cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Revitalización llingüística
Gaélicu escocés
Tamién hai intentos actuales de revitalizar el gaélicu escocés, que intentó ser suprimíu dempués de la formación del Reinu Uníu, y empezó a tener un mayor amenorgamientu de falantes debíu al desplazamientu forzáu de población de les Tierres Altes escoceses, conocíu n'inglés como Highland Clearences. Anguaño, gaélicu escocés ye namái faláu llargamente nes Islles Hébrides Esteriores y delles árees de les Highlands ya Islles. L'amenorgamientu de falantes fluyíos del gaélicu escocés empezó a detenese, aun así la población central de falantes d'esti idioma, treslladar al usu como segunda llingua, especialmente en Glasgow.
Manés
Otra llingua celta, el manés, perdió'l so postreru falante nativu en 1974, pero nunca cayó en desusu dafechu. La llingua agora enséñase n'escueles primaries y secundaries, y utilízase en dellos acontecimientos públicos y ye falada como segunda llingua per cientos de persones.
América del Norte
N'años recién, un númberu creciente de tribus americanes natives intentaron revitalizar les sos llingües. Por casu, foi creada una aplicación n'idioma Halq'emeylem, la llingua indíxena con más falantes de Vancouver, pa iPod/iPhone. Amás, hai aplicaciones (qu'inclúin frases, llistes de pallabres y diccionarios) en munches llingües natives estauxunidenses que van dende cree, cherokee y chickasaw, hasta lakota, ojibway y pneida, massachusett, navajo y gwych'en.
El wampanoag, una llingua falada poles persones del pueblu homónimu en Massachusetts, empezó un proyeutu de revitalización empobináu por Jessie Pocu Doe Baird. A raigañu del proyeutu, púdose ver neños falando la llingua con fluidez per primer vegada en más de 100 años. Amás, hai anguaño intentos en revitalizar el idioma chocheño de California, que escastárase.
América del Sur
El kichwa ye la variedá del quechua falada n'Ecuador y ye una de les llingües autóctones más llargamente falaes n'América del Sur. A pesar d'esti fechu, el kichwa ye una llingua acesmada, principalmente por cuenta de la espansión d'español n'América del Sur. Una comunidá nativa de falantes del kichwa, Llagunes, foi una de les primeres comunidaes en sustituyir el so idioma pol castellán. Según King, esto foi debíu al aumentu del comerciu y negocios coles grandes ciudaes cercanes hispanofalantes. Les persones de Llagunes aseveran qu'esto nun foi asina por un propósitu d'asimilación cultural, una y bones ellos valoren la so identidá cultural. A pesar d'esto, col pasu de les xeneraciones, les persones de Llagunes pasaron del Kichwa al billingüismu col español, y finalmente abandonaron el Kichwa en favor del postreru.
Les perspectives pa la revitalización del Kichwa nun son alentadoras, una y bones los padres dependen de les escueles pa esto, lo cual nun ye tan efeutivu como la esposición al llinguaxe nel llar. La escolarización na comunidá de Llagunes, a pesar de tener un enfoque consciente n'enseñar Kichwa, consta de principalmente interaición pasiva, llectura, y escritura en Kichwa. Una iniciativa pa la revitalización, Proyeutu d'Educación Intercultural Billingüe (PEIB), foi ineficaz na revitalización de llingua porque la educación tuvo dada en Kichwa, y l'español foi enseñáu como segunda llingua a neños que yeren casi puramente hispanofalantes. A pesar de que delles téuniques paecen ineficaces, Kendall A. King apurre delles suxerencies: Les suxerencies concretes inclúin impartir una perceición elevada de la llingua nes escueles, enfocándose n'esfuercios tantu n'escueles y na casa, y calteniendo atención nacional y rexonal.
Crítica
Kenan Malik tamién argumentó que ye "irracional" intentar caltener toles llingües del mundu, cuando la muerte d'una llingua ye daqué natural y en munchos casos inevitable, inclusive con intervención. Propón que muerte d'una llingua ameyora la comunicación al asegurar qu'una mayor cantidá de persones falen el mesmu idioma. Esto puede beneficiar la economía y amenorgar los conflictos.
La proteición de llingües de minoría d'estinción ye, de cutiu, non una esmolición pa falantes de la llingua mayoritaria. Bien frecuentemente hai prexuiciu y persecución apostada de llingües minoritaries, coles mires d'apoderase del capital cultural y económicu de los grupos minoritarios. N'otros casos, los gobiernos postulen que'l costo de los programes de revitalización y de creación de materiales lingüísticamente diversos, ye bien alto como para costearlo.
Moon Jeong-hee
Moon Jeong-hee ye una actriz de teatru, cine y televisión surcoreana.
Carrera
Graduóse na Universidá Nacional de les Artes Corea con una llicenciatura n'Estudios de Teatru. Debutó en teatru en 1998, cola puesta n'escena de la obra Blood Brothers (Hermanos de Sangre).
A pesar de que nun llogró destacar nel mundu del estrellalgu, construyó una sólida carrera con una trayeutoria tantu en personaxes principales como en roles de repartu. Deranged (Esquiciáu)(2012) foi la so primer interpretación nuna película comercial, pola que ganó'l premiu a Meyor Actriz de repartu nos Blue Dragon Film Awards. Tamién llogró crítiques positives poles sos actuaciones en Hide and Seek (les escondíes) (2013), Cart (2014), y Ma (2014).
Otres actividaes
Habiendo aprendíu salsa na escuela media, convertir nuna peracabada baillarina de salsa, y trabayó como profesora de baille ente proyeutos, y tamién puede realizar baille de jazz y pansori.
Cora Sandel
Cora Sandel foi una escritora noruega.
A los dolce años treslladar cola so familia a Tromsø onde'l so padre exercería de comandante naval. Empezó a pintar baxu tutela de Harriet Backer, y cuando inda yera una adolescente foi a vivir a París, onde se casó cola escultor suecu Anders Jönsson. En 1921 volvieron a Suecia, onde ganó la custodia del so fíu Erik dempués de divorciase de Jönsson.
Mientres la so mocedá, intentó ensin demasiao ésitu, establecese como pintora. Nun foi hasta la edá de 46 años que debutó nel escritura cola novela, Alberte y Jakob, publicada como la primera de la Triloxía de Alberta. Sandel utilizó munchos elementos de la so propia vida y esperiencia nos sos rellatos, de cutiu concrentrados en lluches espirituales de muyeres solitaries y aisllaes.
