cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saldaña de Burgos
Historia
En 1250, siendo abá del Monesteriu de San Pedro de Cardeña, Pedro Jiménez, cometióse un asesinatu en Saldaña. El vecín Diego Caro apaeció muertu con violencia. Darréu, el merín de Burgos allegó na Villa, esixendo'l pagu de `homicidiu´, esto ye, el cobru d'una fuerte multa paga por tolos vecinos y que'l merín retendría hasta qu'apaeciera'l culpable, pero'l conceyu de Saldaña, axuntáu polos sos dos alcaldes, llamaos Ordoño y García, fai-y saber al merín que se vuelva a Burgos, pos en Saldaña nun-y correspuende exercer l'autoridá. Volviera'l celosu merín a Burgos coles manes vacíes y apelo a la xusticia mayor, celebróse xuiciu nel claustru de la catedral de Burgos y l'abá y los vecinos supieron defendese de la pretendida intromisión, pos el tribunal sentenció al so favor.
Saldaña de Burgos, llugar que formaba parte de la Xurisdicción de Saldañuela nel partíu de Burgos, unu de los catorce que formaben la Intendencia de Burgos mientres el periodu entendíu ente 1785 y 1833 tal como se recueye nel Censu de Floridablanca de 1787. Tenía xurisdicción de señoríu qu'exercía entós el marqués de Lazán, quien nomaba alcalde pedáneo.
Güei Saldaña caltién el so pujanza nel sector servicios. La so proximidá a los dos importantes víes de comunicación Madrid-Francia y con llevante, aseguren el porvenir, la cercanía a la capital provincial, ye tamién un factor positivu.
800px|thumb|center|Vista dende'l camín de [[Modúbar de la Emparedada.]]
Monumentos
- Palaciu de Saldañuela: de sieglos XVI–XVIII. Casa-palaciu renacentista de gustu italianizante y tipoloxía suburbana asitiáu nel campu a 250 metros del cascu urbanu de Saldaña de Burgos. El so diseñu y el programa decorativu manierista de los sos principales elementos convertir n'unu de los más refinaos de la provincia. Foi mandáu a construyir por Isabel Osorio, formosa dama de la Corte de Felipe II, con quien, dicen, tuvo dos fíos. Vulgarmente conocíu como «El Palaciu de la Puta», falta a 250 metros al sur del cascu urbanu. Anguaño pertenez a una entidá bancaria.
- Ilesia de la Santa Cruz.
Personaxes destacaos
Isabel Osorio
Sak K'uk'
thumb|Representación iconográfica del tableru oval del Palaciu de Palenque. Sak Kuk apúrre-y a'l so fíu'l tocáu que lo confirma como [[ahau del señoríu de B'aakal. Kinich Janaab Pakal atópase sentáu nun tronu de doble cabeza de xaguar.]]
Crisis dinástica
El señoríu de Baakal, que la so sede principal yera Lakam Ja (Palenque) caltuvo guerres frecuentes col señoríu de Kaan, que la so sede atópase en Calakmul. Palenque foi ablayáu en dos causes. La primer derrota asocedió nel añu 599, y sufrir l'ahau Yohl Ik'nal, que sicasí siguió gobernando hasta la so muerte, asocedida nel 604. Posiblemente respetóse-y la so xerarquía en cuenta de un pagu de tributu. El so fíu primoxénitu, y socesor, Aj Ne' Ohl Mat, sufrió la segunda derrota nel añu 611. Mientres l'intre d'esta guerra asocedió una crisis dinástica. El so hermanu Janaab' Pakal exerció un cargu secundariu (ti'sakhuun) ente'l 608 y el 610. Esti últimu añu foi nomáu yajawk' ahk' ('señor del fueu') y atacó exitosamente la villa de Santa Elena. Anque Aj Ne' Ohl Mat y Janaab' Pakal sobrevivieron a la fuerte derrota rexistrada n'abril del 611, nun ralu de dieciséis meses dambos morrieron, seique asesinaos por cuenta de la mesma conflagración.
Jannaab' Pakal —a quien se-y considera padre de Sak K'uk— morrió en marzu del 612, ente que Aj Ne' Ohl Mat morrió n'agostu del mesmu añu ensin haber dexáu herederu al tronu. La dinastía de B'aakal estremar en dos. Per una parte, Ik' Muuy Muwaan, quien reclamó'l so derechu al tronu estableciéndose en Tortuguero y per otra parte, Sak K'uk', quien decidió tornar a Palenque.
Muwaan Mat
Nos xeroglíficos del sarcófagu de Pakal “el Grande” que narren la socesión dinástica de Palenque atópase rexistráu que Muwaan Mat xubió al poder el 9.8.19.7.18 9 etz'nab 6 ceh de la cuenta llarga del calendariu maya, esto ye, el 19 d'ochobre del 612 —dos meses dempués de la muerte de Aj Ne' Ohl Mat— cola inscripción “k'uhul ixik, satay ajaw” que quier dicir: “perdida ta la divina señora, perdíu ta'l señor”. Esta frase qu'alude a la derrota de la guerra esplica de dalguna manera un renacer cola entronización de Muwaan Mat, quien ye un dios nacíu nel añu 3121 e. C., siete años antes de féchalo cero de la cuenta llarga (0.0.0.0.0 4 ajau 8 cumkú), que tomara'l títulu de «Divín Señor de Matwiil» nel 2305 e. C. y que tornara pa volver asumir el tronu nel 612 d. C.
Entronización de Pakal el Grande y gobiernu de facto de Sak Kuk
thumb|Tableru oval del Palaciu de Palenque, onde Sak K'uk' entroniza al so fíu [[K'inich Janaab' Pakal.]] Sak K'uk' casóse con K'an Mo' Hix, quien yera cho'j ajaw, un noble de segundu rangu, que'l so llinaxe subordináu posiblemente vivía nel Grupu Piedres Boles. Tres la crisis dinástica asocedida por cuenta de la guerra con Calakmul, dambos tornaron a Lakam Hai' col enfotu de entronizar al so fíu K'inich Janaahb' Pakal, meyor conocíu como Pakal “el Grande”, basándose na idea de que Sak K'uk' pertenecía al nucleu dinásticu del señoríu.
