cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pintura del Sieglu d'oru neerlandés
El mundu del arte
La calidá téunica de los artistes holandeses yera xeneralmente bien alta. La mayoría siguió'l vieyu sistema medieval de formar aprendices con un maestru. Los talleres solíen ser más pequeños qu'en Flandes o Italia, con namái unu o dos aprendices al empar, tando llindáu'l númberu pola reglamentación de la guilda (gremiu). Anque'l poder de la Guilda de San Lucas taba en decadencia, siguió siendo considerable en munchos llugares, y estableciéronse otres nueves nesta dómina. La d'Ámsterdam fuera fundada namái en 1579, y ente 1609 y 1611 estableciéronse les de Gouda, Rotterdam, Utrecht y Delft, y en 1648 la de Leiden. Salvo les semeyes, la mayor parte de los cuadros facer por especular», ensin venir precedíos d'un encargu específicu, a diferencia de lo qu'asocedía nel restu de los países; nesto'l mercáu del arte holandés antemanar al futuru.
Los artistes holandeses esmolecer pola teoría artística menos que los sos colegues d'otros países, y taben menos inclinaos a aldericar el so arte. L'interés xeneral na teoría artística yera enforma menor en círculos intelectuales xenerales o nel públicu polo xeneral, que lo que yera habitual n'Italia. L'arte holandés yera fonte d'arguyu nacional, y los principales biógrafos son fontes cruciales d'información. Trátase de Karel van Mander (Het Schilderboeck, 1604), quien esencialmente toma'l sieglu precedente, y Arnold Houbraken (De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen – «El gran teatru de los pintores holandeses», 1718–21). L'artista alemán Joachim von Sandrart (1606 - 1688) trabayara dacuando n'Holanda, y el so Deutsche Akademie fala de munchos artistes holandeses a los que conoció. Samuel van Hoogstraten (1627–1678), maestru de Houbraken, y alumnu de Rembrandt, escribió Zichtbare wereld y Inleyding tot de Hooge Schoole der Schilderkonst (1678) con información más crítica que biográfica; tán ente los más importantes trataos sobre pintura de la dómina.
Pintura d'historia
Esta categoría entiende toles pintures que rellaten acontecimientos, sían estos eventos históricos del pasáu, o bien escenes bíbliques, mitolóxiques, lliteraries o alegóriques. Foi una tema menos tratada que n'otros países, porque nun había un mercáu eclesiásticu local, y pocos grandes palacios barrocos aristocráticos qu'enllenar.
Nesti xéneru más que n'otros, el holandeses viéronse más influyíos pola pintura italiana, que conocíen por copies y grabaos, una y bones pocos pintores holandeses viaxaron a Italia. Los artistes holandeses más destacaos de la dómina, como Rembrandt, Vermeer, Hals, Steen o Jacob van Ruisdael nun fixeron tal viaxe. thumb|[[Caravagismo d'Utrecht: Dirck van Baburen, Cristu coronáu d'escayos, 1623, pa un conventu d'Utrecht, un mercáu non disponible na mayor parte d'Holanda.]]
Na primer parte del sieglu siguieron trabayando munchos manieristes nórdicos, hasta los años 1630 nos casos d'Abraham Bloemaert y Joachim Wtewael. Munchos cuadros d'historia yeren de pequeñu tamañu, exerciendo tanta influencia sobre ellos el pintor alemán, afincáu en Roma, Adam Elsheimer como Caravaggio (dambos morrieron en 1610). Respectu al restu de la pintura d'historia barroca, la holandesa yera más Realismu en pintura realista y cuntaba les coses de manera más direuta. Dacuando conocer como «pre-rembrandtistas», pos los primeros cuadros de Rembrandt yeren d'esti estilu.
Los caravagistas d'Utrecht producieron pintura d'historia y grandes escenes de xéneru nun estilu influyíu polos italianos, faciendo de cutiu un usu intensu del clarescuru. Utrecht yera una ciudá inusual, pos a mediaos de sieglu siguía teniendo un 40% de católicos, inclusive más ente les clases altes. Los artistes más destacaos fueron Hendrick ter Brugghen, Gerard van Honthorst y Dirck van Baburen; la escuela taba activa en redol al añu 1630, anque van Honthorst siguió trabayando con ésitu hasta los años 1650 como pintor de la corte inglesa, holandesa y danesa, nun estilu más clásicu.
Rembrandt empezó como pintor d'historia antes d'atopar l'ésitu financieru como un retratista y nunca abandonó les sos ambiciones nesti campu. Un gran númberu de los sos grabaos son d'escenes relixoses narratives, y la historia del so últimu encargu históricu, La combalechadura de Claudio Civil (1661) ilustra tantu'l so compromisu cola forma como les dificultaes con qu'atopaba a la d'atopar un públicu.
Semeyes
thumb|left|[[Frans Hals, Willem Heythuijsen (1634).]] El semeya tuvo en puxanza nos Países Baxos nel sieglu XVII, pos había una amplia clase mercantil bien dispuesta a encargar semeyes; envalórase que la producción total algamó ente 750.000 y 1,100.000 semeyes. Rembrandt esfrutó del so meyor periodu d'ésitu financieru como un mozu retratista n'Ámsterdam, pero como otros artistes, llegó a aburrise abondo d'esta pintura d'encargu de burgueses: «los artistes percorríen esti camín ensin prestar», según van Mander.
L'otru gran retratista de la dómina ye Frans Hals, que la so famosa pincelada axilosa y capacidá d'amosar a los modelos relaxaos y allegres añeden interés inclusive a los suxetos menos prometedores, anque la pose desaxeradamente despreocupada del exemplu de la esquierda ye escepcional: «nenguna otra semeya d'esti periodu ye tan informal». Thomas de Keyser, Bartholomeus van der Helst, Ferdinand Bol y otros, incluyíos munchos mentaos más embaxo como pintores d'historia o de xéneru, fixeron tou lo que pudieron p'animar les obres más convencionales.
A finales de sieglu hai una moda d'amosar a los modelos nun traxe que ye mediu disfraz, empezó na Inglaterra de van Dyck nos años 1630, conocíu como traxi «pintorescu» o «romanu». Los modelos aristocráticos o de les milicies cíviques dexábense más llibertá en brilloses ropes y ambientaciones cares que los burgueses.