1795
Abreviatures
° : fecha de nacencia
† : fecha de la muerte
Amécourt
Amécourt ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Kazushi Uchida
Kazushi Uchida (内田 和志; ) ye un futbolista xaponés.
Gor
El conceyu goreño entiende los nucleos de población de Gor, Cenascuras, Rambla de Valdiquín, Las Viñas, Las Juntas, Royo del Serval, Los Corrales, Estación de Gorafe y una pequeña parte de Los Balcones, asitiáu ente la llende municipal de Gor y Guadix.
Xeografía
Ta asitiáu a una altitú d'ente 1.200 y 2.150 metros sobre'l nivel del mar, el so clima ye continental con iviernos fríos y branos nidios, con índices pluviométricu escasos, menores de 600 l/m². Bona parte del so términu municipal ta na Sierra de Baza, dientro del parque natural, onde naz el ríu Gor, que serpentea monte embaxo buscando'l llanu, pa desaguar, dempués de pasar por Gorafe, nel ríu Fardes y daqué más alantre nel Guadiana Menor.
El ríu Gor escurre de sur a norte al traviés d'un fondu y fértil cañón, escaváu sobre la altiplanicie, ente les hoyas de Guadix y Baza. No fondero d'esti valle y a entrambos llaos del ríu atópense perantigues vegues entamaes en bancales.
Economía
Les principales actividaes económiques son les pertenecientes al sector primariu, amestaes fundamentalmente a l'agricultura y la ganadería. Sicasí, nos últimos años esperimentóse un gran aumentu nel sector servicios cola apertura de la residencia xeriátrica «San Cayetano».
Agricultura
Los principales cultivos de secanu son l'almendra, la cebada, el trigu y la vide y ente los cultivos de regadío atópase la producción de plantes forrajeras, alfalfa, veza, avena, y en menor cuantía la de maíz y remolacha. Hai de solliñar, qu'a día de güei esiste una esplotación de cultivos n'invernaderos, dedicaos principalmente a la producción del tomate cherry.
Política
Les resultaos en Gor de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2015, son:
Fiestes
Les fiestes patronales de Gor celebrar n'honor de San Cayetano del 6 al 10 d'agostu. El 6 d'agostu empecípiense esventolexando la bandera del patrón por distintos puntos de la so villa, mientres el mozu pasa la bandera percima de los devotos que piden proteición al santu. El día 7 n'alcordanza de la so muerte, va acompañar al santu patrón en procesión peles cais del pueblu. Les fiestes rematen el día 10 d'agostu. Son destacables los sos encierres de toros que se celebren a los ocho de la mañana los díes 8, 9 y 10, habiendo constancia escrita de que yá esistíen nel añu de 1622.
Otra fiesta de gran tradición ye la de San Blas, el día 3 de febreru na que se saca en procesión al santu pol pueblu y n'especial peles cais de Triana.
Königsberg
Königsberg foi la capital de Prusia Oriental dende la Baxa Edá Media hasta 1945, cuando foi tomada polos soviéticos y renombrada como Kaliningráu, capital del actual óblast de Kaliningráu. Fundada pola Orde Teutónica, foi una importante ciudá portuaria asitiada nun enclave na desaguada del ríu Pregel, que desagua na llaguna del Vístula, comunicáu de la mesma col mar Bálticu pol estrechu de Baltiysk.
El significáu lliteral del nome antiguu de la ciudá ye 'Monte del Rei'. Nel dialeutu baxu alemán local, faláu por munchos de los sos antiguos habitantes alemanes, el nome yera Königsbarg (pronunciáu [kʰyˑnɪçsbɒɐç]). Otros nomes inclúin rusos "Кёнигсберг" vieyos prusianos: Kunnegsgarbs, Königsberg, lituanu: Karaliaučius, polacu: Królewiec, y el nome oficial de Rusia y la corriente moderna, Kaliningráu.
Königsberg foi fundada en 1255 nel sitiu de l'antigua vieya Twangste, asentamientu prusianu de los caballeros teutónicos mientres les Cruzaes del Norte, y foi nomáu n'honor al rei Ottokar II de Bohemia. Con un puertu nel Mar Bálticu, la ciudá convirtióse darréu na capital de la so estáu monásticu y a partir de 1525 foi la capital del Ducáu de Prusia hasta que la capital treslladar a Berlín en 1701. A partir d'entós y hasta 1945, foi la capital de la rexón de la Prusia y darréu d'Alemaña, provincia de Prusia Oriental.
Siendo una ciudá universitaria, sede de la Universidá Albertina (fundada en 1544), Königsberg convertir nun importante centru intelectual y cultural d'Alemaña, y foi la residencia de Simon Dach, Immanuel Kant, Käthe Kollwitz, E. T. A. Hoffmann, David Hilbert, Agnes Miegel, Hannah Arendt, Michael Wieck, Karl August Burow ente otros.
Ente los sieglos XIII y XX, los habitantes falaben predominantemente alemán, pero la ciudá multicultural tamién tuvo una fonda influencia nes cultures lituana y polaca. La ciudá yera un centru editorial de la lliteratura en llingua polaca y del luteranismu polacu. La primer traducción al polacu del Nuevu Testamentu foi impresa na ciudá en 1551. Amás, el primer llibru n'idioma lituanu y el primer catecismu luteranu fueron impresos en Königsberg en 1547. Sol réxime nazi, les minoríes xudíes y polaques fueron clasificaes como subhumanas y escorríes poles autoridaes. La ciudá allugó a miles de persones internaes de fe xudía que se vieron obligaes a realizar xeres nes condiciones más deplorables mientres la Segunda Guerra Mundial. La ciudá tamién allugó a prisioneros de guerra rusos.
Pal final de la guerra, Königsberg foi gravemente estropiada polos bombardeos aliaos en 1944 y mientres el so asediu en 1945. La ciudá foi prindada y anexada pola Xunión Soviética. La so población alemana foi espulsada, y la ciudá repoblar con rusos y otros de la Xunión Soviética. De volao rusificado como Kyonigsberg (Кёнигсберг), que pasó a llamase "Kaliningráu" en 1946 n'honor del líder soviéticu Mijail Kalinin. Agora ye la capital de la rexón de Kaliningráu de Rusia, un área dafechu aisllada per tierra del restu de Rusia.