La ceremonia de entronización de Pakal llevar a cabu'l 9.9.2.4.8 5 lamat 1 mol, esto ye, el 26 de xunetu de 615, cuando solo cuntaba con dolce años d'edá. Una semeya d'esti eventu ta talláu en alturrelieve nel tableru oval del Palaciu de Palenque. La mayor parte de los mayistes considera que Sak K'uk' foi la depositaria del poder en Palenque y que detentó el poder de facto non solamente del añu 612 al 615, sinón probablemente hasta la so muerte, por cuenta de qu'hai bien pocos rexistros que narren l'actividá de Pakal mientres toos estos años.
Sak Kuk morrió'l 9 o 12 de setiembre del 640 y el so maríu Kan Mo Hix morrió'l 29 d'avientu de 642. Ye hasta entós cuando empiecen a construyise les obres arquiteutóniques que caracterizaron al gobiernu de Pakal “el Grande”.
Secretariu xeneral del Comité Central del Partíu Comunista de China
El secretariu xeneral del Comité Central del Partíu Comunista de China (chinu simplificáu: 中国共产党中央委员会总书记, chinu tradicional: 中國共產黨中央委員會總書記, pinyin: Zhōngguó Gòngchǎndǎng Zhōngyāng Wěiyuánhuì Zǒngshūjì), o a cencielles secretariu xeneral del Partíu, ye'l máximu dirixente del Partíu Comunista de China. D'antiguo, el cargu más importante yera'l de Presidente del Partíu Comunista de China presidente del Partíu, posición que foi abolida'l 11 de setiembre de 1982. De magar, el secretariu xeneral ye'l cargu más altu na xerarquía del Partíu.
Na actualidá, el secretariu xeneral ye Xi Jinping ocupa tamién el cargu de Presidente de la Comisión Militar Central.
Los líderes del PCCh dempués del establecimientu de la República Popular China
{| Width = 70% class = "wikitable" ! href = 2% | Orde !href = 10% | Imáxenes ! href = 14% | Presidentes y Secretarios Xenerales ! href = 12% | Conceutu de !href = 12% | Plazu de finalización
San Mamés de Burgos
San Mamés ye una llocalidá y un conceyu asitiaos na provincia de Burgos, na comunidá autónoma de Castiella y Llión (España), contorna d'Alfoz de Burgos, partíu xudicial de Burgos, cabecera del conceyu del so nome.
Datos xenerales
Tien un área de 5,01 km² con una población de 297 habitantes (INE 2007) y una densidá de 59,28 hab/km².
El conceyu entiende tamién la llocalidá de Quintanilla de les Carretes, tamién conocida como Quintanilleja.
El 23 setiembre de 1891 tuvo llugar un choque de trenes nel pueblu que provocó una gran cantidá de víctimes. Topetaron una llocomotora procedente de San Sebastián con un tren que llegaba dende Valladolid.
Historia
Llugar que formaba parte del Alfoz y Xurisdicción de Burgos nel partíu de Burgos, unu de de los catorce que formaben la Intendencia de Burgos mientres el periodu entendíu ente 1785 y 1833, tal como se recueye nel Censu de Floridablanca de 1787. Tenía xurisdicción de abadengo, perteneciente al Hospital del Rei que nomaba alcalde pedáneo.
Parque Históricu del Navia
El Parque Históricu del Navia ye un proyeutu territorial nacíu del alcuerdu robláu en xunetu de 2005 ente'l Presidente del Principáu d'Asturies, Vicente Álvarez Areces, y los alcaldes de los conceyos qu'integren la contorna del valle del ríu Navia: Bual, Cuaña, El Franco, Grandas de Salime, Eilao, Navia, Pezós, Tapia de Casariego y Villayón, coles mires d'ufiertar un productu cultural y turístico basáu na esplotación conxunta de los recursos allugaos nos citaos conceyos. Col Parque Históricu del Navia aspirar a conformar un espaciu rural sostenible basáu nel meyor aprovechamientu de tolos recursos endóxenos esistentes.
Itinerarios temáticos
El Parque Históricu del Navia cunta con tres puertes d'entrada: una, en Veiga, nel conceyu de Navia; otra, en Grandas de Salime (nel castru del Chao Samartín), y la tercera, en Tapia de Casariego. D'esta manera, introduzse simbólicamente al visitante en trés distintos percorríos temáticos propuestos:
Enllaces esternos
Páxina web de la Fundación Parque Históricu del Navia
Conferencia Consultiva Política del Pueblu Chinu
La Conferencia Consultiva Política del Pueblu Chinu, ye un órganu asesor políticu de la República Popular de China. La organización ta compuesta por delegaos de diverses organizaciones y partíos políticos, según miembros independientes, en China. La proporción de la representación de les distintes partes ta determinada por convenciones establecíes, axustada ente les partes.
Na práutica, la parte más grande y dominante na Conferencia ye'l Partíu Comunista de China. Otros miembros vienen de los partíos aliaos del Frente Xuníu col PCCh, lo mesmo que de miembros independientes que nun son miembros de nengún partíu. La Conferencia ta, en gran midida, controlada pola citación del Partíu Comunista, pero pretende dase la impresión de ser más representativa y va tar compuesta por una gama más amplia de xente que ye típica de la oficina del gobiernu de la República Popular de China.
El Comité Nacional de la Conferencia Consultiva Política del Pueblu Chinu de normal axúntase cada añu al empar que les sesiones plenaries de l'Asamblea Popular Nacional (APN). Tanto la APN y la CCPPCh sesiones plenaries son de cutiu llamáu'l Lianghui (Los dos xuntes), llevando a cabu importantes decisiones a nivel políticu nacional.
Una traducción menos común ye "el Congresu Nacional". Esta traducción ta desaconseyada, yá que causa tracamundiu cola Asamblea Popular Nacional, según al Congresu Nacional del Partíu Comunista de China.
Historia
La Conferencia foi fundada en fecha anterior a la esistencia de la República Popular de China. Mientres les negociaciones ente'l Partíu Comunista de China y el Kuomintang en 1945, les dos partes alcordaron empecipiar les conversaciones multipartidistas nes reformes posteriores a la guerra política al traviés d'una Conferencia Consultiva Política. Esto incluyóse nel Alcuerdu de Doble Diez. Esti alcuerdu foi implementáu pol Gobiernu Nacional, qu'entamó la primer Asamblea Consultiva Política del 10 al 31 de xineru de 1946. Representantes del Kuomintang, el Partíu Comunista de China, el Partíu Xuvenil Chinu, y Lliga Democrática de China, según delegaos independientes, asistieron a la conferencia en Chongqing.
