cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isidoru de Sevilla
Influencia
Isidoru foi bien lleíu mientres la Edá Media y el Renacimientu (siquier diez ediciones fueron impreses ente 1470 y 1530). La so influencia foi enorme ente los sos contemporáneos. Braulio, obispu de Zaragoza, discípulu y amigu d'Isidoru, describiólu como l'home escoyíu por Dios pa salvar a los hispanos de la marea de barbarie qu'amenaciaba con anubrir la civilización clásica en Hispania. El VIII Conciliu de Toledo (653) manifestó la so almiración pola figura d'Isidoru coles siguientes pallabres emponderadores:
Esti tributu foi ratificáu pol XV Conciliu de Toledo, celebráu en 688, al utilizar tamién el calificativu de doctor egregius pa referise a él. Ente'l so discípulos atopen el yá mentáu Braulio de Zaragoza y Ildefonso de Toledo.
Tolos escritos históricos medievales d'España tuvieron basaos nes obres d'Isidoru. Hasta'l sieglu XII, foi tresmitíu por aciu traducciones de fontes árabes, siendo una de les fontes principales pa la penetración n'Europa de los trabayos d'Aristóteles y otros griegos.
Marcelcave
Tien una población de y una superficie de  km².
Conceyos de Liechtenstein
thumb|right|350px|División territorial de Liechtenstein. Liechtenstein tá dividíu n'once conceyos (Gemeinden). Cinco de los gemeiden alcuéntranse nel distrtiu eleutoral d'Unterland y los otros seis nel d'Oberland. Tres de los conceyos sólo tán formaos por una llocalidá.
Enclaves y exclaves
Siete de los conceyos tienen un o más exclaves, además del territoriu principal:
Lema
Un lema ye una fras qu'espresa la intención d'un grupu de persones. Muchos países tienen lemes, igual qu'otres instituciones como universidaes o empreses.
Por exemplu, el lema nacional de Paraguái ye "Vencer o Morir" dicho por primer vegada pol Mariscal Francisco Solano López enantes d'aniciar la Guerra de la Triple Alianza escontra Arxentina, Brasil y Uruguái en 1865. Tovía úsase nos emblemes militares.
Lorella Cedroni
Lorella Cedroni foi una profesora universitaria, investigadora y filósofa política italiana.
Biografía
Cedroni llicencióse en Ciencies Polítiques na Universidá La Sapienza de Roma (1984) y en Filosofía na Universidá de Urbino (1991), recibiendo un doctoráu en Ciencies Polítiques y Sociales pol Institutu Universitariu Européu en Florencia (1999). Foi conferenciante y profesora en munches universidaes ya instituciones europees y americanes, cuantimás na so alma máter, La Sapienza. Investigadora na Universidá de Columbia (Nueva York, 1992), nel Conseyu d'Europa (Estrasburgu, 1992), nel St. John's College (Annapolis, 1996-1997), y profesora visitante na Universidá d'Adelaide (1996), na de Sydney (1996), Copenhague (1997-1998), Complutense de Madrid (2001), Xordania (2005), la Universidá del Sur de Dinamarca (2006), el Centro Marc Bloch de Berlín (2007), la Universidá d'Atenes (2008), la Universidá Goethe (2008), na Yıldız Teknik Üniversitesi d'Istambul (2010) y na Universidá de Belgráu (2011). Foi profesora de Teoría Política na Universidá de Pittsburgh (2008). Foi una prolífica autora de llibros, artículos y ponencies en distintes árees de la conocencia filosófica y políticu, incluyendo teoría de la democracia, la representación política, los estudios de xéneru, los sistemes de partíos políticos nos países europeos, el llinguaxe políticu, la comunicación eleutoral y los derechos humanos.
Paroplapoderus turbidus
Paroplapoderus turbidus ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase en Corea y China.