Historia
thumb|left|120px|Bandera Hanseática de Königsberg. Kaliningráu foi fundada col nome de Königsberg en 1255 pol rei Ottokar II de Bohemia, qu'allegó n'ayuda de los caballeros de la Orde Teutónica mientres la conquista y cristianización de la rexón histórica de Prusia, ocupada polos pueblos bálticos. Mientres gran parte de la Edá Media foi miembru de la Lliga Hanseática. El nome provién de König = rei y Berg = monte, puede dicise que significa "Monterreal" o "Monterrey", n'alemán; anque la traducción lliteral sería "Monte del Rei". Mientres el sieglu XIX y bien entráu'l sieglu XX, n'ediciones académiques se latinizaba Königsberg, capital de la Prusia Oriental, como Regimonte.
Königsberg foi posesión prusiana hasta la unificación d'Alemaña, de la que pasó a formar parte. Tres la Primer Guerra Mundial, el territoriu prusianu, xunto con Königsberg (Prusia Oriental), quedó aislláu d'Alemaña pol corredor polacu de Danzig.
Demografía
La gran mayoría de la población pertenecía a la Ilesia Luterana y otres denominaciones protestantes.
Númberu d'habitantes, per añu:
Cultura y sociedá
Königsberg foi'l llugar de nacencia del matemáticu Christian Goldbach y l'escritor Hoffmann, según la casa del filósofu Immanuel Kant, que vivió ellí tola so vida y nunca viaxó más de diez milles (16 km) de distancia de la ciudá. Kant entró na universidá de Königsberg a los 16 años y foi nomáu catedráticu de metafísica en 1770, a la edá de 46. Mientres trabayaba ellí publicó'l so Crítica de la razón pura (argumentando que la conocencia surde de l'aplicación de conceutos innatos a la esperiencia sensorial) y la so metafísica de la moral que sostién que la virtú adquirir pol cumplimientu del deber pol so propiu bien. En 1736, el matemáticu Leonhard Euler usó la disposición de les pontes y de les islles de la ciudá como base pal problema de los siete pontes de Königsberg, lo que llevó a les cañes matemátiques de la topoloxía y teoría de grafos. Nel sieglu XIX Königsberg foi'l llugar de nacencia del matemáticu David Hilbert.
Na Königstrasse (Cai del Rei) ta l'Academia de les Artes con una coleición de más de 400 pintures, de les cualos cerca de 50 obres son de maestros italianos y dalgunes son pintures holandeses. Nel Königstor (Puerta del Rei) punxéronse estatues del rei Ottokar I de Bohemia, Alberto de Prusia y Federico I de Prusia. Königsberg tuvo un magníficu cambéu (completáu en 1875) con belles vistes del puertu. Tamién cunta con Bahnhofsstraßy ("La Cai de la estación de Ferrocarril") que fueron les oficines de la famosa Real Obra d'Ámbare, que foi nomada como la "Mariña del Ámbare". Tamién hubo un observatoriu forníu pol astrónomu Friedrich Bessel, un xardín botánicu y un muséu zoolóxicu. El "Physikalisch", cerca del Heumarkt, contenía coleiciones botániques y antropolóxiques y antigüedaes prehistóriques. Dos grandes teatros construyíos mientres la dómina guillermina fueron el Stadt (ciudá) y el Teatru Apolo.
El Castiellu de Königsberg yera una de les estructures más notables de la ciudá. L'antigua sede de los Grandes Maestres de los Caballeros Teutónicos y los duques de Prusia, que contenía la Schlosskirche, o Palaciu de la Ilesia, onde Federico I foi coronáu en 1701 y Guillermu I en 1861. Tamién contenía l'ampliu Moscowiter-Saal, una de les sales más grandes del Reich alemán, y un muséu d'historia de Prusia.
Königsberg convertir nun gran centru d'educación na Universidá Albertina que foi fundada pol duque Alberto de Prusia en 1544. La universidá taba asitiada al llau norte y al este de la Catedral de Königsberg. L'eruditu lituanu Stanislovas Rapalionis, unu de los padres fundadores de la universidá, foi'l primer profesor de teoloxía.
De resultes de la Reforma Protestante, les órdenes de la ilesia de Prusia 1525 y posteriores llamaes p'apurrir lliteratura relixosa nos idiomes falaos polos destinatarios. El Duque Albrecht llapada asina nuna imprentadora llibro Danzig (Gdansk), Hans Weinreich, quien foi llueu acompañáu por otros imprentadores de llibros, publicar lliteratura luterana non yá n'alemán sinón tamién en letón, lituanu, polacu y antiguu prusianu. L'audiencia yeren habitantes del ducáu, refuxaos relixosos, y los luteranos na vecina Ermland (Warmia), Lituania y Polonia, según sacerdotes luteranos de Polonia y Lituania llamaos pol Duque. Königsberg polo tanto convertir nun centru d'impresión de llibros alemanes y d'otros idiomes: En 1530, el primer llibru polacu de traducción de Catecismu Menor de Lutero foi publicáu por Weinrich. En 1545, Weinreich publicaron dos ediciones prusianes vieyes del catecismu, que son les segundes más antigües, de llibros impresos y nesi idioma dempués del "diccionariu Elbing" escritu a mano del sieglu XIV. El primer llibru n'idioma lituanu, Catechismvsa prasty szadei, makslas skaitima raschta yr giesmes por Martynas Mažvydas, tamién foi impresu en Königsberg, publicáu por Weinreich en 1547. Otres impresiones polacu-lituanu-relixoses y non relixoses siguiéronlu. Unu de los primeros periódicos en llingua polaca publicar en Königsberg ente los años 1718-1720 llamáu Poczta Królewiecka.
Había una torre Bismarck pela rodiada de Königsberg, na Galtgarben, el puntu más altu de la península Sambian. Foi construyida en 1906 y destruyida poles tropes alemanes en dalgún momentu en xineru de 1945 por cuenta de que los rusos averáronse.
