cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Publicidá
Futuru
Esto tien un altu potencial publicitariu. De la mesma, cuando unu suscribir a un conteníu RSS pue tar dando permisu al remitente d'axuntar publicidá relativo a la tema del so interés. Nueves plataformes como'l product placement y les campañes de guerrilla utilicen medios non convencionales pa les sos pieces de comunicación. Los blogues son tamién ferramientes que dan lideralgu d'opinión a les marques que los utilicen y coles mesmes una gran fonte d'enllaces y conteníu focalizado. Les redes sociales apurren tamién un públicu oxetivu focalizado, qu'ufierta una predisposición positiva según una fácil y rápidu espardimientu. El consumidor pasa de ser pasivu a participativu.
Los últimos estudios demuestren nuevos enclinos nos vezos de compra. Dependiendo del productu o serviciu, hasta un 90% de les decisiones de compra realizar nel puntu de venta. Por esta razón, la publicidá interactiva o al traviés de los medios empobinaos nel puntu de venta convirtióse nun valor n'alza. Esisten numberoses iniciatives de pantalles interactivas/pasives en sucursales bancaries, supermercaos, hoteles, etc. Esisten numberoses nueves soluciones software de publicidá interactiva (Admiradn o SaaS). Diches soluciones dexen a los xestores de los circuitos xestionar cientos de puntos de ventes dende una redolada web, y automatizar la creación y unviada de conteníos multimedia publicitarios.
Enllaces esternos
Publicidad
Acheux-en-Vimeu
Acheux-en-Vimeu ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Celestina Andrade
Celestina Andrade de Ramos ye una escritora uruguaya dedicada, principalmente, a la lliteratura infantil.
Vida y trayeutoria
Tamién conocida como "Chichí", Andrade ye una poeta de vocación. Escribió poesía infantil, ensayos y narrativa. Tamién realizó llabores periodísticos, participando en revistes lliteraries y ye frecuentemente convocada pa brindar conferencies y charres n'escueles, liceos y centros de formación docente.
Marcia Gay Harden
Marcia Gay Harden ye una actriz d'Estaos Xuníos ganadora d'un premiu Óscar.
Celestina Andrade
Vida y trayeutoria
Ye socia fundadora de l'Asociación Uruguaya de Lliteratura Infantil-Xuvenil (A.O.L.I.).
Marcia Gay Harden
Biografía
Marcia Gay Harden nació en La Jolla, San Diego, California, fía de Beverly Bushfield, ama de casa, y Thaddeus Harold Harden, un oficial de la naval nacíu en Texas. foi estudiase a Europa mientres la so mocedá, pero llicenciar na Universidá de Texas en teatru en 1983. De la so estancia europea aprendió a valorar ciertos conceutos como l'estáu de bienestar y que depués se traduciría nuna carrera profesional na que non por casualidá nun falten trabayos de corte social en películes independientes que compaxina con unes más comerciales.
Celestina Andrade
Vida y trayeutoria
La so poesía foi musicalizada por Carlos Benavides (El día que florien les violetes, Romance a Durazno, El mio ríu, Cantar a Dionisio Díaz, ente otres), Dúu Caipora(Collechando pitangas, Home llibre), Julio Mora, Los Vidalín, Jorge Santos d'Arxentina, ente otros artistes.
Marcia Gay Harden
Biografía
Marcia concluyó la so formación nun programa de teatru en Nueva York, tres el cual empecipió la so carrera como actriz, aceptando pequeños papeles. La so suerte camudó en 1990 cuando Joel Coen propúnxo-y interpretar nel filme Miller's Crossing a Verna, la muyer d'un gángster encarnáu por Albert Finney que vivía un romance con unu de los subordinaos d'aquél (Gabriel Byrne).
Celestina Andrade
Vida y trayeutoria
Intervieno en delles antoloxíes, como por casu: Poesía Infantil del Uruguái (1979), Lletres Femenines d'América (1982) Cantares navidiegos (1983), Poesía infantil peruana (1995) y Antoloxía de poesía infantil de Chile (1998).
Premios y reconocencies
2016 - Homenaxe a la so trayeutoria celebráu na Sala “Juan Antonio Lavalleja” (Casa de Cultura de la ciudá de Durazno)
2012 - Primer premiu "Homenaxe a la muyer criolla" pola so obra: María Cayetana Leguizamón (La Guayreña) dau pola Sociedá Criolla Dr. Elías Regules.
Marcia Gay Harden
Biografía
Esi mesmu añu consolidó la so carrera al participar nel telefilme biográficu Sinatra, onde-y tocó recrear la vida d'Ava Gardner. La bona racha completar cola so participación na obra de teatru Angels in America (1993), pola cual llograría una candidatura pa los Premios Tony.
Celestina Andrade
Premios y reconocencies
2009 - Concursu internacional de poesía infantil “Eloisa Pérez de Pastorini”
Marcia Gay Harden
Biografía
Un añu dempués sumóse al repartu de Tirante espera, na qu'interpretó a Cynthia la muyer de Alfred Singer (Robert Sean Leonard), un home precisáu d'estabilidá y que volvía a la so casa pa esperar noticies del so hermanu, dau per desapaecíu n'El Líbanu tres una esplosión. Susan Sarandon, Sam Shephard, Sean Astin, Nick Stahl y Jason London completaron la repartida. A esti títulu siguiríalu 039;'La hestoria de Spirit Grill'', na qu'encarnó a una moza que vencía la so cobardura en conociendo a otra muyer de la so edá con un pasáu tormentosu.
Celestina Andrade
Premios y reconocencies
Tamién foi estremada por Asociación Llatinoamericana de poetes de Perú, pola Convención Clubes de Lleones , Uruguái 1996, Festival Nacional de Folclor, Durazno 2002, Biblioteca Carlos Scaffo, Colexu de periodistes de Perú, instituto Rubén Darío de Chile, Institutu Gabriela Mistral de Chile,1992, Academia Mayor de la llingua Quechua, Cuzco ,1995
Marcia Gay Harden
Biografía
En 1996 Marcia casóse con Thaddaeus Scheel. Esi mesmu añu rodó The First Wives Club, na qu'apaecía como una psicóloga que-y robaba l'home a una de los sos veceros (Diane Keaton). Por cuenta de que casi la totalidá del repartida integrar actrices como Bette Midler, Goldie Hawn, Sarah Jessica Parker, Stockard Channing o Maggie Smith, la cara de Marcia acomuñar a un tipu de cine feminista.
