cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thuja occidentalis
Taxonomía
Thuja occidentalis describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 1002. 1753. Thuja: nome xenéricu que provién del griegu antiguu θυα, y depués el Llatín thya, -ae, que Pliniu'l Vieyu (13, XXX, 100), describe llargamente y que correspuende a Thuja articulata (güei nel xéneru Tetraclinis). El vocablu thya, thyon designaba, nun primer tiempu -en Homero- les maderes y árboles de golor arumáu y, más tarde, amplióse equivocadamente la so aceptación a tolos arumes.
occidentalis: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización n'occidente.
Seyssel (Ain)
Seyssel ye una comuña francesa del departamentu d'Ain, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Lesquin
Lesquin ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Sheila Scott Macintyre
Educación
Asistió a Trinity Academy, Edimburgu, tiempu mientres el cual el so padre foi nomáu Rector de l'Academia. Ente 1926 y 1928 asistió a Edinburgh Ladies 'College (agora The Mary Erskine School) onde se graduó de Dux en Matemátiques y del Dux of the College. Estudió na Universidá d'Edimburgu, onde se graduó en 1932 con una maestría en matemátiques y filosofía natural. Depués, siguió los sos estudios en Girton College, Cambridge, tomando'l Mathematical Tripos. Nel so últimu añu na Universidá, trabayó nun proyeutu d'investigación so la supervisión de Mary Cartwright. Esto dio llugar al so primer trabayu publicáu sobre los periodos asintóticos de funciones integrales .
Carrera
Ente 1934 y 1940 Scott enseñó matemátiques en delles escueles. Mientres esti periodu, Edmund Whittaker presentó a Scott al matemáticu compañeru Archibald James Macintyre. Los dos casáronse en 1940, y pocu dempués foi nomada profesora asistente na Universidá de Aberdeen, onde'l so maríu yera profesor. Mientres esti tiempu ella empezó a trabayar na so tesis doctoral. Mientres taba embarazada del so segundu fíu, dexó d'enseñar pero siguió investigando. Recibió'l so doctoráu de Aberdeen en 1947 cola tesis Some Problems in Interpolatory Function Theory y so la supervisión d'Edward Maitland Wright.
Ente 1947 y 1958 publicó otros 10 artículos mientres un periodu onde la pareya tuvo trés fíos: Alister William Macintyre (nacíu en 1944), Douglas (nacíu en 1946 - muertu en 1948 d'enteritis) y Susan Elizabeth Macintyre Cantey (nacida en 1950). De la so investigación mientres esti tiempu, Wright escribió: "...bonu como la so investigación tuvo ellí sería más si nun tuviera una familia que curiar". En 1956 ella y Edith Witte publicaron el llibru German-English Mathematical Vocabulary (Vocabulariu matemáticu alemán-inglés).
En 1958, la familia emigró a Cincinnati, Estaos Xuníos, onde Macintyre aceptó una cátedra visitante na Universidá de Cincinnati. Tamién en 1958, foi escoyida miembru de la Royal Society of Edinburgh.
Sheila Scott Macintyre morrió en 1960 en Cincinnati, Ohio, EE.XX. dempués d'una llarga batalla contra'l cáncer de mama.
Plotino
Plotino foi un filósofu griegu neoplatónicu, autor de les Enéadas (Ἐννεάδες; en llatín, Enneades).
Sheila Scott Macintyre
Carrera
Mary Cartwright escribe nel so obituariu "Ye recordada como una conferenciante escepcionalmente clara, y una escelente maestra con un interés sincero pero realista en cada unu de los sos alumnos y tamién como una colega encantadora, servicial y de cutiu risondera".
Plotino
Biografía y obra
Anque Eunapio sostenga que nació en Licón y Suidas asegure qu'en Licópolis, nun se conoz con certidume'l so llugar de nacencia. Natural de la provincia romana Exiptu, nació escontra 203 o 204 d.C. En 232 entró nel círculu d'Amonio Saccas (o Sakkas) en Alexandría, de quien tamién fueron discípulos Oríxenes (el paganu), Longino y Erenio. Embarcar en 242 na espedición bélica del emperador Gordianu III a Persia col propósitu de conocer la filosofía persa. Fracasada la espedición y asesináu l'emperador, llogró dificultosamente abellugase en Antioquía. Abrió en Roma una escuela (246) onde goció bien llueu del favor de los más conspicuos personaxes de la corte, incluyendo al emperador Galieno y la so esposa Cornelia Salonina.
Solía recoyer na so casa a neños güérfanos y faía-yos les vegaes de tutor y, anque personalmente llevaba una vida bien ascética, yera de calter duce y candial. Yera vexetarianu, nun se casó nin se dexó retratar "pa nun dar llugar a una solombra d'otra solombra". Atribuyéronse-y dotes místiques de visionariu. El so discípulu Porfirio, autor de la so biografía Vida de Plotino y de la sistematización y publicación de la so obra central Enéadas, refier que nos seis años que tuvo con él, Plotino llegó a aunise y allegarse col Dios omnitranscendente» hasta cuatro veces.
Dende'l 254 empieza a poner les sos obres por escritu. Los sos trataos son en total 54 y tán ordenaos en seis llibros de nueve capítulos, resultáu de lo cual reciben el nome de Enéadas. Considérase como unu de los Trataos más sólidos de l'Antigüedá, xunto a los de Platón y los d'Aristóteles. Morrió aquexáu d'una doliosa enfermedá (llepra) nel 270 d.C. a los 66 años, en Campania.
Definíu como Neoplatónicu místicu, Plotino realiza una nueva fundamentación de la metafísica clásica, tomando caminos más amestaos a la mística de raigón pitagórica y platónica que al camín siguíu por Aristóteles.
Habría que partir de la idea de que la filosofía de Plotino ye una suerte de Cosmogonía xunida a una Física. La forma teórica qu'asume'l so discursu ye la metafísica. Nesi sentíu ye herederu de Aristóteles, pero sobremanera de Platón.
Doctrina
La propuesta central de Plotino consiste n'afirmar qu'esiste una realidá que funda cualesquier otra esistencia: lo Unu. D'un actu de procesión, dalgunos opten por emanación, surde'l nous y el alma. En realidá, el principiu básicu ye solamente lo Unu, ente que les otres dos hipóstasis y el restu de realidaes son derivaes.
