cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Canfrán
Historia
La importancia estratéxico y militar del valle de Canfranc, dada la so cercanía a la frontera, foi la causa de la construcción de diversos fuertes y posiciones militares, ente los que destaquen el Fuerte de Coll de Lladrones (sieglu XVII – XIX) y la Torreta de los Fusileros (sieglu XIX).
A mediaos del sieglu XIX, el xeógrafu ya historiador Pascual Madoz refier que Canfranc cuntaba con 84 cases distribuyíes en dos hileras, formando una cai y una pequeña plaza. Señala que los sos cultivos principales yeren trigu, avena y daqué d'azafrán, llográndose bones pataques pero escases verdures. Tamién menta la caza mayor —osos y corzos—, según la pesca de truches.
La llegada del ferrocarril revitalizó'l pueblu, surdiendo un nucleu urbanu na paraxa de Los Arañones, onde ta emplazada la Estación Internacional. Les obres de perforación del túnel duraron dellos llustros; la construcción de la llinia ferrial empezó en 1882 y en 1908 abrióse'l túnel, magar el ferrocarril tardó dellos años más en ser inauguráu (1928). Tres el devastador quema d'abril de 1944, treslladóse'l conceyu y la capitalidad del conceyu al nuevu nucleu urbanu. El vientu huracanado, encajonado nel estrechu valle del Aragón, convirtió en tarrecible quema la pequeña chispa que salió de la chimenea d'un vecín. Aquel accidente destruyó la mayor parte de les 130 cases qu'entós había, y éstes, salvo dalguna esceición, nun se reconstruyeron, magar que llevóse a cabu una coleuta nacional pa recaldar fondos. En redol a dicha reconstrucción denunciáronse graves inxusticies y arbitrariedaes, pos finalmente tan solo recuperáronse trelce de les cases.
Demografía
Canfranc consta de dos unidaes de población, el pueblu orixinariu, llamáu Canfranc o Canfranc Pueblu con 81 habitantes (4 km al norte de Villanúa y a 16 km de Jaca), y Canfranc-Estación o Arañones, emplazada 4 km más al norte que cunta con 461 habitantes. Ente dambos sumaben 542 habitantes a empiezos de 2017 (INE).Canfranc allugó una población cimera a los 1 000 habitantes ente 1910 y 1970, añu nel que se produz el zarru al tráficu internacional de la Estación de Canfranc, empecipiándose l'actual recesión demográfica. Otramiente, l'apertura de la mesma en 1928, marcó'l puntu álgido de la población con 1 698 habitantes. Nos últimos tiempos, el desenvolvimientu del turismu dexó una llixera recuperación.
El ferrocarril y l'Estación Internacional
izquierda|miniaturadeimagen|320x320px|Fachada de la Estación Internacional de Canfranc que la so construcción data de [[1915]]. Inaugurada'l 18 de xunetu de 1928 por Alfonso XIII, la Estación Internacional vivió momentos de rellumanza y otros escuros y novelescos como los del famosu oru alemano en tiempos de la II Guerra Mundial. Pa la so construcción foi precisu realizar una gran obra d'inxeniería forestal una y bones les aveníes de nieve y desprendimientos de les fasteres yeren constantes dada la xeografía tan abrupta que presenta y l'intensa deforestación a la que se vio sometida nos sieglos anteriores. Pa correxir esti problema realizóse lo que se considera unu de los meyores exemplos de restauración hidrolóxicu-forestal que se conocen. D'esta manera consiguióse retener el terrén y restaurar la masa arbórea, lo que fizo posible la construcción del ferrocarril que comunicaría dambos llaos del Pirinéu. L'edificiu ta construyíu con materiales avezaos de l'arquiteutura de principios de sieglu XX como cristal, cementu y fierro, so diverses influencies arquiteutóniques. Nel esterior tien grandes ventanales que abrense por aciu arcos de mediu puntu. Ta cubiertu con cayuela, material utilizáu n'Aragón pa les cubiertes.
Arquiteutura relixosa
izquierda|miniaturadeimagen|280x280px|Ilesia de La nuesa Señora del Pilar, obra de Miguel Fisac. Xunto al calce del ríu Aragón, nel centru de la población, álzase la Ilesia de l'Asunción. La primitiva ilesia parroquial, construyida so la advocación de La nuesa Señora nel sieglu XII, foi apurrida pol rei Pedro II al monesteriu de Santa Cristina de Somport en 1202. El templu actual correspuende a dellos periodos arquiteutónicos; la capiya mayor foi probablemente construyida nel sieglu XVI. El templu tien planta rectangular y cabecera cuadrada. Consta de tres naves, cubiertes con bóvedes de cañón, estremaes en cinco tramos. La fábrica esterior ye de sillería nes esquines y mampuesto nos llenzos de los murios, destacando la torre-campanariu de planta octogonal.
Na salida de la villa escontra Jaca pueden reparase les ruines de la Ilesia de la Trinidá. Data de mediaos del sieglu XVI, cuando'l ricu comerciante don Blasco de Decidió instituyilos una fundación relixosa y asistencial qu'incluyía la ilesia. Col pasu de los años la fundación entró nuna fonda decadencia, favoreciendo l'abandonu del templu nel sieglu XIX.
Muncho más moderna ye la Ilesia de La nuesa Señora del Pilar, diseñada por Miguel Fisac en 1965. Constitúi un complexu parroquial rural, compuestu por un templu y los servicios anexos de sacristía, despachu parroquial, archivu, salón parroquial y vivienda del párrocu. Considerada una xoya del movimientu modernu, plasma na so arquiteutura los nuevos enclinos surdíos tres el Conciliu Vaticanu II: «desornamentación», racionalidá compositiva y funcionalidad. El so interior contién delles imáxenes d'interés como un Cristu Crucificáu en madera policromada del sieglu XVI —procedente de la Ilesia parroquial de Tiermas—, una Virxe del Pilar en madera policromada del sieglu XVIII —de l'antigua ilesia de Los Arañones—, según una Inmaculada Concepción del sieglu XX. Foi declarada Bien d'Interés Cultural en 2007.
Arquiteutura civil
izquierda|miniaturadeimagen|280x280px|Conceyu de Canfranc. Canfranc-Pueblu, que ye'l nucleu orixinal de población del conceyu, caltién traces del pueblu camineru antiguu que foi sobre'l Camín de Santiago Aragonés, y conserva parte del so antiguu patrimoniu arquiteutónicu, anque esti foi afaráu por dos tales quemes en 1617 y 1944. Por ello esti conxuntu urbanu mereció ser incluyíu nel catálogu de bienes inscritos como parte del sitio Caminos de Santiago de Compostela: Camín Francés y Caminos del Norte d'España, dientro del Patrimoniu de la Humanidá.