Celestina Andrade
Obres
Arenas del Yí, 1985 Poemariu Infantil Na so canal de Youtube, Carlos Benavides rellata: "'Alcordanza cuando 'Chichí'; lleóme esti poema allá na so casa pol Durazno.fora cantar nel Cine y dempués axuntamos. Creo que nesi mesmu momentu surdió la melodía, foi máxicu esi intre... eso ye lo que me produz dende siempres la so poesía. Celestina Andrade: poeta del departamentu de Durazno, inmensu ye'l so trabayu como'l so valor poéticu..Nun escribe por pasar el ratu, por semar el so violetes culturales facer.Y según florien monteses nel so xardín, los sos rimas arumen nos ordenaos versos de la so poesía...Allá nel centru del país, nun escaezan, esta 'Chichí' de xuru nesti momentu, escribiendo los sos poemes como violetes floriaes.' "
Marcia Gay Harden
Biografía
Tres dellos papeles curtios en películes como Flubber, Midíes desesperaes o ¿Conoces a Joe Black?, en 2000 la so carrera cobró un fuerte impulsu con dos películes. La primera foi Space Cowboys -l'entamu de la so asociación con Clint Eastwood- na que Marcia interpretó a una inxeniera que se namoraba d'un veteranu austronauta. La segunda foi Pollock, na qu'encarnó a la pintora Llei Krasner, una muyer farta del egoísmu del so home Jackson Pollock. A pesar de que Marcia nun optó a los Globos d'Oru nin a los Premios del Sindicatu d'Actores, ganó sosprendentemente l'Óscar a la meyor actriz de repartu frente a candidates en principiu muncho meyor asitiaes qu'ella na terna como Frances McDormand, Judi Dench, Kate Hudson y Julie Walters.
Trabaya nuevamente a les órdenes de Clint Eastwood en ''Mystic River dando vida a la esposa de Dave, una muyer débil, miedosa, dudosa y ensin enfotu nel so home. Esta interpretación valió-y una nominación al Oscar 2003 como meyor actriz de repartu.
En 2009 apaeció na película pa televisión The Courageous Heart of Irena Sendler onde interpretaba a la madre d'una muyer polaca (Anna Paquin) qu'arriesgó la so vida por salvar a más de 1.000 neños xudíos mientres la 2ª Guerra Mundial, la so interpretación valió-y una nominación a los Emmy. Esi mesmu añu apaeció na serie Damages, interpretando a l'abogada de Peracaba National Resources, Claire Maddox.
Juliana de Paula-Souza
Juliana de Paula-Souza ye una botánica, agrónoma y profesora brasilana.
Biografía
En 1998, se diplomó d'inxeniera agrónoma, pola Universidá de São Paulo; pa llograr la maestría en Bioloxía Vexetal, na mesma casa d'altos estudios, defendió la tesis ''Estudiu de les Especies de Hybanthus Jacq. (Violaceae) de Brasil, en 2002; y, el doctoráu, en 2001, cola defensa de la tesis: Estudios filoxenéticos en Violaceae, con énfasis na tribu Violeae y revisión taxonómica de los xéneros Lianescentes de Violaceae na Rexón Neotrópical''.
Na actualidá ye profesora acomuñada de la Universidá de São Paulo (USP) xunto al Posgráu en Botánica y Ecoloxía. Trabaya en taxonomía de fanerógames, actuando sobre la taxonomía y diversidá de la flora nordestina, na familia Violaceae con énfasis nel xéneru Hybanthopsis. Realizó dos postdoctorados nel esterior, siendo becaria de la Coordinación de Perfeccionamiento de Personal d'Educación Cimera, CAPES, Brasil:
Realizó visites a instituciones estranxeres, rellacionaes col estudiu taxonómicu de les neotropicales Violaceae: Estaos Xuníos (Nueva York, NY, EE.XX., Washington, Saint Louis, MO, Atenes-BHO), Europa (Londres-K, LINN, BM, Estocolmo-S, San Petersburgu -Y; Múnich-M, Hamburgu-HBG; Gotinga-GOET;-B Berlín, Viena, W, WU, Edimburgu-Y, P-París, Madrid-MA-G Xinebra, Bruxeles-BR), Méxicu (Ciudá de Méxicu -MEXU) y Arxentina (Corrientes-CTES).
Gallardones
Myndel Botanica Foundation Grant, Myndel Botanica Foundation.
Nona Gaye
Nona Marvisa Gaye ye una cantante, modelu y actriz, fía del cantante Marvin Gaye. Cola so ex pareya Justin Martínez, Gaye tuvo un fíu llamáu Nolan, que nació en xunu de 1997.
Carrera profesional
Nona llanzó'l so primer álbum, Love for the Future, en 1992. L'álbum incluyía los single "I'm Overjoyed" y "The Things That We All Do For Love". Al añu siguiente, Nona foi nomada una de les 50 persones más belles pola revista People.
Mientres trés años collaboró y foi pareya sentimental de Prince. Mientres dichu periodu grabó siquier cuatro canciones con él. Un par d'elles, el "solo" "Snowman" y el dúu "1000 Hugs and Kisses" nun se publicaron inda cola voz de Gaye, magar la postrera, sol títulu "1000 X's & O's" sigo que vio la lluz en 2015 nel álbum HITNRUN: Phase One de Prince, el so penúltimu discu antes de morrer unos meses dempués, n'abril de 2016. Otru dúu, "Love Sign", incluyir nel álbum recopilatorio "1-800-NEWFUNK" en 1994, xunto a otru cantar na que Prince nun intervenía, "A Woman's Gotta Have It". Tamién contribuyó na tema "We March" del álbum "The Gold Experience", publicáu en 1995, y na tema principal de la banda sonora de la película Girl 6 en 1996.
