cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gamma Phoenicis
Nun se sabe con certidume l'estáu evolutivu nel que s'atopa Gamma Phoenicis. Sicasí, el fechu de que seya una variable semirregular o irregular —el so rellumu bazcuya ente magnitú +3,39 y +3,49 ensin qu'haya un periodu conocíu— implica que ta aumentando'l so rellumu per segunda vegada, nesti casu con un nucleu inerte de carbonu. Nun futuru, el so destín ye esprendese de les sos capes esternes y concluyir los sos díes como una nana blanca.
Coles mesmes, Gamma Phoenicis ye una binaria espectroscópica, esto ye, la duplicidá foi establecida pol desplazamientu Doppler de los sos llinies espectrales, siendo'l periodu de 193,85 díes. Nada se sabe de la estrella acompañante; si fuera una nana de baxa masa, la separación media ente dambes sería de 0,65 UA.
Estreleira
La bandera estreleira simboliza la llucha del movimientu socialista y comunista pola independencia de Galicia.
Según investigadores de la Fundación 10 de marzo, vinculada a CCOO y al Partíu Comunista de Galicia ( PCG ), esta bandera usóse primeramente por militantes de la seición guerrillera del PCE en Galicia, nos años 40 del sieglu XX, siendo xefe de la guerrilla Antonio Seoane y Secretariu del PCE en Galicia (el PCG nun se crearía hasta los años 60) José Gómez Gayoso mientres los nacionalistes usaben dende la creación de Partíu Galleguista una bandera asemeyada cola estrella amariella.
Anguaño úsase como reclamu na defensa del nacionalismu gallegu d'izquierdes. Tolos partíos nacionalistes d'izquierda de Galicia (BNG, Nós-UP, FPG...) usen la bandera como símbolu del so nacionalismu.
Al contrario que la bandera oficial de Galicia, nun tien un diseñu de construcción exactu, sacante que la estrella colorada tien que tar nel centru, alineada cola franxa azul.
Avrilly (Allier)
Avrilly ye una comuña francesa del departamentu d'Allier, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Mahonia nervosa
Mahonia nervosa, ye una especie de planta con flor na familia de les Berberidaceae.
Distribución y hábitat
El floriamientu produzse pel iviernu-primavera (mar-xunu). Alcuéntrase nos montes abiertos o con solombra, de cutiu en zones predreses; a una altitú de 0-1800 m; n'Estaos Xuníos.
Ecoloxía
Mahonia nervosa ye resistente a la infeición por Puccinia graminis.
Usos
La tribu de los Skagit utiliza Mahonia nervosa medicinalmente nuna preparación del raigañu pa tratar enfermedaes venérees.
Taxonomía
Mahonia nervosa describióse por Frederick Traugott Pursh y espublizóse en Flora Americae Septentrionalis; or,. . . 1: 219–220, pl. 5. 1814[1813]. Mahonia: nome xenéricu llatinizáu del nome árabe pal frutu.
nervosa: epítetu llatín que significa "venosa".
Reba McEntire
Reba Nell McEntire ye una cantante y actriz d'Estaos Xuníos. Considerada unu de los mayores esponentes de la música country, debutó como cantante mientres la so estadía na preparatoria, realizando presentaciones en direuto en programes de radio y en rodios. Una de les sos presentaciones, realizada nun rodiu en Oklahoma City, llamó l'atención del músicu Rede Steagall, quien eventualmente ayudar a treslladase a Nashville y na brevedá a consiguir un contratu col sellu discográficu Mercury Records en 1975. Sol respaldu de Mercury publicó'l so álbum debú en 1977, Reba McEntire, y llanzaría hasta 1983 otros cinco álbumes d'estudiu más.
En 1983, robló un contratu cola discográfica MCA Nashville Records, cola cual llanzó una serie d'álbumes y senciellos colos qu'atopó una inmensa popularidá nos años 1980 y 1990. Los sos mayores ésitos inclúin temes como "How Blue", "Somebody Should Leave", "Whoever's in New England", "Little Rock", "The Last One to Know", "One Promise Too Late", "Love Will Find Its Way to You", "Rumor Has it" y "For My Broken Heart". Publicó 29 discos, vendiendo más de 50 millones d'exemplares y llogrando 21 primeros puestos nes llistes de popularidá estauxunidenses.
Tocantes a la so trayeutoria como actriz, McEntire participó n'ocho películes, dos obres de teatru montaes en Broadway, seis telefilmes y protagonizáu la comedia de situación Reba (2001-2007), el so protagónico más emponderáu, pol qu'inclusive foi nomada al Globu d'Oru por meyor actriz de comedia o musical.
Carrera musical
En payares McEntire anunció la so separación del sellu discográficu Mercury, en grabando casi venti discos por más de dos décades con felicidá discográfica y recibir dos premios Grammy. En tou esi tiempu, revelóse que se vendieren 67 millones de copies d'álbumes de la intérprete a nivel internacional. Poco dempués, robló un contratu con Valory Music Group, filial de Big Machine Records.
El so ventenuu cuartu álbum de discu y el primeru publicáu sol respaldu de Valory, foi Keep On Loving You, puestu a la venta'l 1 d'agostu de 2009.
1990-1999: primeros años de carrera
El so debú cinematográficu producir en 1990 na película Tremors, onde fixo'l papel de Heather Gummer. Pol so desempeñu recibió crítiques mayormente positives y adquirió una nominación al premiu Saturn como meyor actriz de repartu. A esa presentación siguiéronlu'l telefilme The Gambler Returns: The Luck of the Draw, onde compartió escena con Kenny Rogers y Burt Reynolds; y los llargumetraxes North, de Rob Reiner, onde trabayó xunto a Elijah Wood, Bruce Willis, Jason Alexander y Julia Louis-Dreyfus; y The Little Rascals, so la direición de Penelope Spheeris, que recibió crítiques negatives.
Coles mesmes, l'artista protagonizó Is There Life Out There?, una película pa televisión basada nel cantar homónimu. Al añu siguiente, participó nel telefilme nomáu al premiu Emmy Buffalo Girls, que cunta la vida de la baillarina Calamity Jane (interpretada por Anjelica Huston). Ellí, McEntire fixo'l papel de la meyor amiga de Jane, Annie Oakley. En 1998, representó'l rol de Lizzie Brooks en Forever Love, una película pa televisión basada nel cantar homónimu.
