cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Universidaes españoles nel Sieglu d'Oru
Importancia
thumb|250px|left|Patiu del [[Palaciu de Santa Cruz (Valladolid)|Palaciu o Colexu Mayor de Santa Cruz, en Valladolid.]] Les universidaes españoles participaron viviegamente na rellumanza cultural del Sieglu d'Oru, especialmente Salamanca (con Coimbra) gracies al movimientu innovador que supunxo la Escuela de Salamanca, pero más palantre, al igual que les demás instituciones universitaries europees, nun fueron el centru del movimientu renovador del pensamientu científicu que llevó a la Revolución Científica, papel que correspondió a otres instituciones, como les sociedaes científiques y academies y a les mesmes publicaciones científiques y correspondencia que s'intercambiaben los científicos.
En llinies xenerales la universidá permaneció enllancada nes formes repetitives de la escolástica medieval (magister dixit), tendentes a la perpetuación de los paradigmes dominantes (galenismu, xeocentrismu) y lo que se vieno en llamar neoescolástica. Sicasí, les sos cátedres y colexos acoyeron a personalidaes d'impresionante altor intelectual, y particularmente los españoles carauterizar por protagonizar un movimientu cultural de gran influencia que vieno recibiendo'l nome de humanismu español, dientro del cual puede acutase un grupu d'autores sol nome d'escuela de Salamanca.
Crear so dos modelos principales, el de colexu-universidá y el de convento-universidad. Nel primer modelu la enseñanza universitaria entamar nel senu d'una comunidá d'estudiantes escoyíos y becaos, curtios en númberu, austeramente gobernaos y suxetos a determinaos estatutos fundacionales ("Constituciones"). Nel modelu convento-universidad la enseñanza universitaria entamar nel senu d'una comunidá relixosa primeramente esistente.
Universidaes mayores y menores
Los trés universidaes mayores castellanes d'Alcalá, Salamanca y Valladolid adquirieron la categoría de verdaderes universidaes de la Monarquía, y actuaron como centros dinámicos d'atraición y proyeición, atenuando la incidencia de les fuercies locales.
El restu seríen denominaes como universidaes menores, qu'atenderíen les necesidaes culturales y relixoses de redolaes locales, y fueron por ello sofitaes por prohomes y notables destacaos. Fueron creaes, na so mayoría, por mecenes eclesiásticos, y dalgunos seculares, que les dotaron con rentes del diezmu, delda pública o patrimonios personales. Les cátedres dir en númberu amenorgáu, llindándose a unes cuantes de gramática llatina, derechu o medicina, lo mesmo que de artes lliberales y teoloxía nel casu de los conventos. Les facilidaes pa realizar estudios locales, ensin los costos de desplazamientu y estancies, de la que les menores esixencies y mayor facilidá y baratura de los graos, contribuyiríen a amenorgar la vecería de les grandes universidaes imperiales, sobremanera nos sieglos XVII y XVIII.
Colexos mayores y menores
thumb|Patiu del [[Colexu Mayor de Santiago'l Zebedeo, en Salamanca.]]
Nun hai que confundir les instituciones que representen los colexos coles universidaes, cuantimás cuando les califica de mayores y menores. Un Colexu Mayor yera una institución que daba formación universitaria de graos mayores (llicenciatura y doctoráu), amás de dar agospiamientu a los estudiantes. Dacuando yeren una especie d'allongamientu d'una Universidá, y otres fueron el xerme d'una Universidá. Mientres el Sieglu d'Oru español, solamente les universidaes mayores tuvieron colexos mayores:
Los Colexos Mayores orixinalmente taben destinaos a los estudiantes de méritu pero d'orixe modestu. Col tiempu estremar del so oxetivos iniciales a midida que les places qu'ufiertaben fueron monopolizadas polos fíos de la élite política española (aristocracia, nobleza y lletraos), fenómenu qu'algamó una rixidez total a partir de mediaos del sieglu XVII. Nun contestu de multiplicación de los títulos y escasez de cargos a desempeñar, estos postreros aseguráronse, por cooptación, l'accesu a los colexos de mayor prestíu, la meyor opción como trampolín p'aportar a brilloses carreres nes funciones más elevaes de los medios eclesiásticos o nos conseyos y audiencies.
Los Colexos Menores (o a cencielles Colexos) yeren onde se daba'l grau menor: bachiller; que daquella yá sirvía pa exercer un oficiu. Había colexos menores tantu nes universidaes mayores como nes menores. Fueron especialmente numberosos en Salamanca y en Alcalá.
Na península ibérica
Fundáronse 9 universidaes na península ibérica mientres el medievu (antes de 1475) ampliándose a 32 universidaes en redol a 1625. Correspondíen 18 universidaes a la Corona de Castiella, 12 a la Corona d'Aragón, y 2 al Reinu de Portugal.
La tabla que sigue recueye, n'orde cronolóxicu, les universidaes na península ibérica, arrexuntando primero les de la <font style="background:#f5f6ce ">Corona de Castiella (CC), depués les de la <font style="background:#f6e3ce ">Corona d'Aragón (CA) y a lo último, les del <font style="background:#eef9fa ">Reinu de Portugal (RP). (Puede ordenar per cualesquier campu clicando les fleches de la primer fila.)
N'América
Fundáronse 25 universidaes por toa América, a lo llargo de casi dos sieglos. Taben distribuyíes: 5 en Perú, 4 en Chile, 3 en Méxicu y Ecuador, 2 na República Dominicana, Bolivia y Colombia, y una universidá n'Arxentina, Guatemala, Cuba y Venezuela.
Profesoráu
Hubo un nutríu númberu de profesores españoles qu'impartieron docencia n'universidaes de toa Europa, dende la que la perceición d'España y los sos intelectuales foi ambivalente, bien emponderadora nunos casos y bien crítica n'otros, sobremanera a midida que díbense estendiendo los tópicos de la propaganda antiespañola que recibieron el nome de lleenda negra. Nuna citadísima espresión —respuesta al pidimientu de venir a España, y a la que s'atribuyeron toa clase de causes, dende rocees antijudíos hasta rocees antiinquisitoriales— Erasmu de Rotterdam, la cabeza del humanismu européu, llegó a dicir: nun me gusta España.
thumb|Los [[Compañía de Xesús|xesuites fundaron instituciones educatives siguiendo l'espíritu de la contrarreforma por toa Europa, y fueron especialmente importantes pa la recuperación del catolicismu na Europa Central. Ente les sos bases en territoriu amigu (l'usu del vocabulariu militar ye carauterística d'esta Compañía) taben les de les cortes de los Habsburgu: Viena y Madrid. Na capital española abrió'l Colexu Imperial destináu a los fíos de la nobleza, tamién denomináu Seminariu de Nobles o Reales Estudios de San Isidro que nun tuvo la categoría d'universidá.]]