Ente los edificios destacables atópase la Escuela de 1928 y reconstruyida en 1948, los restos del castiellu, d'orixe medieval y ampliáu nel sieglu XVI, caltiénense sobre una roca; la fachada de la Torre d'Aznar Palacín del sieglu XIV; la Ilesia parroquial de l'Asunción, colos sos cuatro retablos barrocos; y el conxuntu monumental de la Trinidá fundáu nel sieglu XVI por Blasco de les p'atender a probes y pelegrinos.
Na plaza del Conceyu en Canfranc-Estación atopase nel mesmu edificiu, la Casa Consistorial y l'Oficina de Turismu.
Otru llugar d'interés ye'l Centru A Lurte, términu en llingua aragonesa que significa «l'ádene», inauguráu en 2001. Ye un centru de referencia de la nieve y los ádenes, que cunta con una esposición permanente sobre los diversos tipos de nieve y ábanos.
Arquiteutura defensiva
Yá en dómina medieval esistía una torre que defendía la entrada a Canfranc pel camín que venía de Francia. Yera un edificiu de planta cuadrada que s'alzaba sobre un resalte predresu enfrente del molín. A esta estructura añediéronse-y, en dómines diverses, una torre, dellos torrexones y un patiu d'armes, que'l so conxuntu constituyía'l Castiellu de Canfranc. Ponte de los Pelegrinos (Canfranc) Dende'l sieglu XVII hasta mediaos del sieglu XVIII, la so guarnición ocupose de la vixilancia de la frontera y del control de los comerciantes que circulaben pel camín del Somport. Caltuvo los sos murios hasta 1928, cuando abriese la nueva variante de la carretera per mediu de la so cortil, perviviendo tan solo la fachada oriental. izquierda|miniaturadeimagen|250x250px|Torreta de los Fusileros, construcción defensiva que data de [[1876]]. L'estratéxicu monte de «Cot de Latrós» foi escoyida en 1751 pa llevantar una nueva fortificación fronteriza que sustituyera al Castiellu tocantes a llabores defensivos. Les obres, concluyíes en 1758, dieron llugar al Fuerte de Coll de Lladrones anque ye posible que nel mesmu llugar hubiera una fortaleza anterior fechada en 1592. Funcionó hasta 1845 o 1850, momentu nel que foi abandonada, pa ser nuevamente rehecha en 1887. Caltién un robezu y llargu muriu de mampostería que cubre parte de la fastera nun puntu bien serrapatosu.
Otru edificiu defensivu, la Torreta de los Fusileros, construyóse en 1876 tres la conclusión de la carretera de Zaragoza a Francia por Somport. El so fin yera defender la nueva vía de comunicación. Ye un edificiu fortificáu de trés plantes en piedra sillar, con planta rectangular d'esquines fuertemente arrondaes. Tien un patiu interior cubiertu y cuenta con un foso de proteición con ponte levadizo.
De la llamada Torre Vieya o de la Espelunca, construyida nel sieglu XVI, apenes se caltienen restos escasos. Les torres teníen la particularidá de tar asitiaes sobre'l mesmu camín, que travesaba sol edificiu por aciu pasadizo abovedáu. La so construcción ta documentada en 1592 y caltuvo el so usu militar siquier hasta'l sieglu XVIII.
Yá nel sieglu XX, creóse la denominada «llinia P» («P» de Pirineos), conxuntu defensivu construyíu ente los años 1944 y 1959 a lo llargo de l'aguada pirenaica española. Ta formada per cientos de posiciones de formigón armáu (búnkeres) nes cabeceres de los valles fronterizos en previsión d'una hipotética invasión dende Francia.
Yelena Isinbáyeva
thumb|Isinbáyeva mientres el [[Campeonatu Mundial d'Atletismu de 2009|Campeonatu Mundial d'Atletismu 2009 en Berlín.]] Yelena Gadzhíyevna Isinbáyeva (Елена Гаджиевна Исинбаева, 3 de xunu de 1982 en Volgográu, Rusia) ye una atleta rusa retirada, especializada en saltu con piértiga, campeona olímpica, del mundu y Campeonatu Européu d'Atletismu europea d'esta prueba. Batió la plusmarca mundial de saltu con piértiga femenín nun total de 28 ocasiones, 15 al campu y 13 en pista cubierta. En febreru de 2012, los sos récores son 5,06 m y 5,01 m, respeutivamente.
Carrera profesional
En llegando lo más alto na so especialidá y bater el récor del mundu en delles ocasiones, saltando más de 5 metros nel añu 2005 y apoderando la prueba ensin dar opción a los sos rivales, el so progresu sufrió un estancamientu. Yelena siguía ganando con suficiencia, pero pasó una crisis de resultancies. Nesi tiempu camudó d'entrenador pa ponese a les órdenes del home que llevó al ésitu a Sergéi Bubka, Vasili Petrov. Isinbáyeva volvió bater de nuevu'l récor del mundu en trés causes nel añu 2008, dexando la plusmarca mundial en 5,05 metros nos Xuegos Olímpicos de Beixín.
Más d'un añu dempués, el 28 d'agostu de 2009, Isinbáyeva superaría de nuevu'l so plusmarca nel mitin de Zúrich, asitiando'l llistón a 5,06 metros del suelu. El so entrenador afirma que puede llegar a saltar 5,15 o 5,20 metros.
L'últimu récor foi'l 23 de febreru de 2012 n'Estocolmu al establecer una nueva plusmarca en pista cubierta con un saltu de 5,01 metros.
Nos Xuegos Olímpicos de Londres 2012, tuvo que conformase cola medaya de bronce con una marca de 4.70 metros detrás de la norteamericana Jennifer Suhr y la cubana Yarisley Silva.
Puertu de Niihama
El Puertu de Niihama (新居浜港) ye un puertu que s'atopa al este de la Prefeutura d'Ehime, na Ciudá de Niihama. Ta al cargu de la Alministración del Puertu de Niihama (新居浜港務局) y ye un puertu que foi construyíu pal tresporte de materiales y persones de la zona industrial costera que se desenvolvió en redol a la Mina de Bronce de Besshi.
Carauterístiques
En 1951 foi declaráu Puertu d'Importancia (重要港湾) pol Gobiernu de Xapón. Ye l'únicu puertu de Xapón al cargu de una alministración portuaria (integrada pela Ciudá de Niihama y l'empresa Sumitomo).