InfoLibre
infoLibre ye un diariu dixital en castellán publicáu per primer vegada'l 7 de marzu de 2013. La so redaición ta en Madrid, España.
Datos xenerales
Ye un diariu creáu por periodistes procedentes, ente otros, del diariu Público, El País y Radio Televisión Española, con una llinia editorial progresista. Ye pioneru nel mercáu de medios dixitales españoles pol so modelu de negociu, nel qu'una parte de los conteníos son de pagu y zarráu pa suscriptores. Los abonaos del diariu reciben una meyora diaria de conteníos escontra la medianueche y una revista mensual en papel y en formatu dixital, TintaLibre, dedicada a cróniques y reportaxes, y que'l so primer númberu salió a la vienta'l 9 de marzu de 2013.
Direición
InfoLibre y TintaLibre tán empobinaos editorialmente por Jesús Maraña, exdireutor de Público. El direutor del diariu dixital ye'l tamién experiodista de Público Manuel Rico, y completen l'equipu de direición Juan Carlos Ortiz de Elguea (subdireutor), Fernando Varela (redautor xefe) y Yolanda González (corresponsal política). A la cabeza de TintaLibre ta Ramón Reboiras.
Aicionistes, socios y sofitos
InfoLibre cunta con dellos socios qu'apurren capital, ente ellos editoriales, como'l diariu dixital francés Mediapart y la editorial Edhasa. Amás de les cuotes abonaes polos socios, finánciase al traviés d'una Sociedá d'Amigos, a la que pertenecen figures del mundu de la cultura como Luis García Montero, Emilio Lledó, Fernando León de Aranoa, El Gran Wyoming, Almudena Grandes, Joaquín Sabina, Pedro Almodóvar, Gonzalo López Alba y Baltasar Garzón, ente otros.
La estructura aicionarial tien de ser tal que respete por estatutos el control únicu y esclusivu polos periodistes sobre la información y los criterios editoriales. El principal aicionista individual ye una sociedá formada polos cinco periodistes fundadores. Dende'l so orixe, InfoLibre arrenunció a los asina llamaos "alcuerdos institucionales" opacos por aciu los que les grandes empreses financien a la inmensa mayoría de los medios de comunicación en cuenta de publicidá y/o otros alcuerdos.
Nona Inés Vilariño
Nona Inés Vilariño Salgado ye una profesora y política española.
Llicenciada en Filosofía y Lletres, ye profesora d'Historia. Miembru del Partíu Gallego Independiente del que foi Secretaria Xeneral mientres los entamos de la Transición, incorporóse dempués a la Unión de Centru Democráticu (UCD), formación cola que foi escoyida diputada al Congresu pola circunscripción de la Coruña na Llexislatura Constituyente (1977-1979) y na I Llexislatura (1979-1982). Nel so pasu pol Congresu foi, ente otres coses, miembru de la Diputación Permanente y vicepresidenta segunda de la Comisión d'Educación..
Paeonia lactiflora
Paeonia lactiflora, peonía china, peonía híbrida, rosa de monte, rosa ensin escayos ye una especie yerbácea perenne fanerógama de la familia Paeoniaceae.
Hábitat
Ye nativa d'Asia central y este, dende l'este de Tíbet al norte de China y este de Siberia. Llega a 60-100 cm d'altor, con grandes fueyes compuestes de 2-4 dm de llargu. Los biltos florales son grandes y redondos, abriendo en grandes flores arumaes, de 8-16 cm de diámetru, con 5-10 pétalos blancos, rosaos, o carmesí, y estames mariellos. De crecedera lenta, y nun crecer bien en climes templaos.
Propiedaes
Ye una floritu na medicina tradicional china, llamada 芍药 (pinyin: sháo yào) o 白芍药 (pinyin: bái sháo yào). El raigañu úsase para amenorgar la fiebre y como analxésicu, sobre mancaes pa la hemorraxa y previen infeiciones. Tamién tien efeutos antiespasmódicos rexistraos na Farmacopea Xaponesa.
Cultivu
Bien usada como planta ornamental en xardinos, con dellos centenares de cultivares selectos; munchos de los cualos tienen flores dobles, colos estames modificaos en pétalos adicionales. En China, sicasí, ye menos apreciáu como planta ornamental que los cultivar de peonía arbórea Paeonia rockii (ziban mǔ dān, en chinu) y el so híbridu Paeonia x suffruticosa, o mǔ dān (牡丹 ).
Cultivar axuntar en tres grupos:
Taxonomía
Paeonia lactiflora describióse por Peter Simon Pallas y espublizóse en Reise durch verschiedene Provinzen des russischen Reichs 3: 286. 1776. Paeonia: nome xenéricu n'honor de Pion, el médicu de los dioses qu'apaez mentáu na Ilíada y na Odisea de Homero. Curó a Ares cuando foi mancáu por Diomedes mientres la guerra de Troya; tamién se menta un sanamientu anterior que-y fixo a Haes d'una flecha llanzada por Heracles en Pilos. Tamién en Pliniu'l Vieyu, llibru 25, X, 1, que la encamienta contra «les velees provocaes polos Faunos.»
lactiflora: epítetu llatín que significa "con flores llechientes".
Discapacidá intelectual
La discapacidá intelectual (antes denomada retrasu mental) ye una alteración nel desenvolvimientu del ser humanu carauterizada por llimitaciones significatives tantu nel funcionamiento intelectual como nes conductes adaptatives y que s'evidencia antes de los 18 años d'edá. Afecta alredor del 1% de la población xeneral.
Xenera anomalíes nel procesu d'aprendizaxe entendíes como l'adquisición lenta ya incompleta de les habilidaes cognitives mientres el desenvolvimientu humanu que conduz finalmente a llimitaciones sustanciales nel desenvolvimientu corriente. Carauterizar por un funcionamientu intelectual bien variable que tien llugar xunto a circunstancies acomuñaes en dos o más de les siguientes árees d'habilidaes adaptatives: comunicación, curiáu personal, vida nel llar, habilidaes sociales, usu de la comunidá, autogobiernu, salú y seguridá, habilidaes académiques funcionales, ociu y trabayu.