Deporte
Hubo dellos clubes deportivos que xugaron en Königsberg incluyíos VfB Königsberg y SV-Prusia Samland Königsberg. Lilli Henoch, el posesor del récor mundial nel discu, llanzamientu de pesu, y 4 × 100 metros en pruebes de relevos que foi asesináu polos nazis, nació en Königsberg. Segelclub RHE, el más antiguu club de vela d'Alemaña, foi fundáu en Königsberg en 1855. El club inda esiste, y agora tien la so sede en Hamburgu.
Cocina
Königsberg yera conocíu dientro d'Alemaña pola so cocina rexonal única. Un platu popular de la ciudá yera Königsberger Klopse, qu'inda se fai anguaño en dellos restoranes d'especialidaes en Kaliningráu y l'Alemaña actual.
Otros alimentos y bébores orixinaria de la ciudá inclúi:
Fortificaciones
Les fortificaciones de l'antigua capital de Prusia Oriental Königsberg (güei Kaliningráu) consten de numberoses muralles, fuertes, baluartes y otres estructures. Componen el Primeru y la Segunda Petrina Defensiva, construyíu en 1626-1634 y 1843-1859, respeutivamente. Los 15 metros d'espesura de la Primer Petrina foi alzáu por cuenta de la vulnerabilidá de Königsberg mientres les guerres polacu-suecu. La Segunda Petrina construyir en gran midida nel llugar de la primera, que taba nun mala traza. La nueva petrina incluyida doce baluartes, trés revellines, siete banco d'escombros y dos fortaleces, taba arrodiáu por un foso d'agua. Diez puertes de lladriyu sirvieron como entraes y pasaxes al traviés de les llinies defensives y taben forníos con pontes móviles.
Personaxes destacaos nacíos en Königsberg
Na ciudá de Königsberg nacieron, ente otros, el filósofu Immanuel Kant, el físicu Gustav Kirchhoff, el matemáticu David Hilbert y l'escritor y compositor alemán E. T. A. Hoffmann.
Otros nomes
Esta ciudá, de bien rica hestoria por cuenta de la diversidá cultural producida por pertenecer a distintos países, foi variando'l so nome según quien exerciera soberanía sobre'l territoriu:
Andillac
Andillac ye una comuña francesa del departamentu de Tarn, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Amfreville-les-Champs (Eure)
Amfreville-les-Champs ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Valle esmolecedor
thumb|right|200px|Repliee Q2. El valle esmolecedor —del inglés: uncanny valley— ye una hipótesis nel campu de la robótica y animación por ordenador animación por ordenador en 3D qu'afirma que cuando los retruques antropomórficas avérense por demás a l'apariencia y comportamientu d'un ser humanu real, causen una respuesta de refuga ente los observadores humanos. El valle» en cuestión ye un enclín nun gráficu propuestu, que mide la positividad de la reacción de les persones según la paecencia humana del robot.
El términu foi acuñáu pol profesor espertu en robótica Masahiro Mori como Bukimi non Tani Genshō (不気味の谷現象) en 1970. La hipótesis venceyóse col conceutu d'Ernst Jentsch de la identidá esmolecedora nun ensayu de 1906, tituláu «Na psicoloxía de lo esmolecedor» (On the Psychology of the Uncanny). L'efeutu esmolecedor del conceutu de Jentsch foi introducíu, nel campu psicoanalítico, por Sigmund Freud nun ensayu de 1919 tituláu "Das Unheimliche", traducíu dacuando como "Lo Ominoso" o "Lo Siniestro", anque tamién tien como traducción "lo misterioso"; lo interesante ye que la etimoloxía d'esta pallabra alemana vien de la pallabra compuesta alemana similar Umheimliche esto ye: "lo familiar".
Hipótesis
La hipótesis orixinal de Mori declara que cuando l'apariencia d'un robot ye más humana, la respuesta emocional d'un observador humanu al robot dirá faciéndose cada vez más positiva y empática, hasta cruciar un puntu a partir del cual la respuesta vuélvese una fuerte repunancia. Sicasí, cuando l'apariencia del robot sigue convirtiéndose menos estremable de la d'un ser humanu, la respuesta emocional vuélvese positiva una vegada más y vase averando a niveles d'empatía como los que se dan ente humanos.
Esti bache o valle de respuesta repulsiva ente un robot con apariencia y comportamientos "casi humanos" y una entidá "totalmente humana" ye lo que llamamos valle esmolecedor. El nome surde de la idea de qu'un robot que ye "casi humanu", como lo ye un androide, ye vistu de forma xeneral por un ser humanu como "estrañu" y por esto resulta imposible algamar el requisitu d'una respuesta empática pa la necesidá d'una interacción humanu-robot granible.
Base hipotética
Un númberu d'hipótesis fueron propuestes pa esplicar el mecanismu cognitivu encontando'l fenómenu: thumb|300px|right|Podemos apreciar la respuesta emocional d'un suxetu humanu ante'l antropoformismo d'un robot, según los resultaos de Mori. El Valle Inesplicable ye la rexón de respuesta emocional negativa pa un robot que paez "casi humanu". El movimientu amplifica esta respuesta emocional.
Posibles esplicaciones
El fenómenu puede ser esplicáu pola perceición de que si una entidá ye abondo distinta al humanu, les sos carauterístiques humanes van vese más resaltaes, xenerando empatía. Per otru llau, si la entidá ye casi humana, van resaltar les sos diferencies non humanes, creando un sentimientu de cosa estraña» dende'l puntu de vista del humanu.
Otra esplicación ye que los individuos enfermos y los cadabres amuesen unes anomalíes visuales paecíes a les d'un replicante humanoide, polo que causen la mesma alarma y refugu. El casu del robot ye más esmolecedor una y bones nun esiste una razón clara, en comparanza cola reacción de refuga al reparar un cadabre. Les anomalíes de comportamientu y desincronización motriz son tamién indicativos d'enfermedá, y desordes mentales o neurolóxicos y de nuevu remembren sentimientos negativos acertaos.
Dalgunos robotistes criticaron duramente esta teoría, argumentando que Mori nun tien nenguna base pa desenvolver la so gráfica, yá que agora mesmu solu son téunicamente posibles los robots asemeyaos (anque de forma parcial) a los humanos. Sara Kiesler, una investigadora d'interacción humanu-robot na Universidá Carnegie Mellon, cuestiona'l estatus científicu d'El Valle Inesplicable, diciendo que «tenemos pruebes de que ye ciertu, y pruebes de que nun lo ye.»
