cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cerámica de Faro
Historia
Na diplomática medieval asturiana menciónase bien de veces a Faro. Nel sieglu XII lleemos estes pallabres:
Ruth Ellis
Biografía
La casa de Ellis y Franklin yera conocida dientro de la comunidá afroamericana como'l puntu gai». Yera unu de los llugares principales pa fiestes de gais y lesbianes, y sirvía d'abellugu pa gais y lesbianes afroamericanos. Anque Ellis y Franklin acabaron dixebrándose, permanecieron xuntes mientres 30 años. Franklin morrió en 1973.
Cerámica de Faro
Historia
La primer referencia a la industria alfarera de Faro data d'entamos del sieglu XVI (1519). Nunos archivos con papeles de cuentes conservaos nel Archivu Capitular d'Uviéu apaez:
El catastru del Marqués de la Ensenada da noticia de 72 alfareros, lo qu'evidencia la importancia de Faro nesta industria y la so productividá. También ye interesante qu'en Faro se fabrique cacía vidriao, con esmalte blanco estannífero dende finales del sieglu XIII, dalgo poco frecuente nel norte peninsular.
Ruth Ellis
Biografía
A lo llargo de la so vida, Ellis lluchó tantu polos derechos de gais y lesbianes, como polos derechos de los afroamericanos. Morrió mientres el suañu na so casa'l 5 d'ochobre de 2000 a la edá de 101 años.
Cerámica de Faro
Historia
Nel sieglu XVIII escomienza un fenómenu importante pa la industria alfarera: la difusión de la cerámica de Faro. Los alfareros empiecen a treslladase al oriente d'Asturies a la busca de nuevos mercaos, fundándose alfareríes en La Pola Siero, Cecea, Piloña, Cangues d'Onís, Oviu (Llanes) o La Franca (Ribeseya). En Cangues d'Onís ye onde l'asentamientu tuvo más fuercia. Otres llocalidaes onde s'asentaron alfareros procedentes de Faro son Villaviciosa y Tapia.
Nos caberos años del sieglu XIX y principios del XX, les nueves industries provocaron una crisis que la llevaron al borde de la estinción.
El tipu de rueda que s'utilizaba en Faro hasta'l sieglu XX yera la baxa o de mano, hasta que José Vega (Lito) introduz el tornu de pie. Con esti avance llogra un aumentu de producción.
Ellaboración
El fornu usáu ye'l fornu de descubiertu. Consta de dos partes: la cámara de cocción, onde s'apilen les pieces, y una caldera na que s'introduz el combustible, nesti casu rozu.
Una vuelta enllenu'l fornu con pieces de cerámica, tapezse la parte superior con tapinos. Colócase la tierra haza l'interior y s'aprovechen los trozos de teyes rotes pa formar lo que va será la chimenea.
Un datu sobre la importancia de Faro ye la esistencia de mercaos nos que se distribuyía combustible p'abastecer a tolos alfareros, nos que se vendíen dellos provenientes de los montes del Naranco.
Una carauterística de los fornos de Faro ye que son siempre oxidantes, y algamen temperatures de 1.100 graos nel casu de la cerámica negro.
En Faro se producen dos tipos de cerámica. Una de barru color parda escura, delles cuasi negra, con fustaxe metálico. Esta color llógrase con una mestura de trés barros y l'alta temperatura del fornu. Les pieces que se producen son pal usu domésticu, ye dicir, contenedores de llíquidos y alimentos: el barbón, la penada, la zapica de sidra, la quesera... Otres pieces realícense pa cocinar alimentos, por exemplu, la cazuela, con estremaos tamaños y una o dos ases.
L'otru tipu de cerámica ye la esmaltada en blanco y con decoraciones en verde, mariellu, marrón y azul. Los motivos decorativos que se realicen son xeométricos y naturalistes (vexetales y animales, destacando la páxara, que es la representación d'un ave comiéndose a un pexe). Les formes que se trabayen son platos, escudielles, botiyos, xarru, el gallu y la pita, botíes o baceníes.
Continuidá
Anguaño esta tradición se conserva gracies al enfotu de José Vega Gutiérrez (Selito) fíu de Lito, y los sos sobrinos Nacho y Vanesa Artime Vega. Dende Faro, y pa caltener esta tradición, tán trabayando llinies de productos empobinaos a la construcción (cenefes, revestimientos interiores y esteriores), amás de programes de formación pa dar a conocer les téuniques d'alfarería tradicionales.
N'avientu de 2011 presentóse al Plenu del Conceyu d'Uviéu un proyeutu d'escuela-taller llamáu ''Uviéu. Tradición y innovación'' aprováu col votu favorable de tolos grupos. Tamién la Xunta Xeneral, aprobó una proposición non de llei en favor del proyeutu.
Esta escuela-taller diba un periodu de formación de trés años, con xornaes d'ocho hores diaries. El so oxetivu yera promocionar el patrimoniu cultural y históricu del conceyu calteniendo oficios como'l de puchereru, vinculáu a la cultura ceramista de la población de Faro. Por embargu, n'abril de 2012 la Conceyalía d'Emplegu del Conceyu d'Uviéu renunció a esti proyeutu porque según el so paecer el taller «nun cumple los requisitos necesarios en materia de prevención de riesgos llaborales.»
Neolucanus maximus fujitai
Neolucanus maximus fujitai ye una subespecie de coleópteru de la familia Lucanidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China.
Celine Aguirre
Celine Aguirre-Morales Prouvé ye una actriz y presentadora de televisión francu-peruana. Ye hermana ximielga de la tamién actriz Marisol Aguirre, cola que s'empecipió na actuación.
Carrera
Debutó na televisión participando en diversos comerciales xunto a Marisol nos que s'interpretaben a sigo mesmes. Celine tuvo'l so primer rol na telenovela Gorrión en 1994, na qu'apaeció nos episodios finales.
Nel 2003, actuó na telenovela Luciana y Nicolás, y esi mesmu añu tuvo un rol na película El Destín nun tien favoritos del direutor Álvaro Velarde, ganadora de premios en dellos festivales y con reseñes bien bones de parte de la crítica especializada. El 2005, condució por un tiempu'l programa Íntimes en Panamericana Televisión, y tornó nel 2007, a les telenoveles con Un amor indomable, producción peruanu-chilena empobinada pol productor francés Michel Gómez. Darréu participó en diverses obres infantiles y el musical The Sound of Music, y en montaxes d'obres clásiques como Bodes de sangre, dirixida por Edgar Saba, onde actuó al llau de la so hermana Marisol y del actor Diego Bertie.
