cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Senabria
thumb|right|250px|Senabria na provincia de Zamora. Senabria ye'l nome d'un territoriu asitiáu al nordeste de la provincia de Zamora.
Asitíase ente los cimbrios de les sierres de La Culebra, Segundeira y Cabreira, atestando con Galicia, Cabreira, La Carbayeda, Los Valles y Portugal.
Na mayor parte'l so territoriu fálase (anguaño con poca vitalidá) l'asturllionés. Na zona occidental fálase gallegu, llingua que tien mayor vitalidá que l'anterior.
Historia
thumb|left|250px Senabria foi habitada por tribus ástures y d'aquella queden castros y muries defensives.
Los romanos fundaron l'actual La Puebla baxo'l nome d'Urbs Senabria, agrupándola nel mesmu conventu xunto a la rexón de Bergancia.
En 921 constrúise'l monesteriu de Samartín de Castañeda, al que'l rei llionés Ramiru II reconoz en 940 los derechos de posesión a los frades. En 952 Ordoñu III da-yos los derechos de pesca sobre'l llagu de Senabria. El dominiu del monesteriu ye mui fuerte na redolada hasta l'aniciu del sieglu XIX.
En 1103 el rei Alfonsu IX concede'l Fueru de Senabria.
Aeropuertu Guaymaral
Aeropuertu Guaymaral Flaminio Suarez Camacho ye l'aeropuertu secundariu de la ciudá de Bogotá, Colombia, alcontráu al norte na llocalidá de Suba de la ciudá y parte COL conceyu de Chía. L'aeropuertu remana principalmente l'aviación xeneral de la capital del país categoría A y B namái (por cuenta de la restricción que tien l'Aeropuertu Internacional El Dorado p'aeronaves monomotores), y opera so les regles de vuelu visual VFR namái Esti aeropuertu ocupa'l segundu puestu n'operaciones diaries (despegues, aterrizaxes y emerxencia) del país con un permediu de 250 operaciones diaries, solo superáu pol Aeropuertu El Dorado. Ye la base p'aviones privaos y comerciales, amás de ser la base pa les escueles de formación de pilotos como Aeroandes, Adevia y el Aeroclub de Colombia.
Tamién funciona como la base antinarcóticos de la Policía Nacional de Colombia onde s'atopen basaos los helicópteros UH-60 y Bell 212. Ellí mesmu atopen les bases de AvioCharter y AvioPartes, Aeroclub de Colombia, Aeroandes, Llanera d'Aviación, Caltenimientu Aereu Integral, Sicher Helicopters, y, más apocayá de Helistar d'Aviación.
El reabastecimiento de combustible ye apurríu por Globe Air Fuel y Energizar Aviación, con tipu JET A-1 y 100/130 pa los distintos tipos d'aeronaves qu'operen nesti aeródromu.
Los díes domingos ye común atopar planiadores y ultralivianos nesta zona de Bogotá qu'operen pela redolada del ATZ del aeropuertu y/o nes sos zones d'entrenamientu.
Villardondiego
Villardondiego ye un conceyu d'España, na provincia de Zamora, comunidá autónoma de Castiella y Llión. Tien una superficie de 23,63 km² con una población de 112 habitantes y una densidá de 4,74 hab/km².
Historia
thumb|left|Detalle del mapa Carte Generale des Royaumes d'Espagne & de Portugal avec leurs principales divisions &c., realizáu en 1705, nel que puede reparase Villardondiego La primer parte del nome d'esta llocalidá "Villar" remite al llatín "Villaris" que significa Pueblu pequeñu, ente que Don Diego paez indicar la pertenencia a un noble. Esti fechu podría llevar a qu'un tal Diego foi presumiblemente l'encargáu de llevar a cabu la refundación de la llocalidá na Edá Media, dientro del procesu repoblador lleváu a cabu nel Alfoz de Toro pola monarquía lleonesa.
Sicasí, al crease les actuales provincies na división provincial de 1833, Villardondiego quedó encuadráu na provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa.
Patrimoniu
Destaca la Ilesia parroquial, so la adveración de la natividá de La nuesa Señora (Santa María), que guarda nel so interior una bellísima custodia de gran valor artísticu, un crucifixu tamañu natural del S.XIV acompañáu de dos imáxenes barroques. Acueye tamién dos tables pintaes que vienen de l'antigua ermita -del sieglu XVI-, una imaxe de la Inmaculada barroca, al igual que'l retablu mayor cola imaxe del titular San Juan Bautista, ente que los retablos llaterales, tamién barrocos, tán dataos nel XVI. Construyida a finales del XVI y principios del XVII ye d'estilu renacentista, con bóveda redonda y pilastres cuadraes. Dispón de tres naves, dos llaterales de bóveda d'aresta.
Sobre un cuetu qu'apodera'l paisaxe del pueblu, atopamos la Ermita de Gracia: un bellu espaciu p'agospiar a La Virxe del mesmu nome sobre un retablu barrocu afatáu de vexetales xunto a una fornica del sieglu XVIII con una imaxe desnuda del neñu Jesús. La imaxe de la Nuesa Señora de Gracia (que foi n'otra dómina Virxe del Rosario) adquier valor artísticu gracies a los oropeles cola que la visten los devotos na tradicional procesión de la Romería qu'antes se celebraba en Pentecostés anque agora treslladárase la fecha al mes d'agostu.
Ferroñes
Ferroñes ye un llugar de la parroquia del mesmu nome nel conceyu asturianu de Llanera.
Fakhruddin Alí Ahmed
Fakhruddin Ali Ahmed foi'l quintu presidente de la India de 1974 a 1977.
Nació en Delhi, fíu d'un coronel, estudió nel St. Stephen's College en Delhi y darréu n'Inglaterra nel St Catharine's College de Cambridge. Al volver a la India convertir en miembru activu del partíu del congresu, siendo escoyíu en 1931 diputáu na Asamblea Local nel estáu d'Assam.
En 1934 representó a dichu Estáu nel Congresu. Tuvo encarceláu cinco años pol so sofitu a la campaña en favor de la independencia de Gandhi. Exerció en distintes ocasiones como ministru de Finances y Agricultura, en 1966 foi incluyíu tamién como ministru pola primer ministra Indira Gandhi de la que siempres foi partidariu. En 1974 resultó escoyíu quintu presidente del país dende la so independencia y segundu de relixón, musulmana, permaneció nel cargu hasta'l so fallecimientu en 1977.
