cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baroque Works
Millions
Son homes que trabayen pa los Axentes Fronterizos. Hai 1800. Ente ellos destaquen Miss Catharine y Mr. Beans, qu'intentaron ganar a Zoro en Whisky Peak. Miss Catharine yera una monxa qu'utilizaba un crucifixu que llanza una nube de gas cegador, Mr. Beans yera solo un neñu, pero aun así yera un asesín peligrosu.
Billions
Son homes que trabayen pa los Axentes Oficiales.
Enllaces esternos
Baroque Works List of One Piece characters Daftar karakter One Piece 원피스의 등장인물 목록 Baroque Works
Hippocampus
Los caballinos de mar o hipocampos (xéneru Hippocampus), constitúin un grupu de pexes marinos pertenecientes a la familia Syngnathidae, que tamién inclúi a los peces pipa.
La so etimoloxía vien de la combinación de los dos términos en griegu clásicu hippos (que significa "caballu"), pol peculiar paecencia que presenta la so cabeza cola de los caballos, y kampos ("bisarma de mar").
Especies
El Rexistru Mundial d'Especies Marines, WoRMS n'inglés, acepta 54 especies nel xéneru, tando catalogaes la mayoría pola Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura:
Hippocampus borboniensis. Estáu: Datos deficientes Hippocampus comes. Estáu: Vulnerable A2cd Hippocampus debelius Estáu: Non evaluáu * Hippocampus denise. Estáu: Datos deficientes Hippocampus guttulatus. Estáu: Datos deficientes
Hippocampus kelloggi. Estáu: Vulnerable A2d+4d Hippocampus multispinus. Estáu: Non evaluáu * Hippocampus paradoxus. Estáu: Non evaluáu * Hippocampus patagonicus. Estáu: Non evaluáu * Hippocampus pontohi. Estáu: Datos deficientes Hippocampus pusillus. Estáu: Non evaluáu * Hippocampus queenslandicus. Estáu: Non evaluáu * Hippocampus reidi. Estáu: Datos deficientes Hippocampus severnsi. Estáu: Datos deficientes Hippocampus whitei. Estáu: Datos deficientes
Morfoloxía
thumb|245px|Anatomía del Caballín de mar. El cuerpu de los caballinos de mar ta cubiertu por una armadura de plaques o aniellos de constitución ósea. La so forma de nadar ye bien distinta a la de los demás peces, según la carauterística de tener el cuerpu n'ángulu rectu cola cabeza, fechu que nun se da en nengún otru xéneru conocíu de peces. Adopten una posición erecta, impulsándose cola so aleta dorsal. El desplazamientu vertical consiguir afaciendo'l volume d'aire de les vexigues natatories y por aciu les aletes pectorales. Les aletes son bien tenues y tienen forma d'abanicu. La dorsal impulsa los desplazamientos horizontales, y ximelgar unes 3 vegaes y media per segundu. Nun tienen aleta anal, nel so llugar tienen una cola prensil, que s'endolca n'espiral y déxa-yos enferronar se a corales y plantes subacuátiques.
Son miméticos, y, según la especie, capaces de desenvolver llargos filamentos de piel, o camudar el so color, pa confundise ente les macroalgas de la so redolada. Esta estratexa de camuflaje ye vital pa la so sobrevivencia, yá que, al ser bien lentos de movimientos, nun pueden fuxir conducentemente de los sos depredadores. Los caballinos de mar atopáronse n'estómagos de grandes peces peláxicos, tales como'l atún, la castañeta colorada, el pexe doráu, o de cámbaros y aves de mar.
Alienden por aciu branquies y el so cuerpu sopórtase gracies a una columna vertebral. Pa comunicase colos sos conxéneres, provoquen una especie de chasquíu con rápidos movimientos de la so cabeza, faciendo raspiar una parte del craniu con una parte de la so cadarma esterna superior. Esti soníu tamién ye perceptible en cautividá, cada vez qu'aspiren una presa col so tubu bucal.
El sentíu del olfatu ta allugáu nunes fueses olfatives —asitiaes delantre de los güeyos— que peneren l'agua, que ye analizada con precisión por célules especializaes. El so oyíu ta compuestu por unos pequeñu güesos, llamaos otolitos, que son utilizaos pa recibir vibraciones esternes.
Nesta especie animal ye'l machu quien s'ocupa del desenvolvimientu de los güevos. La fema usa la so ovopositor pa ensertar los güevos maduros dientro de la bolsa incubadora del machu, onde son fertilizaos. Esta bolsa denomada marsupium, que dexa estremar externamente los sexos, tresfórmase facilitando nutrientes a los embriones, los que nunos trés selmanes van tar preparaos pa encarar por sigo mesmos l'aventura de la so vida.
Tamañu
El tamañu de los adultos varia d'alcuerdu a la especie, dende'l más pequeñu Hippocampus satomiae, que foi afayáu n'Australia y mide 14 mm de llargor, hasta'l Hippocampus ingens que devasa los 29 cm de llargor.
Alimentación
Los caballinos de mar son depredadores de pequeños invertebraos. Tienen un sistema visual con güeyos que tienen movilidá independiente ente sigo, ayúdenlos a reconocer les sos preses, pequeños crustáceos que formen parte del zooplancton. Cuando la presa poner al so algame ye aspirada al traviés del so focico oseu per mediu d'un rápidu movimientu de la so cabeza. Traguen enteres a les sos preses al nun disponer de dientes, y vense obligaos a consumir grandes cantidaes de comida, yá que práuticamente escarecen d'estómagu.
Reproducción
thumb|1. La fema tresfier los sos güevos a la bolsa incubadora del machu, que s'atopa nel so abdome. 2. Los güevos fertilizaos desenvolver en caballinos de mar diminutos nel interior de la bolsa del machu. 3. A partir de la so bolsa, el machu espulsa los caballinos de mar, ente 10 y 400. 4. Los caballinos de mar crecen y desenvuélvense hasta'l maduror, y el ciclu empieza de nuevu. Apáriense estacionalmente, cuando s'amonta la temperatura de l'agua. Dempués d'un baille ceremonial, la pareya de caballinos enxareyen les sos coles, y, tres una serie de "contoneos" entemecíos con periodos de posa, que pueden ser de 15 a 20 minutos, el machu dexa cayer el so líquidu seminal al esterior, y la fecundación de los güevos producir según los güevos van entrando nel sacu del machu. Les femes tresplanten los sos güevos con ayuda d'una papila xenital, apéndiz cloacal o ovopositor, d'unos trés milímetros de llargu, na bolsa ventral de los machos, onde pueden desenvolvese bien protexíos. Tanto la entrada de los güevos nel sacu, como'l so fertilización, asoceden nun procesu extraordinariamente rápidu (apenes 6 segundos). Esta estratexa ye una manera más d'asegurar que los güevos proceden puramente d'una sola fema, colo que s'asegura la monogamia xenética pa esi llote de güevos.