Les Rita Mitsouko
Les Rita Mitsouko ye un grupu francés de pop rock formáu en 1979 pol guitarrista Fred Chichin y la cantante Catherine Ringer, perconocíos polos sos espectáculos en direutu. El conxuntu, formáu pol matrimoniu, foi ún de los mayores ésitos musicales de Francia na década de 1980.
Historia
Entamaron les sos actuaicones nos primeros años de la década de 1980 en circuitos alternativos. El so primer ésitu foi Marcia Baila, del discu Rita Mitsouko, un cantar sobro la coreógrafa arxentina Marcia Moretto, que morriera de cáncer en 1981 y cola que entamaren dellos espectáculos anteriormente. Esti discu de debú amestaba dellos estilos, dende'l punk, al rock, pasando pel jazz o la música electrónica.
El productor y músicu americanu Tony Visconti produxo los siguientes dos discos, The No Comprendo y Marc et Robert, nos que rescamplaren dos de los sos mayores ésitos: C'est comme ça y Andy.
Jean-Baptiste Mondino dirixó la mayoría los sos videos musicales, y el direutor Jean-Luc Godard rodó un curtiu-metraxe documental so la grabación de The No Comprendo en 1986, entituláu Soigne ta droite.
Maggie Smith
Margaret Natalie Smith Cross, más conocida como Maggie Smith, ye una consagrada actriz de teatru, cine y televisión británica. Grabó más de 50 películes y la so estensa carrera, que toma más de 60 años, convertir nuna de les actrices europees de mayor reconocencia nel mundu. Ye considerada una figura importante dientro de cultura británica, foi nomada «Dama» (Dame n'inglés) pola reina Sabela II pola so contribución a les artes interpretatives en 1990 y recibió la Orde de los Compañeros d'Honor en 2014.
Smith empezó la so carrera nes tables nel teatru Oxford Playhouse y debutó en Broadway en 1952. Pol so destacáu trabayu nel teatru londiense, recibió cinco premios Evening Standard poles obres El güeyu públicu en 1962, Hedda Gabler en 1970, Virginia en 1981, The Way of the World en 1984 y Tres muyeres altes en 1994. Foi candidata al premiu Tony por Vides privaes en 1975, Nueche y día de 1979, ganándolo en 1990 con Lettice and Lovage. Otres obres teatrales notables inclúin les producciones del Festival de Stratford Antonio y Cleopatra de 1976 y Macbeth de 1978 y les producciones de West End Un delicáu equilibriu de 1997 y Un respiru de vida de 2002.
Na gran pantalla, Smith llogró reconocencia inicial pola cinta Nowhere to Go de 1958, que anició-y una nominación al premiu BAFTA. Ganó dos premios Óscar poles películes The Prime of Miss Jean Brodie en 1969, como actriz principal, y California Suite en 1978, como actriz de repartu; siendo una de los seis actrices que ganaron l'Óscar en dambes categoríes. Amás, llogró otros cuatro nominaciones poles cintes Otelo de 1965, Travels with My Aunt de 1972, A Room With a View de 1986 y Gosford Park de 2001. Otramiente, ganó cinco BAFTA, cuatro comos meyor actriz y unu como meyor actriz de repartu, cuatro Emmy, trés Globos d'Oru y dos SAG.
Ente 2001 y 2012, Smith interpretó a la Profesora Minerva McGonagall na saga Harry Potter, que facer conocida pa les audiencies más nueves. Otres cintes importantes na so filmografía son: Clash of the Titans de 1981, Hook de 1991, Sister Act de 1992, Té con Mussolini de 1999, L'exóticu Hotel Marigold de 2012 y The Lady in the Van de 2015. Nos últimos años volvió ser reconocida gracies al personaxe de Violet, la condesa viuda de Grantham, na esitosa serie británica Downton Abbey.