Mitoloxía incaica
thumb|[[Indíxenes festexando'l Inti Raymi. Dibuxu coloriáu basáu na obra de Felipe Guamán Poma de Ayala.]]
La mitoloxía incaica ye l'universu de lleendes y memoria coleutiva del Imperiu de los Fíos del Sol que tuvo llugar nos actuales territorios de Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia, Chile y Arxentina, incorporando en primer instancia de manera sistemática los territorios de la sierra central de Perú escontra'l norte.
La mitoloxía inca tuvo ésitu pola influencia política, comercial y militar antes de la conquista de los territorios al sur y norte del Cuzco que más tarde entamara'l naciente imperiu. El pensamientu de la identidá de los pueblos quechues nel Perú y Bolivia y los quichues (kichwa) nel Ecuador comparten esta perceición espacial y relixosa que los xune pola so deidá más significativa como'l dios sol Inti.
La mitoloxía inca taba formada por una serie de lleendes y mitos d'esta etnia, que sofitó la relixón panteísta del Imperiu inca, centralizada en Cusco.
A los sos dioses, el pueblu inca rindía-yos cultu, al igual que n'otres relixones. Dellos nomes de dioses repitíense o yeren llamaos d'igual forma en distintes provincies del pueblu inca. Más tarde, toos estos dioses unificáronse y formaron el que se denomina verdaderu panteón inca de divinidaes.
Lo aplicao pola cosmogonía inca nel ámbitu de les creencies tien de ser consideráu como unu de los preseos más importantes utilizaos nel procesu de la formación de la so imperiu al par de los tresformamientos económicos, sociales y de l'alministración.
Cosmovisión
La cosmovisión ye'l conceutu o interpretación qu'una cultura tien avera del mundu que lu arrodia. Nel casu andín, esta tien traces particulares en materia de tiempu y espaciu.
D'esa manera, nel mundu andín, el tiempu yera concebíu de manera cíclica, nuna socesión constante de periodos de caos (o desorde) y de cosmos (orde) del mundu.
L'espaciu andín yera concebíu en dos niveles distintos: horizontal y vertical. Nel planu horizontal, los inques víen el mundu de manera dual: hanan y hurin (enriba y embaxo). Estos dos metaes yeren estremaes, de la mesma, n'otros dos, dando orixe a la cuatripartición. Esta división yera entendida como complementariedá, oposición y reciprocidá. Ente que, a nivel vertical, l'espaciu taba estremáu en trés planos:
2. Kay Pacha (mundu del presente y de equí): na cosmovisión andina, Kay Pacha ye'l nome del mundu terrenal, onde habiten los seres humanos y pasen les sos vides.
3. Uku Pacha (mundu de baxo o mundu de los muertos): na mitoloxía andina, Uku Pacha yera'l mundu de baxo o mundu de los muertos, de los neños ensin nacer y tou lo que taba debaxo de la superficie de la tierra o del mar. Les fontes, cueves o otres de les abertures de la superficie terrestre yeren consideraos llinies de comunicación ente'l Uku Pacha y el Kay Pacha. Pero nun lu víen como un infiernu de "castigu", como-y ve la relixón cristiana, sinón como otru mundu d'estadía.
El términu pacha puede significar al empar tiempu y espaciu (mundu, tierra).
Panteón
L'andina prehispánica yera animista, perfilaba a los astros y a los grandes fechos y fenómenos xeográficos como deidaes en sí mesmes. L'únicu dios en sentíu plenu de la pallabra, foi Viracocha, el dios creador. Otres deidaes importantes yeren el sol (inti), la lluna (Mama Quilla) proteutora de les muyeres, la tierra (Pacha Mama) de la fertilidá agrícola, y el rayu (Illapa) trinidá del rayu, truenu y rescamplu, dios de la batalla.
Wiracocha
thumb|Wiracocha, el Creador. Viracocha (en quechua: Qun Tiksi Viraqucha) yera consideráu como la rellumanza orixinaria o El Señor, Maestru del Mundu. En realidá foi la primer divinidá de los antiguos peruanos, esto ye, los habitantes de Caral, Chavín, Huari y especialmente los tiahuanacos, que proveníen del Llagu Titicaca. El cultu al dios creador supunxo un conceutu de lo astracto y de lo intelectual, y taba destináu solo a la nobleza.
Viracocha al igual qu'otros dioses, foi un dios nómada. Según los mitos, surdió de les agües y creó el cielu y la tierra. Tenía un compañeru aláu, el Páxaru Inti, una especie de páxaru magu sabedor de l'actualidá y del futuru. Esti páxaru magu nun ye otru que'l Corequenque de les tradiciones orales, el picaflor d'oru, mensaxeru de los dioses, que les sos plumes sirvíen pa la mascaypacha o corona del emperador Inca.
Viracocha ye representáu con dos vares, que al paecer yeren realmente estólicas (propulsalanzas) o warakas (fondes xigantes andines).
Inti
Acordies con l'a mitoloxía Inca, Inti ye'l dios Sol, según una deidá patrona del Imperiu Inca. El so orixe exactu desconozse, la historia más común diz qu'él ye fíu de Wiracocha (Apu Kon Ticsi Wiracocha), dios de Varar, dios creador de la civilización.
El sol ye un factor importante de la vida, yá que ufierta calor y lluz, por eso'l Dios Inti ye tamién conocíu como'l dador de la vida. Foi adoráu pola mayoría de llabradores que confiaben nel sol pa recibir bones colleches. Anque él yera'l dios más veneráu dempués de Wiracocha, recibió'l mayor númberu d'ufriendes. El Sapa Inca, como gobernante imperial, reivindicó'l so orixe divín, al axudicase ser descendiente del propiu dios Inti o Sol.
Mama Quilla
Mama Quilla (en quechua: Mama Quilla, Madre Lluna) yera hermana y esposa de Inti; tamién yera considerada madre del firmamentu. D'ella teníase una estatua nel Templu del Sol, nel qu'una orde de sacerdotises rindía-y cultu.
Los inques celebraben nel so honor una gran fiesta denomada Coya Raymi Naturalmente, a la diosa Mama Quilla taba adscritu'l fervor relixosu de les muyeres, y elles yeren quien formaben el nucleu de les sos fieles siguidores, yá que naide meyor que la diosa Mama Quilla podía entender los sos deseos y medranes, y da-yos l'amparu buscáu.