El osíxenu espublízase al traviés de los capilares del texíu que reviste los güevos. Les hormones ayuden a crear un fluyíu placental, que baña una pequeña parte del güevu que sobresal de los texíos de la bolsa. El mediu creáu pol fluyíu na bolsa alteriar mientres el procesu de procreación, pasando de ser paecíu a los fluyíos corporales, a paecese a l'agua del mar circundante, presumiblemente p'amenorgar el estrés de les críes nel momentu del allumamientu.
Les críes son retruques en miniatura de los sos padres, d'unos siete a once milímetros de llargu. Los primeros díes van entrar y van salir de la bolsa según faya peligru o non nel esterior. Tienen ente 10 y más de 400 críes, dependiendo del númberu d'apareyamientos, y de la especie que se trate.
Les femes paecen maurecer coles mesmes que los machos, siendo visible'l so ovopositor cuando ta tresfiriendo los óvulos al machu.
La reproducción puede tar influyida pola lluz, la temperatura y les turbulencias de l'agua del mar de la zona.
Hábitat y distribución
De normal atópase n'agües tropicales pocu fondes, y de temperatures calientes, anque'l so rangu de fondura bazcuya ente 0 y 2.543 m, y el rangu de temperatura puede tar ente 3,04 y 28,40ºC.
Viven ente los corales, macroalgues, fanerógames marines y manglares. Hai especies de caballinos de mar que se caractericen por ser territoriales, les femes sulen tener aproximao 100 m² d'espaciu territorial, ente que los machos nun suelen devasar el metro cuadráu.
El caballín de mar, o hipocampu, distribuyir n'agües tropicales y templaes, tantu en dambes mariñes del océanu Atlánticu, incluyendo'l mar Mediterraneu; como nel Indo-Pacíficu, dende la mariña esta africana hasta'l Pacíficu central, incluyíu'l mar Coloráu.
Caltenimientu
Anguaño les sos especies tán incluyíes nes llistes de "en peligru d'estinción", y el so comerciu tópase reguláu por CITES.
Cada añu prindense n'Asia tonelaes de caballinos de mar pal so usu en tratamientos tradicionales, basaos en supuestes propiedaes curatibles atribuyíes a estos animales.
La Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura, IUCN n'inglés, cataloga l'estáu de caltenimientu de delles de les especies del xéneru como vulnerables, ya inclusive, nel casu de H. capensis como "en grave peligru". Esta especie, que ye endémicu de Sudáfrica, atópase nesa situación de peligru por cuenta del so llindáu rangu de distribución, de 300 km², concretamente nel estuariu de Knysna y n'otros 3 estuarios asitiaos na mariña sur del país; y al índiz d'ocupación de 27 km². A lo qu'hai que sumar, la creciente degradación del hábitat, por cuenta de la aición humana.
Apocayá, construyéronse hábitats artificiales nos estuarios ónde habita H. capensis, resultando una midida efectiva nel estuariu de Knysna, onde se repararon bastantes exemplares nestos allugamientos proteutores. Los 3 estuarios tán baxu tutelar del Conseyu de Parques Nacionales, tando protexida por llei esta especie.
Vinu blanco
thumb|200px|Recímanu de la variedá [[Vitis vinifera de riesling nel Rheingau, Alemaña.]] thumb|200px| El vinu blanco ye una variedá de vinu que puede bazcuyar ente les tonalidaes mariellu pajizo, mariellu verdosu o mariellu oru. Producir pola fermentadura alcohólica de la magaya non coloriada d'uves que pueden tener una piel de color blancu o negru, con cuenta de caltener un color mariellu tresparente nel productu final. L'amplia variedá de vinos blancos provién de la gran cantidá de cepas y métodos d'ellaboración emplegaos, lo mesmo que de la rellación d'azucre residual.
El vinu blanco envalórase que se consume dende hai 2500 años. Acompañó'l desenvolvimientu económicu y instalóse en tolos países con tradición nel consumu de vinu, principalmente n'Europa, América y Oceanía.
Les uves blanques que producen principalmente vinos blancos son de color verde o mariellu, una variedá bien estendida nel mundu, polo cual esti vinu ye producíu en munches zones del planeta. Delles variedaes son bien conocíes, como la chardonnay, sauvignon y la riesling. Tamién hai variedaes d'uva negra, como la pinot noir, utilizaes pa producir vinu blanco o xampán.
Ente los munchos tipos de vinu blanco, el vinu blanco secu ye'l más común. Más o menos arumosu y ácidu, derivar de la fermentadura completa del mostiu. Los vinos duces son aquellos onde s'ataya la fermentadura primero que tolos azucres de la uva convertir en alcohol. Los vinos esplumosos, que son na so mayoría vinos blancos, son aquellos nos que'l dióxidu de carbonu de la fermentadura caltiénse disueltu nel vinu y conviértese en gas cuando s'abrir la botella, ufiertando una delicada espluma.
El vinu blanco consúmese davezu como aperitivo antes de les comíes, col postre, o como bebida refrescante. Ye maridado tradicionalmente cola carne blanco y tamién con ciertos tipos de quesos. El so consumu tamién foi davezu acomuñáu al de pexes y mariscos.
Antigüedá
thumb|200px|El rei [[hitites | hitita Warpalawa ufierta un recímanu d'uves al dios Tarhunta. Baxorrelieve na roca en Ivriz, Turquía, de primeres del 1er milenio antes de Cristu.]] El primer rastru de vinu que s'atopó foi fecháu fai 7.500 años, nel actual Irán, pero los resultaos de les escavaciones arqueolóxiques nun fueron capaces de determinar a partir de qué dómina empezó a ser producíu vinu. La epigrafía fala de la presencia del vinu n'Oriente Mediu: producir nes "tierres altes" (les fronteres ente los montes d'Anatolia y Armenia) y depués importaos a Mesopotamia, sobremanera dende'l 3er milenio antes de Cristu. Les tables de Hattusa describen el vinu col términu "wiyana" na llingua hitita, GUEŠTIN en sumeriu, y karânu n'acadiu.