Ente 2007 y 2008, presentó'l programa Cuál ye'l to rollu na canal de cable Visión 20, onde pudo tamién desempeñase nel so oficiu de psicóloga. Amás, participa na telenovela Graffiti, nuevamente so la producción y direición de Michel Gómez.
Celine Aguirre concursó na segunda temporada del reality show de baille Bailando por un sueño conducíu por Gisela Valcárcel, onde llogró'l sestu puestu tres tres meses de competencia.
Conduz tamién xunto cola so hermana Marisol Aguirre'l programa L'otru show, el mesmu que trata de les coses qu'asoceden detrás del escenariu y mientres los ensayos del reality—conducíu por Gisela Valcárcel—El show de los suaños.
Vida personal y familia
Celine Aguirre ye fía de Marie Claude Prouvé, y Augusto Aguirre-Morales Boggio, tien 3 hermanos: Marisol Aguirre y Karine Aguirre, esta postrera ye una bachiller en psicoloxía (PUCP), baillarina y educadora corporal; y Manuel Aguirre, arqueólogu. Ella y los sos hermanos son nietos d'Augusto Aguirre Morales (1888—1957), quien foi narrador, poeta, educador y periodista peruanu. Estudió nel Colegio Franco-Peruanu de Riegu. Tuvo casada col cantante Miki González, mientres 17 años, del cual dixebróse nel 2008. El matrimoniu tuvo 3 fíos: Joaquín, Dara y Martina.
Melide
Melide ye un conceyu gallegu de la provincia d'A Coruña. Pertenez a la Contorna de Tierra de Melide. Tien una población de.
Melide, xunto colos demás conceyos de la contorna foi tradicionalmente un importante centru d'actividá agropecuaria centráu na ganadería del vacunu de lleche y carne y de ganáu porcino. El sector forestal cada vez tien más pesu. Ye famosa pola cantidá de ganáu y la so calidá, la feria de ganáu que tien llugar l'últimu domingu de cada mes. Hasta va unos años tamién había feria los díes 15, pero na actualidá nun se celebra.
Etimoloxía del topónimu
El topónimu Melide ta bien documentáu y dende dómina medieval. El documentu más antiguu que cita esti topónimu ye un códiz que data de 1189 recoyíu nel Balto nᵘ2 del monesteriu de Sobrado dos Monxes:
La etimoloxía de Melide nun ye clara, magar se rellaciona'l topónimu con miliario, pos nun documentu del sieglu XI la llocalidá ye nomada como "Milierata en Terra de Abeancos", y una calzada romana travesaba les sos tierres. Otra teoría venceya'l nome de Melide con otros cognómina con resultancies toponímiques, como Dulcidi(Dulcidio)>Doncide, y d'igual manera Melliti>Melide.
Demografía
Fonte:INE Archivo
Ilesies
Fin y principiu d'etapa del Camín de Santiago ente'l so patrimoniu destaquen los elementos románicos calteníos en delles de les sos ilesies:
Cruceros
thumb|Cruceru de Melide, el más antiguu de Galicia Nel conceyu esisten dellos cruceros. El de Melide, asitiáu al llau de la capiya de San Roque, tien una cruz d'estilu góticu, del sieglu XIV, y, según Castelao, ye'l más antiguu de Galicia. Tamién esisten los de Baltar, Santa María de Melide, Leboreiro y San Cosme de Abeancos, del sieglu XVII; los de San Salvador y el de Campos, sieglos XVII-XVIII; y los de Os Ánxeles, Gondollín, Xubial Y Folladela, del sieglu XVIII.
Parroquies
== Personalidaes ==
Équennes-Éramecourt
Équennes-Éramecourt ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Nora Miao
Nora Miao (, cantonés: Miu Ho-Sau; n. Ḥong Kong, China, 8 de xineru de 1952) ye una actriz d'orixe chinu, bien reconocida por apaecer como co-protagonista en casi tolos films de la Golden Harvest xunto al actor, direutor y artista marcial, Bruce Lee.
Foi a una escuela católica llamada Santa Teresa de Kowloon.
Gracies a la so bona apariencia y conocencies de Kung Fu, conoció a un actor y axente buscatalentos en 1968, llamáu Ko Chuen Hsiung quien la llevó al Séptimu Arte apaeciendo en dellos films como pareya d'esti actor.
Apaez en 1971 nun filme de Raymond Chow llamáu " The Blade Spares None" (La llámina d'oru).
Darréu, conoz a Bruce Lee y ye contratada pola Golden Harvest Artist p'apaecer como co-protagonista de Lee en dellos films clásicos d'artes marciales. Miao ye la única protagonista que besa al famosu artista marcial n'unu de los sos films, apaez bien cercana a Lee en delles facetes sociales y la química que s'establez ente ellos trespasa'l celuloide como una pareya rankeable y el so nome acomuñar al de Bruce Lee.
Cola muerte de Bruce Lee, Miao forma una compañía productora al pie del so hermanu Rickie Chan, darréu apaez dacuando en dellos films d'artes marciales a finales de los 70. Nel sieglu XXI, Miao apaeció nun filme llamáu Merry-Go-Round.
Anguaño ta retirada y mora ente la so residencia en Toronto, Canadá, onde presenta un programa en CCBC Radio, y Hong Kong.
Ione Skye
Ione Skye Leitch ye una actriz estauxunidense nacida nel Reinu Xuníu. Convertir nun ídolu adolescente pol so papel con John Cusack Say Anything (1989). Nel 2006, la revista VH1 poner nel puestu 84 de "100 Greastest Teen Star". Conocida tamién por tar en pareya (1987-1989) col vocalista de los Red Hot Chili Peppers Anthony Kiedis. Na so biografía Scar Tissue hai una semeya desnuda de la pareya. Skye tenía 18 años cuando se tomó la semeya y el 26 años. El so primer home foi Adam Horovitz, un miembru de los Beastie Boys; dixebrar en 1995 y divorciáronse en 1999. Skye depués tuvo una rellación con un arquiteutu llamáu David Neto y de esa rellación naz la so primer fía kate, col tiempu Skye y David dixebráronse. Nel 2008 comprometer col cantante australianu Ben Lee y casáronse el 29 d'avientu en indu y de esa rellación nació Goldie. Anguaño sigue en pareya col.