Yelena Isinbáyeva
Carrera profesional
El 3 de marzu de 2013 dexa'l récor en pista cubierta llográu n'Estocolmu a la norteamericana Jennifer Suhr, que la supera con un saltu de 5,02 metros nos campeonatos d'Estaos Xuníos, que s'apuesten en Albuquerque.
Puertu de Niihama
Complexu portuariu
Estender dende la Isla Miyo (御代島) hasta'l distritu Ashima (阿島). Los puertos de Sawazu (沢津港), Habu (垣生港) y Ooshima (大島港) queden escluyíos por tratar se de puertos pesqueros.
Yelena Isinbáyeva
Carrera profesional
El 13 d'agostu de 2013, nos mundiales d'atletismu celebraos en Moscú, Isinbáyeva retirar de la competición n'habiendo ganando l'oru llogrando'l so meyor saltu de la temporada con 4,89 metros.
Puertu de Niihama
Puertu Principal
Conozse como Puertu Principal Niihama (新居浜本港) al que toma dende la Isla Miyo hasta la desaguada del Ríu Kokuryo.
Yelena Isinbáyeva
Gallardones
En 2007 y 2009 recibió'l prestixosu Premiu Laureus a la meyor deportista femenina del añu.
Puertu de Niihama
Puertu Kuroshima
El Puertu Kuroshima (黒島港) atopar nel distritu Kuroshima (黒島) de la ciudá.
Historia
Nos sos oríxenes foi un pequeñu puertu pesqueru, a veres del Ríu Shirinashi (尻無川) que cuerre en cercaníes del Conceyu de la Ciudá de Niihama.
Nel añu 1691 xunto al entamu de la estracción de bronce de la Mina de Bronce de Besshi empecipia'l so desenvolvimientu como puertu comercial.
Tres la Segunda Guerra Mundial, más precisamente en 1948, convertir n'unu de los principales puertos de la Isla de Shikoku, y en 1951 foi declaráu Puertu d'Importancia pol Gobiernu de Xapón. En 1953 constitúyese l'Alministración del Puertu de Niihama, que realiza delles obres de modernización del puertu.
En 1966 incorpora a la so xurisdicción lo que na actualidá ye'l Puertu Niihama-Este.
Toña Is
María Antonia "Toña" Is Piñera, ye una futbolista asturiana y entrenadora de fútbol español. Dende 2015 ye la Seleicionadora nacional femenina de fútbol Sub17. Foi la primer entrenadora de la Federación. En 2015 convertiose na primer muyer seleicionadora de fútbol n'España. En 2018 ganó'l Mundial femenín Sub-17.
Puertu de Niihama
Historia
En 1995 inaugúrase'l Marine Park (マリンパーク).
Oligarquía
La oligarquía, (del griegu ὀλιγαρχία (oligarkía); deriváu de ὀλίγος (olígos), que significa "pocos", y ἄρχω (arko), que significa "regular o comandar")  na ciencia política ye una forma de gobiernu na que'l poder supremo ta en manes d'unes poques persones, xeneralmente de la mesma clase social. Los escritores políticos de l'antigua Grecia emplegaron el términu pa designar la forma dexenerada y negativa d'aristocracia (etimológicamente, gobiernu de los meyores). Puramente, la oligarquía va surdir cuando la socesión d'un sistema aristocráticu perpetuar por tresferencia sanguínea o mítica, ensin que les cualidaes étiques y de direición de los meyores surdan por méritu propiu, esta definición bien cercana a la de monarquía y más inda a la de nobleza.
D'alcuerdu al Diccionario de la lengua española, na so meyora de la 23ª edición, la oligarquía tien dos definiciones: forma de gobiernu na cual el poder político ye exercíu por un grupu minoritariu; y grupu amenorgáu de persones que tien poder ya influencia nun determináu sector social, económicu y políticu.
Toña Is
Biografía
Xugaba nel barriu colos mios hermanos y amigos, hasta qu'a los 14 años empecé a entrenar con un grupu de moces para xugar un partíu por cuenta de les fiestes del barriu de La Corredoria l'equipu yera'l México de la Corredoria que pasaría a llamase Tradehi y darréu Peña Azul, orixe del Uviéu Modernu.
Oligarquía
A lo llargo de la historia, les oligarquíes fueron de cutiu tirániques, en ficies de la obediencia pública o la opresión pa esistir. Aristóteles foi pioneru nel usu del términu como sinónimu de dominiu polos ricos, pal cual otru términu comúnmente utilizáu anguaño ye la plutocracia.
Toña Is
Biografía
Incorporóse a la seleición nacional en 1989 hasta los finales de los 90 defendiendo la camiseta de la seleición en 33 partíos. Ente los partíos difíciles d'escaecer nesta dómina'l celebráu'l 20 de marzu de 1994, cuando España venció por 17-0 a Eslovenia na llocalidá de Palamós (Girona). Conquistó'l tercer puestu nel Campeonatu d'Europa de Suecia y Noruega de 1997.
Entrenadora
Cuando colgó les botes nun dexó'l terrén de xuegu. Dirixó a les categoríes inferiores del Uviéu Modernu y años dempués convirtióse na primer muyer entrenadora de la Federación. Proclamóse campeona d'Europa como ayudante de Pedro López nel Européu de la categoría.
En 2018 la so seleición proclamóse campeona d'Europa -nel 2017 quedara subcampeona- y n'avientu de 2018 el Mundial sub-17 de fútbol femenino.
Oligarquía
Especialmente mientres el sieglu IV e.C., dempués de la restauración de la democracia de los golpes oligárquicos, los atenienses utilizaron el sortéu pa escoyer a los oficiales del gobiernu pa compensar lo que los atenienses consideraben un enclín escontra la oligarquía nel gobiernu si dexar a una clase gobernante profesional utilizar les sos habilidaes pal so propiu beneficiu. Ellos sacaron suertes de grandes grupos de voluntarios adultos qu'escoyeron la téunica de seleición pa los funcionarios públicos que desempeñaben funciones xudiciales, executives y alministratives. Inclusive usaron munchos puestos, como xueces y xuraos nes cortes polítiques, que teníen el poder de gobernar l'Asamblea.