Humanistes españoles
Destaquen Antonio de Nebrija (Grammatica 1492, Biblia Políglota Complutense 1502), Ambrosio de Morales, Benito Arias Montano (bibliotecariu escurialense), Francisco Sánchez de las Brozas (el Brocense), Francisco Sánchez «l'Escépticu», Fernán Pérez de Oliva, Juan de Valdés (Diálogu de la llingua 1535), Juan Huarte de San Juan, Juan Martínez Guijarro (Xilizu), López de Hoyos (el maestru de Cervantes), Luis Vives, Miguel Servet, etc.
Escuela de Salamanca
Neoaristotélica, formada por teólogos y xuristes bien influyentes na conformanza de les modernes ciencies sociales: la economía (arbitrismo), el derechu y la teoría política (al traviés del derechu internacional o derechu de xentes, la teoría del tiranicidio, el discutiniu de los xustos títulos y un destacadísima forma d'aldericar los problemes xurídicu-políticos de la Monarquía Hispánica: les xuntes de teólogos y xuristes - Xunta de Burgos de 1512, y Xunta de Valladolid de 1550). A ella suelen adscribir personalidaes como Francisco de Vitoria, Bartolomé de las Casas, Domingo de Soto, Francisco Suárez, Juan de Mariana, Luis de Molina, Martín de Azpilicueta, Melchor Cano, etc.
Reformes universitaries
La normativa principal que determinó les carauterístiques de la educación universitaria mientres el Sieglu d'Oru español, y la posterior evolución de les universidaes, foi cronológicamente:
1559 Pragmática de Felipe II
La Pragmática de Felipe II de 22 de payares de 1559 torgaba a los estudiantes castellanos salir a les universidaes de fora del reinu (ampliáu en 1568 a los estudiantes de la Corona d'Aragón) que la so aplicación foi na práctica pocu rigorosa, y que la so motivación ye cuestionada pola historiografía.
1771 Plan de Aranda
El Conde de Aranda, el 14 de setiembre de 1771, decretó un plan d'estudios pa regular la enseñanza na Universidá d'Alcalá; na práctica yera'l modelu universitariu xeneral. Constaba de Facultá d'Artes (gramática, retórica, llingua griega, llingua hebrea, llingua arábiga, matemátiques y filosofía), Facultá de Medicina, Facultá de Teoloxía y Facultá de Xurisprudencia.
1807 Plan Caballero
José Antonio Caballero en 1807 decretó'l Plan Xeneral de reforma universitaria, pol qu'intentó suprimir toes aquelles universidaes que, poles sos escases rentes, nun podíen sostener dignamente les sos enseñances: Almagro, Ávila, Baeza, Gandía, Irache, Oñate, Orihuela, Osma, Osuna, Sigüenza y Toledo. Amás, tamién intentó la uniformidá de los estudios universitarios.
1814 Informe Quintana
Mientres el gobiernu de les Cortes de Cádiz, Manuel José Quintana ellaboró en 1813 el llamáu Informe Quintana (Proyeutu de Decretu pal arreglu xeneral de la enseñanza pública), que'l 7 de marzu de 1814 foi declaráu llei mientres el Trieniu Lliberal. Les universidaes mayores van ser nueve na Península (Salamanca, Santiago, Burgos, Zaragoza, Barcelona, Valencia, Granada, Sevilla y Madrid) y una en Canaries; y les universidaes mayores d'Ultramar van establecer en Méxicu, S. Luis Potosí, Guadalajara, Mérida de Yucatán, Saltillo, Chihuahua, Guatemala, Manila, Havana, Lima, Llamargues, Caraques, Santiago y Santafé.
1824 Plan Calomarde
Francisco Tadeo Calomarde enllantó'l Plan lliterariu d'estudios y arreglu xeneral de les universidaes del Reinu de 14 d'ochobre de 1824. Modificaba de forma radical les enseñances universitaries que s'actualizaren mientres el trieniu lliberal y la curtia influencia napoleónica, suprimiendo bona parte de los estudios científicos en favor del Derechu y la Teoloxía. Les Universidaes d'Ávila, Osma, Sigüenza y Orihuela queden amenorgaes a Colexos, incorporaos los dos primeros a la de Valladolid, el de Sigüenza a la de Alcalá, y el de Orihuela a la de Valencia.
1845 Plan Pidal
Pedro José Pidal y Carniado decretó'l 17 de setiembre de 1845 un nuevu Plan Xeneral d'estudios, pol que "les Universidaes d'España van quedar amenorgaes a diez nos puntos siguientes: Barcelona, Granada, Madrid, Uviéu, Salamanca, Santiago, Sevilla, Valencia, Valladolid y Zaragoza. Les de Canaries, Huesca y Toledo van convertir n'institutos de segunda enseñanza". Namái na Universidá de Madrid conferiráse'l grau de doctor y van faese los estudios necesarios pa llogralo.
1857 Llei Moyano
La Llei d'Instrucción Pública de 9 de setiembre de 1857, conocida como Llei Moyano por ser el so artífiz Claudio Moyano. Acutó la xestión de la enseñanza cimera y de les universidaes al Estáu; y na práctica pervivió más d'un sieglu, hasta la Llei Xeneral d'Educación de 1970.
Federico Romero
Federico Romero Sarachaga foi un dramaturgu asturianu, llibretista de zarzuela.
Biografía
Asturianu de nacencia pero d'ascendencia manchega, vivió tamién en Zaragoza y Madrid. Recuperando la so ascendencia familiar foi nomáu fíu adoptivu de La Solana (Ciudá Real).
En 1932 tuvo ente los impulsores de la Sociedá Xeneral d'Autores d'España y foi miembru del Institutu d'Estudios Madrilanos.