Na dómina romana el tipu de viticultura practicáu polos griegos foi'l so modelu mientres enforma tiempu, y la producción incluyía vinu blanco. Los ricos patricios romanos entamaben llacuaes onde'l costo de la comida yera un signu de prestíu, y na gama de productos caros el vinu xugaba un papel predominante. Los ciudadanos más ricos construyeron suntuoses villes na badea de Nápoles, onde la vide fuera cultivada dende la so introducción polos griegos. El aminum o uva antigua producíen un vinu blanco dulce producíu como vinu caliente que s'asemeya al Madeira actual. La conquista de les rexones más al norte animó a los romanos a cultivar la vide y l'ellaboración de vinos más llixeros y menos duces. Tamién-yos animó a buscar nueves variedaes monteses adaptables a estes zones distantes onde les variedaes mediterránees amosaron les sos llendes. Por casu, llantáronse vides nes riberes del Rin p'apurrir a les lexones romanes una bébora saludable en comparanza cola agua, qu'escasamente yera potable. El vinu tomaba frescu pel branu y caliente pel hibiernu, una práutica qu'entá perdura nel s. XXI.
Edá Media
thumb|200px|Uves blanques na [[Alta Edá Media.]] Los comerciantes de vinu nun pudieron sobrevivir a la cayida del Imperiu Romanu d'Occidente y la viticultura amenorgóse drásticamente. Les tribus xermániques preferíen beber cerveza y nun vieron el valor del comerciu del vinu, amás de que los viquingos cortaron les rutes marítimes nel Atlánticu. Nel sur, los sarracenos llevaron a cabo campañes militares nel sur d'Europa que convirtieron en despoblados importantes zones vinícoles como Languedoc, Provenza, el sur d'Italia y el valle del Duero.
La conocencia sobre la cultura de la vide foi calteníu pola Ilesia Católica: el vinu yera necesariu pa la celebración de la misa y los monxos llantaron vides nes llatitúes altes y amontaron les árees cultivaes monástiques. Malo de tresportar y almacenar, el vinu caltener mientres enforma tiempu como un productu pal consumu local. El comerciu restablecióse primeramente dempués de que l'arriquecimientu de los nobles y prelaos, yá que, al igual que colos romanos, l'arte de la mesa reflexaba la reputación del güéspede.
El comerciu fluvial foi de gran importancia nel desenvolvimientu de los viñeos. Los países xermánicos beneficiar de la navegabilidad del Rin y el Danubiu pa poder esportar la so producción. Carlomagno contribuyó a esta crecedera por aciu la promulgación de la so Capitulare de villis qu'incluyía un conxuntu de regles sobre'l cultivu de la vide en toles árees. Foi una dómina de gran desenvolvimientu de la cultura del vinu blanco n'Alemaña y Austria. Los viñeos d'Europa central llegaron a 100.000 hectárees, que yera tres veces y media la superficie de la década de 1990. A partir del sieglu XIII, los comerciantes qu'estremen el vinum hunicum ("vinu de los hunos"), que yera consumíu pol pueblu, del franciu vinum ("vinu de los francos"), que yera'l vinu de l'aristocracia rica. Fueron reconocíes les variedaes de Riesling y Sylvaner a partir de finales de la Edá Media.
Parte del comerciu européu foi per mar a lo llargo de la mariña atlántica. Los ingleses, de siguío el holandeses y dempués los escandinavos na so demanda de vinu, crearon una moda pa la llantadera ente Burdeos y La Rochelle. Cuando s'introdució la producción de vinu a veres del Charente, nel s. XVII, los vinos blancos de Charente fueron catalogaos como coñá. Coles mesmes, el vinu blanco secu popular ente los holandeses producir al norte, en redol al puertu de Nantes a partir de les actuales árees del Valle del Loira. Estos viñeos y los del Suroeste de Francia teníen les sos redes de ventes gracies a la navegabilidad del Loira y el Garona.
Na cuenca mediterránea les Cruzaes arriquecieron les repúbliques rivales de Venecia y Xénova. Pa suministrar a les tropes de los ricos señores francos estes repúbliques apurríen-yos vinu de Grecia. El puertu de Monemvasía, qu'esporta una gran cantidá de vinu blanco, dio'l so nome a la variedá Malvasía. Una vegada de vuelta a casa, los gobernantes y ricos aristócrates noreuropeos interesar polos vinos duces qu'esfrutaron n'Oriente, procedentes d'uves de los viñeos de Languedoc-Roussillon y España. El comerciu d'estos vinos viose facilitáu pol so altu conteníu d'alcohol, que garantizaba la preservación mientres el llargu viaxe escontra'l norte d'Europa.
Edá Moderna
thumb|Reconstrucción del antiguu puertu de [[Palos de la Frontera.]] En 1453 l'Imperiu Otomanu tomó Constantinopla y la situación de los venecianos y xenoveses deterioróse. El comerciu del vinu ente la Europa mediterránea y el norte amenorgóse significativamente. Coles mesmes, los españoles acababen de terminar el so Reconquista y reemplazaron el vinu mediterráneo pol de producción propia, especialmente pa los consumidores holandeses ya ingleses. El puertu de Sanlúcar de Barrameda empezó a esportar grandes cantidaes de vinu blanco que yera l'antepasáu del modernu Xerez. Esti vinu foi llamáu sacu y causó sensación n'Inglaterra. Inclusive a pesar de la belixerancia ente dambos países (como nel episodiu de l'Armada Invencible en 1588) el comerciu siguió -dacuando apurríu polos pirates que robaben lo que nun podíen mercar. Ente 40.000 y 60.000 barriles de 500 llitros cada unu salieron de la mariña española añalmente pa Inglaterra y los Países Baxos (esti volume d'unos 300.000 hectollitros representaría dos tercios de la producción d'anguaño).
Dende'l sieglu XVI llantáronse les primeres vides europees n'América: primero en Méxicu y de siguío en Perú, Bolivia, Arxentina, y Chile. Esta producción añedir a les cepes autóctones que crecíen en Méxicu, anque esta producción precolombina nun yera pa la producción de vinu, una y bones les uves taben demasiáu acedes. Foi utilizáu pa producir acachul, una bébora adulzada con miel y frutos.