Pacha Mama
La Pacha Mama (en quechua: Pacha Mama, Madre Tierra o Madre Cósmica), la fonte femenina de la que provién tol mundu material, el sustentu de tola naturaleza y tola realidá.
Pachacamac
Pachacamac (en quechua: Pachakamaq, Soberanu del mundu) yera un re-edición de Wiracocha, que yera veneráu na Mariña Central del Imperiu inca. Yera conocíu como'l dios de los temblones, y el so cultu fixo un aparente sincretismu col actual Señor de los Milagros, que -según la historiadora María Rostworowski- tien traces d'esti antiguu dios.
Mama Sara
La Mama Sara (en quechua: Mama Sara, madre maíz) yera la Madre Maíz o del alimentu, la más importante de les conopes (representaciones relixoses) de los alimentos xunto cola coca y papa.
Mama Cocha
La Mama Cocha (en quechua: Mama Qucha, madre mar), yera una diosa a quien se-y rindía cultu p'aselar les agües braves y pa la bona pesca. Yera la deidá que representaba tou lo que yera femenín.
Pariacaca
Señor de les agües y de la fertilidá, tamién señor de los pacionales naturales, de los frutos monteses y de los animales selvaxes. Principal deidá prehispánica de l'actual provincia de Huarochirí.
Los fíos de Wiracocha
En total, y según delles tradiciones orales, Wiracocha, el primer sol del mundu antiguu (Ñawpa pacha), el creador cola so corte, tuvo 4 fíos: Kon o Wakon, dios de les seques; Mallko dios de la llei; Vichama o Atipa dios de la guerra y la vengación y Pachacámac, creador de la Tierra, quien rexentaron socesivamente'l mundu actual destruyéndolo socesivamente. Estos guarden rellación colos 4 hermanos del mitu de los hermanos Ayar, unu de los mitos de la creación del Imperiu inca. Pachacámac de la mesma tuvo de fíos al sol (Inti) y la lluna (Mama Quilla) del mundu actual o Kay Pacha. Pachacámac se autoexilió al mar dende onde apodera los terremotos, dexando'l mundu en manes del Inti o sol del mundu actual. Tamién taba'l dios Wakon o Kon, un hermanu de Pachacámac espulsáu por ésti y que se llevó con él, al ser forzáu a dise, l'agua y dexó a la franxa costera de Perú ensuga pa siempres. Según Pachacamac, foi un dios malinu y devorador de neños, de risa cruel y habilidá pa rodar pelos montes. Otros hermanos, Temenduare y Arikute, dieron orixe al diluviu coles sos querelles.
Dioses menores
Aparte del gran Viracocha y la so corte terrenal d'Amautes, o sabios y primeros sacerdotes y alministradores, el segundu gordón de clérigos, la nobleza militar y los ayllos o gremios, rexíos hasta nel so más mínimu movimientu pola llei del Inca, el pueblu llanu tenía'l so panteón con otros dioses menores, a los que probablemente-y resultaba más senciellu y cercanu dirixise en busca de favores y soluciones.
Illapa (dios de l'agua, el truenu, el rayu y la batalla) acompañaba al Sol; al igual que Punchao, la estrella rizada o de la mañana (la imaxe de la estrella d'oru); la de la tarde, Chaska, faía'l so guardia xunto a la Lluna (dambes estrelles vendríen la mesma; esto ye, el planeta Venus); y Chuychú, el bellu arcu iris taba per debaxo de dambos grandes dioses. L'arcu iris foi depués alzáu a dios de los nobles por cuenta de que representaba la guapura que taba acutada pa los nobles
Les constelaciones de la copa de la coca (Kuka Manka) yera una constelación que curiaba de les yerbes máxiques, como la constelación de la copa de maíz (Sara Manka) facer colos alimentos vexetales, y la del xaguar (Chinchay) encargar de los felinos.
Había tamién un dios de les nubes y otru dios del xarazo; tres Pacha Mama, la diosa de la Tierra, taben Apu Katikil y Pikiru, como dioses tutelares de los ximielgos; la culiebra Hurkaway yera la divinidá de lo que taba so tierra, ente que'l vidueñu Supay reinaba nel mundu de los muertos vivientes ensin dexar de reclamar más y más víctimes pa la so causa, lo que fizo que los españoles identificar col Diablu, anque tenía cualidaes benignes y malines.
Esisten otros wakas o dioses, como Catequil, poderosu dios oráculu, rellacionáu col bien y el día, y el so hermanu ximielgu Piguerao, rellacionáu col mal y la nueche; Huallallo Carhuancho, dios de fueu con traces malines; Huari, dios xigante de la guerra referíu a la cultura del mesmu nome; Amaru, la culiebra mitolóxica divina, niciáu, a pidíu de Wiracocha, pol Talumanya (Arcu Iris del mundu antiguu), quien lo fixo nacer del so pechu al resgase este; Urcuchillay, un proteutor de los animales, delles vegaes representáu na forma d'una llapada y otres vegaes como un ser mitad hombre metá llama; ente munchos otros nomaos nun ensin númberu de tradiciones orales arrexuntaes apocayá.
Bibliografía
Ortmann, Dorotea: Ciencies de la relixón nel Perú ( 2002) Fondu Editorial Universidá Nacional Mayor de San Marcos. Lima. ISBN 9972-46-183-1
Robert Andrews Millikan
Robert Andrews Millikan (White) foi un físicu esperimental d'Estaos Xuníos ganador del Premiu Nobel de Física en 1923 primordialmente pol so trabayu pa determinar el valor de la carga del electrón y l'efectu fotoeléctricu. Tamién investigó los rayos cósmicos.
En 1916 Robert A. Millikan emplegó les sos habilidaes na verificación esperimental de la ecuación introducida por Albert Einstein en 1905 pa describir l'efectu fotoeléctricu y evaluando la  constante "h" de Planck. En 1921 Millikan camudó'l so puestu na Universidá de Chicago pol de Direutor del Llaboratoriu de Física Norman Bridge del Institutu Teunolóxicu de California (Caltech) en Pasadena. Ellí especializar nel estudiu de la radiación que'l físicu Victor Hess detectara viniendo del espaciu esterior. Robert A. Millikan probó qu'esta radiación yera estraterrestre y bautizar como "rayos cósmicos". Como presidente del Conseyu Executivu del Caltech (l'órganu gobernador del centru neses feches) dende 1921 hasta'l so retiru en 1945, Robert A. Millikan convirtió'l centru n'unu de les instituciones investigadores líderes nos Estaos Xuníos. Tamién participó dende 1921 al 1953 nel patronalgu del Serviciu de Ciencia, agora conocíu como Sociedá pa la Ciencia y el Públicu.