2000-2007: Broadway y la serie Reba
Ente 2001 y 2007, McEntire protagonizó la comedia de situación Reba, que s'emitió mientres seis temporaes na cadena estauxunidense WB network. Ellí interpretó'l papel de Reba Hart, una ama de casa qu'en divorciándose tien d'enfrentase a la difícil misión de criar a los sos dos fíos menores y a la so fía mayor, quien queda embarazada del so noviu de secundaria. Pol so trabayu nesti programa recibió crítiques positives de diverses fontes. En 2004 foi nomada al Globu d'Oru por meyor actriz de comedia.
Gamma Pictoris
Gamma Pictoris ye una xigante naranxa de tipu espectral K1III con una temperatura efectivo de 4550 K. La so lluminosidá ye 69 vegaes mayor que la solar. Ye una de les munches estrelles del cielu nocherniegu que, con temperatura y lluminosidá asemeyaes, funden heliu nel so nucleu internu. El so diámetru angular, midíu de forma indireuta en distintes llonxitúes d'onda y considerando l'escurecimientu de llimbu, ye de 2,00 ± 0,05 milisegundos d'arcu; ello dexa evaluar el so diámetru real, resultando ser ésti 12 vegaes más grande que'l diámetru solar. Les sos carauterístiques físiques son bien asemeyaes a Wei (ε Scorpii) o Kaus Borealis (λ Sagittarii); la mayor distancia a la que s'atopa fai que'l so rellumu relativu seya menor que'l d'estes estrelles.
A lo último, hai de solliñar que Gamma Pictoris forma parte del denomináu «Grupu de Wolf 630», conxuntu d'estrelles que comparte'l mesmu movimientu propiu al traviés del espaciu. Otros miembros d'esti grupu son υ Geminorum, R Sculptoris y R Leonis.
James Cromwell
James Oliver Cromwell ye un actor d'Estaos Xuníos, conocíu tamién por ser un defensor de los animales, vexetarianu dempués d'actuar na película Babe y dase cuenta de cómo se trataba a los animales nes granxes. En 2013 ganó un Emmy pol so papel de Dr. Arden en American Horror Story: Asylum.
Biografía
Nació en Los Angeles (California), en 1940, pero bien llueu foi lleváu a Manhattan (Estaos Xuníos) onde pasó parte de la so infancia. Tien ascendencia inglesa.
Fíu adoptivu del actor y direutor John Cromwell y de l'actriz Kay Jonson, recibió parte de la so educación nel Middlebury College y nel Carnegie Institute of Technology. Finalmente, al llegar a la Carnegie Mellon University decidió siguir los pasos de los sos padres y optó por estudiar interpretación.
Nun tardaron en llega-y los sos primeros papeles nel teatru, onde interpretó (al igual que los sos padres) toles obres de Shakespeare. Y amás probó suerte con diversos montaxes de corte un tanto esperimental.
Como nota interesada, comentar que nos sos entamos tuvo munchos problemes pa consiguir trabayos, por cuenta de la so estatura, 2 metros y un centímetru. Ello ye que foi l'actor nomáu a los Óscars, más altu na hestoria de l'Academia.
Nel añu 1974 dio'l saltu a la televisión apaeciendo regularmente en All in the Family onde interpretaba'l papel de Stretch Cunningham, l'eternu compinche de Archie Bunker na serie.
Protagonista pocu dempués de la serie, tamién pa TV Hot L Baltimore onde encarnaba a Bill Lewis, y nun sería hasta l'añu 1976 cuando participaría na so primer película como actor profesional, Murder by Death. Una comedia empobinada por Robert Moore, na qu'un excéntrico millonariu convidaba a los meyores detectives del mundu por que resolvieren un crime qu'entá taba por cometer se.
Mientres los siguientes años, alternó la so carrera ente'l cine y la televisión. Series pa TV como The Nancy Walker Show, Born to the Wind o Once an Eagle viéron-y pasar por elles y tamién podemos atopa-y en películes como Barefoot in the Park o The Man with Two Brains, casi siempres en pequeñes apaiciones onde pasaba desapercibíu.
Asina llegamos a La vengación de los novatos (1984) onde Anthony Edwards (de la serie de televisión Urxencies) protagoniza con Robert Carradine esta satírica representación de la vida universitaria y onde qué tanto, nun podía ser d'otra manera, James Cromwell interpretó otru papel secundariu.
Dende l'añu 1984 ábrese un periodu de tiempu, onde encarnó papeles en diverses producciones, una vegada más, moviéndose ente la TV y el cine. Ente les películes, tenemos toles continuaciones de La vengación de los novatos y tamién otres como Esploradores, onde James interpretó'l papel del Sr. Muller y con River Phoenix.
Llegamos a lo que puede considerase como'l llanzamientu a la fama de James Cromwell:
Primero foi Babe, una película modesta que-y valió una nominación al Óscar al meyor actor de repartu, onde interpretaba a un simpáticu granxeru empeñáu en que'l so gochu participara nel más importante certame de perros oveyeros del Reinu Xuníu.
Pautu Internacional de Derechos Civiles y Políticos
El Pactu Internacional de Derechos Civiles y Políticos (ICCPR, pola so sigla n'inglés) ye un tratáu multillateral xeneral que reconoz Derechos civiles y políticos y establez mecanismos pa la so proteición y garantía. Foi adoptáu pola Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes por aciu la Resolvimientu 2200 A (XXI), de 16 d'avientu de 1966. Entró a valir el 23 de marzu de 1976 y foi ratificáu por 167 Estaos, siete más que'l PIDESC.
James Cromwell
Biografía
Y de segundes, Star Trek: First Contact, nel papel del Dr. Zefram Cochrane, quiciabes unu de los sos meyores papeles. Amás, como interés, dicir que'l Dr. Zefram foi l'únicu personaxe de la saga qu'usó les pallabres Star Trek nuna de les sos frases.
Paez que James se vuelve más metódicu y empieza a escoyer los sos papeles más curioso. The People vs. Larry Flynt ye quiciabes el meyor exemplu d'ello. Pero ye n'añu 1997 onde s'amuesa'l so, pa dalgunos, meyor actuación hasta'l momentu, nel papel del capitán Dudley Smith na que puede considerase una de les meyores películes de los años noventa: L. A. Confidential.