La Pequeña Edá de Xelu supunxo la sentencia de muerte de la viticultura del norte. La vide sumió del norte del Imperiu Xermánicu y de Baden, y l'altitú máxima pa la viticultura baxó a 220 msnm. Hans-Jürgen Otto reparó que: "tolos viñeos sufrieron un gran amenorgamientu nel área". N'Inglaterra, la vide tamién sumió. La interrupción de la fermentadura per un iviernu fríu llevó al descubrimientu del procesu de fermentadura secundaria de xampán.
thumb|150px|[[Dom Pérignon (monxu)|Dom Pérignon, el llexendariu creador del xampán.]] L'arriquecimientu de parte de la población creó una moda de los vinos raros. Esti fenómenu, que yá yera responsable del desenvolvimientu del xerez n'Inglaterra, reproducir n'Europa Central. El descubrimientu de los beneficios del cultivu d'uves blanques llevar a cabu alredor de 1650 n'Hungría col desenvolvimientu de vinu Tokaji. Hugh Johnson declaró que: "el Tokaji de va trés sieglos foi'l meyor vinu duce del mundu, que foi heredáu d'una tradición vitivinícola de llarga duración". Desenvueltu con una uva que la so maduror escepcional deber a un secretu comercial, esti vinu desenvuelve tamién les sos cualidaes al traviés d'un procesu que mientres enforma tiempu caltúvose de callao nes sos bodegues soterrañes. Apreciáu pola Casa d'Habsburgu, el Tokaji esperimentó un comerciu rentable. Nun foi sinón hasta 120 años dempués, cuando s'esperimentó un métodu de vendimia tardida nes serrapatoses veres del Rin. El so usu pal Sauternes foi confirmada en 1836 nel Château La Tour Blanche, pero nesi momentu la collecha dio un vinu de gran sabor que riquía dellos años d'avieyamientu en barriles.
Otres rexones tamién afayaron secretos qu'arriqueceríen el vinu. Asina foi qu'un monxu llamáu Dom Pérignon foi'l llexendariu creador del xampán. Nun viñéu nortizu desenvolvió un vinu especial que daría llugar a una pasión escepcional pol vinu producíu nun clima nel que nun se podía esperar qu'algamara'l maduror nin el color abondu.
La moda de beber vinu blanco secu baratu empezó en París nel sieglu XVIII: pa safar l'impuestu especial los parisinos tomaron el costume de dir beber el so vinu nos locales de productores fora de la ciudá. Empezaron a abrir cabarés nos suburbios, denominaos guinguettes (similares a les tabiernes) polo que'l vinu que se sirvía tamién foi llamáu "guinguet". Trátase d'un vinu de les llombes del Sena o del Marne, agriu, pero les condiciones de tresporte de la dómina nun dexaben que fuera consumíu de forma prematura.
Edá Contemporánea
thumb|left|230px|Panorama de plantíos nes llombes de la rexón de [[Champaña-Ardenas|Champaña.]] El xampán foi creáu nel sieglu XVIII, pero foi nel sieglu siguiente que se produció la so espansión global. Los reinos europeos convertir rápido nel vinu elegante de les sos cortes, anque la so producción, necesariamente en botelles, fixo d'él un productu bien caru. Hugh Johnson asigna un importante papel diplomáticu al xampán: Talleyrand ufiertaría esti vinu na mesa de negociación del Congresu de Viena, utilizándolo pa relaxar el tonu de los discutinios. La ocupación de Champaña poles tropes ruses en 1815 espublizó'l vinu esplumoso ente l'aristocracia rusa. El Veuve Clicquot (Viuda Clicquot) acutó'l so vinu a los sos ocupantes diciendo "beben güei, mañana van pagar ..."
El progresu de la industria del vidriu (sobremanera pol usu de carbón) ayudó a democratizar l'usu de la botella de vidriu. La producción de vinu esplumoso aumentó dramáticamente y estendióse al continente americanu. La téunica de fabricación industrializóse ya inspiróse n'otres rexones, pero la reputación del xampán sufrió. El progresu del xampán foi un productu de la revolución industrial que-y dexó tar dientro de les posibilidaes económiques de les clases medies.
thumb|230px|Les pronunciaes riberes del [[ríu Mosela nun viñéu alemán, Annaberg at Schweich.]]
El periodu del sieglu XIX antes de la llegada de la filoxera foi una edá d'oru de vinu. La revolución industrial arriqueció a una vecería burguesa de los meyores vinos y l'éxodu rural a les fábriques creó un gran mercáu pa los vinos producíos en masa. Un exemplu destacáu de los vinos blancos foi la viticultura n'Alemaña. La sensación de llibertá infundida n'el vinicultores alemanes so ocupación francesa mientres el Primer Imperiu torgó a l'aristocracia y el cleru de la recuperación de tolos viñeos de los que fueron desaposiaos. La práutica de collecha tardida foi xeneralizada y los vinos más o menos duces ganaron l'equilibriu en contra del so siempres viva acidez. En 1872 foi creáu'l Institutu d'Investigación d'Horticultura y Viticultura de Geisenheim, que foi la fonte d'una gran cantidá de entrecruzamiento que favoreció nueves variedaes -la más conocida d'elles foi la Müller-Thurgau. Mientres el mesmu periodu, Suiza adoptó, nes veres del llagu de Xinebra, viñeos pa producir predominantemente vinu blanco.
Mientres el sieglu XX producióse la puxanza de plantíos de vides en países onde yeren desconocíes. Sicasí, la producción foi inestable en llugares con temperatures altes mientres la fermentadura. L'usu de grandes contenedores creó problemes de fermentadura: los lleldos producíen calor que nun se podía rebaxar, y más allá de 35°C los microorganismos empiecen a sufrir y la fermentadura ralentízase y detiense. Dempués d'esfrecer el vinu precisa una nueva adición de lleldu pa volver a entamar la fermentadura (por non falar de los efeutos adversos sobre los arumes del vinu y el riesgu de picadura láctica). En California esperimentar na busca del control de la temperatura de fermentadura: la so aplicación al vinu blanco revolucionó los resultaos d'esti tipu de vinu. Los vinos europeos, marcaos polos sos procesos de molienda de la uva, yeren diametralmente opuestos a aquellos vinos bien afrutados marcaos por una vitalidá refrescante. Mientres los años 1960-1990, estos métodos de vinificación treslladóse a Europa y l'usu d'equipos de refrigeración ye agora llargamente utilizáu en casi toles rexones productores de vinu blanco.