Definición
El términu discapacidá intelectual reemplazó'l de retrasu mental», sicasí ocupáronse otros términos pa referise al mesmu conceutu: «retrasu del desenvolvimientu» (utilizáu preferentemente en pediatría), «trestornu del desenvolvimientu intelectual», «trestornu del neurodesarrollo», «alteración del desenvolvimientu cognitivu». Los términos «retraso» y «retardo», según los sos derivaos «retrasáu» y «tardiegu» fueron reemplazaos pola so connotación peyorativa y l'efectu estigmatizador que traen.
La AADID (Asociación Americana de Discapacidá Intelectual y Discapacidaes del Desarrollu) dende la so fundación en 1876 foi un referente mundial na comprensión y clasificación de la discapacidá intelectual. El Manual diagnósticu y estadísticu de los trestornos mentales (DSM), na so versión V, utiliza como referencia delles de les propuestes del oncenu manual de la AADID del añu 2010.
La discapacidá intelectual, según la AADID, supunxo dende 2002 una renovación del planteamientu tradicional en favor d'un enfoque multidimensional del individuu, definiendo la discapacidá intelectual al traviés de distintos aspeutos de la persona (psicolóxicos / emocionales; físicos / salú) según del ambiente nel que se desendolca. Nesti sentíu, partir de premises que se sofiten na esistencia non yá de llimitaciones, sinón tamién de capacidaes, de cuenta que disponiendo de los sofitos necesarios nel tiempu, la persona con discapacidá pueda llograr resultaos personales satisfactorios na so calidá de vida. Les que se describen de siguío son una forma de carauterizar que marca niveles pero nun ye abondo oxetiva y puede llevar a errores nes resultaos.
La discapacidá intelectual, na escala de midida de la intelixencia ta per debaxo de 70 de CI (cociente intelectual) Ye la contraparte al otru estremu de la intelixencia, que ye la superdotación, esta atópase penriba de 130 de CI.
Clasificación
Según el DSM-IV la discapacidá intelectual clasificar nos siguientes tipos:
La discapacidá cognitiva moderada equival aproximao a la categoría pedagóxica de «adiestrable». Esti grupu constitúi alredor del 10 % de tola población con discapacidá cognitiva. Adquieren habilidaes de comunicación mientres los primeros años de la niñez. Adquieren una formación llaboral y, con supervisión moderada, pueden adquirir mañes pal so propiu cuidu personal. Tamién pueden beneficiase d'ensayamientu n'habilidaes sociales y llaborales, pero ye improbable que progresen más allá d'un segundu nivel en materies escolares. Pueden aprender a treslladase independientemente por llugares que-yos son familiares. Na so mayoría son capaces de realizar trabayos ensin cualificar o semicualificados, siempres con supervisión, en talleres protexíos o nel mercáu xeneral del trabayu. Afáense bien a la vida en comunidá, usualmente n'instituciones con supervisión.
Inclúi aproximao nel 1%-2% de les persones con discapacidá cognitiva. La mayoría de los individuos con esti diagnósticu presenten una enfermedá neurolóxica identificada qu'esplica la so discapacidá intelectual. Mientres los primeros años desenvuelven considerables alteraciones del funcionamientu sensorio motor. Puede predicise un desenvolvimientu óptimo nun ambiente altamente estructurado con ayudes y supervisión constantes, según con una rellación individualizada col educador. El desenvolvimientu motor y les habilidaes pa la comunicación y el cuidu personal pueden ameyorar si sométese-yos a un ensayamientu fayadizu. Dalgunos d'ellos lleguen a realizar xeres simples n'instituciones protexíes y estrechamente supervisaos.
Epidemioloxía
Ente 1980 y 2009 la prevalencia de les discapacidaes intelectuales a nivel global yera d'alredor d'un 1%. Darréu, diversos estudios establecen una prevalencia un pocu más baxa qu'un 1%, anque la heteroxeneidá d'estos trabayos nun dexa precisar esti valor.
Etioloxía
Les causes de discapacidá intelectual pueden estremase en xenétiques y non xenétiques. De la mesma les causes xenétiques pueden estremase en sindrómicas y non sindrómicas, en cuanto preséntense o non otres alteraciones clíniques amás de la discapacidá puramente tal. Les causes xenétiques representen ente un 30 a un 50% de les causes, ya inclúin anormalidaes cromosómicas (como'l síndrome de Down), carauterístiques xenétiques heredaes (conu'l síndrome X fráxil) y alteraciones xenétiques simples (como'l síndrome de Prader-Willi).
Defectos psicolóxicos adquiríes
Hai un númberu considerable d'apaiciones de defectos mentales en persones (incluyida la infancia principalmente), que nun nacieren con elles.
Al esistir una vulnerabilidá mayor na infancia, esto afecta a la mente o a la so parte psicolóxica, abstrayéndose de la sociedá y zarrándose en sí mesmu, cuando se trata solo de carauterístiques psicolóxiques. Sicasí hai otros casos nos que non yá ataca esto a estes capacidaes sinón que tamién estropia les sos capacidaes físiques dexando al infante pa tola so vida con unes remortines que la faen “deficiente” nel ámbitu completu de la pallabra.
Tamién pueden apaecer defectos na persona, en sufriendo un accidente por cuenta de que'l choque, golpe, etc. causó-y daños irreparables, esto asocede na gran mayoría de los casos. En delles ocasiones, hai neños que tienen que curiar a otros con defectos psicolóxicos, esto crea una dependencia del neñu cuidador y una vulnerabilidá enforma mayor de los demás neños en condiciones normales, nun puede tratase de “defectu” en sí, pero fai un cambéu de la personalidá en función de la persona que ta curiando o conviviendo con ella.