Obres
La so obra más famosa ye quiciabes La rosa del azafrán, xunto a Guillermo Fernández-Shaw Iturralde y con música del maestru Jacinto Guerrero, tamién manchegu. Con Guillermo escribió en collaboración los llibretos quiciabes más destacables de la so producción total de 65 obres, ente elles: a los puertos (1951)|La Lola dir a los puertos]]'' (1951), sobre un testu d'Antonio y Manuel Machado, para Ángel Barrios.
Audubon
Audubon ye un borough del condáu de Camden, nel estáu de Nueva Jersey. Llenda con.
Roye (Altu Saona)
Roye ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Haddonfield
Haddonfield ye un borough del condáu de Camden, nel estáu de Nueva Jersey. Llenda con.
Demografía
Tien una población de y una superficie de  km².
Aude
Aude ye un departamentu francés de la rexón d'Occitania.
Tien una población de y una superficie de  km². Llenda con.
La so prefeutura ye la ciudá de Carcassonne.
Eslavu occidental
Eslavu Occidental ye'l nome dau al subgrupu de les llingües eslaves falaes n'Europa Central. Inclúi'l checu, eslovacu, sorbiu, polacu ya otres llingües leh.íticas.
Clasificación:
Vinnie Paul
Vinnie Paul Abbott foi un músicu y compositor d'Estaos Xuníos, más conocíu por haber tocáu la batería nes bandes de groove metal Pantera y Damageplan, amás de permanecer nel supergrupo Hellyeah, siendo'l principal miembru fundador.
Biografía
Vincent Paul Abbott nació'l 11 de marzu de 1964 en Dallas, Texas, fíu de Carolina y Jerry Abbott. El so padre yera compositor y productor de música country. Vinnie tocó en Pantera, Trés Diablos, Damageplan y Rebel Meets Rebel, toes elles col so hermanu Dimebag Darrell. De cutiu, estos hermanos fueron comparaos con Alex y Eddie Van Halen pola bona rellación ente ellos.
Pantera
Paul formó Pantera en 1981 xunto col so hermanu Darrell, el baxista Rex Brown, el guitarrista Terry Glaze y el cantante Donnie Hart, quien abandonaría al poco tiempu la banda moviendo'l llabor vocal a Glaze. Ésti taría nel puestu mientres tres discos, hasta la so marcha del grupu y la contratación de Phil Anselmo en 1987. Nesti puntu, Pantera edita la so piedra angular dientro de la so discografía, Cowboys From Hell, adoptando un soníu más axatáu y agresivu, empobinándose al groove metal.
En 2001, Anselmo decide suspender momentáneamente el trabayu del grupu por cuenta de un fuerte dolor de llombu, anque nun foi hasta 2003 cuando'l grupu dixebróse definitivamente ante'l refugu d'Anselmo sobre continuación del trabayu. Esto provocó fuertes discutinios y enemistá ente Anselmo y los hermanos Abbott, que dura hasta anguaño a pesar del intentu de Anselmo de restablecer l'amistá ente él y Vinnie Paul.
Dempués de la rotura de Pantera, los hermanos Abbott xunir a Rex Brown, baxista de Pantera, y David Allan Coe pa formar un proyeutu country llamáu Rebel Meets Rebel.
Damageplan
Pocu dempués, los Abbott formen Damageplan con Bob Zilla al baxu y Patrick Lachman como vocalista. Nesta etapa, Damageplan graba un namái álbum, New Found Power, editáu en febreru de 2004.
Universidá Andrés Bello
La Universidá Andrés Bello ye una universidá privada, chilena, creada en 1988, perteneciente a la rede d'universidaes privaes Laureate International Universities.
Vinnie Paul
Damageplan
El 8 d'avientu, mientres un conciertu de presentación del álbum en Columbus, Ohio, Dimebag Darrell foi asesináu por Nathan Gale de 15 disparos a espetaperru en mediu del escenariu, amás de causar la muerte a Nathan Bray, un fan de la banda, Erin Halk, emplegáu del club onde se desenvolvía l'actuación, y Jeff Thompson, xefe de seguridá de Damageplan. Esti sucesu causó la disolución de Damageplan.
Universidá Andrés Bello
Fundación y definición del proyeutu (1988-1996)
La Universidá Andrés Bello foi fundada n'ochobre de 1988, como un proyeutu académico y pluralista, siguiendo los oxetivos qu'escorría l'autorización de la creación d'universidaes privaes (D.F.L. Nᵘ1 ).
En 1996, la UNAB vive un axuste na so estructura propietaria que se traduz, finalmente, en que'l cientu per cientu del control de la Universidá y de les empreses afiliaes a ella, quedó en manes de los socios fundadores, quien integraron la Xunta Directiva; amás convócase a un grupu de diversos académicos y científicos por que se incorporen al proyeutu universitariu. Con esti equipu directivu académicu y colos axustes que se-y fixera al proyeutu, la UNAB sienta les bases pa llograr l'autonomía.
Reorganización y autonomía (1996-2003)
El procesu de reorganización y la nueva estructuración quedaron acreditaos nos documentos qu'emitió'l Conseyu Cimeru d'Educación –CSE-, onde se destacar el bon nivel alcanzáu y les fortaleces que dexaben llograr la plena autonomía a fines de 1999. Mientres el procesu d'evaluación, la Universidá potenció les unidaes académiques cimeres y básiques, incorporando nuevos equipos académicos nes disciplines fundamentales, lo que dexó configurar los primeros nucleos d'investigación avanzada con participación nel Sistema Nacional de Ciencia y Teunoloxía (Fondecyt, Fondef y Fontec, ente otros).
Tres el fortalecimientu de la investigación ya infraestructura, abrió carreres como Medicina y Odontoloxía, procesu qu'incluyó'l desenvolvimientu d'un programa de bachilleratos en Ciencies y Humanidaes, amás de la incursión definitiva nel área de la salú, roblando convenios con campus clínicos públicos y privaos, como los hospitales Naval Almirante Nef (Viña del Mar), El Pinu (San Bernardo), Indisa, el del Institutu de Seguridá del Trabayu (Viña del Mar) y el de Viña del Mar, onde en 2010 inauguró un nuevu campus docente.
