cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bosnia y Herzegovina
Economía
Anguaño ye una de les repúbliques más probes de l'antigua Yugoslavia, darréu de l'afarante Agresión a Bosnia y Herzegovina (1992-1995). Nos años de la guerra, la economía nun taba namái qu'atrancada, sinón qu'arriendes sofrió un retrocesu descomanáu y mayor de la población sosistía gracies a l'aida humanitario del esterior. Al deterioru de la economía xunióse el bloquéu económicu por parte de los países d'al delláu - Serbia y Croacia.
Aerodramus germani
Descripción
Esta especie mide alredor de 12 cm de llargu y pesa ente 13 y 14 gramos. El plumaxe de les sos partes cimeros ye pardu coritu y muncho más claro nes partes inferiores. La so cola ye ligéramente ahorquillada y les sos ales son llargues y estreches. El so picu y pates son negres. La subespecie nominal C. g. germani que s'estiende dende Hainan hasta Tailandia y el norte de Malasia tien el obispillo ablancazáu, pero C. g. amechanus del restu de Malasia tien el obispillo gris. Estos dos formes dacuando fueron consideraes subespecies de la salangana nidonegro.
Gil
Gil ye:
Henry Kissinger
Distensión y l'apertura a China
La resultancia foi la formación d'una alianza tácita, antisoviética, ente China y los Estaos Xuníos, que'l so fin yera llograr crear entá más presión sobre la XRSS y empezar a gana-y terrenal, quitar el protagonismu internacional. Ente que la diplomacia de Kissinger llevó a cabo intercambio económicos y culturales ente les dos partes y l'establecimientu d'oficines d'enllaz nes capitales de China y d'Estaos Xuníos, too ello con delles dificultaes nel procesu, pos la plena normalización de les rellaciones cola República Popular de China nun se produciría hasta 1979, en primer instancia debíu al escándalu Watergate, que ecplisó el gobiernu de Richard Nixon y condució al so arrenunciu y en segunda porque los Estaos Xuníos y la ONX siguieron reconociendo al Gobiernu de Taiwán, como «el verdaderu gobiernu chinu», siendo esti país el que caltuvo la siella de China nel Conseyu de Seguridá hasta l'añu de 1979.
Quintanar de la Orden
Historia
El rollu, asitiáu agora frente a la ermita de Santa Ana, indica que foi cabeza de Gobernación y Xusticia Mayor.
Hamburgu
Clima
Por cuenta de la influencia marítima, el clima ye más nidiu que nel interior oriental.
Fueu
Elementos
Los gases y vapores producíos pola oxidación (principalmente vapor d'agua y dióxidu de carbonu), a alta temperatura pola calor desprendía pola reacción química, emiten les llapes (gases incandescentes) qu'al empar emiten lluz visible ya invisible (lluz infrarroxo), y calor.
Bosnia y Herzegovina
Economía
El marcu convertible bosniu (konvertibilna marka, BAM) ye la unidá monetaria d'esta república. Dixébrase en 100 pfennig (pfeninga). Tien una paridá frente al euru de 0,51129 EUR por 1 BAM (ye dicir 1 EUR = 1,95583 BAM), la mesma que s'afitó pal cambéu del antiguu marcu alemán cola apaición del euro. Anguaño hai en circulación (xunu de 2006) monedes de 5, 10, 20 y 50 pfennig, y de 1, 2 y 5 marcos; asina como billetes de 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 y 200 marcos. Sacantes el billete de 200 marcos, los demás presenten dos modelos: ún pa la Federación de Bosnia y Herzegovina, y otru pa la República Serbia.
Fueu
Elementos
La composición de los gases desprendíos, asina como la so temperatura, determinen el color de la llapa. Asina, son roxes, anaraxaes o marielles nel casu del papel y la maera; o azules nel casu de munchos gases d'hidrocarburos, como los usaos domésticamente, pero pueden ser d'otros colores cuando amburen otros elementos.
Henry Kissinger
Guerra de Vietnam
left|thumb|300px|Nixon realizó la vietnamización del conflictu pero foi implacable colos bombardeos y l'estensión de la guerra. Imaxe d'un actu de la campaña presidencial de 1968. La participación de Kissinger n'Indochina empezó dende enantes del so nomamientu, inclusive como Conseyeru de Seguridá Nacional de Nixon. En Harvard, trabayó como asesor en política esterior na Casa Blanca y el departamentu d'Estáu. Kissinger diz que «n'agostu de 1965 [...] [Henry Cabot Lodge], un vieyu amigu qu'actuaba como embaxador en Saigón, pidiéra-y que visita Vietnam como'l so asesor. Kissinger aportó a esta proposición al realizar una xira per Vietnam en primer llugar por dos selmanes n'ochobre y payares de 1965, una vegada más pa unos diez díes en xunetu de 1966 y una tercer vegada per unos díes n'ochobre de 1966 [...] Lodge diome carta blanca pa esaminar cualquier asuntu de la mio eleición. Convencióme de la xirigonza de victories militares en Vietnam y fíxome cayer en cuenta alrodiu de la realidá política que xacía nel nuesu país, na cual fácilmente, podría llevase a cabu la nuesa retirada final».
Fueu
Influxu históricu
thumb|left|faciendo fueu por esfriega en [[Vanuatu]] El fueu maravielló a la humanidá per sieglos. Seique, el ser humanu pescanció la so superioridá cuando foi quien a dominalu. Los primeros usos foron la calor y la defensa énte les alimañes, pero entá dio pruebes de que yera daqué más. Namás el decatase de que la cota d'un palu, col que tizaben les borrayes d'una fogacha, diba carbonizándose ya endureciéndose faciendo d'él un arma de caza más eficaz, foi l'entamu de la so aplicación como xenerador de téuniques.
Aerodramus germani
Descripción
La especie emiten dellos tipos de llamaes, como un zuing alto y diverses llamaes tipu chip usaes pa la ecolocalización nel interior de les cueves.