Falar de hipóstasis ye una atribución que fai Porfirio, discípulu de Plotino, al pensamientu del so maestru, una y bones el términu hipóstasis nun s'atopa nel testu de les Enéadas.
Lo Unu de la teoría de Plotino ye indescribible, yá que ye la unidá, lo más grande, hasta tal puntu que dacuando-y denomina'l mesmu autor como Dios, únicu, infinitu. Plotino antes de querer correxir, prefier guardar silenciu que dicir daqué. Una actitú claramente mística. Como principiu y última realidá, esta absoluta trescendencia fai que nun esistan términos pa referila. Trátase entós de la Unidá que funda la esistencia de toles coses. Ye ési'l centru de tola so doctrina. L'Unu ta más allá del Ser y, poro, nun hai nenguna definición que describa positivamente al Unu y opta pela vía negativa. Refuga'l so comprensión porque la considera imposible según la modalidá humana de conocer.
La siguiente realidá o hipóstasis ye'l nous. Nun hai una traducción fayadizo pero dalgunu autores identificar con espíritu, ente qu'otros prefieren falar d'Intelixencia, mas esta vegada non con un sentíu místicu sinón intelectual. Na esplicación del "nous" Plotino parte de la semeyanza ente'l Sol y la Lluz. L'Unu sería como'l Sol y la Lluz como'l nous. La función del nous como lluz ye la de que l'Unu pueda trate a sigo mesmu, pero como ye imaxe del Unu, ye la puerta pola que nós podemos ver al Unu. Plotino afirma que'l nous ye observable a cencielles aplicando les nueses mentes en direición opuesta a los nuesos sentíos.
Esti conceutu ta tomáu de la noción de dialéutica de La República onde un procesu similar dizse que conduz a la visión de la forma del Bien, non del Bien mesmu.
El "nous" puédese, y bien probablemente débese, entender como "la intelixencia pura". El "nous" vien de "lo uno" non a voluntá porque "lo uno" ye "más que perfectu" que nun puede tener voluntá, ta muncho más allá; y tou lo que vien de "lo uno" ye una especie de "esparnase", nel actu de faese a sigo mesmu que ye "lo uno"; por tantu l'analoxía del sol y la lluz tienen d'entendese como una mera imaxe pa dar una idea de como "emana la lluz" del sol; resulta más ilustrativu pensar "l'esplegue d'un círculu a partir del so centru".
La tercer realidá o hipóstasis ye'l alma la cual ye de naturaleza doble. Nun estremu ta amestada al nous y tira d'él. Nel otru estremu acomuñar col mundu de los sentíos, del cual ye creadora (o, meyor, plasmadora). Por tanto Plotino considera a la Naturaleza como la resultancia d'una procesión que va "escontra baxo" dende l'alma.
Sobre la inmortalidá, Plotino adopta'l criteriu espuestu nel Fedón. L'alma del home ye una esencia, y como tal ye inmortal, pero afirma que tiende a fundise col nous y por consiguiente pierde la so personalidá.
Digamma
Digamma ye'l nome de la antigua sesta lletra del alfabetu griegu clásicu; equivalía a la /w/. Minúscula Ϝ. En desapaeciendo'l soníu /w/ del dialeutu xónicu esborriaron tamién la lletra, pesie a esto, inda caltién el so valor como númberu, representando'l seis.
Peter Debye
Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye o Petrus Josephus Wilhelmus Debije foi un inxenieru llétricu, físicu-químicu y profesor universitariu d'Estaos Xuníos d'América d'orixe neerlandés, autor de numberosos trabayos rellacionaos cola mecánica cuántica.
En 1936 ganó'l premiu Nobel de Química pola so contribución a la conocencia de les estructures moleculares.
Biografía
Petrus Debye (el so nome yera orixinalmente Petrus Wilhelmus Josefo Debije pero los rexistros amuesen que finalmente se camudó'l nome) estudió matemátiques, física y química na Universidá teunolóxica de Aquisgrán, universidá asitiada n'Alemaña pero a tan solo 30 quilómetros de Mastrique, y onde se llicenció en 1905 so la supervisión d'Arnold Sommerfeld. En 1906 doctorar na Universidá de Múnich, tamién so la supervisión de Sommerfeld, que nomára-y asistente personal. Consiguió'l so doctoráu con una tesis sobre presión de radiación en 1908. thumb|320px|left|Quintu [[Congresu Solvay de 1927. Podemos ver a Peter Debye el primeru pela esquierda de la fila central, sentáu al llau de Martin Knudsen y detrás d'Irving Langmuir.]] Ente 1911 y 1935 impartió clases de física nes universidaes d'Utrecht en 1912, Gotinga en 1913, volvió a la Zúrich en 1920, na de Leipzig en 1927, y finalmente volvió a Berlín en 1934 onde foi nomáu direutor del Institutu Kaiser Wilhelm de Física.
En 1913 casóse con Mathilde Alberer. Tuvieron una fía y un fíu (Peter P. Debye) que se convirtió nun reconocíu físicu y llegó, inclusive, a collaborar con Debye en delles de les sos investigaciones.
Algámitas
Algámitas ye un conceyu español de la provincia de Sevilla, Andalucía. Nel añu 2016 cuntaba con 1.283 habitantes. La so estensión superficial ye de 20,4 km² y tien una densidá de 63,7 hab/km². Los sos coordenaes xeográfiques son 37º 01' N, 5º 09' O. Asítiase a una altitú de 421 metros sobre'l nivel del mar y a 110 quilómetros de la capital de provincia, Sevilla.
Demografía
Número d'habitantes nos últimos diez años.
Llugares d'interés
El Peñón ye unu de los símbolos de Algámitas y atópase enfrente del puntu más altu de la provincia de Sevilla, el Picu del Terril con 1129 m xunto cola Sierra de Tablones.
Enllaces esternos
thumb|left|225px|Algámitas. thumb|left|225px|[[Términu municipal de Algámitas al respective de la provincia de Sevilla.]]
Peter Debye
Biografía
En delles biografíes, díxose que Debye camudar a los EE.XX. porque se negó a aceptar la ciudadanía que foi impuesta sobre él polos nazis. Anque dellos rexistros indiquen que Debye participaba viviegamente na llimpieza del Institutu Kaiser Wilhelm de xudíos y otres persones non arios, inda se ta aldericando esta verdá.