Primeros años
Margaret Natalie Smith nació n'Ilford, Inglaterra. Los sos padres yeren Margaret Hutton Little, una secretaria escocesa y Nathaniel Smith, un patólogu. A los cuatro años camudar a Oxford colos sos padres y los sos dos hermanos mellizos, Alistair y Ian, quien depués estudiaron arquiteutura. Cursó los sos estudios nel Oxford High School hasta los 16 cuando lo abandonó pa estudiar actuación nel Oxford Playhouse School.
Teatru
En 1953, apaeció xunto a Ronnie Barker en The Housemaster na Oxford Playhouse. Barker dixo «solo tien dos estilos —una grandilocuente bastante cursi o una londinense afilada—». Ente 1976 y 1980, Smith formó parte de numberoses producciones nel Stratford Shakespeare Festival en Stratford, Canadá, ente elles Richard III como la Reina Isabel (1977), Macbeth como lady Macbeth (1978) y Como gustéis como Rosalind (1977 y 1978).
Otros roles notables na so carrera de teatru inclúin a Miss Shepherd en The Lady in the Van, Amanda en Private Lives y Lettice Douffet en Lettice and Lovage por que'l so personaxe ganó un Tony en 1990. Según Peter Shaffer, «Ella ye una bona actriz de cine, pero esencial y maraviosamente una actriz de teatru».
Amás del Tony en 1990, recibió munchos otros premios y nominaciones pol so trabayu nel teatru, ente ellos cinco Evening Standard Theatre Awards; poles sos interpretaciones en The Private Ear y The Public Eye (1962), Hedda Gabler (1970), Virginia (1981), The Way of the World (1984) y Three Tall Women (1994) y un Society of London Theatre Special Award, de los Premiu Olivier. Amás foi nomada n'otros dos causes al Tony poles sos actuaciones en Private Lives (1975) y Night and Day (1980) y n'otros seis al Olivier pol so trabayu en Virginia (1981), The Way of the World (1985), Lettice and Lovage y Coming In To Land (1987), The Importance of Being Earnest (1994), A Delicate Balance (1998) y The Lady in the Van (2000).
A pesar de que nos sos entamos dedicábase casi puramente al teatru, na última década dedicóse al cine y casi nun participó en nenguna obra. Tres la so llucha contra'l cáncer nel 2008, nun volvió participar en nenguna obra teatral y manifestó el so mieu a volver faelo.
Televisión
En televisión Maggie Smith fixo'l so debú en 1955 con un rol menor na serie BBC Sunday-Night Theatre. En 1968 interpretó a Irina Arkadina en The Seagull y a Ann Whitefield en Man and Superman na serie BBC Play of the Month y en 1972 re-apaeció n'otros dos episodios, como Portia en The Merchant of Venice y como Epifania en The Millionairess. Otros trabayos de Smith na televisión inclúin a Betsie Trottwood en David Copperfield en 1999, onde actuó con Daniel Radcliffe y Imelda Staunton quien depués trabayaríen con ella en Harry Potter, Mrs. Emily Delahunty nel telefilme, My House in Umbria, cola que llogró un Emmy y una nominación al Globu d'Oru y a Mary Gilbert en Capturing Mary.
Dende'l 2010 hasta 2015 interpretó a l'aristócrata tradicionalista Violet, la Condesa viuda de Grantham, nos seis temporaes de la esitosa serie británica, Downton Abbey por que la so interpretación llogró dos Emmy consecutivos, un Globu d'Oru y una nominación a los BAFTA. La interpretación de Smith recibió munchos aponderamientos de la crítica. David Hinckley de Daily News dixo que Smith «roba'l programa siquier una vegada por capítulu» y Lori Rackl de The Chicago Sun Times describió a Maggie Smith como una lladrona d'escenes». Per otru llau, Hinckley dixo tamién qu'a Smith «danlu siempres les meyores llinies», anque depués dixo que podría argumentase que se converten nos meyores pola so habilidá pa diciles» y Dorothy Rabinowitz dixo que por momentos se siente qu'hai llinies «que-y dan a la Dowager non porque ella dicir, sinón polo risondero que ye que Smith dicir» y que nun les precisa — la so reacción a una siella xiratoria ye abonda pa faete tar dispuestu a pagar per un mes de renta en Downton Abbey». Según Mary McNamara, la razón principal pola anticipación y la adulación [de Downton Abbey] yera Smith». En rematando la tercer temporada, hubo incertidume sobre si Maggie Smith anovaría'l so contratu por cuenta de problemes de salú, sicasí robló pa siguir interpretando a Violet.
