cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alta velocidá ferroviaria n'España
Rentabilidá económica, social y ambiental
L'AVE ye rentable per primer vegada: tuvo 2,5 millones d'euros de beneficiu en 2010. Los ingresos llograos correspondiéronse, sobremanera, colos de tráficu, siendo'l preciu mediu d'un billete d'un trayeutu de 400 quilómetros en llinies d'alta velocidá de 75 euros, la tarifa media "más baxa d'Europa y la segunda, detrás de Corea, del mundu", destacó Serrano, una y bones "la tarifa media en Francia ye de 77,41 euros, n'Italia de 83,58 euros, en Xapón de 96,51 euros y n'Alemaña, la más cara, al algamar 137,88 euros".
Un estudiu de la Fundación de los Ferrocarriles Españoles (FFE), publicáu de forma recién na revista "Transportation Research Record", qu'analiza diez corredores españoles con alta velocidá, da como conclusión qu'en siete de los casos el pasaxeru qu'emite menos CO2 ye'l que viaxa n'AVE y nos otros trés ganaría'l del tren convencional. Según Alberto García Álvarez, investigador de la FFE y autor del estudiu anterior, esisten otros factores propios de l'alta velocidá n'España qu'amenorguen al empar el gastu d'enerxía (y la xeneración d'emisiones de CO2). Unu d'ellos ye la distancia a percorrer. N'España la distancia media de les llinies d'AVE ye un 12 % más curtia que los mesmos trayectos del tren convencional. Esto ye bonu p'amenorgar el consumu d'enerxía, anque'l construyir llinies más direutes supunxo tamién un importante impautu ambiental (en movimientu de tierres y en gastu d'enerxía) que nun ye teníu en cuenta nesti tipu de comparances, siendo esti unu de los puntos más criticaos por detractores ambientales de l'alta velocidá.
Otres ventayes teóriques n'eficiencia pa los trenes d'alta velocidá son que realicen menos paraes, que siguen una velocidá más homoxénea, que tienen un diseñu más aerodinámicu, que suelen cuntar con una maquinaria más avanzada, qu'al ser más curtiu'l viaxe gasten menos en servicios auxiliares (calefacción, aire acondicionáu…), que pueden usar el frenu rexenerativu pa devolver enerxía a la rede llétrica. Pero la so eficiencia depende realmente de les places que vaigan ocupaes.
Ginés de Rus recuerda, amás, l'impautu medioambiental negativu que se produz al instalar una llinia d'alta velocidá, “dende'l suelu qu'ocupa, l'efectu barrera que produz nel territoriu y la contaminación acústica, visual y atmosférica”. Si consiguiérase esviar el tráficu de la carretera y l'avión a l'AVE, quiciabes sí se consiguiría amenorgar la contaminación.
Otros sectores critiquen que ye una ruina pal Estáu». "Les llinies d'AVE que conecten Madrid con Valencia y Barcelona son importantes, pero ser más la conexón ente Barcelona y Valencia", apuntó Joan Amorós, secretariu xeneral de Ferrmed, criticando'l modelu radial del actual AVE. Según un artículu publicáu en Revista d'Economía Aplicada, «España escoyó la combinación más costosa, la menos granible, y la menos xeneradora d'efeutos d'arrastre pa la economía.»
El Tribunal de Cuentes de la Xunión Europea critica'l so sistema radial, que se basa principalmente en faer circular toles sos víes pela ciudá de Madrid, marxinando otros proyeutos, como'l Corredor Mediterraneu.
Futuru
Cuando entá se garrasti a la llegada d'estos trenes d'alta velocidá a les estaciones europees, en Xapón yá-yos surdió un inconveniente. Distintos estudios demuestren que l'adherencia de les ruedes d'aceru sobre los raíles mengua notablemente a velocidaes cimeres a los 350 km/h. La seguridá impon una llende qu'hai que salvar. La esperanza ta puesta nuna teunoloxía que dexe que'l tren levite pero, eso sí, a una velocidá que podría algamar los 500 km/h. Son los trenes de levitación magnética o Mag-Lev. Cola velocidá surde otru inconveniente: la enerxía necesaria pa vencer la resistencia aerodinámica aumenta col cubu de la velocidá.
La teunoloxía xaponesa del tren de levitación basar nuna serie d'imanes en forma de «O» invertida asitiaos nel cantu del vagón y contrapuestos a los que van na parte inferior del raíl, sobre los que reposa'l vehículu hasta que son activaos. Entós la repulsión ente los imanes llevantar, y un motor facilita la propulsión. La otra posibilidá tecnológicamente vidable, na que trabayen los alemanes, ye'l sistema electromagnéticu d'atraición. Nel so tren, el Transrapid, los electroimanes nun son superconductores, sinón corrientes. Son atraíos escontra riba polos componentes ferromagnéticos de la parte interior de la estructura de la guía.
El sistema de levitación magnética dexa radios de curves enforma menores y pindies bien cimeres a mayores velocidaes. Ello traduzse tamién nunos costos enforma menores de la infraestructura necesaria, por culpa de que nun se precisa una llinia catenaria. A too esto hai qu'añedir que produz menor contaminación acústica. Los trenes magnéticos son los más rápidos del mundu, porque nun son frenaos pol resfregón de los raíles, sinón que se mueven sobre ellos ensin tocalos.
El 4 de xunu de 2007, nos medios de comunicación españoles publicábase que la Comunidá de Madrid pretendía realizar un par de llinies de tren de levitación magnética, que xunieren l'aeropuertu d'Adolfo Suárez, Madrid-Barajas cola zona de Campamentu, al oeste de la ciudá, según dende Alcalá hasta Chamartín en pocos minutos.