Síndrome Epileptico en neñes con discapacidá intelectual
Esti síndrome ye de recién descubrimientu (2008), por ello ta infradiagnosticado y nun ye llargamente conocíu pola comunidá médica, tratar d'un tipu d'epilepsia xenética provocáu por una mutación nel Xen PCDH19, los varones pueden ser portadores, pero nun sufren la enfermedá, sicasí les neñes amuesen numberoses crisis epilepticas, el 70% de les neñes sufre dalgún tipu de retrasu mental y problemes psicolóxicos, psiquiátricos o del desenvolvimientu, un 30% son dafechu normales. La especial diferenciación d'esti tipu d'epilepsia con al respective de otres ye qu'infeiciones y fiebre pueden disparar la posibilidá de qu'asocedan les crisis. Les crisis davezu danse en clusters (crisis epilepticas consecutives mientres unu o dellos díes) y rique d'hospitalización. La confirmación d'esti tipu d'epilepsia solo puede dase cuando se realiza un analís xenéticu. Esti síndrome conózse-y agora como EFMR abreviatura del inglés (Epilepsy Female with Mental Retardation).
Síndrome de Rett
Trátase d'un trestornu neurolóxicu, que se describió de primeres namái en neñes, nel que'l desenvolvimientu tempranu ye normal, pero ente los 7 meses y los dos años (6 a 18 meses de vida) hai una perda parcial o completa de capacidaes manuales adquiríes y de la fala, retrasu na crecedera de la cabeza y la consecuencia ye una grave invalidez mental. La so incidencia ye de 1 casu por cada 15 000 neñes nacíes vives; ye un trestornu neurolóxicu progresivu severu. Ta amestáu al Cromosoma X; los neños concebíos con esta mutación rematen n'albuertu bonal, una y bones el Síndrome de Rett deber a mutaciones bonales non hereditaries. Les primeres manifestaciones apaecen ente los 6 y los 30 meses d'edá en forma de defectu mental severa.El desenvolvimientu de la neña foi normal hasta esta edá, dalgunes inclusive pronuncien pallabres o combinaciones de pallabres sencielles. Munches d'estes neñes anden na edá que-yos correspuende ente qu'otres presenten incapacidá p'andar. Clínicamente caracterízase, ente otres, por hipotonia (estremidaes flexibles), regresión nel desenvolvimientu, crecedera de la cabeza más pequeña de lo habitual (microcefalia), perda d'usu de les manes, que realicen movimientos esteriotipados y repetitivos. Tamién se pierde la capacidá d'interacción social, presenten dificultaes pa espresar y entender el llinguaxe y prodúcense convulsiones nuna gran parte de los pacientes.
El tratamientu tienen que ser multidisciplinar; la fisioterapia y la rehabilitación nel so conxuntu son fundamentales. A pesar de que nun esiste un tratamientu farmacolóxicu específicu, los anticonvulsivos pueden beneficiar a les neñes pa tratar los ataques epilépticos y, tamién, p'ameyorar l'estáu d'alerta en delles pacientes.
Síndrome de Dravet
Ye la epilepsia mioclonica más severa qu'esiste xunto col Síndrome de West, cursa con epilepsia incontrolable con retrasu mental de dalgún tipu la mayoría de les vegaes, los estatus epilepticos son frecuentes y les crisis asoceden especialmente con un aumentu de temperatura. Los neños adolescentes terminen davezu con un altu grau de dependencia. Ye una enfermedá xenética provocada por una mutación nun xen, na mayoría de los casos el SCN1A, anque apocayá afayáronse otros xenes implicaos.
Síndrome de Prader-Willi
Ye un defectu conxénitu non hereditariu que puede afectar por igual a cualquier ñácaru, independientemente del so sexu, raza o condición de vida. Caracterízase fundamentalmente por un mambís insaciable y por problemes de conducta. Otros síntomes son l'escasu tonu muscular, defectu mental, desenvolvimientu sexual deficiente, curtia estatura, manes y pies pequeños, problemes visuales, dentales, trestornos respiratorios, escoliosis y diabetes. La causa ye una incógnita y nun hai posibilidá de sanamientu. Hai que tener enforma curiáu por que esta persona nun tenga bon accesu a la comida pos tienen auténtica obsesión por comer, lo que provoca frecuentemente problemes d'obesidá.
Síndrome de Down
Alteración xenética del par 21 que presenta tres cromosomes (trisomía 21); unu de cada 700 neños naz con esti síndrome, en tolos grupos étnicos, con enclín a niciar varones. Magar cualquier persona ta espuesta a concebir un fíu con síndrome de Down, les madres d'edá avanzada tienen más posibilidaes de tener descendencia con esti trestornu. Causa un retrasu mental que varia dende leve a grave y acomúñase amás con carauterístiques faciales y físiques propies: estatura baxa y cabeza pequeña, arrondada; frente inclinada; oreyes d'implantación baxa; güeyos sesgados escontra riba y fuera; boca abierta; llingua grande y fisurada; deos meñiques curtios y curvados escontra adientro; manes anches con riegu tresversal na palma. Dacuando detéctense anomalíes conxénites del corazón, nel tabique que dixebra los llaos esquierdu y derechu. En dellos casos apaez escontra los 40 años demencia prematura tipu Alzheimer. El cociente intelectual promedia en 50, pero amás d'esta menor capacidá cognitiva y de les mentaes traces físiques, nun esisten grandes diferencies nel so desenvolvimientu y adquisición de vezos col restu de los neños.
Autismu
Consiste nun trestornu del neurodesarrollo qu'afecta al funcionamientu cerebral en tres árees principalmente como son la comunicación, la interacción social y el desenvolvimientu de conductes repetitives y restrictives. La so etioloxía a día de güei ye desconocida y de calter multifactorial afectando cuatro veces más a homes que muyeres; les conductes propies d'esti trestornu empiecen a manifestase antes de los trés años de vida. Dientro del perampliu Espectru del Autismu hai carauterístiques comunes a toos ellos como ye que son aprendices visuales y presenten una escelente memoria. Los principales entueyos que presenta la persona autista son: dificultá pa usar el llinguaxe o ausencia d'él; dificultá de comunicación con otres persones y d'espresar los sos deseos y emociones; ausencia o pocu contautu visual; entueyu nel xuegu imaxinativo y social con otros neños; movimientos repetitivos y estereotipaos; rixideces conductuales.