Azura Skye
Azura Skye ye una actriz d'Estaos Xuníos. Ye conocida por interpretar a Jane na serie de TV Zoe, Duncan, Jack and Jane y a Cassie Newton na séptima temporada de Buffy the Vampire Slayer
Primeros años
El so güelu, Brad Johnson, foi un actor, conocíu principalmente por interpretar a Lofty Craig na serie de los años 1950 Annie Oakley.
Carrera
Skye realizó'l so debú televisivu nel programa Total Security en 1997. Darréu, interpretó dellos papeles menores en Touched by an Angel y Chicago Hope y apaeció en dellos telefilmes enantes de xunise al repartu de la serie Zoe, Duncan, Jack and Jane. En 2000, depués de la cancelación de Zoe, Duncan, Jack and Jane, Skye realizó'l so debú cinematográficu en 28 díes xunto a Sandra Bullock y Viggo Mortensen.
Dos años más tarde, en 2002, apaeció en dos episodios de la sire de TV Buffy the Vampire Slayer: "Help" y "Conversaciones colos muertos".
Skye interpretó a Ruby Bate na película dramática de 2007 Heavens Fall. Nesi mesmu añu, actuó en What We Do Is Secret. En 2008, tuvo papeles protagónicos nes películes One Missed Call y 20 Years After.
Moeche
Moeche ye un conceyu d'España na provincia de La Coruña, comunidá autónoma de Galicia. Pertenez a la contorna de Ferrol.
Etimoloxía
El nome procede del llatín (villa) Modesti, forma en xenitivu de Modestus.
Demografía
Fonte: INE Archivu
Parroquies
-Santa cruz de Moeche: Santa Cruz ye la parroquia más despoblada de too Mooeche, cuntando tan solo con una población de 156 habitantes en continuu descensu. La so población atópase partida en distintos llugares.
Weldon Spring (Missouri)
Xeografía
Weldon Spring alcuéntrase allugada nes coordenaes 38.70944°N, -90.6525°W. Según la Oficina del Censu de los Estaos Xuníos, Weldon Spring tien una superficie total de 19.77 km², de la cual 19.44 km² correspuenden a tierra firme y (1.66%) 0.33 km² ye agua.
Demografía
Según el censu de 2010, había 5443 persones morando en Weldon Spring. La densidá de población yera de 275,32 hab./km². De los 5443 habitantes, Weldon Spring taba compuestu por un 95.54% de persones de raza blanca, el 1.38% yeren afroamericanos, el 0.09% amerindios, el 1.93% asiáticos, el 0.31% yeren d'otres races y el 0.75% pertenecíen a dos o más races. Del total de la población el 0.96% yeren hispanos o llatinos de cualquier raza.
Erches
Erches ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Jagiellonia Białystok
El Jagiellonia Białystok, tamién conocíu como'l Jagiellonia de Białystok, ye un equipu de fútbol de la ciudá de Białystok, en Polonia. N'actualidá xuega na Ekstraklasa, que ye la primer división del fútbol d'esi país.
Estadiu
Xuega nel Estadiu Municipal de Białystok.
Tazones
Tazones ye una parroquia y una villa marinera del conceyu asturianu de Villaviciosa. Estiéndese per 3,51 km² nos que viven repartíes nos siguientes nucleos de población: Les Mestres, Samiguel, San Roque, La Talaya y Villar.
Etimoloxía
Según Xosé Lluis García Arias, nel so llibru "Pueblos asturianos: el porqué de sus nombres", l'aniciu del nome de Tazones taría nel llatín STATIONEM (puertu). Según la lleenda popular, por embargu, procedería bien de los "estacones" a los que s'amarraben les embarcaciones nel puertu, bien a los tazones de lleche que los llugareños ofrecieron al emperador Carlos V cuando llegó al pueblu.
Economía
Anguaño la importancia del sector servicios (principalmente bares y restoranes) ye grande na economía de la villa, especialmente centrada na atención a los turistes. N'otros tiempos foi la pesca y la caza de la ballena l'actividá más importante del pueblu y que nos últimos tiempos foi perdiendo puxu. Igualmente ye valoratible l'aprovechamientu económicu que se fai de la Ría de Villaviciosa, especialmente de la estracción d'amasueles. El coleutivu pesqueru de la villa ta integráu na Cofradía de Pescadores «S. Miguel». Les ventes de pescao na rula, según fontes de la Direición Xeneral de Pesca Marítima Del Principáu d'Asturies son les que vienen darréu:
Cuando venía de Flandes a ocupar el tronu d'España, Carlos I entraría nel país al traviés del puertu de Tazones en 1517.
Neolucanus maximus maximus
Neolucanus maximus maximus ye una subespecie de coleópteru de la familia Lucanidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase nel Tíbet, Vietnam y Tailandia.
Nora Mørk
Nora Mørk ye una xugadora de balonmano noruega que xuega de llateral derechu nel Vipers Krisiansand noruegu y na Seleición femenina de balonmano de Noruega.
Foi la máxima goliadora del Campeonatu Européu de Balonmano Femenín de 2016 con 53 goles. Equí la seleición noruega ganó la medaya d'oru.
Captura electrónica
La captura electrónica (ε) ye una triba de desintegración radioactiva que se da n'elementos químicos cuando hai demasiaos protones nel nucleu atómicu y ésti nun tien enerxía abonda pa emitir un positrón (emisión de positrones).
El fenómenu observáu ye qu'ún de los electrones presentes nos orbitales del propiu átomu ye capturáu por ún de los protones del nucleu, formando un neutrón y un neutrín (que se llibera del nucleu).
El númberu de neutrones nel nucleu increméntase en 1, el númberu de protones reduzse en 1 y la masa atómica caltiénse inalterada. Al camudar el númberu de protones, la captura electrónica convierte l'elementu nun nuevu elementu, con una reducción de 1 nel númberu atómicu.
Ercheu
Ercheu ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Inglaterra
Inglaterra (England) ye'l país más grande ( km²) ya pobláu de tolos países constituyentes (constituent country) del Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda del Norte, con una población de. El so territoriu estiéndese peles dos terceres partes de la islla británica y fai frontera con Escocia ya con Gales y ta arrodiau pol mar del Norte, el mar d'Irlanda, l'océanu Atlánticu y la canal de la Mancha que lu coneuta col continente européu. La so capital ye Londres, la cuala ye la ciudá más poblada de la nación, con d'habitantes.
Surdió en 927 y toma'l so nome de la tribu xermánica de los anglos, asitiada nesti territoriu ente los sieglos V ya VI. Esti, xunto con Gales, tuvo dixebráu ta l'1 de mayu de 1707, cuando, altraviés l'Acta Xuncimientu, perasemeyada a la que, en 1800, axuntó dambes islles, ta qu'en 1921 declárase l'Estáu Llibre Irlandés (estáu marioneta) ya’l Reinu Xuníu adopta el nome d'anguaño como l'oficial.