Competencia del AVE
N'otros países esisten proyeutos pa la creación de llinies de mayor velocidá que los españoles. Ye'l casu de China, con teunoloxía propia.
Llinies en serviciu
Na siguiente tabla atópense toles llinies anguaño en serviciu:
Llinies proyeutaes
Prevese un aumentu de la ufierta xeográfica d'AVE, aprovechando la puesta en marcha de nueves llinies d'alta velocidá per parte de ADIF, según el Plan Estratéxicu d'Infraestructures y Tresporte (PEIT), que va rematar en 2020, y que pretende cubrir tola Península ibérica, llegando a los 10.000 km de llinies d'alta velocidá.
Marie Taylor
Eponimia
Dempués del so decesu, un auditoriu nel Hall Ernest. Y. Just na Universidá Howard lleva'l so epónimu nel so honor.
Alta velocidá ferroviaria n'España
Numberación de les llinies de ADIF d'alta velocidá
(Inclúi llinies convencionales trespasaes al ADIF AV: 426, 500, 510, 520, 530, 532 y 600, y nun figuren les llinies 070 Bifurcación Uesca-Uesca y 082 Ourense-Santiago, yá que tán al cargu de ADIF convencional)
Númberu Orixe-Destino:
012 Madrid Puerta de Atocha-Cambiador Atocha
016 Majarabique (Sevilla)-Cambiador Majarabique
020 La Sagra-Toledo
022 Cambiador Alcolea (Córdoba)-Bifurcación Cambiador Alcolea
024 Yeles Aguya Km 34,397-Bifurcación Blancales (variante Andalucía-Llevante)
030 Bifurcación Málaga AV-Málaga María Zambrano
032 Antequera Santa Ana-Cambiador Antequera
040 Bifurcación Torrejón de Velasco-Valencia Joaquim Sorolla
042 Bifurcación Albacete-Alacant Terminal
050 Llende ADIF TP Ferro (al pie de la frontera francesa)-Madrid Puerta de Atocha
052 Cambiador Plasencia de Jalón (Zaragoza)-Bifurcación Cambiador Plasencia de Jalón
056 Bifurcación Bacica de Lleida-Bifurcación -yos Torres de Sanui
060 Bifurcación Cambiador Zaragoza Delicies-Cambiador Zaragoza Delicies
066 Bifurcación Can Tunis AV (Barcelona)-Can Tunis AV
068 Vallecas AV Aguya Km 12,300-Los Gavilanes Aguyeretia Km 13,400 (variante de Perales: Barcelona-Andalucía)
072 CTT Fuencarral AV-Cambiador Madrid Chamartín
074 Cambiador Medina del Campo-Olmedo AV Aguya Km 133,9
076 Cambiador Valdestillas-Bifurcación Cambiador Valdestillas
080 Bifurcación Venta de Baños-Madrid Chamartín
084 Lleón-Bifurcación Venta de Baños
158 Cambiador Villamuriel-Bifurcación Cerrato
180 Bifurcación Estadiu Municipal-Cambiador Clasificación
186 Cambiador Vilecha-Bifurcación Cambiador Vilecha
190 Medina AV a Cambiador de Medina AV
280 Bifurcación Mollet-Bifurcación Nuedu Mollet
298 Girona Mercaderies-Bifurcación Girona Mercaderies
308 Albacete Los Llanos Cambiador Albacete
328 Valencia AV Aguya Km 396,7-Cambiador Valencia
500 Bifurcación Planetariu (dende Monfragüe)-Valencia de Alcántara (hasta Cáceres)
510 Aljucén (Badayoz)-Cáceres
520 Ciudá Real (dende Mérida)-Badayoz
530 Monfragüe-Plasencia
532 Monfragüe Aguya Km 255,4-Monfragüe Aguya Km 4,4 (Plasencia-Cáceres)
600 Valencia Estaciò del Nord-S.Vicenç de Calders (hasta Vandellós)
812 Vigo Guixar-Bifurcación Chapela
818 Vilagarcía Aurosa-Bifurcación Angueira
850 Vigo Urzaiz-Bifurcación Arcade
Fonte: Declaración sobre la Rede 2015 de Adif AV y nueves Conseñes A
Nueves llinies:
026 Plasencia-Badayoz (nueva llinia d'altes prestaciones)
080 Madrid Chamartín-Bilbao Abando Indalecio Prieto (ampliación: Bifurcación Venta de Baños-Burgos Rosa de Lima)
Fonte: Avisos de ADIF
Velocidaes comerciales máximes y medies
A pesar de que les nueves llinies d'alta velocidá tán diseñaes, por trazáu, pa 350 km/h, nun ye esta la velocidá máxima a la que pueden circular los trenes. Esta depende tamién del sistema de seguridá emplegáu, nun pudiendo entepasar los 200 km/h si circular con ASFA 200, nin los 300 km/h cuando se fai con LZB o con ETCS en nivel 1; solo col nivel 2 pueden algamar los 350 km/h.
Anque n'España hai dellos tramos con ETCS 2 (Albacete-Alicante, variante de Perales y Madrid-Lleida), solo nesta postrera llegar hasta los 310 km/h (ente los quilómetros 64,4 y 124,4) dende'l 11 d'avientu de 2011, anque pa evitar el vuelu de balastu foi necesariu rebaxar 4 cm el so nivel per debaxo de les travieses y realizar un caltenimientu específicu.
Tocantes a les velocidaes medies, la más alta ye de 248 km/h pa los trenes direutos Madrid-Barcelona, siguida polos 246 km/h ente Madrid y Zaragoza, los 239 km/h ente Madrid y Valencia, los 230 km/h ente Madrid y Alicante y los 220 km/h ente Madrid y Málaga. Ente Madrid y Sevilla ye de 202 km/h, anque aportó a de 209 ente 1994 y 2000.