Zones climátiques
thumb|200px|Viñeos na [[provincia de Ciudá Real, n'España. A pesar de la elevada temperatura medio añal de Castiella-La Mancha, esta rexón alluga'l 50% de los viñeos españoles.]] thumb|200px|Viñeos en [[Tokaj (Hungría), que crecen en roques volcániques nuna importante rexón vinícola de Centroeuropa.]] Munchos países productores de vinu producen vinu blanco. Sicasí, la uva blanca precisa menos calor que les uves coloraes pa maurecer: la falta de maduror de los taninos nun ye un problema yá que nun s'estrayen nel prensado. Amás, el balance de sabor básase nuna vivacidad significativa por cuenta de la acidez. Les uves pa la producción de vinu blanco secu colléchense xustu antes de la maduración. Estes condiciones de producción pueden funcionar en llocalizaciones más septentrionales o montascoses pa la producción de vinos blancos secos.
N'Europa, los viñeos d'Alemaña son predominantemente blancos (63,1% del área de producción en 2006 ), al igual que los viñeos suizos (más del 50% del área de producción son uves blanques ) y los viñeos de Luxemburgu (93% de la zona de producción d'uves blanques o grises ). En Francia, la metá norte produz la mayor parte de los vinos blancos (Alsacia, Jura, Champagne, y el Valle del Loira). N'España, paradóxicamente, Castiella-La Mancha representa'l 50% de los viñeos españoles, produciendo na so mayoría vinos blancos nun área bien grande de producción nuna zona d'altes temperatures. La rexón de Cataluña produz una gran cantidá d'uves blanques que se tresformen en vinu esplumoso llamáu cava. La zona de producción de cava ye de 45.000 hectárees dientro d'una área total de producción de 65.600 has.
N'América desenvolviéronse vinos blancos y tintos, dalgunos de los cualos son reconocíos en tol mundu. Los vinos blancos debieron conquistar territorios contrarios de predominiu del vinu tinto como los Montes Rocosos o Canadá. En Canadá, la téunica del vinu de xelu puede producir vinos escepcionales nun clima que ye aparentemente desfavorable. Canadá ye'l mayor productor de vinu de xelu del mundu. N'Arxentina esisten zones onde predominen los vinos blancos, como los Valles Calchaquíes na provincia de Salta. Esiste ellí una ruta del vinu que xune distintes bodegues que la so cepa primaria ye'l torrontés. Estaos Xuníos y Canadá son los principales mercaos a los que s'esporta'l vinu salteño.
Les zones más templaes del sur tamién producen vinu blanco, pero nuna proporción menor. Amás, son de cutiu vinos duces o fortificaos, vinos duces naturales y vinos "vinés", como nel casu de los viñeos de tol Mediterraneu (vinu moscatel, madeira y marsala).
Zones xeolóxiques
Amás, los vinos blancos tamién se producen en tierres con un sosuelu de piedra caliar como la base caliar de la rexón vinícola de Champagne, o la piedra caliar so la marga xiliza de Chassagne-Montrachet, que formen el telón de fondu de dalgunos de los vinos más prestixosos del mundu.
Atolón de Wotho
Wotho (en marxalés Wōtto, [ɔ̯ɔ͡ʌtˠːʌ͡ɔɔ̯]) ye una atolón coralín nel Océanu Pacíficu. Pertenez al distritu llexislativu de la cadena Ralik nes Islles Márxal. Tien un área terrestre de namás 4,33 km² y enzarra una llaguna de 94,92 km².
Historia
El primer européu n'avistar Wotho foi l'español Miguel López de Legazpi el 12 de xineru de 1565. Llamólu Les Hermanes. Sicasí, supónse qu'otru español, Ruy López de Villalobos, pudo visitar Wotho ente avientu de 1542 y xineru de 1543. En 1835, el rusu Johan Eberhard von Schantz redescubrió l'atolón, polo que tamién recibieron el nome d'islles de Schantz.
En 1884, l'atolón foi reclamáu pol Imperiu d'Alemaña xunto col restu de les Islles Márxal. Tres la Primer Guerra Mundial, la islla quedó baxo'l mandatu del Pacíficu Sur del Imperiu de Xapón. Col final de la Segunda Guerra Mundial, quedó baxo'l contro d'Estaos Xuníos como parte del Territoriu en fideicomisu de les islles del Pacíficu hasta la independencia de les Islles Márxal.
Educación
Hai una Escuela d'Educación Primaria. Pa los estudios de secundaria dependen del atolón de Kwajalein.
Zenaida auriculata
Zenaida auriculata ye una especie d'ave columbiforme de la familia Columbidae mesma de Suramérica.
Distribución xeográfica
Vive comúnmente en Suramérica apaeciendo pequeñes colonies en Trinidá y Tobagu y les Antilles Holandeses.
Hábitat
Puede atopase en llugares abiertos anque s'afixo perbién a les zones urbanes.
Anidación
Constrúi un nial pequeñu nun árbol onde pon dos güevos blancos que eclosionen en 12 a 14 díes. Mide 24 cm de llargu.
Carauterístiques
thumb|220px|Torcaza. Los machos presenten coloración celeste na parte cimera de la cabeza y llixera coloración rosada o dorada nel pechu; otru datu importante respectu de los machos ye que realicen un cantar bien peculiar y bien distintu a otres aves. Les femes presenten color escuru, ye dicir nun tienen tonalidaes distintes al so plumaxe normal y de xacíu nun canten.
Taxonomía
Reconócense 11 subespecies de Zenaida auriculata:
Kontakto
Kontakto (n'asturianu: "Contautu") ye una revista bimensual espublizada n'esperantu, ta destinada principalmente a un público xoven y trata distintos temes como países, pueblos, cultures, sociedá y política ente munchos otros. Ye una revista redactada por TEJO y espublizada pola Asociación Universal d'Esperantu, ye lleída en más de 90 países. Kontakto foi fundada en 1963 y el so primer redactor foi Humphrey Tonkin. Na actualidá'l redactor a cargo ye Rogener Pavinski.
Miembros individuales y suscritos a TEJO reciben la revista automáticamente, persones ciegues puen recibir un casete con una versión falada del númberu de la revista totalmente ensin costu. Tamién esiste una versión en llinia colos últimos númberos de la revista para dellos qu'estén suscritos a TEJO o a la revista.