Henry Kissinger
Guerra de Vietnam
Nuna iniciativa de paz de 1967, él mesmu medió ente Washington y Ḥanói, lo que representó l'entamu de les conversaciones ente dambos bandos.Kissinger, el 29 d'abril de 1975
Richard Nixon fuera escoyíu en 1968 cola promesa d'algamar la paz con honor» y poner fin a la Guerra de Vietnam. Na Oficina, y asistida por Kissinger, Nixon implementó una política de vietnamización empuesta a retirar gradualmente les tropes mientres la espansión de la función de combate del Exércitu de Vietnam del Sur, favoreciendo que fueren eventualmente, defender de forma independiente'l so réxime contra'l Frente nacional pa la lliberación de Vietnam del Sur, una organización guerrillera comunista y l'exércitu norvietnamita (Exércitu Popular de Vietnam). Kissinger desempeñó un papel clave nuna campaña secreta en Camboya, onde se dar# en realizar un bombardéu masivu, p'atayar les operaciones d'unidaes del Exércitu Popular de Vietnam y Viet Cong, según pa desmantelales. Planió y punxo en marcha'l llanzamientu d'incursiones en Vietnam del Sur dende dientro de les fronteres de Camboya y reabastecer les sos fuercies por aciu la Ruta Ho Chi Minh y otres rutes, según la incursión de Camboya de 1970 y posterior bombardéu xeneralizáu de Camboya.
Aerodramus germani
Descripción
La salangana del Himalaya pasa l'iviernu dientro del área de distribución de la salangana de German, pero ye de mayor tamañu y más trabáu, y amás el so obispillo ye más abuxáu que'l de C. g. germani.
Fueu
Influxu históricu
Al so alrodiu, y gracies a la so calor, vivieren miles de xeneraciones. L'home deprendió a usar la fuercia destructiva del fueu en so favor, pa estraer la enerxía de los materiales que-y ufría la natura o moldealos a caprichu. Si bien la mano ye la erbía principal del home, el fueu tien parte na responsabilidá de la construcción de la cultura d'anguaño. Tamién hai de solliñar la so utilización a lo llargo de la historia con fines bélicos y destructivos.
Henry Kissinger
El bombardéu de Camboya y los Jemeres Coloraos
El biógrafu de Pol Pot y reconocíu historiador, especializáu na Historia de Camboya, David P. Chandler, afirma:
Quintanar de la Orden
Historia
left|miniaturadeimagen|Quintanar de la Orden escontra 1824
Hamburgu
Clima
Los meses más templaos en Hamburgu son xunu, xunetu y agostu, con temperatures medies de 20,1 a 23,5 °C. Los más fríos son avientu, xineru y febreru, con temperatures medies de -0,3 a 1 °C. Les temperatures alredor de 30 °C nun son improbables pel branu. Dende la década de 1990 les temperatures máximes llegaron a algamar hasta 41,9 °C. El clima ye húmedu mientres tol añu. Nel intre del añu, amenorgóse'l permediu de 746 mm de precipitaciones, especialmente nos últimos años (2004-2008).
Bosnia y Herzegovina
Economía
En 1991 -un añu enantes de la guerra en plena crisis económica de la ex-Yugoslavia a mediu desintegrar (Eslovenia y Croacia ya taben fuera de la xunión), el productu interior brutu yera de 14.000 millones de dólares, pero la tasa amenorgó un 37 por cientu dende entós.
Quintanar de la Orden
Historia
La ilesia gótica, plateresca con torre de calter defensivu, construyida a partir de 1544, ta dedicada a Santiago de la Espada, y tien un artísticu retablu traíu en 1992 dende Tordesillas. Quintanar tuvo importante judería alredor de la so sinagoga, sobre la que se construyó la Ermita de la Piedá, Patrona de la Villa. Dempués de la sulevación de los moriscos, los d'Almería y Granada fueron esvalixaos a tierres manchegues, instalándose equí principalmente nel barriu del Toledillo, cercanu a la ermita de San Sebastián, unu de los barrios más castizos del pueblu. Trubiecu y asentamientu de fidalgos, que yá esistíen en tiempos de Felipe II. Quintanar caltién delles cases blasonadas; la principal d'elles ye la Casa de los Radas (1662), popularmente llamada Casa de Piedra cercana a la ermita de la Piedá, ilesia y casa consistorial.
Hamburgu
Organización políticu-alministrativa
Hamburgu componer de 7 distritos o conceyos conocíos como burgos (n'alemán: bezirke), los que de la mesma tán estremaos en 105 barrios (stadtteile). Tamién esisten 180 llocalidaes (ortsteile). A partir de 2008, l'área d'organización rexir pola constitución de Hamburgu y delles lleis. Na constitución determinar qu'una zona puede ser creada por llei pa fines alministrativos. La mayoría de los barrios yeren antigües ciudaes, pueblos o aldegues independientes que fueron anexonaes a Hamburgu. En 1938, la postrera gran incorporación fíxose al traviés de la Gran Llei de Hamburgu de 1937, cuando les ciudaes d'Altona, Harburgu y Wandsbek fundir nel estáu de Hamburgu. La Llei de Reich de la Constitución y l'Alministración de la ciudá hanseática de Hamburgu establecieron a Hamburgu como un estáu y un conceyu. Dalgunos de los distritos y los barrios reorganizáronse delles vegaes nos últimos años.
miniatura|250px|Distritos de Hamburgu.
Quintanar de la Orden
Historia
Mientres la Guerra de la Independencia los franceses tomaron y escalaron la población y tuvieron equí de 1808 a 1812. Mientres la Primer Guerra Carlista, los quintanareños aguantaron l'ataque de les tropes adelantraes de Cabrera y nun foi tomada, polo que la Villa recibió'l títulu de Bien Lleal Villa en 1836, dau por Sabela II.
Hamburgu
Organización políticu-alministrativa
Cada distritu ta rexíu por un conceyu (bezirksamt), alministráu pol conceyu municipal (bezirksamtsleiter). Los barrios de la ciudá de Hamburgu nun son independientes de los conceyos. El poder de los gobiernos municipales ye llindáu y subordináu al Senáu de Hamburgu. Los conseyeros municipales son escoyíos pol réxime del conceyu y, darréu, el so ingresu tien que ser designáu pol Senáu de Hamburgu. Los barrios nun tienen órganos de gobiernu propios.
Bosnia y Herzegovina
División alministrativa
thumb|250px|right
Henry Kissinger
El bombardéu de Camboya y los Jemeres Coloraos
Per otru llau, l'escritor y periodista británicu, amás d'un reconocíu críticu del Secretariu Kissinger, Christopher Hitchens, asegura nel so llibru Xuiciu a Kissinger:
Hamburgu
Organización políticu-alministrativa
Los distritos de Hamburgu son Altona, Bergedorf, Eimsbüttel, Hamburg-Mitte, Hamburg-Nord, Harburg y Wandsbek.
Bosnia y Herzegovina
División alministrativa
El país ta dividíu en dos entidaes (entitet): A estes dos entidaes hai qu'amestar el distritu de Brčko, que forma parte d'entrambes.
Fueu
Cuando'l fueu yera nuevu
Pa qu'esista fueu tien d'esistir oxíxenu, y esti elementu non siempre tuvo presente na nuesa atmósfera, polo que'l fueu ye postreru a la Tierra. Escontra a lo que paez, el sol nun tien fueu, sinon plasma incandescente.
