cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James Franco
2002
thumb|right|Franco nel estrenu de [[Spider-Man 3, nel 2007.]] thumb|left|300px|Franco mientres el so entrenamientu col escuadrón de l'Armada de los Estaos Xuníos, conocíu popularmente como [[Blue Angels, pa la película Flyboys.]] La película más esitosa de la so carrera hasta'l momentu ye Spider-Man (2002), onde interpreta a Harry Osborn, el fíu del villanu Duende Verde (Willem Dafoe) y meyor amigu del protagonista Peter Parker o Spider-Man (Tobey Maguire). Primeramente foi consideráu pa executar el rol de Spider-Man na película; sicasí, el papel foi dau a Tobey Maguire. Todd McCarthy de la revista Variety escribió qu'esisten «bonos momentos» ente Maguire y Franco na película. Spider-Man foi un ésitu comercial y tamién aclamáu pola crítica; ello ye que recaldó 114 millones de dólares na primer selmana d'estrenu n'América del Norte y llogró ganancies de $822 millones alredor del mundu. Esi añu, Franco foi escoyíu pa interpretar un papel nel drama City by the Sea. Nel 2003 participó xunto a Nieve Campbell en The Company, película empobinada por Robert Altman.
L'ésitu alcanzáu pola primer película de Spider-Man dexó que repitiera nuevamente'l so papel na secuela de 2004, Spider-Man 2. La película recibió comentarios positivos per parte de los críticos y probó ser un ésitu de taquilla, amás de qu'estableció un nuevu récor de ventes na primer selmana d'estrenu en Norteamérica. Con ingresos de $783 millones alredor del mundu, convertir na segunda película con mayor recaldación en taquilla en 2004. Al añu siguiente actuó nel filme de guerra The Great Raid, nel qu'interpretó a Robert Prince, un capitán del 6ᵘ Batallón Ranger de los Estaos Xuníos.
Nel 2006 participó xunto a Tyrese Gibson na película Annapolis, darréu interpretó al llexendariu héroe Tristán nel filme dramáticu Tristán y Isolda, coprotagonizado por Sophia Myles. Esi mesmu añu entrenó col escuadrón de vuelu acrobáticu de l'Armada de los Estaos Xuníos conocíu popularmente como Blue Angels, onde llogró la llicencia de pilotu priváu, en preparación pal so rol na película Flyboys, que foi estrenada en setiembre. Tamién nesi mes realizó una curtia apaición nel filme de terror The Wicker Man, el cual tuvo protagonizáu por Nicolas Cage, y dempués d'unos meses realizó un caméu na comedia romántica The Holiday.
En 2007 volvió interpretar a Harry Osborn en Spider-Man 3. A diferencia de reseñar positives que recibieron les dos primeres películes de la saga, la tercera tuvo una acoyida variada per parte de los críticos. Sicasí, la película recaldó 891 millones de dólares y foi la más esitosa en ventes de tola saga, amás foi'l filme más taquilleru de Franco nel 2008. Esi mesmu añu l'actor fixo un caméu na comedia Knocked Up, dirixida por Apatow y estelarizada por, los antiguos protagonistes de la serie Freaks and Geeks, Seth Rogen, Jason Segel y Martin Starr.
Ente 2007 y 2011 Franco intervieno en delles películes d'ésitu, como In the Valley of Elah, Milk (pola que Sean Penn ganó un Óscar) y Eat Pray Love (con Julia Roberts y Javier Bardem). En 2011 protagonizó'l drama 127 Hours, que narraba una historia real: la fazaña del escalador Aron Ralston, quien quedó atrapáu por una roca nuna paraxa aisllada y toyóse un brazu pa salvar la vida.
El 27 de febreru de 2011 foi maestru de ceremonies de la 83ª entrega de los premios Óscar xunto cola actriz Anne Hathaway.
En 2012 súpose que va protagonizar un remake de Cruising (A la caza), el bien polémicu thriller d'ambiente gai que protagonizó en 1980 Al Pacino.
Escritura
Nel añu 2010 Franco publicó una coleición de cuentos curtios titulaos Palo Alto. El llibru lleva'l nome de la ciudá californiana na que nació y ta dedicáu a munchos de los escritores colos que trabayó en Brooklyn College. El so trabayu recibió crítiques variaes; el periódicu Los Angeles Times calificar como «una obra d'un mozu ambiciosu que claramente ama la llectura, que ye bien meticuloso colos detalles, pero que s'enfocó enforma nel estilu y virtualmente dexó de llau'l significáu». El rotativu inglés The Guardian publicó: «la incursión de la estrella de Hollywood al mundu lliterariu seique sea percibida con cinismu en dellos ámbitos, pero ye un debú prometedor d'una fonte insólita».
Vida privada
thumb|right|Franco en febreru de 2009. Nel iviernu de 2006, insatisfechu cola direición que tomó la so carrera profesional, decidió enrolarse na Universidá UCLA na asignatura de filoloxía inglesa y con una especialización en escritura creativo. Dióse-y permisu pa tomar alredor de 62 creitos universitarios per cada trimestre, un númberu mayor a la llende que suel ser de 19 creitos. Mientres la so etapa d'estudios siguió desempeñándose como actor y en xunu de 2008 finalmente graduóse na so llicenciatura con un permediu d'aproximao 3.5. Pa llograr el so títulu escribió una novela so la supervisión de la escritora y novelista Mona Simpson. Treslladóse a Nueva York onde realizó simultáneamente un posgráu de lliteratura na Universidá de Columbia y una carrera de producción audiovisual na Universidá de Nueva York. Tamién ingresó a un taller de lliteratura de ficción nel Brooklyn College y viaxó por temporaes a Carolina del Norte pa estudiar poesía nel Warren Wilson College. Franco tien un doctoráu en filoloxía inglesa de la Universidá Yale.
Mientres los sos años de preparatoria desenvolvió un talentu especial pol arte —específicamente la pintura— y asistió mientres dellos branos a la escuela d'arte California State Summer School for the Arts. Nuna entrevista declaró que la pintura foi l'escape» que precisó mientres los sos años de secundaria y que de fechu «lleva pintando más tiempu qu'actuando». Del 7 de xineru al 11 de febreru de 2006 realizó la primer exhibición pública de les sos pintures na Glü Gallery de Los Angeles, California. Nuna escena de Spider-Man 3 puede vese a Franco pintando un cuadru. La so pasión pol arte, concretamente la poesía, remató cola so participación na película Howl onde interpretó al revesosu poeta estauxunidense del movimientu beat, Allen Ginsberg.