Debye finó'l 2 de payares de 1966 na población d'Ithaca, Nueva York, por cuenta de un infartu de miocardiu. Primeramente yá superara un 1er ataque al corazón n'abril del mesmu añu.
Discutiniu de 2006
En xineru de 2006, un llibru (n'holandés) apaeció nos Países Baxos, escritu por Sybe Rispens, tituláu Einstein nos Países Baxos. N'unu de los capítulos d'esti llibru analiza la rellación ente Albert Einstein y Debye. Rispens afayó nuevos documentos y demostró que, mientres la so direición de la Sociedá Kaiser Wilhelm, Debye participó viviegamente na llimpieza de les instituciones científiques alemanes de "elementos non arios" como los xudíos y otros. Rispens rexistra que'l 9 d'avientu de 1938, Debye escribió na so calidá de presidente de la Deutsche Gesellschaft Physikalische (DPG) a tolos miembros de la DPG:
''En vista de la situación actual, l'afiliación de los xudíos alemanes na Deutsche Gesellschaft Physikalische, según lo axustao poles lleis de Nuremberg, nun puede siguir. Acordies colos deseos de la xunta, pido a tolos miembros a los que s'apliquen estes normes que m'informen del so arrenunciu. Heil Hitler!''
Numberoses biografíes  publicaes antes del trabayu de Rispens, afirmen que Debye treslladar a los EE.XX. porque se negó a aceptar la nacionalidá alemana forzáu polos nazis, y entamó la so salida d'Alemaña mientres una visita a la so madre en Maastricht a finales de 1939, tres lo qu'encetó un barcu en Xénova en xineru de 1940 y llegó a Nueva York a principios de febreru de 1940. Solicitóse de momentu la so residencia permanente nos EE.XX. y aceptó una ufierta de trabayu de la Universidá de Cornell en xunu de 1940. Esi mes, crució la frontera d'Estaos Xuníos con Canadá y tornó a los pocos díes con una visa d'inmigración. Tamién foi capaz de sacar a la so esposa d'Alemaña y llevala a los EE.XX. n'avientu de 1940. A pesar de que'l so fíu yá taba nos EE.XX. antes de partir, la so cuñada y la so fía de 19 años d'edá nun pudieron treslladase. Vivíen na so residencia oficial en Berlín, calteniéndose gracies a los salarios oficiales de Debye en Berlín (caltuvo curioso una llicencia oficial d'ausencia pa esti propósitu).
Rispens aliega que Debye unvió una telegrama a Berlín el 23 de xunu de 1941 informando a los sos patrones anteriores de que yera capaz y ta dispuestu a volver a entamar les sos responsabilidaes nel Kaiser Wilhelm Institut, presumiblemente col fin de caltener el so permisu d'ausencia y caltener la casa y los salarios disponibles en Berlín pa la so fía, anque hasta'l momentu nun se pudo recuperar nenguna copia d'esta telegrama. Nel branu de 1941, Debye presentó la so solicitú de convertise en ciudadanu de los Estaos Xuníos y foi reclutado rápido nos EE.XX. pa participar na investigación de guerra aliada.
Foi bien documentáu en munches biografíes, y tamién nel llibru de Rispens, que Debye y los sos colegues holandeses ayudaron a la so colega xudía Lise Meitner en 1938-1939 (con gran riesgu pa sigo mesmu y pa la so familia ) a cruciar la frontera xermanu-holandesa pa escapar de la persecución nazi y, finalmente, poder llegar a Suecia.
Precediendo al trabayu de Rispens, y en contraste con él, un artículu de Rechenberg apaeció 18 años antes en rellación cola carta de Debye. L'artículu describe la misiva de Debye con más detalle y presenta una imaxe bien favorable de Debye nos sos esfuercios p'aguantar a los activistes nazis. Per otra parte, esti artículu señala que Max von Laue, bien conocíu polos sos puntos de vista anti-nazis, dio'l so vistu bonu a la carta del presidente de la DPG.
La respuesta internacional
El fíu de Debye, Peter P. Debye, entrevistáu en 2006 a la edá 89 años recuerda que'l so padre yera totalmente apolíticu y que na intimidá familiar nun s'aldericaba d'asuntos políticos. Según el so fíu, Debye namái quería faer el so trabayu nel Institutu Kaiser Wilhelm, y mientres el tiempu que los nazis nun lu fadiaron, él foi capaz de faelo. Recuerda que la so madre encamentó-y a permanecer nos EE.XX. en casu de guerra. El fíu de Debye llegara a los EE.XX. nunes vacaciones de dos meses mientres el branu de 1939, pero nunca volvió a Alemaña debíu al españíu de la guerra.
Les acusaciones de Rispens 'fueron consideraes suficiente graves pol Conseyu d'Alministración de la Universidá d'Utrecht que'l 16 de febreru de 2006 anunció un cambéu de nome pal Institutu de Debye. Esto fixo dempués de consultar col NIOD.
thumb|Monument for Peter Debye in the Maastricht square that bears his name: Momentos Dipolares (Felix van de Beek, 1998) La Universidá de Maastricht tamién anunció que taba reconsiderando la so posición nel Peter Debye Prijs voor onderzoek natuurwetenschappelijk  (Premiu Peter Debye pa la investigación científica).
Nuna respuesta nel sitiu web de la DPG, Dieter Hoffmann y Mark Walker tamién conclúin que Debye nun yera un activista nazi. Ellos señalen que Max von Laue tamién foi riquíu y obligáu (como funcionariu) a roblar cartes con Heil Hitler. Tamién afirmen que'l DPG foi una de les últimes sociedaes científiques en purgar a los sos miembros xudíos y namái bien al so pesar, y citen la respuesta de la Lliga de Profesores Universitarios del Reich (una organización nacionalsocialista) a la carta de Debye:
Diverses investigaciones históriques, tantu nos Países Baxos como nos EE.XX., lleváronse a cabu dempués de l'actuación de la Universidá de Maastricht. La primera d'estes investigaciones, llevada a cabu pol departamentu de Química y Bioloxía Química de la Universidá de Cornell yá remató. L'informe de la investigación de Cornell, publicáu'l 31 de mayu de 2006, establez que:
''Sobre la base de la información actualizada, nun atopemos evidencies que sofiten les acusaciones de que Debye fuera un simpatizante o collaborador nazi, o que se sostuviera opiniones antisemites. Ye importante qu'esto s'afirme claramente, una y bones estes son les acusaciones más graves''.