Toña Is
Entrenadora
En xunetu de 2019 foi incluyida pola FIFA ente les diez candidatures al premiu "The Best" a la meyor entrenador/a de la temporada 2018-19 nel fútbol femenino xunto a Milena Bertolini, seleicionadora femenina italiana, Jill Ellis, seleicionadora estauxunidense, Joe Montemurro entrenadora del Arsenal y Sarina Wiegman, seleicionadora d'Holanda, Peter Gerhardsson, seliccionador suecu o Phil Neville, seleicionador femenín d'Inglaterra.
Vida personal
Ye madre de la futbolista Paula Suárez.
Oligarquía
Historia
Los gobiernos oligárquicos, y l'oligarquía como tal, tienen una historia bien antigua, casi dende l'empiezu de les estructuraciones sociales de los primeros seres humanos. Anque como tal usóse p'axetivar diversos sistemes sociales, ensin qu'esti apellativu fuera más allá d'una calificación del sistema políticu.
Escritores políticos de l'Antigua Grecia como Platón yá citen na so dómina gobiernos oligarques como'l de los Trenta Tiranos gobernantes na mesma Atenes del filósofu. El sistema oligárquicu gobernante tres la democracia, foi derrocáu pa volver enllantala na Atenes de la dómina. El comerciu internacional y l'arriquecimientu demasiáu concentráu faen surdir una oligarquía (como foi'l casu de la familia Médici de Florencia).
Matute
Matute ye un conceyu de la comunidá autónoma de La Rioxa (España).
Oligarquía
Historia
Estos esquemes sociales oligárquicos diéronse a lo llargo de la historia n'ensame de civilizaciones. Polo xeneral obviamente evidenciado na Europa de l'antigüedá y más apocayá en civilizaciones africanes y amerindies, nes cualos los dirixentes del pueblu solíen ser conseyos de sabios vieyos.
Matute
Evolución de la delda viva
El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.
Oligarquía
Historia
Puede considerase que nun ye l'aplicación de la democracia como tal, una y bones esta defínese como'l poder de toos y si esti tan solo ta concentráu en manes d'unos pocos, tien más semeyanza a les dictadures qu'a les democracies. Un exemplu d'ello ye la forma del manexu del poder anguaño nos Estaos Xuníos. Anque como tal ye cuestionable'l sistema democráticu representativu, onde los dirixentes deciden pola ciudadanía, anque fueren votaos por ésta, pueden aportar a consideraos como oligárquicos, al nun ser sistemes de democracia direuta y nesi casu sería bien cuestionable.
Matute
Edificios y monumentos
300px|thumb|left|Ilesia parroquial de San Román.
Consta de dos naves y tres tramos d'igual altor, cubiertes toes con bóvedes de crucería estrellada de distintos trazaos. La sacristía, del sieglu XVII, atópase allugada al norte de la cabecera. La torre de cuatro cuerpos terminó de construyise escontra'l 1560.
Nel so interior atópase'l retablu mayor, fechu por Miguel de Ureta nel sieglu XVI. Destaca tamién la pila bautismal en copa, afatada con frisu de boles, d'empiezos del XVI.
300px|thumb|left|Ermita de la Concepción.
Foi reformada dafechu per fora y per dientro en 1995 col dineru y el trabayu del pueblu de Matute y d'amigos de fora.
Llugares d'interés
300px|thumb|left|Salto de l'Agua.
Cristiana Eberardina de Brandeburgo-Bayreuth
Cristiana Eberardina de Brandeburgu-Bayreuth foi Electriz consorte de Saxonia (1694-1727), según Reina consorte de Polonia y Gran Duquesa consorte de Lituania (1697-1727), pol so matrimoniu col rei Augusto II de Polonia.
Biografía
Cristiana Eberardina nació en Bayreuth el 19 d'avientu de 1671, siendo fía del margrave Cristián Ernesto de Brandeburgu-Bayreuth y de la so esposa, la duquesa Sofía Lluisa de Wurtemberg, fía del duque Eberardo III de Württemberg.
El so nome completu yera Cristiana Eberardina. Cristiana pol so padre, Cristián, y Eberardina pol so güelu marterno, Eberardo. El so títulu al nacer foi Margravina de Brandeburgu-Bayreuth.
Matrimoniu y descendencia
Casóse col futuru rei Augusto II de Polonia el 20 de xineru de 1693, a los 21 años d'edá. Entós daquella el so home yera duque de Saxonia. Foi un matrimoniu d'estáu, carente de felicidá, anque tuvieron un fíu de mancomún, Augusto III. Augusto aceptó convertise al catolicismu pa coronase rei de Polonia-Lituania, ente que la so Cristiana Eberardina negar a faelo, prefiriendo caltener la so fe protestante y morar permanentemente en Saxonia. Por esti motivu, denominar "La Pilastra de Saxonia".
El so funeral celebró'l 6 de setiembre, nun tando presentes nél nin el so home nin el so fíu.
En conmemoración de la so muerte, Johann Sebastian Bach compunxo la cantata Laß, Fürstin, laß noch einen Strahl, BWV 198, con testu de Johann Christoph Gottsched, y foi estrenada'l 17 d'ochobre de 1727 na Paulinerkirche, la ilesia de la Universidá de Leipzig. El so títulu significa Vamos princesa, déxanos vierti una vegada más.
Ancestros
Ancestros de Cristiana Eberardina de Brandeburgu-Bayreuth
Riañu
Riañu ye una parroquia del conceyu asturianu de Llangréu. Asitiada na zona noroccidental del mesmu, llenda col conceyu de Siero al norte, col d'Uviéu al este, cola parroquia llangreana de La Venta al sur y coles de Lada y Barros al este. La so parte urbana conforma'l distritu de Riañu, ún de los seis qu'integren la ciudá de Llangréu, capital del conceyu. Amás del polígonu, del qu'hemos falar dempués, pertenecen a la parroquia les caseríes de Barripiés, Bovia, La Cabaña, El Campanal, La Riera y L'Azorera; les aldees de Vaoto, Los Campones, Cataldonce, El Corro, La Cuesta'l Viso, La Fernosa, Llodero, La Paerna, La Piñera, La Rionda, Los Sotos, La Tabierna, El Tarroneru, Viesques, El Viso, y Zanceo y los llugares de Candaneo, Frieres, Peñarrubia y Villa. La estensión de la parroquia, que la so ilesia ta dedicada a San Martín, ye de 11,23 km², y la so población, escluyíos los habitantes del distritu urbanu, qu'apaecen nes estadístiques axuntaos a los de los otros distritos, ye de 436 habitantes (INE, 2010).