Henry Kissinger
El bombardéu de Camboya y los Jemeres Coloraos
Xunto con miembru del Politburó Vietnam del Norte, Le Duc Tho, Kissinger foi gallardoniáu col Premiu Nobel de la Paz el 10 d'avientu de 1973, pol so trabayu na negociación de la cesación del fueu conteníes nos Alcuerdos de paz de París, onde s'establecíen les intenciones de «poner fin a la guerra y restablecer la paz en Vietnam», siendo estos roblaos en xineru. Tho refugó'l premiu, alegando que la paz nun fuera, realmente restaurada en Vietnam del Sur. Kissinger, pel so llau escribió al Comité del Nobel qu'aceptaba'l premiu «con humildá». El conflictu siguió hasta una invasión del sur pol exércitu de Vietnam del Norte, que resultó nuna victoria norvietnamita en 1975 y l'evolución posterior del pathet Lao en Laos escontra la condición de mazcarón de proa.
Guerra d'India y Paquistán de 1971
Artículu principal: Guerra indo-pakistaní de 1971 Ver tamién: Guerra Civil Camboyana
left|thumb|250px|Ilustración de les unidaes militares y los movimientos de tropa mientres la guerra.
So la direición de Kissinger, el Gobiernu d'Estaos Xuníos sofitó a Paquistán na Guerra de lliberación de Bangladesh en 1971. Kissinger taba particularmente esmolecíu alrodiu de la espansión Soviética nel Asia meridional como resultancia del Tratáu d'Amistá, apocayá robláu pola India y la XRSS, polo cual trató de demostrar a la República Popular de China (aliáu de Paquistán y enemigu tantu de la India como de la Xunión Soviética) el valor d'una alianza táctica colos Estaos Xuníos, entamando y n'efeutu llogrando usar a la China, como enclave de la influencia d'Estaos Xuníos sobre la rexón, estratexa que resultó más qu'eficiente.
Hamburgu
Gobiernu
miniatura|[[Conceyu de Hamburgu.]]
La ciudá de Hamburgu ye unu de los 16 estaos federaos alemanes, polo que l'alcalde de la ciudá afaise más a la función d'un ministru presidente qu'a la qu'un alcalde convencional. En Hamburgu, el gobiernu alemán, como un gobiernu estatal, ye responsable de la educación pública, les instituciones penitenciaries y de la seguridá pública, amás de les biblioteques, instalaciones d'esparcimientu, servicios de saneamientu, suministru d'agua y servicios de bienestar.
Henry Kissinger
Guerra d'India y Paquistán de 1971
La Guerra indo-pakistaní de 1971, ye tamién unu de los lladrales d'onde Kissinger recibe mayor cantidá de crítiques, debíu non a la guerra, nin a les sos aiciones per se, sinón a l'actitú que tomó al respeutu, criticando fuertemente tantu en públicu como en priváu a la primer ministra hindú Indira Gandhi y según fontes internes, Kissinger llegaría a faltala, inclusive en xuntes privaes con Richard Nixon, amás de tener una actitú despreciativa escontra la población india polo xeneral, tratándolos como una raza inferior».
Política con Israel y los xudíos soviéticos
thumb|170px|[[Primer Ministra d'Israel, Golda Meir]] thumb|170px|Henry Kissinger, nun consideraba a [[Israel y los sos problemes, como prioridá na so axenda]]
Al respeutu de la crítica situación que se daba nel Oriente Mediu col estáu d'Israel y tamién col problema de los xudíos reteníos na XRSS, onde yeren llevaos a campos de concentración soviéticos, Richard Nixon, sentíase particularmente esmolecíu pola posición del únicu home que nun podía despidir del so gobiernu y que de camín, yera l'encargáu de la política esterior d'Estaos Xuníos, siendo Kissinger xudíu. Ante esto, Nixon, realmente creía que'l so Secretariu d'Estáu, asumiría una posición más qu'activa con respectu esto, favoreciendo a la comunidá xudía internacionalmente y al propiu Israel, lo cual podría poner en riesgu la delicada posición d'Estaos Xuníos al respeutu.
Quintanar de la Orden
Historia
A finales del sieglu y principios del SIEGLU|XX}}, tuvo un resurdir industrial notable, destacando los arrieros, que llevaron los productos manchegos a tolos rincones d'España; utilizaben estos una xíriga especial denomada "calo", y allos dedícase-yos la llamada plaza de los Carros.
Aerodramus germani
Comportamientu
Esta salangana aliméntase percima diversos hábitats dende los costeros a los montes. La so dieta compónse d'inseutos voladores que prinda al vuelu. De cutiu aliméntase en grandes bandaes con otres especies d'andarones y golondrines. left|thumb|Hai una colonia de cría nel interior de los murios d'esti templu.
Henry Kissinger
Política con Israel y los xudíos soviéticos
Richard Nixon llegó inclusive a considerar el sacar d'esti asuntu a Kissinger. Ello ye que según notes tomaes por H.R. Haldeman, Nixon ordenaría lo siguiente:
Increíblemente, con too y con eso lo que Nixon, había consideráu y previstu, Kissinger resultó tar más que desinteresáu del asuntu d'Israel y de los xudíos, ello ye que considerar una estobisa pal proceder políticu internacional d'Estaos Xuníos.
Hamburgu
Gobiernu
Dende 1897 la sede de gobiernu ye'l Conceyu de Hamburgu (n'alemán: Hamburger Rathaus) cola oficina del alcalde, la sala de xuntes pal senáu y el Parllamentu de Hamburgu. A partir de 2008 el Primer Alcalde de Hamburgu, Ole von Beust, foi'l primeru en gobernar nun estáu d'Alemaña con una coalición negru-verde», integrada pol conservador CDU y l'alternativu Partíu Verde.
Henry Kissinger
Política con Israel y los xudíos soviéticos
Llegando entá más lloñe, en 1973, Kissinger nun sentía que lo que taba asocediendo na Xunión Soviética con al respective de los xudíos, onde yeren escorríos, discriminaos, y nun podíen ocupar cargos d'importancia, fora asuntu d'interés pa la política esterior de los Estaos Xuníos. A tal puntu llegó esto, que nuna conversación con Nixon, pocu dempués d'una xunta con Golda Meir, el 1 de marzu de 1973, Kissinger dixo:
Amás, Kissinger sentía que'l gobiernu d'Israel, nun yera más qu'una molestia, con un grupu d'enfermos, que constantemente ciscaben ayuda al gobiernu d'Estaos Xuníos, criticándolos por non ser más efectivos.