Sigue declarándose:
Poro, sobre la base de la información, pruebes y rexistros históricos conocíos hasta la fecha, creemos que cualquier aición na que se disocie el nome de Debye del Departamentu de Química y Bioloxía Química en Cornell ye inxustificada.
En xunu de 2006, informóse que'l direutor científicu del enantes Institutu Debye fuera amonestado pol Conseyu d'Alministración de la Universidá d'Utrecht por una nuevu publicación sobre los años mientres la guerra de Debye sobre la base de que taba sesgado demasiáu personalmente con respectu al conflictu del nome del Institutu. Acordies con el conseyu de la institución, el llibru nun tendría de editase como una publicación del Institutu Debye, sinón a títulu personal. El llibru foi prohibíu pola Universidá d'Utrecht y a los dos direutores del antiguu Institutu Debye prohibióse-yos tener más contautu cola prensa. Una docena de profesores de la Facultá de Física, ente los cualos figuraba Cees Andriesse, manifestáronse abiertamente en contra de les intervenciones de la Xunta y protestaron contra la censura exercida pola universidá.
En mayu de 2007, les universidaes d'Utrecht y Maastricht anunciaron qu'un nuevu comité encabezáu por Jan Terlouw asesoraría-yos en rellación col cambéu de nome. Amás, a principios de 2007, anuncióse un informe oficial, que va ser publicáu pola NIOD y autorizáu pol Ministeriu d'Educación Holandés (continuación prevista pa la seronda de 2007).
2007 Informe NIOD
'' Puede afirmase que Debye foi llamáu con razón un comenenciosu dempués de la so llegada a los Estaos Xuníos. Vimos que s'emprestó a ser lleal al sistema políticu dominante, en primer llugar al Tercer Reich y dempués a los Estaos Xuníos, ente que coles mesmes, caltuvo la puerta trasera abierta: nel Tercer Reich (por aciu la retención de la so nacionalidá holandesa), y nos Estaos Xuníos (tratando de caltener de callao dellos contactos cola Alemaña nazi al traviés del Ministeriu d'Asuntos Esteriores).''
Conclúyese que les aiciones de Debye en 1933-1945 basar na idea positivista de la ciencia nel sieglu XIX, que vía la investigación en física como una xeneración de bendiciones pa la humanidá. L'informe señala que, pa los sos contemporáneos, Debye foi consideráu como un comenenciosu por dalgunos y como un home de calter más eleváu por otros. L'informe afirma que Debye nun foi coaccionáu polos nazis cuando escribió la infame carta de la DPG cola firma Heil Hitler y que tampoco siguió l'exemplu d'otres sociedaes al faelo, sinón que más bien otres sociedaes siguieron el so exemplu. L'informe NIOD tamién conclúi que Debye viose obligáu a unviar la carta y que yera, pa él, a cencielles una confirmación d'una situación esistente. Tamién sostién que Debye, mientres el Tercer Reich, desenvolvió una estratexa de sobrevivencia basada na ambigüedá que-y dexó siguir la so carrera científica a pesar del baturiciu políticu. Crucial pa esta estratexa de sobrevivencia yera la necesidá de tener disponible una vía d'escape, por casu, nos sos tratos secretos colos nazis en 1941 si fuera necesariu.
Sicasí, l'informe tamién señala que la imaxe de Debye nun tien de ser demasiáu simplayu porque les sos aiciones tamién fueron motivaes pola so llealtá a la so fía, que permaneciera en Berlín. Polo xeneral, Debye desenvolvió un métodu de sobrevivencia basáu na ambigüedá que "podría engañar a la mirada de la xente".
Informe 2008 Terlouw
En xineru de 2008, la Comisión Terlouw aconseyó a les Xuntes de les Universidaes d'Utrecht y Maastricht el siguir utilizando'l nome de Peter Debye pal institutu de química y física n'Utrecht, y siguir cola concesión del premiu de ciencies en Maastricht. La Comisión llegó a la conclusión de que Debye nun yera un miembru del partíu, nun yera un antisemita, nun fixo más propaganda nazi, nun cooperó cola maquinaria de guerra nazi, nun yera un collaborador, y sicasí tampoco yera un héroe de la resistencia. Yera un científicu bastante pragmáticu, flexible y brillante, idealista con al respective de la busca de la ciencia, pero namái superficialmente empobináu na política. Con respectu a la unviada de la carta de la DPG, la Comisión llegó a la conclusión de que la situación de Debye facer ineludible. La Comisión señaló que la Real Academia Holandesa de Ciencies tamién tomó distancia como miembru honorariu d'Albert Einstein, faciendo fincapié nes circunstancies en que se tomaron estes decisiones. La Comisión indicó qu'agora, setenta años más tarde, nun puede xulgase sobre la decisión de Debye pa roblar esta carta nes circunstancies escepcionalmente difíciles nes que de siguío s'atopó. Sicasí, la Comisión describe la carta DPG como un fechu extraordinariamente desagradable, formando una páxina escura na hestoria de la so vida. A lo último, la Comisión concluyó que, basándose nel informe NIOD una y bones nenguna mala fe per parte de Debye demostróse, la so bona fe tien d'asumise y encamentó a la Universidá d'Utrecht caltener el nome del Institutu de Debye de la Ciencia de Nanomateriales y que la Universidá de Maastricht siguiera collaborando col Premiu Peter Debye. La Universidá d'Utrecht aceptó l'encamientu pero la Universidá de Maastricht nun lo fixo. Pero en febreru de 2008, la Fundación Hustinx (Maastricht), iniciadora y patrocinadora del Premiu Peter Debye, anunció que va siguir otorgando'l premiu. La ciudá de Maastricht, llugar de nacencia de Debye, declaró que nun ve nenguna razón pa camudar los nomes de les cais y places de Debye.
Debye l'espía
Nuna publicación de 2010, Jurrie Reiding afirma que Debye pue ser un espía del MI6 británicu. Reiding afayó que Debye fíxose amigu del espía bien documentáu Paul Rosbaud. Primero atopáronse alredor de 1930 cuando dambos taben trabayando como editores de dos revistas científiques. Collaboraron na fuga de Lise Meitner en 1938. Acordies con Reiding, Debye taba bien rellacionáu nos círculos científicos ya industriales alemanes y podría apurrir información pervalible pal MI6. Por casu, como miembru de la xunta de l'Academia Alemana d'Investigación d'Aviación taba familiarizáu con Hermann Göring. Reiding tamién ufierta una esplicación pa la salida precipitada de Debye el 16 de xineru de 1940 pa los Estaos Xuníos: la fecha coincidió cola prevista (pero más tarde retrasada) invasión d'Holanda polos alemanes un día más tarde, información posiblemente recibida de Rosbaud.