Internacionalización (2003-presente)
Dende l'añu 2000, la Universidá Andrés Bello convertir nuna de les principales universidaes privaes del país, amosando'l mayor aumentu n'alumnos matriculaos con derechu al Apurra Fiscal Indireutu (AFI), con una amplia ufierta académica; foi la única universidá privada en formar parte de trés de los seis Programes Mileniu, proyeutos d'investigación avanzada financiaos pol Gobiernu. Dende entós ocupa'l primer llugar ente les universidaes privaes pola cantidá de publicaciones científiques indexadas y tien la mayor cantidá de profesores en xornada completa.
Darréu, integrar al consorciu internacional Laureate International Universities, lo que dexa a los sos alumnos de pre y posgráu, convalidar y completar estudios nel estranxeru, encetando la doble titulación ya incorporando l'inglés como segunda llingua na mayoría de les sos carreres.
En 2009 inauguráronse los nuevos campus na ciudá de Concepción y na capitalina comuña de Providencia.
La universidá cunta con 71 programes de pregrado, 45 de magíster y 9 de doctoráu. Tien más de 45.000 alumnos y un personal docente de 3.668, partíos en diversos campus que s'asitien en Santiago de Chile, Viña del Mar y en Concepción.
En 2015, xunto cola Universidá Mayor, foi acreditada pola axencia estauxunidense Middle States Association of Colleges and Schools, hasta l'añu 2020.
Facultaes
La universidá cunta con trece facultaes nes sedes de Viña del Mar, Concepción y Santiago:
Campos Clínicos
La UNAB cuenta con diversos campos clínicos, que son utilizaos poles carreres amestaes al área de salú como Medicina, Odontoloxía y Enfermería, ente otres. Ente los más importantes atópense:
Sedes ya infraestructura
thumb|Edificiu Birmann 24, onde la UNAB tien les sos oficines centrales La Universidá Andrés Bello —que tien les sos oficines centrales nel Edificiu Birmann 24, allugáu na cai Mariano Sánchez Fontecilla, esquina Callao, en Los Condes—, cuenta con trés sedes nes ciudaes de Santiago, Viña del Mar y Concepción.
Sede Santiago
thumb|La Facultá de Medicina na avenida República
Sede Concepción
Allugada na autopista Concepción-Talcahuano 7100, foi inaugurada en 2009. Tien un únicu edificiu estremo en delles torres, qu'alluga 11 facultaes y más de 20 carreres. Les dependencies cunten con sales, biblioteca y casino.
Controversies
junio de 2012, la Comisión Investigadora sobre'l Funcionamientu de la Educación Cimera de la Cámara de Diputaos de Chile anunció que la Universidá Andrés Bello, xunto con otros seis instituciones d'educación cimera (ente les que s'incluyíen otres pertenecientes a Laureate International Universities), presentaben irregularidaes na so alministración, tales como l'incumplimientu del requisitu de corporación educativa ensin fines d'arriquecimientu, el pagu de sueldos elevaos a los miembros del direutoriu o executivos, la externalización de servicios relevantes, l'usu de «sociedad espejo» y l'incorporación de familiares dientro del direutoriu. La institución amás cai nel marcu de «compra y venta d'universidaes sol control de grupos económicos y estranxeros».
thumb|Protesta ante l'Edificiu Birmann 24, sede de les oficines centrales de la UNAB Escontra 2014, estos problemes entá persistíen, sumándose problemes d'infraestructura y aumentu de los aranceles. A mediaos de 2016, un grupu d'estudiantes tomáronse diverses dependencies de la universidá, denunciando'l retiru d'utilidaes per parte de la institución, cuestión penada d'alcuerdu a la llei chilena. A cuenta de ello, la Comisión d'Educación de la Cámara de Diputaos solicitó al Ministeriu d'Educación que s'investigara a la universidá por presuntu arriquecimientu.
En payares de 2016, el Sindicatu de la Universidá Andrés Bello (SUNAB) declaró una fuelga llegal por un aumentu salarial dempués de que refugara la ufierta de la institución d'aumentar en 5.500 pesos chilenos los sueldos, cifra alloñada a los 40.000 que ciscaben los trabayadores. Los funcionarios afirmaron que "nun ye aceptable qu'una universidá que nos 2 últimos años atropó más de 33 mil millones de pesos n'utilidaes, pretenda aumentar en tan solo $5.500 les remuneraciones", amestando que la UNAB "ye la universidá que más gana en Chile y asina lo almitió'l mesmu controlador n'Estaos Xuníos, lo que provocó serios cuestionamientos a la universidá, pos ésta taría lucrando col serviciu educativu qu'empresta". Los trabayadores nun llograron el so cometíu nos 21 díes que duró la fuelga y finalmente hubo un reaxuste d'alcuerdu al IPC (alredor de 4 500 pesos, más un bonu de 100 000).
N'abril de 2017, el rector de la UNAB, José Rodríguez, respectu de les acusaciones d'arriquecimientu, señaló que «hai un claru interés políticu y un componente ideolóxicu importante que se tradució nun hostigamiento permanente a Laureate y a la so rede. Utilizáronse diversos medios pa empecipiar y caltener abiertes indagatorias que fai enforma ratu tuvieron de cerrase».
Finalmente, en setiembre del mesmu añu cerró la investigación por arriquecimientu contra la universidá, determinando que nun se llograron axuntar los antecedentes que lu acreditaren.
Centros d'Investigación
La Universidá Andrés Bello cuenta colos siguientes Centros d'Investigación: Marina Quintay CIMARQ pa la Sustentabilidad
Departamentos
Físiques
Programes de Doctoráu
La Universidá Andrés Bello cuenta colos siguientes programes de doctoráu:
8. Doctoráu en Psicoanálisis
Doctoráu n'Enfermería
Real Juvencia
Real Juvencia de Trubia ye un equipu de fútbol asturianu fundáu en 1923 en Trubia, Uviéu. Xuega na.
Historia
Fundóse en 1923 col nome Juvencia Club de Fútbol, nome que caltuvo hasta 1944. Darréu hasta 1959 camudó a Real Juvencia de la Fábrica de Trubia y dende entós mantién el nome de Real Juvencia de Trubia. En 1926 el príncipe d'Asturies (futuru rei d'España) Alfonsu XIII visitó la Fábrica d'Armes y concedió'l títulu de "Real" a la asociación, añadiendo dende entós esi títulu al nome del equipu.