En 1949, el Partíu Comunista d'adquirió'l control de la mayor parte de China continental, entamaron una "nueva" Conferencia Consultiva Política en setiembre, convidando a los delegaos de diversos partíos amistosos a asistir y aldericar l'establecimientu d'un nuevu estáu. Esta conferencia camudó'l nome a Conferencia Consultiva Política del Pueblu. La primer conferencia aprobó'l Programa Común, que sirvió de facto na constitución pa los próximos cinco años. La conferencia aprobó'l nuevu himnu nacional, bandera, capital, y el nome del estáu, y escoyó el primer gobiernu de la República Popular China. N'efeutu, la primer Conferencia Consultiva Política del Pueblu actuó como una convención constitucional.
De 1949 a 1954, la conferencia convertir nel llexislador (de-facto) de la República Popular China. En 1954, la constitución tresfier esta función al Congresu Nacional del Pueblu.
Papel presente
El papel que desempeña na CCPPCh el gobiernu chinu afirmar nel preámbulu de la Constitución de la República Popular China. Na práutica, les sos funciones y competencies son daqué análogu a una cámara alta d'asesoramientu llexislativu y hubo propuestes ocasionales pa formalizar esta función na Constitución de la República Popular China.
Diariu Políticu Consultivu del Pueblu
El Diariu Políticu Consultivu del Pueblu ("人民 政协 报") ye la ventana de prensa d'información sobre les polítiques direutes y puntos de vista de la CCPPCh. Como la mayoría de los órganos políticos de China, el periódicu sirve col piquín y de prensa pa la conferencia. Comparar con otros periódicos gubernamentales, como El Diariu del Pueblu o El Diariu del EPL, el Diariu Políticu Consultivu del Pueblu nun ye tan duru, sinón más bien nidiu en términos de redaición. Esto ta empobináu a la naturaleza de la organización que munchos miembros que nun son partes tamién participen na conferencia.
Brandy Norwood
Brandy Rayana Norwood ye una actriz, productora y cantante d'Estaos Xuníos que saltó a la fama a empiezos de la década de 1990. Ye prima hermana del raperu Snoop Dogg.
Niñez y entamos artísticos
Norwood nació en McComb, Mississippi y crióse en Carson, California. El so padre, Willie Ray Norwood, yera pregueru. Cuando Brandy tenía dos años cantaba na so ilesia.
La so madre, Sonja Bates, ye la prima d'un llexendariu cantante de blues, Bo Diddley. Brandy yera fan de Whitney Houston, y entós díxo-y al so padre que quería siguir los pasos del so ídolu (inclusive años más tarde pudo compartir escenariu con ella na película "Cinderella", cantando temes como "Impossible"). En 1988, Brandy camudose a California cola so familia, onde empezó la so carrera como actriz y cantante en 1990.
1994-1997: Ascensu a la fama
El so primer álbum salió en setiembre de 1994 precedíu pol single llamáu "I Wanna Be Down" que fuer top 10 nel Billboard Hot 100. Adulces, Brandy diba ganándose un pequeñu grupu de siguidores y mientres esi añu, tuvo realizando una pequeña xira polos colexos de EE.XX.
Yá entraos en 1995 llanzóse'l segundu single tituláu "Baby" siendo ésti más esitosu que'l so anterior single y colándose nel top 5 fácilmente y recibiendo el certificáu de platín pol millón de singles vendíos d'esti single. Mentanto Brandy siguía promocionando'l so álbum que se siguía calteniendo nes llistes americanes pa pocu dempués ser la telonera del grupu de moda naquellos momentos, Boyz II men.
Siguiríen-y los singles de "Best Friend" y "Brokenhearted" llanzando una versión más comercial col qu'entós daquella foi'l so noviu Wanya Morris del grupu mentáu antes. El single volvió ser un ésitu y volvióse a colar nel top 10 del billboard convirtiendo n'otru ésitu pa la nueva estrella. Esi añu pa Brandy tuvo llenu de nominaciones y premios más prestixosos n'EE.XX. como los Soul Train, Lady Soul Of Train, Mtv Video Music Awards.
La popularidá de Brandy diría n'aumentu en 1996 una y bones a primeros d'añu estrenó un show llamáu "Moesha", que foi aumentando l'audiencia mientres tol añu. Amás en febreru Brandy recibiría los sos 2 primeres nominaciones al grammy por "Meyor nueva artista" y "Meyor interpretación femenina de R&B" pola tema "Baby".
Mientres esi añu Brandy tuvo bien centrada nel rodaxe de la serie "Moesha" y para mediaos d'añu grabó una collaboración con Chakha Khan, Gladys pa la Banda Sonora de "Set It Off", la tema ye cuestión llamóse "Missing You" y llegó al númberu 25 nel Billboard Hot 100.
1998-2000: Never Say Never
Never Say Never ye'l segundu álbum de Brandy, qu'estrenó en 1998, coincidiendo cola so actuación na película "I Still Know What You Did Last Summer". El discu salió a la venta'l día 4 de xunu y tuvo ésitu mundial; n'Estaos Xuníos debutó nel númberu trés na llista Billboard 200 y númberu unu na llista Billboard Top R&B/Hip-Hop álbumes, con más de 160.000 copies vendíes na so primer selmana, la siguiente selmana xubió al númberu dos con 153.000 copies vendíes.
Los dos singles "The Boy Is Mine" y "Have You Ever?" colándonse nel númberu unu y recibieron el certificáu de triple platín por trés millones de singles vendíos d'estes singles. Los otros singles "(Everything I Do) I Do It For You", "Never Say Never", "Almost Doesn't Count", "Angel in Disguise" y "Top of the World" yeren esitosu tamién.
L'álbum tamién llegó al top de 10 de les llistes musicales d'Alemaña, Canadá, Dinamarca y Países Baxos. L'álbum caltiénse nel top 20 hasta principios de 1999 y más tarde recibió cinco certificaciones de platín pola RIAA, al vender más de cinco millones d'unidaes en país. L'álbum ganó cinco nominaciones a los premios Grammy, y vendiéronse más de 14 millones de copies en tol mundu, siendo'l so álbum más esitosu hasta la fecha.