Fonte: Conseñes Serie A, Cuadros de Velocidaes Máximes, horarios Renfe a 04/11/2015 y meyores tiempos anunciaos por Fomentu.
La velocidá media de les llinies ta sopesada pero ye teórica, yá que supondría cambeos instantáneos de velocidá.
L'aprovechamientu" supón el % de la velocidá media del tren sobre la de la llinia.
Llargor de les llinies d'alta velocidá
Les llinies Monforte del Cid y Antequera Santa Ana-Granada tienen, amás, tramos de llinia convencional afecha con anchu mistu (triple carril): 15,550 y 28,085 km respeutivamente.
Númberu de viaxeros n'alta velocidá
Los viaxeros d'alta velocidá llógrense sumando aquellos que viaxen en servicios que transiten dafechu per llinia d'alta velocidá: AVE y Avant (Media Distancia d'alta velocidá), y los que faen parte del so percorríu (o tou él) por diches llinies: Alvia y Intercity-AV, mientres el percorríu que trescurre per llinia d'alta velocidá.
Pero nun resulta fácil, yá que Renfe solo ufiertaba datos de viaxeros en “AVE”, en “Llarga Distancia convencional” (incluyi Alvia, pero tamién Euromed, Talgo y Nocherniegos) y en “Avant” (antes: AVE-Danzadera), y Renfe Operadora solo ufierta datos de Servicios Comerciales”, que son los totales de Llarga Distancia, tantu sobre rede d'alta velocidá como sobre rede convencional, y los de “Avant”.
Amás, los datos suelen tar midíos en “númberu de viaxeros”, lo que nun tien en cuenta los quilómetros percorríos, cuando la meyor forma de conocer la realidá del tresporte ye por aciu los viaxeros per quilómetru” (amás, estremando ente los viaxeros” da como resultáu'l percorríu mediu”).
Los datos más precisos son los del Observatoriu del Ferrocarril n'España, que los sos últimos datos son de 2013.
Millones de viaxeros
Nota: en 2013 inclúi 0,00635 de trenes turísticos RAM (exFEVE), que nun tán incluyíos na diferencia col añu anterior por que los datos sían homoxéneos.
Viaxeros per quilómetru
Nota: en 2013 inclúi 4,1 de trenes turísticos RAM (exFEVE), que nun tán incluyíos na diferencia col añu anterior por que los datos sían homoxéneos.
Tres la incorporación de les nueves llinies hasta Alicante y Figueres, y los cambeos, en marzu de 2013, na política comercial pa Llarga Distancia (principalmente rebaxar d'un 11 % na tarifa base y l'aumentu de descuentos), producióse un aumentu de la demanda.
En 2013 hubo 14,46 millones de viaxeros en servicio AVE, 10,70 en Llarga Distancia convencional y 6,52 n'Avant. A cencielles calculando que los viaxeros Alvia y Intercity-AV per víes d'alta velocidá averar a los 7 millones, los viaxeros d'alta velocidá tuvieron que pasar llargamente de los 28 millones en 2013.
Rellaciones d'alta velocidá n'España
Los servicios d'alta velocidá son emprestaos poles operadores Renfe y SNCF coles siguientes marques:
Renfe AVE. Tren de llarga distancia y alta gama que circula puramente per llinia d'alta velocidá (25 kV AC) n'anchu estándar. Anguaño la so velocidá máxima d'esplotación ye de 310 km/h. Alvia. Tren de llarga distancia y alta gama que circula tantu per llinia d'alta velocidá d'anchu estándar como per víes convencionales d'anchu ibéricu, electrificaes a 3 kV CC. La esceición ye'l Alvia Madrid-Galicia, que circula per una vía non electrificada ente Medina del Campo y Ourense con un motor diésel integráu na llocomotora. El tren camuda'l so anchu de vía pasando ensin detenese polos cambiadores d'anchu partíos pola rede nacional, qu'enllacen les LAV coles llinies convencionales. La velocidá comercial máxima ye de 250 km/h en LAV y 220 km/h en llinies convencionales. Altaria. Nome comercial del Talgo de llarga distancia y gama media-alta que circula per víes convencionales d'anchu ibéricu, tantu con tracción llétrica como diésel, con una llocomotora distinta en cada etapa. La so velocidá comercial máxima ye de 200 km/h. Recibe esti nome'l serviciu convencional Madrid-Murcia-Cartaxena. Avant. Tren de media distancia o rexonal que realiza tol so percorríu o parte d'este por llinia d'alta velocidá utilizando, nesti últimu casu, la mesma teunoloxía que l'Alvia y coles sos mesmes velocidaes comerciales. Trenhotel. Trenes nocherniegos de llargu percorríu y alta gama. Los servicios que conecten Barcelona con Galicia realicen parte del so percorríu per llinia d'alta velocidá, a lo más a 200 km/h. Ente 2008 y 2010 los trenes nocherniegos de Barcelona a Málaga y Cádiz faíen el so trayeutu por LAV, hasta que fueron sustituyíos por trenes diurnos. SNFC TGV. Tren de llarga distancia y alta gama que circula puramente ente Barcelona y la Frontera Francesa con destín París.
Nel Corredor Mediterraneu y el Corredor de Llevante
Solo cítense los trenes d'altes prestaciones (160-200 km/h), anque peles llinia circulen en ciertos tramos trenes de media distancia y de cercaníes. Non pueden dixebrase tajantemente dambos corredores, una y bones munchos trenes percuerren los dos y el tramu La Encina-Alicante ye común a dambos.