Trayeutoria
Casi tola so historia participó en categoríes rexonales del fútbol asturianu, siendo'l so mayor ésitu xugar na Tercer División ente 1943 y 1951 y llueu ente 1954 y 1958. Nes temporaes 1944/45, 1949/50 y 1950/51 algamó la tercer posición. En 1944 ganó la Copa Federación d'Asturies.
Colias alfacariensis
La Colias alfacariensis ye una especie d'inseutu lepidópteru de la familia Pieridae, que foi descrita orixinalmente, como una variedá de Papilio hyale, por Ribbe, en 1905, en Alfacar (España). (Staudinger, 1871). L'entomólogu Verity describiola de forma independiente en 1911, sol nome de Colias australis, pol que se-y conoció mientres bastante tiempu.
Descripción
Nales anteriores de color mariellu llimón nel so anverso, con fimbrias rosadas, con un puntu negru y bandes d'igual color. Aviesu llixeramente anaranxáu con puntos plateados, bien visibles, nel estremu de la celda. Les ales posteriores tienen un puntu anaranxáu. La fema tien un tonu blancu-verdosu, col aviesu similar. Esta especie ye bien similar a la colias croceus.
Reproduzse trés veces al añu (aproximao n'abril, xunetu y ochobre), siendo la postrera de les xeneraciones muncho más amenorgada que los dos anteriores. La puesta realízase sobre fueyes de hippocrepis.
Distribución y hábitat
Ye una especie estendida por tola rexón paleártica. N'España y Portugal ye bien frecuente, sobremanera nel sur. Suel vivir en zones d'encinar, y fasteres soleyeres, a ciertu altor (1.500-1.800 m). Les poblaciones nun suelen formar poblaciones trupes, pos ye una especie de calter solitariu. Ye bien avezáu nos macizos montascosos de tipu caliar d'Andalucía oriental, sobremanera na sierra de Huétor, onde foi descrita per primer vegada, y menos abondoses en montes más elevaos, como Sierra Nevada.
Bibliografía
Olivares, Francisco Javier; Barea-Azcón, José Miguel y otros (2011): Les camparines diurnes de Sierra Nevada, Conseyería de Mediu Ambiente, Xunta d'Andalucía, Granada, ISBN 978-84-92807-72-7, páxs. 182-183.
Alexander Ankvab
Alexander (o Aleksandr) Zolotiskovich Ankvab (en abjaso Александр Анқәаб; ) foi'l presidente de Abḥasia, una república parcialmente reconocida. Escoyíu pal cargu de Primer ministru pol presidente abjaso Sergei Bagapsh el 14 de febreru de 2005, ta bien rellacionáu con Bagapsh y ye el líder del influente partíu políticu Aytayra.
Alfabetu protocananéu
L'alfabetu protocananéu o abjad llinial (i.y., non cuneiforme) tien unos venti glifos acrofónicos. Atópase en testos nel Llevante de la Península Ibérica de finales de la Edá del Bronce, convencionalmente datada alredor del añu 1050 e.C. Al traviés del so socesor esitosu, l'alfabetu feniciu, convertir nel antepasáu de cuasi tolos alfabetos utilizaos anguaño, dende'l griegu, l'hebréu, el llatín y el tifinagh n'occidente, hasta'l tailandés o'l mongol n'Asia.
Alexander Ankvab
Biografía
Nacíu na capital abjasa Sujumi, Ankvab titular en Derechu na Universidá de Rostov y trabayó como oficial del Komsomol mientres años. Trabayó ente 1975 y 1981 como funcionariu nel Ministeriu de Xusticia de la entós República Socialista Soviética Autónoma d'Abḥasia. Entró al executivu del comité central del Partíu Comunista Xeorxanu en 1981, siendo xubíu al puestu de diputáu interior de la República Socialista Soviética de Xeorxa en 1984. Caltener nesti puestu hasta'l fin del dominiu comunista en Xeorxa en 1990.
Alfabetu protocananéu
Afayáronse predecesores d'esti alfabetu, posiblemente en parte logográficos, nel Exiptu central en 1905 y 1999 (vease alfabetos de la Edá del Bronce Medio). Estes antigües escritures pudieron tener más lletres de les atopaes, y tamién podríen incluyir variantes d'eses lletres (lletres distintes que podríen ser utilizaes pa espresar el mesmu fonema).
Los nomes de les lletres, que sobreviven nos alfabetos griegu y hebréu, probablemente yá esistíen. Los nomes básense nun principiu acrofónico, presumiblemente a partir de les traducciones semíticos de los nomes de los xeroglíficos exipcios. Por casu, l'exipciu nt (agua) convertir nel semíticu mu (agua), que col tiempu la evolución a la llatina lletra M, ente que l'exipciu drt (la mano) convertir nel semíticu kapp (la mano), y finalmente na lletra llatina K.
L'orde de les lletres nesti alfabetu yenos desconocida, l'alfabetu ugarítico, que magar utiliza signos cuneiformes taría rellacionáu col protocananéu, tien dos órdenes alfabéticos: un orde A-B-C-D similar al nuesu, y otru H-L-Ḥ-M, tamién atestiguáu nel abecedariu árabe meridional (sudarábico) y los alfabeto Ge'ez.
Reconstrucción
De siguío amuésase una reconstrucción de venticuatro de les lletres protocananeas, basada n'el so socesores meyor acreditaes (de los alfabetos feniciu y sudarábico), xunto colos descendientes llatinos, griegos, hebreos y árabes d'estes postreres.
Alexander Ankvab
Biografía
Volvió a la política d'Abḥasia en 2000, creando un movimientu denomináu Aytayra (“Espertar”) n'oposición al gobiernu del entós Presidente Vladislav Ardzinba. En 2004 anunció que se presentaría como candidatu a la presidencia, pero foi descalificáu por inelegible por cuenta del so desconocimientu del abjaso, requisitu pa cualquier cargu públicu na república) y al so demasiáu curtiu periodu de residencia en Abḥasia. Ankvab decidió, sicasí, sofitar a Bagapsh y foi crucial pal trunfu eleutoral d'esti postreru. El so nomamientu como primer ministru foi llargamente predichu.