La gran estensión y, en ciertu móu, cerrancia ante lo foriato d'Inglaterra fizo que se desarrollara cuasi de forma dixebrada respeuto al restu d'Europa, formándose una Ilesia Anglicana ya un derechu inglés, de cual surdió'l derechu anglosaxón estendíu per delles naciones del mundiu, destacando les de la Commonwealth (mancomunidá inglesa).
Amás la so llingua ye la más importante del mundiu anguaño pol gran progresu de les excolonies britániques, nótense Estaos Xuncíos n'América, Australia ya Nueva Zelanda n'Oceanía, la India n'Asia, Sudáfrica n'África ya la propia Inglaterra n'Europa. Tamién ye llingua oficial en tolos organismos internacionales.
Tamién ye sé de la Royal Society, la cuala llevó p'alantre los primeros proyeutos tecnoloxicocientíficos de tol mundiu y amás au se sentaron les bases la ciencia moderna.
Políticamente, el sistema británicu ye’l pa del parllamentarismu, de gran influyencia nel mundiu oucidental y tamién nel socialismu y otres ideoloxíes, además de que foi'l primer país en llevar p'alantre'l movimientu obreru col Cartismu, al traviés del Partíu Lliberal y la so posterior dixebra, el Partíu Llaborista.
Ercourt
Ercourt ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Carolina Bescansa
Carolina Bescansa Hernández ye una politóloga y socióloga española. Ye cofundadora de Podemos en 2014 y diputada d'esti partíu nel Congresu de los Diputaos ente 2016 y 2019.
Neolucanus maximus vendli
Neolucanus maximus vendli ye una subespecie de coleópteru de la familia Lucanidae.
Carolina Bescansa
Biografía
Carolina Bescansa ye nieta de Ricardo Bescansa Castilla, fundador de los Laboratorios Bescansa y rexente d'una conocida farmacia compostelana, y sobrina de Ricardo Bescansa Martínez, fundador de Televés. El so padre, l'anestesista Fermín Bescansa, foi ún de los pioneros de l'anestesia en Galicia y ocupó la presidencia de la Sociedad Gallega de Anestesia. Sicasí, Fermín Bescansa tuvo qu'encarar en 1991 un xuiciu pola muerte d'una moza que se sometió a una operación de ciruxía estética, que la so sentencia nun consideró probáu que cometiera un delitu d'imprudencia profesional. Ye madre de dos fíos.
Trayeutoria política
Carolina Bescansa, Pablo Iglesias y Juan Carlos Monedero rexistraron Podemos como partíu políticu'l 11 de marzu de 2014. Anque esti fechu convertióla en fundadora de la formación, Carolina Bescansa lo interpreta como un meru formalismu.
Neolucanus maximus vendli
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Taiwán (China).
Carolina Bescansa
Trayeutoria política
En 2015 ocupó'l segundu puestu na llista de Podemos al Congresu de los Diputaos pola circunscripción de Madrid nes eleiciones xenerales y llogró l'escañu. El día de la constitución de les Cortes Xenerales, anunció la so candidatura a la presidencia del Congresu de los Diputaos y compitió contra'l candidatu pactáu por PP, PSOE y Cs, l'exlehendakari socialista Patxi López. Nes votaciones llogró'l respaldu de 71 diputaos (los 69 de les candidatures integraes por Podemos más los 2 d'Unidá Popular), que nun foron abondes pa superar los 130 consiguíos por López (90 del PSOE y 40 de Cs).
N'abril de 2016, Bescansa presentó una demanda contra'l periodista radiofónicu Federico Jiménez Losantos por suxurir que'l bébé de la diputada diba drogáu cuando ella la llevaba a una sesión del Congresu: «A lo meyor facía lo d'antaño, o'l chupu con anís o'l válium, y el neñu a dormir, el neñu grogui, que ye como ciscaben llimosna los rumanos». En setiembre del 2017 Becansa ganó la so demanda contra Losantos: el periodista y el so mediu, Libertad Digital, foron condergaos pol xuez a indemnizar con 10.000 euros a la diputada «por intromisión illexítima nel derechu al honor».
N'ochobre de 2018, midióse a Antón Gómez-Reino, na tercer asamblea ciudadana de Podemos en Galicia, pa presidir la secretaría xeneral de Podemos en dicha comunidá: perdió al llograr 1400 puntos (45,02% de los votos) frente a los 1710 (54.98%) de Gómez-Reino.
Desamorada de la direición de Podemos, Bescansa ye designada n'ochobre de 2019 como candidata a diputada nel númberu 1 de la llista na circunscripción d'A Coruña de la coalición eleutoral Más País-Equo de cara a les eleiciones xenerales de payares de 2019.
Monfero
Monfero ye un conceyu d'España na provincia de La Coruña, comunidá autónoma de Galicia. Pertenez a la contorna del Eume y ta asitiáu dientro del parque natural de les Fragas del Eume.
Patrimoniu históricu y artísticu
Nél atopa'l Monesteriu de Monfero perteneciente a la Orde del Císter y que los sos orixe poder afitar nel sieglu X.
Jack Harvey (actor)
Jack Harvey foi un actor, direutor y guionista cinematográficu d'Estaos Xuníos, activu principalmente na dómina del cine mudu.
Biografía
El so verdaderu nome yera John Joseph Harvey, y nació en Cleveland, Ohio. Ente les películes empobinaes por él figuren A Dog's Love (1914) (la primera de les sos collaboraciones con Shep, un bien adomáu Collie de Thanhouser Company), When Fate Rebelled (1915), Fairy Fern Seed (1915), Kaiser's Finish (1918), y la so última película, Non Babies Wanted (1928).
Harvey continuu nel cine como actor, anque la mayor parte de los sos papeles pasaos los años 1920 yeren de curtia duración y ensin apaecer nos creitos, como foi'l casu de los que fizo en Cardinal Richelieu (1935) y Levando ancles (1945).
Tamién se dedicó a escribir guiones, el peracabo d'ellos pa City Beneath the Sea, filme rodáu l'añu anterior a la so muerte, asocedida en 1954 en Los Angeles, California.
Glenda Jackson
Glenda Jackson foi una gallardoniada actriz inglesa doblemente ganadora del Premiu Óscar y del Premiu Emmy. Retiróse de l'actuación en 1992 pa dedicase a la política del Reinu Xuníu. Perteneció al Partíu Llaborista y foi miembru del Parllamentu Británicu dende 2008.