Un tipu bien particular de cuadru yera'l tronie, que combinaba elementos de la semeya, la historia y l'escena de xéneru. Usualmente tratar d'una representación de mediu cuerpu d'una figura sola qu'amuesa una espresión o estáu d'ánimu inusuales. Nun importaba la identidá real del modelu, pero podíen representar una figura histórica o un traxe históricu o exóticu. Ente los que desenvolvieron el xéneru taben Jan Lievens y Rembrandt, munchos de que los sos autorretratos yeren tamién tronies (especialmente nos grabaos).
El semeya de grupu, en gran midida una invención holandesa, yera bien popular ente les numberoses asociaciones cíviques, parte notable de la vida holandesa, como la milicia cívica urbana, conseyeros y rexentes de guildas y fundaciones caritatives y otros asemeyaes. Especialmente na primer metá del sieglu, les semeyes yeren bien formales y espurríos na so composición. Los grupos sentábense de cutiu en redol a una mesa, cada persona mirando al espectador. Emprestábase muncha atención a los detalles de la ropa, y cuando se podía, al moblame y otros signos de la posición d'una persona na sociedá. Más palantre, los grupos fixéronse más animaos y los colores más claros.
thumb|250px|[[Frans Hals, semeya d'un grupu de les milicies cíviques, El oficiales de San Andrés (1633); 3,3 metros d'anchu.]] Los científicos de cutiu posaben con preseos y oxetos del so estudiu alredor d'ellos. Los médicos dacuando posaben xuntos alredor d'un cadabre, no que se llamaba «Lleición d'anatomía», siendo la más famosa la de Rembrandt: Lleición d'anatomía del Dr. Nicolaes Tulp (1632). Los conseyos d'alministración preferíen una imaxe d'austeridá y humildá, posando con ropa escuro, de cutiu sentaos en redol a una mesa y con espresiones solemnes nes sos cares. Les families de cutiu faíense retratar dientro de les sos luxoses cases. La mayor parte de les semeyes de grupu de milicies cíviques (n'holandés: schutterstuk) fueron encargos de Haarlem y Ámsterdam. Equí los retrataos favorecíen una imaxe de poder, estatus o inclusive un espíritu festivu. L'allugamientu en redol a una mesa daría llugar n'años posteriores a una composición más dinámica, siendo l'exemplu más destacáu la famosa obra de Rembrandt La compañía de milicia del capitán Frans Banning Cocq más conocida como La ronda de nueche (1642).
Escenes de la vida cotidiana
thumb|left|Una imaxe típica de [[Jan Steen (h. 1663); mientres la dueña de la casa duerme, el personal préstase. ]] Xunto cola pintura de paisaxes, el desenvolvimientu y l'enorme popularidá de la pintura de xéneru ye la traza más distintiva de la pintura holandesa de la dómina. En munchos casos ye una figura aisllada, como asocede en La llechera de Vermeer; n'otros amuésense grandes grupos por cuenta de un acontecimientu social. Estremábense categoríes dientro d'esti xéneru: figures soles, families llabradores, escenes de tabierna, fiestes de la «allegre compañía», muyeres trabayando nos sos llares, fiestes na ciudá o nel pueblu, mercaos, barracones, con caballos o animales de granxa, na nieve, a la lluz de la lluna, etc. Cada clase tenía un términu específicu n'holandés, nun esistiendo un términu xenéricu que designara a toes estes escenes de xéneru». Sobremanera a partir de 1625 los artistes solíen especializase n'unu d'estos sub-xéneros.
Los pintores de Haarlem Willem Pieterszoon Buytewech, Frans Hals y Esaias van de Velde fueron importantes pintores na primer parte d'esti periodu. Buytewech pintó «allegres compañíes» de moces refinadamente vistíos, que'l so significáu moralista acolumbrar nos detalles. Van de Velde pintaba fiestes de xardín en cases de campu. Hals foi principalmente un retratista, pero, nos entamos de la so carrera, tamién pintó figures de xéneru. Una estancia en Haarlem del maestru flamencu de les escenes llabradores de tabierna Adriaen Brouwer, dende 1625 o 1626 apurrió a Adriaen van Ostade la tema de la so vida, anque de cutiu dába-y un enfoque más sentimental. Antes de Brouwer, los llabradores de normal representábense nel esterior; él de normal amosar nunos interiores senciellu y escuru, anque los de van Ostade dacuando ocupen ostentosamente granxes decrépitas d'enorme tamañu. Jan Steen especializar n'animaes escenes qu'acaben reflexando una diversión caótica, magar les sos pintures paecen tapar munches vegaes un mensaxe moralizante, refiriéndose a vieyos proverbios y rellatos holandeses. thumb|[[Gabriël Metsu, El don del cazador, h. 1660, un estudiu de rellaciones maritales, con un chiste visual.]] Van Ostade pintaba lo mesmo una figura aisllada qu'un grupu, como los caravagistas d'Utrecht nes sos obres de xéneru, y la figura aisllada, o pequeños grupos de dos o trés fixéronse cada vez más frecuentes, especialmente aquellos qu'incluyía a muyeres y neños. Nellos especializóse l'artista más destacada del periodu, Judith Leyster (1609–1660), primero que'l so maríu, Jan Miense Molenaer, impunxéra-y abandonar la pintura. La escuela de Leiden de fijnschilder («pintores finos») destacó poles sos pintures finamente acabaes, munches d'esta clase. Destacaron nesta llinia Gerard Dou, Gabriël Metsu y Frans van Mieris el Viejo.
Les escenes de xéneru reflexaron la creciente prosperidá de la sociedá holandesa. Los ambientes fixéronse progresivamente más cómodos, opulentos y curioso representaos conforme foi avanzando'l sieglu. Ente los pintores de xéneru que nun formaben parte del grupu de Leiden tán Nicolaes Maes, Gerard ter Borch y Pieter de Hooch, que compartía con Jan Vermeer el so interés na lluz n'escenes d'interior. Vermeer, mientres enforma tiempu una figura bien escura, ye anguaño'l pintor de xéneru que gocia de mayor considerancia.