AVE Serie 100
L'AVE, que les sos sigles signifiquen Alta Velocidad Yspañola, ta diseñáu p'algamar velocidaes hasta de 360 km/h. Deriva direutamente del tren d'alta velocidá francés, el TGV na so versión TGV Atlantique.
Los trenes qu'empresten serviciu na llinia Madrid–Sevilla tán fabricaos n'España (salvo les primeres unidaes, fabricaes en Belfort, Francia) pola multinacional francesa Alstom y por La Maquinista Terrestre y Marítima nes sos instalaciones de San Andrés Condal en Barcelona.
Euromed Serie 101
El Euromed ye un serviciu d'Alta Velocidá que derruempe'l Corredor Mediterraneu'', productu de Renfe dende xunetu de 1997 pa dotar de mayor velocidá a les rellaciones ente Barcelona y Alicante. Yera bien paecíu a l'AVE serie 100 y deriva direutamente tamién del TGV-Atlantique. Coles mesmes fueron fabricaos pola multinacional francesa GEC-Alsthom. Esta serie utilizaba l'anchu de vía ibéricu y la tensión de 3 kV de les llinies tradicionales, polo que la potencia efectiva yera menor y la velocidá máxima a la que circulaba yera de 220 km/h. Ente 2009 y 2010 fueron reformaes pa emprestar serviciu nes mesmes condiciones que los trenes de la serie 100 con numberación 100.019 al 100.024.
Dende'l 2 de payares de 2009, tolos servicios Euromed son emprestaos por trenes de la serie 130, 120 o Talgo VI o VII.
AVE Talgo 350, Serie 102
El Talgo 350, moteyáu Coríu polos aficionaos al ferrocarril, ye un tren diseñáu por Talgo y Bombardier pa la llinia d'Alta Velocidá Madrid–Campu de Tarragona, Zaragoza–Uesca y les nueves llinies Madrid–Valladolid y Madrid–Málaga
AVE Siemens Velaro Serie 103
L'ICE-350Y, moteyáu Velaro por Siemens, ye un tren deriváu del ICE-3 na so versión Mehrsystem de Siemens pa la llinia d'Alta Velocidá Madrid–Barcelona ensin paraes entemedies.
AVE Talgo 350, Serie 112
La Serie 112 de Renfe ye una evolución del AVE Serie 102 de Renfe. Empresta serviciu na Llinia d'alta velocidá Madrid-Llevante y nos trayectos Barcelona-Sevilla y Barcelona-Málaga. Esti tren al igual que'l Serie 102 ta fabricáu por Talgo.
Avant Alstom Pendolino Serie 104
El Avant, que foi moteyáu Iris por cuenta de los sos primeros colores, ye un tren fabricáu por CAF y Alstom en Santa Perpetua de Moguda, en Barcelona. Deriva direutamente del Alaris español. Empresta serviciu nes llinies Madrid–Puertollano y Madrid–Toledo, amás de dellos servicios especiales de refuerzu ente Madrid y Córdoba/Sevilla.
Avant Alstom Pendolino Serie 114
Anguaño utilízase nes rellaciones Madrid-Segovia-Valladolid y Barcelona-Tarragona-Lleida, amás d'en dellos servicios AV Barcelona-Zaragoza.
Alvia CAF ATPRD Serie 120
El Alvia, moteyáu sepia o chipirón polos aficionaos al ferrocarril, ye un tren de nuevu diseñu fabricáu por CAF na so factoría de Beasain, en Guipúzcoa, pa circular peles víes electrificaes tantu d'anchu ibéricu como d'anchu estándar, utilizando pa ello'l bogie Brava de CAF, d'anchu variable, y pantógrafos pa 25 KV 50 Hz (AC) y 3 KV (CC) a una velocidá máxima de 250 y 220 km/h.
Servicios qu'empresta: Madrid–Logroño, Madrid–Pamplona y Madrid–Valladolid-Irún/Bilbao, utilizando parcialmente la LAV Madrid–Barcelona, amás del serviciu Alvia Madrid-Huelva (realizáu enantes por trenes de la serie 130). Ta previstu tamién el so emplegu nel corredores Barcelona–Valencia y Valencia–Madrid, nel qu'efectuaron yá llabores de refuerzu nos servicios Alaris. Dende'l 15 de setiembre de 2008 realicen tamién un nuevu serviciu Barcelona-Vigo, anque anguaño llevar a cabu los trenes de la serie 130, qu'ufierten un mayor númberu de places.
Avant CAF AVR Serie 121
Los trenes de la serie 121 son trenes fabricaos por CAF. Destinar a servicios de media distancia y Intercity. Pueden circular por pa circular peles víes electrificaes tantu d'anchu ibéricu como d'anchu estándar, utilizando pa ello'l bogie Brava de CAF, d'anchu variable, y pantógrafos pa 25 KV 50 Hz (AC) y 3 KV (CC) a una velocidá máxima de 250 y 220 km/h. Toles places son comercializaes en clase turista.
Alvia Talgo 250 / Serie 130
La serie 130, moteyada Patito o Minipato polos aficionaos al ferrocarril, ye un tren que se compón de coches Talgo de la serie 7 xuníos a dos cabeces tractoras fabricaes por Bombardier. Pa formar la serie 130 ampliáronse les 22 cañes de Talgo serie 7 fabricaes en 2000 en dos coches más hasta totalizar 11 coches per caña, fixéronse cambeos p'añedir filo de 25 kV nel techu como nel Patu Serie 102 pa comunicar dambes cabeces tractoras, y camudáronse los testeros con una barra ríxida p'acoplar la cabeza tractora en vegada del gabitu. Les restantes 23 unidaes son de nueva construcción coles tractoras incorporaes.