Síndrome d'Asperger
Ye una condición neurolóxica enmarcada dientro de los trestornos del espectru autista. Estremar del autismu clásicu nel fechu de que nun suel esistir dificultá col llinguaxe nin ye catalogáu como discapacidá intelectual en sí, sicasí ta tipificado como discapacidá psicosocial daes les dificultaes que suelen tener pa comunicase y socializar, amás del fechu de tener una torpeza motora notable yá seya a nivel gruesu o finu.
Síndrome X fráxil o Síndrome de Martín y Bell
Ye la segunda causa de retrasu mental, dempués del Síndrome de Down, y la primer causa de retrasu mental hereditariu. El so diagnósticu suel ser tardíu y dacuando erróneu, yá que de cutiu confundir con autismu. Preséntase mayormente en varones; foi afayáu en 1943 y, gracies a les meyores médiques, en 1992 desenvolvióse un test basáu nel ADN pa diagnosticar tantu a portadores como a afeutaos por esti síndrome. Les carauterístiques físiques típiques que presenten les persones con cromosoma X Fráxil son: Cara allargada, oreyes grandes y/o separaes y estrabismu, anque estes traces nun tán presentes en tolos casos nin cola mesma intensidá. Les carauterístiques de conducta más frecuentes nos varones son: hiperactividad, trestornos d'atención, cobardura estrema, evitación de la mirada, llinguaxe repetitivu, estereotipies como aleteos o mordese la mano, congoxa, hipersensibilidad a los estímulos, resistencia a los cambeos, etc. Nes muyeres preséntase congoxa, cobardura y dificultaes n'árees como les matemátiques. Lo que ye güei, nun esiste un tratamientu médicu curatible, pero sí tratamientos paliativos de dalgún de los sos síntomes, de cara a ameyorar determinaos problemes físicos y, per otra parte, educativu, afechu a les necesidaes y habilidaes de cada individuu. Dambos han d'empezar lo antes posible el diagnósticu del Síndrome realízase al traviés de tres criterios: El clínicu, el citogenético (rellacionáu a la conformanza celular) y el xenealóxicu (que se refier a la presencia de la enfermedá dientro de la familia).
Fenilcetonuria
Ye una enfermedá hereditaria causada por un defectu metabólicu qu'afecta la manera en que'l cuerpu procesa les proteínes. Magar afecta a tolos grupos étnicos, ye estrañu na raza negra y nos xudíos askenazi. Los neños con fenilcetonuria nun pueden procesar una parte de la proteína llamada fenilalanina hidroxilasa; de resultes, produzse una acumuladura de fenilalanina nel fluxu sanguíneo del neñu que, si nun ye diagnosticada antes de los seis meses de vida, provoca daños cerebrales. Por aciu l'usu d'una prueba desenvuelta nos años 60 - consistente nuna pequeña punción nel talón del ñácaru pa estrayer y analizar una muestra de sangre- puede detectase abondo ceo esta enfermedá. Ye posible prevenir el retrasu mental dafechu, si empieza a tratase al ñácaru con una dieta especial que tenga poca fenilalanina antes de la so tercer selmana de vida.
Alzheimer
Esta enfermedá afecta les partes del celebru que controlen el pensamientu, la memoria y el llinguaxe. La memoria debilítase, los fechos cotidianos recién nun son recordaos y na midida qu'avanza afectar la memoria pa los eventos vitales más antiguos; los ciños emprobécense, con perda del interés pa caltener rellaciones sociales cola familia y la redolada, amosando un progresivu aislamientu social. El procesu de la enfermedá ye gradual y xeneralmente la persona deteriórase amodo; hasta agora la causa de la enfermedá ye desconocida y nun tien cura. Esti carecimientu lleva'l nome del Doctor Alois Alzheimer quien en 1906 describió cambeos nel texíu del celebru d'una muyer que morriera de lo que se creía yera una enfermedá mental inusual. Agora estos cambeos carauterísticu y anormal nel celebru reconócense como la Enfermedá d'Alzheimer, la qu'afecta a tolos grupos de la sociedá; anque ye más común ente les persones mayores, los mozos tamién pueden presentala.
Ye importante mentar que l'Alzheimer ye una enfermedá que puede llegar a alteriar inclusive les formes de comportamientu humanu, considerándose-y como una forma de llocura, yá que adulces va dase una perda de la memoria y de les habilidaes intelectuales del ser humanu, causando munches vegaes que la persona siéntase confundida o inclusive desconoza los llugares o persones qu'enantes recordaba, resáltase que nun ye una enfermedá que se considere dientro del avieyamientu normal y que esta col pasu del tiempu puede dir empiorando, yá que va dexenerando amodo'l celebru y xunto con ello ameyorar momentos de la nuesa vida. Polo que s'aconseya ser paciente con aquelles persones que la carecen.
Nona Fernández
Biografía
Fía única de madre soltera, Nona Fernández creció nun barriu d'avenida Matta cercanu al mercáu persa Bíobío. Foi ellí que tuvo'l so primer trabayu, vendiendo ropa usada.
Anque ta rexistrada oficialmente col mesmu nome de la so madre dentista, Patricia Paola, toos dícen-y Nona, nome col que tamién robla les sos obres. Lo qu'asocede ye que cuando daba'l so primeres, falaba pocu, casi nada. "Lo único que sabía dicir yera'l monosílabu, tayante, 'non'. Con esa negativa convertida na so muletilla infantil, fíxose acreedora d'un nomatu peculiar y punxéronlu Nonito dientro de la so familia. Cuando creció, el llamatu aportó en Nona.
Estudió nel Colexu Santa Cruz de Santiago y dempués na Escuela de Teatru de la Universidá Católica.
Como actriz, fundó la compañía Merri Melodys, participó en montaxes de munches obres teatrales y ganó como meyor actriz un concursu del Centru Chilenu-Norteamericanu de Cultura.
Participó nun taller d'Antonio Skármeta en 1995, el mesmu añu que gana los Xuegos Lliterarios Gabriela Mistral. Los sos cuentos apaecieron primero en diverses antoloxíes de concursos, y el so primer llibru de rellatos salió a lluz l'añu 2000: El Cielu. Dos años más tarde publicó la so premiada novela Mapocho.