Cuculus micropterus
Cuculus micropterus ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Cuculidae que vive n'Asia. Ye una ave solitario y cobarde, que s'atopa nos montes y arbolees abiertes hasta los 3600 msnm.
Alexander Ankvab
Intentos d'asesinatu
Ankvab sobrevivió a tres intento d'asesinatu dende'l so nomamientu en 2005. Nel últimu ataque, el 9 de xunetu de 2007, resultó llevemente mancáu cuando'l so vehículu amburóse por cuenta de un ataque de granada en carretera ente Sujumi y Gudauta. L'Asamblea del Pueblu Abjaso pidió al gobiernu qu'investigara temporalmente l'ataque y acusó a les fuercies destructives actives tantu dientro como fora d'Abḥasia» d'intentar desestabilizar la situación en Abḥasia. El Ministru d'Interior abjaso de facto ufiertó un pagu de 500.000 rublos rusos por información que conduxera a la captura de los atacantes, de quien se pensaba yeren locales. Esisten dellos motivos pal ataque. Una influyente parllamentaria xeorxana, Konstantine Gabashvili, acusó a los Servicios Secretos rusos d'intentar desfacer de Ankvab.
Cuculus micropterus
Descripción
Ye una especie de cuquiellu de tamañu mediu na que dambos sexos tienen aspeutu asemeyáu. Los sos partes cimeros son de color gris ente que les inferiores son blanques con un mestu franjeado negru horizontal. La so cola tamién ta llistada con una llista subterminal escura y la punta blanca. Les aves nueves tienen llurdios blancos nel pileu amás del gargüelu y cazu blanques qu'oldeen cola so cara escura. Los xuveniles son más parduzos y tienen les puntes blanques más anches nes plumes de les ales y cabeza. El so aniellu ocular ye de tonos del gris al mariellu (una carauterística que comparte col cucu común). El color del so iris bazcuya del color marrón claro al acoloratáu. Les femes estremar de los machos por tener el so gargüelu d'un gris llixeramente más claru y ser más pardos la so cola y pechu. Amás el llistáu del so banduyu ye más estrechu que nos machos. Los pollos carauterizar por tener la boca de color coloráu anaranxáu y los cantos mariellos.
El so cantar ye altu y con series de cuatro notes, que pueden trescribise como "ko-ko-ka-ku". Detectóse poca variación rexonal nos sos cantares anque los de China si alcen a la fin.
Distribución y hábitat
Esta especie atopar nuna amplia zona del sur y este d'Asia. El so hábitat favoritu son los monte caducifolius y selves pero tamién s'atopa en xardinos y zones de carba trupa.
Taxonomía
Reconócense generalmetne dos subespecies. La nominal que s'atopa na mayor parte del so área continental y concretus (S. Müller, 1845) que ye menor y más escura y apaez na península malaya, Xava, Sumatra y Borneo. Estes aves son de mayor tamañu na rexón de Amur y Swinhoe describe una forma nel norte de China como Cuculus michieanus y Walter Norman Koelz describe la forma fatidicus nel nordeste de la India.
Comportamientu
Aliméntase de guxanos peludas y otros inseutos, anque amás de vegada en cuendo comen frutos. Xeneralmente aliméntense nes copes de los árboles, recoyendo inseutos de les sos cañes, y dacuando faciendo pequeños vuelos p'atrapar formigues alaes y escasamente restolar nel suelu.
El cuquiellu alicorto practica'l parasitismu de puesta. Les femes ponen los sos güevos nos niales d'otres especies, principalmente nos niales de güevu nes drongos y córvidos. Quita y cómese un güevu del nial escoyíu y sustituyir por unu de los suyos. La dómina de cría varia según les rexones, de mayu hasta xunetu en China, de marzu a agostu n'India, de xineru a xunu en Myanmar y de xineru a agostu na penínsua malaya.
Ente les especies güéspedes inclúyense Lanius cristatus na rexón de Amur; Dicrurus macrocercus y Pica cyanea en China. Na India reparar alimentaos por drongos reales y Dicrurus leucophaeus. Ente les demás especies güéspedes alcuéntrase Oriolus larvatus, Arachnothera magna, Eurylaimus ochromalus y Dicrurus paradiseus.
Los güevos de cuquiellu eclosionen a los 12 díes ente que los de Lanius cristatus tarden 14 díes na rexón de Amur. Al tercer o cuartu día los pollos de cuquiellu emburrien col so llombu al restu de pollos y güevos fuera del nial. Esti comportamamiento instintivu piérdese pocu dempués.
Doriga
Doriga ye un llugar de la parroquia de Doriga, nel conceyu asturianu de Salas.
Situación
Allúgase a 14 km de Salas, la capital del conceyu. Ta asistiáu a un altor de 114 m sobre'l nivel de la mar.
Población
Tien una población de
Valdescorriel
Valdescorriel ye un conceyu y llocalidá d'española de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.
Topónimu
El nome de la llocalidá podría venir de les barranqueras qu'escaven les agües nos magres xunto al ríu Cea, ellí, por Barrancogrande, con más de trenta metros de fondura.
Allugamientu
Asítiase na contorna de Tierra de Campos, a unos 73 km de Zamora, la capital provincial, y 20 km de Benavente.
Historia
La presencia humana nel términu foi bien temprana, como lo demuestren los afayos neolíticos de la devesa de Escorriel. Más tarde, los vacceos ocuparon esta zona llevantando los sos poblaos fortificaos n'oteros, como El Castru, na marxe derecha del ríu.
Tres el pasu de los romanos, y la invasión musulmana de la península, n'integrando Alfonsu III el términu de Valdescorriel nel Reinu de Llión a finales del sieglu IX, la fundación de la llocalidá haber lleváu a cabu'l rei Fernandu I de Llión nel añu 1043.
Darréu, antes de 1148, sábese que'l Monasterio de Vega concedió fueru propiu a Valdescorriel, magar el testu del mesmu nun llegó hasta los nuesos díes.
Nel sieglu XIV, de resultes de la fame, peste, guerres ya impuestos crecientes, mengua la población y empiecen a abandonase numberosos llugares. Les sumíes ermites de Santa Marta y la Veracruz, podríen ser alcordances d'antiguos despoblados. Al pie de Santa Marta hubo otros dos, La Torre y San Esteban.