Paisaxes
El paisaje foi un gran xéneru nel sieglu XVII. Desenvolvióse un paisaxe holandés más realista, vistu dende'l nivel del suelu, basándose de cutiu los cuadros en dibuxos realizaos nel esterior. Los horizontes bien baxos dexaben enfatizar les formaciones de nubes, de cutiu pimpanes, que son tan típiques del clima de la rexón, y que proyeuten una lluz bien particular. thumb|320px|[[Salomon van Ruysdael: Vista de Deventer dende'l noroeste (1657).]] El mar yera una tema favorita yá que los Países Baxos dependíen d'él pal comerciu, lluchaben contra él pa ganar más tierra y tamién celebraben batalles navales en llucha con otres naciones. Amás, l'interior del país taba cruciáu per ríos y canales. Por ello nun ye una sorpresa que'l sub-xéneru de la marina fuera descomanadamente popular, que los artistes holandeses llevaron a un nuevu cume.
Los artistes más destacaos fueron Jan van Goyen (1596–1656), Salomon van Ruysdael (1602–1670), Pieter de Molyn (1595–1661) y el pintor de marines Simon de Vlieger (1601–1653). Salomon van Ruysdael especializar en pequeños cuadros con escenes fluviales. Cuyp realizó escenes del sol poniéndose sobre anchos ríos. Ente los artistes que pintaron escenes marítimes o fluviales na primer parte del sieglu tuvieron Jan Porcellis, Simon de Vlieger y Abraham Storck. Willem van de Velde el vieyu y el so fíu son los maestros más destacaos de décades posteriores, tendiendo, como asocedía a principios de sieglu, a faer que'l barcu fora'l centru d'interés, ente que nes décades anteriores la énfasis punxérase nel mar y nel tiempu atmosféricu, nuna fase tonal». Jan van de Cappelle pintó marines «seles», cola mar n'aselu. Los sos cuadros carauterizar pola lluz del sol que rellumaba sobre les agües, reflexando'l amanecer o'l atapecer.
thumb|[[Jacob Ruysdael, El molín de Wijk bij Duurstede (1670).]] thumb|[[Aelbert Cuyp, Paisaxe fluvial con caballeros (h. 1655).]]
A partir de los años 1650 empezó la fase clásica» de los paisaxes holandeses, que caltenía la cualidá atmosférica, pero con composiciones más espresives y contrastes más marcaos de lluz y color. Suelen tener como centru d'interés un árbol heroicu» únicu, o un molín o torre, o un barcu nes marines. L'artista más destacáu foi Jacob Ruysdael (1628–1682), quien produció una gran cantidá y variedá d'obres, usando toles temes holandeses típicos salvu'l paisaxe italianizado; en llugar d'ello produció paisaxes «nórdicos» de montes de pinos escuros y dramáticos con ruxentes riegues y cascaes. Foi alumnu so Meindert Hobbema (1638–1709), más conocíu pola so atípica Avenida de Middelharnis (1689), que s'estrema de les sos avezaes escenes de molinos y caminos que crucien montes. Otros dos artistes con estilos más personales, y con cuadros de mayor tamañu fueron Aelbert Cuyp (1620–1691) y Philips Koninck (1619–1688). Cuyp tomó la lluz dorao italiana y usar n'escenes d'atapecer con un grupu de figures nel primer planu y detrás d'elles un ríu y un paisaxe amplio. Les obres meyores de Koninck yeren vistes panorámiques, dende una llomba, sobre amplies granxes llanes, con un cielu enorme.
Hubo un tipu distintu de paisaxe producíu nesta dómina, que yera'l paisaxe italianizante románticu, con montes serrapatosos, lluz dorao y dacuando detalles pintorescos. Destacó nesti subxéneru Jan Both (m. 1652), que tuvo en Roma y trabayó con Claudio Lorena.
Otru subtipo yeren los paisaxes con animales nel primer planu. Pintar Cuyp, Paulus Potter (especializáu en vaques, 1625–1654), Adriaen van de Velde (1636–1672) y Karel Du Jardin (1626–1678, animales de granxa), con Philips Wouwerman que pintaba caballos y caballeros en diversos ambientes. Los animales más representaos yeren el caballu y la vaca, esta postrera un símbolu de prosperidá pa los holandeses. thumb|left|[[Pieter Jansz Saenredam, Ilesia d'Assendelft, 1649, cola llábana d'el so padre nel primer planu.]]
L'arquiteutura tamién esteló a los holandeses, les ilesies en particular. Nun principiu siguióse la moda del manierismu nórdicu de palacios a la moda y vistes urbanes inventaes. Pero depués fueron más realistes y pintaron l'interior y l'esterior d'edificios reales, anque non siempres fidedignamente. Dellos artistes especializar n'interior d'ilesies. Pieter Jansz Saenredam, que'l so padre Jan Saenredam grabó a sensuales dioses manieristes desnudes, pintó ilesies gótiques, aquel día blanquiaes y ensin xente. La so énfasis na lluz y la xeometría, con escasa representación de testura de les superficies, destaca cuando se-y compara con Emanuel de Witte, quien representaba a les persones, los suelos irregulares, los contrastes de lluz y el revoltixu de moblame d'ilesia que quedaba nes ilesies calvinistes. Gerrit Berckheyde especializar en vistes non bien allegaes de les principales cais y places de les ciudaes, colos edificios más importantes. Jan van der Heyden prefería escenes más íntimes de les silencioses cais d'Ámsterdam, de cutiu con árboles y canales. Yeren vistes auténtiques, pero nun duldar n'afaeles pa llograr efeutos compositivos.
Bodegones
thumb|[[Pieter Claesz., Vanitas (1630).]] El bodegón ye un xéneru qu'ufierta una gran oportunidá p'amosar l'aptitú del pintor pa reflexar testures y superficies en gran detalle y con efeutos de lluz realista. Yera un desafíu pa los pintores reflexar toa clase de comida espuesta nuna mesa, la plata, los estampaos entrevesgaos y les sutiles plegues de los manteles y flores.
Estremar ente banketje («pieces de llacuada») y los más senciellos ontbijtjes («pieces d'almuerzu»). Práuticamente tolos bodegones teníen un mensaxe moralista, polo xeneral en rellación cola brevedá de la vida – esta tema conozse como vanitas – implícita cuando nun haya un símbolu tan obviu como una calavera, o otru menos obviu como un llimón a mediu pulgar (como la vida, dulce n'apariencia pero de sabor amargoso). Les flores amostálguense y la comida podrezse, y la plata ye inútil pa l'alma. Sicasí, el mensaxe paez debilitase nes pieces de la segunda metá del sieglu, más ellaboraes. Ente los pintores de vanitas destaquen David Bailly y los sos sobrinos Harmen y Pieter Steenwijck. thumb|left|[[Abraham van Beyeren (1667); bodegón «fachendosu» con un mure enriba del cuchiellu.]]