Stephen Thomas Erlewine de la páxina web Allmusic, reparó que Brandy creó un permediu ente les cantantes Mariah Carey y Mary J. Blige, entemeciendo soníos "adultu contempoáneos" con soníos caleyeros". Erlewine señaló que al igual que la mayoría d'álbumes adultu contemporaneu, Never S-A-Y Never ta "papáu de rellenu", anque amestó que la "tenue voz de Brandy" fai que'l material mediócre suene convincente. Erlewine tamién comentó que lo que realmente fai que Never S-A-Y Never seya un discu ganador" ye l'alta calidá de la producción.
En 1999 Brandy realizó la xira mundial Never S-A-Y Never tour, con presentaciones n'Asia, América, Europa y Oceanía. La tour yera bien esitosu y los pregrupos yeren: Ray-J y 702.
2001-2003: Full Moon
Dempués d'un hiatu perllargu que vio'l final de la serie de televisión Moesha, y una rabasera de titulares de periódicu popular que falen del so combate con "deshidratación", Brandy finalmente entraba estudios de música a mediaos de 2000 pa empezar el trabayu nel so tercer álbum entós non tituláu col productor Rodney Jerkins, y el so "Darkchild-crew": Fred Jerkins III, Nora Payne, y LaShawn Daniels.
Mientres Jerkins contribuyó'l más al álbum y amás sirvieron como'l so productor executivu, Norwood tamién trabayó con productores Keith Crouch, Mike City, Warryn Campbell, y Robert "Bert Grande" Smith. Amás, ella tamién cantaba con celebridaes com el so hermanu Ray-J, el rei del pop Michael Jackson, cantante de R&B Joe Babyface, Soulshock y Karlin, los Neptunus, y raperu Ja Rule, pero nenguna de los cantares escritos con ellos fixo'l final tracklisting Nel añu 2002, cuando sacó'l so tercer discu, Full Moon, yá yera una eminencia nel mundu de la música norteamericana. Full Moon " lluna llena " salió a la venta'l día 25 de febreru. Según Brandy, la productora dio-y un tope d'un añu pa grabar el discu. En dixebrándose de la so seria de televisión Moesha, Brandy confesó que nun tuviera nin un minutu de descansu.
Mientres los so primeres singles "What about Us?", "Full Moon" y "Another Day In Paradise" (con Ray-J de 2001) fíxose un 10 primeru golpe mundial, el postreru single "He Is" non se vendó perceptiblemente fuera de los Estaos Xuníos, onde esto llogró entrar en primeres 80 de los Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks.
La receición crítica yera xeneralmente bona. A pesar de que l'álbum fuera nomáu nes categoríes Meyor álbum de r&b", y "Meyor remix cantar", pa dos Grammys, la crítica yera bastante bona. Ente que munchos críticos profesionales miraben bien de paraleles de Full Moon col álbum "Invincible" de Michael Jackson, y a gústen-y „les melodíes futuristes“ y la voz „chirriante“.
2004-2005: Afrodisiac
En 2004 yá publicó'l cuatro CD col títulu Afrodisiac. L'álbum namái vendió un millón de copies, pola mala promoción [cita .
2006-2008: Human
Mientres los primeros meses de 2006 tuvo viaxando a Europa pa grabar material pal so quintu álbum d'estudiu y foi pel branu cuando s'estrenó na nueva temporada de American Got Talent como xuráu, tomándose un respiru nes sesiones de grabación. Pel branu de 2007, Brandy foi convidada de nuevu pa la segunda temporada pero Brandy reclinó la ufierta diciendo que nun-y podría dar l'atención que se merecía al programa y seique, porque s'atopaba somorguiada na grabación del álbum.
Foi a principios de branu de 2008 cuando Brandy axuntose col so collaborador habitual Rodney Jerkins pa grabar delles temes del nuevu álbum y terminó siendo'l productor executivu del álbum y produciendo la mayoría de les temes del nuevu álbum.
2012-Presente
Brandy anuncia, el so sestu album d'estudiu, Two Eleven, el primeru con Chameleon Entertainment y RCA Records, en dexando'l so anterior sellu con Epic Records, al poco de salir a la venta Human (2008). El títulu en principiu diba ser n'honor al so cumpleaños, pero se decidio poner n'honor a la so amiga y ídolu Whitney Houston. En mayu d'esi añu dexa cayer y publica "Put it down" feat Chris Brown, que rápido algamó los primeros puestos nes llistes d'USA, algamando la so 10º top ten y los so primera top 5 en diez años. El segundu single foi "Wildest Dreams" tuvo bones crítiques, y nel videoclip, la xente qu'acompaña a Brandy son parte de los sos propios fans, nuna invitacion al rodaxe como agradecimientu. El album na primer selmana tres el so llanzamientu vendió más de 65 000 copies, lo que la asitió rapidamente nel puestu númberu 4 nel billboard 200 y nel numbero 1 nel Top Hip-Hop R & B / Álbumes. a principios del añu 2012, el album habia vendíu alredor de 180 000 copies, lo que lo fixo cayer al pusto 52 nel billboard 200, pero les radios punxeron repetidamente los cantares "do you know what you have" y "wish your love away" que rapidamente asitiose nos puestos 66 y 65 del Hot billboard top 100. El album llego al numbero 4 en reinu xuníu y al 13 en Corea del Sur ente otros. Del 2012 al 2015 participa na serie "the game" nel papel de "Chardonnay" y en 2015 interpreta a Roxie Hart en Chicago, los so primera puesta n'escena tres les bambalinas, y tuvo allabancies de la crítica. En xineru de 2016 estrénase la so propia teleserie, Zoe ever after, onde interpreta a una muyer divorciada, qu'empieza la so propia empresa de cosméticos, nel papel protagonista Brandy como Zoe Moon. en xineru de 2016 publica nes redes sociales un nuevu single "Beggin And Pleaddin" nuna torna a les sos raices, ruempe moldes col nuevu cantar y alerta a les sos fans a tar pendientes d'un nuevu discu basáu en ritmos inspiraos na missisipi de los años 50.
Carrera cinematográfica
La primer vegada que Brandy apaeció en pantalla grande foi na famosa película Aracnofobia, interpretando a Brandy Beechwood. El so debú como actriz foi na serie Moesha, qu'ella mesma protagonizaba.
Poco dempués, vendría'l llargumetraxe Entá sé lo que fixeron el branu pasáu, onde adquirió'l papel de "Karla Wilson", la meyor amiga de la entós escorrida y amenaciada protagonista, "Julie James", interpretada por Jennifer Love Hewitt.