Investigaciones científiques
En 1912 introdució un cambéu na teoría del calor específico desenvuelta por Albert Einstein, calculando la probabilidá de cualquier frecuencia de vibraciones moleculares hasta una frecuencia máxima; esti desenvolvimientu foi unu de los primeros ésitos teóricos de la teoría cuántica.
En 1913, estendió la teoría de la estructura atómica de Niels Bohr, introduciendo órbites elíptiques nel modelu, conceutu tamién introducíu pol físicu alemán Arnold Sommerfeld.
En 1923, col so asistente Erich Hückel, desenvolvió una meyora na teoría de Svante Arrhenius sobre la conductividá llétrica en soluciones electrolítiques, conocida como ecuación de Debye-Hückel, qu'anguaño entá se considera como un importante pasu na comprensión de les soluciones electrolítiques.
Tamién en 1923, xunto con Arthur Holly Compton, desenvolvió una teoría pa esplicar l'efeutu Compton, la difraición de los rayos X cuando interactúan con electrones.
En 1926 suxurió la esistencia del efeutu magnetu-calóricu, por aciu el cual pueden llograse temperatures inferiores a 0,3 kelvin.
Reconocencies
thumb|160px|right|Monumentu "Dipole moments" o "Momentos dipolares" n'homenaxe a Peter Debye, asitiáu nel [[Hospital universitariu, sito na UM, en Maastricht, Países Baxos.]]
Premios
Foi gallardoniáu en 1936 col premiu Nobel de Química poles sos contribuciones a la conocencia de les estructures moleculares. Tamién foi gallardoniáu cola Medaya Rumford (1930), cola Medaya Max Planck (1950), cola Medaya Priestley (1963), concedida pola American Chemical Society, y cola National Medal of Science (1965).
Epónimos
Debye, nome d'una unidá de momentu dipolar llétricu Efeutu Debye-Falkenhagen, que describe l'aumentu de la conductividá d'una solución d'electrolitu cuando s'aplica un voltaxe de bien alta frecuencia (descubiertu conxuntamente col físicu alemán Hans Falkenhagen (1895-1971)) Nel so honor bautizar al asteroide 30852 Debye afayáu'l 2 d'ochobre de 1991 por Freimut Börngen y Lutz D. Schmadel. El so nome orixinal era: 1991 TR6.
G 99-49
G 99-49 (GJ 3379 / LTT 17897) ye una estrella nes cercaníes del Sistema Solar que s'atopa a 17,2 años lluz de distancia. Asitiada na constelación d'Orión, ye la estrella más próxima dientro d'esta constelación. Conocida comúnmente pol so númberu de catálogu Giclas (G 99-49 o G099-49), namái apocayá determinóse la so distancia con un marxe d'erru abondo pequeñu p'asegurar que s'atopa ente les 100 estrelles más próximes al Sistema Solar.
G 99-49 ye una nana colorada de tipu espectral M3.5V con una masa de 0,24 mases solares. El so radiu ye 1/4 parte del radiu solar y xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada inferior a 3 km/s. La so lluminosidá bolométrica —en toles llonxitúes d'onda— equival al 2,3% de la lluminosidá solar. Tien un fluxu magnético superficial moderáu de 2000 G. Na base de datos SIMBAD, apaez catalogada como estrella acandilante; estes son estrelles que despiden fogarales sufriendo aumentos sópitos ya impredicibles nel so lluminosidá. De magnitú aparente +11,33, G 99-49 alcuéntrase bien per debaxo del estragal de rellumu por que seya observable a simple vista.
Les estrelles más cercanes a G 99-49 son Gliese 205 —tamién en Orión—, a 3,05 años lluz, Gliese 213, a 3,7 años lluz, y Gliese 223.2, a 4,3 años lluz.
G Lupi
g Lupi (HD 139664 / HR 5825 / GJ 594) ye una estrella de la constelación de Lupus, el llobu. De magnitú aparente +4,62, alcuéntrase a 57 años lluz de distancia del Sistema Solar. Ye miembru de l'Asociación estelar Hercules-Lyra.
g Lupi ye una estrella blancu-mariella de la secuencia principal de tipu espectral F4V, anque tamién foi catalogada como posible subxigante de tipu F5IV-V. Con una temperatura efectivo de 6880 K, ye 3,7 vegaes más lluminosa que'l Sol. El so radiu ye un 40% más grande que'l radiu solar y rota a una velocidá igual o superior a 71,6 km/s. Amuesa una metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— más baxa que la solar en cuasi un 25% ([Fe/H] = -0,11). Más masiva que'l Sol —la so masa más probable ta nel rangu de 1,25 - 1,34 mases solares—, tien una edá envalorada de namái 300 millones d'años, notablemente inferior a la del Sol, que la so edá ye d'unos 4600 millones d'años. Un estudiu sobre 22 estrelles cercanes realizáu pol Telescopiu espacial Hubble de la NASA reveló la presencia d'un discu circumestelar alredor de g Lupi, similar al cinturón de Kuiper qu'arrodia al Sistema Solar, qu'a una distancia de 109 UA de la estrella termina sópito. El discu apaez cuasi de perfil, con un cantu esterior bien definíu que puede evidenciar la esistencia d'un compañeru invisible que caltién «acutaos» a los escombros de polvu y xelu, de forma similar a les llunes pregueres que retayen los cantos de los aniellos alredor de Saturnu y Uranu.
George Marshall (direutor)
George Y. Marshall foi un prolíficu actor, guionista, productor y direutor cinematográficu y televisivu d'Estaos Xuníos, con una carrera artística que tomó un total de seis décades.
Biografía
Nacíu en Chicago, Illinois, anguaño pocos filmes de Marshall son conocíos del gran públicu, a esceición quiciabes de Destry Rides Again, The Sheepman, y How the West Was Won. Marshall co-dirixó la postrera de les películes xunto a John Ford, Henry Hathaway y Richard Thorpe, encargándose del segmentu del ferrocarril, nel cual esiste una célebre secuencia de estampida.