Reputación posterior
thumb|left|[[Philips Wouwerman, Viaxeros esperando un ferry (1649).]] L'enorme ésitu de la pintura holandesa del sieglu XVII fizo que nengún pintor holandés de los doscientos años siguientes fuera conocíu fora de los Países Baxos. Inclusive n'el mesmu sieglu XVII, a la fin, los artistes vivos quexar de que'l públicu taba más comenenciudu nos maestros muertos.
Anque namái sía poles enormes cantidaes producíes, la pintura barroca holandesa formó siempres una parte significativa de les coleiciones de pintura de los Antiguos Maestros. Sicasí, la so reputación varió a lo llargo del tiempu, salvu na constante almiración por Rembrandt. Otros artistes carecieron cambeos drásticos nel preciu y nel apreciu de la crítica. A la fin del periodu dalgunos fijnschilders activos en Leiden gociaron de gran reputación, pero dende mediaos del sieglu XIX apréciense más les obres realistes. Vermeer foi rescatáu de la casi total escuridá nel sieglu XIX, cuando delles de les sos obres atribuyir a otros; pero'l fechu de que tantes de les sos obres tuvieren yá nes grandes coleiciones, de cutiu atribuyíes a otros artistes, demuestra que se reconocía la calidá de les pintures individualmente consideraes anque s'ignorara la so obra en xunto.
Na segunda metá del sieglu XVIII, el realismu terrenal de la pintura holandesa yera un gustu Whig» n'Inglaterra y en Francia rellacionar col racionalismu de la Ilustración y les aspiraciones de reforma política. Nel sieglu XIX, con un respetu casi universal pol realismu, y el cayente final de la xerarquía de los xéneros, los pintores contemporáneos empezaron a tomar emprestáu de los pintores de xéneru tantu'l so realismu como'l so usu d'oxetos con propósitos narrativos, y pintaron suxetos similares ellos mesmos, cultivando tolos xéneros nos que los holandeses fueren pioneros.
Nel xéneru paisaxísticu, los artistes italianizantes fueron los más influyentes y altamente consideraos nel sieglu XVIII, pero John Constable tuvo ente aquellos románticos que los denunciaben pola so artificiosidá, y preferíen a los artistes tonales y clásicos. De fechu dambos grupos siguieron siendo influyentes y populares nel sieglu XIX.
Colin McRae
Colin McRae, MBE foi un pilotu escocés de rally, fíu del tamién pilotu Jimmy McRae, quien fora cinco veces campeón del Campeonatu Británicu. Colin foi campeón del mundu nel añu 1995, subcampeón nos años 1996, 1997 y 2001 y terceru nel añu 1998. Collaboró na consecución del títulu de constructores per parte de Subaru nos años 1995, 1996 y 1997 y per parte de Citroën en 2003.
Foi nomáu miembru de la Orde del Imperiu Británicu pola reina Sabela II en 1996. Militó nos equipos Subaru, Citroën y Ford a lo llargo de 146 carreres de rally, de les cualos ganó 25 y remató nel podiu en 42 ocasiones.
Finó en 2007 nun tráxicu accidente d'helicópteru, cerca de la so ciudá natal Lanark al pie del so fíu mayor, Johnny, de cinco años, y dos amigos de la familia, Graeme Duncan y un amigu de Johnny, Ben Porcelli.
Trayeutoria
thumb|left|250px|McRae ganó'l campeonatu 1995 del [[Campeonatu Mundial de Rally nel so Subaru Impreza 555.]] McRae empezó la so carrera de Rallys en 1986, pilotando un Talbot Sunbeam. Como competidor regular del Campeonatu de Rally d'Escocia, llueu se fixo un nome pola so velocidá y escitante estilu de conducir. La so forma de conducir llevólu a ser comparáu con Ari Vatanen, el famosu pilotu de rally finlandés, a quien McRae almiraba. Llueu progresó nun Vauxhall Nova y d'ende camudó a un Ford Sierra XR 4x4. La so primer apaición nun WRC foi en 1987, nel Rally de Suecia, pilotando un Nova. Más tarde, en 1989, terminó quintu nel Rally de Nueva Zelanda cola so Sierra Cosworth. En 1991, McRae xunir a Subaru pal Campeonatu Británicu de Rally. Foi campeón británicu en 1991 y 1992, graduándose como pilotu oficial na marca Subaru.
McRae ganó'l so primera rally nel Campeonatu Mundial de Rally de 1993, nel Subaru Legacy preparáu por Prodrive nel Rally de Nueva Zelanda, siendo ésta la primer victoria pal acabante formar equipu oficial de Subaru. Asina foi la creciente carrera d'esti equipu, mientres competía colos entós poderosos Toyotas, ayudáu pola posterior esclusión d'esi equipu dempués del Rally d'España en 1995. Foi nesi añu cuando McRae ganó'l so primer campeonatu mundial, tres el Rally de Gran Bretaña, dempués d'una fuerte competencia contra'l so compañeru d'equipu Carlos Sáinz, quien terminó en segundu puestu. Darréu, anque ganaba carreres individuales del campeonatu, incluyendo pruebes más especializaes como'l Rally de Grecia, el Safari Rally y el Rally de Córcega, McRae nun pudo superar a Tommi Mäkinen en 1996 y 1997, quedando como subcampeón en dambos años. Sicasí, col so desempeñu, ayudó a Subaru a consiguir tres títulos consecutivos de constructores. Na que sería la so última temporada col equipu, en 1998, McRae ganó tres carreres más del campeonatu, terminando en tercer llugar absolutu y, amás, ganó la Carrera de Campeones.
thumb|left|180px|McRae nel [[Rally de Finlandia de 2001|Rally de Finlandia 2001 col Ford Focus WRC]] Dempués de munchos años d'ésitu variable, McRae camudar al equipu M-Sport Ford na temporada de 1999, conduciendo'l nuevu Ford Focus WRC. Esti cambéu foi-y compensáu con dos victories, nel Safari Rally y el Rally de Portugal. Con un desempeñu variable mientres la temporada, McRae remata en sestu llugar absolutu, con namái tres carreres puntuaes. En 2001, McRae termina segundu absolutu, dos puntos por detrás de Richard Burns.