Nuna conversación col entós Secretariu de Defensa, Robert McNamara, dixo sobre los dirixentes israelinos:
1973 Yom Kippur
thumb|250px|Ofensiva y contraofensiva nos [[Altos del Golán]] thumb|250px|Fuercies exipcies crucien la canal de Suez el 7 d'ochobre de [[1973]].
El 6 d'ochobre de 1973, coincidiendo cola festividá hebrea de Yom Kippur, d'onde recibió'l so nome la guerra, Exiptu y Siria, atacaron conxuntamente y por sorpresa a Israel, trespasando la llinia establecida pol armisticiu del Sinaí y de los Altos del Golán, toos estos territorios que fueren conquistaos por Israel mientres la Guerra de los Seis Díes en 1967. Los líderes d'Exiptu y Siria, Anwar el-Sadat y Hafez al-Asad respeutivamente, taben siendo sofitaos y aconseyaos pola XRSS y el so presidente Leonid Brézhnev.
Estaos Xuníos taba estrechamente venceyáu con Israel, pero'l so política de distensión cola Xunión Soviética nun-y dexaba actuar direutamente en favor de dichu país, amás la situación económica que se presentaría, d'entrar a la guerra, sería difícil, asina que la respuesta pa Kissinger yera bastante obvia, paz. Trató d'axustar el fin de la Guerra del Yom Kippur, tres los sucesos asocedíos.
Sicasí, Nixon, sosprendentemente, decidió dir en contra de la oposición inicial de Kissinger. Ordenó que l'exércitu d'Estaos Xuníos llevara a cabu la mayor operación militar aereu de la hestoria p'ayudar a Israel el 12 d'ochobre de 1973. Esta aición d'Estaos Xuníos foi'l desencadenante de la Crisis del petroleu de 1973, qu'afectó a los Estaos Xuníos y los sos aliaos d'Europa Occidental.
Lo que sobrevieno dempués d'esta decisión, demostraría que Kinssiger taba no correcto (daqué que Nixon recordaría dende entós). Empieza, entós, el 17 d'ochobre de 1973, la Crisis Petrolera de 1973, arriendes de la decisión de la Organización de Países Árabes Esportadores de Petroleu (qu'arrexuntaba a los países miembros árabes de la OPEP más Exiptu y Siria), de nun esportar más petroleu a los países que sofitaren a Israel mientres la Guerra del Yom Kippur, midida qu'incluyía a Estaos Xuníos y a los sos aliaos d'Europa Occidental.
Fueu
Cuando'l fueu yera nuevu
El fueu ye postreru a la presencia d'oxíxenu na atmósfera terrestre, y ésti ye al empar productu de la proliferación de vexetales fotosintéticos, que per duana d'esta función (fotosíntesis) enllenaron l'atmósfera d'oxíxenu.
Hamburgu
Demografía
miniatura|Gráfica [[Llogaritmu|logarítmica de la evolución demográfica en Hamburgu dende'l sieglu XIII.]]
Bosnia y Herzegovina
División alministrativa
La Federación de Bosnia y Herzegovina divídese en conceyos, agrupaos en 10 cantones (kantoni):
Fueu
Cuando'l fueu yera nuevu
(Les anteriores idees asoleyoles Carl Sagan nel so llibru Solombres d'antepasaos escaecíos nún capítulu del mesmu nome qu'esta seición.)
Quintanar de la Orden
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 87,87 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Hamburgu
Demografía
Tocantes a la distribución por sexu, nel censu de 2006 rexistróse una población de 856 132 homes y de 898 050 muyeres. En 2006 tamién se rexistraron 16 089 nacencies en Hamburgu, del cual el 33,1 % yeren daos a lluz por muyeres solteres, 6921 casaes y 4583 por divorciaes. Na ciudá, el 15,7 % de la población ye menor d'edá, el 18,8 % ye mayor de 65 años, ente que el 65,7 % restante allugar ente los 18 y 65 años.
Henry Kissinger
1973 Yom Kippur
L'aumentu del preciu xuníu a la gran dependencia que tenía'l mundu industrializáu del petroleu de la OPEP, provocó un fuerte efeutu inflacionista y un amenorgamientu de l'actividá económica de los países afeutaos. Estos países respondieron con una serie de midíes permanentes pa frenar la so dependencia esterior, siendo Kissinger clave pa esta operación, pero la prioridá númberu unu del Secretariu d'Estáu, lo mesmo que de tol gobiernu d'Estaos Xuníos nun yera otra que poner fin a la Guerra del Yom Kippur, pa depués tratar de llevantar el bloquéu económicu impuestu per parte de la Organización de Países Árabes Esportadores de Petroleu.
Bosnia y Herzegovina
División alministrativa
Los conceyos de la República Serbia tán agrupaos en 7 rexones:
Hamburgu
Demografía
Tocantes a los residentes estranxeros, en 2006 hai 257 060 habitantes d'orixe estranxeru (aproximao'l 14,8 % de la población). El 22,6 % de los residentes estranxeros son turcos (58.154 habitantes). Tamién hai una considerable cantidá de población d'orixe polacu (20.743 habitantes), inglés (4.046 habitantes) y estauxunidense (4.369 habitantes). 3.145 españoles y aproximao 7.400 habitantes d'América (ensin cuntar Estaos Xuníos y Canadá) viven en Hamburgu.
Economía
El productu interior brutu (PIB) de Hamburgu xube a un total de 88.900 millones d'euros. La ciudá tien el mayor PIB d'Alemaña con 50.000 € por habitante y una relativamente alta tasa d'empléu, col 88 per cientu de la población n'edá de trabayar. La ciudá ye'l llar de más de 120.000 empreses. En 2007, l'ingresu permediu de los emplegaos foi de 30.937 €.
Henry Kissinger
1973 Yom Kippur
left|thumb|350px|Gráficu de la evolución de los precios del petroleu al llargu plazu (1861-2006). La llinia naranxa amuesa'l nivel de precios constantes, afechu según la inflación. La llinia negra amuesa los precios corrientes. Entrín y non, agora con sofitu militar y loxísticu d'Estaos Xuníos, Israel avanzaba con una serie d'escepcionales victories militares que lo llevaben a recuperar los territoriu perdíos al entamu de la guerra y ganó nuevos territorios en Siria y Exiptu, incluyíes les tierres al este, de los primeramente prindaos, del Golány anque perdieron parte del territoriu nel llau oriental de la Canal de Suez que tuviera en manes israelines dende'l fin de la Guerra de seis díes. Kissinger primió a los israelinos, por que dexaren parte de los territorios recién prindaos de nuevu a los sos vecinos árabes, contribuyendo a les primeres fases de non-agresión ente Israel y Exiptu. Esto condució a una continuación de les rellaciones ente Estaos Xuníos y Exiptu, amargoses dende la década de 1950, dando como resultáu que'l país pasara de la so anterior postura independiente a caltener una estrecha asociación colos Estaos Xuníos.