Temes de la revista
En xeneral, la revista trata los temes más diversos rellacionaos con la vida social en tol sentíu de la pallabra: política, hestoria, aficiones, viaxes, etc. Cotidianamente cada númberu de Kontakto tien el so tema principal, pero tamién apaecen temes de cualquier índole. Regularmente apaecen reseñes acerca de llibros y discos. Hai que tener en cuenta que Kontakto nun ye una revista con temes del movimientu esperantista, polo que reportaxes acerca de temes meramente esperantistes nun son espublizaos frecuentemente (solamente si'l reportaxe contién además dalgún otro tema distinto d'interés).
Dempués de la decisión de los dirixentes de TEJO de dexar d'espublizar la so otra revista TEJO Tutmonde, la cual trataba temes más concernientes al movimientu esperantista, dende'l 2011 apaez dientro de Kontakto una seición dedicada al esperanto llamao "Kontakto-movade".
Collaboradores
Autores y collaboradores de Kontakto provienen de toes partes del mundiu, y uno siempre ye bienveníu contribuir col so (preferiblemente orixinal) artículu a la revista. Los autores reciben un exemplar gratuitu de la revista.
Kontakto para ciegos
Persones ciegues o con una gran discapacidá de la visión puen recibir una versión falada de la revista totalmente ensin costu, pa ello ye requisitu unviar dos casetes de 60 minutos a Elise Lauwen, Fort Alexanderstraat 16, NL-5241 XG, Rosmalen, Holanda.
Historia
La primera Kontakto apaeció en 1963, pero l'idea de crear un "foru llibre" y "una revista auténtica acerca de temes interesantes pa xovenes esperantistes" ñacíu en 1962. La socioloxía y l'humor foron los campos preferíos de Humphrey R. Tonkin, el primer redactor de Kontakto. Stefan Maul d'orixe alemán tomo la redaición de la revista en 1966 (14 años dempués, en 1980, creó la revista Monato). En 1968 tomo la redaición Roman Dobrzyński, el cual prefería temes culturales (lliteratura, fotografía, hestoria, arte, etc). Dende 1970 hasta 1974 Kontakto foi redactada por Ulrich Lins, Simo Milojević y Hans Zeilinger, dempués d'unos años esti último foi reemplazao por Wim Jansen
En 1976 la revista treslladóse a Finlandia y la redaición quedo a cargo del italiano Giorgio Silfer y el finés Jouko Lindstedt. Dende 1978 l'antorcha de la redaición tomóla Stefan MacGill de Nueva Zelanda y el centro de redaición treslladóse a les oficines centrales d'UEA, na so llabor contó con la collaboración hasta finales de 1979 de Giulio Cappa, dende esa fecha reemplazólo Dario Besseghini. Stefan dexó'l so trabayu de redactor principal en 1980 pero continuo na revista como redactor téunicu hasta 1986. Xunto a Dario se-y añadió entoncies Karl Pov.
A comienzos de la década de 1980 la revista distanciose de los temes sociopoliticos y apaeció la revista Monato como respuesta a la falta d'una revista política, en 1983 apaeció la revista TEJO Tutmonde p'abarcar temes acerca del movimientu esperantista, dende entoncies gran parte de los artículos de Kontakto apaecen nun llinguax fácil, perfeutu pa esperantistes qu'apenes empiencen a perfeccionar l'idioma. La redaición de les partes en llinguax fácil llevóse a cabo por Anna Brennan, la cual creó una llista de les raíces esperantistes más frecuentes y que son usaes n'artículos en "llenguax fácil" y "mui fácil", a la llabor d'Anna se-y sumo en 1987 Leif Nordenstorm, el cual convirtióse dende 1986 nel único redactor, esti abandonó'l proyeutu en 1989.
El primer númberu de la 1990 foi inauguráu pol redactor Francisco Javier Moleón, el segundu númberu foi redactáu por István Ertl, el cual en 1992 foi elixíu como redactor de la revista Esperanto. Nesi entoncies Kontakto entró nuna nueva era con un nuevu redactor, Francisco Veuthey, con un nuevu estilu, nuevu logo y nueves idees. El númberu de suscriptores creció muncho y alcanzó la cifra récor de 2050. Sabira Ståhlberg trabayó para Kontakto dende 1998 hasta 2001.
Dende 2002 y hasta 2005 la revista ye redactada por Jenja Amis con ayuda de Joel Amis, el correutor principal dende la edición #197 (2003:4) foi Paŭlo Moĵajev, y foi'l quien tomó la redaición dende'l branu de 2007. Dende la seronda de 2010 el redactor principal ye Rogener Pavinski.
Köhler's Medizinal-Pflanzen
Köhler's Medizinal-Pflanzen (Köhler's Medizinal-Pflanzen in naturgetreuen Abbildungen mit kurz erläuterndem Texte :Atles zur Pharmacopoea germanica, austriaca, belgica, danica, helvetica, hungarica, rossica, suecica, Neerlandica, British pharmacopoeia, zum Codex medicamentarius, sowie zur Pharmacopoeia of the United States of America /herausgegeben von G. Pabst) ye una rara guía melecinal alemana publicada orixinalmente en 3 volúmenes (vol.I, 1887; vol.II, 1890; vol.III, 1897). Foi obra de Hermann Adolph Koehler (1834-1879), editada dempués de la so muerte por Gustav Pabst, y contién 283 llámines en cromolitograbado de los ilustradores Walther Müller, C.F.Schmidt, y K.Gunther. Imprimir la editorial de Franz Eugen Köhler (1863-1914), lo que dio llugar a ciertu tracamundiu sobre l'autoría de la obra, pola homoninía ente autor ya imprentador, y ye corriente ver atribuyida equivocadamente, inclusive en publicaciones respetables, dicha autoría al imprentador. Pa complicar, esistió más o menos na mesma dómina otru Franz Eugen Köhler (1889-?), esti sí botánicu, pero que nun tuvo nada que ver con esta obra, anque, dacuando, tamién-y se le atribuyó.
16 años dempués (1914), unos complementos (Neueste und wichtigste Medizinal Pflanzen in naturgetreuen Abbildungen mit kurz erkläurendem Texte. (Ergänzungsband II zu den Köhler'schen Medizinal- Pflanzen), acompañaos d'una ventena de llámines conocíes -yá que la so numberación estender hasta'l númberu 99 a lo menos-, fueron publicaos por Gustav Schellenberg y Wilhelm Brandt.