Pautu Internacional de Derechos Civiles y Políticos
Foi adoptáu coles mesmes que'l Pactu Internacional de Derechos Económicos, Sociales y Culturales y faise referencia a dambos col nome de Pactos Internacionales de Derechos Humanos o Pactos de Nueva York. De la mesma, éstos, xunto cola Declaración Universal de los Derechos Humanos, entienden lo que dalgunos llamaron Carta Internacional de Derechos Humanos.
Xénesis
El Pactu Internacional de Derechos Económicos, Sociales y Culturales y el Pactu Internacional de Derechos Civiles y Políticos tienen los sos raigaños nel mesmu procesu que condució a la Declaración Universal de los Derechos Humanos (DUDH). Como la DUDH nun s'esperaba pa imponer obligaciones venceyantes, la Comisión de Derechos Humanos de les Naciones Xuníes empezó a redactar un par de pactos venceyantes sobre derechos humanos destinada a imponer obligaciones concretes de los sos partes. Por cuenta de los desalcuerdos ente los Estaos miembros sobre la importancia relativa de les negativos Civiles y Políticos versus positivos Económicos, Sociales y Culturales, dos pactos fueron creaos. Estos fueron presentaos a l'Asamblea Xeneral de la ONX en 1954, y aprobó en 1966, entró a valir el 3 de xineru del 1976 el Pactu de Derechos Económicos, Sociales y Culturales y el Pactu de Derechos Civiles y Políticos el 23 de marzu de 1976
James Cromwell
Biografía
Dende esi momentu, empiecen a llove-y papeles pa películes taquilleres que James acepta ensin duldar:
Pautu Internacional de Derechos Civiles y Políticos
Estructura
El Pactu Internacional de Derechos Civiles y Políticos entiende un Preámbulu y seis partes:
James Cromwell
Biografía
En RKO 281 onde apaez como William Randolph na hestoria onde Orson Welles (Liev Schreiber) llucha por sacar alantre'l so proyeutu Citizen Kane.
En The Green Mile como'l máximu responsable del corredor de la muerte, que la so muyer (Patricia Clarkson) taba ente la vida y la muerte. Finalmente ella sálvase por cuenta de la intervención divina de Coffey (Michael Clarke Duncan).
En La fía del xeneral como'l padre encubridor de la violación de la so propia fía, Elisabeth Campbell (Leslie Stefanson), a manes d'otros soldaos mientres unes maniobres de combate.
Pautu Internacional de Derechos Civiles y Políticos
Derechos reconocíos
En virtú del artículu 2, los Estaos partes nel Pactu asumen la obligación, respectu de toa persona nel so territoriu o sol so xurisdicción, de respetar y garantizar los derechos humanos reconocíos. Esto implica que tienen d'abstenese de violar estos derechos ("respetar"), pero tamién adoptar midíes positives por que los derechos sían efectivos ("garantizar"). Acordies con l'artículu 14, tienen de poner a disposición de toa persona víctima d'una violación un recursu imparcial y efectivu pal so defensa, como un Vez d'oficiu abogáu d'oficiu, por casu.
El Comité de Derechos Humanos
El Comité ye un órganu convencional formáu por 18 espertos independientes escoyíos por un periodu de cuatro años. La so finalidá ye controlar el cumplimientu del Pactu polos Estaos, al traviés de los siguientes mecanismos:
James Cromwell
Biografía
En Space Cowboys como'l direutor de la NASA Bob Gerson, enemistado hasta'l migollu col personaxe qu'interpreta Clint Eastwood.
En Llerza nuclear como'l presidente de los Estaos Xuníos, Robert Fowler. Esta foi la tercer vegada qu'interpretó'l papel de presidente d'Estaos Xuníos.
En I, Robot como'l doctor Alfred Lanning, creador de la robótica y de los sos trés lleis, asesináu pol robot Sonny a pidimientu so nun intentu de sollertar al detective Del Spooner (Will Smith) sobre la intriga en redol a USR.
En The Queen interpretó a Felipe d'Edimburgu, consorte de la reina Sabela II d'Inglaterra (Helen Mirren). L'argumentu xira en redol a la muerte de Diana de Gales y la so repercusión sobre la familia real británica.
Toos ellos, exemplos de los sos trabayos más relevantes. Tamién son destacables les sos últimes participaciones en películes como Spider-Man 3, Becoming Jane, W. o The Artist.
Formáu tamién como direutor nel Carnegie Tech, Cromwell dirixó en teatros permanentes de tol país y foi'l fundador y el direutor artísticu de la so propia compañía, Stage West, en Springfield (Massachusetts).
Tamién formó parte del repartu d'American Horror Story -Assylum- na so segunda temporada que s'estrenó n'Estaos Xuníos el 17 d'ochobre de 2012, xunto a Jessica Lange, Joseph Fiennes, Lily Rabe, Adam Levine, Zachary Quintu, Evan Peters, ente otros.
Como persona, Cromwell ye un lliberal convencíu, que sofita bien de causes. Ye veganu, tien una llucha abierta contra la crueldá y el maltratu a los animales. Fechu esti postreru, pol que foi arrestáu en xunetu del 2003, xunto a otros cuatro activistes del grupu PETA por intentar boicotiar un restorán de la cadena de comida rápida Wendy’s mientres una manifestación a favor de los derechos de los animales en Virxinia. Mientres 5 hores permaneció deteníu na comisaría por negase a confesar la so identidá. Salió en llibertá en pagando $100 pola aición nocriminal y $263,50 de costo xudicial.
En TV
thumb|upright|James Cromwell (2005).
Montay
Montay ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Frente Popular Galega
La Frente Popular Galega (n'asturianu Frente Popular Gallegu, ya que Frente, ye femenina en gallego) ye una organización política gallega, comunista ya independentista.
Cuando en 1986 la Unión do Povo Galego aceuta la participación del BNG nel Parllamentu Gallegu, 13 miembros del so Comité Central, lideraos por Mariano Abalo, ex-secretariu xeneral, y Xan Carballo dexen el partíu, constituyendo el Coleutivu Comunista 22 de marzu, que'l 25 de xunetu de 1986 trssforma en Partíu Comunista de Lliberación Nacional. La III Asamblea Nacional del BNG espulsa'l PCLN por pidir el voto pa la organizaión vasca Herri Batasuna nes eleiciones europees. En 1987 el PCLN y Galiza Ceive-OLN formen la FPG.
