l'ordenamientu espacial y l'envernada dependen de los sistemes de coordenaes en que los describe, esiste un intervalu espaciu-temporal absolutu pa tolos sistemes inerciales. Entá más, Bertrand Russell, na so obra "ABC de la Relatividá", espresa claramente que ye lloñe d'establecer relativismu, la teoría del Dr. Einstein nun fixo más que definir un marcu super-absolutu, inamovible, válidu pa tol universu conocíu, partiendo de la velocidá de la lluz nel vacíu. N'otres pallabres, va en sentíu opuestu a una pretendida relatividá de los fenómenos físicos. El mesmu autor, Russell, espresa'l so paecer afirmando "ciertu tipu de xente que se cree superior suel dicir con suficiencia que 'tou ye relativu', lo cual ye absurdu, porque si tou fora relativu, nun habría nada relativu a esi tou". === Relativismu na lóxica Basáu nes últimes meyores de la física cuántica y na relatividá d'Einstein, deriva la postrera de les novedaes referentes a la relatividá de la realidá, sobre ciertos sistemes onde, sí y solamente sí, ye válida y “real” el Ser. Polo que se convierte nuna tema metafísicu del Ser en referencia al Tar, de cuenta que'l Ser convertir en “estante”, y a estos sistemes de referencia, van denominase “estancies”. Estes tesis proclamen, poro, una metafísica del Tar” (metafilosofía), en sustitución de la “tradicional” na historia de la filosofía, como Metafísica del Ser (ortofilosofía). El Relativismu en Lóxica, tenemos d'entendelo, nuna nueva acepción semántica, que va más allá del sentíu del entendimientu cultural, comportamientu y/o ética del home, como ye la Lóxica en sentíu estensu. Pa ello, una de les nueves corrientes basaes nesta Metafísica del Tar”, ye'l Estancialismo Potencial, basáu na “metalógica”, como planteamientu de crítica y estudiu de la relatividá de la lóxica, como'l más recién planteamientu ante la realidá de les coses. Relativismu cultural tamién se diz llamar que ye onde la cultura rellaciona La orixinalidá d'esti sistema metafilosófico, ye afirmar, que la esistencia” yá nun ye “daqué” nel "Porque-Sí" lóxicu, sinón nel "Porque-Ta" metalógico. Pero lo más importante ye la potencialidá en como se rellacionen les coses cola so verdá: Una cosa ye, qu'esto pueda ser y/o nun ser según la estancia, y otra cosa bien distinta (dende'l puntu de vista éticu convencional), ye que nun tenga que ser como l'home de manera ética quier que “sía” o “tea”, al respeutive de la so conciencia, llei o tradición. Por ello, el relativismu metalógico nun ye antiético, nin va contra la idea de Dios. Pos Dios “esiste y/o nun esiste” (depende de la estancia). Dios ye bonu y/o nun ye bonu (según l'individuu de referencia). A manera d'exemplu, entiéndese que, respectu al diañu, Dios ye malu, non respectu al home. Coles mesmes, Dios esiste al respeutive de la esistencia del home, pero “nun esiste” al respeutive de los posibles condergaos del infiernu. Toes estes posibilidaes metafísiques, son replantegaes dende esta nueva visión de relativismu metalógico d'estancies.