Realizáronse pruebes por toa España tantu n'anchu ibéricu como n'anchu estándar, y anguaño empresten serviciu na llinia d'Alta Velocidá de Valladolid, que s'enllarguen —gracies al so anchu variable— hasta Xixón y Santander. Tamién circulen tamién pola LAV de Sevilla, realizando servicios hasta Cádiz.
Amás, estos trenes tamién realicen servicios per Llevante y Cataluña. Dende'l día 14 d'avientu de 2008 sustitúin a los Euromed S-101 qu'operaben na llinia Barcelona – Valencia – Alicante
Tamién son utilizaos nel serviciu Barcelona-Vigo/La Coruña que ye anguaño'l serviciu Alvia más llargu de toa España. Según el día, los trenes lleguen o salen de Vigo o La Coruña.
Alaris Fiat Pendolino Serie 490
L'Alaris ye un tren deriváu del ETR-460 de los ferrocarriles italianos Trenitalia, fabricáu por GEC-Alsthom y Fiat Ferroviaria. Circulaben ente Valencia y Madrid a una velocidá de 200 km/h. El 13 d'agostu de 2013 fueron estremaos del serviciu al ser detectaes unes fisuras nos bogies; a pesar de que trés d'ellos volvieron circular dende'l 16 de xunu de 2014, el 18 d'avientu de 2014 fueron estremaos de nuevu.
Llinies: Madrid–Valencia, Valencia–Gandia, Valencia–Castellón de la Plana.
Alvia Talgo 250h / Serie 730
Los trenes Alvia de la serie 730 son trenes que pueden emprestar serviciu por llinia convencionales y llinies d'alta velocidá, amás de per llinies electrificaes y non electrificaes. Ye una variación de los trenes de la serie 130 reemplazando los coches estremos pa viaxeros por dos talos Coches Estremos Téunicos con motores diésel.
Llocomotores serie 252
Les 252 son llocomotores universales y bien versátiles construyíes por CAF-Macosa (agora Alstom), Siemens y Krauss-Maffei pal N.A.F.A. LAV Madrid–Sevilla. El llocomotores 252 rodaron en pruebes por 7 países distintos (España, Alemaña, Francia, Luxemburgu, Austria, Checoslovaquia ya Italia).
Talgo VI
Esti tren non automotor ye la evolución del Talgo Pendular, fabricáu a principios de los años 90 por Talgo pa circular pol N.A.F.A., pela llinia d'alta velocidá Madrid–Sevilla. Na actualidá apurre servicios Altaria nes rellaciones Madrid – Granada y Madrid – Alxecires, en dambos casos utilizando parcialmente'l trazáu de la LAV Madrid-Sevilla y Córdoba-Málaga.
Arcu
Estos coches de viaxeros emprestaron serviciu nel Corredor Mediterraneu cubriendo la rellación tresversal Barcelona – Almería/Badayoz/Granada/Málaga/Sevilla col tren conocíu como Arco García Lorca''; hasta qu'en setiembre de 2011 fueron sustituyíos por un serviciu Alaris con automotores Serie 490.
Tamién dieron serviciu nel Corredor Mediterraneu na rellación Portbou-Barcelona-Alicante-Murcia''
Anguaño solo funcionen nel Arcu Camino de Santiago'' que xune'l País Vascu con Galicia y el que xune Madrid y Valencia vía Alcázar de San Juan, so la denominación d'Intercity.
Le Plessier-sur-Bulles
Le Plessier-sur-Bulles ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Irene Cózar
Irene Cózar Castellanu ye una bioquímica española nacida en 1974. Estudió na Universidá de La Laguna el doctoráu faciendo darréu una estancia postdoctoral na Universidá de Pittsburgh (Estaos Xuníos) onde estudió rexeneración y proliferación de les célules que producen insulina, como terapia para a diabetes. En 2009 tornó a España per mediu del programa Miguel Servet al Hospital Universitariu Puerta del Mar en Cádiz onde vivió trés años y mediu y onde desenvolvió una llinia d'investigación rellacionada col estudiu de la rexeneración y función de les célules que producen insulina. Dende xunu de 2012 trabaya como investigadora col programa Ramón y Cajal nel Institutu de Bioloxía y Xenética Molecular de la Universidá de Valladolid. Ella considera que la diabetes ye la pandemia de la era moderna y que cualquier afayu que pueda consiguise va ser positivu pa toos aquellos que tán afeutaos por esta patoloxía."Coles sos pallabres el so suañu ye: 'Fortalecer la nuesa llinia d'investigación y caltener les mios collaboraciones pa poder desarollar una carrera sólida. Amás d'ayudar a crecer a los mios trés fíos felices y plenos, compartiendo con ellos l'apasionante aventura de 'crecer'."
Reconocencies
Nel añu 2012 recibió'l premiu L'Oréal-Unesco "Poles muyeres na ciencia" por realizar un proyeutu empobináu a llograr que les persones afeutaes de diabetes puedan vivir ensin necesidá d'alministrase insulina.
Thraupis glaucocolpa
Thraupis glaucocolpa, ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, perteneciente al xéneru Thraupis.
Descripción orixinal
La especie Thraupis glaucocolpa foi descrita per primer vegada pol ornitólogu alemán Jean Cabanis en 1850 sol mesmu nome científicu; la so localidá tipu ye: «Caracas, Venezuela».
Etimoloxía
El nome xenéricu femenín Thraupis provién de la palabra griega «θραυπίς thraupis»: pequeñu páxaru desconocíu mentáu por Aristóteles, seique dalgún tipu de pinzón (n'ornitoloxía thraupis significa «tangara»); y el nome de la especie «glaucocolpa» compónse de les palabres del griegu «glaukos»: azul-gris, glauco, y «kolpos»: pechera, bustu.
Llocalización
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Venezuela y Colombia.