Cola victoria nel Safari Rally na temporada 2002, McRae rompió la marca de victories del Campeonatu Mundial de Rally, algamando 25 trunfos. Esta marca foi rota, de magar, namái por Carlos Sainz, Sébastien Loeb y Marcus Grönholm.
Nel Campeonatu Mundial de 2003, McRae compitió con Citroën. Terminó nel puestu 7 de conductores, ensin nenguna victoria. El so puestu ocupar Carlos Sáinz nel equipu Citroën na temporada 2004, ente que per otra parte, Subaru escoyó a Mikko Hirvonen como pareya de Petter Solberg pa la mesma temporada. McRae quedar ensin un llugar nel campeoanto y decidió siguir otros intereses, participando nel Rally París Dakar y nes 24 Hores de Le Mans.
thumb|left|250px|McRae condució un [[Škoda Fabia|Škoda Fabia WRC nel Millennium Stadium, Cardiff na etapa super especial del añu 2005 nel Rally de Gran Bretaña.]] McRae volvió al Campeonatu Mundial de Rally conduciendo pa Škoda na temporada 2005, nel Rally de Gran Bretaña y el Rally d'Australia, terminando en séptimu nel primeru y retirándose nel segundu, por un fallu mecánicu, esmoreciéndose la esperanza del equipu de llograr el so segundu podiu, dempués del llográu nel Safari Rally de 2001.
Ente los sos últimes participaciones, el 5 d'agostu de 2006, McRae compitió pa Subaru nel primer rally americanu televisáu en direutu en Los Angeles como parte de los X-Games. McRae topetó na penúltima curva, estropiando'l frente y la rueda delantera izquierda, terminando en segundu llugar. Sicasí, la so última participación sería una sorpresiva inclusión nel equipu Kronos Citroën nel Rally de Turquía, en setiembre de 2006, onde reemplazó a Sébastien Loeb, quien se recuperaba d'un accidente en bicicleta. McRae nun pudo terminar, por cuenta d'un fallu mecánicu, terminando fora de los primeros diez llugares.
N'agostu de 2007, McRae declaró tar buscando un llugar pa la temporada 2008 del Campeonatu Mundial, mentando que "si nun puedo la siguiente temporada, entós nun voi volver, porque si tas enforma tiempu fora d'esto nun puede caltenese el nivel".
Victories nel Campeonatu Mundial de Rally
{| ! Nᵘnbsp; ! Temporada !Eventu !Copilotu !Coche
Colin McRae Rally
El nome de Colin McRae tamién foi popular nos videoxuegos desque en 1998 la compañía Codemasters llanzara la primer versión del xuegu Colin McRae Rally. Dos años dempués, apaeció la segunda versión pa la consola PlayStation y tamién pa PC; una versión pa la consola portátil Game Boy Advance foi presentada en 2002. Una tercer versión pa PC y para Xbox tuvo muncha aceptación polos usuarios. Les versiones 04 y 2005 llegaron en 2004 pa toles plataformes y la 2005 foi afecha pa la PSP de Sony y pal N-Gage de Nokia. Colin McRae: DiRT foi'l siguiente títulu, llanzáu en 2007 pa PC, Xbox 360 y PlayStation 3. Esta postrera foi presentada nel Reinu Xuníu el 14 de setiembre, de casualidá un día antes de la muerte de McRae. N'avientu de 2009, Codemasters llanzó la so secuela, Colin McRae DiRT 2. El xuegu ta disponible pa PC, PlayStation 3 y Xbox 360, y nésti apaecen estrelles como Travis Pastrana y Dave Mirra. En 2011 salió Dirt 3, agora ensin "Colin McRae" nel so nome, tamién pa PC, PlayStation 3 y Xbox 360 y en 2015 salió Dirt Rally pa PC, Xbox one y PlayStation 4. En 2017 salió'l so últimu títulu hasta la fecha DiRT 4 pa PC PlayStation 4 y Xbox one
Vida personal
McRae taba casáu con Allison, y tenía dos neños, Hollie y Johnny. McRae camudar al Principáu de Mónacu en 1995, en parte pol encamientu del so amigu David Coulthard. Sicasí, debíu a la crecedera de la so nueva familia, McRae empezó a pasar más tiempu na so casa de Lanarkshire, aceptando la incomodidad de los altos impuestos escoceses. La familia vivía nuna casa del sieglu XVII, llamada Jerviswood House.
El so hermanu Alister tamién ye pilotu profesional de rally, y esfrutó dellos trunfos, como'l del Campeonatu Británicu de Rally en 1995.
Muerte
Aproximao a les 16:10 del 15 de setiembre de 2007, un helicópteru rexistráu a nome de McRae estrellar a 1,6 km al norte de Lanark cerca de la casa de la familia McRae. L'axente de McRae, Jean-Éric Freudiger, informó que McRae pilotaba l'helicópteru nel momentu del accidente, fechu que foi confirmáu a otru día, cuando les autoridaes informaron que McRae, el so fíu mayor, Johnny, de cinco años, y dos amigos de la familia, Graeme Duncan y un amigu de Johnny, Ben Porcelli, morrieren nel accidente.
El sitiu web de McRae foi tresformáu nun obituariu, con declaraciones del so padre, el tamién pilotu de rally Jimmy McRae, y con un espaciu pa recibir mensaxes de condolencia.
Nel Rally Acrópolis de 2011 fíxose-y un homenaxe con una esposición.
Realismu artísticu
thumb|L'arbañil mancáu, de [[Francisco de Goya, 1786-87.]] thumb|[[Moisés de Miguel Ángel|Moisés, de Michelangelo, 1513-1515. Dizse que, encegoláu col so realismu, el mesmu autor cutió la escultura glayando: "¡Fala, perru!" (Parla, cane). ]]
Realismu ye un términu que, amás d'utilizase pa denominar ciertos movimientos artísticos reactivos contra'l romanticismu en lliteratura (lliteratura del realismu) o pintura (pintura del realismu) -dambos aniciaos na Francia de mediaos del sieglu XIX y siguíos nel naturalismu lliterariu y pictóricu posterior-; tien una dimensión xenérica que dexa identificar un realismu artísticu como una postura estética o de teoría del arte qu'identifica arte y realidá.