Topas
Topas ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase dientro de la contorna de La Armuña. Pertenez al partíu xudicial de Salamanca y a la Mancomunidá La Armuña.
El so términu municipal ta formáu poles llocalidaes de Cañedino, Cardeñosa, Ízcala, San Cristóbal del Monte, Topas, Valdehermoso, Valdibáñez, Valdío, Villanueva de Cañedo y Centru Penitenciariu, ocupa una superficie total de 112,30 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu, cuenta con una población de habitantes.
Nel so términu municipal atopar dende 1995 la cárcel conocida como Centru Penitenciariu Topas.
Etimoloxía
Sobre la etimoloxía d'Topas, ye difícil afirmar cosa sólida. Paez una forma aisllada, anque'l topónimu Atopo repitir en partir norte de Portugal. Nun documentu de 1178 ye citada como “aldeam que dicitur Thopes”, variante qu'apenes apurre lluz sobre l'asuntu, dada la relativa frecuencia de los plurales femeninos en –ye (asina Les Apuertes xunto a Aportar). Atopar na acepción topográfica ‘descabezar, atestar, venir tocar’ ye voz conocida nel Medioevo local; en tierra d'Ávila cita una rregadera que yva por do tomavan agua pa rregar la güerta que ta enfruente onde agora va atopar el dichu cabze nuevu conmo cuerre la felicidá enagua”. L'usu actual ‘cutir, truñar, dase con’ ye tamién conocíu na Edá Media. Toparra ye pallabra entá viva na provincia de Salamanca, na acepción de ‘tarrón o piedra qu'estorba la meyora del aráu’. Cabo pos conxeturar, con gran riesgu d'erru, qu'Topas aluda a dalgún accidente topográficu (afloramientu) o arqueolóxicu (restos de murios) entendíu como tope, llende o estobisa pa la llabranza.
== Historia Reconquistar d'Topas foi realizada polos reis de Llión una vegada que fueron reconquistaos Ledesma, Juzbado, Guadramiro o Salamanca por Ramiro II de Llión nel sieglu X. Darréu, en 1136 Topas foi dau pol rei Alfonsu VII de Llión al obispáu de Salamanca, denominándose entós "Thopas". Cola creación de les actuales provincies en 1833, Topas quedó encuadráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Llionesa.
(acta notarial de Don Antonio Almeida del añu 1836, fol 182)
Fueron del Conceyu nesi añu : Simón Sánchez, Félix Artu, Froilán Calvo de Bustos, Lorenzo Sánchez como secretariu.
Documentos de la catedral de Salamanca pa la historia del occidente peninsular mientres la Edá Media:
El 12 d'abril de 1136:
Alfonsu VII de Llión, "l'Emperador", y la so muyer doña Berenguela donen a la sede Salmantina y al obispu don Berengario les villes de Cantalapiedra, San Cristóbal, Topas, San Pelayo de Cañedo, L'Aldea de Pedro Cid, Carrascal colos sos términos, los dos Espinos, los dos Zamayones, l'Arcu y la metá de Adearrodrigo en términos bien similares a los señalaos nel doc nᵘ (bib. Nacional de Madrid Ms 712, fols 227-227 v y fol 232.
N'ochobre de 1167, Salamanca:
Privilexu de Fernandu II de Llión pol que confirma al obispu de Salamanca D. Pedro y al Cabildru, les donaciones que fixeron el conde D. Raimundo, Alfonsu VI y Alfonsu VII de la tercer parte de la moneda de la ciudá, la aceña de Baños y aldegues de Tejares, Cantalapiedra, Topas, San Cristóbal, San Pelayo, el castiellu de Almenara y el privilexu de los venticinco escusaos.
(Tarxeta nacional d'investigador del Archivu Históricu Provincial de Salamanca nᵘ10/80, Pepe Calvo).
(Manuscritu de 1604-1629)
(Introducción y trescripción d'Antonio Casaseca Casaseca y José Ramón Nieto González).
La Villa d'Topas.
Esta villa ta de Salamanca a 4 llegües, tien una ilesia nueva, de cantería, que lo más d'ello haise fechu de llimosnes, tien ornamientos necesarios, namái a menester una claúsula de difuntos, tien dos crucies de plata, la una bien bona y la otra más pequeña, deseyen vender la cruz grande p'acabar la ilesia y faer sacristía. Esta villa yera de V. Sª, equí tien V.Sª unes alamees bien bones y unes tierres que valen 42 fanegas de pan terciao y unes cases bien perdíes, que si non s'encontien y reparen se undirán empresto, conbiene que V.Sª facer reparar y cobrar el reparu del obispu pasáu.
Esta ilesia a menester dos albes, amitos, manteles y paños, nun tien esta ilesia renta abonda
Huelmos de Armuña.
Esti llugar solía ser caveça de benefficio y ta anexáu al beneficiu de Valde Unciel por bulles qu'a bisto ye señor por visión y nun les vi porque estavan en Salamanca, mande al beneficiáu lleve estos recaldos y bulles y títulos de too. Esti llugar nun tien más que dos vecinos y tien una bona ilesia de Santa María y ta bien tratada y tien los ornamientos necesarios (fol. 168 r.) El preétamo ye de V.Sª, vale más de trescientos ducaos y anda col d'Topas. La fábrica val X mil maravedies y gasta d'ordinariu mil.
Esta villa ye del Conde d'ella. tien una ilesia de San Juan Bautista, ta bien tratada, ta bien probe d'ornamientos. Esta villa tien dolce vecinos, equí tien el Conde un famosu castiellu. Castillo del Bon Amor
Nel términu d'ésta villa ai una ermita de San Pedro de Cardeñosa, que solía ser llugar, y la renta d'esta ilesia gociar Villa Nueva, ta razonablemente. Hai otra ermita de Sant Pedro del Monte, esta bien tratada
Aqueste llugar ye anexu de Villa Nueba tien 16 vecinos, esti llugar ye de la cathedral, la ilesia ye de San Xristobal del (foliu 170 r) Monte ta bien maltratada, particularmente el teyáu y nun tien renta...
Demografía
A 1 de xineru de 2016 la población del conceyu xubía a 554 habitantes, 297 homes y 257 muyeres.
Nucleos de población
El conceyu estremar en dellos nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2015 según l'INE.