Sativa
Sativa, ye una pallabra llatina que significa cultivada.
Billy Burke (actor)
William Albert "Billy" Burke ye un actor de cine y televisión d'Estaos Xuníos. Conocíu poles sos apaiciones nes series televisives 24 y Wonderland. En 2008 interpretó a Charlie Swan, padre de Bella Swan (interpretada por Kristen Stewart) na mundialmente conocida saga de noveles, Twilight.
Biografía
Primeramente Burke foi músicu, y camudóse a Los Angeles con un importante sellu discográficu que "nun acababa de movese fuera" y esto dexó-y esplorar la única cosa na cual sabia que yera bonu, la música. Con dos películes independientes rodaes nel so país natal, asina empezó a audicionar y bien llueu a trabayar como actor.
Tres una serie d'apaiciones televisives como'l "mozu malu", consiguió'l so primer papel na película del estudiu de los hermanos Zucker: Mafia! Estafa como puedas (1998). Aprovechando la so sensibilidá inespresiva ganó'l papel principal en Dill Scallion (1999), el clásicu de cultu "falsu documental" sobre la puxanza y la cayida d'un cantante de música country. El so co-protagonista en Dill Scallion, qu'entós yera un nuevu escritor y direutor, Peter Berg, foi quien traxo de regresu a la televisión a Billy con Dr. Abe Matthews, nel aclamáu drama d'ABC Wonderland (2000). Anque foi de curtia duración, Wonderland ganó los corazones de los críticos y los fans, por igual, y foi apocayá re-editáu na so totalidá al traviés de DirecTV.
La hora de l'Araña (2001) marcó'l regresu de Billy a les películes d'estudiu. De siguío, tornó de nuevu a la televisión pa la segunda temporada de la esitosa serie de Fox, 24 en (2003). La so semeya esmolecedora de padre abusivu y home, Gary Matheson, entá resona como un favoritu de los fans.
En 2004, Billy xunir a John Travolta y Joaquin Phoenix nel drama de bomberos Brigada 49. Depués d'actuaciones notables en televisión, foi escoyíu xunto a Anthony Hopkins y Ryan Gosling en New Line's para Quebre un ésitu en 2007, dirixida por "NYPD Blue" creáu por Gregory Hoblit. Asina llamó l'atención del ganador d'un Óscar el direutor Robert Benton, que convidó a Billy pa xunise al so repartu y el de Lakeshore Entertainment's pa protagonizar El Xuegu del Amor xunto a Morgan Freeman y Alexa Davalos.
En 2007, Catherine Hardwicke y Summit Entertainment taben buscando a daquién que pudiera interpretar a Charlie Swan de la serie best-seller La Saga Twilight. Dempués d'una curtia xunta y llectura de delles escenes, Billy y Catherine tuvieron d'alcuerdu que taba "destináu a ser".
En febreru de 2010, Burke foi escoyíu como Jonah King, el principal protagonista de Infiernu al Volante 3D, que foi dirixíu por Patrick Lussier y co-protagonizáu por Amber Heard, Nicolas Cage y William Fichtner. Foi llanzáu'l 25 de febreru de 2011. A partir de xunetu de 2010, Burke apaez na serie dramática de TNT, Rizzoli & Islles.
En 2012, foi escoyíu como protagonista na serie de ciencia ficción de NBC Revolución, creada por Eric Kripke y producida por J. J. Abrams. Burke volvió interpretar el so papel en Casu Resueltu (Temporada 7, episodiu 16, "testigu contrariu", interpretando'l violador y asesín, abogáu Phillip Stroh). Él apaeció de nuevu na final de la última temporada, nun enfrentamientu contra la Policía de Los Angeles. Amás en 2012 Billy interpretó per últimu vegada'l so papel de Charlie Swan, depués de 5 años, na última entrega de La Saga Twilight: Amanecer Parte 2:
Vida personal
Burke ye unu de les cares famoses nel sitiu web de póquer en llinia Hollywood Poker, que s'executa en xunto con Ongame Network.
Billy ta casáu cola actriz Pollyanna Rose. Tienen una fía llamada Bluesy Burke LaRue.
Vuelta a Suiza
La Vuelta a Suiza (oficialmente: Tour de Suisse) ye una vuelta per etapes profesional de ciclismu en ruta que s'apuesta a lo llargo de la xeografía de Suiza. Celébrase tradicionalmente a mediaos de xunu, como preludiu al Tour de Francia, y pertenez al calendariu UCI WorldTour, máxima categoría de les carreres profesionales.
La primer edición de la carrera remontar a 1933, siendo atayada en 1940 y 1943-45 por cuenta de la Segunda Guerra Mundial.
Ye considerada como la cuarta gran vuelta, pos ye la cuarta carrera con más etapes (9) dientro de la categoría UCI WorldTour, tres les trés grandes.
L'italianu Pasquale Fornara ye'l ciclista que cunta cuenta con más victories xenerales na so haber, concretamente cuatro, consiguíes en 1952, 1954, 1957 y 1958, y Peter Sagan ye quien obstenta el récor de trunfos d'etapes ganaes con 14.
Palmarés
(*) Lance Armstrong perdió la victoria final en 2001 y el segundu puestu en 2010 por cuenta de la sanción por dopaxe del 22 d'ochobre de 2012. La edición de 2001 quedó ensin ganador
(**) Jan Ullrich perdió la victoria final en 2006 y el tercer puestu en 2005 por una sanción de 2 años por cuenta de la so implicación na Operación Puerto. Nesti casu, en dambes ediciones, la posición de Ullrich foi consiguida polos ciclistes clasificaos darréu dempués
Max Burkholder
Ye conocíu por interpretar a Max Braverman na serie Parenthood. Enantes trabayó como actor de voz en series animaes como The Land Before Time y en My Friends Tigger & Pooh onde emprestaba la so voz a Chomper y a Roo respeutivamente.