En xunu de 1989 sofrió una escisión de los sectores que sofitaben les aiciones arames del Exército Gerrilheiro do Povo Galego Ceive que constituyeron l'Assembleia do Povo Unido.
Nes eleiciones al Parllamentu gallegu de 2001 algamó 3.176 votos (0,30%), nes eleiciones xenerales de 2004 tuvo 2.257 votos (0,12%) y 1 conceyal por Cangas nes eleiciones municipales de 2003. Nes eleiciones autonómiques de 2005 algamó 2.982 votos (0,20%)
Merops oreobates
Merops oreobates ye una especie d'ave coraciforme de la familia Meropidae que vive n'África.
Descripción
Mide unos 22 cm y suel pesar ente 17-38 g. Nel plumaxe de les sos partes cimeros predomina'l verde, ente que les partes inferiores son principalmente de color canela, más escuru ya intensu nel pechu. El so gargüelu ye mariella. Presenta franxes negres en delles partes del cuerpu: una a manera de antifaz travesando los güeyos, otra con forma de media lluna na parte frontera del pescuezu, y les restantes nes terminaciones de la cola y les secundaries, remataes con un cantu blancu. Estrémase del abeyerucu chicu por ser de mayor tamañu y de tonos más escuros, y por tener una manca blanca nes mexelles.
Aliméntase principalmente d'abeyes amás de poliyes, corta narices, escarabayos y otros inseutos voladores. Paez ser una especie adaptable que ye capaz d'aguantar la Deforestación.
Badaling
Badaling ye la seición más visitada de la Gran Muralla, asitiada nel condáu de Yanqing aproximao a 80 quilómetros al noroeste del centru urbanu de Beixín. Foi construyida mientres la dinastía Ming en 1505. El puntu más eleváu de Badaling ye Beibalou (chinu tradicional: 北八樓), con una altitú de 1015 m sobre'l nivel del mar.
Esta seición de la muralla foi sometida a una fonda restauración y foi la primer parte abierta a los turistes, en 1957. Anguaño ye visitada por millones de persones cada añu y l'área aledaña foi sometida a un importante desarrollu qu'inclúi la construcción d'hoteles, restoranes y un teleféricu. Apocayá construyóse una autopista que coneuta la zona col centru de Beixín.
Foi visitáu pol presidente Richard Nixon y la so esposa, acompañaos de Li Xiannian el 24 de febreru de 1972 mientres el so históricu viaxe a China.
Badaling y l'autopista cercana fueron el llugar onde remataron les pruebes de ciclismu en ruta de los Xuegos Olímpicos de Beixín 2008.
Gamma Piscium
Gamma Piscium ye una xigante mariellu-naranxa de tipu espectral G9III —dacuando clasificada como K0— que la so temperatura superficial ye de 4833 K. Con una lluminosidá 61 vegaes mayor que la del Sol y un radiu equivalente a 11 radios solares, ye menos grande y lluminosa qu'otres xigantes similares y más conocíes tales como Capella (α Aurigae), Vindemiatrix (ε Virginis) o Ain (ε Tauri). La so masa ye un 70% mayor que la masa solar y tien una edá de 1600 millones d'años.
Quiciabes la carauterística más notable de Gamma Piscium seya la velocidá a la que se mueve. Moviéndose a más de trés cuartos de segundu d'arcu per añu, correspuénde-y una velocidá real de 145 km/s, unos siete vegaes mayor que la mayor parte de les estrelles locales. Ello ye indicativu de que Gamma Piscium ye una visitante proveniente d'otra parte de la galaxa, fora del finu discu que forma la Vía Lláctea onde s'atopa'l Sol. Prueba d'ello ye la so baxa metalicidá ([Fe/H] = -0,62), una cuarta parte de la solar, carauterística d'esti tipu d'estrelles.
Gamma Piscis Austrini
Gamma Piscis Austrini (γ PsA / 22 Piscis Austrini / HD 216336) ye una estrella de magnitú aparente +4,46 na constelación de Piscis Austrinus. A pesar del so denominación de Bayer «Gamma», ye namái la sesta estrella más brillosa na constelación. Alcuéntrase a 216 años lluz del Sistema Solar.
Anque clasificada como estrella xigante, piénsase que Gamma Piscis Austrini ye en realidá una estrella blanca de la secuencia principal de tipu espectral A0V, non bien distinta de la conocida Vega (α Lyrae). El so radiu 2,7 vegaes más grande que'l radiu solar y la so masa de 2,9 mases solares asina lo suxuren. Tien una temperatura superficial envalorada de 10.600 K y relluma con una lluminosidá 81 vegaes mayor que la del Sol. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 55 km/s, completando una vuelta en menos de 2,4 díes. El so relativamente lenta rotación ye responsable de los elevaos conteníos na so atmósfera de ciertos elementos pesaos como cromu, europiu y estronciu.
Visualmente a 4 segundos d'arcu de Gamma Piscis Austrini puede reparase una estrella de magnitú +8,1; probablemente forme un sistema binariu con Gamma Piscis Austrini, una y bones dambes estrelles mueven xuntes al traviés del espaciu. D'alcuerdu al so magnitú absoluta, la posible compañera pue ser una nana de tipu F8/9 que la so lluminosidá sería casi'l doble de la solar. La separación real ente les dos estrelles ye de siquier 260 UA y l'analís del so movimientu suxure un llargu periodu orbital de 3000 años aproximao.
Aeropuertu d'Ishigaki
El Aeropuertu de Ishigaki (石垣空港), ye un aeropuertu de tercer clase allugáu n’Ishigaki, Prefeutura d'Okinawa, Xapón. L'aeropuertu tien vuelos a los principales destinos xaponeses según vuelos dientro de la Prefeutura d'Okinawa y les Islles Yaeyama.
Historia
L'aeropuertu foi inauguráu en 1943 pa usu militar, y convertíu n'aeropuertu civil en 1956. La pista foi ampliada de 1.200 metros a 1.500m en 1968, dexando aterrizar al YS-11.
Clausuráu
L'aeropuertu atiende anguaño a cerca de 1,8 millones de pasaxeros al añu, convirtiéndose nel aeropuertu de tercer clase con más movimientu de Xapón, y el tráficu creció descomanadamente gracies a que les Islles Yaeyama convirtiéronse nun popular destín turísticu. Sicasí, la pista actual nun puede acoyer a trenes más grandes que'l Boeing 737, y Nun ye posible amplialo debíu al enclave urbanu. L'aeropuertu nun cunta con instalaciones pal manexu de carga.