Anque Marshall trabayó en cuasi tolos tipos de filmes imaxinables, la so carrera empecipiar na dómina del cine mudu faciendo producciones western, un xéneru qu'él nunca abandonó dafechu. Sicasí, yá avanzada la so trayeutoria, foi particularmente riquíu pa realizar comedies. Asina, rodó media docena de películes con Bob Hope y Jerry Lewis, amás de trabayar con W.C. Fields, Jackie Gleason, y Will Rogers.
George Marshall finó en 1975 en Los Angeles, California, por causa d'una neumonía. Foi soterráu nel Campusantu de Holy Cross, en Culver City, California.
Pola so contribución a la industria cinematográfico, a George Marshall concedióse-y una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood, nel 7048 de Hollywood Boulevard.
Polimerización
thumb|350px|Polimerización del [[estireno en poliestireno.]] La polimerización ye un procesu químicu pol que los reactivos, monómeros (compuestos de baxu pesu molecular) arrexuntar químicamente ente sigo, dando llugar a una molécula de gran pesu, llamada polímeru, o bien una cadena llinial o una macromolécula tridimensional.
==Introducción produz la polimerización al traviés d'una gran variedá de mecanismos de reacción que varien en complexidá por cuenta de los grupos funcionales presentes nos monómeros y los sos efeutos estéricos (si tienen cadenes llaterales avolumaes o son monómeros con restricción de rotación...) pueden afectar a la polimerización. Na polimerización más senciella, con alquenos, que son relativamente estables debíu al enllaz ente los átomos de carbonu, los polímeros fórmense al traviés de reacciones radicalarias; otra manera, reacciones más complexes, como les qu'impliquen la sustitución nel grupu carbonilo, riquen síntesis más complexes por cuenta de la manera en que reaccionen les molécules por condensación.
Esisten munchos tipos de polimerización y dellos sistemes pa categorizarlos. Les categoríes principales son:
Polimerización por adición y condensación
Una polimerización por adición dase cuando la molécula de monómero pasa a formar parte del polímeru ensin perda d'átomos, esto ye, la composición química de la cadena resultante ye igual a la suma de les composiciones químiques de los monómeros que la conformen.
Una policondensación dase si la molécula de monómero pierde átomos cuando pasa a formar parte del polímeru. Polo xeneral piérdese una molécula pequeña, como enagua.
La polimerización por condensación xenera subproductos. La polimerización por adición non.
Polimerización por crecedera en cadena y n'etapes
Na polimerización por crecedera en cadena los monómeros pasen a formar parte de la cadena ún per ún. Primero fórmense dímeros, dempués trímeros, de siguío tetrámeros, etc. La cadena amóntase ún per ún, monómero a monómero. La mayoría de les polimerizaciones por crecedera en cadena ye por poliadición.
Na polimerización por crecedera n'etapes (o pasos) ye posible qu'un oligómero reaccione con otros, por casu un dímero con un trímero, un tetrámeru con un dímero, etc., de forma que la cadena amontar en más d'un monómero. Na polimerización por crecedera n'etapes, les cadenes en crecedera pueden reaccionar ente sigo pa formar cadenes entá más llargues. Esto ye aplicable a cadenes de tolos tamaños. Nuna polimerización por crecedera de cadena namái los monómeros pueden reaccionar con cadenes en crecedera. La mayoría de les polimerizaciones n'etapes ye por policondensación.
Alonso de Ojeda
Alonso de Ojeda foi navegante, gobernador y conquistador español; percorrió les costes de Guyana, Venezuela, Trinidá, Tobagu, Curaçao, Aruba y Colombia. Ye famosu por dar el nome Venezuela a la rexón qu'esploró nos sos dos primeros viaxes y por afayar el llagu de Maracaibo y fundar Santa Cruz (La Guairita).
Los sos empiezos
Perteneció a una familia fidalga de pocos recursos. Nació en Torrejoncillo del Rey (Cuenca) en 1468. Na so mocedá tuvo al serviciu del duque de Medinaceli, don Luis de la Cerda, como paxe. Alonso de Ojeda yera pariente cercanu d'un altu miembru del Tribunal de la Inquisición, del so mesmu nome, quien-y presentó al obispu de Badajoz, y muncho depués de Burgos y Presidente de la Xunta d'Indies, don Juan Rodríguez de Fonseca.
Participó en tomar de Granada, onde dexó constancia de les sos dotes militares, de la so maña como espadachín y de la so audacia.
Daniela Ortiz
Daniela Ortiz de Zevallos ye una artista d'orixe peruanu que vive y trabaya en Barcelona dende'l 2007. El so trabayu enfocar en temátiques venceyaes a la inmigración, la idea de nacionalidá, el trabayu, les diferencies ente clases sociales y les cuestiones de xéneru. Exhibió los sos proyeutos en festivales y esposiciones, individuales o coleutives, celebraes tantu n'espacios del Estáu Español como en Perú o Los Angeles.
Alonso de Ojeda
Los sos empiezos
El mozu Ojeda ganar en curtiu la bona voluntá del Obispu, quien ufiertó espacha-y la so proteición a la primer oportunidá. Alonso tenía ventiocho años en 1494, yera pequeñu d'estatura, axilosa hasta causar sorpresa, y en tolos exercicios de les armes, maestru peracabáu; tenía'l xeniu puestu y la vista alvertida; yera valiente hasta la temeridá, vengatible hasta la crueldá, tienru de corazón colos débiles, y cortés coles dames; amarradiegu y duelista, pero hondamente creyente y por estremu observante de los sos deberes relixosos.
Daniela Ortiz
Formación
Formóse como artista na Pontificia Universidá Católica de Perú y estudió pintura con Claudia Cuzzi. Mientres l'añu 2007 trabayó como asistente de l'artista Olga Engelmann en Lima. Participó en seminarios, talleres y clases maxistrales con Beatriz Preciado, Rogelio López Cuenca, Santiago Sierra, Rirkrit Tiravanija, Martí Peran, Josep Maria Martí, Raimond Chaves, Alberto Lopez Bargados, Yoshua Okon, Natalia Iguiñiz y Marcelo Expósito. Tamién collaboró en proyeutos d'otros artistes, como por casu con Cecilia Podestá o Guillermo Castrillón, dambes collaboraciones en 2005. Collabora davezu en proyeutos artísticos con Xosé Quiroga con quien xestiona la web Antigonia.