El polígonu residencial de Riañu entamó a proyectase en 1965 como un polígonu de viviendes obreres que permitieran vivir a la xente nun entornu más llimpiu que La Felguera, daquella enforma contaminada. Magar que la urbanización de la zona fízose d'aquella, l'entamu del declive industrial retrasó la construcción de viviendes hasta 1972. Nos primeros años ficiéronse unes 1.200, y delles más nos años vinientes. La traza del polígonu, el primeru d'Asturies con esa estructura, correspuéndese col modelu conocíu como open planning, con torres individualizaes y bloques abiertos arrodiaos de xardinos, too ello con un planu xeneral radial. Los servicios, inesistentes a lo primero, foron creándose al pasar del tiempu, gracies sobre too a les protestes continues de los vecinos. Nelli ta l'Hospital Valle del Nalón, que da serviciu al área sanitaria VIII, que comprende tolos conceyos de la cuenca alta del Nalón. A la so vera hai tamién tres polígonos industriales, oficialmente conocíos como Riañu I, II y III.
Shirley Ann Jackson
Shirley Ann Jackson FREng (5 d'agostu de 1946) ye una física d'Estaos Xuníos, y la decimoctava presidenta del Institutu Politéunicu Rensselaer. Recibió'l so Ph.D. en física nuclear nel Institutu Teunolóxicu de Massachusetts en 1973, convirtiéndose na primer muyer afroamericana en consiguir un doctoráu en MIT. Ye tamién la segunda muyer afroamericana de los Estaos Xuníos en llograr un doctoráu en física.
Escolarización y vida temprana
Jackson empezó clases en MIT en 1964, una de los venti alumnos afroamericanos y la única estudiando física teórica. Como estudiante, ella trabayó de voluntaria nel Hospital de Ciudá de Boston y tutorizó alumnáu nel Roxbury YMCA. Llogró'l so grau bachelor en 1968, escribiendo la so tesis sobre Física del estáu sólidu.
Jackson escoyó quedase en MIT pal so trabayu doctoral, en parte p'animar al alumnáu afroamericanu a presentase a la institución. Trabayó en Física de partícules pa la so Ph.D., que remató en 1973, siendo la primer muyer afroamericana en llograr un grau de doctoráu de MIT. La so investigación tuvo dirixida por James Young. Jackson ye tamién la segunda muyer afroamericana nos Estaos Xuníos en llograr un doctoráu en física.
Carrera
Como investigadora postdoctoral de partícules subatómiques mientres la década de 1970, Jackson estudió y dirixó llaboratorios de física tantu n'Estaos Xuníos como Europa.
Fotbalový Klub Dukla Praga
El Fotbalový Klub Dukla Praha ye un club de fútbol checu de Praga, fundáu en 1948 y xuega na Gambrinus lliga, la lliga de fútbol más importante del país. L'equipu apuesta los sos partíos como llocal nel Stadion Juliska, que tien capacidá pa 18 000 espectadores.
El Dukla orixinalmente foi creáu como'l club deportivu del exércitu checu mientres la dómina comunista en Checoslovaquia. A empiezos de los años 1950 y finales de los 1980 consagróse campeón n'once oportunidad de la Primer División de Checoslovaquia y en nueve de la Copa de Checoslovaquia, amás d'apurrir una gran cantidá de xugadores a la seleición checoslovaca como Zdeněk Nehoda, Ivo Viktor, Ladislav Novák, Svatopluk Pluskal, Josef Masopust o Pavel Kouba. Tres la desapaición de Checoslovaquia y l'independencia de la República Checa, el club sufrió una crisis y una dixebra en dos clubes, pero en 2001 el Dukla recuperó'l so nome, colores y palmarés orixinal.
El Dukla Praga yera parte d'un club con munches otres seiciones deportives, pero esta conexón escastóse dempués de la revolución de 1989. Ente ellos destacaben seiciones d'atletismu, remu, balonmano, pentatlón o ciclismu. Anguaño esisten delles seiciones, de cutiu sol patrociniu de les Fuercies Armaes cheques. Los colores tradicionales del club son el mariellu y el colloráu granate.
Historia
El club foi formáu poles Fuercies Armaes de Checoslovaquia el 1 d'ochobre de 1948 col nome ATK  y llogró darréu l'ascensu pela vía del play-off a la máxima categoría ante'l MZK Pardubice, xugando darréu na temporada de 1948 (la cual acabaron n'octavu llugar), única onde s'apostó media temporada, yá que camudó d'empezar na seronda y terminar pel hibiernu, y na temporada siguiente terminaron na cuarta posición.
Ganaron el so primer títulu en 1952, la Copa de Checoslovaquia al vencer na semifinal al XI stavbařů y na final al Škoda Hradec Králové, teniendo nel equipu a xugadores como Ota Hemele, Václav Pavlis, Karol Dobai, Ladislav Přáda, Ladislav Novák, Jan Hertl y otros. Pela so parte, en 1953 consiguieron el so primer títulu de lliga.
La so dómina de gloria foi ente los años 1950 y 60, onde nel añu 1956 camudaron el so nome pol de Dukla Praha n'honor a les fuercies armaes que participaron na Segunda Guerra Mundial y na Batalla de Dukla; nesa temporada llograron el títulu de la Primer División de Checoslovaquia. thumb|Imaxe de los prolegómenos al partíu de la [[Copa de Campeones d'Europa 1963-64|Copa d'Europa 1963–64 ante'l Valletta F.C. nel Stadion Juliska.]]
Na temporada siguiente clasificaron a la Copa d'Europa, enfrentando al Manchester United d'Inglaterra, venciéndolo nel debú con marcador de 1-0 (depués perdieron el de vuelta 0-3), ente que nel tornéu de lliga caltuvieron constantes ente los meyores 3 llugares.
Los primeros títulos llograr sol mandu de Karel Kolský hasta 1961, cuando'l so llugar foi ocupáu por Jaroslav Vejvoda, que ganó'l títulu de lliga y de copa na so primer temporada nel cargu, empezando una racha ganadora que terminó en 1964. En 1962, Josef Masopust ganó'l títulu de Meyor Futbolista Européu, añu en que foi subcampeón del mundu con na Copa Mundial de Fútbol de 1962.
Ente 1962-65, l'equipu participó na Copa d'Europa nes cualos foi esaniciáu nos cuartos de final venciendo a rivales como'l CSKA Sofia, Servette FC y el Górnik Zabrze, siendo esaniciáu darréu por Tottenham Hotspur, Benfica, Borussia Dortmund y Real Madrid, respeutivamente. Inclusive'l so equipu B yera competitivu, al puntu en que ganó'l títulu de sgunda división, pero nun xubió a la Primer División por ser un equipu filial.