P'arreglar estes necesidaes, el Nuevu Aeropuertu de Ishigaki atópase anguaño en construcción nel llau este de la isla. Los planes de construcción d'un nuevu aeropuertu remontar a 1979, cuando'l gobiernu prefectural entamó construyir una pista de 2.500 metros en Shiraho (白保).
El nuevu aeropuertu va tener una pista de 2.000 metros capaz de dexar l'aterrizaxe a aviones de la clase Boeing 767, ampliables a 2.500 metros pa faer posible les operaciones del jumbo. La construcción empezó n'ochobre de 2006, y va tar concluyíu en 2013.
Christine Tucci
Christine Tucci ye una actriz d'Estaos Xuníos.
Biografía
Tucci nació en Nueva York el 19 de xineru de 1967, fía de Joan Tucci, una secretaria xubilada, y de Stanley Tucci, exprofesor de la escuela secundaria. El so hermanu ye l'actor Stanley Tucci y el so primu, Joseph Tropiano.
Carrera
Tucci tuvo un papel semi-regular na serie MD (2002) ya interpretó a Amanda Cory na telenovela Another World 1993-95. Ella interpretó al sarxentu Welles na película K-911, llanzáu a videu direutu en 1999; en 2000, fixo una apaición como Dr. Kiera Behrle en CSI: Crime Scene Investigation. Ella acredítase dacuando como "Christina Tucci".
Saltó a la fama na película Chesnut, onde interpretó a Laura Tomley y compartió repartu con Makenzie Vega y Abigail Breslin.
Vida personal
Tucci ta casada con Vicent Angell, con quien tien un fíu que sufre d'autismu. Debíu al síndrome que tien el so fíu ella dedícase a ayudar a los neños con autismu.
Tucci mora en Nueva York, col so maríu y el so fíu. Ella tamién se da un tiempu pa dir a la so casa en Los Angeles onde va constantemente.
Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive
L' Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive (EGPGC), n'asturianu "Exercitu Gerrilleru del Pueblu Gallegu Llibre", foi un grupu terrorista gallegu col oxetivu de la independencia de Galicia y la tresformación de la sociedá cara al socialismu.
Entamó en 1986 y tuvo formáu nun entamu por militantes de Galiza Ceive-OLN y dalgún miembru de la UPG. Fizo un total de 90 aciones armaes, la cabera'l 13 de setiembre de 1991.
Sus scrofa
El ye un mamíferu artiodáctilu de la familia de los suidos. La so distribución orixinal correspuende con gran parte d'Eurasia y delles zones del norte d'África, magar foi introducíu pol home n'América y Oceanía. Ta incluyíu na llista 100 de les especies exótiques invasores más dañibles del mundu de la Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura.
Morfoloxía
thumbnail|220px|left|Craniu d'un xabalín selvaxe atopáu en Lan Lo Au, Hoi Hai Wan, Parque Marín, Hong Kong thumb|220px|Cadarma de xabalín en Royal Natural History Volume 2. [[Richard Lydekker.]] El xabalín ye un mamíferu de tamañu medianu provistu d'una cabeza grande y allargada, na que destaquen unos güeyos bien pequeños. El pescuezu ye gruesu y les pates son bien curties, lo qu'acentúa entá más el so gordosu cuerpu, nel que ye mayor l'altor de los cuartos delanteros que los traseros, a diferencia del gochu domésticu, que por evolución xenética desenvolvió más la parte posterior del so cuerpu, onde s'alcuentren les pieces qu'algamen más valor nel mercáu de les carnes.
El xabalín compensa la so mala vista con un importante desenvolvimientu del olfatu, que-y dexa detectar alimentu, como viñes, abeyotes, cogordes, cascoxos, vexetales y animales so tierra, o inclusive enemigos a más de 100 metros de distancia. L'oyíu ta tamién bien desenvueltu y pue captar soníos imperceptibles pal ser humanu.
Los sos pelos son gruesos y negros midiendo ente 10 y 13 cm na cruz y unos 16 cm na punta de la cola. El color de la capa o pelo ye bien variable y va dende colores abuxaos a negru escuru, pasando por colores acolorataos y marrones. Les pates y la contorna del focicu son más negres que'l restu del cuerpu. La clina que percuerre'l llombu a partir de la frente, respígase en casu de roxura. El cambéu de pelo tien llugar escontra mayu o xunu, anque la fema con críes muda más tarde. Pel branu, les serdes son más curties.
Les críes
thumbnail|220px|Críes de xabalín siendo daes de mamar Les críes o xabatos nacen con unes carauterístiques rayes llonxitudinales a lo llargo del cuerpu, lo que-yos dio'l nome de rayones. Estes desapaecen a lo llargo de los primeros meses de vida y la so pelame escurezse, pasando del colloráu bermeyu al añu d'edá y al marrón o negru nos exemplares adultos.
Subespecies
thumb|right|Xabalín nel [[Parque nacional de Mudumalai|parque nacional de Mudumalai (India)]]
Ente les distintes subespecies atópense:
El gochu domésticu ye consideráu con frecuencia una subespecie más: Sus scrofa domestica.
Etoloxía
miniatura|[[Bracu de piedra|Verraco de Gallegos de Argañán, allugáu nel Muséu de Salamanca (España). Representa un gochu o xabalín]] El xabalín ye de comportamientu bien sociable, nun ye bien territorialista, y muévese en grupos matriarcales, de normal de trés a cinco animales formaos por femes y les sos críes, anque de xemes en cuando pueden vese grupos cimeros a los venti individuos. La xabalina (fema del xabalín) dominante ye la de mayor edá y tamañu. Los mozos machos d'un añu, viven na periferia del grupu. Quitando'l periodu de celu, los machos n'edá reproductora son más bien solitarios, entá cuando los individuos mayores y más vieyos, suelen dir acompañaos por un machu más nuevu.
Cotidianu
El xabalín mientres el día ye de normal sedentariu, pero mientres la nueche puede percorrer distancies considerables, ente 2 y 14 km per nueche, de normal al pasu cruzáu o al trote llixeru (J. Reichholf, 1995), ente que nes fuxíes puede prauticar un vivu galopie, que sicasí solo pue caltener mientres un curtiu periodu.
Nel monte utiliza casi siempres los mesmos pasaxes pa les sos correríes, pero nel casu de les femes preñaes o con críes, vuélvense más sedentaries.