Estudió nun principiu la radioactividá de los minerales d'uraniu y la descarga nos gases. Depués realizó investigaciones sobre radiaciones ultravioletes.
Educación
Robert A. Millikan nació'l 22 de marzu de 1868, en Morrison, Illinois. Foi a la escuela secundaria en Maquoketa, Iowa. Recibió'l so Grau en Clásiques na Facultá Oberlin en 1891 y llogró el so doctoráu en Físiques na Universidá de Columbia en 1895 - foi'l primeru en consiguilo nel so departamentu.
L'entusiasmu de Millikan pola educación siguió a lo llargo de tola so carrera, y foi coautor d'una serie influyente y popular de testos que s'adelantraben al so tiempu en munchos aspeutos. En comparanza colos otros llibros de la dómina, que trataben la tema más na forma en que foi pensáu polos físicos. Tamién incluyeron munchos problemes qu'incluyíen entrugues conceptuales, en llugar de riquir a los alumnos qu'a cencielles introduxeren númberos na fórmules.
En 1902 cásase con Greta Ervin Blanchard. Tuvieron tres fíos: Clark Blanchard, Glenn Allen y Max Franklin.
Carga del electrón
A partir de 1908, mientres yera profesor na Universidá de Chicago, Millikan empezó a trabayar nel so esperimentu con una gota d'aceite con oxetu de midir la carga del electrón. J.J. Thomson afayara la rellación carga-masa del electrón, pero nengunu d'ellos por separáu. Poro, si unu d'estos dos valores podíen ser determinaos, l'otru podría calculase fácilmente. Robert A. Millikan y el so estudiante de grau Harvey Fletcher utilizaron l'esperimentu de la gota d'aceite pa midir la carga del electrón (y collo la so masa) y el Númberu de Avogadro.
Anque l'autoría del descubrimientu yera doble, Robert A. Millikan, a sabiendes de que la determinación de la carga del electrón forxaría-y una reputación na comunidá científica, fixo un tratu con Harvey Fletcher por qu'apaeciera Robert A. Millikan como únicu autor d'artículu sobre la determinación de la carga del electrón, y como compensación dexaría-y a Harvey Fletcher ser l'únicu autor del artículu sobre la determinación del Númberu de Avogadro, bien pudiendo ser usáu esti como tesis doctoral. El tratu lóxicamente nun yera del presto de Harvey Fletcher, pero teniendo en cuenta que Robert A. Millikan yera'l so mentor, nun tuvo más remediu qu'aceptalo. Tres la defensa del so doctoráu en 1911, Harvey Fletcher nun siguió trabayando con Robert A. Millikan; sicasí, y a pesar de ser la determinación de la carga del electrón una de les razones fundamentales pa recibir el Premiu Nobel de Física en 1923, los dos caltuvieron bones rellaciones mientres el restu de la so vida y la historia nun se fixo pública hasta la muerte de dambos.
Tres la publicación de les sos resultancies en 1910, el físicu austriacu Felix Ehrenhaft intentando reproducir l'esperimentu de la gota d'aceite, llogró resultancies contradictories y esto empecipió una batalla que duraría años, hasta qu'en 1913 Robert A. Millikan publicara los sos datos definitivos.
La carga elemental ye una de les constantes fundamentales de la física y la so determinación precisa ye de gran importancia pa la ciencia. L'esperimentu midía la fuercia d'una pequeña gota cargada suspendida contra la fuercia gravitatoriu per un campu llétricu creáu ente dos electrodos. Conociendo'l campu llétrico, la carga acumulada sobre la gota podía ser determinada. Repitióse l'esperimentu munches vegaes, y determinóse que los resultaos llograes podríen ser esplicaos si esistía una carga elemental única (1,592 x10-19 coulomb) y les cargues identificaes fueren múltiplos enteros d'esti númberu. El valor actual acomuñáu a la mesma ye de 1,602176487|(40) x 10-19 C y esisten variaes razones pa xustificar esta esviación, ente elles posiblemente la desaveniente estimación del valor de la mafa del aire.
Anque naquellos tiempos taba claro que les partícules subatómiques teníen d'esistir, non tol mundu taba convencíu d'ello. J.J. Thomson en 1897 esperimentando con rayos catódicos había descubiertu corpúsculos (asina ye como los llamó) cargaos negativamente con una masa 1840 vegaes mayor que la del ion d'hidróxenu. Resultaos similares fueron atopaos por George FitzGerald y Walter Kaufmann. Y como tou lo que se conocía daquella sobre la lletricidá y el magnetismu acomuñar a fluidez, la carga tamién-y la consideraba una variable continua; de la mesma munches de les propiedaes de la lluz podríen ser esplicaes tratándola como una onda continua en llugar d'un remexu de partícules individuales.
La guapura del esperimentu de la gota d'aceite ye que coles mesmes que determinaba de forma precisa la carga fundamental, l'aparatu de Millikan tamién demostró que la carga taba cuantizada.
Discutiniu sobre la seleición de datos
Esiste un discutiniu sobre'l procesu de seleición de datos escoyíos por Millikan pa determinar la carga del electrón. Esto foi estudiáu por Allan Franklin, un antiguu esperimentador d'altes enerxíes y actual estudiosu de la historia de la Ciencia de la Universidá de Colorado, quien dempués d'analizar minuciosamente toes y cada una de les gotes que Robert A. Millikan omitió nel so artículu de 1913, demostró que casi toles omisiones habíense por cuenta de razones sólides d'error esperimental. Y, lo que quiciabes seya entá más importante, qu'anque Millikan incluyera tou estos datos, la resultancia final nun camudara demasiáu.