Apaeció, coles mesmes, en series famoses como "Sabrina, the Teenage Witch" y "House". Yera parte de la serie One on One, na que'l so protagonismu ye llindáu.
Santalum acuminatum
Santalum acuminatum, el  Quandong del Desiertu, ye una planta d'Australia na familia de los sándalos o Santalaceae. Conózse-y como quandong, quandong duce, o piescu nativu, ta llargamente esvalixáu en toles árees de los desiertos centrales y les árees del suroeste d'Australia. L'usu d'esta fruta como alimentu exótico, una de les más conocíes bushfoods, llevar a la doma de la especie.
Descripción
Santalum acuminatum crez como un gran arbustu, o un pequeñu árbol, raramente entepasa los 7 metros d'altor. Los raigaños tán afeches a un mecanismu hemi-parásitu, utilizando un haustorio, nos raigaños capaces d'algamar 10 metros hasta otros sistemes de raigaños.
Les fueyes delgaes a aovaes son apuntiaes na punta, pálides o verde-amarellentaes y aterciopelaes. Tán sofitaes nun curtiu pedúnculu de 5 - 10 mm de llargu, les fueyes por si mesmes siendo de 45 - 115 mm de llargu. La so contorna estrechar, y dispuestes en pares opuestos nes ramillas.
Les flores pueden ser verdes o blanques nes partes esteriores, acolorataes o cafés nes cares internes, estes apaecen en tarmos, y miden 2 - 3 mm d'anchu, y son fragantes. El frutu produzse dempués de cuatro años y ye coloráu o dacuando mariellu, midiendo de 20 a 25 mm d'anchu. Una capa de 3 mm de carne cubre una nuez en forma de celebru con una concha dura que zarra la grana. El frutu ye una drupa, tienra ye verde y cuando madura poner# como un trapu brillosa a finales de primavera o branu, y tien forma globosa y 20 - 40 mm d'anchu. La piel de la fruta ye cerosa.
Taxonomía
La planta yera conocida por distintos grupos llingüísticos indíxenes. Un pueblu de Nueva Gales del Sur usó'l nome guwandhang, del cuál el nome quandong afíxose.
La planta foi per primer vegada descrita por Robert Brown, nomada en Prodromus Florae Novae Hollandiae (1810) como Fusanus acuminatus, en 1802 Brown dio-y l'epítetu llatín acuminatus pa denotar les fueyes afiláu y apuntiáu. El botánicu Alphonse Pyrame de Candolle dio-y l'actual nome en 1857, asitiándolo nel xéneru Santalum; al xéneru que contién el sándalu australianu, Santalum spicatum, y el sándalu blancu, Santalum album.
Distribución
Santalum acuminatum ye llargamente distribuyida na mayoría de les rexones del sur d'Australia, incluyendo'l centru grebu del país, y en delles rexones ye común. El conxénere sándalu, Santalum spicatum, foi una vegada más numberosu qu'esta especie; la esplotación comercial revirtió esta posición.
La planta desenvolver en Australia Occidental llegando al norte hasta Carnarvon, algamando dende l'interior a les planicies costeres, y alcuéntrase-y en tol suroeste d'Australia. El númberu de especímenes rexistraos nesta rexón ye baxu, y principalmente ta acutáu a planicies costeres, el so rangu foi impactáu pol usu de l'alteración del usu de la tierra nel petrina del trigu. Delles poblaciones son discontinues nel rangu de distribución, según munches especies de la rexón, más allá del rangu de dispersión de les granes. Grupos remotos de la especie son el remanente d'antiguos rangos de distribución, en distintos climes, y esos pueden tar aisllaos per cientos de quilómetros. La especie ye una d'aquelles na rexón qu'inclúin los 'llonxanos húmedos' ('wet outliers'), pequeñes poblaciones fora del avezáu hábitat de baxa agua.
L'escurrimientu de la planta tamién ta reportada en Australia Meridional, Victoria, y Nueva Gales del Sur.
Ecoloxía
La planta ye hemi-parásita; capaz de fotosintetizar, pero usando'l sistema de raigaños d'otres plantes p'adquirir nutrientes amás d'azucres. El xéneru Santalum de la planta xunir a otres especies, nuna forma non destructiva, sosteniéndose asina mesmu pola provisión de nitróxenu, solombra, y agua. Los raigaños de la especie tienen adautaciones absorbentes como una almadina, que casi zarren el raigañu del güéspede, esto ye típicu de dellos xéneros de sándalos. Los güéspedes pueden ser otros árboles, usualmente utilícense delles plantes. Los taxones rexistraos nesa rellación son especies de los xéneros; Acacia, Maireana, y Atriplex, ente otros, incluyendo hemiparásitos tales como Exocarpos sparteus. Esti mecanismu dexa a la planta adquirir el 70% del so nitróxenu, y daqué d'agua, requirimientos d'otros árboles y arbustos.
L'árbol ocupa un rangu estendío y diverso d'hábitat, incluyendo llechos de regueros, granitu, planicies de grava y dunes arenoses. Ye tolerante de la seca, sal y altes temperatures, y nun tien la necesidá d'un ambiente rico en nutrientes. El plantón puede llegar a establecese na solombra del so güéspede, recibiendo'l plenu sol una vegada que se desenvolvió, asina que la planta ta usualmente entemecida con güéspedes y otres especies.
Los ambientes del rangu de distribución tán suxetos a quemes frecuentes, esto rique que la planta refacer de los sos raigaños, asina que la especie raramente alcuéntrase como un árbol de meyora. Aquellos especímenes espuestos a quemes forestales y disturbiu del suelu desenvuélvense como arbustos estendíos con múltiples tueros. El recrecimiento de la planta dende'l sistema de raigaños que-y da a la especie una ventaya sobre los arbustos que broten por grana. Los árboles con un únicu tarmu principal tán en llugares alloñaos a esos factores. El vezu d'árboles vieyos pueden aforfugar les plantes axacentes, al monopolizar la lluz del sol y al parasitar los raigaños de les plantes debaxo de la so propia copa.
La xamasca, siendo muncho más pálidu qu'otros árboles y arbustos, fai que la planta sía conspicua nes carbes. Un escurrimientu d'un especímen ensin disturbar rexistróse en Woodman Point n'Australia occidental, una área remota de les quemes de les quemes d'alta intensidá de los réximes alteriaos.