Biografía
Estudió na Real Academia d'Arte Dramático en Londres. Fixo'l so debú nel teatru cola obra Meses separaes (Separate Tables) de Terence Rattigan en 1957 y pasó a formar parte de la Royal Shakespeare Company onde se recuerda'l so trabayu col direutor Peter Brook. La so primer intervención cinematográfica foi na película This sporting life en 1963.
La fama llegó-y col papel na revesosa película Women in Love de 1969, papel que-y valió'l so primer premiu Óscar. Darréu interpretó a la esposa de Chaikovski na película The music lovers (1970) del polémicu Ken Russell.
En 1971 protagonizó una serie televisiva pa la BBC na qu'interpretó a la reina Sabela I d'Inglaterra na miniserie Elizabeth R, papel que-y valió'l premiu Emmy a la Meyor Actriz nuna Serie Dramática según Meyor actriz nuna miniserie.
Volvería encarnar esi papel que tamién encarnó na película Mary, Queen of Scots xunto a Vanessa Redgrave, el mesmu añu.
En 1973 l'actriz ganó un segundu Óscar cola película A Touch of Class y en 1975 la película Hedda de Trevor Nunn basáu en Hedda Gabler d'Ibsen foi nomada pa un tercer Óscar. Al añu siguiente foi La increíble Sarah como Sarah Bernhardt dirixida por Richard Fleischer.
Vuelta a Asturies 2021
La 63ᵉʳ edición de la Vuelta a Asturies (nome oficial Vuelta Asturies Julio Alvarez Mendo), foi una carrera de ciclismu en ruta per etapes que se celebró ente'l 30 d'abril y el 2 de mayu de 2021 n'Asturies con entamu na ciudá d'Uviéu y final nel Naranco sobro un percorríu de 510,3 quilómetros.
Glenda Jackson
Biografía
En 1984 foi nomada pal Premiu Globu d'Oru pol so trabayu na miniserie Sakharov como Yelena Bonner y en 1991 protagonizó La casa de Bernarda Alba de Federico García Lorca nuna película pa televisión.
Vuelta a Asturies 2021
La carrera formó parte del UCI Europe Tour 2021, dientro de la categoría UCI 2.1. La carrera foi ganada pol corredor colombianu Nairo Quintana del equipu Arkéa Samsic. Siguieron-y l'español Antonio Pedrero del Movistar Team y el francés Pierre Latour del Total Direct Énergie.
Glenda Jackson
Biografía
En 1978 foi-y concedida la Orde del Imperiu Británicu.
Vuelta a Asturies 2021
Equipos participantes
Tomaron parte na carrera 15 equipos: 1 de categoría UCI WorldTeam invitáu pola organización, 10 de categoría UCI ProTeam y 4 de categoría Continental. En total, participaron 102 ciclistes de los qu'acabaron 86. Los equipos participantes foron:
Glenda Jackson
Biografía
Retirar de los escenarios en 1992 pa exercer les sos funciones como miembru del Parllamentu. Tres les eleiciones xenerales de 1997 fíxose cargu del tresporte de Londres, cargu al qu'arrenunció yá que quería intentar ser escoyida candidata llaborista al cargu d'alcalde de Londres en 2000. Finalmente la eleición recayó en Frank Dobson.
Vuelta a Asturies 2021
Percorríu
La Vuelta a Asturies fueron trés etapes que formaben un percorríu total de 510,3 quilómetros.
Glenda Jackson
Biografía
El so fíu ye l'escritor y periodista Dan Hodges, nacíu en 1969.
Spiza americana
Ye de vezos migratorios, añera n'América del Norte y pasa l'iviernu en Méxicu, Centru y Suramérica.
Descripción
thumb|left L'adultu mide unos 15 cm. Tien un picu gruesu, triangular, gris-azuláu maciu. Dambos sexos presenten la cabeza gris, con ceya mariella y gargüelu mariellu y blanca. L'envés, rabadilla, ales y cola son pardos, con llistes llonxitudinales corites.
Los machos, en dómina reproductiva, estremar por una "cazu" negra nel área del gargüelu, que s'esmorez na seronda ya iviernu; amás, tienen el pechu mariellu brillante y el banduyu ablancazáu, con lladrales abuxaos. El patrón de coloración, anque non l'anatomía, recuerda al del pradero Sturnella magna.
La fema ye bastante paecida a la fema del gorrión domésticu (Passer domesticus). Estremar por ser más pálida, pola llista infraocular blanca, el picu gris-azuláu, y llurdios amarellentaos nel pechu.
Distribución y hábitat
Reproducir dende'l centru-sur de Canadá (provincia d'Ontario) y la parte central de los Estaos Xuníos, ente los Montes Rocosos y los Apalaches. Pel hibiernu migra en grandes bandaes escontra Méxicu —onde se vuelve abondosa en particular nel sur—, Centroamérica y el norte d'América del Sur (norte de Colombia, norte de Venezuela y Guyana). Tamién puede rexistrase de casualidá nes Antilles y n'Ecuador.
Aliméntase d'inseutos y granes. Prefier terrenes abiertos onde sían abondosos los pacionales. Na so área d'ivernada, habita terrenales baxos de clima tropical, siendo bien abondosu en campos de cultivu, sobremanera n'arrozales, lo que-y valió'l nome d'arroceru. Puede ser nocivu pa l'agricultura y en delles rexones considérase-y una plaga.
Thora Birch
Thora Renee Birch ye una actriz d'Estaos Xuníos. Empezó la so carrera nos años 90, trabayando en películes como Hocus Pocus (1993), Now and Then (1995) y Alaska (1996). Dende los años '90 empezó a tener papeles más maduros, destacar en películes como American Beauty (1999), The Hole (2001) y l'aclamada Ghost World (2001). Amás recibió nominaciones pa los premios Emmy, Globu d'Oru y BAFTA, ente otros.
Biografía
Nacida'l 11 de marzu de 1982 en Los Angeles, California. L'apellíu orixinal de la familia yera "Biersch", proveniente d'Alemaña. El nome "Thora" ye l'equivalente femenín de "Thor", un dios de la mitoloxía.
En 1988 empezó cola actuación, cuando interpretó'l papel de Molly na serie televisiva Day by Day. Esi mesmu añu debutó nel cine, con un papel en Purple People Eater (1988).
En 1995 actuó na película Now and Then, xunto a Gaby Hoffmann, Christina Ricci, Demi Moore y Melanie Griffith.