Torneos n'Estaos Xuníos
Participa na segunda edición de la International Soccer League, que apostaben equipos de la élite mundial y xugábense nel branu de los Estaos Xuníos. Xugando so un sistema de round robin, llograron los suguientes resultaos:
Cuntaben con un fuerte mediocampo compuestu por Svatopluk Pluskal y Josef Masopust y al goliador Rudolf Kučyera y la so alliniación principal yera Kouba - Šafránek, Čadek, Novák - Pluskal, Masopust - Brumovský, Vacenovský, Borovička, Kučyera, Jelínek.
Col dominiu de Dukla nel tornéu, decidieron modificar nes siguientes ediciones, onde s'enfrentaría direutamente a los ganadores de grupu. Ganó 3 d'esos torneos: al America-RJ en 1962 (1-1 y 2-1), al West Ham United en 1963 (1-0 y 1-1) y al Zagłębie Sosnowiec en 1964 (3-1 y 1-1). Solo nun ganó'l títulu na última edición en 1965 ante'l Polonia Bytom en perdiendo la serie 0-2 y 1-1, terminando con un balance de 11 trunfos, 4 empates y solamente 1 derrota, marcaron 49 goles y recibieron solo 19.
Década de 1970-80
Col pasu de los años, el Dukla caltúvose como protagonista nel tornéu local, llogrando 2 títulos de lliga y dando a conocer 2 delanteros, Ladislav Vízek y Zdeněk Nehoda, y onde destacó tamién Ivo Viktor, porteru de que ganó la Eurocopa de Fútbol de 1976.
Ente 1969-77, l'equipu participó en 4 ediciones de la Lliga de Campeones d'Europa, pero dstacó na Copa UEFA de 1978/79, onde foi esaniciáu nos cuartos de final pol Hertha BSC Berlin por un marcador global de 2-3.
Disolución de Checoslovaquia, crisis y desapaición
Empezó la crisis, que díbase amontando col tiempu, ente que los sos rivales del Sparta Praga adqueríen más sofitu comercial. El Dukla buscó tener tanto sofitu como'l Sparta, pero'l so pasáu comunista escorrer.
Depués de la disolución de Checoslovaquia, Xugaron na Gambrinus lliga de 1993/94, na cual solamente ganaron 1 xuegu y siendo apostraos per primer vegada na so hestoria, y por razones financieres baxaron a la tercer división. Los sos meyores xugadores nesa etapa fueron Pavel Nedvěd, Karel Rada y Günter Bittengel.
L'empresariu d'orixe eslovacu Bohumír Ďuričko intentó salvar al equipu mercando a unu de los sos rivales, el FC Příbram, que xugaba na Segunda División, y fundiendo en 1996 a dambos equipos col nome de Dukla Příbram. El nuevu propietariu traxo una inyeición financiera al equipu, que-y dexó algamar en 1997 la final de la Copa de Chequia, que perdió ante'l Slavia Praga (0-1, con "gol d'oru" del Slavia na prórroga).
Sieglu XXI: renacencia
Sicasí, en 2001 el club consiguió permisu pa xugar nel estadiu Na Julisce y recuperó los colores históricos del Dukla de Praga y más tarde tamién el so nome. El nuevu Dukla de Praga empezó xugando en cuarta división, xubió en 2007 a la segunda y retornó en 2011 a la primer división checa, onde se caltuvo na temporada 2012-2013, na que quedó clasificáu en sestu llugar.
Estadiu
El Dukla apuesta los sos partíos como llocal nel Stadion Juliska en Dejvice, un barriu del distritu 6 de Praga asitiáu al noroeste del centru. De xemes en cuando'l club utiliza otros estadios, por casu, en 2011 el Dukla utilizó'l Stadion Evžena Rošického mientres dos partíos por cuenta de les obres d'ampliación en Juliska.
Enguera
Enguera ye un conceyu español de la Comunidá Valenciana, perteneciente a la provincia de Valencia, na contorna de Canal de Navarrés. En 2017 cuntaba con una población de 4.926 habitantes.
Símbolos
left|219x219px|Escudu d'Enguera L'escudu heráldicu al conceyu foi aprobáu oficialmente la col siguiente blasón:
Xeografía
La villa d'Enguera asítiase nel suroeste de la Provincia de Valencia a 320 msnm. Enclavada nes estribaciones de la sierra a la que da nome con un estensu términu municipal de 24 025 hectárees. El so territoriu integrar na contorna La Canal de Navarrés, xeográficamente nel Macizu del Caroche, formando una zona de transición montascosa ente los sistemes Ibéricu y Penibético.
Ye una de les zones más curioses de la Comunidá Valenciana. Avérate, conoz les sos xentes y les sos costumes. En Enguera, tou, naturaleza, hestoria, cultura y tradición construyéronse sobre lo abrupto de la sierra, la fértil planicie del so valle, los sos pulcros caseríos y la so blanca villa.
Llocalidaes estremeres
El términu municipal d'Enguera parte coles llocalidaes d'Anna, Chella, Bolbaite, Quesa, Ayora, La Font de la Figuera, Moixent, Vallada, Montesa, Canals y con un pequeñu enclave de Xàtiva, toes elles de la provincia de Valencia, y con Almansa na provincia d'Albacete, Castiella-La Mancha.
Pedaníes y caseríos
La carretera que conduz a Navalón, escurre ondulada pelos medios planos de la baxa serranía enguerina, pa xubir selemente hasta llegar a la “Peraleja” onde s'alcuentra un encruz de carreteres, la inicial lleva a Ayora (CV-590), l'empalme que toca Navalón ye la carretera llocal d'Enguera a Mogente (VV-3053) y siguiendo por ella, aportar en primer llugar al caserío de Navalón de baxo, y depués, Navalón de riba avisiegu pel monte de “La Era“, a 762 metros d'altor. Enclaváu nuna paraxa envidiable de la serranía enguerina, al estremu occidental del términu, puntu de partida pa realizar delicioses escursiones a los caseríos d'El Puntal, Requena, Santich, Hoya Redonda, Corrolada de Blay.
Cultura
Ye de destacar la so fala, un castellán influyíu pol aragonés y el valencianu. El filólogu Manuel Sanchís Guarner, quien realizó estudios dialectolóxicos na zona a mediaos del sieglu XX, cifró nun 30% la presencia de valencianismos léxicos na fala comarcal.