Los emúes comen la fruta, que forma una importante parte de la so dieta, la nuez permanez ensin dixerir al salir de los sos deposiciones. Este ye'l métodu avezáu pa la dispersión de granes de S. acuminatum, cuando ta dientro del rangu ecolóxicu del emú.
Delles especies interaccionan cola planta, como por casu Paraepermenia santaliella; La poliya del quandong de la familia Epermeniidae. Otres criatures, tales como los bárabos de Nitidulid y la caparina blanca de madera, tamién s'alimenten del Santalum acuminatum.
Cultivu
thumb|Una nuez de quandong del desiertu puestu nun cachu de [[corteza de papel.]] El frutu y la nuez foi una importante fonte de comida pa los pueblos de l'Australia greba y semiárida, especialmente pol so altu conteníu de vitamina C. Ta comercialmente cultiváu y distribuyíu como bush food y dacuando conviértese-y en mermelada, una empresa empezó nos 1970s. Ye bien conocida como una comida exótica.
Espardimientu y pestes
Una desaparente conocencia de la ecoloxía de la planta llevó a munchos errores nel cultivu de la especie. Los ensayos comerciales y l'espardimientu polos entusiastes trataron de reproducir les circunstancies del so hábitat nativu, suelu bien drenáu, téuniques de guañada, y la seleición de güéspedes apropiaos fueron más o menos esitosos, d'hasta 35% cuando se-y dexa de llau por 12 - 18 meses. Los cultivadores que dexen les granes en pajote, llográu de llantar güéspedes reporten un altu grau d'ésitu. El cultivu d'esta planta enfrentó otres torgues una y bones la especie ye susceptible a delles pestes y enfermedaes fungales.
La investigación y desenvolvimientu de la doma de la especie foi per primer vegada entamaes por Brian Powell, nuna propiedá en Quorn, Australia Meridional. Les plantes esitoses nesti ensayu fueron clasificaes como 'Árboles significativos' pola estatal National Trust. Esta aventura aportó a sofitada pola CSIRO, nos 1970s, eventualmente aportó a parte del cuerpu d'investigación de la división 'Ecosistemes sustentables'.
El desenvolvimientu de la práutica horticultural del establecimientu de güertes comerciales ta siendo investigáu por dellos proyeutu. La investigación y ensayos fueron llevaos n'Australia Meridional por inxertos ‘Frahn’s Paringa Gem’ sobre un porta-inxertu de planta nueva, asina ye como'l cultivar arrobinar en güertes, la primer venta de la variedá foi en 1997.
Precísense plantes güéspedes pal establecimientu d'una güerta, les especies escoyíes pa esi propósitu imparten factores como la afectación a la crecedera, resistencia a la infestación, y la collecha. L'estudiu de Melia azedarach (Árbol del paraísu) como un güéspede a la especie reveló que S. acuminatum adquirió compuestos insecticides qu'amontaron la so resistencia a la poliya del quandong. Los investigadores determinaron que les neurotoxines atopaes en llantar güéspede, y otres sustances dañibles a mamíferos, pueden pasar a la fruta collechada.
Santa Lena
Santa Lena, Ascensión y Tristan da Cunha (n'inglés, Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha) ye un territoriu británicu d'ultramar, compuestu por diversu islla allugaes nel Atlánticu sur, al oeste d'África.
Santalum acuminatum
Enfermedaes
Axentes d'enfermedaes del suelu, tales como Phytophthora y especies fungales de Pythium, pueden tar presentes onde la preferencia de la planta per suelu bien drenáu nun ta provista. Los viveros atoparon la manera por que la planta respuenda a les condiciones prescrites, si abarrúntase la presencia, tales como aplicaciones al suelu d'Ácidu fosforosu. Un clima de gran calor y mugor han dacuando inducíu la enllordia negra de la rosal nes fueyes.
Collecha
El frutu y la nuez de S. acuminatum recoyer del árbol, o la nuez de la deposición del emú; la collecha montesa permanez como la fonte primaria de la fruta llargamente usaes. Este foi'l métodu usáu polos colonu dempués de conocer la planta. La planta produz grandes cantidaes de fruta n'años de bien bona agua, los aboríxenes australianos ensuguen la collecha y almacenen la carne hasta por 8 años
Santa Lena
Los principales territorios insulares que componen esta entidá territorial son la islla Santa Lena, onde s'alluga Jamestown que ye'l principal centru pobláu y capital del territoriu, la islla Ascensión y el grupu d'islles de Tristan da Cunha. Ye de destacar la enorme distancia qu'hai ente les islles: ente Ascensión y Santa Lena hai 1300 quilómetros, y de esta postrera a Tristan da Cunha más de 2700 quilómetros.
Santalum acuminatum
Collecha
L'establecimientu de plantíos esperimentales, pola CSIRO nos 1970s, Vio una medría constante de suministros de les güertes al mercáu La collecha ye capaz de ser protexida de la infestación, y ye una fonte fácilmente identificable, conociendo los requerimientos de les de les guíes de seguridá pa ingredientes comerciales.
Santa Lena
Hasta l'añu 2009, esti territoriu foi llamáu Santa Lena y Dependencies (Saint Helena and Dependencies n'inglés) o a cencielles Santa Lena. Sicasí, el 1 de setiembre d'esi mesmu añu, entró en vixencia una nueva constitución qu'estableció l'actual nome y apurrió igual estatus a cada territoriu insular. La islla de Santa Lena ye mundialmente conocida por haber sío'l llugar onde foi exiliáu y onde morrió Napoleón Bonaparte en 1821.
Santalum acuminatum
Collecha
La planta da una producción de 10 - 25 kg de fruta, 40% del pesu total ye'l de la grana; la fruta ta comercializada como productu frescu o secu. La grana ye comestible cuando ta cruda, y tamién se-y turrar y pónse-y sal.
Comida
L'usu comercial de la fruta inclúi la so adición a dulces y comíes sabroses, el sabor ye acedu y reminiscente del piescu, albaricoque o ruibarbo. En Australia Meridional S. acuminatum ye llamáu "piescu Montés" o "piescu del desiertu". La fruta y la nuez de la planta fueron representaos nes estampillas del serviciu postal australianu. Ye bien conocíu como una comida exótica en mercaos estranxeros, ventes qu'entepasen grandemente'l consumu nel so propiu país.