Al añu siguiente filmó Alaska, onde interpretó a Jessie Barnes, una moza que se camuda a Alaska col so padre y el so hermanu, dempués de la muerte de la so madre.
Más tarde, en 1999, Birch llogra bona crítica a nivel mundial gracies al so papel de Jane Burnham na película American Beauty.
Dempués de tener papeles principales en The Smokers (2000), Dungeons & Dragons (2000) y The Hole (2001), Birch foi contratada pa Ghost World, xunto a Scarlett Johansson y Steve Buscemi. Anque la película nun foi un gran ésitu de la taquilla, foi bien emponderada polos críticos y consolidóse como película de cultu ente los sos siguidores, de la que l'actuación de Birch resultaba igualmente emponderada, lo que-y mereció una nominación al Globu d'Oru como meyor actriz.
Neolucanus montanus
Neolucanus montanus ye una especie de coleópteru de la familia Lucanidae.
Christine Eixenberger
Christine "Chrissy" Eixenberger ye una artista y actriz de cabaré alemana.
Anfóteru
Un anfóteru ye, en química, una sustancia que ye pa reaccionar como ácidu o como base (más xeneralmente la pallabra describe daqué fecho de o qu'actúa como dos componentes).
Christine Eixenberger
Vida
Christine Eixenberger creció en Schliersee. So madre yera xerente d'un hotel, y el padre artesanu. Dempués de graduase, completó la so formación como asistente llegal. Dempués entamó a estudiar na escuela de derechu na Universidá de Passau. En 2010 treslladóse a la Universidá de Munich, au entamó a enseñar n'escueles primaries y graduóse en 2015 col exame estatal.
Cabaré
De 2010 a 2012, Eixenberger xunióse a Tobias Öller como dúu de cabaré Öller & Eixenberger col programa Überstunden auf (hores estres). Na producción de Drei Kritische (Trés críticos) (2012) Öller y Eixenberger participaron xunto cola xoven artista de cabaret Franziska Wanninger, de Baviera. De 2012 a abril de 2015, Eixenberger fizo una xira col so programa en solitariu Ballkontakt. De 2015 a 2018 entamó, tamién en solitario, Lernelastigung. Y a partir de 2018, el so programa Fingerspitzenlösung.
En 2014 entamó con Wolfgang Krebs, la tresmisión de Have the honor na BR (Bayerischer Rundfunk, Radiotresmisión bávara). Dende 2016, también desempeña un papel protagonista na ZDF (Zweites Deutsches Fernsehen, Segunda Televisión Alemana), Marie fängt Feuer (Marie en llames), que en castellán tradúxose como "Amor en llamas".
Anfóteru
Óxidu de cinc
L'óxidu de cinc (ZnO) reacciona distinto según el pH de la solución: Esti efeutu pue ser usáu pa separtar distintos cationes, como'l cinc del manganesu.
Agua
En realidá pue ser les dos coses al empar: 2H₂O → H₃O⁺ + OH⁻
Salmacis
thumb|Salmacis y Hermafroditu. Na mitoloxía griega, Salmacis o Salmácide yera una ninfa de Frixa qu'amaba a Hermafroditu.
Salmacis yera una de les ninfes de Frixa que criaren a Hermafroditu. Salmacis, vivía nel llagu y namoróse d'él al ve-y darréu; sicasí, él intentar refugar.
Un día Hermafroditu desvistióse y llanzóse a nadar al llagu onde vivía Salmacis, que s'abrazó a él esforcexando mientres rogaba que nunca se dixebraren pero fueron inútiles los sos esfuercios por escapar de los sos brazos. Ella rogaba a los dioses que nun-yos dixebraren nunca, los dioses concediéron-y el so deséu y dambos cuerpos fundir n'unu. Hermafroditu pela so parte clamió a los sos padres, los dioses Hermes y Afrodita, que tou aquel que se bañara nesi llagu corriera la so mesma suerte, quitando asina de la virilidad o feminidad d'aquel que se bañaba, los dioses concediéron-y el so pidimientu.
Johann Friedrich Gmelin
Johann Friedrich Gmelin, foi un naturalista y químicu alemán.
Laura Bassi
Biografía
Laura Maria Caterina Bassi aprovecho les oportunidaes so les cualos viose acovecida, pos per una parte perteneció a una familia acomodada de Bolonia que podía apurri-y una educación privilexada y por otru, el so padre l'abogáu Guiseppe Bassi, supo ver el terrible talentu de la so fía y decidió potencialo dende'l primer momentu. Dende'l so niñez amosó signos de ser una estudiante maravía, recibió instrucción en matemática, filosofía, anatomía, historia natural y llingües de Gaetano Tacconi médicu de la familia y profesor de filosofía y anatomía de la Universidá de Bolonia, con él aprendió filosofía y metafísica con tal facilidá que Tacconi decidió promocionala nos círculos académicos de la ciudá. Laura Bassi empezó dende bien nuevu rompiendo estereotipos y la primer prueba d'ello ye que pudo recibir la mesma educación que cualesquier de los homes de la so dómina.
Johann Friedrich Gmelin
Biografía
Dempués de llograr el so diploma de medicina a los 21 años, entama un viaxe a Países Baxos, Reinu Xuníu y Austria.
Laura Bassi
Biografía
Foi Profesora de Medicina na Universidá de Boloña. Bassi desenvolvió interés pola ciencia y foi afalada pola so familia y amigos, ente ellos el Cardenal Prósperu Lambertini (futuru Papa Benedicto XIV), pa buscar un puestu académicu.
Johann Friedrich Gmelin
Biografía
Gmelin llogra una plaza de profesor de medicina en Turinxa en 1772, al añu siguiente obtine la cátedra de filosofía y medicina en Göttingen y, en 1775, les cátedres de química, botánica y mineraloxía.
Laura Bassi
Biografía
En 1732 graduóse en Filosofía a la edá de 21 años, llogró asina un puestu de profesora de filosofía na Universidá de Bolonia y convirtióse en miembru de l'Academia de Ciencies de Bolonia. En 1738 Bassi casóse con Giovanni Giuseppe Veratti, médicu y tamién profesor de la universidá. Por cuenta de que, como muyer, a Bassi nun se-y dexó enseñar na universidá, dio conferencies y demostraciones esperimentales na so casa. Ella foi una de les primeres defensores de la física newtoniana y basó los sos cursos nel material que s'atopa nos Principios de Newton.