Dende un puntu de vista evolutivu podría esplicase esta repulsión como la necesidá de caltener una llimitación tayante frente a otros homínidos bien similares a nós, por casu, neanderthales; colos cualos la reproducción fértil sería pocu vidable. D'esta manera'l Valle Esmolecedor operaría de forma similar a ciertos tabús como l'incestu.
Efeutos Similares
Unu efeutu similar al valle esmolecedor foi presentáu por Charles Darwin en 1839:"'La espresión de les culiebres de cascabel muda Lachesis muta ye horrible y feroz; la so neñina consiste nuna corte vertical nun motudu y cobrizu iris; el so mordaza ye ancha de la so base y la ñariz termina nuna proyeición triangular. Nun creo haber vistu antes daqué tan horrible, sacante, seique, dalgunu de los esperteyos vampiru Desodontinae. Imaxino qu'estos aspeutos repulsivos aniciar cola posición de les sos distintes carauterístiques con al respective de les demás de manera proporcional a la cara humana, creando una especie de sensación desagradable al velo. — Charles Darwin, The Voyage of the Beagle."D'alcuerdu a Jamais Cascio, escritor éticu-futurista, otru efeutu similar al valle esmolecedor podría ser el cambéu humanu al traviés de la cambéu corporal. Con esta preténdese ameyorar les habilidaes del cuerpu humanu más allá de lo que de normal podría llegar a faer. Por casu: visión nocherniega, fuercia muscular, etc. Sabemos qu'hai xente con distintes capacidaes, polo que, mientres estes meyores calténganse dientro d'una norma percibida como normal nel comportamientu humanu, ye pocu probable qu'haya una reacción negativa. Pero una vegada que suplen delles variedaes humanes normales, la repulsión faise presente. Sicasí, según esta teoría, una vegada qu'estes teunoloxíes sobre pasen les normes humanes, éstos individuos dexaríen de ser xulgaos como humanos y consideraríase-yos como posthumanos.
Revisión de la teoría por el mesmu Mori
Nellos cunta que'l puntu más altu de la curva dempués del valle nun tendría de ser un humanu sanu, sinón quiciabes el conceutu idealizáu de la imaxe que tenemos d'un ser humanu sanu. Y pon d'ejemplo representaciones en piedra de Buda, que xeneren sentimientos d'empatía y aselu. Esto podría ser treslladáu n'occidente por casu nes escultures de mármol de la Grecia clásica, onde pretende representase la perfeición de les formes y la guapura del ser humanu.
Tamién s'esmolez pol fechu de que reparar les facciones d'una persona finada tresmítenos un sentimientu de tranquilidá, cuando esta imaxe tendría d'asitianos xusto dientro del Valle Esmolecedor.
Nelsan Ellis
Nelsan Ellis foi un actor y dramaturgu d'Estaos Xuníos ganador de dellos premios de la televisión.
Cora Stephan
Cora Stephan ye una escritora alemana de novela policiaca.
Biografía
Creció n'Osnabrück y terminó los sos estudios de ciencies polítiques, ciencies económiques y hestoria en Hamburgu y Frankfurt en 1973. Doctorar con una tesis sobre la socialdemocracia alemana del sieglu XIX.
Foi profesora na Universidá Johann Wolfgang Goethe de 1976 a 1984 y trabayó como editora, traductora y periodista na radio y sobremanera pa la redaición de Bonn del diariu Der Spiegel.
Anguaño vive a caballu ente Frankfurt y Laurac-en-Vivarais.
Edward Ellis
Edward Mayne Ellis foi un actor teatral y cinematográfico d'Estaos Xuníos, conocíu sobremanera poles sos actuaciones en The Thin Man, filme nel que fixo'l papel del títulu, y A Man to Remember.
Biografía
El so nome completu yera Edward Mayne Ellis, y nació en Coldwater, Michigan, siendo'l segundu fíu de Edward C. Ellis, un dramaturgu y actor, y Ruth McCarthy Ellis, una actriz. La so hermana mayor yera l'actriz teatral y escritora Edith Ellis.
Aritmética modular
thumb|Cubierta de la edición orixinal de [[Disquisitiones arithmeticae de Gauss, llibru fundamental de l'aritmética modular.]]
En matemática, la aritmética modular ye un sistema aritméticu pa clases d'equivalencia de númberos enteros llamaes clases de congruencia. L'aritmética modular foi introducida en 1801 por Carl Friedrich Gauß nel so llibru Disquisitiones Arithmeticae.
Edward Ellis
Biografía
Ellis tuvo de volao casáu cola actriz Josephine Stevens dende 1917 hasta mediaos los años 1920. Tuvieron un fíu, Robert (Bobbie) Ellis, nacíu en 1918. Edward Ellis finó en 1952 por causa de un infartu agudu de miocardiu en Beverly Hills, California. Tenía 81 años d'edá.
Aritmética modular
Rellación de congruencia
thumb|right|El tiempu lleváu por esti reló usa aritmética en módulu 12. L'aritmética modular pue ser construyida matemáticamente por aciu la rellación de congruencia ente enteros, que ye compatible coles operaciones nel aniellu d'enteros: suma y multiplicación. Pa un determináu módulu n, ésta defínese de la siguiente manera:
Esta rellación puede espresase cómodamente utilizando la notación de Gauss:
Asina se tien por casu
yá que dambos, 63 y 83 dexen el mesmu restu (3) al estremar ente 10, o, equivalentemente, 63 − 83 ye un múltiplu de 10. Lléese:
«63 ye congruente con 83, módulu 10», «en módulu 10, 63 y 83 son congruentes», o «63 y 83 son congruentes unu con otru, módulu 10».
«Módulu» dacuando embrívese cola pallabra «mod» al falar, de la mesma manera que como ta escritu y provién de la pallabra modulus del llatín, la llingua de los escritos orixinales de Gauss. Asina, el númberu n, que nesti exemplu ye 10, sería'l modulus.
Otru exemplu; cuando'l módulu ye 12, entós cualesquier dos númberos qu'estremaos ente dolce dean el mesmu restu son equivalentes (o "congruentes") unu con otru. Los númberos
son toos "congruentes módulu 12" unos con otros, yá que cada unu dexa'l mesmu restu (2) cuando los estremamos ente 12. La coleición de toos esos númberos ye una clase de congruencia.