Santa Lena
Historia
Dende'l puntu de vista xeolóxicu les islles tienen orixe volcánicu. Santa Lena, Ascensión y Tristan da Cunha fueron colonies de la corona inglesa, anque fueron afayaes por esploradores portugueses ente 1502 y 1504.
Santalum acuminatum
Comida
La fruta foi comercialmente disponible, el distintivu sabor ye usáu como un aditivu, particularmente como un únicu productu australianu. Este fui llográu d'árboles monteses, dacuando por corporaciones aboríxenes, sicasí les güertes comerciales tamién se tán ensayando. Sábese que munchos aboríxenes australianos usaron el frutu, pero principalmente recoyíen les nueces. La nuez ensin dixerise podía ser fácilmente recoyida de les deposiciones del emú.
La grana foi identificada, analizada, y monitoreada, como 'alimentu aborixe australianu collecháu na naturaleza', por Food Standards Australia New Zealand. Atopóse que'l productu ye alto en grases, percima de la metá del so pesu.
Medicina
La fruta, que contién vitamina C, y el nucleu de la nuez, que contién aceites complexos, fueron usaos por aquellos pueblos onde les especies crecen. Les cualidaes antibacteriales tán presentes na madera d'esta, y en toles especies de Santalum spp., especialmente nos raigaños. Una conocida aplicación del estractu foi usada pa sanar les enfermedaes de la piel. La producción comercial del conxénere Santalum spicatum ta más avanzada que nesta especie, sicasí la investigación ta siendo entamada na comercialización d'eses sustances melecinales.
Aceite
La grana tien altu conteníu n'aceites inflamables, como les de la nuez d'aleurites moluccana, asina que ye capaz de quemar como un iluminante. La madera tamién ye aceitosa, preséu de mano un fueu nun resfregón de vara.
Santa Lena
Descubrimientu portugués
Los portugueses atoparon Santa Llena despoblada, con gran bayura d'árboles y agua fresco. Los portugueses recoyeron madera, fruta y vexetales, y construyeron una capiya y una o dos cases. Anque nun formaron un asentamientu permanente, la islla convertir nun puntu crucial de camín pa reponer cebera nos viaxes que los portugueses faíen dende Asia. Un inglés, Sir Francis Drake aportó probablemente a esta islla a la fin del so viaxe de circunnavegación del globu (1577-1580). Los ingleses siguieron llegando a la islla y dalguna vegada atacaron a los navíos portugueses. Per otra parte, el holandeses quixeron faese cola islla pa desenvolver el comerciu col Alloñáu Oriente. Realizaron una reclamación formal en 1633, pero nun consiguieron asitiase na islla y en 1651 abandonar definitivamente a favor de la colonia del Cabu de Bona Esperanza.
Colonización británica
thumb|left|250px|'Una vista de la ciudá y de la islla de St. Lena perteneciendo a [[Compañía Británica de les Indies Orientales', grabáu en 1790]]
Santalum acuminatum
Madera
La madera ye duro, oleosa, y ye usada en moblería y ebanistería. Ye un material durable, pero escarez de les cualidaes arumoses d'otros sándalos. Les dures y engurriaes nueces fueron usaes ornamentalmente, pa collares y botones de camises, y fueron usaes como pieces en tableros de dames chines.
Santa Lena
Colonización británica
Por cuenta de los cambeos xeopolíticos, toles islles pasaron a formar parte del Reinu Xuníu, como colonies del Imperiu Británicu. L'asentamientu más importante, la islla de Santa Lena, foi gobernada pola Compañía de les Indies Orientales dende 1659. La islla fíxose internacionalmente famosa por ser el llugar del exiliu de Napoleón Bonaparte, que vivió ellí dende ochobre de 1815 hasta la so muerte'l 5 de mayu de 1821. En 1834 la islla convertir en colonia de la corona pol Acta de Gobiernu de la India de 1833. La islla d'Ascensión recibió una guarnición el 22 d'ochobre de 1815 de la Royal Navy. Nel final de la Era de la Vela, adquirió importancia como llugar de suministru de carbón pa barcos. Pola mesma razón, Tristan da Cunha foi anexonada faciéndola depender de la Colonia del Cabu.
Santalum acuminatum
Historia
thumb|Detalle de la esquisa d'[[Olive Pink (1930).]] L'aceite de los sándalos, primariamente Santalum album, foi descritu ya investigáu polos farmacólogos, esta especie ganó una similar atención sobre'l descubrimientu. La especie australiana más conocida de sándalu, S. spicatum, yera extensivamente collechada y esportada, dexando a S. acuminatum como'l Santalum más común en munches rexones.
L'usu establecíu del frutu polos pueblos aboríxenes, foi reconocíu polos primeros colonizadores de les colonies; el productu convertir en mermelada y yera utilizáu en mueyos picantes. El frutu yera frecuentemente mentáu n'hestories naturales y trabayos botánicos, tales como Flowers and plants of Western Australia, y comercializáu como una mercancía, sicasí, el nucleu de la grana hai históricamente sío'l más extensivamente usáu.
Santa Lena
Colonización británica
La unión política ente estes colonies empezó a tomar forma'l 12 de setiembre de 1922, cuando la Islla d'Ascensión convertir nuna dependencia de Santa Lena. Tristan da Cunha, que yera la menos habitada y entá güei nun supera los 300 habitantes, tamién pasó a depender el 12 de xineru de 1938. Los trés islles compartieron una rellación constitucional hasta que'l 1 de setiembre de 2009 toles islles pasaron al mesmu estatus y el nome del territoriu camudó a "Santa Lena, Ascensión y Tristan da Cunha".
Santalum acuminatum
Historia
Los grupos étnicos coloniales nun trataron d'adomar plantes indíxenes, a pesar de ser conocíes y dacuando usaes, pero la gran demanda pa esportación a los mercaos de Singapur, Gran Bretaña, y otres partes dexó un respaldu financieru a cultivadores y entusiastes.
Taxonomía
Santalum acuminatum describióse por (R.Br.) A.DC. y espublizóse en Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis 14(1):. 1856. = Ver tamién ==
Santa Lena
Segunda Guerra Mundial y presencia militar
thumb|230px|[[Edimburgu de los Siete Mares, capital de Tristan da Cunha.]] Mientres la Batalla del Atlánticu na Segunda Guerra Mundial y nos siguientes años, les islles sirvieron de base pa patrullar que combatíen los submarinos alemanes.