Johann Friedrich Gmelin
Biografía
Puramente dichu, Gmelin nun foi un zoólogu. Publicó sobremanera trabayos de química anque supervisó ente 1788 y 1793 la 13ava edición del Systema naturae de Carlos Linneo qu'arriqueció con numberosos cambeos y agregos. Ye por ello que nel sistema binominal de clasificación de los seres vivos el so nome apaez en delles ocasiones.
Laura Bassi
Biografía
Na década de 1760 Bassi empezó a realizar esperimentos con Veratti sobre posibles aplicaciones melecinales d'eletricidá, pero nun publicar nengún documentu sobre la tema. Foi nomada pa la cátedra de física esperimental na Universidá de Bolonia en 1776, con Veratti nomada como'l so asistente.
Johann Friedrich Gmelin
Biografía
Johann Friedrich Gmelin ye'l padre del químicu Leopold Gmelin y sobrín de Johann Georg Gmelin (1709-1755), esplorador, químicu y botánicu.
Laura Bassi
Biografía
Como muyer, hasta entós zarapicara con numberoses dificultaes. Por casu, podía celebrar conferencies públiques namái col consentimientu del Senáu. En 1749, pa desaniciar estes dificultaes, inauguró un llaboratoriu priváu, que se fixo famosu en toa Europa y acoyó a científicos de sonadía y nueves destinaos a ser famosos. Namái en 1776 el Senáu de Bolonia concedió-y la cátedra de física esperimental nel Institutu de Ciencies y collo convirtióse na primer muyer nomada pa una cátedra de física nuna universidá, amás, foi la segunda muyer en doctorase n'Europa, dempués de qu'Elena Cornaro consiguir en 1678.
Honores
Un cráter del planeta Venus foi bautizáu Bassi nel so honor.
Johann Friedrich Gmelin
Biografía
Johann Friedrich Gmelin ta soterráu nel campusantu de Alban (Cheltenham Park), en Gotinga.
Actividaes
Como tolos médicos de la so dómina, foi un apasionáu de tolos problemes que teníen rellación coles ciencies naturales.
Grande ye la so obra que toma les más diverses disciplines: Química, Farmacoloxía, Medicina, Botánica, Zooloxía, Mineraloxía.
Epónimos
Ente noventa especies y variedaes lleven el so nome nel so honor, como:
Basílica de la Dorada de Toulouse
La ilesia de La Dorada (Notre-Dame de la Daurade o Sainte-Marie de la Daurade) ye una basílica católica de la ciudá francesa de Toulouse (departamentu d'Alta Garona). Alcuéntrase asitiada na vera este del ríu Garona xunto al edificiu de Belles Artes y el muelle de La Dorada.
Spizella arborea
Subespecies
Reconócense dos subespecies:
Basílica de la Dorada de Toulouse
Trátase d'un edificiu relativamente modernu construyíu ente 1764 y 1883 pa sustituyir l'antigua ilesia románica qu'amenaciaba ruina. Sicasí, el llugar qu'ocupa foi dedicáu al cultu dende la dómina romana y enantes d'allugase la primer ilesia cristiana foi un templu consagráu a Apolu. De fechu la basílica acovez una de les reliquies cristianes más antigües de la ciudá, la Vierge Noire.
La Virxe Negra
Esisten dellos centenares censaos de vírxenes negres (la mayor parte d'orixe románicu y alcontraes na cuenca occidental del Mediterraneu). Una d'elles ye la Virxe Negra de la Dorada, a la que l'edificiu debe'l so nome primixeniu (Santa María de Toulouse) anque dempués denomaríase-y Daurade (de "Deaurata") polos mosaicos cubiertos d'oru que contenía.
Esta estatua de madera ye bien venerada polos tolosanos (en particular poles muyeres encintes) magar que la orixinal del sieglu X foi robada nel XIV y la so sustituta quemada na plaza del Capitoliu mientres la Revolución francesa de 1799. L'actual talla data de 1807.
Frédéric Charles Gochnat
Frédéric Charles Gochnat foi un botánicu y hortalaneru francés, quien trabayó con Cichorieae.
Epónimos
461. 1891. 1891 (IF)
Érondelle
Érondelle ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Aeropuertu Internacional de Xinebra
Como'l terrén del aeropuertu atopar na frontera col territoriu francés, tamién hai una terminal francesa, y los vuelos a Xinebra dende Francia considérense "interiores" ("domésticos") dende otros aeropuertos franceses, a pesar de ser una ciudá estranxera.
En 2014, l'aeropuertu acoyó a 15.152.927 pasaxeros y rexistró 187.596 movimientos de vuelu.
Cuenta con una estación ferroviaria, Xinebra-Aeropuertu, dende la que parten trenes escontra les principales ciudaes suices.
Xiroscopiu
Ta formáu esencialmente por un cuerpu con simetría de rotación que xira alredor de la exa de dicha simetría. Cuando'l xiroscopiu sométese a un momentu de fuercia que tiende a camudar la orientación de la so exa de rotación, tien un comportamientu aparentemente paradóxicu, yá que camuda d'orientación (o esperimenta un momentu angular sía que non, si ta acutáu) xirando respectu d'una tercer exa, perpendicular tantu a aquel respectu del cual emburriar a xirar, como a la so exa de rotación inicial. Si ta montáu sobre un soporte de Cardano qu'embrive cualesquier momentu angular esternu, o si a cencielles xira llibre nel espaciu, el xiroscopiu caltién la orientación de la so exa de rotación ante fuercies esternes que tiendan a esvialo meyor qu'un oxetu non xiratoriu; esviar muncho menos, y nuna direición distinta.
Presenta, por tanto, dos propiedaes fundamentales: la inercia xiroscópica o «rixidez nel espaciu» y la precesión, que ye l'enclín de la exa n'ángulu rectu ante cualquier fuercia que tienda a camudar el planu de rotación. Estes propiedaes manifestar a tolos cuerpos en rotación, incluyida la Tierra. El términu xiroscopiu aplícase xeneralmente a oxetos esféricos o en forma de discu montaos sobre una exa, de forma que puedan xirar llibremente en cualquier direición; estos preseos emplegar pa demostrar les propiedaes anteriores, pa indicar movimientos nel espaciu, o pa producilos.