El meyor estudio sobre l'esperimentu de Millikan ye posiblemente "Subelectrons, Presuppositions, and the Millikan-Ehrenhaft Apueste" de Gerald Holton, quien llega a dicir que l'artículu de 1909 onde Robert A. Millikan describe'l so métodu ye notable pola honestidá de la so presentación, nun xestu pocu común na lliteratura científica». Millikan incluyó xuicios personales sobre la fiabilidá y validez de caúna de les 38 observaciones de gotes. Como recueye'l filósofu ya historiador de la ciencia Robert P. Creara:
L'efectu fotoeléctricu
thumb|200px|Robert A. Millikan ([[1923).]]
Cuando Einstein publicó'l so revolucionariu artículu sobre la naturaleza corpuscular de la lluz: «Un puntu de vista heurísticu sobre la producción y tresformamientu de lluz», Millikan taba convencíu de que daqué tenía que tar mal. Los científicos llevaben 50 años convencíos de que la lluz yera una onda, y Millikan yera unu d'ellos. Polo que se dispunxo a demostrar que la teoría d'Einstein yera errónea.
Mientres una década tuvo esperimentando, pa lo cual tuvo que construyise un "taller mecánicu en vacíu" con oxetu de poder disponer d'una superficie metálica bien llimpia qu'actuara de foto-electrodo.
L'esperimentu midía la enerxía de los electrones que yeren emitíos por una placa metálica sobre la qu'incidía un rayu de lluz. Sicasí, pa la so sorpresa, los resultaos paecíen confirmar la teoría d'Einstein de la naturaleza corpuscular de la lluz. Pero non solo eso, l'esperimentu dexó la determinación más precisa hasta la fecha del valor de la constante de Planck. Décades más tarde, cuando Millikan describía'l so trabayu, inda asomaba un puntu de frustración: «Emplegué diez años de la mio vida comprobando la teoría d'Einstein de 1905 y, en contra de toles mios mires, vi forzáu a afirmar la so verificación ensin ambages a pesar de lo irrazonable que yera». Na so autobiografía de 1950, declararía que'l so trabayu «difícilmente dexaba cualesquier otra interpretación que la qu'Einstein había orixinalmente suxuríu, concretamente la teoría semi-corpuscular o la teoría fotónica de la lluz».
thumb|200px|Michelson, [[Albert Einstein|Einstein y Robert A. Millikan, (Caltech, 1931).]]
Con tou, na dómina de los sos esperimentos Millikan nun aceptaba que'l so esperimentu probara que la lluz tuviera compuesta por cuantos; solo almitiría que les matemátiques d'Einstein correspondíen colos sos esperimentos. Nel so artículu sobre l'efectu fotoeléctricu, Millikan escribió: «la ecuación fotoeléctrica d'Einstein…paez que prediz esautamente en tolos casos los resultaos reparaes…Sicasí la teoría semicorpuscular pola que Einstein llegó a la so ecuación paez anguaño dafechu insostenible». Millikan tamién describió la teoría d'Einstein sobre les partícules de lluz como una hipótesis atrevida, por non llamala insensata». Millikan sabía qu'ensin les ecuaciones d'Einstein non podía esplicase el fenómenu de la fotoelectricidá usando'l puntu de vista clásicu sobre la lluz, polo que sabía que daqué tenía que camudar, pero la introducción arbitraria de los fotones nun yera, pal so gustu, la respuesta. Amás Millikan trabayaba con Michelson (el so direutor de tesis), que creyó tola so vida na esistencia d'un éter al traviés del que les ondes de lluz viaxaben (a pesar de que los sos propios esperimentos demostraben la so non esistencia), polo que se reforzaben mutuamente na so creencia na naturaleza ondulatoria de la lluz como la única posible.
Pero anque les sos resultancies confirmaron les predicciones teóriques d'Einstein en tolos detalles, Robert A. Millikan caltuvo un espíritu bien conservador sobre los nuevos descubrimientos que se taben faciendo na física. Inclusive nuna versión de los sos llibros de testu de 1927, siguiría esponiendo la esistencia del éter y presentando la teoría de la relatividá de forma acordada. Tanto ye asina que na so conferencia por cuenta de la receición del Premiu Nobel de Física en 1923, Millikan volvió mentar que «el conceutu de cuantos de lluz alcontraos a partir del cual Einstein consiguió la so ecuación tien de ser consideráu entá como lloñe de tar establecíu».
Reconocencies
Foi gallardoniáu en 1910 cola medaya Hughes, concedida pola Royal Society «pola so determinación de la carga del electrón y d'otres constantes físiques».
La Châtelaine
La Châtelaine ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Hirokazu Ninomiya
Hirokazu Ninomiya (二宮 洋一, ), foi un futbolista xaponés.
Montagudo
Montagudo ye un llugar de la parroquia de Ferroñes nel conceyu asturianu de Llanera.
Alcuéntrase a 5,20 km de Posada, la capital del conceyu, a un altor mediu de 304 msnm y tien una población de.
Kerry Washington
Ye conocida por papeles como'l d'esposa de Ray Charles, Della Bea Robinson, na película Ray (2004) xunto a Jamie Foxx, como Kay Amin en The Last King of Scotland con Forest Whitaker, o'l d'Alicia Masters en Fantastic Four y la so secuela de 2007, Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer. A empiezos del 2013 estrénose con Django Unchained onde da vida a Broomhilda, la esposa de Django, nuevamente compartiendo roles con Jamie Foxx.
Dende 2012 ye la protagonista de la serie [//es.wikipedia.org/wiki/Scandal_(serie_de_televisi%C3%B3n) Scandal], emitida pola cadena d'Estaos Xuníos ABC. Na actualidá ta nomada a los Emmy como meyor actriz principal, pol so papel d'Olivia Pope.
Islles Chatham
thumb|Bandera de les Islles Chatham (non oficial). Les islles Chatham («Rekohu» en llingua moriori) son un archipiélagu de Nueva Zelanda alcontráu nel océanu Pacíficu, qu'entiende diez islles nun radiu de 40 km. L'archipiélagu asítiase a 800 km al este de Christchurch, en Nueva Zelanda. Les islles pertenecieron oficialmente a Nueva Zelanda dende 1842.
El censu de 2001 rexistró una población de 717 habitantes nes islles Chatham.