Clases d'equivalencia módulo n
L'aritmética modular basar nuna rellación d'equivalencia, y les clases d'equivalencia d'un enteru a se denota con [a]n (o a cencielles [a] si sobrentendemos el módulu.) Otres notaciones son por casu a + nZ o a mod n. El conxuntu de toles clases d'equivalencia se denota con Z/nZ = { [0]n, [1]n, [2]n,..., [n-1]n }.
Esta rellación d'equivalencia tien importantes propiedaes que se siguen darréu de la definición:
Si :
y :
entós :
Lo qu'amuesa que la suma y la multiplicación son operaciones bien definíes sobre'l conxuntu de les clases d'equivalencia. N'otres pallabres, la suma y la multiplicación tán definíes sobre Z/nZ por aciu les fórmules siguientes:
D'esta miente, Z/nZ convertir nun aniellu con n elementos. Por casu, nel aniellu Z/12Z, tiense :[8]12[3]12 + [6]12 = [30]12 = [6]12.
El conxuntu d'enteros en Z/pZ forma un cuerpu finito si y namái si p ye primu.
Resolución de congruencies
Si a y b son enteros, la congruencia: ax ≡ b (mod n) tien solución x si y namái si'l máximu común divisor (a, n) estrema a b. Los detalles tán recoyíos nel teorema de congruencia llinial. Sistemes de congruencies más complicaos con módulos distintos pueden resolvese usando'l teorema chinu del restu o'l métodu de sustitución socesiva.
Nel aniellu d'enteros, si consideramos la ecuación ax ≡ 1 (mod n), vemos que a tien un inversu multiplicativu si y namái si a y n son coprimos. Por tanto, Z/nZ ye un cuerpu si y namái si n ye un primu. Puede probase que cada cuerpu finito ye una estensión de Z/pZ pa dalgún primu p.
Pequeñu teorema de Fermat y teorema de Euler
Si a ye cualesquier enteru:
Esto foi xeneralizáu por Euler: pa tou enteru positivu n y tou enteru a relativamente primu a n, :aφ(n) ≡ 1 (mod n), onde φ(n) denota función phi de Euler que cunta'l númberu d'enteros ente 1 y n que sían coprimos con al respective de n. El teorema de Euler ye una consecuencia del teorema de Lagrange, aplicáu al casu del grupu de les unidaes del aniellu Z/nZ.
Xeneralizaciones
Dos enteros a, b son congruentes módulu n, escritu como:a ≡ b (mod n) si la so diferencia a − b ye divisible ente n, esto ye, si a − b = kn pa dalgún enteru k.
Usando esta definición, podemos xeneralizar a módulos non enteros. Por casu, podemos definir a ≡ b (mod 2π) si a − b = k2π pa dalgún enteru k. Esta idea desenvuélvese dafechu nel contestu de la teoría de los aniellos y funciones trigonométriques.
En Álxebra astracta vese que l'aritmética modular ye un casu especial del procesu de crear un aniellu factorial d'un aniellu módulu un ideal. Si R ye un aniellu conmutativu, y I ye un ideal de R, entós dos elementos a y b de R dícense congruentes módulu I si a − b ye un elementu de I. Como pasaba col aniellu d'enteros, esto conviértese nuna rellación d'equivalencia, y la suma y la multiplicación convertir n'operaciones bien definíes sobre l'aniellu factorial R/I.
Aplicaciones de l'aritmética modular
L'aritmética modular, estudiada sistemáticamente en primer llugar por Carl Friedrich Gauss a la fin del Sieglu XVIII, aplicar en teoría de númberos, álxebra astracta, criptografía, y n'artes visuales y musicales.
Les operaciones aritmétiques qu'anguaño faen la mayoría de los ordenadores son aritméticu modulares, onde'l módulu ye 2b (b ye'l númberu de bits de los valores sobre los qu'operamos). Esto vese claro na compilación de llinguaxes de programación como'l C; onde por casu toles operaciones aritmétiques sobre "int", enteros, tómense módulu 232 na mayoría de los ordenadores.
Nel arte
En música, por cuenta de la equivalencia d'octaves y equivalencia enarmónica (esto ye, los pasos en razones de 1/2 o 2/1 son equivalentes, y Do# ye lo mesmo que Reb), l'aritmética modular úsase cuando consideramos la escala de doce tono igualmente temperada, especialmente nel dodecafonismu. N'artes visuales esta aritmética puede usase pa crear patrones artísticos basaos nes tables de multiplicación módulo n (ver enllaz embaxo).
Amfreville-Saint-Amand
Amfreville-Saint-Amand ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Daijiro Okuda
Daijiro Okuda (奥田 大二郎; ) ye un futbolista xaponés.
Ben Kingsley
Ben Kingsley ye un actor británicu, ganador d'un premiu Óscar.
Primeros años
Ben Kingsley nació col nome de Krishna Bhanji en Scarborough, Yorkshire, y creció en Pendlebury, Salford, onde estudió nel Pendleton College, lo qu'agora ye'l Ben Kingsley Theatre. El so padre, Harji Bhanji, foi un doctor d'orixe musulmán del pueblu guyaratí, y la so madre, Anna Lyna Mary, foi una modelu y actriz d'ascendencia xudía. Kingsley empezó la so carrera nel Manchester Grammar School xunto a Robert Powell. Anque foi tentáu pol cine, empezó nel mundu teatral como'l papel de Mosca de l'adaptación que Peter Hall fixo en 1977 de la obra de Ben Jonson Volpone pal Royal National Theatre. Esta interpretación fizo que Kingsley empezara a tener un nome dientro de la interpretación británica, destacando pol so sutil estilu d'interpretación en numberoses producciones de teatru shakesperianas. Col mesmu direutor, un añu dempués, participó nel montaxe de El xardín de les zrezales, de Chejov, tamién en Londres.
Carrera nel cine
La primer apaición de Kingsley foi un pequeñu papel en El mieu ye la clave (1972). A partir d'equí, dexó'l mundu del cine hasta que Richard Attenborough escoyer pa faer el papel de Mahatma Gandhi na película Gandhi, una interpretación que-y valdría l'Óscar como Meyor Actor en 1982.