Sobre la xestación d'esa primer novela, diz: "Escribí la mio primer novela nun departamentu de Barcelona, mirando Chile a la distancia, y enllenando páxines con interpretaciones escabarriaes sobre la so hestoria patria, mientres la mio guata crecía con un neñu que buscaba espaciu. Parí un fíu y terminé un llibru coles mesmes. El mio fíu llámase Dante. El llibru llamóse Mapocho, como'l ríu que crucia la mio ciudá, el mesmu que treslladó basura y muertos dende siempres".
La so pareya, el padre de Dante, ye l'escritor y direutor teatral Marcelo Leonart, a quien conoció cuando dambos estudiaben na Escuela de Teatru. Xuntos tienen la compañía La Fusa.
Ella mesma defínese con estes pallabres: "Actriz por gustu. Narradora por encher les pelotes, por non escaecer lo que nun tien d'escaecer se. Guionista de culebrones por necesidá. Chilena incómoda, y a cachos rabiosa".
miniatura|150px|left|Na Fiesta del Llibru na [[Plaza d'Armes de Santiago, 2013]] El so trabayu de guionista de teleseries ye pa Nona Fernández namái una manera de ganase la vida. En TVN aportó a xefa de guiones de El llaberintu d'Alicia. Tamién collabora na serie Los archivos del cardenal, basada nos casos que defendió la Vicaría de la Solidaridá mientres la dictadura d'Augusto Pinochet. Participó coles mesmes nel guión de la película d'Andrés Waissbluth 199 recetes pa ser feliz y nel del documental  La ciudá de los fotógrafos de Sebastián Moreno.
Debutó como dramaturga en 2012, con El taller, pieza inspirada nel taller lliterariu que Mariana Callejas tenía na so casa en Lo Curro, mientres el so home Michael Townley dirixía nel soterrañu les operaciones d'un cuartel de la DINA Esta comedia negra —puesta n'escena pola compañía de Leonart y Fernández, La Fusa, estrenada n'abril nel teatru santiaguino Lastarria 90 y repuesta n'agostu nel Centru Cultural Gabriela Mistral— ganó'l Premiu Altazor 2013 na categoría Dramaturxa. La so segunda pieza, Llicéu de neñes, estrenar en 2015 (con ella, la compañía liderada pola autora y Leonart pasa a llamase Pieza Escura); tratar de "una comedia fantástica alrodiu de un acorviáu profesor de ciencies qu'afaya nel llaboratoriu del so establecimientu a trés alumnes que se caltienen ocultes dende una toma realizada en 1985".
Obres
miniatura|Saludo de los actores a la fin de pieza Llicéu de neñes (la 1ª sentada d'esquierda a derecha ye Nona Fernández), 2015-12-09
Noveles
2007: ''Av. 10 de Julio Huamachuco'', Uqbar 2013: Space invaders, Alquimia, Santiago * 2015: Chilean Electric, Alquimia, Santiago * 2016: La dimensión desconocida, Penguin Random House, Santiago
Hycleus parvulus
Hycleus parvulus ye una especie de coleópteru de la familia Meloidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China.
Agenville
Agenville ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Comarca
thumb|Los 401 [[Distritos d'Alemaña|Landkreise o contornes alemanes.]]
Pablo Rodríguez Medina
Pablo Rodríguez Medina ye un escritor asturianu billingüe (asturianu-castellanu) y les sos obres, mesmo nuna como n'otra llingua, algamaron delles distinciones tanto a nivel rexonal como nacional. Llicenciáu en Filoloxía Hispánica y Especialista en Filoloxía Asturiana, dende 2020 ye miembru de l'Academia de la Llingua Asturiana.
Obra n'asturianu
Combina dellos xéneros.
Comarca
thumb|Los 326 [[distritos d'Inglaterra|districts d'Inglaterra.]]
thumb|Los 32 [[condaos d'Irlanda|counties tradicionales d'Irlanda. Los d'Irlanda del norte subdividiéronse apocayá en 26 districts, y los de la República d'Irlanda en 34 counties.]]
thumb|Los 379 [[powiats o contornes polaques.]]
thumb|Los 84 [[Distritos d'Austria|Bezirke o contornes austriaques.]]
thumb|Los 1464 [[condáu de la República Popular China|县 Xiàn ("condáu"), dientro del total de 2862 demarcaciones del nivel "condal"; son comparables a les contornes (les de la parte oriental del país, non les de la parte occidental, d'enforma mayor tamañu). Na dómina imperial yeren el nivel más baxu de l'alministración.]]
thumb|Los 3144 [[condáu (Estaos Xuníos)|counties d'Estaos Xuníos. Les sos dimensiones y les sos formes son bien desemeyaes ente los Estaos del Este (más pequeños ya irregulares -colo que ye más probable la so identificación col ámbitu de la contorna-) y del Oeste (más grandes y trazaos "a cuadrícula" -vease tamién township-).]]
thumb|Los 2457 [[conceyos de Méxicu tienen ente sigo una gran disparidad en tamañu (de más de diez mil quilómetros cuadraos los mayores -particularmente nes Californies, onde hai namái cinco en caúna- a menos de cinco quilómetros cuadraos los más pequeños -particularmente en Tlaxcala o en Oaxaca, onde hai más de quinientos-); anque polo xeneral, pol so númberu total y distribución son comparables a contornes.]]
thumb|Nesti mapa marquen les de mayor producción, pero la gran mayoría de les zones productores de [[Quesos de Francia|quesu en Francia, como otres AOC (Appellation d'origine contrôlée), son contornes rurales tradicionales. El so númberu, mayor de trescientos, convirtióse nun tópicu (un tipu de quesu p'acaldía del añu).]]
Etimoloxía y significáu
El DRAE establez el so orixe na adición del prefixu "co-" a "marca".