Xeografía
La superficie total de les islles ye de 996 km², casi toa nos dos islles mayores, Chatham (nesta atopa la capital, Waitangi) y Pitt. Estes islles principales son les úniques habitaes; les islles menores constitúin, en gran parte, reserves con accesu acutáu o prohibíu. Les islles son:
La mayoría d'estes tierres tán cubiertes por felechos y camperes, anque hai delles árees de montes. El terrén ye accidentáu, más na islla Pitt que nes otres, tando'l puntu de más altitú na islla Pitt, a 290 m. La islla Chatham, la principal d'esti conxuntu, tien numberosos llagos y llagunes, siendo'l mayor d'estos depósitos la llaguna Te Whanga. Otros llagos de la islla Chatham son el Huro y el Rangitahi. Ente los regueros tán el Te Awainanga y el Tuku.
Historia
Los primeros habitantes d'estes islles pertenecíen a tribus inmigrantes de la Polinesia, que s'establecieron alredor del añu 1000 d.C., y de esti aislamientu surdió'l pueblu moriori. L'orixe exactu d'esta xente permanez como tema de dellos discutinios. Dalgunos pensaron qu'aportaron direutamente de les islles de la Polinesia allugaes más al norte, pero na actualidá les teoríes estándar ven a maorís como provenientes de continente de Nueva Zelanda. Esti alderique tien un matiz políticu, una y bones los actuales habitantes maorís, descendientes d'aquellos qu'invadieron y conquistaron l'archipiélagu en 1832, reclamen un accesu a los derechos ancestrales maorís. Un estensu reporte d'esos reclamos, Rekohu, foi publicáu pol Tribunal Waitangi.
La población moriori de les islles algama a 2000 habitantes. Viven como cazadores y pañadores, llogrando'l so alimentu del mar y de la flora nativa. Esta sociedá vivió pacíficamente, con pequeñes organizaciones, pero calteniendo una población estable por aciu la capadura d'un ciertu porcentaxe de los neños varones.
El nome de les islles Chatham provién del barcu HMS Chatham, comandado pol teniente de la Royal Navy William Robert Broughton, que desembarcó nelles el 29 de payares de 1791 y reclamó posesión pa Gran Bretaña. Broughton comandaba el segundu barcu de la famosa espedición Vancouver (1791-1795).
Los cazadores de foques y de ballenes llueu fixeron d'estes islles un centru de les sos actividaes. La pesca sigue contribuyendo significativamente na economía, anque les industries rellacionaes coles foques y les ballenes cesaron les sos actividaes alredor del 1861.
Lliteratura
Méntase la «islla Chatham», cola so llatitú y llargor exactes, na obra de Jules Verne Robur el Conquistador, onde la describe como «una xigantesca estrella de mar de tres puntes».
Tamién se-yos menta nel llibru Cloud Atlas onde se cunta la historia de los Morioris.
Eligio Ayala
José Eligio Ayala foi un políticu y abogáu paraguayu que foi presidente del Paraguái en dos periodos, como provisorio del 12 d'abril de 1923 al 17 de marzu de 1924 y como constitucional, del 15 d'agostu de 1924 al 15 d'agostu de 1928.
Vida temprana
Ayala foi fíu del español Marianu Sisa y la paraguaya Manuela de Jesús Ayala. Yera hermanu ximielgu d'Emilio de Jesús Ayala y hermanu de padre de Eliseo, Juan Pablo, Juan Bautista, Asunción, Mariana y Manuel Sisa.
Gobiernu
Arriendes de l'arrenunciu del presidente provisional Eusebio Ayala, nos anárquicos años de la primer metá de la década del 20, Eligio Ayala, designáu pol Congresu Nacional, asumió la presidencia provisional de la República n'abril de 1923 empecipiando la pacificación del país depués de la revolución de 1921/22 y el saneamientu de les finances públiques. El 3 de febreru de 1924, la Convención Lliberal designar como candidatu a la presidencia de la República y p'acompañalo como vicepresidente, nomaron a Manuel Burgos, esa sería la dupla pa les eleiciones d'esi añu.
El 17 de marzu de 1924, Ayala arrenunció a la presidencia provisional señalando: “Estimo a V. Honorabilidá l'enfotu pa desempeñar un cargu de tan graves responsabilidaes. Declaro ante V. Honorabilidá que fixi pa nun defraudala, metanes munches y poderoses contrariedaes”. Como nuevu presidente'l Congresu designó al doctor Luis Alberto Riart.
Eligio Ayala se candidató nes eleiciones presidenciales, y como nun tuvo adversarios eleutorales, asumió la titularidá del gobiernu de la República de Paraguái, el 15 d'agostu de 1924.
El so gabinete taba compuestu de la siguiente manera: Interior, Belisario Rivarola; Rellaciones Esteriores, Dr. Manuel Peña/Dr. Enrique Bordenave; Facienda, Dr. Manuel Benítez/Rodolfo González; Xusticia y Inst. Pública, Enrique Bordenave/Adolfo Aponte/C. Luís Isasi; Guerra y Marina, Dr. Luís A. Riart.
Eligio Ayala nel Mensaxe al Congresu nel añu 1926 espresó:
Eligio Ayala creía que namái por aciu l'exerciciu d'una pedagoxía ciudadana sería posible clarificar el porvenir políticu pos "Les democracies incultes -dixo- por lóxica de la menor resistencia cayen nos unicatos dictatoriales".
Creo la oficina de cambeos. Los especuladores, usureros y estafadores son obligaos a cinxise a otres regles. La dómina del "A BON TIEMPU" rematara pa dar pasu a otra que dexa al Paraguái crear reserves monetaries en monedes sólides.
Apostó a la colonización, procesu empecipiáu nel gobiernu de Manuel Gondra cola promulgación de la Llei 514/21, conocida como la "Llei de los menonites", Ayala impulso la venida de los menonites al Paraguái, a quien recibió na rada d'Asunción falándo-yos nun perfectu alemán, cosa qu'hasta güei recuerden los fíos d'aquella primer folada de colonos. El primer contingente llegó dende Canadá en 1926 (descendientes de los qu'emigraren de Rusia al Canadá en 1877), los primeres menonites de Rusia llegaron al Paraguái en 1927.
Eligio Ayala impulsó la reforma de la llei eleutoral, aldericando les bases de la nueva llei, con líderes republicanos (Mallorquín y otros). En 1928 el republicanismu presentó per vegada primera un candidatu a Presidente -Eduardo Fleytas– que compitió con José P. Guggiari. La posibilidá de l'alternanza empecipiar naquel añu.