Alonso de Ojeda
Los sos empiezos
L'Obispu supo estremar naquel mozu una alma bien templada y un corazón arrogante, pero tamién notó que'l so calter tenía un fondu d'ambición que podía sirvi-y nos planes que daquella maurecía p'anular el poder de Cristobal Colón.
Daniela Ortiz
Obra
La práutica artística de Daniela Ortiz enfocar en temátiques venceyaes a la inmigración, la idea de nacionalidá, el trabayu, les diferencies ente clases sociales y les cuestiones de xéneru. Según l'artista Marcelo Expósito, el trabayu de Daniela Ortiz podría estár rellacionáu a una recuperación y actualización de les práutiques conceptualistas "del Sur" en Llatinoamérica —con un manifesto intentu de reactivación crítica—. En 2010 recibió una beca de la Sala d'Arte Nuevo pa la publicación del llibru 97 emplegaes doméstiques. Esi mesmu añu foi finalista del premiu Miquel Casablancas d'arte contemporáneo. El 2011 recibe la beca Guasch Coranty pol proyeutu Habitaciones de serviciu y gana el premiu Injuve col proyeutu 97 emplegaes doméstiques.
Alonso de Ojeda
Llegada a La Española
En setiembre de 1493, gracies a Rodríguez de Fonseca, embarcar con Cristóbal Colón nel so segundu viaxe a América, llegando a la islla de La Española. En xineru de 1494, Colón encargólu que buscara dellos tripulantes tresmanaos nel territoriu de la islla. Pudo enfusase con namái quince homes na rexón del Cibao, onde apoderaba l'embravecíu cacique caribe llamáu Caonabo. Yera Cibao, zona rica en mines d'oru y Ojeda tornó a La Isabela pa informar al Almirante, aquexáu ellí d'unes fiebres.
Colón partió p'aquelles tierres en marzu de 1494 y fixo fundar la fortaleza de Santu Tomás, de la que nomó alcalde a Ojeda. Caonabó y los sos guerreros atacaron el fuerte en cuanto tuvieron oportunidá y Ojeda vencer. La lleenda diz que llogró prindar personalmente a Caonabó usando unos arcoxos d'oru y engañando al cacique faciéndo-y creer que yeren prendes reales.
Tamién participó Alonso de Ojeda na Batalla de la Vega Real o Batalla de Jáquimo, na que, sol so mandu, los españoles vencieron a los indíxenes. Esta batalla enfrentaría a un númberu d'indíxenes cifráu en diez mil por Frai Bartolomé de las Casas frente a tan solo alredor de cuatrocientos españoles, magar ye bien posible qu'estes cifres fueren esaxeraes. Darréu, en 1496, tornó a España.
Primer viaxe a Venezuela
thumb|350px|right|Viaxes realizaos por Alonso de Ojeda.
De regresu a España, capituló colos Reis Católicos ensin permisu de Colón y zarpó nuna espedición el 18 de mayu de 1499, n'asociación col pilotu y cartógrafu Juan de la Cosa y el navegante italianu Américo Vespucio. Cabo destacar qu'esti foi'l primeru de la serie de viaxes menores" o "viaxes andaluces" que se realizaríen escontra'l Nuevu Mundu.
Pocos díes dempués, la espedición partió del cabu de la Vela a La Española con delles perlles llograes en Paria, daqué d'oru y dellos esclavos. La escasez de bienes y esclavos tresportaos resultó nun rendimientu económicu escasu, pero la importancia d'esti viaxe anicia en que foi'l primer percorríu detalláu y total fechu polos españoles de les costes de Venezuela, debíu al qu'Ojeda gocia del creitu de reconocer per vegada primer tola mariña venezolana. La espedición dio tamién a Juan de la Cosa la oportunidá de trazar el primer mapa conocíu de l'actual Venezuela, amás de ser el primer viaxe que fizo Vespucio al Nuevu Mundu.
Sicasí, cuando llegó la espedición a La Española'l 5 de setiembre, foi mal recibida por siguidores de Colón quien taben enoxaos porque Ojeda nun tenía derechu d'esplorar tierres descubiertes por aquél ensin la so autorización. Esto produció agarraes y engarradielles ente dambos grupos, dexando dellos muertos y mancaos; asina tuvo que tornar a Cádiz con poques riqueces, pero con munchos indíxenes. La fecha de regresu ye aldericada: tradicionalmente afirmábase que volvieron en xunu de 1500 pero l'historiador Demetrio Ramos señaló una fecha muncho más temprana, escontra payares de 1499.
Segundu viaxe a Venezuela
Ojeda decidió faer una nueva esploración y capituló nuevamente colos reis d'España'l 8 de xunu de 1501. Nomóse-y gobernador de Coquibacoa poles resultaos llograos nel primer viaxe, y dióse-y el derechu de fundar una colonia nesi territoriu, anque se-y alvirtió de que nun visitara Paria. Nesta ocasión acomuñar colos mercaderes sevillanos Juan de Vergara y García de Campos, que pudieron fletar cuatro carabeles.
Simandre-sur-Suran
Simandre-sur-Suran ye una comuña francesa del departamentu d'Ain, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Alonso de Ojeda
Segundu viaxe a Venezuela
En xineru de 1502, zarpó d'España y fixo'l mesmu percorríu que nel so primer viaxe. Nesta ocasión pasó de llargu'l golfu de Paria y llegó a islla Margarita (onde según delles fontes, intentó llograr oru y perlles de los indíxenes por dellos métodos). Depués percorrió les costes venezolanes dende Curiana hasta la península de Paraguaná ya intentó fundar el 3 de mayu de 1502 una colonia na península de la Guajira, esautamente en badea Honda, a la que llamó Santa Cruz y que se convirtió nel primer pobláu español en territoriu colombianu y, poro, el primeru en tierra firme.
Sicasí, dicha colonia nun espolletó depués de tres meses de fundada, por cuenta de qu'Ojeda y los sos homes empezaron a atacar les poblaciones indíxenes de la contorna, causando una constante guerra con éstos que se sumó a los problemes personales del mesmu Ojeda colos sos homes. Asina, foi naquel momentu cuando los sos socios Vergara y Campos fixeron prindar a Ojeda pa faese col pocu botín recaldáu y abandonaron el pobláu xunto colos colonos, encarcelándolo en La Española en mayu de 1502. Ojeda tuvo presu hasta 1504, cuando foi lliberáu pol obispu Rodríguez de Fonseca, per aciu una apelación; sicasí tuvo que pagar una indemnización costosa que la dexó abondo aprobetáu.