Carrera
Dende los sos entamos compaxinó'l cine cola televisión. Dalguna de les sos primeres collaboraciones fueron en Brothers & Sisters y Crumbs. Tamién participó como artista convidáu en CSI: Miami y CSI: NY ente otres producciones como The Suite Life of Zack & Cody. A parte de los cameos, foi un actor habitual en In treatment y Love for Rent amás de llograr un papel na serie Grey's Anatomy y en The O. C..
Sicasí, nun foi hasta 2010 cuando se dio a conocer de la mano de Max Braverman, personaxe de Parenthood, que'l so productor executivu Jason Kitims ufiertó-y el papel.
Chelsea Clinton
Chelsea Victoria Clinton ye una entamadora, periodista y escritora d'Estaos Xuníos. Ye la única fía del ex-presidente d'Estaos Xuníos Bill Clinton y de Hillary Clinton.
Biografía
miniaturadeimagen Graduóse en Historia pola Universidá de Stanford (California) en 2001 y la so tesis de grau foi Belfast Agreement in Northern Ireland. Dempués, fixo un máster na Universidá d'Oxford (Inglaterra), nel área de Rellaciones Internacionales. N'abril de 2008 realizara conferencies en 100 campus d'estudios cimeros.
Trayeutoria profesional
En 2003, Clinton incorporar a la firma de consultoría McKinsey & Company en Nueva York, y trabayó pa Avenue Capital Group a finales de 2006. Foi copresidenta mientres la selmana pa la recaldación de fondos pa la Fundación Clinton. Darréu convirtióse en Vicepresidenta de la fundación.
En payares de 2011, la NBC anunció que contratara a Chelsea Clinton como corresponsal especial. Unu de los sos papeles foi realizar reportaxes pa "Making a Difference" pa la NBC Nightly News y Rock Center con Brian Williams. Foi un contratu de tres meses y dexó-y al empar siguir trabayando pa la Fundación Clinton y siguir la so formación. La primer apaición de Clinton foi'l 12 d'avientu de 2011, nun episodiu de Rock Center. Anque recibió delles crítiques negatives nel so trabayu, el contratu de Clinton cola NBC anovar en febreru de 2012. Rock Center terminó en mayu de 2013 y dexó la rede n'agostu de 2014.
Política
N'avientu de 2007 empezó la so campaña pol Partíu Demócrata en favor de la candidatura de la so madre per tol país.
Publicaciones
miniaturadeimagen En setiembre de 2015, Clinton fixo'l so debú como autora col llibru It's Your World: Get Informed, Get Inspired and Get Going!, (Este ye'l to mundu) publicáu por Philomel Books. El llibru de 400 páxines ta dirixíu a estudiantes de secundaria (de 10 a 14 años d'edá) ya introducir nuna serie de temes sociales, como probeza, fame y cambéu climáticu, afalándolos a comprometese y actuar pa faer del mundu un llugar meyor. El llibru recibió aponderamientos y crítiques, ente elles que tenía un tonu descomanadamente didácticu. miniaturadeimagen En marzu de 2017 anunció la publicación en mayu del so segundu llibru, un volume infantil tituláu "She Persisted" (Ella persistió) dedicáu a les vides de muyeres que llucharon pola igualdá d'oportunidaes colos homes. Nella inclúi la hestoria de 13 muyeres de la hestoria estauxunidense que "nun aceptaron un non como respuesta", ente elles figuren la escritora y activista sorda y ciega Hellen Keller, la xueza Sonia Sotomayor, l'activista pola llibertá de los esclavos Harriet Tubman y la política republicana Margaret Chase Smith.
El títulu fai referencia al intentu del líder de la mayoría del Senáu estauxunidense, Mitch McConnell, d'acallantar al so colega demócrata Elizabeth Warren mientres daba un discursu. McConnell dixo que Warren violaría una norma constitucional pol tiempu del discursu y qu'anque se-y alvirtió sobre'l fechu "ella persistió". La frase volvióse un berru de guerra pal movimientu polos Emancipación de la muyer derechos de les muyeres.
Vida privada
Casóse con Marc Mezvinsky en 2010. En xineru de 2014 anuncia'l so embaranzu. y unos meses más tarde da a lluz a la so fía Charlotte. El so segundu fíu, Aidan, nació'l 19 de xunu de 2016.
Melchor Múzquiz
José Ventura Melchor Ciriaco de Eca y Múzquiz de Arrieta o Melchor de Ecay y Múzquiz de Arrieta o José Ventura Melchor Siriaco Ecay-Múzquiz Arrieta foi un militar y políticu mexicanu que se desempeñó como Presidente de Méxicu en 1832 y enantes fuera'l primer Gobernador del Estáu de Méxicu. Foi'l primer mandatariu que cobró impuestos per puertes y ventanes.
Oríxenes y formación militar
Nació na villa de Santa Rosa (güei Ciudá Múzquiz), actual estáu de Coahuila, el 5 de xineru de 1790. Foi fíu del teniente Blas María de Eca y Múzquiz y de la so señora esposa Juana Francisca de Arrieta, dambos d'orixe vascu. Bautizóse-y na Ilesia Parroquial, asitiada nel llugar en que nació, el 14 d'abril d'esi mesmu añu.
Cuando Múzquiz yera un estudiante, la guerra d'independencia españó y a principios de 1811 dexó los sos estudios nel Colexu de San Ildefonso pa xunise a les tropes del insurxente Ignacio López Rayón en Zinacantepec. Xubíu a coronel, combatió so les órdenes del xeneral Guadalupe Victoria. Peracabada la independencia, Múzquiz foi gobernador del Estáu de Méxicu en 1824, comandante militar de Puebla en 1829 y depués xeneral de división. Toma la presidencia'l 14 d'agostu de 1832 hasta'l 24 d'avientu del mesmu añu.