Obres mientres el so gobiernu
Aprobóse una Llei de Creación, Fomentu y Caltenimientu de la pequeña propiedá agropecuaria.
Sancionóse una Llei d'Accidentes de Trabayu, amás d'otres rellacionaes con Pensiones y Xubilaciones.
Ente 1924 y 1926 incorporóse un considerable númberu de maquinaries como araos, tractores, cultivadores, semadores, etc.
El representante financieru en Londres robló un conveniu colos tenedores de bonos de los emprestos realizaos pol Paraguái dende 1871.
Matanza de Puerto Pinasco
Mientres el Gobiernu de Eligio Ayala, asocedió unu de los acontecimientos más luctuosos de la hestoria social paraguaya. El día 15 de xunetu de 1927, na llocalidá de Puerto Pinasco, un grupu d'obreros denominaos "hacheros" empecipiaron una serie de protestes contra la empresa estauxunidense I.P.C. (International Products Corporation). Una gran cantidá de los cuasi 3.000 trabayadores de la empresa xunir a los sos compañeros "hacheros" nes midíes de fuercia, qu'incluyeron fuelgues de fame y bloqueos de rutes y puertos. Nin el Gobiernu, nin los empresarios respondieron al pidíu de los obreros, que solicitaben una meyor carga horaria llaboral (amenorgar de 12 a 8 hores de trabayu) y meyor paga per hores de trabayu. Los líderes de la manifestación amenaciaron con qu'ocuparíen de manera definitiva la comisaría y el puertu de la ciudá si nun se respondíen los sos reclamos. La empresa estauxunidense solicitó ayuda al Gobiernu, qu'unvió un pelotón de 30-35 soldaos dende Concepción pa reprimir a los güelguistes. Nun se conoz la cantidá d'obreros muertos, pero calcular ente 12 a más de 20, amás de dellos mancaos. Nun se sabe si les fuercies del orde sufrieron víctimes.
Esistió una fuerte censura periodística con al respective de los acontecimientos en Puerto Pinasco. Llegar a mentar que, amás de la matanza, por órdenes de la empresa mandóse aforcar a a lo menos 5 paraguayos, y que los cuerpos de muertos y mancaos yeren refundiaos en canoes al Río Paraguái. El conflictu de Puerto Pinasco duró inclusive hasta 1929, dándose despidos masivos d'obreros y represiones. Según l'inglés Andrew Nickson, quien investigó sobre éstos eventos, la censura de los gobiernos lliberales y de la so historiografía, sumada al analfabetismu de la dómina, común en toa América Llatina, y al inminente españíu de la Guerra del Chaco, fizo que s'escaeciera en gran parte éstos acontecimientos.
Trayeutoria política
En 1904 abandona momentáneamente la enseñanza pa incorporase al campamentu revolucionariu en Villeta, al añu siguiente, amás de la docencia, desempeña un cargu nel Archivu Nacional.
Unu de los sos primeros cargos foi'l de xuez no Civil na alministración de la Xusticia. Enantes desempeñárase como fiscal del Crime y en 1907 empecipió la so carrera política postulándose para diputáu, resultando electu al añu siguiente. Consagróse diputáu de la Nación pol Partíu Lliberal en 1908. Foi electu presidente de la Cámara de Diputaos el 22 d'abril de 1910 cuando cuntaba con apenes 30 años d'edá. La so oposición al demencial lideralgu del Coronel Albino Jara, quien obstentaba el poder nel Paraguái, llevar a un autoexilio a l'Arxentina.
Foi convocáu en 1916 pol presidente Manuel Franco pa integrar el gabinete, pero Eligio nun acepta, anque si facer en 1919, cuando Manuel Gondra convidar al mesmu efeutu y torna al Paraguái a mediaos de 1920, el 15 d'agostu d'esi añu ocupa la cartera de Facienda. En 1923 ye electu, pol Congresu, Presidente de la República, en calter de provisorio.
Al añu siguiente ye promovíu pol Partíu Lliberal como candidatu a la presidencia pal periodu 1924/28. Pa empecipiar la so campaña proselitista, Eligio arrenunciu a la presidencia provisoria. Depués d'unu de los periodos más granibles de la xestión presidencial na hestoria de Paraguái, en 1928 entrega'l mandu al Dr. José P. Guggiari y asume nuevamente na cartera de Facienda, cargu que ejercio hasta la so muerte.
Autorizó'l primera gran homenaxe al Mariscal Francisco Solano López entamáu pol Partíu coloráu, a pesar de les protestes airaes de los dirixentes lliberales como la del ministru Belisario Rivarola, ente otros.
Nuna ocasión, José P. Guggiari unvió-y una nota al so ministru de Facienda solicitándo-y un rubro pa un asistente. Recibió la respuesta de puñu y lletra na mesma fueya: “Si'l Presidente de la República quier un secretariu fora de presupuestu, que lo pague del so bolsu”, firma: Eligio Ayala
Enemigu acérrimo de l'anarquía lliberal, la so personalidá imponer pa sustraer al Paraguái de les constantes revoluciones, asonadas y golpes d'Estáu mientres dellos años, sicasí a la fin cansáu Eligio Ayala arrenunció al Partíu Lliberal por aciu nota del 29 de setiembre de 1929 con membrete del Ministeriu de Facienda, cargu qu'ocupaba na alministración del Pte. José P. Guggiari, nella dirixióse al presidente del Partíu Lliberal nestos términos: ''“Resolví retirame de toa actividá pública y política. Por consiguiente ruegu a usté sírvase considerame fuera del partíu y sustraíu de toa responsabilidá incluyente a los actos del mesmu. Saludu a usté bien atentamente”. Eligio Ayala''
Cambéu llingüísticu
Llámase cambéu llingüísticu al procesu de cambéu y tresformamientu que, na so evolución histórica, esperimenten toles llingües polo xeneral, y les unidaes llingüístiques de cada unu de los sos niveles en particular. El cambéu llingüísticu estremar de la variación llingüística en que nel primeru los cambeos son diacróniques y, por tanto, estudiar la llingüística histórica, ente que les variaciones son sincróniques y analizar, ente otres disciplines, la sociollingüística. El cambéu llingüísticu ye un procesu internu de la llingua que nun tien nada que ver col cambéu de llingua o sustitución llingüística que ye un procesu condicionáu por factores esternos.