Anque fonéticamente l'orixe de la pallabra rescampla, la evolución semántica del términu ye más complexa y abondo recién l'adquisición del sentíu qu'anguaño se -y da nel español d'España. Originariamente tuvo un significáu equivalente a «llende» o «espaciu asitiáu na llende con otru territoriu», tomando'l significáu orixinal de «marca» como «llende o señal de cantu». Ello ye qu'en castellán subsiste'l verbu «comarcar» col sentíu de «llindar» o «confinar» y l'axetivu «comarcano», equivalente a «colindante». Anque hai cites anteriores que menten el términu referíu al espaciu qu'arrodia o nel que s'enserta un llugar, los diccionarios antiguos dan-y el significáu de territoriu fronterizu». Asina nel Diccionariu d'Autoridaes de 1729 definir como «país cercanu a una tierra o llugar, que ta na contorna d'ella». El mesmu sentíu dáse-y nel Diccionariu de Voces Españoles Xeográfiques de la Real Academia de la Historia, publicáu en 1796, onde se diz «distritu de la contorna». Sicasí, la edición de 1780 del Diccionariu de la Real Academia Española define la contorna como «territoriu qu'abarca un pueblu con tola so contorna» y el de 1832 apurre yá la definición, que se caltuvo hasta l'actualidá, de «división d'un territoriu qu'abarca delles poblaciones».
Evolución del conceutu
Paez, pos, que'l sentíu de la pallabra contorna pasó de ser un términu referíu al ámbitu fronterizu, o cuandoquier a una área de llende, a aplicase pa referise al área qu'arrodia un llugar, calteniendo'l sentíu d'espaciu colindante, al referilo a esi puntu significáu qu'entá se caltién- y, finalmente, pa referise a un ámbitu espacial d'escala entemedia ente l'ámbitu local y el rexonal. Esta evolución, que debió producise dende'l XVI d'equí p'arriba, acelerar dende fines del XVIII y precísase a lo llargo del XIX, cuando la Xeografía convertir nun preséu necesariu pa modernizar la nación española y redáctense diccionarios (Madoz) y llibros de testu nos que ye necesariu describir los ámbitos rexonales y les árees destacaes que nellos hai.
N'España, nel postreru cuartu del sieglu XX, l'apaición de disfuncionalidades na estructura territorial formada por rexones históriques, provincies, partíos xudiciales y conceyos plantegada nel XIX, y la nacencia de les Comunidaes Autónomes, que primeramente busquen establecer formes d'organización territorial propia, fai resurdir la idea de contorna, agora con un sentíu más téunicu, como una entidá territorial qu'arrexunta dellos conceyos y articúlase sobre una cabecera de contorna, de manera que la Comunidá Autónoma pueda descomponese nuna serie de contornes. Asina, acomuñáu a esti nuevu sentíu de la contorna, poner en circulación el verbu comarcalizar y la resultancia d'aplicalo que ye la comarcalización. Tampoco esta idea de contorna consiguió imponese de forma xeneral. Al pie de estes interpretaciones sobrevive la idea definida nel Diccionariu de 1780, la contorna entendida como'l territoriu articuláu alredor d'una población que vien ser la so capital o centru de servicios, idea que dio llugar a toa una llinia de trabayos sobre los centros de mercáu como xeneradores de contornes.
Precisiones pa la definición tradicional del términu
Les contornes identificar por procedimientos paecíos anque afechos a una dimensión mayor. Como los pagos, lleven siempres l'artículu delantre de la traza con que les identifica, pos l'artículu referir al área, ente que'l nome referir al elementu o traza que lu sirve de referencia.
La mayoría de les contornes asina identificaes respuenden a traces físiques y suelen llevar la pallabra valle (anque valle ye tamién la denominación d'una forma d'organización del espaciu), llanu o otra denominación física ante'l nome: El Valle del Jerte, Las Loras (por esta forma de relieve), la Terra Chá (Tierra Llana), otres respuenden a demarcaciones históriques como'l Condáu de Treviño, La tierra de Medina (referíu al ámbitu de la Comunidá de Villa y Tierra de Medina del Campo), El Campu de Calatrava (por la Orde Militar que lo alministraba); a una comunidá o a una traza etnográficu: Maragatería (de mercatores, meyor que de maures captos); al tipu de vexetación o al usu que se faía d'ella: los Montes Torozos, los Montes Universales; Los Monegros (de mons niger,>monte negru, de xuru d'encina, cuando'l nome respondía a la realidá). En non poques ocasiones, les contornes, que respuenden a una traza física o históricu, tienen una denominación antigua d'etimoloxía difícil d'esplicar: Llébana (¿de.... lepana o lepania?, bien seya deriváu de lepor>prestu, prestar; o bien de lepus>llebre o ¿seique de la diosa Levana?).
Polo xeneral, les contornes son más abondoses nes árees de monte o de relieve, hidrografía o vexetación complexes que nes árees homoxénees, porque nel primer casu hai más cambeos d'unes árees a otres y ye más evidente la diferencia ente espacios que nel segundu. Eso produz importantes diferencies de tamañu ente unes zones y otres, pos, mientres nel monte podemos atopar contornes de namái delles decenes de km², como Besaya en Cantabria; na llanura les contornes tienen centenares o millares de km² como asocede coles de la rexón de La Mancha, na metá sur de la Pandu. Tamién ye más fácil atopar contornes nos espacios pocu evolucionaos o más tradicionales, porque la evolución y el desenvolvimientu delmodo de vida urbanu fai homoxéneu l'espaciu y anula traces que al sumir dexen ensin sentíu la identificación de la contorna.
Concretando, la contorna suel entender n'España como un ámbitu de referencia espacial, que nun tien de confundir se coles referencies alministratives. Anque la so escala ye variable, dependiendo de les condiciones del espaciu en que s'alluga, podemos dicir que se refier a un ámbitu entemediu ente los pagos, y les rexones. Nun ye condición necesaria que tea poblada, anque lo normal ye la esistencia de dellos nucleos de población y la presencia d'unu d'ellos que la encabeza y puede articulala. Nun tien llendes precises porque, en realidá designa l'área en redol al elementu o traza que la identifica, por eso nos mapes namái figura'l nome ensin establecer llendes.
Convien ser cuidadosu col usu del términu pa evitar el tracamundiu ente la concepción tradicional y unidaes o entidaes territoriales de calter alministrativu, pasando pol usu en trataos antiguos. Dende un puntu de vista xeográficu, la contorna puede sirvir pa identificar espacios singulares, siguiendo un costume tradicional nos manuales de Xeografía Rexonal.