Periodu de celu
Mientres el periodu de celu, de payares a xineru, el xabalín machu busca femes receptives d'una manera tan activa que dacuando llega a escaecese de la so propia alimentación. En cuanto atopa una peada, empieza espulsando a los mozos del añu anterior. En casu necesariu, llucha contra los sos rivales pa conquistar a les xabalines, xeneralmente dos o trés, y n'ocasiones hasta ocho.
Los baños de folla
thumb|220px|left|Xabalín tomando un bañu de folla Los baños de folla desempeñen un importante papel na ecoloxía de la especie, considerándose que tienen delles funciones. Asina aseguren la so regulación térmica, en cuantes que'l xabalín nun suda al tener les glándules sudorípares atrofiaes. D'igual manera consideróse que los baños de folla tienen un importante papel nes rellaciones sociales de la especie ya inclusive se describió un papel na seleición sexual, de cuenta que si mientres nel branu usen los baños de folla tolos xabalinos, ensin distinciones de sexu nin edá, mientres la dómina de celu paecen acutaes casi puramente a los machos adultos, de cuenta que se consideró (Pedro Fernández-Llario, 2004), qu'estos baños puen tar amestaos a la persistencia de los golores corporales sobre un sustratu estable como'l qu'apurre una capa de folla apegada al pelo (inclusive pa perder rastros colos perros de caza), ensin escaecer les funciones de marca territorialista, y sobremanera sanitaries que tienen pa la especie los baños en folla.
Hábitat
thumbnail|220px|Buelgues de xabalín en Las Fraguas (Soria) El xabalín afáise a tou tipu d'hábitats siempres que disponga d'una mínima cobertoria y alimentu (alleguen enforma a les coscoxes pola abeyota), anque prefier los llugares con una vexetación alta onde poder camuflase (carrasca, árgomes, xunqueras, espinos...), y onde abonde l'agua (pa beber, valtar na folla o la folla y regular la so temperatura). Los sos hábitats predilectos son los campos d'encines y los macizos forestales caducifolios o mestos, sobremanera si tán poco visitaos y el so nivel inferior ye ricu en maleza, artos y espinos onde pueda valtar en secu y al abrigu del vientu. Pero tamién se-y atopa na carba mediterraneu (maquia) y marismes, ensin refalgar les árees de cultivu, siempres que caltengan una mínima cobertoria d'arboláu o arbustos onde protexese. En casu necesariu, nada bien y mientres enforma tiempu. Soporta fácilmente los rigores del hibiernu gracies a la so pelame y dura capa de piel lo que-y dexa permanecer pel hibiernu na zona d'alta media monte ensin mayores problemes que los derivaos de la falta d'alimentos.
Otros países
En diversos países americanos, como Perú, Arxentina, Chile, Bolivia, Méxicu, Uruguái y más apocayá tol sur y dende'l 2011 algamando partes de centro-oeste y sureste de Brasil (orixinarios del vecín Uruguái dende 2007), esta especie foi introducida de forma incontrolada pa la práutica de la caza mayor al estilu européu y la Caza de Montería. Desgraciadamente esto causó un enorme impautu nos ecosistemes autóctonos, acabando con especies ensin preparar pa competir col xabalín y provocándose una superpoblación al escarecer de depredadores naturales. En dalgunos d'estos llugares entemecióse con gochos domésticos amontesaos, favoreciendo una crecedera entá más incontrolada de les poblaciones de xabalín, como ye'l casu del javaporco de Brasil, onde agora tán ente les mayores plagues agrícoles.
Gastronomía
thumbnail|Venado(izqda.) y Xabalín(dcha.) en mueyu
Ye bien típicu'l so consumu na cocina tradicional española. Na Patagonia arxentina suel tamién sirvise como un platu típicu de la rexón. Ensin escaecer que ye un platu típicu nes rexones d'altu monte, como nos Pirineos, onde abonden los xabalinos y onde se crean unos estofaos con un mueyu carauterísticu.
Tibouchina trabancosa
La Konipotei (Tibouchina trabancosa) ye una especie de planta fanerógama perteneciente a la familia Melastomataceae.
Descripción
Son yerbes sufruticoses o arbustos delgaos qu'algamen un tamañu de 0.5-1.5 m d'altor; ramines arrondáu-cuadraes en corte tresversal; ramines y pecíolos moderadamente cubiertos con tricomas 1-4 mm, simples, adpresos. Fueyes de 2.9-9 × 1-3.4 cm, elíptiques a elípticu-llanceolaes, 3-5-nervias, el fexe moderadamente estrigoso, el viesu moderadamente cubiertu con tricomas llisos, adpresos, nes nervaduras primaries y ente éstes, la base aguda, los marxes inconspicuamente ciliáu-serrulaos, el ápiz acumináu. Pedicelos 2-4 mm; bractéoles 3-6(-10) mm, angostamente elíptiques a oblongo, escasamente estrigosas en dambes superficies, caduques. Flores 5-meres. Hipanto nel frutu 6-7 × 4-5 mm, subcilíndrico a suburceoláu, moderadamente cubiertu con tricomas 0.5-2 mm, llisos, adpresos a antrorsamente patentes; llobos de la mota 5-8 mm, oblanceolaos a linear-espatulaos, escasamente cubiertos con dellos tricomas simples en dambes superficies. Pétalos 10-15 × 11 mm, glabros sacante pelos marxes glandular-ciliolaos (en parte), lavanda. Estambres dimorfos; anteres grandes 3.5-6 mm, púrpura-acoloratáu, el conectivu enllargáu 1.5-3.5 mm, l'apéndiz 0.5-1 mm, mariellu; anteres pequeñes 2-5.5 mm, marielles, el conectivu enllargáu 0.25-0.5 m, l'apéndiz 0.25-0.5 mm, mariellu. Ovariu 5-locular. Granes 0.25-0.5 mm.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase en llugares alteriaos, veres de montes. a una altitú de 1100-1600 metros nel oeste de Méxicu [Guerrero, Hidalgo, Edo. Méxicu, Michoacán, Morelos, Oaxaca, Puebla, Querétaro, Veracruz, Mesoamérica.