Quintanar de la Orden
Alministración
<Center>
Henry Kissinger
1973 Yom Kippur
Finalmente, el 11 de febreru de 1973, Kissinger presenta'l so Plan pal Desenvolvimientu d'Enerxíes Alternatives, últimu pasu col cual solména-y un golpe fatal al bloquéu petrolíferu. Agora col panorama internacional a favor, el Secretariu d'Estáu d'Estaos Xuníos, anótase'l so gran ésitu, cuando los Ministros d'Enerxía árabes, sacante Libia, anuncien el fin del embargu contra Estaos Xuníos.
Quintanar de la Orden
Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla solo les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.
Henry Kissinger
1973 Yom Kippur
El 31 d'ochobre de 1973, el Ministru de Rellaciones Esteriores exipciu Ismail Fahmi axuntar con Richard Nixon y Henry Kissinger, depués de lo cual, tres una selmana, ponse fin a los combates na Guerra de Yom Kippur.
Hamburgu
Economía
El puertu de Hamburgu ye un puertu y badea d'agües fondes, sobre'l ríu Elba, que desagua nel Mar del Norte. Ye llamáu la puerta al mundu d'Alemaña y ye el puertu más grande d'esi país y unu de los mayores del mundu
miniatura|left|230px|El puertu de Hamburgu.
Gil
Además GIL ye la sigla de:
Hamburgu
Economía
La unidá económica más importante de Hamburgu ye'l puertu de Hamburgu, qu'ocupa'l segundu puestu n'Europa, namái superada por Rotterdam, y el novenu en tol mundu, con transbordos de 9,8 millones de TEU de carga y 134 millones de tonelaes de mercancíes en 2007. Dempués de la reunificación alemana, Hamburgu recuperó la parte oriental del so interior y el puertu pasó a ser el de mayor crecedera n'Europa. El comerciu internacional ye tamién, la razón pola cual hai un gran númberu de consulaos na ciudá.
Anque la ciudá ta asitiada a 110 km del estuariu del ríu Elba, considérase un puertu de mar por cuenta de la so capacidá pa remanar grandes buques oceánicos.
Hamburgu (xunto con Seattle y Toulouse) ye un importante llugar de la industria aeroespacial civil. Airbus, que tien una planta d'ensamblaxe nel barriu de Finkenwerder de Hamburgu, emplega a más de 13.000 persones. La industria pesao, inclúi la fabricación d'aceru, aluminiu, cobre y una serie d'estelleros como Blohm + Voss.
En 2007, un estudiu de la Fundación Bertelsmann sobre los distintos estaos federaos alemanes reveló que Hamburgu exhibe la mayor renta per cápita y tamién la so crecedera económica supera'l permediu nacional. Según otru informe de la Comisión Europea, Hamburgu ocupa'l cuartu llugar ente les ciudaes de la Xunión Europea con meyor rede de tresporte públicu.
Cultura
Hamburgu ufierta más de 40 teatros, 60 museos y 100 llugares de música y clubes. En 2005, más de 18 millones de persones visitaron conciertos, esposiciones, teatros, cines, museos y otros espectáculos culturales. Más de 8552 empreses suxetes a impuestos —que'l so tamañu mediu yera de 3,16 emplegaos— dedicar a actividaes culturales como la música, artes escéniques y lliteratura. Hai cinco empreses del sector creativu per cada mil habitantes (Berlín tien trés y Londres trenta y siete).
miniatura|230px|Sala de conciertos Laeiszhalle.
Nel branu de 2007, Hamburgu formó parte de Live Earth, una serie de conciertos de beneficencia de pop y rock presentando a dellos artistes en contra del calentamientu global.
Teatros y museos
El teatru Hamburger Schauspielhaus (propiedá estatal), el Teatru Thalia y el Kampnagel son teatros bien conocíos n'Alemaña y nel estranxeru. El Teatru Inglés, cerca de la estación de metro Mundsburg, representa funciones n'inglés, yá que tien actores nativos ente'l so personal.
La Galería d'Arte y la Galería d'Arte Contemporáneo (Kunsthalle de Hamburgu) atópase cerca de la estación central. En 2008, el Internationales Maritimes Museum Hamburg abrió les sos puertes en Hamburgu, nel HafenCity. El Miniatur Wunderland amuesa distintes modelos de trenes n'aición y nun fascinante paisaxe artificial. Pela so parte, el Muséu de la Ciudá de la Emigración BallinStadt recuerda los grandes fluxos de persones qu'emigraron en masa d'Europa ente 1850 y 1939 al norte y sur d'América. Dos buques muséu cerca de Landungsbrücken dan testimoniu de los buques de carga y los tiempos de los veleros de carga.
Arquiteutura
Hamburgu tien edificios arquitectónicamente significativos con una amplia gama d'estilos. Hai namái unos pocos rascacielos y destaca la ilesia de San Nicolás, l'edificiu más altu del mundu de 1874 a 1876. El panorama de la ciudá de Hamburgu puede ser vistu dende les altes torres de les principales ilesies (Hauptkirchen) como la ilesia de San Miguel, la ilesia de San Pedro, la ilesia de San Jacobo y la ilesia de Santa Catalina, cubierta con plaques de cobre.
miniatura|230px|Panorama aereu del centru de Hamburgu.
Les numberoses canales de Hamburgu son travesaos por más de 2300 pontes, más que los de Venecia y Ámsterdam xuntes. El Köhlbrandbrücke, Freihafen Elbbrücken, Lombardsbrücke y Kennedybrücke son dalgunos de les pontes más notables.
El conceyu tien una rica decoración neo-renacentista y foi termináu en 1897. La so torre ye de 112 metros d'altor y la so fachada, de 111 metros de llargu, representa a los emperadores del Sacru Imperiu Romanu, desque Hamburgu tuvo, como Ciudá Llibre Imperial, namái so la soberanía del emperador. El Chilehaus, ye un edificiu d'oficines de lladriyu de piedra construyíu en 1922 y diseñáu pol arquiteutu Fritz Höger en forma d'espectacular tresatlánticu.