Estaos Xuníos y Reinu Xuníu inda operen conxuntamente l'aeropuertu de la Royal Air Force na islla d'Ascensión, que tamién sirve pa comunicaciones, centru d'intelixencia y navegación. Una de los cinco estaciones terrestres de la Rede GPS ta alcontrada n'Ascensión.
Gobiernu y política
thumb|230px|[[Georgetown (Islla Ascensión)|Georgetown, capital d'Ascensión]]
Trátase d'un Territoriu Británicu d'Ultramar (British Overseas Territories), territorios pertenecientes o reclamaos pol Reinu Xuníu que nun formen parte integrante del mesmu. Santa Lena ta incluyida na llista ellaborada pola Organización de les Naciones Xuníes de descolonización.
El Xefe d'Estáu ye'l soberanu del Reinu Xuníu; na actualidá ostenta esti títulu La so Maxestá la Reina Sabela II. El Xefe de Gobiernu ye'l Gobernador y Comandante en Xefe, que ye designáu pol monarca; esiste un Conseyu Executivu que funciona como gabinete y ye dirixíu pol gobernador, dos miembros ex officio y seis miembros escoyíos pol Conseyu Llexislativu.
Esiste una Corte Suprema dientro de la dependencia. La Constitución actual rixe dende'l 1 de setiembre de 2009.
Constitución
thumb|right|Casa del Gobiernu de Ascension La Orde de Constitución de Santa Lena, Ascensión y Tristan da Cunha de 2009 (una Orde de Conseyu del concilio priváu del Reinu Xuníu) impusó una nueva constitución pal territoriu, qu'empezó a funcionar el 1 de setiembre de 2009. Anque incluyía a Ascensión y Tristan da Cunha como partes idéntiques del territoriu xunto con Santa Lena, la constitución ta estremada en tres capítulos, unu per cada parte del territoriu. Santa Lena tien un gobernador y un conseyu llexislativu, ente que Tristan da Cunha y Ascensión tien caúna un alministrador y un conseyu de la islla. Destaca la inclusión na constitución (pa cada parte del territoriu) de los "derechos y llibertaes fundamentales del individuu".
Santa Lena tamién tien un conseyu executivu. El gobernador de Santa Lena ye'l representante de la corona británica pa tol territoriu. Los trés partes del territoriu comparten el mesmu Xulgáu, y la mesma Corte Suprema y la Corte d'Apelación.
Organización políticu-alministrativa
La dependencia estremar en tres unidad alministratives:
Xeografía
thumb|200px|Mapa de la dependencia de Santa Lena, Ascensión y Tristan da Cunha. thumb|Fotografia en Santa Lena de la tortúa residente [[Jonathan (tortúa)|Jonathan alredor de 1900, con un prisioneru de la guerra de los bóers.]] La islla de Santa Lena tien una superficie de 121 km². Otres islles que pertenecen a esti territoriu son la Islla d'Ascensión y l'archipiélagu de Tristan da Cunha, consistente na islla homónima y les Islles Gough, Inaccesible y el grupu de les Islles Nightingale. Toes estes islles son d'orixe volcánicu, bien serrapatoses, lo que torga práuticamente l'agricultura, apenes con un 13% del terrén cultivable. El puntu más altu ye'l picu de Queen Mary's en Tristan da Cunha (2060 m).
El clima de la islla ye tropical, templáu por cuenta de la influencia marina. Tristan da Cunha ye más fría que Santa Lena, pero tien práuticamente les mesmes carauterístiques.
Comunicaciones
thumb|right|250px|[[RMS St Helena (1989)|RMS St Helena en James Bay, pela rodiada de Santa Lena]] Caúna de los trés islles principales tien un cai o un pequeñu puertu, asitiáu nes ciudaes principales (Georgetown, Jamestown y Edinburgh). Esiste un aeródromu militar na Islla Ascensión (RAF Ascension Island) con vuelu regulares ente RAF Brize Norton nel Reinu Xuníu y RAF Mount Pleasant nes Islles Malvines. El so usuariu principal ye la RAF, anque tamién se producen dellos vuelos civiles. La islla Ascensión ye tamién utilizada polos militares estauxunidenses (quien suministra a la base col MV Ascension) y ye un llugar que sirve d'aterrizaxe d'emerxencia al Programa del Tresbordador Espacial. Na actualidá nun hai aeródromu na islla de Santa Lena, pero propúnxose un aeropuertu civil y ta previstu que sía abiertu en 2015, con vuelos escontra y dende Sudáfrica. La islla de Tristan d'Acuña ta coneutada namái per mar.
Telecomunicaciones
Cable and Wireless apurre'l serviciu de telecomunicaciones nel territoriu. Santa Lena tien el prefixu internacional +290 que, dende 2006, Tristan da Cunha comparte. Los númberos de teléfonu tienen cuatro dígitos de llargor. Los númberos empiecen con 1-9, con 8xxx tán acutaos pa Tristan da Cunha y los 2xxx pa Jamestown. La islla Ascension tien el prefixu de llamaes +247 y tamién tienen númberos de cuatro dígitos na islla. La islla Ascension tamién tien un amplia instalación de retresmisiones pa comunicaciones internacionales d'onda curtia con África y América del Sur. Prefixu de radio:ZD9.
Corréu
La islla Ascension, Tristan da Cunha y Santa Lena tamién publiquen los sos propios sellos, qu'apurren unos importantes ingresos. Caúna de los trés islles principales del archipiélagu tien el so propiu códigu postal de la Royal Mail:
El postreru Royal Mail Ship — RMS St Helena — fai la ruta con Ciudá del Cabu (y menos frecuentemente col Reinu Xuníu, y dacuando cola Badea Walvis en Namibia) a les islles. Espérase que la ruta caltener hasta la inauguración del aeropuertu na islla de Santa Lena.
Tráficu de vehículos
Santa Lena tien 138 km — 118 km asfaltaos y 20 km ensin asfaltar — de carreteres. Tristan da Cunha tien aproximao 10 km de carreteres asfaltaes, ente qu'Ascension tien redolada a 40 km asfaltaos. Cada islla tien el so propiu sistema de rexistru de propiedá de vehículos. El tráficu conduz pela esquierda nos trés partes del territoriu, al igual que se fai nel Reinu Xuníu.