Propiedaes
En Puebla, utilizar na medicina tradicional pa quitar el dolor d'estómagu, tómase un cocimientu preparáu con konipotei más yerba duce (Phyla scaberrima), gobernadora (Lantana camara), estafiate (Artemisia ludoviciana var. mexicana), sauco (Sambucus mexicana), tochomite (Hamelia patens), axatada (Ruta chalepensis), katibe (Trichilia havanensis), tomate (Physalis aequata) y epazote de zorrillo (Teloxys graveolens).
Los otomíes empleguen el konipotei pa curar el agüeyamientu, denomináu yiato na so llingua; ye una afección que se manifiesta por tener los güeyos agafaos o infestaos; puede debese al calor, a moyase la cara con agua frío cuando se ta encalorando o por non dormir delles nueches; de resultes d'esto, salen chinguiñas y duel la cabeza, los naciellos lloren polos dolores; el tratamientu consiste n'aplicar, a manera de gotes, el zusmiu que se llogra de les fueyes al resfregar en crudu.
Taxonomía
Tibouchina trabancosa describióse por (Bonpl.) Almeda y espublizóse en Novon 15(4): 517–518. 2005.
Barberier
Tien una población de y una superficie de  km².
Elvira Mínguez
Elvira Mínguez ye una actriz española.
Biografía
Venceyada nos sos entamos al teatru, Elvira Mínguez participó n'obres como Romeo y Julieta (1989), La cacatúa verde (1990), o El carru de segáu (1991). En 1993 tomó la decisión de dirixise a sigo mesmu sobre les tables na adautación de Crímenes del corazón.
En 1994 el direutor de casting Paco Pinu fichar pa la película Díes contaos. La so interpretación d'una terrorista d'ETA valió-y una candidatura al Premiu Goya a la meyor actriz revelación según una mención de la Unión d'Actores.
Yá introducida nel mundu del cine, Elvira dirixó al añu siguiente'l curtiumetraxe El fumador de pipa. La so carrera como actriz avanzaba con pequeños roles al serviciu de Ricardo Franco en filmes como La bona estrella (1997), o Lágrimas negras, rodada'l mesmu añu en qu'aportó al so primer papel protagonista en Llámome Sara (1998). Nella l'actriz encarnó a una muyer satisfecha cola so pareya y col so trabayu que ve derrumbar el so pequeñu mundu, que vase descomponiendo ante la so incrédula y doliosa mirada.
A esti trabayu añediéronse-y los realizaos a les órdenes de Gonzalo Suárez (El porteru) y de Pedro Telechea (L'iviernu de les anjanas).
En 2001 xunir al repartu de Namái mio onde se punxo na piel d'Andrea, una muyer qu'al pie de la so pareya (Alejandro: Alberto Jiménez), sofitaba a Ángela (Paz Vega), una trentena maltratada pol so home (Joaquín: Sergi López). Esti rol sintentizó unu de los roles más conocíos de l'actriz: el de la fiel amiga dispuesta a dar sofitu a los sos seres queríos.
En 2002 dio los sos primeros pasos nel cine internacional con dos películes. Na primera, Pasos de baile de John Malkovich, interpretó a una inspeutora encargada d'atrapar al xefe d'una banda terrorista que los sos atentaos cometíense col enfotu de aniquilar al gobiernu corruptu d'un país llatinoamericanu. Javier Bardem, Juan Diego Botto, Abel Folk y Javier Manrique completaron la repartida.
Na segunda, El misteriu de Wells, poner na piel de Martha, una muyer acusada de bruxería y del asesinatu d'unos adolescentes na Edá Media, que recibe l'ayuda d'unos actores y un sacerdote que llogren demostrar la so inocencia y la culpabilidá d'un noble qu'antes de segar la vida de los mozos violar. Willem Dafoe, Paul Bettany, Brian Cox, Vincent Cassel y Gina McKee fueron los sos compañeros.
N'España, Elvira escribió xunto a Javier Cámara, María Botto, Juan Diego Botto y Joaquín Oristrell la película Los embaxo firmantes como protesta al sofitu del gobiernu de José María Aznar al presidente George Walker Bush mientres la guerra d'Iraq. Ella y los trés co-guionistes mentaos asumieron los roles d'unos miembros d'una compañía de teatru que realizaben una xira cola obra Comedia ensin títulu (Federico García Lorca) y que se víen na tesitura de decidir sí lleer o non un manifiestu en contra del conflictu bélicu. El personaxe d'Elvira -una actriz fracasao y maduro, anque inda sexualmente curiosa a los güeyos d'unu de los sos compañeros nuevos de función- llegaba a la conclusión de que «namái importa lo que dices cuando yes daquién».
En 2004 Juan Cruz y José Corbacho escoyer pa interpretar en Tapes, el so debú na realización, a Raquel, una muyer divorciada a los cuarenta qu'afuega la so soledá chateando por internet y calteniendo casuales alcuentros sexuales con un ventiañeru (César: Rubén Ochandiano). Dichu papel amosaba la imaxe de l'actriz como una cuarentona capaz de refaer la so vida n'encarnando les feríes que los años haber infligido, y qu'inda ta dispuesta a dase una oportunidá en sí mesma. La cinta estrenar en 2005 nel Festival de Málaga, onde Elvira Mínguez facer col so primera Biznaga de Plata.
Dempués de recoyer el so premiu, Elvira rodó la serie Abuela de verano onde encarnó a Carmen, la fiel cocinera y asistenta d'Eva (Rosa María Sardá), una muyer qu'acoyía na so casa a los sos numberosos nietos mientres los sos padres refaíen los sos matrimonios.
L'actriz compaxinó'l rodaxe de la serie cola representación de la obra El golor del café que protagonizó xunto a Maite Brick y Borja Manero.
A la fin del añu, Elvira recibió la so segunda candidatura a los Premios Goya por Tapes. Un mes dempués l'actriz yera gallardoniada col Premiu Goya a la meyor actriz de repartu. Sobre l'escenariu, visiblemente acorviada, declaró nun creer que se mereciera'l premiu mientres el so direutor, José Corbacho, atayar nel escenariu contradiciéndola. Tres meses dempués la Unión d'Actores escoyer pa los sos premios añales.
En 2006 estrena La caxa -xunto a Ángela Molina, Antonia San Juan y María Galiana- y al añu siguiente Pudor, el debú na realización de Tristán Ulloa. Por ésta llogró per segunda vegada la Biznaga de Plata del Festival de Cine Español de Málaga.