Economía
Les pilastres básiques son l'agricultura y en menor midida la industria y los servicios. Nos últimos años los cultivos agrícoles, cuantimás l'aceituna, adquirieron más importancia, anque'l componente complementariu o de segunda actividá de l'agricultura rescampla.
El turismu rural: cámpings, cases rurales, hotel, restoranes, etc, va ganando importancia. Nel estremu opuestu la industria. De la floreciente industria testil de finales del sieglu XVIII pasóse cuasi a la nada. Unes poques empreses sobreviven. Munchos de los sos habitantes trabayen na industria o nel sector servicios pero en llocalidaes cercanes como Canals, Onteniente, Xàtiva, Almansa o Valencia.
Historia
De la Edá del Fierro, representada pola cultura ibérica, tópase enclaváu'l pobláu del Cuetu de Lucena, datáu ente los sieglos III - I e.C., que reflexa les carauterístiques estructures d'hábitat de los íberos según numberosos instrumentos y elementos referenciales d'esta cultura (fíbulas, piedres de molín y vasos cerámicos).
Mientres el periodu de dominación islámica, la villa tuvo un momentu d'efímera rellumanza nel sieglu XII, en qu'en virtú d'una de les divisiones alministratives producida nos reinos de Taifas foi convertida en cabeza d'un Iqlim, una y bones el Castiellu d'Enguera ocupaba una posición clave dientro del dispositivu estratéxicu-militar de la zona. Amás, deber de faer fincapié en señalar, la permanencia d'importantes muertes d'esti periodu, tanto arqueolóxicos (el castiellu de dómina almorávide) como topónimos que quedaron reflexaos en delles partíes y caseríos de términu municipal (Albalat, Benamil, Benacancil, Benali, Benamil, etc.).
El pasu de la dominación islámica a la cristiana realizar pol Tratáu d'Almizra (26 de marzu de 1244), que traxo la incorporación de la villa a la Corona d'Aragón que'l so rei, Xaime I, vencer a la Orde Militar de Santiago d'Uclés, que magar tener la so sede en Castiella, repobló Enguera primeramente con aragoneses y espulsó a los musulmanes que nun quixeron avasallarse.
Mientres tres siglos y mediu, la orde de Santiago caltuvo'l señoríu sobre la villa hasta que Felipe II en 1569, acosáu poles deldes que-y causaben les guerres n'Europa, llogró del Papa Pío V l'autorización pa vendela con tolos sos vasallos, lo que se materializó'l 17 d'avientu de 1575 al ser mercada por Bernabé de Borja, miembru de la familia más importante de la Renacencia valenciana.
L'acontecimientu más relevante del sieglu XVIII foi'l terremotu de 1748, qu'en llugar de ser un elementu paralizante de la vida del conceyu, fixo posible, en consiguiendo una importante ayuda financiera del rei Fernandu VI pa desaniciar los daños, empecipiar un importante despegue económicu encontáu nes industries manufactureras de llana, que se caltuvieron como la principal fonte de riqueza mientres el sieglu XIX y la mayor parte del XX.
Demografía
El conceyu, que tien una superficie de 241,75 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con  habitantes y una densidá de  hab./km².
Cuenta con una población, a empiezos de 2013 de 5.903 habitantes, de los cualos más de 1.300 son d'orixe estranxeru, na so gran mayoría búlgaros.
Naturaleza
Si hai enclaves xeográficos nos que pueda falase de diversidá, esi ye'l de la Sierra d'Enguera que tien ente les obres de la naturaleza un llugar de xuru destacáu. La Sierra d'Enguera tien una estensión de 24.025 hectárees y ta estremada en cuatro zones: La Redonda, Los Altos, Navalón y La Matea.
Con una vexetación típica del monte mediterraneu, que les sos carauterístiques ambientales y hestóriques favorecen la esistencia d'una gran biodiversidá d'especies vexetales como pinos, carrasques, llentiscos, yérbados, etc. La sierra ufiérta-y al viaxeru altores que superen los mil metros sobre'l nivel del mar, fondos ribayos con parés de vértigu, duces carrascales, abruptos roquedales y abondosos manantiales.
Paraxes Naturales Municipales:
Patrimoniu Cultural
thumb|right|Ruines del [[Castiellu d'Enguera]] Si centramos nes primeres etapes de la hestoria d'Enguera, l'elementu patrimonial más relevante y singular ye'l pobláu íberu del Cuetu de Lucena (sieglu I e.C.). La civilización islámica, qu'apoderó'l territoriu ente los sieglos VIII y XIII dexó un importante legáu de topónimos, costumes y una obra arquitectónica trascendental: el Castiellu d'Enguera. thumb|right|Conventu d'Enguera Al traviés d'el treme urbanu local puede apreciase el pasu del tiempu que va dende la presencia musulmana nel cascu históricu hasta la posterior crecedera de los sieglos XVI, XVII Y XVIII nos que se realizaron los edificios más notables que caltienen na actualidá: la Ilesia de San Miguel Arcánxel y el Conventu de Carmelites Descalzos de San José y Santa Ana. L'arquiteutura relixosa completar coles ermites de San Antonio de Padua, San Rafael y San Cristóbal.
El patrimoniu artísticu d'Enguera inclúi obres tan destacaes como'l retablu de la Virxe de Gracia (realizáu a principios del sieglu XV por Paolo de San Leocadio n'estilu renacentista), la Pila Bautismal (1628), la Cruz Procesional Gótica (principios del sieglu XV), la estatua d'Ibáñez Marín y la Fonte de la Plaza Comunidá Valenciana.
Museos
Nos Museos d'Enguera recuéyense toles manifestaciones culturales documentaes: arqueoloxía, arquiteutura, etnoloxía, toponimia, etc. que dexen documentar exhaustivamente el catálogu de los distintos bienes que conformen el patrimoniu cultural.
Fiestes y costumes
El calendariu festivu estender en Enguera a lo llargo de too l'añu con tradiciones enraigonaes na cultura popular que marquen la identidá d'un pueblu. Les más importantes son les fiestes patronales que se celebren a finales de setiembre n'honor de San Miguel y la Virxe de Fátima onde se programen numberosos festexos. Destacar por ser única, la festividá de San Gil, que se celebra'l 1 de setiembre. Los protagonistes son los neños qu'alleguen a la bendición del fenoyu, popularmente llamáu “sangil”. Tamién tienen un importante enraigono les Falles en marzu y les fiestes de San Antón, celebraes en redol al 17 de xineru, consistentes en quemar una gran foguera y la “tirá” de carambelos.