A partir d'esi momentu, a Kingsley cayéron-y les ufiertes y l'actor británicu escoyó ente los roles más inverosímiles. Los sos rexistros van dende El tren de Lenin, Maurice, Bugsy, Sneakers, Searching for Bobby Fischer, Schindler's List, La muerte y la doncella.
Les actuaciones más recordaes y representatives del so talentu amás de Gandhi son como'l contador xudíu Itzhak Stern en Schindler's List y la d'un excoronel iranín Massoud Amir Behrani nel filme de suspense House of Sand and Fog xunto a Jennifer Connelly.
Tamién ye conocíu por interpretar a Moisés, na película que lleva'l mesmu nome, de la coleición The Bible, de la cual tamién participó na película Joseph, interpretando na mesma al amu exipciu de José, Putifar.
Polo xeneral, les sólides carauterizaciones de Kingsley son de personaxes que tienen una estructura de valores ríxida, versus una situación que se desenvuelve desafiando la integridá del so calter. En 2000, Kingsley recibió'l títulu de sir de la Orde del Imperiu Británicu.
En 2013, participó xunto a Robert Downey Jr. na saga Iron Man, interpretando al villanu "El Mandarín".
Filmografía
thumb|Ben Kingsley fotografiáu en Suecia en 1983 mientres la promoción de Gandhi.
Videoxuegos
Nel añu 2010, Ben Kingsley emprestó-y el so voz a Sabine, rei de Mist Peak, unu de los personaxes del videoxuegu Fable III, de la estinguida desarrolladora Lionhead Studios.
Saxifraga avesiga
Saxifraga avesiga ye una planta yerbácea de la familia de les saxifragacees. Ye orixinaria d'Europa. thumb|Ilustración thumb|Vista de la planta
Descripción
Ye una planta perenne, con cepa rizomatosa y delles rosetes. Tarmos floríferos d'hasta 50 cm, terminales, erectos, con glándules sésiles y, sobremanera, con pelos d'hasta 2 mm. Fueyes basales de 25-60 x 10-25 mm, patentes, coriacees; llámina 15-40 x 10-25 mm. Inflorescencia en panícula abierta, con 8-20 flores; bráctees enteres, lliniares; pie de la inflorescencia de llargor similar a la d'ésta, ensin fueyes. Flores con pedicelo pelosu. Sépalos los de 1-2 mm, de linear-elípticos a ovaos, obtusos, glabrescentes, reflexos. Pétalos 2-4 x 1-2 mm, linear-elípticos o elípticos, blancos –dacuando purpúreos–, xeneralmente con una mácula mariella na base y delles mácules purpúreas, puntiformes, na parte media. Anteres rosaes. Ovariu súperu. Frutu elipsoidal. Granes 0,6-0,8 x 0,35-0,45 mm, con micropapilas y tubérculos. Tien un númberu de cromosomes de 2n = 28.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase en medios húmedos (en fayedales, marxes de regueros), fisuras, rellanos y pies de cantiles; a una altitú de 1500-2000(2300) metros nos Pirineos; rara nos estremos Y y W del cordal.
Taxonomía
Saxifraga avesiga describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Sp. Pl. ed. 2 574 1762. Saxifraga: nome xenéricu que vien del llatín saxum, ("piedra") y frangere, ("romper, quebrar"). Estes plantes llámense asina pola so capacidá, según los antiguos, de romper les piedres colos sos fuertes raigaños. Asina lo afirmaba Plinio, por casu.
avesiga: epítetu llatín que significa "avisiega".
William Harvey
thumb|275px|Imaxe de Harvey na fachada del Paraninfu de la [[Universidá de Zaragoza]]
William Harvey foi un médicu inglés a quien se-y atribúi describir correutamente, per primer vegada, la circulación y les propiedaes de la sangre al ser distribuyida por tol cuerpu al traviés del bombéu del corazón. Esti descubrimientu confirmó les idees de René Descartes, que nel so llibru Descripción del cuerpu humanu dixera que les arteries y les venes yeren tubos que tresporten nutrientes alredor del cuerpu.
Infancia y educación
Harvey nació en Folkestone, Kent, Inglaterra el 1 d'abril de 1578, y foi fíu de Thomas Harvey, un prósperu comerciante. En primer llugar estudió en The King's School de Canterbury, una prestixosa grammar school. A los quince años ingresó nel Gonville and Caius College de Cambridge, institución d'atmósfera italianizante por cuenta de la formación en Padua del so direutor, John Caius, quien incorporó al college les direutrices de la educación paduana. En 1597 recibe'l so grau de Bachelor of Arts y parte camín d'Italia pa ingresar un añu más tarde a la Universidá de Padua, onde estudió col maestru Hyeronimus Fabricius, graduándose como médicu en 1602. De regresu a Inglaterra, revalidó'l so títulu italianu na Universidá de Cambridge. En 1604 casóse con Elizabeth Browne ensin tener descendencia.
Nuevu modelu circulatoriu
Ye probable que pa los sos descubrimientos alrodiu de la circulación del sangre Harvey inspirárase nes obres de René Descartes y Miguel Servet o na medicina musulmana antigua, especialmente na obra d'Ibn Nafis, quien realizó trabayos sobre les arteries nel sieglu XIII. Ensin perxuiciu d'ello, lo cierto ye que la principal influencia pal desenvolvimientu de les sos meyores fueron los autores y profesores de la Escuela de Padua: Hyeronimus Mercurialis (1530-1606), traductor de Hipócrates; Mateo Realdo Colombo (1516-1559), Gabriel Falopio (1523-1562), Andreas Vesalio (1514-1574), creador de l'anatomía moderna, y principalmente el so maestru direutu, Hyeronimus Fabricius (1533-1619), quien afayara ciertes plegues membranoses nel interior de la venes, a los que llamó "válvules", y que describió nel so llibru De venarum ostiolis (Sobre les válvules venoses, 1603). Fabricius introdució a Harvey na fisioloxía dende la visión moderna del movimientu desenvueltu en Padua mientres el sieglu XVI, según a la investigación embriolóxica y del desenvolvimientu del fetu, temes tamién encetaes na obra de Harvey.