Eligio Ayala
Muerte
Esto ye lo que pasó, según el rellatu, a les 20:30 del xueves 23 d'ochobre de 1930:
Cambéu llingüísticu
Dos factores qu'intervinieron dende siempres nel cambéu llingüísticu fueron los préstamus y l'analoxía, el primeru ye un exemplu de causa esterna y el segundu de causa interna. Los cambeos llingüísticos arrexuntar por conveniencia en trés niveles: el cambéu fonéticu, el cambéu morfosintácticu y el cambéu léxicu-semánticu.
Chatelay
Chatelay ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Eligio Ayala
Muerte
El ministru Ayala foi a la casa de Hilda Diez, quien vivía na pequeña casa qu'él -y regaló en Manuel Domínguez y Samuhú Peré (güei Juan de Salazar y Boquerón). Ayala cutió la puerta, Hilda retrasó n'abrir por dalguna razón y tres la insistencia de Ayala, la puerta quedó entreabierta, cuando ésti ingresó al interior de la vivienda, vio al señor Tomás Bareiro escondiéndose rápido tres un roperu. Bareiro empezó a disparar con un revólver Smith Wesson, calibre 38, mancando a Ayala nel brazu, na oreya y la tercer bala encuallar nel banduyu. Ayala, yá nel pisu y sangrándose, estrayxo la so pistola Colt, calibre 38, y disparó cuatro tiros, mancando tamién a Bareiro. Ésti, col cuerpu cubiertu de sangre, quixo fuxir pol patiu traseru de la casa, pero nun pudo llogralo, morriendo nel intentu. Ayala, que tamién lluchaba por salvar se, llevantóse bien mal mancáu y caminó dos cuadres escontra'l Belvedere, tomó un taxi pidiendo al chofer que lo treslladara al sanatoriu Masi Escobar.
Chatelay
Tien una población de y una superficie de  km².
Eligio Ayala
Muerte
“Toi llibrando hores tarrecibles”, foi una de les últimes frases de Ayala. Deliraba, mientres el so estáu yera agraváu pola hemorraxa.
Cambéu llingüísticu
Causes del cambéu
Nos últimos años del sieglu XX, sicasí, la sociollingüística introdució nueves teoríes, gracies a los trabayos de Labov, los sos discípulos y siguidores, qu'apurrieron cambeos radicales a los postulaos clásicos del cambéu llingüísticu defendíos polos neogramáticos. Pa Labov ye axomáticu que la fala de tolos individuos ye variable, esto ye, manifiesta más d'una forma. Esta variabilidá o variacionismo ye observable tamién nes comunidaes del fala a les que pertenecen los individuos. Con esti variacionismo ta poniéndose de relieve qu'esiste una motivación social nos cambeos llingüísticos, y la regularidá, más que como esencia de los cambeos, ye vista de resultes de los mesmos. Últimamente demostróse que la conxunción de delles variables sociales, como'l sexu y el nivel sociocultural, ye un factor esplicativu de la fuercia qu'impulsa'l cambéu llingüísticu. Igualmente dellos estudios establecieron, qu'anque aparentemente'l cambéu llingüísticu ye progresivu, la variación ente xeneraciones sueli ser más importante que la variabilidá individual, esto ye, la fala de les xeneraciones nueves nun correspuende esautamente a la de los adultos, y esi efeutu acumuláu produz un cambéu tres delles xeneraciones.
Eligio Ayala
Muerte
Amorrentó per delles hores nel hospital. Al pie de él tuvo'l presidente Guggiari, quien foi la so compañía neses desagradables hores. Eligio Ayala dexó d'esistir a les 14:15 del 24 d'ochobre de 1930.
Cambéu llingüísticu
Causes del cambéu
Coles mesmes, siguiendo a Labov, el cambéu llingüísticu aníciase cuasi siempres nun grupu entemediu de la clase social (la clase obrera alta o la clase media baxa), y, dientro d'estos grupos, los innovadores son persones importantes socialmente, con un altu índiz d'interacción dientro y fora de la comunidá de fala, destacando'l papel de les muyeres nesta función. Poro, la función de los grupos étnicos nuevos nel cambéu llingüísticu ye inapreciable porque, al nun tar integraos, nun tienen los derechos y privilexos de los demás.
Eligio Ayala
Muerte
Asina, una disputa pasional polos favores qu'una sirvienta aventurera ufiertaba a Bareiro, un home ensin emplegu y a Eligio Ayala, acababa cola vida del primer ministru del país.
El 1° de marzu del 2011 (fecha en que se conmemora'l Día de los Héroes en Paraguái), los sos restos fueron depositaos nel Panteón Nacional de los Héroes n'Asunción como reconocencia a los servicios emprestaos a la patria como un verdaderu héroe civil.
Cambéu llingüísticu
Causes esternes del cambéu llingüísticu
Nel cambéu llingüísticu llamamos causes esternes a les que tán motivaes por factores sociollingüísticos rellacionaos cola hestoria de los falantes de la llingua, como los sos contactos con otres persones d'otres llingües, los factores demográficos y les sos influencies culturales.
Asina la esistencia masiva de billingüismu nun grupu humanu, o la presencia masiva de préstamos d'una llingua a otra por motivos d'influencia teunolóxica, relixosa o cultural supúnxose que podría provocar cambéu llingüísticu. Por casu, mientres dalgún tiempu foi popular la teoría del sustratu, güei refugada, pa la cual causa principal de la diferenciación del llatín foi que los sos falantes antes de la romanización falaben llingües diverses y al tresferir parte d'eses traces al llatín que falaron provocaron la fragmentación. Nel mesmu tipu d'idees encóntense les influencies del superestratu (llingües con falantes nativos nun terroritorio que nun aportar# a la llingua mayoritaria de los falantes del territoriu) sobre y del adstratu (conxuntu de llingües de territorios axacentes).
Causes internes del cambéu llingüísticu
Les causes internes son aquelles rellacionaes cola estructura de la mesma llingua y l'equilibriu que toa llingua tien de caltener ente facilidá de producción y facilidá de comprensión. Les causes internes manifestar na esistencia de cambeos llingüísticos que se presenten xuntos. Asina por casu la perda de ciertes consonantes finales en llatín erosionó la flexón nominal de los nomes y eso de la mesma fizo que pa siguir espresando ensin ambigüedá les rellaciones sintáctiques l'orde de pallabres fuera más fixu (Suxetu-Verbu-Oxeto).