Hermanamientos
Enguera ta hermanada con Melesse, en Francia y Haskovo en Bulgaria.
Alministración
Llista d'alcaldes dende les eleiciones democrátiques de 1979
Saint-Martin-Saint-Firmin
Saint-Martin-Saint-Firmin ye una comuña francesa del departamentu d'Eure, na rexón de Normandía. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Aidan Quinn
Aidan Quinn (Aodhán Ó Cuinn, ) ye un actor d'Estaos Xuníos.
Aidan Quinn nació en Rockford, Illinois. Crióse en Chicago y en Rockford por devotos padres católicos como tamién en Dublín, Offaly, y otros llugares n'Irlanda. El so padre foi un profesor de lliteratura mientres la so madre ocupar del llar; tien un hermanu mayor, Declan Quinn, quien ye un destacáu cineasta. La so tía ye una monxa católica ver web.
Tauriac (Tarn)
Tauriac ye una comuña francesa del departamentu de Tarn, na rexón d'Occitania. Llenda con.
Aidan Quinn
Aidan Quinn empezó nel teatru de Chicago a la edá de 19 años. El so primer papel significante foi en Reckless (1984), siguíu por unu col que llogró dase a conocer, en 'Buscando a Susan desesperadamente' como'l personaxe "Dez" (l'interés amorosu del personaxe interpretáu por Rosanna Arquette). Quinn dempués trabayó na revesosa película pa televisión An Early Frost, sobre un mozu abogáu que taba morriendo por sida (foi emitida por NBC el 11 de payares de 1985) y foi co-protagonista de Gena Rowlands, Ben Gazzara y Sylvia Sidney.
Tauriac (Tarn)
Tien una población de y una superficie de  km².
Aidan Quinn
Quinn perdió una importante y revesosa película de Paramount Pictures dirixida por Martin Scorsese, The Last Temptation of Christ. Cuando Universal Pictures tomó la película, Cristu foi interpretáu por Willem Defoe.
Anguaño trabaya na serie policiaca Elementary
L'Ènova
L'Ènova ye un conceyu de la Comunidá Valenciana, España. Perteneciente a la provincia de Valencia, na comarca de la Ribera Alta.
Xeografía
miniaturadeimagen|left|Planu de la Acequia Comuña de Énova (1730). Énova asítiase a 39º 02’ 39’’ latitud norte y 0º 28’ 50’’ longitud oeste. La so altitú ye de 49 m.sobre'l nivel del mar y tópase a 55 km de la ciudá de Valencia. El pueblu ta asitiáu na falda d'un monte, a los pies d'un monte pocu alzáu “La lloma del Baladre” y frente a un valle plantáu principalmente de naranxales. El términu municipal ta a la derecha del ríu Albaida y tien una estensión de 7,7km2. La superficie del términu ye llana, sacante la zona sur onde s'alcen les nidies ondulaciones na Lloma del Baladre, Cabezo y Monte Valiente. Hai un vértiz xeodésicu de tercer orde nel Castellet (121 m). Drenan el términu los ribayos del Poble, Llarg y Collada. Les tierres del términu regar cola acequia Comuña de L'Ènova, que toma agües del ríu Albaida, en términu'l de Xàtiva, y que la so antigüedá remontar al sieglu XIV. Tien un clima templáu y en primavera la temperatura ye nidia, carauterizada pol arume d'azahar de les naranxales. La superficie cultivada en regadíu ye de 406 hectárees.
Accesos
Dende Valencia, aportar a esta llocalidá al traviés de l'A-7 tomando depués la CV-564 y de siguío la CV-562. Tamién cunta con estación de ferrocarril de la llinia C-2 de Cercaníes Valencia.
Llocalidaes estremeres
El términu municipal de Énova parte coles siguientes llocalidaes:Barxeta, Xàtiva, Manuel, La Pobla Llarga, y Rafelguaraf, toes elles de la provincia de Valencia.
Historia
Los oríxenes remontar a la dómina Romana, como se demuestra polos afayos arqueolóxicos topaos. Del so pasáu históricu destaquen restos d'una antigua cantera romana, dos lápida escrites en llatín que se calteníen na fachada de la ilesia y qu'apaecieron cerca del campusantu, y onde esiste una Villa romana que data del sieglu I e. C. al sieglu II d. C. afayaes polos trabayos de la llinia ferrial d'alta velocidá.
Mientres la dominación musulmana el porcentaxe de población árabe foi mínimu o nulu, como asina lo atestigüen los escritos de la dómina, que dicen que nel momentu de la Reconquista Énova ta poblada por "34 cases de cristianos vieyos", d'ende la tradición oral de qu'Énova yera conocida como "Énova de los cristianos".
Conquistada Alzira en 1243 el rei Xaime I pasó por Énova camín de Xàtiva.
Nel sieglu XIX el vecín pueblu de Sans xunir a Énova formando una sola población.
Foi tamién en Énova onde apaeció la variedá de naranxes "solustianas" nel güertu propiedá de Solustiano a finales de los años 1940.
Economía
Basada tradicionalmente na agricultura, predominen los cultivos de regadíu, cultivándose agrios y hortolices. Hai cultivos de secanu dedicaos a olivares y almendrales. Recuéyense abondoses colleches de naranxes. Amás, Énova tien 334 hectárees de montes que s'aprovechaben pa camperes. Va dalgún tiempu había estensos plantíos d'arroz y numberoses cabeces de ganáu, pero anguaño yá nun esisten. D'antiguo el cultivu del arroz causaba gran morrina por cuenta de la fiebres terciaries, como se describe nel diccionariu xeográficu de 1845, llegándose naquellos tiempos a plantegase la prohibición d'esti cultivu "...polos horrible estragos" que causaba na población.
Estos montes son bien ricos en yerbes arumoses y otres plantes. Col abondosu espartu que s'atopaba nellos, iguábense alpargates, capazos pa los trabayos de la güerta, cuerdes...
Agnes Mary Clerke
Agnes Mary Clerke foi una astrónoma y escritora británica, autora principalmente de llibros centraos nel campu de l'astronomía. Nació en Skibbereen, Condáu de Cork, Irlanda, y morrió en Londres.
Familia
Agnes Clerke yera fía de John William Clerke (escontra 1814–1890) y de la so muyer Catherine Mary Deasy (nacida escontra 1819). El so padre yera xuez del rexistru. Tenía dos hermanos: la so hermana mayor, Ellen Mary, nacida en 1840, y el so hermanu menor, Aubrey St. John, nacíu en 1843. Los trés fueron escolarizaos nel so propiu llar.