Ye consideráu un símbolu sexual y en 2009 foi nomáu l'home más sexy pola revista electrónica Salon.com.
En respuesta a entrugues rellacionaes cola so sexualidá, en vista de que interpretó tres personaje homosexuales mientres la so carrera d'actor, aportuna qu'atopa más dimensiones a los sos personaxes que los enclinos d'estos na cama. «O, sabes qué», declaró, «seique soi gai».
NGC 440
NGC 440 ye una galaxa espiral de la constelación de
Foi afayada'l 27 de setiembre de 1834 pol astrónomu John Herschel.
Arçon
Arçon ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Farrah Franklin
Farrah Franklin ye una cantante de pop, R&B y soul, compositora, modelu, actriz, y baillarina d'Estaos Xuníos. Adquirió fama al participar nel grupu femenín Destiny's Child.
Radiu (elementu)
Carauterístiques principales
El radiu ye'l más pesáu de los metales alcalinotérreos, ye intensamente radiactivu y paezse químicamente al bariu. Los preparaos de radiu son destacables porque son capaces de caltenese a más alta temperatura que la so redolada y poles sos radiaciones, que pueden ser de tres tipos: rayu alfa, rayu beta y rayu gamma. Amás, el radiu produz neutrones si entemecer con beriliu.
Cuando se preparar el metal radiu puru ye de color blancu brillante, pero se ennegrece cuando s'espón al aire por cuenta de la rápida oxidación del metal col osíxenu. Ye luminiscente (dando un color azul maciu), malvar n'agua pa dar hidróxidu de radiu y ye llixeramente más volátil que'l bariu.
Aplicaciones
Dellos usos práuticos del radiu derivar de les sos propiedaes radiactives. Radioisótopos afayaos apocayá, como los de cobaltu-60 y cesiu-137, tán reemplazando al radiu inclusive nestos llindaos usos, yá que son más potentes y más seguros de manipoliar.
Historia
El radiu (del Llatín radius, rayu) afayóse en 1898 por Marie Skłodowska-Curie y el so home Pierre nuna variedá d'uraninita del norte de Bohemia. Mientres estudiaben el mineral, los Curie retiraron el uraniu d'él y atoparon que'l material restante entá yera radiactivu. Entós producieron un amiestu radiactivo fecha principalmente de bariu que daba un color de llapada coloráu brillante y llinies espectrales que nun s'habíen documentáu enantes. En 1910 el radiu foi aislláu por Curie y Andre Debierne nel so metal puru por aciu la electrólisis d'una solución de cloruru puru de radiu usando un cátodu de mercuriu y destilando nuna atmósfera d'hidróxenu.
Históricamente, los productos de desintegración del radiu fueron conocíos como Radiu A, B, C, etc. Güei sábese que son isótopos d'otros elementos, de la siguiente manera:
El 4 de febreru de 1936 el Radiu Y foi'l primer elementu radiactivu preparáu sintéticamente.
Mientres los años 1930 afayóse que la esposición de los trabayadores a pintures luminiscentes causaba serios daños a la salú como llagues, anemia o cáncer de güesos. Por eso darréu frenóse esti usu del radiu. Esto asocede porque'l radiu ye asimiláu como calciu pol cuerpu y depositáu nos güesos, onde la radioactividá degrada la migollu oseu y puede faer mutar a les célules. Dende entós culpóse a la manipulación del radiu de la prematura muerte de Marie Curie.
Isótopos
El radiu tien 25 isótopos distintos, cuatro de los cualos atópense na naturaleza; el más común ye'l radiu-226. Los isótopos Ra-223, Ra-224, Ra-226 y Ra-228 son xeneraos por desintegración del O y del Th. El Ra-226 ye un productu de desintegración del O-238, amás de ser l'isótopu más llonxevu del radiu con un periodu de semidesintegración de 1602 años. El siguiente más llonxevu ye'l Ra-228, un productu de fisión del Th-232, con un periodu de semidesintegarción de 6,7 años.
Ptolomeo
Ptolomeo ye'l nome de dellos personaxes históricos:
Cártel de Tijuana
El Cártel de Tijuana, tamién conocíu como'l Cártel de los Arellano Félix (CAF), ye una organización criminal mexicana dedicada al tráficu illegal de drogues, llaváu de dineru. Establecíu en Tijuana, Baxa California, les sos operaciones centrar en partir noroeste de Méxicu. Compitió na demanda y movimientu de droga colos otros grandes cárteles en Méxicu, principalmente'l Cártel de Sinaloa, que controlaba partir poniente del país, el Cártel de Juárez, que controlaba la parte centro del país y el Cártel del Golfu, que'l so control taba allugáu na parte este del país.
El Cártel de Tijuana foi descritu como unu de los cárteles más grandes y violentos qu'operaben en Méxicu pa la década de los años 1980 y 1990. Pero nos últimos años foi debilitáu de manera considerable arriendes de la captura y muerte de los sos principales líderes; a 2015, funciona como una pequeña organización que se llinda solo a engarrar places en Baxa California, una y bones el Cartelu de Sinaloa tomó'l control de les actividaes internacionales que los Arellano Félix teníen na frontera.
Orixe
La hestoria y orixe del cártel remontar a la dómina del Cártel de Guadalaxara, qu'en 1989 ante la captura del so líder d'operaciones, Miguel Ángel Félix Gallardo, sería estazáu en dos de los siete grandes cárteles en Méxicu. Per un sitiu, Joaquín Guzmán Loera alies "El Chapo Guzmán" fundó'l Cártel de Sinaloa na ciudá de Culiacán, Sinaloa. Por otru, los hermanos Arellano Félix fundaron el Cártel de Tijuana con base d'operaciones na ciudá de Tijuana, Baxa California.
La Organización de los Arellano Félix
El Cártel de Tijuana tamién ye conocíu como la Organización de los Arellano Félix (AFO poles sos sigles n'inglés), desque'l lideralgu, el mandu y el control del mesmu quedaron en manes de la familia de Ramón Arellano Félix.
thumb|left|100px|Fotografia de los miembros del Cártel de Tijuana nun póster del "Most Wanted" del [[FBI.]]
Los hermanos Arellano Félix
Gustavo y Enedina Arellano Félix asumieron el lideralgu del Cártel de Tijuana dempués que les autoridaes arrestaren a los sos hermanos sobrevivientes d'enfrentamientos con organizaciones rivales y cola llei. Sicasí, tres l'arrestu de Gustavo en ochobre de 2008, Luis Fernando Sánchez Arellano, fíu de Enedina, conocíu como L'Inxenieru, tomó'l control del Cártel de Tijuana, que foi prindáu na so casa de la ciudá de Tijuana el 24 de xunu de 2014. Dempués d'esti arrestu, el control del cártel quedó en manes de Enedina, quien apenes llogró caltener a flote la organización, lloñe de la importancia que tenía nos sos meyores años.
Francisco Rafael Arellano Félix
Francisco Rafael Arellano Félix, alies el menso, ye aprehendido orixinalmente el 7 d'agostu de 1980 en San Diego, California, Estaos Xuníos al realizar la venta de 205 gramos de cocaína a un axente tapáu de la DEA. En llogrando la llibertá so fianza, fuxe a Méxicu evitando asina ser sometíu a un xuiciu federal. Darréu n'avientu de 1993 ye reaprehendido pola Policía Xudicial Federal en Tijuana, Baxa California. Ye sentenciáu a diez años y tres meses de cárcel nel penal federal d'alta seguridá del Altiplanu en Almoloya de Juárez, Estáu de Méxicu so los cargos de narcotráficu y portación illegal d'armes. Nel 2004, a cuatro díes de cumplir la so sentencia, Rafael Arellano Félix ye echáu voz de que ye suxetu a detención provisional en vista d'una solicitú d'estradición per parte d'Estaos Xuníos pa ser xulgáu polos delitos de narcotráficu y asociación delictuosa. El 6 de marzu de 2004, el xuez penal aprueba la solicitú d'estradición dempués d'evaluar les pruebes presentaes pol gobiernu d'Estaos Xuníos. Amás sustitúi la detención provisional pola detención formal con fines d'estradición. El 16 de setiembre de 2006 ye estraditáu a los Estaos Xuníos y ye sentenciáu a seis años de prisión el 15 d'ochobre 2007, tres declarase culpable de la venta de cocaína al axente tapáu de 1980. El 4 de marzu de 2008, les autoridaes estauxunidenses otorgar la llibertá y repatriación a Méxicu al traviés de la Ponte Internacional de Santa Fe ente El Paso, Texas y Ciudad Juárez, Chihuahua. Según Brian White, el so abogáu defensor, la llibertá ye algamada tres un amenorgamientu de la condena por bona conducta. Por cumplir la so sentencia en Méxicu, la PGR afirma nun riquir más pal cumplimientu de condena dalguna; gociando asina d'absoluta llibertá. Foi asesináu'l 18 d'ochobre de 2013 nuna fiesta infantil na ciudá de Los Cabos por un home amarutáu de payasu.
Francisco Javier Arellano Felix
El Tigrillo foi a xuiciu ante'l tribunal distrital de San Diego, ye atopáu culpable'l 17 de setiembre de 2007, so los cargos de homicidiu, narcotráficu, asociación delictuosa y llaváu de dineru. El 5 de payares de 2007, el xuez federal de distritu Larry Burns sentenciar a cadena perpetua ensin llibertá condicional dirixiéndo-y el comentariu "El nome de la so familia va vivir na infamia". Francisco Javier Arellano Félix sería condergáu a muerte de nun confesar los sos actos delictivos el 17 de setiembre de 2007. pero dexó'l Cártel Arellano Félix en manes de la llamada Nueva Xeneración, comandada pol so sobrín Luis Fernando Sánchez Arellano, arrestáu na so casa nel añu 2014 mientres vía un partíu de la seleición mexicana, nel marcu del mundial d'esi añu en Brasil.
Enfrentamientos con otros cárteles
El cártel de Tijuana caltuvo cierta rivalidá con dos de les organizaciones de tráficu de drogues ilícites en Méxicu, estos son el Cártel de Sinaloa y el Cártel de Juárez. La rivalidá ente los Arellano Félix y estos cárteles foi productu de la necesidá d'atropar espacios pa la venta de narcóticos. Pola cercanía d'estos cárteles al cártel de los Arellano, caltúvose una constante competencia pol mercáu y corredores de distribución, que de la mesma causó l'usu de la violencia y los enfrentamientos armaos ente estos grupos. Estos enfrentamientos, col tiempu, perdieron importancia debíu al debilitamientu del cartelu empobináu polos Arellano Felix en favor de la organización de Sinaloa.
Cártel de Juárez
La rivalidá ente dambos cárteles algama'l so puntu máximu, nos intentos de homicidiu contra Amado Carrillo Fuentes, capo del Cártel de Juárez.
El 24 de payares de 1993, seis meses dempués del Intentu d'homicidiu contra Joaquín Guzmán Loera, los sicarios del Cártel de Tijuana intenten asesinar a Amado Carrillo Fuentes, alies El Señor de los Cielos y líder del Cártel de Juárez, nel restorán Ochoa Bali-Hai de la Ciudá de Méxicu. El sucesu causa un enfrentamientu armáu ente dambes organizaciones y en consecuencia resulten dos persones asesinaes. Amado Carrillo Fuentes y la so familia llogren escapar pela puerta trasera del llugar gracies a la proteición de les sos guardaespaldes.
El 26 d'ochobre de 2004, un xulgáu del Distritu Federal sentencia a Álcides Ramón Magaña, alies El Metro, a 21 años de prisión según al pagu equivalente a 375 díes de salariu mínimu. Senténciase-y sol cargu de portación illegal d'armes de fueu y pola so participación nel enfrentamientu armáu nel restorán Bali-Hai, onde actúa como sicariu d'Amado Carrillo. El 20 de xunu de 2007 ye nuevamente sentenciáu pero nesta ocasión so los cargos de delincuencia entamada y delitos contra la salú (narcotráficu). El xuez federal sentenciar a 47 años de prisión y el pagu equivalente a 13,050 díes de salariu mínimu.
Cártel de Sinaloa
Na rivalidá que caltuvieron el Cártel de Tijuana y el Cártel de Sinaloa, destaquen los intentos d'homicidiu contra los capos de dambes organizaciones y qu'amás fueron perpetaos pol cártel contrariu. Sicasí, finalmente'l Cartelu de Sinaloa salió triunfante d'esta guerra, controlando los territorios que dalguna vegada tuvo esta organización.
El 24 de mayu de 1993, el Cártel de Tijuana sostién un enfrentamientu nel estacionamiento del Aeropuertu Internacional de Guadalaxara contra'l Cártel de Sinaloa. Nel enfrentamientu resulten siete persones asesinaes; ente elles el Cardenal Juan Jesús Posadas Ocampo, arzobispu de l'Archidiócesis de Guadalaxara; dos pistoleros y cuatro persones más. Según la versión oficial de la PGR, mientres la balacera el cardenal ye confundíu con Joaquín Guzmán Loera, alies El Chapo Guzmán, anque Ministerios Públicos Federales aseguren que'l Cardenal yera unu de los oxetivos direutos del atentáu, polo que ye consecuentemente asesináu polos sicarios de los Arellano Félix. Tres l'agresión, los sicarios responsables de la muerte del cardenal y que s'atopaben na Ciudá de Guadalaxara col únicu propósitu d'asesinar a Joaquín Guzmán Loera, fuxen nun vuelu comercial escontra Tijuana, Baxa California.
El 26 de xineru de 2008, axentes estatales y del Exércitu Mexicanu detienen a Alfredo Araujo Ávila, alies El Popeye, como presuntu implicáu nel homicidiu contra'l Cardenal Juan Jesús Posadas Ocampo según nel atentáu contra'l periodista Jesús Blancornelas.
El 5 de febreru de 2002, según reportar de la DEA y de la PGR, Ramón Arellano Félix llega a la ciudá de Mazatlán, Sinaloa col fin de perpetar un asesinatu contra d'Ismael Zambada García, alies El Mayu Zambada y líder del Cártel de Sinaloa. Sicasí, el 10 de febreru del mesmu añu, ye deteníu por axentes de la policía ministerial de la ciudá cuando se treslladaba por vehículu acompañáu por dos homes, Manuel López y Héctor Solórzano. Cuando la policía ministerial trata de llevar a cabu una revisión rutinaria, eventualmente desamarrar una balacera ente dambos grupos. Nel enfrentamientu, Ramón Arellano Félix ye asesináu atayándose asina l'intentu d'homicidiu contra El Mayu Zambada. Tamién resulten asesinaos Héctor Solórzano, escolta de Ramón Arellano Félix, según un policía ministerial.
Primeramente, la verdadera identidá del líder del cártel ye desconocida pero identificable yá que ye atopáu con una identificación falsa con alusión al nome de  'Jorge Pérez López' . Darréu, en marzu de 2002, la Procuradoría Xeneral de la República confirma por aciu estudios periciales y pruebes d'ADN que la verdadera identidá de  'Jorge Pérez López'  correspuende a la del líder criminal, qu'apocayá se sometió a ciruxíes estétiques.
Alianza con otros cárteles
Les aliances de cooperación tamién fueron usaes pa los enfrentamientos armaos contra los cárteles rivales y pol control de les víes de distribución, polo que xeneralmente se destacar la guerra ente l'asociación  'Golfu-Tijuana'  y  'La Federación del Narcotráficu'  (asociación Juárez-Sinaloa-Mileniu).
Atentaos contra la prensa
En payares de 1996, Blancornelas tenía la intención de visitar la ciudá de Nueva York pa recibir un premiu internacional pol so trabayu en cubrir el tráficu de drogues, la corrupción política, y la rellación ente los narcotraficantes y la policía. Un par de díes primero que tuviera llistu pa viaxar, un policía en Tijuana visitó a Blancornelas y alvirtiólu que taba arriesgando la so vida. Un añu más tarde, l'alvertencia resultó ser cierta, en 1997 en Tijuana, Blancornelas foi emboscado y mancáu por pistoleros del cartelu de Tijuana cuando se dirixía al aeropuertu pa publicar una semeya de Ramón Arellano Félix. Blancornelas taba cuasi muertu cuando los atacantes abrieron fueu contra'l so coche, mancándolo nel abdome y matando al so conductor y guardaespaldes, Luis Valero Elizalde, que morrió protexéndolo y llogró matar a David Barron, líder de sicarios del cartelu. Blancornelas sufrió entueyos de la mancadura pal restu de la so vida. Nel ataque, el coche de Blancornelas foi cutíu más de 180 vegaes, pero namái cuatro bales enfusaron el cuerpu del periodista. Elizalde, sicasí, foi cutíu 38 vegaes. Esi mesmu añu, otros trés destacaos periodistes fueron asesinaos en Méxicu.
Últimos díes de Ramón, Los 10 más buscaos y muerte.
Nel 2002 la noticies anunciaron qu'a Ramón Arellano Félix atribúyense-y más de mil muertes.
El lideralgu de Ramón Arellano Félix al mandu de esta organización sería causa por que él mesmu fuera incluyíu na llista de los "Ten Most Wanted Fugitives" ("Los diez criminales más buscaos") del FBI d'Estaos Xuníos, el 18 de setiembre de 1997.
El 17 de setiembre de 1998, Ramón Arellano Félix, líder de la organización, ordena l'asesinatu de 18 persones en Ensenada, Baxa California. Nel mesmu añu, lleva a cabu una alianza col Cártel de Sonora pa xunir esfuercios y trabayar colaborativamente nel tráficu de drogues ilícites, formando asina "La Federación Tijuana-Sonora".
El 10 de febreru de 2002, matar nun enfrentamientu armáu cola policía ministerial de Mazatlán, Sinaloa. Supónse llegara a la ciudá pa llevar a cabu l'asesinatu d'Ismael Zambada García, alies El Mayu Zambada y líder del Cártel de Sinaloa. Ante la so muerte, el mandu del Cártel de Tijuana treslladar al restu de los familiares (hermanos) del ex-líder de la organización criminal.
Captura de Benjamín Arellano Felix
La DEA afayó que la fía mayor de Benjamín tenía una deformidá facial bien reconocible y que ella yera'l "puntu blandu" na vida violenta del so padre. Por aciu ella foi que s'atopó al so padre. Benjamín foi deteníu'l 9 de marzu de 2002 pol Exércitu Mexicanu nel estáu de Puebla, Méxicu. Hubo $ 2 millones de dólares como compensa pola so detención. Les autoridaes nun tán segures de que'l dineru de Benjamín foi más allá de delles inversiones en bienes raíz en Tijuana. Les autoridaes mexicanes dicen que s'invirtió nel sector inmobiliariu d'Estaos Xuníos, ente que los sos homólogos estauxunidenses dicen que gran parte d'ella escuéndese n'efectivu en Méxicu. Foi estraditáu a los Estaos Xuníos el 29 d'abril de 2011 pa enfrentar cargos de tráficu de cocaína en California. El 4 de xineru de 2012 Benjamín Arellano Félix declaró culpable de crime entamáu y combalechadura pa llavar dineru, y foi condergáu a 25 años de cárcel el 2 d'abril de 2012. una vegada termine la so condena, va ser unviáu de regresu a Méxicu pa terminar otros 22 años. thumb|150px|Arrestu de Francisco Javier Arellano Félix per parte de la [[Drug Enforcement Administration (DEA) d'Estaos Xuníos.]]
Presunta implicación na muerte de Luis Donaldo Colosio
Les investigaciones feches pola PGR mientres la década de los 90 y el 2000 sobre'l magnicidiu del candidatu presidencial del PRI, Luis Donaldo Colosio quien implica a los cárteles mexicanos inclusive a los de Tijuana nel crime, dau a patrones, razones ya hipótesis.
Hypericum hirsutum
El Hipérico arispiu o Hypericum hirsutum ye una especie de planta fanerógama perteneciente al xéneru Hypericum conocicdo como yerba de San Juan. Ye orixinaria del oeste d'Europa. thumb|Hypericum hirsutum thumb|Flor
Hábitat
H. hirsutum crez en pacionales probes en suelos de magre bien drenaos, y suelos caliares. Alcuéntrase de cutiu nos cantos de montes, nos bancos de los ríos y cantos de caminos. Alcuéntrase en toa Europa occidental, y nel Reinu Xuníu floria de xunetu a agostu.
Composición química
Miquelianina (Quercetina 3-O-glucuronide), un tipu de compuestu fenólico, ta presente en H. hirsutum.
Taxonomía
Hypericum hirsutum describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 786. 1753. Hipérico: nome xenéricu que remanez del griegu hyperikon ("sobre les imáxenes" o "percima d'una apaición"). Pa dalgunos, el nome fai referencia a la propiedá que se-y atribuyía de faer fuxir a los malos espíritos y les apaiciones; solíen colgar flores d'esta planta sobre les imáxenes relixoses el día de San Xuan. Pa otros, les glándules de les sos pétalos paecen formar imáxenes (a esti fechu dióse-y muncha importancia na Edá Media, yá que yera utilizáu nos esconxuros poles sos virtúes cabalístiques).
hirsutum: epítetu llatín que significa "peludo"
Howards End
Howards End ye una película británica de 1992 dirixida por James Ivory y basada na novela Howards End, d'E. M. Forster.
Argumentu
Ruth Wilcox faise amiga d'una nueva llamada Margaret, a quien dexa n'heriedu la so casa de campu, Howards End. La hermana de Margaret, Helen, namorar d'un emplegáu de la empresa Porfirius que dexa'l so trabayu pol conseyu erróneu y precipitáu del vilbu de Ruth, el señor Wilcox, con quien Margaret apuerta a casase. Poco dempués, Helen quédase embarazada.
Aubonne (Doubs)
Aubonne ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Howards End
Comentariu
Ye la tercer adautación d'E. M. Forster(Edward Morgan Forster) entamada por James Ivory na que se detecta una denuncia de los abusos d'unes clases dirixentes irresponsables y que modifiquen frívolamente la vida de los demás, camudando'l so cursu, xugando con ella como si fora un juguetito del cual disponer. Una sociedá de la que Margaret espántase -tal como espresa un primer planu d'ella mirándose nel espeyu y entendiendo que va usar les mesmes estrataxemes- y que despinta los sos trapos puercos con apolazadura cuidada: Mr. Wilcox na so mocedá tuvo una aventura cola muyer del amigu de Helen, entós daquella una prostituta (Ivory prepara al espectador pa esa escena rellacionando a dambos personaxes al traviés d'un montaxe qu'anuncia la interrellación de dambes hestories).
Con un estilu elíptico y clásico, Howards End ye recordada sobremanera por suponer la consagración de Emma Thompson nel arte cinematográfico.
Aubonne (Doubs)
Tien una población de y una superficie de  km².
Bioloxía molecular
La Bioloxía molecular ye'l estudiu de la vida a un nivel molecular. Esta área ta rellacionada con otros campos de la Bioloxía y la Química, particularmente xenética y bioquímica. La bioloxía molecular céntrase p'enriba tóo nel entendimientu de les interacciones de los estremaos sistemes de la célula, lo qu'inclúi bayura rellaciones, ente elles les del ADN col ARN, la síntesis de proteínes, el metabolismu, y el cómo toes eses interacciones son regulaes p'algamar un perfinu funcionamientu de la célula.
Al estudiar el comportamientu biolóxicu de les molécules que componen les célules vives, la Bioloxía molecular toca otres ciencies qu'aborden temes asemeyaos: asina, p. ex., xunto cola xenética interésase pola cadarma y funcionamientu de los xenes y pola regulación (inducción y represión) de la síntesis intracelular d'enzimes y d'otres proteínes. Cola citoloxía, ocúpase de la cadarma de los corpúsculos subcelulares (nucleu, nucléolu, mitocondries, ribosomes, llisosomes, etc.) y les sos funciones endientro la célula. Cola bioquímica estudia la composición y cinética de les enzimes, interesándose polos tipos de catálisis enzimática, activaciones, inhibiciones competitives o alostériques, etc. Tamién collabora cola Filoxenética al estudiar la composición concreta de determinaes molécules nas estremaes especies de seres vivos, dando a conoces pervaliosos datos pal conocimientu de la evolución.
D'otra miente, estrémase de toes estes ciencies numberaes tanto nos envises concretos como nos métodos emplegaos p'algamalos. Asina como la bioquímica investiga detalladamente los ciclos metabólicos y la integración y desintegración de les molécules que componen los seres vivos, la bioloxía molecular pretende fixase con preferencia nel comportamientu biolóxicu de les macromolécules (ADN, ARN, enzimes, hormones, etc.) endientru de la célula y desplicar les funciones biolóxiqus del ser vivu por estas propiedaes a nivel molecular.
Agüera (Pereda)
Alcuéntrase a 5 km de la capital del conceyu, a una altitú media de 108 msnm y tien una población de.
Provincies d'Irán
Llista de les 31 provincies ( استان, ostán) de la República Islámica d'Irán. right|250px
Oxíxenu
L'oxíxenu ye un elementu químicu de númberu atómicu 8 y símbolu O, allugáu nel grupu 16 de la tabla periódica de los elementos. Na so forma molecular más frecuente, O2, ye un gas a temperatura ambiente. Representa al rodiu'l 20% de la composición de l'atmósfera terrestre. Ye ún de los elementos más importantes de la química orgánica y participa de forma bien importante nel ciclu enerxéticu de los seres vivos, pegoyu na respiración celular de los organismos aeróbicos. Ye un gas incoloru, inodoru y insípidu. Esiste una forma molecular formada por tres átomos d'oxíxenu, O3, anomada ozonu y que cola so presencia na atmósfera abeya la Tierra de la incidencia de radiación ultraviola procedente del Sol.
Un átomu d'oxíxenu combináu con dos d'hidróxenu formen una molécula d'agua.
En condiciones normales de presión y temperatura l'oxíxenu ta n'estáu gaseosu formando molécules diatómiques (O2) que magar que seyan inestables xenérense na fotosíntesis de les plantes y son posteriormente usaes polos animales na respiración (ver ciclu del oxíxenu).
Mus setulosus
Mus setulosus ye una especie de royedor de la familia Muridae.
Cynthia Maung
Cynthia Maung ye una médicu que desenvuelve'l so llabor humanitariu na frontera con Tailandia.
Mus setulosus
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Etiopía, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán, Togu y Uganda.
Hábitat
El so hábitat natural son: Clima tropical o Clima subtropical, montes y sabanes grebes.
Cynthia Maung
Miembru de la etnia karenni, abandonó'l so país en 1989 y establecióse en Mae Sot, Tailandia, población asitiada na frontera ente dambos países, dende onde creó una clínica médica que trata a los refuxaos birmanos, a los inmigrantes y a los güérfanos.
En 2008 tuvo gallardoniada col Premiu Internacional Cataluña, xunto con Aung San Suu Kyi, concedíu pola Xeneralidá de Cataluña en reconocencia pola llucha democrática qu'entamen diariamente contra la xunta militar birmana que dirixe'l país.
Chester Franklin
thumb|Jack and the Beanstalk (1917) thumb|Aladdin and the Wonderful Lamp (1917) Chester M. Franklin foi un direutor, actor y guionista cinematográficu d'Estaos Xuníos, activu principalmente na dómina del cine mudu.
Biografía
El so nome completu yera Chester Mortimer Franklin, y nació en San Francisco, California. Empecipió la so carrera cinematográfica como actor en 1912, a los 22 años d'edá. En 1915 debutó como direutor trabayando al pie del so hermanu, Sidney Franklin, en The Baby, un curtiumetraxe producíu por Reliance Film Company, una pequeña productora activa ente los años 1910 y 1916. Dambos hermanos rodaron a finales de la década delles cintes con un repartu infantil, producíes por William Fox.
En 1922 rodó The Toll of the Sea, una historia basada en Madama Butterfly, y que foi unu de los primeros filmes en colores de la historia del cine, y el primeru producíu en Hollywood con un primitivu Technicolor procesu 2.
Franklin foi tamién dacuando productor, guionista y ayudante de direición. Nesti últimu papel, dirixó la segunda unidá na película de 1939 Gone with the Wind, de Victor Fleming, y les de 1946 L'espertar, de Clarence Brown, y Duel in the Sun, de King Vidor.
Direutor
=== Ayudante de direición llista de columnes|2| }}
Cynthia M. Morton
Cynthia M. Morton ye una botánica, taxónoma, y profesora d'Estaos Xuníos. En 1994, recibió un Ph.D. en botánica pola Universidá de la Ciudá de Nueva York. Ye curadora asociada de botánica, nel Muséu Carnegie d'Historia Natural, en Pittsburgh, Pennsylvania. Los sos intereses d'investigación son la filoxenética vexetal, un enfoque multidisciplinario especializáu nel usu de carauterístiques morfolóxiques y moleculares pa evaluar les rellaciones taxonómiques y el patrones bioxeográficos.
Dorothy Maharam
Dorothy Maharam Stone foi una matemática d'Estaos Xuníos que fizo contribuciones importantes a la teoría de la midida, lleven el so nome'l teorema de Maharam y el álxebra de Maharam.
Cynthia M. Morton
Académica
En 1986, llogró'l B.S. pol Trinity College, Hartford, de Connecticut. En 1989, la M.S. pola Universidá de Carolina del Norte en Chapel Hill. Y, realizó estudios postdoctorales en Kew Gardens; y, en 2006, xunir al Departamentu del Muséu Carnegie d'Historia Natural.
Franky G
Frank Gonzalez, más conocíu como Franky G, ye un actor d'Estaos Xuníos de cine y televisión.
Naz el 30 d'ochobre de 1965, en Nueva York. Destacar por a actuar en distintes películes y series de tv, ente elles Saw II y Saw III nel papel de Xavier.
Dorothy Maharam
Biografía
Dorothy Maharam nació'l 1 de xunetu de 1917 en Parkersburg, Virxinia Occidental. Llogró la so llicenciatura nel Carnegie Institute of Technology en 1937 y el so doctoráu en Bryn Mawr College en 1940, so la supervisión d'Anna Johnson Pell Wheeler, con una disertación titulada On measure in abstract sets. Parte de la so tesis foi publicada en Transactions of the American Mathematical Society. Depués realizó estudios postdoctorales nel Institutu d'Estudios Avanzaos en Princeton, Nueva Jersey, onde conoció al so colega matemáticu Arthur Harold Stone. Casar n'abril de 1942.
Stone y Maharam fueron profesores en delles universidaes d'Estaos Xuníos y Gran Bretaña. Maharam foi profesora visitante en Wellesley College de 1950 a 1951, dempués profesora de la Universidá de Mánchester de 1952 a 1961. En tornando a los Estaos Xuníos, empezó a impartir clases na Universidá de Rochester, onde permaneció mientres munchos años, con curties interrupciones pa cumplir con beques de trabayu postdoctoral na Universidá de Yale, la Universidá de Berkeley y la Universidá Nacional d'Australia.
Gracies a les sos contribuciones a les Matemátiques, Maharam llogró reconocencia internacional. Foi pionera na investigación de midíes finitamente aditivas n'enteros. El teorema de Maharam tien un papel importante na teoría de los espacios de Banach, foi publicáu en Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America en 1942. Otru de los sos artículos, publicáu na revista Annals of Mathematics en 1947, introdució la álxebra de Maharam, álxebres de Boole completes con submedidas continues.
Versalles
thumb|200px|Escudu de Versalles. Versalles (en francés: Versailles) ye un conceyu francés, allugáu nel departamentu de Yvelines y na rexón d'Île-de-France. Nel añu 2011 tenía 86.307 habitantes. Ye perconocíu pol so famosu palaciu de Versalles.
Pungkuk
Pungkuk EDM Wire Manufacturing Co., Ltd. (풍국), ye un fabricante de productos químicos y aceru de Corea del Sur; anguaño ta integráu nel grupu EDM, tamién ún de los principales greyos del mundu.
Audincourt
Audincourt ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Mus setzeri
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Botsuana, Namibia y Zambia.
Hábitat
El so hábitat natural son: sabanes, ríos, d'agua duce y llagos,.
Audeux
Audeux ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Jason Robards, Sr.
Jason Nelson Robards, senior foi un actor d'Estaos Xuníos de cine y teatru. Padre del actor, Jason Robards, Jr., ganador del Oscar. Robards participó en munches películes, primeramente como actor protagonista, depués en papeles secundarios y n'apaiciones televisives.
Biografía
Nació nuna granxa n'Hillsdale, Michigan. Fíu de Elizabeth (profesora) y de Frank P. Robards, Sr., granxeru ya inspeutor de la oficina de correos qu'entamó en 1912 la campaña eleutoral en Michigan a favor de Theodore Roosevelt. Jason formóse n'Academia Americana d'Arte Dramáticu. Morrió en 1963, viviendo pa ver al so fíu y al so nietu ( Jason Robards III ) como actores y asina siguiendo la tradición familiar.
El papel teatral más conocíu de Robards foi John Marvin nel ésitu 'Lightnin'. La rellación de Robards con esti papel fixo que'l so fíu lu identificase con él, cuando interpretó'l personaxe de James Tyrone en Long Day´s Journey Into Night, en Broadway en 1956 y na pantalla en 1962. Na obra, Tyrone ye un actor que la so carrera vese llindada por tar encasilláu nel papel del Conde de Montecristo. Jason fíu diría: “Una de les coses que más dañu me fixo, y decátome agora, foi faer el papel d'un borrachu na obra Long Day's Journey Into Night. Na obra, el padre del borrachu yera una artista fallíu y la so madre una adicta a les drogues. Solo dempués d'años d'analises di cuenta que taba interpretando nel escenariu socesos de la mio propia vida. Padre y fíu actuaron xuntos nel escenariu una sola vegada, en The Disenchanted de Budd Schulberg, una obra inspirada na hestoria de F. Scott Fitzgerald. Jason fíu ganó'l so únicu premiu Tony por esa interpretación.
Finó a la edá de 70 años en Sherman Oaks, California, d'un ataque al corazón.
Cynthia McKinney
Cynthia Ann McKinney ye una política d'Estaos Xuníos del Estáu de Georgia.
McKinney sirvió como una política del Partíu Demócrata de la Cámara de representantes dende 1993 a 2003 y de 2005 a 2007, representando al cuartu distritu congresional de Georgia.
Dexó'l Partíu Demócrata en setiembre de 2007, y el 22 d'ochobre de 2007 rellenó una documentación na FEC pa crear un comité exploratorio pa la campaña presidencial del Partíu Verde d'Estaos Xuníos.
En 2008 convertir na candidata a la Presidencia d'EE.XX. pol Partíu Verde.
El 30 de xunu de 2009 Cynthia partió camín de la Franxa de Gaza nel cargueru "Spirit of Humanity" xunto a otros 21 activistes pro derechos humanos, siendo interceptaos pola Marina d'Israel, siendo tolos activistes deteníos y puestos en prisiones distintes, en pequeñes celdes ya incomunicaos.
Escandonada
Escandonada ye'l nome col que se conoció'l llevantamientu realista lleváu a cabu por Salvador Escandón y Antayo nel mes d'ochobre de 1822 cuando diba desterráu a Puebla de Sanabria. Al poco foi capturáu y lleváu a la cárcel de Cangues d'Onís pa, más sero, ser conducíu a Uviéu'l 4 de payares, en compañía de los sos fíos mayores, José María y Juan. En 1823 foi treslladáu a La Coruña onde lu tiraron a la mar cuando taba a puntu d'entrar na ciudá.
Hubo una segunda escandonada na que foi protagonista'l se fíu pequeñu, Benito Escandón y Lue, que tuvo llugar el 18 d'ochobre de 1833 en La Pola (Siero), al glayíu de ''¡Viva Carlos V!. Foi secundáu pol cura Ramón Argüelles y dellos voluntarios, siendo la partida d'unos cuarenta miembros.
Dellos autores señalen que Benito Escandón foi deteníu en Lleón, siendo posteriormente fusiláu; otros mantienen que se retiró a Navarra
NGC 441
NGC 441 ye una galaxa espiral barrada de la constelación de
Foi afayada'l 27 de setiembre de 1834 pol astrónomu John Herschel.
Tarsius
Los tarseros o tarsios (xéneru Tarsius) son primates haplorrinos del infraorde Tarsiiformes. Al pie de los xéneros Cephalopachus y Carlito componen la familia Tarsiidae, toos conocíos, tamién, sol nome común de tarseros o tarsios. Antes clasificar como prosimios xunto a los lémures, pero agora considérense haplorrinos y tán, por tanto, asitiaos xunto a los Simiiformes (platirrinos y catarrinos).
Tienen enormes güeyos, pies allargaos y cuerpu pequeñu. Son insectívoros (anque dacuando comen culiebres y páxaros), nocherniegos y solitarios, y en munches de les rexones onde habiten considerar demonios. El so hábitat viose bien amenaciáu y amenorgáu. Anguaño, la so distribución acutar a Indonesia, nel Sureste Asiáticu, concretamente nes islles Célebes y circundantes y Islles Togian. Tán en peligru y cuando los prindaron, mancáronse ya inclusive matáu, víctimes del estrés. En delles de les sos árees de distribución considérense animales de mal agüeru ya inclusive «diabólicos».
El rexistru fósil, anque escasu, ye lo suficientemente abondosu como pa demostrar un orixe bien antiguu del grupu Tarsiiformes, yá nel Eocenu. Atopáronse formes rellacionaes tantu en depósitos asiáticos (Hesperotarsius ) como europeos y africanos, destacando néstos últimos el xéneru Afrotarsius, bien similar a los sos actuales parientes asiáticos.
Dieta y Estilu de Vida
Los tarseros son animales nocherniegos y duermen mientres el día nes carbes. Mientres la nueche van en busca de comida, muévense verticalmente y salten. La mayoría d'ellos atópense nes partes mas baxes de los arboles, escasamente algamen los dos metros d'altor.
Viven en pequeños grupos de dos a seis animales, los grupos consisten nuna pareya monógama y de descendencia común, cada grupu habita nun territoriu fixu de 1 a 4 hectárees.
Estos animales son carnívoros puros y aliméntense d'inseutos. Amás, comen escorpiones, arañes y pequeños vertebraos (llagartos, páxaros y esperteyos).
Monistrol de Calders
Monistrol de Calders ye un conceyu de Cataluña, perteneciente a la provincia de Barcelona, na comarca del Moyanés. Asitiar ente'l Pla de Bages, la Sierra de San Llorienzo del Monte y el pandu del Moyanés.
Ocupa un territoriu montascosu, con abondosos regatos y sierres. La vexetación predominante ta formada por pinares, encinares y carbes. Nel términu municipal, pueden atopase numberoses fontes, más de trenta, qu'esquiten en diversos llugares. La confluencia de rir Golarda o de Marfà con rir de San Juan, que primeramente recibió rir de l'Om, al norte del pueblu, forma'l ríu Calders.
Los efeutos de la erosión col pasu de los años creó un paisaxe único, colos denominaos "codros" (evolución llocal de la pallabra catalana "còdol") que son grandes piedres qu'adquirieron formes singulares y curioses. Son de destacar el Codro Barret, el Codro Bolet, el Codro Bressol o'l Codro Llampat, ente otros.
Dientro del términu municipal atópase tamién el dolmen del Pla de Trullars, restauráu a principios del añu 2005. Dende esti llugar ye posible esfrutar d'unes vistes espectaculares.
Tamién se pudo atopar restos d'arquiteutura románica, sepultures ibériques, numberoses cases con llindes fechaes a finales del sieglu XVII y empiezos del XIX, dos antigües fábriques d'aguardiente, y más de 600 barraques de viña.
Namás entrar nel pueblu atopamos cola ilesia de Sant Feliu, destaca'l so campanariu barrocu y la parte esterior del ábside románicu. La planta actual ye del sieglu XVIII.
Escudu
L'escudu de Monistrol de Calders definir pol siguiente blasón: ''Escudu embaldosado: d'oru, un monte de sinople moviente de la punta asomáu d'un sol saliente de gules y cargáu d'una faxa ondonada d'argén. Por timbre una corona mural de pueblu.'' Foi aprobáu'l 19 de setiembre de 1996. La faxa ondonada representa rir de Calders, y el monte ye una señal parlante alusivu a una parte del nome del pueblu. Monistrol perteneció a Calders hasta 1934, añu en que llogró l'autonomía municipal, y el sol simboliza «l'alba na llibertá del conceyu».
Bandera
La bandera de Monistrol de Calders ye una bandera apaisada de proporciones 2 d'altu por 3 de llargu. La metá cimera mariella y la metá inferior colorada y verde con una franxa ondulada de tres crestes blanca d'una grosez 1/12 del altor del pañu, ente les partes colorada y verde.
Foi aprobada'l 27 d'ochobre de 1998.
Auteuil (París)
thumb|250px|XVI Distritu de París. Auteuil (pronounciáu [o.tœj]) ye un barriu alministrativu del XVI Distritu de París. Ta al llau de Passy al nordeste (parte alministrativa de la Muette), de Boulogne-Billancourt al suroeste y del Bois de Boulogne al noroeste.
Historia
El barriu d'Auteuil foi incorporáu a París en 1859-1860 pola Llei de 16 de xunu de 1859. Una aldea construyida ente los sieglos XIII y XVII, convirtióse nun refuxu nel campu de moda pa les élites franceses mientres el reináu de Lluis XV.
Referencies culturales
Ente les referencies culturales d'Auteuil atópense Notre-Dame d'Auteuil, el xardín de les serres d'Auteuil y el Pavillon de l'Eau.
Deportes
Auteuil ye conocíu polos sos estadios famosos:
Educación
Auteuil ye'l llar del Lycée Jean-Baptiste-Say que funciona como collège (colexu de secundaria inferior) y lycée (colexu de secundaria superior).
Persones famoses
El barriu d'Auteuil ye'l llugar de nacencia de Marcel Proust y de Charles Baudelaire. Tamién foi'l llar de Molière.
Thérèse Anaïs Rigo, más conocida pol so seudónimu Anaïs de Bassanville, una periodista, nació en 1802 en Auteuil y finó allí en 1884.
Na cultura popular
Foi equí onde'l personaxe de ficción del Conde de Monte Cristo, nel llibru del mesmu nome, mercó la so residencia de campu.
Central térmica d'Aboño
La central térmica d'Aboño ye una instalación termoeléctrica de ciclu convencional asitiada nel valle del ríu Aboño, nel llugar d'Aboño, Carreño, na vertiente occidental del Cabu Torres. Alcuéntrase a 8 km de Xixón y a 2 km del puertu d'El Musel. Consta de dos grupos térmicos que sumen 921.7 MW de potencia, utiliza como combustible'l carbón y ye propiedá de la empresa HC Energía.
Historia
El proyeutu de construcción n'Aboño d'una central térmica p'aprovechar la producción de carbón d'HUNOSA de la cuenca minera asturiana concretóse a principios de los años 1970. Foi la empresa asturiana Hidrocantábrico quien acometió la so construcción, na redoma de la ría d'Aboño, rematando les obres a principios de 1974. El 15 de marzu d'esi añu entró en serviciu'l Grupu I, con una potencia llétrica de 365,5 MW.
En 1977, construyóse un parque de carbones aprovechando una antigua estación del Ferrocarril de Llangréu. Esta llinia foi aprovechada pa coneutar direutamente la térmica d'Aboño cola llinia ferroviaria Sotiel.lo-Musel, tramu que foi inauguráu'l 15 de mayu de 1984 y que facilitaba l'accesu en tolvas del carbón de les cuenques mineres.