Yá nel sieglu XIX, la división territorial d'España en 1833 encuadró a Valdescorriel na provincia de Zamora, dientro de la dientro de la Rexón Lleonesa, que, como toles rexones españoles de la dómina, escarecía de competencies alministratives. Tres la constitución de 1978, esti conceyu pasó a formar parte en 1983 de la comunidá autónoma de Castiella y Llión, en cuantes que pertenecíen a la provincia de Zamora.
Fiestes
Santa Marta, el día 29 de xunetu.
Ruhans
Ruhans ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Nagoya
Nagoya (名古屋市) ye la cuarta ciudá más grande de Xapón. Alcontrada na mariña del Pacíficu na rexón de Chūbu, nel centru de la islla de Honshū, ye la capital de la prefeutura d'Aichi.
Periodu Tokugawa
Mientres esti periodu'l Castiellu de Nagoya foi construyíu, parcialmente con materiales estrayíos del Castiellu de Kiyosu. Mientres la so construcción, la totalidá de los habitantes de la ciudá qu'arrodiaba'l Castiellu de Kiyosu, alredor de 60 000 persones, treslladar de Kiyosu a la nueva ciudá que fuera construyida alredor del castiellu.
Mientres el mesmu periodu, l'antiguu templu de Atsusa foi designáu como una estación del pasu nel importante camín de Tōkaidō, que conectaba a Kioto con Edo (Tokiu). Un pueblu formóse alredor del templu. Los pueblos del templu y el castiellu formaríen la ciudá.
Periodu Modernu
En setiembre de 2012, la ciudá tien una población d'alredor de 2 266 693 habitantes, con una densidá de 6940 hab/km² nuna superficie de 326 km².
Finxos urbanos
Ye'l centru neurálxicu de la tercera mayor área metropolitana de Xapón conocida como Área de Chūkyō qu'inclúi 53 conceyos de les prefeutures de Aichi, Gifu y Mie. El área metropolitana de Chūkyō tenía en 2005 una población de 8 923 445 habitantes nun área de 6911 km².
Ye la capital xaponesa de la industria automovilístico especialmente pola firma Toyota y gran parte de la industria pesao de Xapón. Como datu significativu en 2003 el 70 % del superávit xaponés provieno d'esta área.
Nagoya tien dos aeropuertos: Komaki pa vuelos principalmente domésticos y l'Aeropuertu Internacional de Chubu nuna islla artificial perteneciente al conceyu de Tokoname, (Aichi). Amás, cuenta col Puertu de Nagoya, unu de los puertos con más tráficu de Xapón.
Campa Torres
La Campa Torres ye una estensión de tarrén que s'alcuentra nel cabu de Torres, península que se deita so'l mar Cantábricu, nel norte de la Península Ibérica. Domina'l puertu d'El Musel y asítiase al oeste de la ciudá de Xixón (Asturies) a unos siete quilómetros de distancia.
Nagoya
Xeografía
Nagoya atopar al norte de la badea de Ise na llanura de Nōbi. La ciudá foi construyida nes pandos baxes pa evitar daños por hinchentes. La llanura ye una de les zones fértiles de Xapón, lo que dexó'l desenvolvimientu de l'agricultura. Los ríos dexaron el desenvolvimientu del comerciu col interior del país. El ríu Kiso flúi escontra l'oeste a lo llargo de la llende de la ciudá, y el ríu Shōnai llega dende'l nordés y xira al sur escontra la badea nel distritu de Nishi. L'Hori, un ríu artificial empecipiáu como una canal en 1610, flúi de norte a sur y forma parte de la cuenca del ríu Shōnai. El ríu Tempaku alimentar d'una serie de pequeños ríos nel este, flúi de volao escontra'l sur en Nonami y depués escontra l'oeste a Odaka hasta desaguar na badea de Ise.
Campa Torres
Trátase d'un enclave que dende abeyaná habitárase por desemeyaes tribus asina como polos romanos como atestigüen los restos y xacimientos arqueolóxicos afayaos na faza'l cabu de Torres asina como'l cercanu monte Areo. Por too esto destaquen los siguientes xacimientos arqueolóxicos como son les istalaciones del Parque Arqueolóxicu-Natural de la Campa Torres y contemplar los restos del xacimientu arqueolóxicu del oppidum Noega, un primitivu castru au vivíen los cilúrnigos.
Nagoya
Xeografía
L'allugamientu xeográficu y la posición de la ciudá nel centru de Xapón dexó que se desenvolviera económica y políticamente al traviés de los sieglos.
Campa Torres
Dende otru puntu de vista, el cabu Torres qu'encadarma la campa posee una doyura biolóxico y xeológico de gran importancia, cola esistencia d'un sustratu vexetal carauterísticu.
Nagoya
Economía
Nagoya ye'l centru del Gran Nagoya, que llogró casi'l 70 % del superávit comercial de Xapón nel añu 2003.
Campa Torres
La fauna del cabu nun desmerez a la vexetación siendo un enclave d'alta importancia pa la observación d'aves marines.
Nagoya
Economía
La principal industria de Nagoya ye'l negociu de la automoción, una y bones munches empreses automotrices xaponeses tienen les sos bases en Nagoya, similar a la cantidá de fabricantes d'automóviles d'Estaos Xuníos que les tienen en Detroit. La marca de luxu Lexus perteneciente a Toyota, tien la so sede en Nagoya. Mitsubishi Motors tien una división d'I+D n'Okazaki asitiáu nes contornes de Nagoya. Munchu provisores de automotrices xaponeses como Mestu, Aisin Seiki Co., Toyota Industries, JTEKT o Toyota Boshoku etc tienen la so sede en Nagoya o nos suburbios de Nagoya. Per otra parte, los principales provisores de la industria, como Magna International o PPG tamién tienen una presencia en Nagoya.
Campa Torres
Parque arqueolóxicu
Los primeros estudios nel parque daten de caberos del sieglu XVIII, cuando en 1783 l'arquiteutu Manuel Reguera González, afaláu por Xovellanos, escavando los restos de dos construcciones qu'elli consideró pertenecientes a les construcciones de les Ares Sestianes.