Presidencia
Al asumir Melchor el cargu de presidente interín, taba supliendo a Anastasio Bustamante, quien saliera a combatir a Antonio López de Santa Anna, pos esti postreru pronunciárase al traviés del Plan de Veracruz. Múzquiz tenía l'apreciu de tol mundu por cuenta de la so honradez. Amás reconocíase por ser senciellu y humilde nel tratu colos demás.
Múzquiz foi un home que tarrecía fondamente la corrupción y el robu de los caudales públicos y esaxeraba tanto la so previsiones, que-y gustaba concentrar el productu de los impuestos nuna habitación qu'hubo d'asegurar por que nun se derrumbar pol pesu de les monedes; nun gastar absolutamente nada, nin un solu pesu, p'apurrir siempres cuentes perfectes, ensin asomu del menor esfalcu atribuyible a él. P'amontar les rentes nacionales y atesorales, Múzquiz foi'l primer presidente que cobró impuestos per puertes y ventanes, nun escapando d'esa midida los conventos y les cases d'asistencia.
El so gabinete presidencial foi conformáu por Francisco Fagoaga nel Ministeriu de Rellaciones Interiores y Esteriores, Juan Ignacio Godoy en Xusticia y Negocios Eclesiásticos, Ignacio Nales en Facienda, ya Ignacio Iberri en Guerra. Tanto cuidu na alministración foi inútil. Don Melchor metióse enforma nel so papel de presidente, tomar tan en serio qu'empezó a ser aconseyáu secretamente, según dizse, por Lucas Alamán.
Anastasio Bustamante lo desairó al axustar con Santa Anna la paz ensin tomalo en cuenta, dexándolo en ridículu. Ofendíu, Múzquiz presentó'l so arrenunciu ante'l Congresu, pero nun foi aceptada; pidiéronlu que siguiera gobernando. Santa Anna, Bustamante y Manuel Gómez Pedraza punxérense d'alcuerdu —cola firma de los Convenios de Zavaleta — por que'l terceru fuera'l nuevu presidente. Cuando don Melchor enteróse yá nun yera presidente, y a cencielles salió del Palaciu Nacional y colóse a la so casa.
Años posteriores y muerte
Ante toa esta situación, don Melchor caltuvo la so dignidá. Díes dempués, cuando Gómez Pedraza yera presidente, Múzquiz presentar nel Palaciu Nacional y amonestó públicamente a Gómez Pedraza pola forma en que s'introdució al país y por usurpar la presidencia que llegalmente nun-y correspondía. En represalia, Gómez Pedraza dio de baxa del exércitu a Múzquiz.
Sicasí, el patriotismu de don Melchor foi reconocíu. Primero rehabilitáronse-y el so grau de xeneral de división y depués, cuando en 1836 se instituyó el Supremu Poder Conservador, foi electu presidente d'esi organismu.
Finó'l 14 d'avientu de 1844 na Ciudá de Méxicu, na más completa probeza yá que foi un home bien honestu hasta'l final de los sos díes. Foi soterráu nel desapaecíu panteón del hospital de San Andrés.
Le Plessier-sur-Saint-Just
Le Plessier-sur-Saint-Just ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Chelsea Cooley
Chelsea Cooley ye una reina de guapures de Charlotte, Carolina del Norte que compitió nos certámenes de Miss Teen USA, Miss USA y Miss Universu na cual gana'l títulu de Miss USA 2005.
Biografía
Cooley foi coronada como Miss USA mientres el certame de Miss USA 2005 en Baltimore el 11 d'abril de 2005. Ella foi la primer ganadora de Miss North Carolina USA en ganar la corona de Miss USA.
Cooley atender al Institutu d'Arte de Charlotte pa convertise nuna empresaria de la industria de la moda. Amás de los certámenes de guapura, ella compitió nel Grand National Shag Dancing. Cooley tamién trabayó pa una tremera d'organizaciones ensin animo d'arriquecimientu, incluyendo Toys for Tots y el Special Olympics.
Como Miss USA, Cooley representó a la Organización Miss Universu. Los sos "hermanes" que convivíen na casona Trump en 2005 fueron Natalie Glebova (Miss Universu, de Canadá) y Allie LaForce (Miss Teen USA, d'Ohio). Ella recaldó $22.8 millones pa cáncer de mama y senu como Miss USA.
Notes
La Miss USA 2005 Chelsea Cooley, n'honor a la so amiga Mónica Spear Mootz ( una actriz, modelu, filántropa y reina de guapura venezolana, ganadora del concursu Miss Venezuela 2004). Al traviés de la páxina web Fund Anything, abrió una campaña online de donaciones, que la so meta final ye axuntar 10.000 dólares pa la educación de Maya, la fía de Spear, quien resultó mancada nuna pierna mientres l'asaltu nel que finó la so madre Mónica Spear y el so padre'l británicu, Thomas Henry Berry.
"La educación yera bien importante pa Mónica, por eso por favor ayudar a recaldar dineru por que un día Maya pueda siguir los pasos de la so madre y vaya a la universidá tamién", señala Cooley al traviés d'un videu colgáu na páxina web.
La campaña online xeneró hasta'l momentu 31 contribuciones, que dexaron recoyer 1.911 dólares
Congresu de Química de Xinebra
El Congresu de Química de Xinebra de 1892 foi un simposio que convocó a sociedaes de química de catorce países y del que emanaron normalizaciones nel nomáu de les sustances.