En 2015 va completase'l mayor desenvolvimientu d'un centru urbanu n'Europa, el barriu de HafenCity, que va allugar unos 10.000 habitantes y 15.000 trabayadores. El so ambiciosu plan y l'arquiteutura (diseñaos, ente otros, por Rem Koolhaas y Renzo Piano) empezó en 2008. A finales de 2010, el Salón de la Filarmónica del Elba (Elbphilharmonie) tuvo llistu pa los sos primeros conciertos nun edificiu diseñáu pola empresa suiza Herzog & de Meuron na parte cimera d'un antiguu almacén.
Los numberosos parques de la ciudá de Hamburgu distribuyir por tola ciudá, lo que fai de Hamburgu una ciudá bien verde. Los parques más grandes son el Stadtpark, el campusantu Ohlsdorf y Llanten un Blomen. El Stadtpark, el «Central Park» de Hamburgu, tien un gran verde y una gran torre d'agua, y alluga unu de los planetarios más grande d'Europa. El parque y los sos edificios fueron diseñaos por Fritz Schumacher na década de 1910. La ciudá foi premiada col títulu Capital Verde Europea 2011.
Henry Kissinger
1973 Yom Kippur
EL procesu de paz nel Oriente Mediu remataría cinco años dempués, en 1978, cuando'l presidente d'Estaos Xuníos Jimmy Carter va mediar los Alcuerdos de Camp David, mientres los cualos Israel devolvería la península del Sinaí en cuenta de un alcuerdu exipciu pa reconocer l'estáu d'Israel.
Hamburgu
Llugares d'interés
Hamburgu ufierta numberosos curiosos pal visitante. El yá citáu llagu nel centru de la ciudá ye únicu nel so xéneru. Ta arrodiáu por trés aveníes, con edificios elegantes, ente ellos dos de los hoteles con mayor tradición. Dende esti llugar acolumbren delles torres de les ilesies de Hamburgu, que la so parte cimeru ta cubierta de llámines de cobre que fueron adquiriendo un color verde. A curtia distancia atópase'l Conceyu, que ye un edificiu construyíu nel estilu nórdicu, tamién con teyáu de cobre. El llagu esterior, más grande de tamañu, ta arrodiáu por cases con xardinos.
Otru curiosu turísticu ye'l puertu, que puede percorrese n'embarcaciones de diversos tamaños, con duraciones más o menos enllargaes. Na zona portuaria esisten numberoses canales, en que los sos llaos topar los vieyos almacenes. Estos edificios, que dexaron d'usase desque apaecieron los contenedores, tán siendo rehabilitaos y acondicionaos pa viviendes y otros usos. Cerca del puertu atopa'l barriu marineru de Hamburgu, onde tán los clubes y chigres nocherniegos. Esti barriu foi mientres enforma tiempu la zona colorada de Hamburgu, onde los marineros mercaben cebera y allegaben a los numberosos chamizues. Sicasí, nes últimes décades camudáronse a esti barriu estudiantes, trabayadores y empresarios.
Quintanar de la Orden
Monumentos y llugares d'interés
miniatura|left|Ilesia de Santiago Apóstol A destacar la ermita de la Virxe de la Piedá pela rodiada de la llocalidá; la de San Antón nel barriu del mesmu nome, la de San Sebastián, nel conocíu barriu del Toledillo (antiguu barriu moriscu) y la ermita de Santa Ana, esta postrera cercana al rollu de xusticia.
Hamburgu
Llugares d'interés
Hamburgu cunta tamién con un xardín botánicu diseñáu como parque, nel que pueden pasase delles hores almirando la vexetación.
Anguaño Hamburgu tien 79 museos. Ente los más famosos y populares figura'l Kunsthalle, muséu d'arte con obres de pintores alemanes del sieglu XIX.
Filarmónica del Elba
L'almacén del Kaiser non yá yera'l más grande de la ciudá portuaria, sinón que mientres años l'edificiu daba la bienvenida a los visitantes que llegaben al puertu. Tres la Segunda Guerra Mundial, esti edificiu rectangular de lladriyos quedó estrozáu polos ataques aliaos, hasta la so reconversión como depósitu de cacáu.
Quintanar de la Orden
Monumentos y llugares d'interés
La ilesia parroquial de Santiago de la Espada, del sieglu, representativa del góticu con elementos renacentistes. Amás, el Santuariu de La nuesa Señora de la Piedá, asitiáu na antigua judería, construyíu sobre lo que foi una sinagoga.
Henry Kissinger
Política con Llatinoamérica
Consulte tamién:Procesu de Reorganización Nacional
Quintanar de la Orden
Monumentos y llugares d'interés
Dignu de mención tamién ye'l Palacete de los Rada o Casa de Piedra, exemplu d'arquiteutura típica del sieglu. La plaza de toros de la llocalidá data del sieglu, inaugurada en 1879, d'estilu neomudéxar, colos cuatro puertes d'accesu en forma d'arcu en ferradura. A lo último, como exemplu d'arquiteutura modernista, atopamos l'edificiu del Conceyu.
Hamburgu
Filarmónica del Elba
Sobre esti edificiu construyirá la sede de la Filarmónica del Elba, diseñáu pola oficina d'arquiteutos Herzog & de Meuron de Basilea (Suiza). L'antiguu edificiu va reciclar nun enorme estacionamiento, y sobre él llevantará una estructura colgante y lluminosa que va allugar una sala de conciertos con 2200 places en files curvadas alredor del escenariu.
Henry Kissinger
Política con Llatinoamérica
Consulte tamién:Operación Cóndor
Quintanar de la Orden
Personaxes pernomaos
miniaturadeimagen|[[Agustín Ortiz de Villajos]]
Henry Kissinger
Política con Llatinoamérica
So el mandu diplomáticu de Kissinger Estaos Xuníos siguió reconociendo y calteniendo rellaciones con gobiernos de Derecha, yá fueren dictatoriales o democráticos, sofitando y estableciendo trataos y aliances estratéxiques con cada unu d'ellos, col fin últimu d'asegurar el predominiu de los enclinos capitalistes y neoliberalistas, por sobre les izquierdistes, comunistes y socialistes na rexón. Pero Kissinger llegaría más lloñe que cualesquier de los sos predecesores nesta rexón.
Quintanar de la Orden
Fiestes
2º fin de selmana de setiembre: Santísimu Cristu de Gracia (Fiesta Llocal)
Henry Kissinger
Política con Llatinoamérica
Kissinger, sofitó y foi clave pal ascensu de trés importantes dictadura nel Conu Sur, el Réxime militar d'Augusto Pinochet en Chile y el Procesu de Reorganización Nacional n'Arxentina y la Dictadura cívicu-militar n'Uruguái (1973-1985). Amás desenvolvió y aplicó la Operación Cóndor, un plan ofensivu en contra de les faiciones comunistes en Llatinoamérica.