Esta postura afigurar en diverses formes de representar la realidá o naturaleza d'una manera imitativa (mimesis), polo que tamién se la denomina naturalismu (de forma equívoca con otros usos de [[naturalismu nel arte)
Como oxetivu o pretensión, la postura o perspeutiva realista ye compartida en traces xenerales por toa clase d'arte figurativo; pero tamién pola lliteratura, ya inclusive pola música programática o descriptiva. Nes artes plástiques (escultura y de forma especialmente trascendente pa la pintura, daes les sos especiales convenciones -l'amenorgamientu a lo bidimensional-) puede cumplise con bien distintos graos, dende les fronteres de l'astracción hasta'l trampantojo.
Esi enfoque realista del arte diose en bien distintos estilos y dómines históriques a lo llargo de la historia de la pintura y la historia de la escultura; y tocantes al so distintu tratamientu en caúna de les escueles nacionales, foi propuestu como una de les carauterístiques definitories, a lo llargo del tiempu, de la escuela española frente a la escuela italiana y la escuela flamenca.
L'arte realista puede definise, tocantes al so conteníu, como'l que representa les temes "acordies con regles seculares y empíriques" de cuenta que tales temes sían "esplicables en términos de causes naturales, ensin recursu a intervención sobrenatural o divina"; considerando la esistencia d'una realidá oxetiva en tercer persona, ensin embellecimiento o interpretación (como faen los enfoques idealistes del arte: el idealismu artísticu, conceutu col que se contrapone).
Tal aproximamientu implica inherentemente una creencia de que tal realidá ye ontológicamente independiente de los esquemes conceptuales del home, de les sos práutiques llingüístiques y creencies, y que puede ser conocíu (o conocible) pol artista, que puede de la mesma representar fielmente esa realidá. Según Ian Watt el realismu modernu "empieza cola posición de que la verdá puede ser afayada pol individuu al traviés de los sentíos" que "tien los sos oríxenes en Descartes y Locke, y recibe la so primer formulación con Thomas Reid a mediaos del sieglu XVIII."
El realismu nes artes tiende a representar personaxes, situaciones y oxetos de la vida cotidiana de forma creíble. Tiende a refugar les temes heroicos (tan caros al clasicismu, que los representa con una perspeutiva idealista) en favor de temes más neutres, pegaos a la tierra. Na definición que del esperpento fai'l so creador, el dramaturgu español Ramón de Valle Inclán, compárense, oponiéndola a la suya (qu'identifica cola de Goya, Quevedo o Cervantes), los dos perspectives qu'apoderaron la historia de la lliteratura y de les artes plástiques: la que fai al espectador almirar de rodíes a los héroes homéricos y la que lu pon a los personaxes al so nivel, nos drames de Shakespeare.
El realismu nel arte prehistórico y antiguo
Les primeres manifestaciones artístiques yá presenten la oposición de posibilidaes ente la idealización o astracción de traces (que lleven a la representación de les traces femenines esaxeraos nes venus paleolítiques o al esquematismo del arte rupestre llevantín) y el realismu, inclusive un realismu tan atanante que fizo duldar mientres años de la honestidá del descubrimientu de la Cueva d'Altamira, que namái foi aceptada tres el descubrimientu de más exemplos de la denomada escuela francu-cantábrica.
El realismu nel arte medieval y de la Edá Moderna
thumb|Grupu de profetes nel [[Pórticu de la Gloria, del Maestru Mateo, 1168-1188. Daniel, sonriente y ensin barba.]] thumb|[[Trinidá (Masaccio)|Trinidá, de Masaccio, 1427.]] thumb|Detalle de la Adoración de los pastores nel [[Trípticu Portinari, de Hugo van der Goes, 1476-1479.]] thumb|[[Cristu yacente de Gregorio Fernández, 1606-1614.]]
La plástica románica, como la bizantina, nun enclín qu'empecipiara'l arte paleocristiano, busca la estilización de les traces en pro de la representación idealizada de santos y cristos hieráticos; ente que la plástica gótica pretende humanizalos con representaciones más realistes, qu'espresen el dolor y la tenrura (cristos crucificaos, vírxenes col neñu). Señalóse que'l Daniel sonriente del pórticu de la Gloria (sieglu XII) representa una transición ente dambos estremos.
El renacencia italiana, venceyáu al humanismu filosóficu, recuperó'l antropocentrismu de l'Antigüedá, de la que coles lleis de la perspeutiva y el tratamientu de la lluz y les solombres (que remata nel sfumato y la perspeutiva aérea de Leonardo) consiguió dar a les representaciones del mundu un aspeutu creíble; ente que'l flamencu, cola téunica del oleu dexó un detallismo estraordinariu y unos matices nel color hasta entós insospechados (que rematen nes veladuras, el chiaro-escuru y la morbidezza de la escuela veneciana y Rafael).
Frente a la intelectualización del manierismu, el barrocu ye un arte realista, que se recrea na representación de lo sórdido del dolor y la probeza, o alternativamente espresa'l trunfu y la gloria, con españíos sensoriales y fuertes contrastes (dientro de cada obra, ente unes y otres escueles, y ente unos y otru autores -Caravaggio frente a Ribera; Bernini frente a Borromini; Velázquez frente a Murillo; Valdés Leal frente a Lucas Xordán; -y Nain frente a Poussin; Rubens frente a Van Dyck; Rembrandt frente a Vermeer; Gregorio Fernández frente a Martínez Montañés-).
El sieglu XVIII guardó la simultaneidá de bien distintos aproximamientos artísticos a la realidá: el barrocu tardíu marcaba un estraordinariu contraste ente'l clasicismu de los esteriores y la sensualidá morbosa de los interiores privaos (rococó); ente que el neoclasicismu sometía a la realidá a la estrechura de les regles académiques que'l prerromanticismu esforciar en frayar, anque dambos tendiendo más a conceutos idealistes que puramente realistes (Laocoonte de Lessing).
El realismu nel arte de la Edá Contemporánea
thumb|Bonjour, Monsieur Courbet, de [[Gustave Courbet, 1854.]] thumb|Il quarto stato ("El cuartu estáu"), de [[Giuseppe Pellizza da Volpedo, 1901.]]