En 2008 Cruz y Corbacho volvieron cuntar con ella pa Cobardes, un drama que basa'l so argumentu nel acoso escolar. Pol so papel foi de nuevu candidata al Premiu Goya. Esi mesmu añu interpreta a la revolucionaria Celia Sánchez en Che: L'arxentín, protagonizada por Benicio del Toro.
En 2011 protagoniza'l biopic Clara Campoamor: la muyer escaecida, basáu na novela d'Isaías Lafuente, y onde Mínguez interpreta a Clara Campoamor, que dempués d'una llucha constante y tres múltiples traiciones, el 1 d'avientu de 1931 consigue'l so oxetivu: el votu pa la muyer.
Berberis microphylla
thumb|250px|Frutu de Calafate. thumb|250px|Inflorescencia. El calafate (berberis microphylla, ensin. berberis buxifolia, ensin. berberis heterophylla), ye un arbustu espinosu siempreverde nativu del Sur d'Arxentina, y de Chile. Ye una especie botánica d'arbustu perenne, de la familia de les Berberidaceae. Ye endémicu d'Arxentina y de Chile; y tien usu como planta ornamental.
Los sos frutos son comestibles y considerar un símbolu de la Patagonia arxentina, cuantimás de la ciudá d'El Calafate, y tamién de la Patagonia chilena. Na capital de la Patagonia chilena, Punta Arenas, considerar como símbolu identificador de la zona. Nel himnu de la ciudá dizse: "...el que come calafate hai de volver."
Descripción
Ye un arbustu d'aproximao 1,5 m d'altor, col tueru bien ramificáu dende la base. Les sos fueyes tán compuestes por trés foliolos pequeños aovaos y na so base tienen tres estípules modificaes n'escayos trifidas (dos llaterales y una central más llarga) d'unos 2 cm de llargu. Les sos flores son pentámeras, simples, colgantes con peciolos llargos, de color mariellu, hermafrodites, floria d'ochobre a xineru.
El so frutu, llamáu tamién calafate, ye una baga de color azul coritu, que se recoyer nel branu pa consumilo frescu, ellaborar mermelaes y auries. Una versión del mitu selknam y tehuelche de Calafate cunta que quien saborguia un frutu d'esta planta siempres vuelve a la Patagonia.
Carauterística de la Planta: Esta especie ye una de les trés de Calafate qu'hai na rexón, ye un arbustu espinosu de 1,50 metros de alturade cañes rectes, coloráu escures.Cuando la planta adquier mayor edá les cañes son grises y sedaes con riegos marcaos de seición angulosa.
Raigaños: Algamen hasta les napas d'agua, por más fondes qu'éstes s'atopen.
Fueyes: Tienen fueyes de consistencia semicarnosa (coriacees), brillantes de 1 a 2 cm. de llargu. Y tán protexíes por trés escayos de 90° una d'otra, siendo más llarga la central.
Flor: La flor apaez solitaria de color mariellu llimón, xeneralmente nun sale más d'una per cada corola de fueyes.
Frutos: El frutu ye esféricu de 1 cm. de diámetru, y contién seis granes anguloses. El so color ye negru azuláu.
Valor forrajero: Les oveyes esgamoten namái los frutos y biltos tienros que tán al so algame. Una vegada que los tarmos y escayos endurécense yá nun son comíes pola facienda. Coles mesmes estos arbustos, por cuenta del so porte y forma de crecedera, son utilizaos pola facienda lanar como reparu.
Hábitat
La especie habita dende'l centru-oeste del Neuquén, hasta aproximao'l Paralelu 45º latitud Sur. En Chile esta especie crez nes siguientes condiciones ambientales: Elevación alta (cerca de la llende del monte), (la elevación absoluta depende de la llatitú) Elevación media (hasta la llende del monte). (la elevación absoluta depende de la llatitú) Elevación baxa, valles del interior. Cordal de la mariña, 500 - 2000 m. Mariña, 0 - 500 m
Condiciones d'agua: Secanu, onde'l periodu ensin precipitaciones dura 3 - 5 meses. Les precipitaciones algamen 400 - 800 mm añales, concentrándose pel iviernu. Areas de secanu, onde'l periodu secu ensin precipitaciones dura 6 - 10 meses. Les precipitaciones algamen 100 - 300 mm añales, concentrándose pel iviernu.
Usos
El calafate cultívase comercialmente polos sos frutos, con usos en repostería. Tamién ye apreciáu como bonsái. La so madera ye usada pa faer tintura colorada. El cultivar 'Nana' ye un arbustu de xardín, y polos sos escayos ye bonu pa sebes anti-intrusos, pero non fructifica.
Los sos frutos son comestibles, tanto naturales como ellaboraos en forma de dulces o xarabes. Por fermentadura puede preparar "Vinu de Calafate".Na so corteza mariella tán presentes munchos coloides tales como berberina, oxiacatina berbamina. Ye utilizada como planta tintórea y tamién en ximistríes pa baxar la fiebre. Amás puede utilizase como planta ornamental. La so corteza foi utilizada polos Tehuelches pa fabricar los astiles de les punta de flecha.
Tien importancia como forraxera, los sos biltos verdes, flores y frutos.
Tamién ye cultivada como ornamental.
Usos melecinales
Ye antibacterial y contra ciertos cáncer. Tien "berberina", universalmente presente nos rizomas del xéneru Berberis, con marcáu efeutu antibacterial. Usar oralmente en tratar delles infeiciones entéricas, especialmente disentería bacteriana. La berberina amuesa actividá antitumoral.
Taxonomía
Berberis microphylla describióse por Georg Forster y espublizóse en Commentationes Societatis Regiae Scientiarum Gottingensis 9: 29. 1787.
Etimoloxía
microphylla: epítetu llatín que significa "con fueyes pequeñes".
Enllaces esternos
o carpinteru de ribera.
Berberis soulieana
Berberis soulieana, ye una especie botánica de planta con flor na familia de les Berberidaceae. Ye orixinaria del este d'Asia en China.
Descripción
Ye un arbustu perenne qu'algama 1,5 m d'altor. Tien fueyes mientres tol añu, floria de xunu a xunetu. Les flores son hermafrodites (tienen órganos masculinos y femeninos) y son polinizaes por inseutos.
Propiedad
Principio activos: Contién alcaloides. Berberina (0,5-6%) y otres protoberberinas (palmarina, jatrorrhicina, etc.), bisbenciltetrahidroisoquinoleínas (berbamina, oxiacantina, isotetrandrina, etc.).