Amás de la so esperiencia en Padua, influyó en Harvey pal posterior desenvolvimientu de les sos idees el so llabor nel Colexu de Médicos de Londres, onde se-y encamentó faese cargu de les Lumleian Lectures, dende 1616 hasta 1656. Dos leición selmanales mientres l'añu y una diseición o anatomía pública al añu yeren les xeres a desempeñar. En 1616 escribe los sos Praelectiones Anatomicae (Lleiciones previes d'anatomía), coles que preparaba les sos clases.
El descubrimientu de Harvey destruyó l'antiguu modelu de Claudio Galeno qu'identificaba'l sangre venoso ( de color coloráu escuru) y l'arterial (más fluyida y brillosa), caúna con una función distinta. El sangre venoso yera producida nel fégadu y l'arterial nel corazón. Estes sangres esvalixar pol cuerpu y yeren consumíes por él. Harvey determinó que'l fégadu precisaría producir 540 llibres (unos 250 llitros) de sangre per hora por que'l cuerpu funcionara; daqué esaxeráu, polo que concluyó que'l sangre va reciclándose.
Crítica del so trabayu
El reputáu anatomista francés Jean Riolan, nel so llibru Opuscula anatomica (1649), cuestionó les idees de Harvey, lo qu'impulsó a este a defendese nel so tratáu Exercitationes anatomicae prima et alteria de circulatione sanguinis ad Joannem Riolanum filium (Exercitaciones anatómiques primer y segunda sobre la circulación del sangre pa Jean Riolan fíu, 1649), nel qu'argumentaba que la posición de Riolan yera totalmente contraria a la observación evidente.
Bibliografía
Harvey, William
Goju-ryu
thumb|200px|[[Chojun Miyagi, fundador del Goju-ryu]] El Goju-ryu (剛柔流, gōjū-ryū: "estilu duru y suave") ye ún de los principales estilos tradicionales del kárate okinawense, carauterizáu por una combinación de téuniques dures y suaves. Dambos principios, duru y suave, vienen del famosu llibru d'artes marciales Bubishi (wu bei ji en chinu), qu'usaron los maestros d'Okinawa nos sieglos XIX y XX. Go, que significa duro, refierse a téuniques col puñu zarráu o a ataques en llinia reuta; Ju, que significa suave, refierse a téuniques cola mano abierta y a los movimientos circulares.
En Goju-ryu dase la máxima importancia a la respiración correuta. Prautíquense métodos qu'inclúin fortalecimientu y acondicionamientu corporal, bases del combate (distancia, aguante, xeneración de potencia, etc.), y exercicios en pareya. Nel programa d'estudios hai movimientos circulares y lliniales. El Goju-ryu combina golpes duros p'atacar, como pataes y puñetazos, con téuniques circulares más suaves cola mano abierta tanto p'atacar como pa bloquiar y controlar al oponente, incluyendo llaves, agarres, valtos y proyeiciones.
Historia
Kanryo Higaonna llegó a ser perconocíu pola so velocidá, fuercia y potencia descomanaes. El so arte apenzó a conocese como Naha-te. Dempués de morrer, socediólu’l Sensei Chojun Miyagi.
En 1899, cuando tenía once años, Chojun Miyagi foi a entrenar artes marciales con Ryuko Aragaki, que daba muncha importancia a desarrollar el físicu per aciu del entrenamientu con arbíes como peses de piedra (chishi), xarros de barru (nigiri-game) y makiwara.
En 1901, cuando deprendiera tolos kates del estilu, Miyagi foi presentáu al maestru Kanryo Higashionna. Miyagi estrémase d'Higaonna precisamente nesto, darréu que pa esti últimu un karateca tenía que se concentrar años enteros nun únicu kata, hasta conocelu a fondu, mientres que pa Miyagi yera posible deprender tolos aspectos del Naha-te. Sicasí, siguiendo a Miyagi l'entrenamientu yera enforma duru y enfocáu sobre too nel kata Sanchin.
Por influyencia del so maestru, y xunto col so amigu Yoshikawa, Chojun Miyagi fixo’l so primer viaxe a China, lo qu'influyó indireutamente nel estilu, como se ve en dellos kates. Tuvo ellí cuatro años siguiendo los pasos del so maestru y entrenando los estilos Pa Kua Chang y Shaolin Chuan. Llueu tornó pa Okinawa onde, basándose nel principiu del ying y el yang (les enerxíes negativa y positiva que rixen l'universu), amestó la flexibilidá de les artes chines a la durez del Naha-te, creando’l Goju-ryu, la escuela de lo duro y lo suave. Sicasí les bases del estilu yá les punxera’l maestru Kanryo Higaonna, discípulu del maestru chinu Ryu Ryu Ko.
Carauterístiques
El Goju-ryu, como indica’l nome mesmu, carauterízase pola busca del equilibriu ente los opuestos, ente les enerxíes contraries y complementaries. Enseña cómo actuar, yá seya con enerxía o con blandiura, con rapidez o con suavidá.
Al aviesu de munchos otros estilos importantes de kárate (resalvando quiciabes l'Uechi-ryu) el Goju-ryu carauterízase tamién polos movimientos circulares. Les defenses son circulares y amplies, permitiendo munches aplicaciones distintes como agarres, proyeiciones, retorciones, llaves de brazu, estrangulamientos, etc., d'ehí que seya un estilu eficaz pa combate a distancia curtia.
Tamién se carauteriza’l Goju-ryu poles posiciones fites, dalgunes estreches y/o curties; pol trabayu de tensión dinámica con muncho énfasis na respiración fonda y nel trabayu de la enerxía interno o Ki; pataes básiques descendentes y a nivel “gedan” (de cintura pa baxo), siendo solmenaes a los niveles “chudan” y “jodan” (troncu y cabeza) per aciu de saltos (tobi-geri).
Ye tradicional l'entrenamientu complementariu con aparatos, un sistema de musculación heredáu de China. Tamién se faen exercicios de fortalecimientu de los brazos en pareya (kakie) venceyaos al usu eficaz de la respiración.
La filosofía del combate pue resumise nestes frases:
L’estilu Goju ryu pue sintetizase d'esta miente:
Kata
El Goju-ryu tien 12 kates esenciales nel so programa estándar d'estudios: gekisai (dai ichi y dai ni), saifa, seiyunchin, seisan, saipai, shisochin, sanseiru, kururunfa, sanchin, tensho y suparenpai. Na mayor parte de les escueles riquen a los estudiantes saber estos doce kates enantes de llegar al sandan (3 Dan).