Aeropuertu Internacional de Xinebra
Terminales
Un nuevu proyeutu de terminal llamáu Aile Est, empezáu en 2012, tien como oxetivu modernizar y ampliar el muelle C dempués d'una reconstrucción completa. El nuevu muelle va ser capaz d'agospiar hasta seis aviones de fuselaxe anchu al empar, incluyendo una puerta d'embarque apta pal Airbus A380. Una nueva puerta pa los aviones de fuselaxe estrechu va construyise onde s'atopa l'actual muelle C. Dalgunes de les nueves puertes van ser capaces d'afaese a cualquier avión de fuselaxe anchu o dos aviones de menor tamañu. La construcción ta programada pa terminar en 2015. La nueva terminal envalórase que va costar alredor de 300 millones de francos suizos, y va ser d'unos 530 metros de llargu y 15 metros d'anchu. Esta nueva terminal va reemplazar la terminal envernada que foi construyida mientres los años 70. La construcción retrasar pol treslláu de les rutes de llargu percorríu de Swissair a Zurich en 1996. Los ataques del 11 de setiembre de 2001 y la quiebra de Swissair en 2001 retrasar entá más. Últimamente delles aereollinies como Emirates, Etihad, Qatar Airways, United Airlines y Swiss International Air Lines empezaron a utilizar la instalación..
Xiroscopiu
Esti fenómenu físicu, el efeutu xiroscópicu, puede reparase fácil y cotidianamente en peonces, o monedes llanzaes a rodar, por casu, anque de xacíu, cualquier oxetu xiratoriu funciona en ciertu mou, como xiroscopiu. El xiru en vuelu impartíu pol xugador a un balón de rugbi, o'l d'una bala disparada dende una arma d'ánima rayada pa estabilizar la so trayeutoria son exemplos d'aplicación del efeutu.
Willem Gnapheus
Willem van de Voldersgraft o Gnapheus, (Willem de Volder, Gulielmus Fulonius (L'Haya, 1493-Norden, 29 de setiembre de 1568) humanista y eruditu calvinista.
Miembru d'una familia acomodada, estudió na Universidá de Colonia y foi rector de llatín en L'Haya dende 1520, ciudá onde entró en contautu cola reforma protestante y onde en 1523 encarcelar xunto col so amigu Cornelis Hoen por herexe. Más tarde, nun nuevu encarcelamientu, conoció a Jan van Woerden y al salir de prisión en 1528, dexa los Países Baxos escorríu pola inquisición.
En 1531, establecer n'Elbing, Prusia Real, onde mientres una procesión d'antroxu moflar d'altos cargos eclesiásticos. En 1535 foi nomáu profesor de llatín de la ciudá y en 1541 establecer en Kœnigsberg y foi profesor de l'Albertina. Pero'l profesor de teoloxía de la universidá, Friedrich Staphylus, acusar de proselitismu anabaptista y escluyir del conseyu universitariu. Escomulgáu'l 9 de xunu de 1547 dexa Prusia y la rexente de Frisia Oriental, Ana de Oldenburgu, ufiérta-y un puestu de secretariu y preceptor.
Aeropuertu Internacional de Xinebra
Terminales
Antes de la integración de Suiza nel espaciu Schengen en 2008, el muelle F, tamién conocíu como'l sector francés, utilizábase puramente pa pasaxeros procedentes d'o con destín a Francia. Tien dos puertes con fingers y cuatro puertes p'accesu con autobuses. El Sector francés foi creáu como un alcuerdu ente Francia y el Cantón de Xinebra que data de la década de 1960, y dexa a los viaxes ente la rexón francesa vecina del Pays de Gex y l'aeropuertu, evitando entrar en territoriu suizu y el correspondiente pasu por aduanes. La zona del Sector Francés inda esiste pa los pasaxeros que lleguen de destinos franceses y que deseyen evitar los controles aduaneros suizos, a pesar de que los controles de pasaportes ya inmigración acabaron nel marcu del Tratáu de Schengen. thumb|250x250px|Vista de la zona de estacionamiento d'aeronaves. La terminal 2 namái s'utiliza mientres la temporada d'iviernu pa vuelos chárter. Esta foi la terminal orixinal del aeropuertu de Xinebra. Foi construyida en 1946 y caltúvose n'usu hasta la década de 1960, cuando la terminal principal abrióse. Les instalaciones de la Terminal 2 son escases, con namái un restorán y ensin tiendes llibres d'impuestos. Los pasaxeros solamente realicen el check-in nesta terminal, y depués, van a la terminal principal nun autobús de pisu baxu. L'aeropuertu de Xinebra quería anovar la T2 como un terminal de baxu costu. Nesti momentu, easyJet ye la principal aereollinia de baxu costu en Xinebra, con hasta 80 vuelos diarios mientres l'iviernu. Otres aereollinies principales nel aeropuertu amenaciaron con abandonar l'aeropuertu si easyJet tenía la so propia terminal coles tases d'aterrizaxe más baxes. De magar, nun hubo nenguna información alrodiu de una modernización de les instalaciones de la T2.
Xiroscopiu
Historia y aplicaciones
thumb|right|[[Peonza|Peonces o trompos.]]
La peonza o trompu ye de xuru l'elementu cultural más vieyu y senciellu qu'ilustra de forma clara l'efeutu xiroscópicu en funcionamientu. Nes sos diverses formes conocer dende bien antiguu, con restos y referencies pictóriques o epigráficas que daten siquier dende'l primer mileniu e.C., en Mesopotamia, anque de xuru sía bien anterior. Hai evidencies del so usu tempranu na Antigua Roma, en Grecia, China, India y munchos otros llugares. Permanez n'esencia un xuguete inalteráu, variando llixeramente la forma y los materiales (magre, madera, plásticu, metal, etc.) y la decoración. De xacíu, conocer empíricamente el so funcionamientu, el fechu de que al xirar caltiénse de pies, nun implica que se conocieren les causes del fenómenu, nin poder calcular la magnitú y los factores qu'inflúin nel efeutu, colo que les aplicaciones más potentes nun fueron evidentes hasta muncho más tarde, concluyida la revolución científica y escontra el final de la Revolución Industrial.
thumb|left|Retruque del xiroscopiu inventáu por [[Léon Foucault|Foucault en 1852, construyida por Dumoulin-Froment pa la esposición universal de 1867. Conservatoriu Nacional d'Artes y Oficios, París.]]
Al paecer, unu de los primeros intentos conocíos d'aplicación de les propiedaes de la peonza foi'l «espejillo xiratoriu» de John Serson, un capitán inglés. En 1743, inventó una especie de peonza que sirviría p'alcontrar l'horizonte n'alta mar, en condiciones de visibilidá amenorgada, gracies a la so estabilidá dinámica. Sería un precursor bien rudimentariu del horizonte artificial modernu, anque nun paez tener gran impautu.