Los movimientos artísticos denominaos "realistes" de la Francia de mediaos del XIX reaccionaben contra les emociones esaxeraes del romanticismu; sustituyéndoles pola busca de la verdá na precisión, y atopando les sos temes non nes alloñances del exotismo, el orientalismu, el medievalismo y otros historicismos; sinón na vida cotidiana y los conflictos propios de la revolución industrial y la sociedá de clases. La perspeutiva realista (y sobremanera la del naturalismu, el so movimientu continuador ya intensificador), pasó a ser sinónimu de busca de lo feo, sórdido y marxinal, pa denuncialo (realismu social, novela social, kitchen sink realism -realismu de fregadero- ). Tamién coincide col realismu la perspeutiva local y rexonal (costumismu, rexonalismu ), qu'en munchos casos identificar colos movimientos nacionalistes que surden por toa Europa nel sieglu XIX (especialmente'l denomináu nacionalismu musical).
Les meyores téuniques y científicos, y en concretu la popularización de la fotografía, incentivó nel gran públicu'l deséu por representaciones que paecieren "oxetivamente reales". Al igual que'l masivu espardimientu de la prensa anició los folletinos; la posibilidá de reproducción industrializada del arte gráfico y d'otros oxetos artísticos antes acutaos a individualidá de l'artesanía, anició una degradación del oxetu artísticu (denunciada por Ruskin y William Morris -Arts and Crafts-) que suel denominase kitsch.
Frente a les vanguardies artístiques, los totalitarismos nazi y soviéticu aguiyaron movimientos estéticos de calter realista: el realismu socialista y el realismu heroicu.
Los movimientos artísticos de la segunda metá del sieglu XX incluyeron distintos tratamientos de calter realista, como'l pop art y el hiperrealismu.
La narrativa hispanoamericana de mediaos del sieglu XX xeneró una nueva dimensión del realismu col denomináu realismu máxicu.
Parllamentu Panafricanu
El Parllamentu Panafricanu, tamién conocíu como Parllamentu Africanu, ye'l cuerpu llexislativu de la Xunión Africana. El Parllamentu Africanu celebró la so sesión inaugural en marzu de 2004. Anguaño nun tien poder real, sinón que tien poder de conseyu y consulta. Ta situación enllargar mientres 5 años dende la so constitución, tres esti periodu va llograr el poder lexislativo por completu. Los sos 265 diputaos son escoyíos sobre les llexislatures de los 53 estaos miembros de la Unión Africana, en llugar de ser escoyíos direutamente según les sos propies capacidaes. Primeramente la sede del Parllamentu Africanu taba n'Adís Abeba, Etiopía, pero ésta foi treslladada a Midrand, Sudáfrica. Adicionalmente, diez comités permanentes fueron creaos pa tratar distintos sectores de la población d'África.
Realismu artísticu
Ver tamién
Artículos de Wikipedia con una especial rellación al Realismu artísticu. Los artículos entá non redactaos referenciar col so usu bibliográficu, y cuando ye posible, añedir l'enllaz a artículos de les Wikipedias n'otros idiomes.
Parllamentu Panafricanu
L'actual Presidente del Parllamentu ye Roger Nkodo Dang, de Camerún.
BMX
thumbnail
derecha|miniatura|275px|Carrera de BMX en pista de tierra. Primer ronda del Campeonatu d'Europa de BMX 2005, celebrada en [[Sainte-Maxime, Francia'l 23 d'abril de 2005]] El BMX ye una disciplina del ciclismu que se practica con bicicletes cross con ruedes de 20 pulgaes de diámetru. El BMX toma dos modalidaes: carrera, que'l so oxetivu ye completar el percorríu nel menor tiempu posible, y estilu llibre (freestyle), que'l so oxetivu ye realizar acrobacies.
El BMX ye un deporte estremo que tien de ser practicáu cola debida seguridá que nos brinden los siguientes oxetos: cascu, rodilleras, colderes, guantes de tela o plásticu y zapatos anchos. La bicicleta tien que tar en bones condiciones pa evitar accidentes.
BMX ye la abreviación de Bicycle Motocross y naz en California (Estaos Xuníos de Norteamérica) nel añu de 1969 cuando un mozu de nome Scott Breithaupt decide utilizar una bicicleta nuna pista de Motocross, p'asonsañar les habilidaes de los sos ídolos d'esti deporte. Un fabricante de bicicletes llamáu Al Fritz, sollertáu pola alta demanda de los mozos y reparando los sos gustos, empezó a fabricar bicicletes similares a motos.
Más concretamente, en 1977, la American Bicycle Association (ABA) entamóse como una entidá nacional pa la crecedera del deporte que s'introdució n'Europa en 1978. N'abril de 1981, fundóse la Federación Internacional de BMX, y el primer campeonatu del mundu celebrar en 1982. Dende xineru de 1993 el BMX foi integráu dientro de la Xunión Ciclista Internacional(UCI).
De EE. XX. el naciente BMX pasó a Europa, siendo Inglaterra, Holanda y Francia los primeres n'acoyelo y empecipiar el so desarrollu. En 1974 naz la NBL (Nacional Bicycle League) nos EE. XX. como la encargada de promover a nivel llocal, estatal, rexonal y nacional el BMX nesti país. Dellos escritos remonten los oríxenes a «... otru tipu de pruebes que tienen llugar al campu… el "ciclocross" (nacíu en Francia a finales del sieglu XIX y que deriva de los exercicios militares), na que los participantes siguen un percorríu al traviés de pistes enllamorgaes y torgues, según les de mountain-bike o ciclismu de monte...». Anguaño, podemos definir el BMX como un deporte que se práctica en bicicletes pequeñes, que dexen al ciclista ganar mayor aceleración y precisión que con una bicicleta normal, usualmente les ruedes son de 20 pulgaes.
Trucos
Los trucos son les acrobacies que faen los bikers (pilotos de motocross n'inglés), «riders» o pilotos nel aire.
Hai una gran variedá de trucos que pueden realizase yá seya nel aire o nel planu, amás de toles combinaciones y llinies que pueden faese a partir d'otros trucos. Los más conocíos son:
Wallride: consiste en faer un bunny hop y quedase nuna posición horizontal de cuenta que se queden los dos ruedes na paré y asina percorrer un pequeñu tramu de la paré.