Hamburgu
Deportes
Hamburgu cunta na so totalidá con más de 1600 centros deportivos, ente ellos 682 ximnasios, 15 centros de rendimientu y una base rexonal. El Centre Court en Rothenbaum ye l'estadiu de tenis más grande d'Alemaña colos sos 13 200 llugares. Munchos de los estadios deportivos tamién s'usen pa otros propósitos. El FC St. Pauli xuega nel estadiu Millerntor-Stadion, na zona céntrica de St. Pauli. Hasta 50 000 espectadores pueden siguir los partíos de casa del Hamburger SV na HSH Nordbank Arena. Los equipos de ḥoquei sobre xelu Hamburg Freezers y HSV Handball xueguen na Color Line Arena. Los eventos de natación celebrar na Alsteschwimmhalle, terminada en 1973.
Henry Kissinger
Cuba
thumb|190px|[[Fidel Castro na ONX el 22 de setiembre de 1960]]
Hamburgu
Deportes
Como parte de los grandes eventos deportivos añales cúntase'l Hamburg-Marathon. Celebráu na segunda selmana d'abril ye'l segundu maratón más grande d'Alemaña y una de les varies carreres realizaes na ciudá. Pel branu la Vattenfall Cyclassics, que como parte del UCI ProTour y del campeonatu alemán ye considerada como una de les carreres ciclistes más importantes; y el Hamburger Triathlon (Dextro Energy Thriatlon; 2002-2008: Hamburg City Man), que como triatlón más grande del mundu ye parte de la serie ITU Worldwide Championship-Series.
Henry Kissinger
Cuba
So tales aspiraciones, la rellaciones ente Cuba y Estaos Xuníos, fueron atayaes y el primeru trató de consolidar tou tipu de problemes pa la Isla Rebalba, llogrando aisllala internacionalmente, amás d'aplicar embargos económicos, ya inclusive mientres el gobiernu de Kennedy, llevar a cabu la Invasión de la Badea de Cochinos, un ataque al territoriu cubanu.
Sicasí, Kissinger primeramente consideraba que yera momentu d'ameyorar les rellaciones ente Cuba y Estaos Xuníos, rotes dende 1961 (tol comerciu d'Exxon Mobil cubanu fuera bloquiáu en febreru de 1962, unes selmanes dempués de la esclusión de Cuba de la Organización de los Estaos Americanos, por cuenta de la presión d'Estaos Xuníos). Sicasí, rápido camudó d'opinión y siguió la política de John F. Kennedy. Dempués de la participación de les fuercies armaes revolucionaries de Cuba nes lluches de lliberación n'Angola y Mozambique, Kissinger determinó que nun siendo que Cuba retirara les sos fuercies nun podríen normalizase les rellaciones ente dambos países, a lo cual Cuba negóse.
Hamburgu
Deportes
Hamburgu ye ciudá candidata a entamar los xuegos olímpicos y paraolímpicos de branu de 2024. El conceutu de xuegos cercanos a l'agua» preve llocalidaes deportives especialmente centrales, en zones direutamente xunto a l'agua, entá utilizaes pa operaciones portuaries y con perspeutiva d'un usu posterior sostenible residencial, comercial, de tiempu llibre y recreacional.
Henry Kissinger
Panamá
L'Alianza pal progresu de John F. Kennedy remató en 1973. Arriendes d'ello, yera necesariu empezar a determinar cualos seríen les aiciones a tomar con al respective de un pervalible activu comercial internacional, la Canal de Panamá. Kissinger, encargar de qu'en 1974 empezaren les negociaciones sobre un nuevu asentamientu na Canal de Panamá. Magar, el Secretariu d'Estáu d'Estaos Xuníos, nun llogró llevar a cabu la firma d'un nuevu tratáu, sí foi'l responsable de preparar, siendo a escasos meses d'asumir la presidencia, que Jimmy Carter llevó a cabu los Trataos Torrijos-Carter y l'entrega de la canal al control panamiegu.
Intervención en Chile
left|thumb|300px|Entrevista Kissinger-Pinochet (1976).
Hamburgu
Deportes
Hamburgu foi sede de la Eurocopa 1988 y de la Copa Mundial de Fútbol de 2006. El Tornéu d'Hamburgu forma parte del ATP World Tour 500.
El 30 d'abril de 1993, nel descansu d'un partíu de cuartos de final del prestixosu tornéu de tenis que se celebra nesta ciudá, foi apuñalada la ex tenista serbia númberu 1 mundial, Mónica Seles.
Henry Kissinger
Intervención en Chile
Kissinger foi, particularmente, el mayor defensor de la necesidá d'intervenir en Chile, considerando la so gobiernu como «comunista», y una amenaza de xerme peligrosu pal orde na rexón, llegando a afirmar lo siguiente:
Kissinger yera presidente del poderosu Comité 40 una organización d'altu nivel y al llau de representantes del Departamentu del Estáu, de la CIA y del Pentágonu, tomaben decisiones y midíes alrodiu de les situaciones rellacionaes col comunismu nacional y internacionalmente. L'alministración de Nixon autorizó l'Axencia Central d'Intelixencia (CIA) pa fomentar un golpe d'Estáu militar que torgara tomar de posesión de Allende, pero'l plan nun tuvo ésitu. El grau de participación de Kissinger nestos planes ye mayor al que se creía, esistiendo documentos y archivos desclasificaos, que demuestren que Kissinger non yá yera consciente de les operaciones d'EEXX y la CIA en Chile, sinón qu'él yera'l príncipal artífiz detrás de tales operaciones.
Mónica Gónzalez, reconocida periodista chilena ganadora del premiu Cabot de la Universidá de Columbia y autora del Llibru la Conxura afirma:
Amás, la mesma Mónica González, afirmó al respective de Kissinger lo siguiente:
Les rellaciones ente los gobiernos d'Estaos Xuníos y Chile permanecieron xelaes mientres el mandatu de Salvador Allende, siendo'l finxu que marcó l'entamu d'esti distanciamientos la completa nacionalización de la industria minero de cobre chilena, hasta entós, práuticamente propiedá d'Estaos Xuníos, por aciu la filial chilena de la norteamericana ITT Corporation, según otres empreses chilenes. Estaos Xuníos afirmó que'l gobiernu chilenu devaluara descomanadamente una compensación equitativa pa la nacionalización restando lo que consideró «beneficios estraordinarios». Poro, los Estaos Xuníos consideró implementar sanciones d'orde económicu, pero nunca aportaron a aplicaes. La CIA tamién apurrió financiamiento pa les fuelgues masives antigubernamentales en 1972 y 1973.