Nagoya
Economía
La JR central, qu'opera la Tokaido Shinkansen, tien la so sede en Nagoya, al igual que Noritake, empresa productora de cerámica fina empresa. Amás de Brother Industries, conocida por máquines d'oficina como imprentadores multifunción, NGK que ye conocida poles buxíes y productos rellacionaos, Nippon SHARYO que ye conocida pola fabricación de material rodante incluyendo los Shinkansen trenes bala y Hoshizaki llétricos que se conoz pa máquines de xelu comercial y equipos de refrigeración que tamién tienen la so sede equí. La compañía de pastelería xaponesa Marukawa tien la so sede en Nagoya. Tamién hai una considerable industria aeroespacial, de ferramientes de maquinaria y d'electrónica nel área.
Campa Torres
Parque arqueolóxicu
En 1972 José Manuel González, profesor de Prehistoria de la Universidá d'Uviéu, catalógalu como'l castru Noega, coñocío por desemeyaos testos antiguos. Seis años más sero, en 1978, José Luis Maya y Juana Bellón realicen la primer campaña d'escavación científica. Nesta campaña afayóse un edificiu román y restos arqueolóxicos más antiguos. En 1980 ye declaráu como Bien d'Interés Cultural y en 1982 entamen les escavaciones periódiques de la Campa de Torres, baxo la direición de José Luis Maya González y Francisco Cuesta y dientro'l "Proyeutu Xixón". En 1985 a José Luis Maya González y Francisco Cuesta encársase-yos, por parte'l Ministeriu de Cultura, la redación d'un antepoyeutu y proyeutu pa la creación d'ún de los primeros parques arqueolóxicos d'España nel xacimientu xixonés.
Nagoya
Economía
Empreses aeroespaciales qu'operen en Nagoya inclúin a: Boeing, Pratt & Whitney, Mitsubishi Heavy Industries, Bodycote, Kawasaki Heavy Industries, Spirit AeroSystems y Fuji Heavy Industries.
Campa Torres
Parque arqueolóxicu
El parque inauguróse pol ministeriu de cultura nel añu 1989 siendo parte del plan de parques arqueolóxicos qu'entama a ellaborar el ministeriu esi añu como forma de divulgación y estudiu de desemeyaos xacimientos arqueolóxicos n'España. Nesta llinia, el ministeriu abángase nun sólo a la muesa de les desemeyaes pieces que s'alcuentren n'elli, sinon qu'enancha la conceición de la pallabra muséu a la zona qu'acupa'l xacimientu.
Asina por esta sida'l parque céntrase nun sólo na muesa de les pieces arqueolóxiques afayaes na faza'n desemeyaes escavación qu'entá güei se caltienen, sinon que la coleición amuésase dientro d'un marcu contestual cola dómina y la zona. Por ello aparte de realizar el llabor típico d'abellugu de les pieces, realiza una divulgación del xacimientu colo que'l parque queda integráu dafechu integráu nel territoriu nel que s'afaya.
Nagoya
Economía
La Esposición Internacional de 2005 llevar a cabu nes contornes de Nagoya, nes ciudaes vecines de Nagakute y Sebe. L'eventu celebrar del 25 marzu al 25 setiembre de 2005.
Campa Torres
Parque arqueolóxicu
El parque descubre la prehistoria asturiano centrándose nos anicios de los asentamientos de magar les tribus ástures prerromanes hasta la dómina romana que dio orixe a la ciudá de Xixón tal como la conocemos anguaño. Esto ye posible por mor a les escavaciones que dexaren a la vista los restos d'un pobláu prerromanu dempués romanizáu.
Los cincuenta mil m² que conformen el parque alcuéntrense dixebraos en delles desemeyaes estayes:
Receición y muséu
El muséu ucupa un antiguu búnquer de la guerra civil española pa la defensa d'El Musel. Nesti edificiu existe una sala d'audiovisuales, servicios, espacios de trabayu, biblioteca y área de recréu.
Nagoya
Ciudaes hermanes
La ciudá cunta con cinco hermanamientos:
Campa Torres
Receición y muséu
El muséu ta encadarmáu por desemeyaes reproduciones, maquetes y audiovisuales.
Nagoya
Personaxes nativos
thumb|180px|[[Oda Nobunaga.]] thumb|180px|[[Toyotomi Hideyoshi.]]
Constitución arxentina de 1853
La Constitución arxentina de 1853 foi la primera constitución que rixó na mayor parte del territoriu de l'actual República Arxentina. Foi aprobada col sofitu xeneral de los gobiernos provinciales, cola importante esceición del Estáu de Buenos Aires, que se caltuvo dixebráu de fechu de la Confederación Arxentina hasta 1859. Foi sancionada pol Congresu Xeneral Constituyente, axuntada en Santa Fe, y promulgada el 1 de mayu de 1853 por Justo José de Urquiza, coles mesmes direutor provisional de la Confederación Arxentina.
Campa Torres
Itinerariu arqueolóxicu
Encadármase por trece puntos d'oservación nos que pasu ente pasu vanse enseñando y informando sobro los desemeyaos aspeutos del pobláu. Demientres tol recorríu va amosándose diferentes viviendes prerromanes de planta circular (sieglu V a. de C.), elíptiques y viviendes romanes, éstes yá con planta rectangular (sieglos I al III).
Otros puntos d'interés son la muria defensiva, pozos artesanos, etc... Nesti percorríu tamién vienen marcaos datos de les estayes vexetales y la so evolución en paralelu coles civilizaciones que poblaron la campa.
Los puntos d'información que marquen esti recorríu úfrenos tamién datos sobro les tribes vexetales y la so evolución histórica hasta configurar el paisaxe d'anguaño.
Constitución arxentina de 1853
Sometida a delles reformes de distintu valumbu, la Constitución de 1853 ye, no substancial, la base del ordenamientu xurídicu vixente na Arxentina. Ta estrechamente inspirada nos principios del lliberalismu clásicu presentes na xurisprudencia y la doctrina política del federalismu estauxunidense; a semeyanza d'este, estableció un sistema republicanu de división de poderes, un importante grau d'autonomía pa les provincies y un poder federal con un executivu fuerte, pero llindáu por un congresu bicameral, coles mires de permediar la representación poblacional cola equidad ente provincies.