Simandre-sur-Suran
Tien una población de y una superficie de  km².
Alonso de Ojeda
Segundu viaxe a Venezuela
La resultancia d'esti segundu viaxe foi un fracasu yá que nun s'afayaren tierres nueves y nun se llogró un gran botín de parte del esploradores, amasáu na so mayoría por Vergara y Campos, sumáu a que la colonia de Santa Cruz quedó abandonada y la gobernación de Coquibacoa foi abolida.
Viaxe a Nueva Andalucía
Una vegada consiguida la llibertá, permaneció en La Española mientres cuatro años ensin enforma que faer, hasta qu'en 1508 enterar de que'l Rei Fernando'l Católicu llamara a concursu la gobernación y colonización de Tierra Firme, y que tomaba les tierres ente'l cabu Gracies a Dios (ente Hondures y Nicaragua) y el cabu de la Vela (en Colombia). Juan de la Cosa foi a España y presentóse en representación de Ojeda, anque tamién en dichu eventu apaeció Diego de Nicuesa, qu'andaba a la tema con Ojeda peles tierres a colonizar. Como dambos candidatos teníen bona reputación y teníen simpatíes na Corte, la Corona prefirió estremar la rexón en dos gobernaciones: Veragua al oeste y Nueva Andalucía al este, con llendes nel golfu de Urabá; asina Ojeda recibía la gobernación de Nueva Andalucía y Nicuesa recibía Veragua. Esta capitulación foi roblada'l 6 de xunu de 1508.
A Santu Domingu partieron los nuevos gobernadores pa formar les flotes espedicionaries. Sicasí, esistía una disparidad ente la flota de dambos, destacando que Nicuesa tenía grandes riqueces y más creitu de parte de les autoridaes coloniales, y que pudo atraer a más de 800 homes, munchos caballos, cinco carabeles y dos bergantinos; sicasí, Ojeda namái axuntó daqué más de 300 homes, dos bergantinos y dos barcos pequeños. Por cuenta de les disputes alrodiu de qué llugar exautu nel golfu de Urabá sería la llende de dambes gobernaciones, l'asistente de Ojeda, Juan de la Cosa, señaló que la llende exacta sería'l ríu Atrato, que desaguaba en dichu golfu.
El 10 de payares de 1509 llogró partir de Santu Domingu, unos díes primero que Nicuesa, pocu dempués de nomar Alcalde Mayor al bachiller Martín Fernández de Enciso, un fanegueru abogáu que tenía órdenes de fletar una embarcación con más provisiones p'ayudar a Ojeda cuando fundara una colonia en Nueva Andalucía. El nuevu gobernante, procurando evitase problemes colos indíxenes de la so rexón, pidió que se redactara una estensa ya interesada proclamación na que convidaba a los indíxenes a sometese al Imperiu español, que de lo contrario diben ser sometíos a encomalo; dicha proclamación foi fecha pol escritor Juan López de Palacios Rubios y cuntó cola aprobación de les autoridaes españoles.
Poco dempués llegó la flota de Nicuesa, quien, esmolecíu pola perda que tuviera Ojeda, dexó-y armes y homes, y depués acompañar, escaeciéndose de les diferencies ente dambos gobernadores, pa vengase contra los indíxenes de Turbaco, que fueron masacrados na so totalidá. De vuelta na badea de Calamar, Nicuesa dixebrar de Ojeda en direición mar adientro escontra l'oeste camín de Veragua, ente qu'Ojeda siguía percorriendo les costes de Nueva Andalucía escontra'l suroeste, y llegaba al Golfu d'Urabá, onde fundó l'asentamientu, en realidá un fuerte, de San Sebastián de Urabá el 20 de xineru de 1510.
Gobernador de Nueva Andalucía y Urabá
Nicuesa dixebrar de Ojeda en direición mar adientro escontra l'oeste camín de Veragua, ente qu'Ojeda siguía percorriendo les costes de Nueva Andalucía escontra'l suroeste. En 1508 ye nomáu Gobernador de Nueva Andalucía, qu'incluyía la rexón d'Urabá. Parte de la Hispaniola l'añu siguiente y llegó al Golfu d'Urabá, onde fundó l'asentamientu, en realidá un fuerte, de San Sebastián de Urabá el 20 de xineru de 1510.
Sicasí, la espedición foi problemática: nun pasaren munchos díes cuando dientro del fuerte crecía la escasez d'alimentos, y amontábase el clima insalubre qu'afectaba a los colonos, amás de l'amenaza persistente de los indios urabaes, quien atacaben al españoles con fleches envelenaes, de les que'l mesmu gobernador quedó mancáu nuna pierna.
Pasaren ocho meses y mediu desque partió de Santu Domingu y fundar San Sebastián, y la prometida ayuda del bachiller Fernández de Enciso entá nun llegaba. Entós encargó a Francisco Pizarro, un mozu soldáu nesi entós, que protexera'l sitiu y caltuviérase colos habitantes mientres cincuenta díes hasta qu'Ojeda tornara, pidiéndo-yos que de lo contrario volvieren a Santu Domingu. Pero Ojeda enxamás tornó a San Sebastián y, pasaos los cincuenta díes, Pizarro decidió tornar nos dos bergantinos xunto con 70 colonos. Poco dempués Fernández de Enciso, xunto con Vasco Núñez de Balboa, socorrieron a los pocos sobrevivientes del llugar; darréu, el fuerte foi amburáu polos indíxenes de la rexón.
Dempués d'esti fracasu, Alonso de Ojeda torna a Santu Domingu nel bergantín d'un bandíu pirata español llamáu Bernardino de Talavera, que fuxera de La Española y pasaba pol llugar.
Naufraxu en Cuba
Sicasí, tuvieron dificultaes y la metá de los homes morrieron pola fame, les enfermedaes y les penuries que tuvieron que vivir nel camín. Ojeda cargaba con una imaxe de la Virxe María que llevaba consigo dende la primer vegada que s'embarcó a América en 1493 y fixo una promesa a ésta de que-y dedicaría un templu, que fadría llevantar nel primer pobláu indíxena qu'atopara nel so camín y que los recibiera con bones intenciones.