La CIA, actuando en virtú de l'aprobación del Comité 40 (del que Kissinger yera presidente), participó en delles aiciones tapaes en Chile mientres esti periodu, escurriendo lo que n'efeutu foi un golpe d'estáu constitucional y, cuando esto fracasó, permaneció en contautu con elementos antigubernamentales. La CIA enterar d'una gran cantidá d'asociaciones, planes y organizaciones clandestines que buscaben establecer una dictadura militar. Anque intencionalmente negar a ayudar materialmente a cualesquier d'ellos. Tamién afala a delles d'estos grupos y nun fixo nada pa evitalos. Aseguró a los conspiradores que tal eventu sería bienveníu en Washington y Estaos Xuníos, encargar d'omitir cualesquier mención alrodiu de posibles violaciones de los derechos humanos.
En 1976, Kissinger atayó una carta que foi unviada a Chile alvirtiéndo-yos contra la realización de cualquier asesinatu políticu. Orlando Letelier foi asesináu pocu dempués, en Washington, D.C. con un coche bomba'l 21 de setiembre de 1976, xusto'l día que la carta diba ser unviada. Nun memorándum el 30 d'agostu de 1976, Shlaudeman aldericaron la posibilidá de que l'Embaxador d'Estaos Xuníos n'Uruguái podría poner en peligru al ufiertar una alvertencia contra l'asesinatu. L'Embaxador d'Estaos Xuníos en Chile dixo que Augusto Pinochet podría tomar como un insultu cualesquier inferencia que taba rellacionáu cola parceles d'asesinatu.
Intervención n'Arxentina
Kissinger tomó una llinia similar como él había escontra Chile cuando l'arxentín militar, dirixíu por Jorge Rafael Videla, derrocó'l gobiernu d'Isabel Perón en 1976 con un procesu llamáu "Procesu de reorganización nacional" polos militares, cola que consolidó'l poder, llanzamientu de brutales represalies y "desapaiciones" contra opositores políticos. Mientres una xunta col Ministru de Rellaciones Esteriores arxentín, vicealmirante César Augusto Guzzetti, Kissinger asegurólu que Estaos Xuníos yera un aliáu, pero apuró-y a "volver a procedimientos normales", rápido primero que el Congresu d'Estaos Xuníos volviera axuntase y tuvieron la oportunidá de considerar les sanciones.
N'ocasión del golpe d'estáu d'Arxentina, el 24 de marzu de 1976, afaló y sofitó a la Xunta Militar a que tomara'l poder. Acusar de complicidá y del estímulu na eliminación y "desapaición" sistemática de miles d'opositores cometíes pola Xunta Militar d'Arxentina del autodenominado procesu de reorganización nacional o "guerra puerca" según denominaron dellos historiadores. L'aceptación de la "guerra puerca" arxentina per parte de Kissinger (quien naquel momentu yera Secretariu d'Estáu d'Estaos Xuníos) foi confirmada oficialmente por archivos desclasificaos l'Archivu Nacional de Seguridá de los Estaos Xuníos (The National Security Archive). Nestos archivos confirmar de Kissinger, ente otres frases escontra la Xunta militar en referencia a la guerra puerca:
Operación Cóndor
left|thumb|250px|Países participantes na Operación Cóndor. Verde: miembros activos (Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Uruguái). Verde claru: miembros esporádicos (Colombia, Perú, Venezuela). Azul: EE.XX.
La Operación Cóndor, foi un plan de coordinación d'operaciones ente les cúpules de los réximes dictatoriales del Conu Sur d'América —Chile, Arxentina, Brasil, Paraguái, Uruguái y Bolivia— y cola CIA de los EE. XX., llevada a cabu nes décades de 1970 y 1980.
Enmarcada na Doctrina Truman, esta coordinación traducir en "el siguimientu, vixilancia, detención, interrogatorios con apremios psico-físicos, tresllaos ente países y desapaición o muerte de persones consideraes por dichos réximes como 'subversives del orde instauráu o contraries al pensamientu políticu o ideolóxicu opuestu, o non compatible coles dictadures militares de la rexón'". El Plan Cóndor constituyir nuna organización clandestina internacional pa la práutica del terrorismu d'Estáu que instrumentó l'asesinatu y desapaición de decenes de miles d'opositores a les mentaes dictadures, la mayoría d'ellos pertenecientes a movimientos de la izquierda política.
Afírmase, que Kissinger, na so odisea por caltener a Llatinoamérica llibre del comunismu y cualesquier otra corriente d'izquierda, sería'l responsable o a lo menos un personaxe clave na creación, planificación y puesta en marcha de la Operación Cóndor, yá que pal añu en qu'ésta empezó a funcionar, 1970, Kissinger yá yera Conseyeru de Seguridá Nacional, amás de que ye bien sabíu que gracies a él el Conu Sur, pasó a tar apoderáu por dictadures y nel so desempeñu como Secretariu d'Estáu, caltuvo una política eficaz en contra de cualquier intentu d'espansión ideolóxica y política d'orde izquierdista.
La Operación Cóndor, desenvolver mientres más de siete años, so la supervisión de Kissinger, siendo namái nes sos etapes finales, yá escontra 1980, cuando esti dexó d'exercer la Secretaría d'Estáu d'EEXX, les úniques nes que quiciabes nun tuviera inherencia.
Colombia
Mientres el mandatu del Frente Nacional, supónse qu'ayudó a la emancipación y posterior estensión del mesmu na presidencia colombiana, amás de que dende'l so puestu llogró promover l'asesoría militar al exércitu de la nación suramericana per mediu d'asesores de la CIA na enseñanza de téuniques de tortura y asesinatu tapáu a líderes sindicales de la oposición local, nel marcu de la bien célebre y odiada serie de dictadures amparaes nel continente y conocíes por ser sosteníes dende les operaciones d'asesinatos sistemáticos promovíes dende la Operación Cóndor.
África
250px|thumb|Bandera d'[[UNITA]] 250px|thumb|Máxima espansión de UNITA na Guerra civil d'Angola, 1976-1991.
Angola
En 1974 un golpe militar izquierdista derroca al gobiernu de Marcelo Caetano en Portugal, al traviés de la denomada Revolución de los Claveles. La Xunta de Salvación Nacional liderada pol nuevu Primer Ministru de Portugal, Adelino da Palma Carlos, consolidaos como'l nuevu gobiernu del país ibéricu, rápido concede la independencia a les colonies de Portugal, creando una cadena de reaiciones internacionales, con respectu al destín d'África.