Carauterístiques de les bicicletes de BMX
miniatura|250px|Backflip Les bicicletes son de pequeñu tamañu (les ruedes tienen un diámetru de 20 pulgaes), pa ganar manejabilidad sobre elles. Los cuadros suelen tar fabricaos dependiendo del contestu, los manillares suelen ser grandes pa meyor conducción, en aluminiu 6061 o 7005, fibra de carbonu, aceros al cromu (chromoly 4130, aceru al cromu-molibdenu), los cuadros n'aluminiu suelen ser pa les pistes de "race", tamién como los de carbonu, anque estos realmente úsense pa la modalidá de ciclismu, y los cuadros de OX (oxiplatino) y cromoly usar pa la modalidá de BMX. Los cuadros pueden tener midíes del tubu cimeru (n'inglés conozse como Top Tube), que ye básicamente la midida del llargor d'esti tubu, espresada de normal en pulgaes.
Los cuadros tienen distintes midíes del tubu cimeru pa cada modalidá:
Midíes permediu pueden ser les siguientes, convien usar cuadros de similar xeometría no posible pa ver qué midida escoyer, yá que ye más por gustu que por regla:
- Dirt / Race: Cuadros que, non siempres, pero, polo xeneral, son llargos y son bien distintos les sos xeometríes que les de Street (por casu, el llargor de les vainas inferiores, de la parte de tres de la bicicleta ye más llarga pa estabilizar la bicicleta nel aire, en Street ye más curtiu pa facilitar los xiros). Hai de solliñar qu'hai cuadros de 20,00" pa esta modalidá, pero la so xeometría ye específica pa faer esta modalidá, por más que paeza, nun sirve pa faer Street nin Flat. Tienen más refuerzos y dacuando cuérrense carreres con cuadros que lleven ruedes de 24 pulgaes, anque se sigue llamando BMX.
Lleven nel buje traseru un "Cassette", igual qu'en monte, que lleva un piñón de 9 dientes que tamién puede camudase por más grandes como 13 y hasta 20 dientes, o pueden montase dellos, ya incorporar un cambéu traseru, esta ye una teunoloxía actual, posterior a la rueda llibre, el Cassette de normal ye de cojinete o rodamientu selláu y el piñón nun entra enroscáu, sinón ensertar nun cuévanu dientro del buje, la exa d'esa ye gruesu. El tamañu del platu camuda dependiendo de la modalidá. En Street, Park, Rampla y Flatland llévense de normal pequeños, con rellaciones que varien dende 22 a 25 dientes nel platu, principalmente por que'l platu nun pegue nes ramples o nun estorbar y tamién pol piñón, que suel tener de 9 a 11 dientes, nel flatland úsase piñón de 9 dientes con platos de 11 dientes por que nun haya muncha tracción y seya fácil faer los trucos y pa la modalidá de Street el platu pequeñu tien la función de nun tocar al momentu de faer un Grind colos pegs, yá que si nun se rompería (cuando se tienen los pegs de llau contrariu del platu puede tenese un platu más grande yá que al momentu de faer grind esti nun toca). L'usar un platu pequeñu puede lliberar daqué de pesu na bicicleta y la comodidá de la bicicleta ye muncho meyor na execución de los trucos, en Dirt/Race úsense rellaciones de 9 dientes con platu de 27 a 30 dientes pa desenvolver mayor velocidá dáu'l mayor tamañu del platu. Anguaño esiste tamién el sistema "freecoaster" nel buje traseru. Esti sistema dexa dir escontra tres ensin la necesidá d'acompasar los pedales de la BMX pa torgar que se frene. Internamente lleva unes pieces por unos carriles, que faen que'l piñón quede llibre al respective de la rueda. D'esta forma, un xiru de los pedales escontra tras, o dexar la BMX avanzar ensin pedaliar, soltaren el piñón dexando realizar un saltu o un xiru de 180° y pudiendo avanzar, hasta'l momentu en que se deseye dir palantre, momentu en qu'a cencielles pedaliando de forma normal el piñón volverá quedar de forma normal y vamos poder impulsanos ensin problema. Eso emplégase enforma en flatland, pero tamién se ven munchos acróbates en park o street que lo monten nos sos BMX.
El rotor ye frecuente nel usu de la modalidá Park y Rampla, pa poder lliberar la llimitación nel xiru del manillar pol cable del frenu, y na modalidá Street ye esaniciáu totalmente el frenu, manera de dir denominada Brakeless (ensin frenos), esta postrera bien popularizada ente la nueva corriente de corredores surdida nos postreros 3 años.
Otra pieza importante bien utilizada en Street, pero non en Dirt Jump, ye l'usu de Pegs. Son unos tubos fechos en metal (chromoly, magnesiu, titaniu, etc), esistiendo dalgunos en plásticos bien resistentes (Nylon, Delrin, FiberGlass), y utilícense pa una variedá de trucos llamada "Grind" (nes sos amplies variedaes), Hang-5 o Peg Wheelie", o na modalidá de flatland como sofitos pa realizar xiros ensin dir sobre los pedales. Llevar na mayoría de modalidaes, siendo usaos en rampla pa faer stalls, consistentes en clavase nel estremu de la rampla y realizar trucos como caltenese sobre un peg y en cai pa grind sobre cementu, barandielles, bancos, etc., suelen ser más llargos y resistentes de lo habitual.
Daqué bien común tamién ye la manera d'usar l'asientu, nes modalidaes street, dirt y park ye bien frecuente que s'use l'asientu totalmente hasta embaxo por que nun estorbar al momentu de saltar anque anguaño los acróbates optaron por xubir l'asientu p'asina poder llograr otros trucos con mayor facilidá como por casu el suicide non hander, na modalidá flatland úsase l'asientu bien alto pa garralo y faer trucos como "fisherman" que consiste en montase nos pegs delanteros y caltener l'equilibriu agarráu del asientu, na modalidá vert úsase alto tamién pa faer trucos como'l "tobogán" que consiste en garrar l'asientu y lliberar les manes.
Mary Walton
Mary Walton (Estaos Xuníos d'América) inventó distintos sistemes pa desaniciar la contaminación de les grandes ciudaes.