Clima
El pueblu ta emplazado nuna fondalada de tierra magriza, lo cual, xuníu coles abondoses agües, fai que l'ambiente sía desaxeradamente húmedu pel hibiernu (cultivu de remolacha y sector hortofrutícola) y seriamente secu n'estaciones templaes (cultivos de secanu como trigu, cebada y centenu).
Economía
175px|miniaturadeimagen|izquierda|Castillo del Bon Amor La manera de vida de los sos habitantes foi mientres sieglos y hasta el desarrollismo de la década de 1970, eminentemente agrícola, compaxináu los sos habitantes nos últimos años, granibles incursiones nel sector terciariu, concretamente la construcción.
Anguaño nel so términu municipal y non lloñe del Castillo del Bon Amor - mientres sieglos de propiedá privada, y güei de simple calter hosteleru- asítiase una Cárcel de Seguridá que nel so momentu foi de polémica construcción y qu'amás de los beneficios globales llograos pol so instauración nos sos entamos, daqué repercutió a posteriori nuna economía positiva de proyeición de futuru.
Cultura
La so población ye fervosa y devota siguidora del so patrón San Antonio de Padua, homenaxáu na so única representación arquitectónica relixosa, la ilesia parroquial, y veneráu na so máxima espresión el día 13 de xunu de cada añu, fecha na qu'alleguen a les sos cais una alta representación de xeneraciones llegaes a tal fin y que por diversu razones fuxeron de los ámbitos rurales nos años 60 y 70, tal que asocedió en casi toa España.
Emerson de Andrade Santos
Emerson de Andrade Santos ye un futbolista brasilanu.
Zenaida aurita
Tortola aurita ye una ave columbiformes de la familia Columbidae. Ye'l ave nacional d'Anguila. Suel poner dos güevos.
La tórtola zenaida suel midir ente 28-30 cm y poner dos güevos. Xeneralmente ye oxetu de caza deportiva.
Islla de Kili
Kili (en marxalés Kōle [kɤ͡elʲee̯]) ye una islla de 0,93 km² allugada nes Islles Márxal. Forma parte del distritu llexislativu de la cadena Ralik.
Kili ye'l llar temporal d'unos 600 habitantes, descendientes de los nativos del atolón Bikini. Éstos, foron asitiaos nesta islla cuando en 1945 Estaos Xuníos fizo del so atolón un llugar d'ensayos nucleares. Kili foi'l caberu llugar d'allugamientu trés dos fallíos n'otros atolones. El terrén carauterízase por ser una islla, polo que nun tien atolón como la mayoría del territoriu marxalés. Y tampoco ye quien a ufrir comida enforma pa caltener la so población.
Historia
En 1884, l'atolón foi reclamáu pol Imperiu d'Alemaña xunto col restu de les Islles Márxal. Tres la Primer Guerra Mundial, la islla quedó baxo'l mandatu del Pacíficu Sur del Imperiu de Xapón. Col final de la Segunda Guerra Mundial, quedó baxo'l contro d'Estaos Xuníos como parte del Territoriu en fideicomisu de les islles del Pacíficu hasta la independencia de les Islles Márxal.
Colonización
Kili nun tuvo habitada dica'l 2 de payares de 1948, cuando'l gobiernu d'EE.UU. evacuó a la población nativa del atolón de Bikini dende l'atolón Rongerik, depués d'un fracasáu asitiamientu intermediu nel de Kwajalein. Nun entamu, camentaron que los efeutos de les prebes diben ser temporales y qu'en poco años podríen tornar.
Nel tiempu que tuvieron en Kwajalein, vivieron en tiendes de campaña nuna faza averada al aeropuertu. En xunu de 1948, por ser Kili una islla despoblada y ensin rei, escoyéronla como un llar d'estancia prollongada. Mandaron primero un grupu de xente pa construyir l'aldea inicial y depués, en payares mudáronse un total de 148 individuos. Sicasí, aína se decataron que nun cumplía les sos espectatives culturales de pesca nel atolón y nun ufría los alimentos necesarios pal caltenimientu de la población.
Nel alcuerdu firmáu en 1957 ente los indíxenes de Bikini y Estaos Xuníos, aquellos, ensin representación llegal dala, cedieron el control completu del atolón a los norteamericanos. Amás, tamién cedieron cualesquier derechu de reclamu nel futuru. A cambiu, reciben unos 15 $ añales per persona en conceutu de pagu.
Comunicación
Por mor del mar engafentáu demientres cuatro meses al añu, l'accesu per mar ta llendáu a unos meses concretos. Amás, la pista d'aterrizaxe ye inundada regularmente pel mar, enllamuergándola y torgando'l so usu.
Educación
Hai una Escuela d'Educación Primaria. Los estudios de secundaria dependen del atolón de Jaluit.
Producción de comida
El terrén de Kili nunca ufrió la comida suficiente pa la población que tien. Por esti motivu, yá en 1949, el Territoriu en fideicomisu donó un barcu pa tresportar copra ente Kili y Jaluit. Pero un fuerte foleaxe fundiólu en 1951.
Anguaño, sufre superpoblación. Poro, cada familia recibe añalmente por parte del gobiernu de les Islles Márxal cierta cantidá de pitu conxelao, fariña y arroz.
El principal productu agrícola ye la copra.
Cambéu climáticu
Dende l'añu 2011, los habitantes de Kili comenzaron a esperimentar periodos d'inundaciones oceániques atribuyíes al calentamientu global. Estos episodios contaminen los pozos de la islla y cubren grandes espacios de la mesma, na que la máxima altura ye de 3 msnm.
N'agostu de 2015, el Conseyu de Bikini aprobó una resolución solicitando una nueva reubicación de la so población al Fondu Fiduciariu. Esta vez, fuera de les Islles Márxal.
Tordillos
Tordillos ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase dientro de la contorna de la Tierra de Peñaranda. Pertenez al partíu xudicial de Peñaranda y a la Mancomunidá Margañán.
El so términu municipal ta formáu por un namái nucleu de población, ocupa una superficie total de 25,09 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu, cuenta con una población de habitantes.
Símbolos
left|120px|Representación heráldica del blasón aprobáu
Escudu
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu'l 2 de mayu de 1996 col siguiente blasón:
Bandera
La bandera municipal foi aprobada pol 30 d'ochobre de 1996 cola siguiente descripción testual: