cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muséu del Xibión Xigante
El xibión xigante n'Asturies
Dende la segunda metá del sieglu XX y hasta principios del sieglu XXI, Asturies foi un puntu caliente (hotspot) mundial d'especímenes de xibión xigante, contribuyendo a una fracción significativa de tolos individuos rexistraos en tol mundu. De los cuasi 650 especímenes rexistraos a nivel mundial a partir de 2012, 50 foron documentaos n'agües asturianes dende 1956, o alredor d'un exemplar per añu. Son conocíos localmente como peludinos por cuenta de la típica apariencia "pelada" d'especímenes que perdieron parcialmente la so delicada piel collorá.
Los animales recibieron poca atención de la comunidá científica n'Asturies, y España, hasta que'l naturalista local Luis Laria buscó atención pa colos xibiones, entamando a mediaos de la década de 1990. Esto marcó l'entamu d'una collaboración a llargu plazu ente Laria y los espertos en cefalópodos Ángel Guerra y Ángel F. González del Institutu d'Investigaciones Mariñes del CSIC en Vigo, Galicia, qu'enantes examinaren namái especímenes de xibiones xigantes de Namibia y Sudáfrica. La primer diseición conxunta foi llevada a cabu en Ḷḷuarca nel iviernu de 1995, nuna fema inmadura de la mariña cantábrica pesando 104 kg.
Abundancia local
La frecuencia de los rexistros de les zones de pesca de Carrandi frente a Asturies foi atribuyida a una confluencia de factores, incluyendo la presencia de tres estensos cañones submarinos cerca de la mariña; l'abundancia local de la presa favorita del xibión xigante, l'abril (Micromesistius poutassou); la intensidá del esfuerciu de pesca nel área; la tendencia de los pescadores locales a informar de especímenes; y el trabayu del CEPESMA na grabación y aseguranza d'especimenes La prospección xeofísica emplegando matrícula d'artillería d'aire tamién foi implicada en dellos eventos d'encallamientu masivu. L'abundancia local d'especímenes impulsó un esfuerciu ensin ésitu en 2001 para filmar el xibión xigante nel so hábitat ñatural per primer vegada, llamáu Proyecto Kraken ("Proyeutu Kraken"). El 7 d'ochobre de 2016, un xibión xigante adultu vivu foi fotografiáu nalando na vecina Galicia, marcando la primer vegada qu'esto foi algamáu fora de les agües xaponeses.
Primeres esposiciones de xibiones xigantes
La coleición de xibiones xigantes que formaría'l nucleu del Muséu del Xibión Xigante entamó cola llegada del primer exemplar a Ḷḷuarca en 1997. La coleición xerme foi orixinalmente esibida nel Colexu Públicu Padre Galo nel centru de Ḷḷuarca a partir d'entamos de 1998. En payares de 2002, la coleición creciente foi tresferida, con ayuda financiera del Principáu d'Asturies, al albergue de la mocedá de Villar de Ḷḷuarca, onde 600 m² foron puestos a disposición. Permaneció ellí hasta que se vio obligáu a zarrar el 7 de xineru de 2008 por cuenta del mal estáu del edificiu y el so supuestamente inminente desaniciu. Depúes foi treslladáu a un almacén de 160 m² de la estación de Ḷḷuarca, emprestáu pol operador ferroviariu nacional FEVE. La coleición de xibiones xigantes tenía de ser exhibida públicamente hasta la construcción del nuevu muséu nel puertu de Ḷḷuarca, pero estos planes foron esaniciaos por problemes de mugor nel almacén. Al final, namái les 16 escueles qu'habíen entamáu visites pudieron ver la coleición nesti llugar temporal. Luis Laria declaró que l'almacenamientu "nun cumple les condiciones mínimes [...] nun sería dignu cobrar la entrada a un visitante sobre quien la pintura se-y va cayer enriba". Laria tamién criticó'l movimientu forzáu del albergue xuvenil de Villar, qu'entoncies (mayu de 2008) entá funcionaba.
Mientres esti tiempu la coleición de xibiones xigantes formó parte d'una esposición más amplia conocida como Aula del Mar, que tamién incluyía artículos rellacionaos col cambéu climáticu, cetáceos, tortugues, crustáceos y moluscos. Recibió alredor de 4000 escolinos al añu. De la coleición total, qu'ocupaba unos 1.200 m², alredor del 30% pasaría a ser esibida nel Muséu del Xibión Xigante.
Planificación d'un nuevu muséu
En 2005 el Principáu d'Asturies comprometió 300,500 € pa la reubicación de Aula del Mar. Como una importante atraición turística local, l'alcalde de Valdés, Juan Fernández Pereiro, defendió que la nueva esposición fora asitiada nel centru de Ḷḷuarca, onde recibiría más visitantes. La primer propuesta pedía que parte de los almacenes de pescadores (anteriormente una conservadora) al final del muelle de Ḷḷuarca fora reservada pa la esposición, pero esto foi refugáu polos propietarios, y una propuesta pa construyir el muséu como anexu a los almacenes esistentes foi presentada.
Los planes detallaos pal Muséu del Xibión Xigante foron espublizaos en mayu de 2007, con obres que van entamar en xunetu. Naquel momentu, Vicente Álvarez Areces, el Presidente del Principáu d'Asturies, dixo que'l muséu sería "un centru de referencia internacional pa la esposición y espardimientu de cefalópodos". Nel so nuevu allugamientu esperábase que doblara los 30.000 visitantes a la Aula del Mar en 2006. N'ochobre de 2007 Areces anunció que'l Muséu del Xibión Xigante abriría en 2009. El trabayu implicaría estabilizar la fastera axacente al sitiu del muséu.
Inauguración ya instalaciones
Dempués de dellos retrasos, el muséu abrió les sos puertes al públicu'l 13 d'agostu de 2010, con una inauguración oficial en setiembre. Foi visitáu por 14.000 persones nos primeros trés meses.
L'edificiu del muséu, que tenía 908,75 m² d'espaciu y un patiu de 66,25 m², foi construyíu a un costu de 1,260,000 €, financiáu pol Principáu d'Asturies. El gobiernu asturianu contribuyó con 315.000 € adicionales al traviés del Plan de Revitalización de Productos Turísticos "Comarca Vaqueira". L'exterior taba revestido con cuarcita gris a nivel del suelu y compuestu d'aluminiu nos dos pisos cimeros. La parte trasera del edificiu taba amestada a los almacenes de pescadores esistentes. L'allugamientu del edificiu, al final del puertu de Ḷḷuarca, dexólu altamente espuestu a los elementos, y yá sufriera daños de la tormenta mientres la so construcción cuando una paré de partición foi arrampuñada. Tanto la construcción como les reparaciones posteriores fueron realizaes pola compañía de construcción Sardesa Española.
Les coleiciones estendiéronse a lo llargo de tres pisos y incluyíen once especímenes de xibión xigante (Architeuthis dux) y trés de Taningia danae, el xibión de Dana, incluyendo una fema xigante de 124 kilogramos. La coleición de xibiones solo foi valorada en 2 millones d'euros, colos especímenes individuales de xibiones xigantes valoraos aproximadamente de €150,000 caún. Los especímenes foron calteníos nuna solución basada n'alcohol que'l CEPESMA determinara que yera particularmente favorable a la exhibición a llargu plazu con deterioru mínimu. vínculo=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Luarca_-_panoramio_%281%29.jpg/900px-Luarca_-_panoramio_%281%29.jpg|centro|miniaturadeimagen|900x900px|Vista panorámica del puertu de Ḷḷuarca, ochobre de 2010, amosando l'edificiu orixinal (entá ensin daños) del muséu nel centru esquierdu del marcu, frente a la rotura d'agua.
Daños de payares 2010 y reinauguración
Una tormenta en payares de 2010 forzó'l zarru temporal del muséu dempués de que sufriera daños que xubieron a más de 140.000 €. El problema foi agraváu pola situación financiera del CEPESMA na dómina, cola asociación incapaz de financiar les sos actividaes y teniendo que despedir al personal. Los planes foron redactaos pa un muru de formigón que protexiría'l muséu de futuros daños d'onda a un costu de 573.000 €. CEPESMA finalmente tuvo que tomar un préstamu de 35.000 € pa reparar los daños. El muséu reabrió'l 21 d'abril de 2011 dempués d'un pocu más de dos selmanes de trabayos de reparación a la planta baxa y a l'área d'accesu. El muséu recibió 1.670 visitantes nos sos primeros cuatro díes dempués de la reapertura.
El númberu de visitantes aumentó un 17% ente 2012 y 2013, lo que foi en gran parte atribuyíu a l'aumentu de la esposición mediática del CEPESMA. El muséu dacuando acoyó eventos especiales, como la primer conferencia sobro ciencia y gastronomía de cefalópodos en setiembre de 2012 y una conferencia de tres díes sobre cetáceos en febreru de 2013.
Destrucción de febreru de 2014
El 2 de febreru de 2014 el muséu foi golpeáu por una tormenta devastadora qu'arrampuñó les muries de partición del edificiu, les puertes, y cualesquier elementu sueltu dientro, incluyendo especímenes, sielles, y una coleición de pintures espuestes. Los dos pisos inferiores foron afectaos direutamente y el sistema d'iluminación destruyíu. El Muséu del Xibión Xigante tenía entoncies la coleición más grande del mundu de xibiones xigantes, pero munchos de los especímenes del muséu foron destruyíos mientres la tormenta. Dellos fueron arramaos al mar, ente qu'otros nun pudieron ser salvaos porque los sos tanques dañaos perdieren el so llíquidu conservador. Unos de los especímenes que sobrevivieron foi un xibión xigante atrapáu en Gandia en xunetu de 2005, el primer machu rexistráu nel Mar Mediterraneu.
Pocos díes dempués de la tormenta, el muséu foi desmoronáu de nueche y vandalizáu. Los vándalos entraron rompiendo pieslles y puertes. Los tanques fueron aplastados con extintores d'incendios, esposiciones y muebles destruyíos, televisores y un reproductor de DVD robáu, y obscenidaes escrites al traviés de les muries. El dañu estensu a los tanques d'especimen, dalgunos de los cualos costaron alredor de 5.000 € caún, forzó la reubicación de los especímenes supervivivientes. Luis Laria vio esti actu de vandalismu como "la gota que colma el vasu". Dempués d'ello, el muséu permaneció zarráu hasta nuevu avisu. Llueu empezó una petición en llinia col oxetivu de reconstruyir el muséu nel so allugamientu orixinal con un diseñu ameyoráu o de reubicalo. Les cuentes pa la recaldación de donaciones foron abiertes pola Cofradía de San Timoteo en Ḷḷuarca y los voluntarios del CEPESMA en Xixón.
Abandonu'l sitiu
vínculo=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Luarca_-_panoramio_%285%29.jpg/300px-Luarca_-_panoramio_%285%29.jpg|miniaturadeimagen|300x300px|Vista dende'l llau opuestu del puertu de Ḷḷuarca, qu'amuesa l'edificiu del muséu estropiáu y les instalaciones de pescadores axacentes, setiembre de 2014 A principios de 2015, más d'un añu dempués de la so destrucción, el muséu foi descritu como abandonáu, col edificiu dexáu desprotegíu y el so interior entá llenu d'escombros. Dizse que sufrió más daños por tormentes d'iviernu y vandalismu. Sicasí, l'alcalde de Valdés, Simón Guardado, insistió en que s'instauraren valles protectores y que'l sitiu fora verificáu dacuando. Guardado tamién anunció que les opciones seríen esploraes pa construyir una pantalla que protexiría la instalación escontra más daños de tormenta. El Principáu d'Asturies taba trabayando nun proyeutu que se presentaría pa la candidatura na siguiente llexislatura, anque nun se dieron los plazos firmes. Primero de les eleiciones rexonales y municipales en mayu de 2015, celebróse una xunta ente'l gobiernu rexonal y el conseyu municipal de Valdés (al que Ḷḷuarca pertenez) p'aldericar el futuru del muséu, pero a partir de febreru de 2016 nun se tomara decisión por cuenta de restricciones presupuestaries.
El 31 de mayu de 2016, l'alcalde de Valdés, Simón Guardado, celebró una xunta col ministru d'infraestructura, Belén Fernández, na que s'aldería qu'una casa temporal sería atopada pa la coleición de xibiones xigantes, con un compromisu de recuperar finalmente l'edificiu orixinal del muséu. Esto implicaría reconstruyir el muséu y reforciar el muelle axacente, col oxetivu de poner el proyeutu en prefianza ente finales de 2016 y principios de 2017. Una manifestación en sofitu de la reconstrucción del Muséu del Xibión Xigante celebróse delantre de la estructura abandonada nel puertu de Ḷḷuarca'l 4 de xunu de 2016. Sicasí, Luis Laria declaró que nun se fixera nengún progresu dempués d'una xunta con Simón Guardado más tarde esi mes.
El 4 de febreru de 2017, casi esautamente tres años dempués de la so destrucción, entamóse otra manifestación pidiendo la reapertura del muséu. El mesmu día, el Principáu d'Asturies anunció que comprometría 60.000 € pa la llimpieza del edificiu del muséu a tiempu pala Pascua. Amás, el Ministeriu de Desenvolvimientu tenía qu'empecipiar un estudiu de 200.000 € sobro la dinámica del mar local pa determinar si'l sitiu yera viable pa tal muséu. Dizse que l'estudiu podría completase a finales d'añu.
En febreru de 2022, un par d'esploradores urbanos franceses cargaron videos de la so esploración non autorizada del edificiu abandonáu del muséu. Los vídeos, qu'amuesen esposiciones en descomposición (incluyendo'l xibión xigante d'escuma de tamañu real qu'una vegada saludaba a los visitantes) y los daños causaos por tormentes y vandalismu sucesives, provocaron un considerable interés en llinia.
Un mural xigante del científicu ganador del Premiu Nobel ñacíu en Ḷḷuarca, Severo Ochoa, foi presentáu na fachada oriental del edificiu en mayu de 2022. Midiendo 16x10 metros, foi una collaboración ente'l conseyu municipal de Valdés y l'asociación Art for Dent y formó parte d'un proyeutu empobináu a crear concienciación de la enfermedá de Dent.
Almacenamientu y donación d'especímenes
Dempués de la destrucción del muséu en 2014, los especímenes de xibiones xigantes supervivientes foron treslladaos al Parque de la Vida del CEPESMA, qu'abriera en 2007 en La Mata, nes contornes de Ḷḷuarca; dalgunos foron puestos n'esposición pública como parte d'una esposición de 600 m² qu'incluyía tamién artículos rellacionaos cola bioloxía, xeoloxía y astronomía. El presidente del CEPESMA, Luis Laria, punxo 23 000 € del so propiu dineru pa caltener tres especímenes nel parque. Recibió numberoses ufiertes pa mercar los especímenes de xibiones xigantes supervivientes, col interés d'instituciones científiques, conceyos, bancos, ya inclusive figures públiques. Laria dixo que los refugaría porque quería que los especímenes permanecieren en Valdés y d'otra miente namái taba dispuestu a emprestar los especímenes por unos años, que la mayoría de los compradores potenciales nun considerarían.
A finales de 2017, Luis Laria donó les coleiciones restantes del muséu, incluyendo 11 xibiones xigantes (de los cualos cuatru fueren adquiríos dende la destrucción del muséu). En marzu de 2021, artículos donaos, incluyendo pintures, escultures, llibros y otros oxetos, fueron vendíos nel salón d'esposiciones Caja Rural en Xixón pa financiar la recuperación de les instalaciones del CEPESMA, incluyendo los qu'entá caltienen los especímenes de xibiones xigantes restantes en previsión de la reapertura del muséu más tarde esi añu. La coleición de xibiones xigantes nel Parque de la Vida apaeció nun episodiu del programa de televisión La 2 "Rutas bizarras" tresmitíu per primer vegada'l 13 d'abril de 2021.
Planes iniciales de reubicación
En xunetu de 2018, reveláronse planes pa que'l muséu reabriera nes instalaciones de la Cofradía de Pescadores, xusto na parte trasera del edificiu orixinal del muséu, con una fecha de finalización tentativa del branu de 2020. El nuevu muséu tendría 850 m² d'espaciu, col presupuestu del proyectu superando los 650.000 € y 45.000 € asignaos pa la so ufierta; el procesu de puya entamaría n'agostu. Como parte del plan, los cuarteles de los pescadores seríen treslladaos a la finca industrial de Almuña-Barcia. Los planes preliminares pa treslladar el muséu a los almacenes de los pescadores yá taben nel so llugar en 2017, cuando Luis Laria donó los sos especímenes xigantes restantes de xibión al conceyu de Valdés.
Dempués d'una inaición per parte del gobiernu local, un grupu d'alredor de 250 persones axuntáronse en Ḷḷuarca'l 2 de febreru de 2019 pa esixir la construcción d'un nuevu muséu. Luis Laria declaró na dómina: "el xibión xigante representa'l mio pasáu".
N'avientu de 2019, anuncióse que'l muséu sería treslladáu a un edificiu qu'asitiare enantes el Cine Goya de Ḷḷuarca, a un costu aproximao de 900.000 €. Esti movimientu, que taba en consideración dende xunetu de 2019, foi vistu como muncho más económicu, yá que s'envaloró que'l plan orixinal que pensabe convertir la Cofradía de Pescadores nel nuevu muséu, nueves instalaciones provistos pa los pescadores, y l'anterior cine separadamente convertíu nun auditoriu, costó casi 3 millones d'euros. Una inauguración en xunu de 2020 foi planiada. El nuevu allugamientu foi criticáu por falta d'espaciu d'aparcamientu abondu y tar lloñe la mar, y porque l'espaciu taba destináu enantes pa un centru cultural y un auditoriu pal conceyu local. Dempués de más retrasos ya inaición, en febreru de 2020 l'asociación Más Luarca Valdés llamó a "una solución digna, sólida y definitiva" a la cuestión del futuru del muséu.
Reallugamientu al antiguu club nocherniegu
Una tercer propuesta de reallugamientu foi presentada en setiembre de 2020, esta vegada al vieyu club nocherniegu Villa Blanca de Ḷḷuarca. El trabayu d'adaptar el club nocherniegu, con un presupuestu de 45.000 € tenía d'empezar en xineru de 2021 y completase en marzu, siguíu pola construcción d'esposiciones de muséu, pa les cualos asignaronse 48.000 € adicionales. La fecha d'inauguración foi fixada pal 1 de xunetu de 2021, col gobiernu pagando l'arriendu mensual de 1500 € más l'IVA dempués d'ello. El nuevu muséu foi planiáu pa ser una "esperiencia sensorial" faciendo usu d'efeutos de lluz y soníu. Los tanques que conteníen doce especímenes de cefalópodos teníen de ser calteníos nun almacén municipal hasta que'l trabayu nel nuevu muséu fuera completáu; tresferíu en xineru de 2020, permanecieron ellí a finales de 2021. Otros animales marinos tamién fueron planificaos pa ser exhibíos, dalgunos de los cualos calteniéronse nel so llíquidu conservador orixinal dientro del vieyu edificiu del muséu mientres los siete años dende la so destrucción.
La eleición del antiguu club nocherniegu atopóse con fuerte oposición local de los sectores de comerciu y hostelería. El llugar foi criticáu pol diputáu rexonal del PP Álvaro Queipo por ser demasiáu pequeñu pal so propósitu, a namái 290 m², y lloñe'l puertu; Queipo comentó que "nun ye al nivel de lo que merez esti muséu, que foi una xoya d'ámbitu internacional". En marzu de 2021, l'alcalde de Valdés Óscar Pérez declaró que'l Muséu del Xibión Xigante yera central na so estratexa pa revitalizar la industria turística del conceyu. Pérez opinó que'l tamañu del antiguu club nocherniegu yera abondu pa cumplir los requerimientos del muséu, agregando: "Estando nel área central urbana, va faer que los clientes potenciales pasen delantre de dellos negocios como tiendes, restoranes... y, poro, va favorecer l'actividá económica. La reapertura del muséu va aidar a estructurar l'interior de Ḷḷuarca, que nunca nun tuvo recursos significativos pa un fluxu de persones. Naquel momentu, el muséu entá taba preparáu pa reabrir el 1 de xunetu de 2021.
El 28 de xunetu de 2021, informóse que la reapertura prevista nel antiguu club nocherniegu retrasárase hasta finales de 2021. Tamién s'anunció qu'en 2022 el Principáu d'Asturies redactaría planes pa reconstruyir l'edificiu orixinal del puertu estropiáu en 2014. A finales de 2021, la fecha d'apertura foi retrasada de nuevu, primeramente a la primer metá de 2022, depués al 1 de xunetu na primer vegada, y más tarde al 15 de xunetu. Informóse que'l muséu va ser dedicáu dafechu al xibión xigante y la so ecoloxía, con esposiciones estremaes ente nueve zones temátiques ya incluyendo conteníu empobináu a neños y, en fecha posterior, incorporando esposiciones de realidá virtual. Seis especímenes completos de xibiones xigantes van ser esibíos nel muséu, más 35 especímenes d'otres grandes especies de cefalópodos, 12 pexes de mar fonderos, y un númberu de güesos de cetáceos. Les esposiciones principales van tar allugaes nuna sola habitación de 225 m² qu'apurrirá un percorríu circular que va tomar aproximao media hora pa completase, centráu nun modelu de xibión xigante de tamañu real. Pa evocar una sensación del hábitat oceánicu fonderu del xibión xigante, van usase efeutos de baxa lluz y soníu marín. El muséu ta previstu pa permanecer abiertu 365 díes al añu. L'almisión xeneral va ser de 3 €, con entrada gratuita pa menores de 12 años.
El diseñu esterior del muséu, completáu a principios de mayu, recibió crítiques de dellos políticos locales (particularmente'l logotipu estilizáu del xibión pola so supuesta semeyanza colos órganos sexuales masculinos), como lo fixo'l preciu d'arriendu de les instalaciones y el costu de la so renovación. L'allugamientu del nuevu muséu siguió siendo revesosu, con dalgunos favoreciendo'l sitiu del puertu orixinal y otros cuestionando por qué tanto dineru fuera puestu pa la so creación cuando una coleición de clase mundial de cefalópodos xigantes yá esistía a pocos kilómetros de distancia nel Parque de la Vida del CEPESMA. En payares de 2021, el gobiernu local invirtió alredor de 46.000 € na remodelación inicial del antiguu club nocherniegu, 14.500 € p'afaelo pal usu públicu, 71.000 € pa realizar el proyeutu, y 18.000 € pal desenvolvimientu del muséu. El nuevu muséu abrió les sos puertes al públicu'l 15 de xunetu de 2022. La inauguración foi asistida pola Ministra de Cultura, Política del Llinguaxe y Turismu d'Asturies, Berta Piñán; el presidente de la Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies; el alcalde de Valdés, Óscar Pérez; el presidente del CEPESMA y fundador orixinal del muséu, Luis Laria; y miembros de la Universidá d'Uviéu. Nos sos primeros cuatro díes, el muséu recibió alredor de 250 visitantes. Dempués de la apertura del muséu, hai planes pa Ḷḷuarca p'allugar conferencies y otros eventos rellacionaos con grandes cefalópodos, col gobiernu local esperando asegurar la cooperación de la Universidá d'Uviéu y el Parque de la Vida. Esto va combinase con un esfuerzu pa promover Ḷḷuarca como un destín gastronómicu pa la xinta de xibión.
Referencies
<references group="" responsive="0">
Aboríxenes de Taiwán
Los aboríxenes de Taiwán (, taiwanés: gôan-chū-bîn, "habitantes orixinarios") o Gaoshan (chinu: 高山族; pinyin: Gāoshān zú) ye'l nome xenéricu que reciben los aboríxenes de les zones montascoses de Taiwán.
Idioma
Los idiomes de los gaoshan pertenez a la caña de les llingües formosanes de la familia de les llingües austronesies. Dellos espertos consideren que les llingües formosanes en realidá distribuyir en cañes distintes de la familia austronesia: formosana oriental (amis, nataoran, basay, kavalan); formosana de les llanures occidentales (babuza, papora, thao); formosana noroccidental (kulon-pazeh, saisiyat); filipina (yamei); rukai y otres. Fálense anguaño a lo menos nueve llingües gaoshan, dalgunes de les cualos tienen distintos dialeutos. La población indíxena de Taiwán ta envalorada nun 2% de la población total de Taiwán. Créese que los ancestros aboríxenes vivieron neses tierres aproximao 8000 años antes de la inmigración de la dinastía Han nel sieglu XVII y que los aboríxenes taiwaneses son descendientes de los pueblos austronesios, tal como se dixo enantes, polo que la clasificación étnica foi siempres un problema, porque nun tienen nenguna conexón colos asiáticos de China continental, xenerando unu de los mayores problemes de discordia referente al estatus políticu de Taiwán.
Historia
thumb|left|250px|Da'o o yamei de la islla de Lán Yǔ en [[1931.]]
Los gaoshan son los habitantes más antiguos de la islla de Taiwán, según demostraron dellos afayos arqueolóxicos. Tradicionalmente créese que baxen de l'antigua tribu de los yue qu'emigró mientres la edá de piedra dende la China continental escontra zones más al sur como Borneo, Malasia o l'actual Taiwán. Dizse que los taiwaneses yeren los minyues y veníen de los baiyues que vivíen en Fujian. En 1971 dientes humanos y fragmentos de craniu fósiles que daten de fai 20.000 a 30.000 años fueron desenterraos en Tsochen (Zuozhen), el Distritu de Tainan. Créese que les primeres migraciones aprovecharon que mientres la glaciación Taiwán y les islles Pescadores taben xuníes al continente.
Impresiones de fibra de cáñamu que fueron atopaes daten de fai 10.000 años. La evidencia arqueolóxica y xenética suxure que la migración austronesia llegó a Taiwán pocu antes o nos empiezos del Neolíticu. Restos de la cultura neolítica de Changpin, en Taitung, daten d'hai 5.000 años. Otres cultures neolítiques rexistraes fueron la Dapenkeng (大坌坑) y Yuanshan nel norte, Niumatou na rexón central, Taochiyuan nel suroeste, Niuchoutzu nel sur y Peñen nel este. Estableciéronse rellaciones ente estes cultures y la Fuguodun (復國墩) de Kinmen
Fai 2.000 años empezó en Taiwán la Edá del Fierro y a partir d'ellí pueden alcontrase cultures con legaos contemporáneos como la del pueblu ami, el más numberosu ente los aboríxenes de Taiwán. Envalórase que los yamei llegaron a Lán Yǔ procedentes del Pacíficu escontra'l sieglu VII. Les investigaciones rellacionar con poblaciones de les Islles Carolines y colos ivatan de les Batanes. Celebren cada añu la ceremonia del barcu en conmemoración de los sos antepasaos que travesaron el mar.
Tres la presencia de portugueses en (1582) y la dominación transitoria d'España (1626-1642) nel norte de la islla y Holanda (1624-1662) nel sur, Zheng Chenggong, a órdenes de la dinastía Ming, ganó a los holandeses el 1 de febreru de 1662, espulsó a los europeos y entamó la primer folada de colonos chinos en Taiwán. Los colonos moveríen gradualmente escontra l'interior a los aboríxenes.
Cultura
thumb|left|250px|Grabáu que reproduz la imaxe d'una nueva y una muyer gaoshans. El Conseyu de Pueblos Indíxenes de Taiwán reconoz oficialmente catorce pueblos indíxenes, por cuenta de los sos distintos carauterístiques tantu llingüístiques como culturales. Estes etnies son taiya, saixia, bunun, cao, lukai, paiwan, binen, amei, truku, thao, kavalan, yamei, sakizaya y sediq. Solicitaron la so reconocencia los kakabu, makatao, pazeh, siraya y chimo.
Los traxes tradicionales d'estos pueblos suelen iguase en algodón y cáñamu. Les muyeres visten bluses con o ensin mangues xunto con falda o pantalón. Los homes visten chaquetes curties. Cubren les sos cabeces con turbantes decoraos con conches y piedres. Tamién suelen realizase tatuaxes na cara y el cuerpu. Dances específiques son esplegaes en cada fiesta y ceremonia.
Relixón
Tradicionalmente politeístes, creen que l'espíritu de los homes ye inmortal. Por ello, presenten un especial respetu escontra los espíritos de los sos antepasaos. Creen que los sacrificios d'animales sirven pa evitar los malos presaxos, polo que los realicen ante cualquier actividá, incluyendo la caza y la pesca. Adoren tamién a distintos dioses en forma de tótems, especialmente a les culiebres y otros animales. Los paiwan, por casu, tienen nos sos vistíos y nes vigues y columnes de les sos cases motivos de la "culiebra de cien pasos" y consideren que la "culiebra vieya" y la "culiebra nueva" nos altares de les sos cases son l'alma del so pueblu y de los sos antepasaos. El poder de comunicase con fuercies sobrenaturales correspuende a muyeres denominaes Dang-gi o d'antiguo Inibs
La mayoría de los aboríxenes convertir al cristianismu.
Demangevelle
Tien una población de y una superficie de  km².
Samu Fuentes
Samu Fuentes ye un direutor de cine asturianu.
Natasha Gregson Wagner
Natasha Gregson Wagner ye una actriz d'Estaos Xuníos, fía de la tamién actriz Natalie Wood y del productor Richard Gregson. Creció con Robert Wagner tres el divorciu de los sos padres y la muerte de la so madre. Ye sobrina de la tamién actriz Lana Wood. Ente 1992 y 2011 intervieno en películes y n'episodios de series televisives como Cold Case, Medium, Los 4400, CSI: Crime Scene Investigation y House M.D.
Comienzo
Natasha Gregson Wagner nació en Los Angeles, siendo fía de l'actriz d'Estaos Xuníos d'ascendencia rusa Natalie Wood y del productor británicu Richard Gregson. Los sos padres dixebráronse cuando ella tenía diez meses y dempués divorciáronse. La so madre volvió casase col actor Robert Wagner en 1972, y xuntos tuvieron una fía, Courtney Wagner (nacida en 1974), mediu hermana de Natasha. La so tía ye Lana Wood y el so tíu Michael Craig, dambos tamién actores.
El 29 de payares de 1981, Natalie Wood morrió afogada cerca de Santa Catalina Island, California. Dempués de la muerte de la so madre, Natasha y el so mediu hermana crecieron xunto a Robert Wagner y la nueva pareya d'este, Jill St. John.
Gregson Wagner estudió en Crossroads School en Santa Monica, y dempués en Emerson College y University of Southern California, hasta empezar la so carrera d'actriz en 1992.
Carrera
El primer papel de Gregson Wagner foi'l de Lisa na película Fathers & Sons en 1992. Tuvo un pequeñu papel na versión cinematográfica de Buffy the Vampire Slayer. Siguiendo a esta película protagonizó dellos telefilmes, incluyendo Modern Vampires, Hefner: Unauthorized y The Shaggy Dog. En 1995 protagonizó col so padre, Robert Wagner, unu de los telefilmes de Hart to Hart. En 1996 protagonizó xunto a Jon Lovitz la comedia High School High. Interpretó a Lou na película Two Girls and a Guy. Otru papel nel cine foi'l de Michelle Mancini en Urban Legend (1998), apaeciendo na secuencia inicial na gasolinera, esi mesmu añu intervieno nun episodiu de la serie Ally McBeal y en Another Day in Paradise con Vincent Kartheiser y Melanie Griffith. En 2005 apaeció como estrella convidada en Cold Case y Medium. En 2006 apaeció en dos episodios de ER: "Bloodline" y "21 Guns". Dende 2005 hasta 2007 tuvo un papel recurrente en Los 4400 (The 4400) como April Skouris, la hermana de l'axente de la NTAC Diana Skouris. En 2008 apaeció en epidsodios de les series CSI: Crime Scene Investigation y House M.D.
Vida personal
Gregson Wagner caltuvo una rellación de siete años con Josh Evans, fíu d'Ali MacGraw y Robert Evans. Tuvo casada col guionista D.V. DeVincentis dende ochobre de 2003 hasta xineru de 2008.
Gregson Wagner casóse col actor Barry Watson. El 5 de xunu de 2012 nació la so fía Clover Clementyne Watson.
La Demie
La Demie ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Danny Daniel
Daniel Candón de la Campa, conocíu artísticamente como Danny Daniel, ye un cantautor español.
San Tisu (Candamu)
San Tisu ye un llugar de la parroquia del mesmu nome, nel conceyu asturianu de Candamu.
Danny Daniel
Biografía
Anque dende bien pequeñu la so gran pasión yera'l fútbol, tamién la música formaba parte de la so vida. El so padre afayó esa afición y fíxo-y estudiar trés años de solféu, non ensin antes regala-y un acordión. Naquellos tiempos la música que se tocaba n'el emisores de radio d'España nun yera precisamente la que-y gustaba. Buscando nel dial atopó una emisora que tresmitía n'inglés. Esta emisora yera Radio Luxemburgu; nella afayó grandes cantares desconocíos n'España.
San Tisu (Candamu)
Alcuéntrase a 7,50 km de Grullos, la capital del conceyu, a un altor mediu de 102 msnm. Tien una población de.
Danny Daniel
Biografía
Danny xugó profesionalmente al fútbol na so tierra, hasta que nun alcuentru rompió un lligamentu na rodía derecha, cuando tenía 26 años. Significó un duru golpe pa él; pero unos pocos meses dempués afayó que'l mundu yera bien grande y el so pueblu bien pequeñu. Una tarde de mayu de 1965 axuntó a tolos sos amigos pa dici-yos que nuna selmana colar a conocer lo qu'había lloñe de la so tierra. Unu de los sos amigos díxo-y: "Tu vas xubir al tren que sale escontra Madrid a los diez; pero na siguiente estación te vas baxar y vas tornar a Xixón". El so amigu equivocóse y Danny nun volvió a Xixón hasta qu'un día'l emisores de radio de toa España tocaben "El valse de les camparines".
Tuvo en Madrid una selmana y anque la so idea yera dise a Londres, pola so pasión pola llingua inglesa, una tarde pasiando pela Gran Vía, un simple póster nun escaparate d'una axencia de viaxes, fíxo-y entrar y sacar un pasaxe a Palma de Mallorca. Siempres diz que foi la meyor decisión de la so vida. Ellí realmente empezó la so vida. En Mallorca tuvo solamente tres meses agospiáu nel hotel Sant Jordi de Can Pastilla. Ellí foi onde empezó la qu'en bien pocos años convertir nel so oficiu; pero pa eso inda tenía qu'esperar un añu más. Esi añu pasar en Suecia y foi un amigu suecu que conoció nel hotel quien lu convenció de dir al so país pa conocer a les muyeres más guapes de la tierra. Embarcar nun avión escontra esi país y ellí en trabayos bien duros y con un tarrecible fríu de 30 graos baxo cero, pasó cuasi un añu. Un día, un amigu español que trabayaba na fábrica con él díxo-y qu'en Hamburgo tenía un amigu que taba conectáu cola xente de la farándula y que podía consigui-y un llugar pa cantar acompañándose cola so guitarra. Nun lo pensó demasiáu y a empiezos de la primavera montar nun tren que lu llevaría en cuasi diez hores a la ciudá onde un día The Beatles empezaron la so carrera.
Poner a cantar nun restorán que se llamaba Los Mexicanos nel barriu de Sankt Pauli y naquel llugar tuvo solamente tres meses. Taba buscando otra cosa y pensó que nun taría mal volver a Palma de Mallorca. Pa eso yera necesariu saber si podría volver a aquel hotel de Can Pastilla onde tantes nueches prestábase cantando colos turistes qu'ellí s'agospiaben. Unvió-y una carta al propietariu del hotel pa saber si podría volver y ésti rápido díxo-y qu'en dos selmanes l'hotel empezaba la temporada.
Otra vegada taba faciendo lo que-y gustaba, que yera cantar. Fueron munches coses les qu'asocedieron en Mallorca en menos de trés años; pero ensin dulda tou lo qu'ellí pasó foi lo qu'a él -y dio la fuercia pa pensar que tenía daqué que faer nel mundu de la música. Dempués de cantar en bien distintos llugares d'esa isla, a la fin y aconseyáu por un grande de la música, Bonet de San Pedro, decidió dir a Madrid.
Empezó a faer pruebes con dellos amigos y un día daquién aconseyólu que buscara cantares inéditos en dalguna de les editoriales y fixera unos demos (maquetes), pa presentalos nes multinacionales discográfiques. Un día, escuchando cantares nuna d'esti editores, preguntó-y al direutor artísticu si había dalguna posibilidá de que-y enseñara dalguna cantar que valiera la pena. L'editor contestó-y rápido: esos cantares especiales son pa los artistes que yá son ésitu. De toes formes, ¿por qué nun intentes faer un cantar? Este foi, según Danny, un momentu importante na so vida, yá que empezó a componer. Tantu, qu'a la fin eso yera lo único que faía mientres el día. Melodíes, munches melodíes. Sostién Danny que ye posible que fixera miles de melodíes. Les lletres yeren muncho más difíciles pa él; pero pa eso nun hai nada como pasar nueches y nueches de velea y les hestories pasiar pol to frente ensin parar, afirma'l compositor.
El so primer ésitu como cantante y compositor foi "El valse de les camparines", cantar que col pasu del tiempu convertir nun clásicu en tolos países de fala española.
Nunca imaxinó qu'en tan pocos años pudiera dar vida a tantos y tantos ésitos. Dempués de "El valse de les camparines" (1971), nacieron "16 años", "Qué guapa primavera", "Valse pa Donna", "This World Today is a Mess", interpretada por Donna Hightower, siendo un enorme ésitu en tolos países más allá de los Pirineos y algamando cifres que naquellos tiempos producíen vértigu. Namái en Francia vendió más de tres millones de copies, y n'Europa más d'ocho millones. Dempués d'estes temes, Danny asitióse como l'artista más contratáu n'España y América Llatina col cantar "Pol amor d'una muyer". Solamente nesi álbum, bien conocíu por llevar na so portada una semeya de Danny con un perru nun establu de Cataluña, hai más de seis canciones estrelles. "Vientu de la seronda", "Neña non te pintes tantu", "Mañana", "A Nino Bravo in memorian", "Madre, cuando quieras voi a vierti", etc.
Danny non solamente canta balaes con un estilu y timbre de voz bien personal, sinón que, de los quince álbumes que grabó en toos estos años, solamente nos dos últimos los cantares nun fueron compuestes por él. Los trelce anteriores recueyen composiciones sos.
Pueden destacar como los sos ésitos más importantes: "El valse de les camparines", "16 años", "Pol amor d'una muyer", "This World Today is a Mess" (interpretada por Donna Hightower, gran ésitu n'Europa, Arxentina, Chile nel añu 1972), "Vientu de la seronda", "Madre, cuando quieras voi a vierti", "Neña non te pintes tantu", "Sé que m'engañar un día", "Crees que cantar por ti", "Isabel", "Valse pa Donna", "Dicir te quiero", "Tu amor fue distinto", "A medianoche", "De ti mujer yo siempres me quexé", "Qué pena me da", "Nunca supi la verdá", "Quería mio", "Rapaza murnia", "L'amor, l'amor", "Ai amor si tu quixeres", "Toi confundíu", "De flor en flor", "La metá de ti, la metá de mi", etc.
En 2004 Danny fai un álbum de conceutos llíricos cola multinacional Universal, producíu por Tuliu Cremisini y Carlo Pennisi: Cuando relluma una estrella. Ye opinión común qu'esi proyeutu nun llegó nun bon momentu. Magar ello, entá sostienen dellos críticos qu'esa producción sigue viva.
Diámetru
Euclides d'Alexandría define ansí'l diámetru nos sos Elementos, llibru I, definición 17:
"Un diámetru d'un círculu ye una recta cualesquiera que pasa pol centru y que finaba en dambes direiciones na circunferencia'l círculu; esta llinia recta tamién divide'l círculu en dos partes iguales" (Euclides d'Alexandría, Elementos, llibru I, definición 17.
La rellación ente la llonxitú de la circunferencia y el so diámetru ye una constante que se conoz como π (pronunciada "pi"), y val alredor de 355/113 (ó 3,14159...).
Nuna circunferencia común el diámetru equival a dos vegaes el so radiu. La rellación col so perímetru ye 2πr onde r ye'l radiu de la circunferencia.
El conceutu de diámetru ye análogu pa les esferes.
thumb|right|600px|Diámetru y π
Símbolu de diámetru
El símbolu o variable pal diámetru ye asemeyáu en tamañu y diseñu a ø. Unicode ofrez el caráuter 8960 (hexadecimal 2300) pal símbolu, el cualu pue ser codificáu en páxinas web HTML comu <tt>⌀</tt> o <tt>⌀</tt>. Por embargu, una presentación afayadiza de dichu caráuter ye improbable en cuasi toles situanzes yá que los más de los tipos de lletra nun lo tienen incluyíu. (El navegador amuesa ⌀ y ⌀ nel tipu lletra actual). Cuasi siempres ø ye aceutable, obteníu en Windows presionando la tecla <tt>[Alt]</tt> mentantu s'ingresa <tt> 0 2 4 8 </tt> nel tecláu numbéricu.
Ye importante nun tracamundiar el símbolu de diámetru (ø) col símbolu de conxuntu vacíu, asemeyáu pero en mayúscules (Ø). El diámetru ye a vegaes nomáu tamién phi (pronunciado "fi"), anque esto paez remanar del fechu que Ø y ø paecense a Φ y φ, la lletra phi nel alfabetu griegu.
Danny Daniel
Biografía
La so última presentación foi'l 28 de xunetu de 2018 en República Dominicana [escenarios-de-rd https://www.listindiario.com/entretenimiento/2018/07/03/522384/danny-daniel-torna-a-los escenarios-de-rd | Listin Diiario | ]
Guillermo I d'Inglaterra
Guillermu I d'Inglaterra (Falaise, Normandía, c. 1028 – Rouen, 9 de setiembre de 1087), más conocíu como Guillermo'l Conquistador, foi'l primera rei d'Inglaterra d'orixe normandu, con un reináu que s'estendió dende 1066 hasta la so muerte en 1087. Descendiente de viquingos, dende 1035 foi duque de Normandía col nome de Guillermu II. Tres una llarga llucha por afitar la so poder, hacia 1060 el so dominiu sobre Normandía taba consolidáu y pollo empezó a entamar la conquista d'Inglaterra, qu'empecipió en 1066. El restu de la so vida tuvo marcáu por incesantes lluches pol caltenimientu de les sos posesiones, tantu n'Inglaterra como nel norte de Francia, y poles dificultaes col so fíu primoxénitu.
Guillermo yera fíu del solteru Roberto I, duque de Normandía, y del so concubina Arlette de Falaise. La so condición de fíu illexítimu y la so mocedá causáronlu numberoses dificultaes cuando asocedió al so padre, según l'anarquía que s'estendió polos sos dominios nos primeros años del so reináu. Mientres la so infancia y adolescencia los nobles normandos llucharon ente sigo tantu pa controlar al nuevu duque como pa beneficiu propiu. En 1047 Guillermo encaloró una rebelión y empezó a afitar la so poder sobre'l ducáu, un procesu que nun remató hasta 1060. Na década de 1050 casóse con Matilde de Flandes, colo que consiguió un poderosu aliáu nel vecín condáu de Flandes. Nesa mesma dómina Guillermo asitió a dellos de los sos partidarios como obispos y abás de la ilesia normanda. L'afitamientu del poder dexó-y espandir los sos horizontes y en 1062 aseguróse la provincia vecina de Maine.
Dende la década de 1050 Guillermo yera pretendiente al tronu d'Inglaterra, entós en manes del so primu Eduardo'l Confesor, que nun tenía descendencia. Sicasí, nun yera l'únicu qu'acobiciaba la corona inglesa, pos tenía un poderosu rival, el conde inglés Haroldo Godwinson, que foi nomáu como'l so socesor por el mesmu rey Eduardo nel so llechu de muerte en xineru de 1066. Guillermo argumentó que'l rei d'Inglaterra prometiéralu nel pasáu que'l tronu sería so y que'l mesmu Haroldo xurara sofitalo. Por ello, el duque normandu punxo en marcha la intervención militar y preparó una gran flota y un poderosu exércitu que desembarcó nel sur d'Inglaterra en setiembre de 1066 y ganó a les fuercies de Haroldo na batalla de Hastings el 14 d'ochobre. Guillermo foi coronáu rei d'Inglaterra en Londres el día de Navidá de 1066. En realizando les xestiones necesaries tornó a Normandía en 1067, pero nos siguientes años produciéronse numberosos alzamientos militares ingleses contra los invasores normandos, que nun fueron dafechu encaloraos hasta 1075.
Contestu históricu
Los viquingos empezaron a atacar les mariñes de lo que más tarde sería Normandía nel sieglu VIII. El so asentamientu definitivu nun se produció hasta entamos del sieglu X, cuando Rollón, un caudiellu viquingu, llegó a un alcuerdu col rei de Francia Carlos el Simple tres la conquista del condáu de Rouen polos guerreros escandinavos. Les tierres alredor de Rouen fueron el nucleu del posterior ducáu de Normandía. Estos territorios del norte de Francia fueron usaos polos escandinavos p'atacar Inglaterra a fines del sieglu X, lo qu'empioró les rellaciones ente dambes rexones. Nun intentu por averar postures ente Inglaterra y Normandía, el rei inglés Etelredo II l'Indecisu casóse con Emma de Normandía, hermana del duque Ricardu II de Normandía.
Sicasí, los ataques de los viquingos a la islla británica nun cesaron y Etelredo buscó abellugu en Normandía en 1013 dempués de que'l rei Svend I de Dinamarca espulsar del so reinu. La muerte d'esti rei al añu siguiente dexó'l regresu de la familia real inglesa, pero'l fíu del monarca danés, Canutu, oponer a ello. Etelredo morrió en 1016 y Canutu convertir en rei d'Inglaterra, polo que los fíos de los antiguos monarques ingleses, Eduardo y Alfredo, tuvieron que permanecer nel exiliu en Normandía, ente que la so madre convertir na segunda esposa de Canutu.
Tres la muerte de Canutu en 1035 asocedió-y el so fíu Haroldo I Pie de Llebre, frutu del so primer matrimoniu, ente que Canutu Hardeknut, fíu de Emma, aportó a rei de Dinamarca. La inestabilidá n'Inglaterra obligó a Alfredo a treslladase a la islla en 1036 pa visitar a la so madre y desafiar al rei Haroldo, pero solo consiguió acabar muertu nun asuntu ensin esclariar nel que al paecer tuvo implicáu'l rei. Tres esto, Emma se exilió en Flandes y Hardeknut convertir en rei a la muerte del so hermanu Haroldo en 1040. El so mediu hermanu Eduardo asocedió-y como rei d'Inglaterra tres la so muerte en xunu de 1042.
Primeros años
thumb|El [[castiellu de Falaise, llugar de nacencia de Guillermo.]]
Guillermo nació escontra los años 1027 o 1028 nel castiellu de Falaise, Normandía, más probablemente a finales de 1028. Foi l'únicu fíu de Roberto I, duque de Normandía, que de la mesma yera fíu del duque Ricardu II. La so madre, Arlette, yera fía de Fulberto de Falaise, que yera curtidor o embalsamador. Ella probablemente pertenecía al serviciu domésticu de la casa ducal, pero nunca casóse col duque, sinón que lo fixo más tarde con Herluin de Conteville, col que tuvo dos fíos —Odón, obispu de Bayeux y Roberto, conde de Mortain— y una fía que'l so nome nun trescendió. Unu de los hermanos de Arlette, Gualterio, yera partidariu y proteutor de Guillermo mientres la so minoría d'edá. El duque Roberto I tuvo tamién una fía, Adelaida, con Arlette o otra concubina.
El padre de Guillermo, Roberto, convertir en duque de Normandía el 6 d'agostu de 1027 al asoceder al so hermanu mayor, Ricardu III, que yera duque dende l'añu anterior. Dambos hermanos tuvieren disputes pola socesión y la muerte de Ricardo foi bien repentina, polo que dellos historiadores acusaron a Roberto d'acabar cola so vida, una afirmación plausible pero agora imposible de demostrar. La situación del ducáu yera inestable, delles families arriqueciéronse por cuenta de la Ilesia en connivencia con el mesmu duque y Alano III de Bretaña declaró la guerra a los normandos. Escontra 1031 Roberto yá se ganara'l sofitu de l'aristocracia, dalgunos de que los sos miembros seríen importantes nel futuru de Guillermo: el so tíu güelu Roberto'l Danés, arzobispu de Rouen, Osbern, sobrín de Gunnora de Crepon -segunda esposa del duque Ricardu I- y el conde Gilberto de Brionne, nietu de Ricardu I. El duque Roberto I sofitó a los príncipes ingleses Alfredo y Eduardo, que taben exiliaos nel norte de Francia.
Hai nicios de que Roberto pudo tar prometíu de volao cola fía del rei Canutu d'Inglaterra, pero nun llegaron al altar. Nun ta claru si Guillermo fuera suplantáu como herederu nel casu de que'l so padre tuviera un fíu lexítimu, pos dellos duques anteriores tamién fueren fíos illexítimos y l'implicación plena de Guillermo nos asuntos de gobiernu paecen indicar que yera l'herederu predilectu del duque. En 1034, Roberto I decidió entamar una pelegrinación a Xerusalén. Dalgunos de los sos allegaos intentaron convencelo de que nun fixera un viaxe tan llargu, pero'l duque partió en xineru de 1035, non ensin antes consiguir que los homes fuertes del ducáu de Normandía xuraren llealtá a Guillermo como'l so herederu. El duque Roberto morrió a principios de xunetu de 1035 en Nicea, ciudá del Imperiu bizantín, mientres el viaxe de regresu de Tierra Santa.