Cine
El debú de Maggie na gran pantalla foi con Child in the House en 1956 onde interpretó a una invitada nuna fiesta. Dos años dempués participó en Nowhere to Go, por que'l so trabayu recibió una nominación al BAFTA na categoría Most Promising Newcomer to filme (Actriz revelación).
En 1969 interpretó a la carismática maestra d'escuela escocesa Jean Brodie en The Prime of Miss Jean Brodie, una adautación de la novela homónima, de Muriel Spark, lo que-y valió'l so primer Óscar, na categoría d'meyor actriz. El selmanariu Variety escribió na so crítica que «l'actuación de Smith ye un trunfu». Per otru llau, Jason Best, dixo «como ye avezáu, unu nun puede evitar pensar que los votantes de los Oscars son impresionaos fácilmente [...] vista anguaño l'actuación estravagante de Smith paez horriblemente sobre-actuada», anque depués dixo que Smith afaise bien al personaxe» y que «la so fachendosa interpretación verdaderamente compensa la direición plana de Ronald Neame y dexa na solombra a los demás actores».
Smith volvió ganar el Oscar, esta vegada na categoría de meyor actriz de repartu, en 1979 pola so interpretación de la escéntrica y alcohólica Diana Barrie en California Suite.
Nos setenta Maggie tamién participó en Travels with My Aunt y en Muerte nel Nilo, por que les sos interpretaciones llogró una nominación al Óscar y al BAFTA respeutivamente.
Nel 85 protagonizó xunto a Helena Bonham Carter y Denholm Elliott, con quien tamién actuó en Función privada, una de les sos películes más esitoses, A Room With a View, por que la so interpretación de Charlotte Bartlett consiguió una nominación al Óscar, un BAFTA y un Globu d'Oru, ente otros premios. Según Vincent Canby de The New York Times, Smith y Elliot «siguen actuando cada vez meyor col tiempu» pero sicasí «la verdadera estrella de la película ye la formosa Helena Bonham Carter». Nos 80 tamién protagonizó xunto a Michael Palin, The Missionary en 1982, y Función privada en 1984 por que'l so trabayu llogró'l so segundu BAFTA.
Otros roles notables inclúin a Lila Fisher en Love and Pain and the Whole Damn Thing (1973), la duquesa de York en Richard III (1995), Wendy en Hook (1991), la señora Medlock en El xardín secretu (1993), la madre superiora en Sister Act (1992) y Lady Hester en Té con Mussolini (1999).
Nel 2001 Smith interpretó a la condesa de Trentham en Gosford Park, papel que-y valió una sesta nominación al Óscar. El críticu Roger Ebert dixo que el repartu «yera una invitación al robu d'escenes» y qu'ensin esfuerciu Maggie Smith «asitiábase primer». Michael Wilmington, de la mesma, dixo «les Dames Smith y Atkins, y los Sirs Gambon y Jacobi tuvieron toos magníficos [...] Unu puede señalar especialmente a Maggie Smith porque hai tantes burlles esquisitamente desagradables y ella dicir con un prestu perversu».
Na década del 2000 tamién participó en La última primavera, Keeping Mum, Becoming Jane y Nanny McPhee and the Big Bang, ente otres. Pero ensin dulda foi la so interpretación de la Profesora Minerva McGonagall nes esitoses adautaciones cinematográfiques de Harry Potter, lo que-y dio un mayor reconocencia, cuantimás ente les audiencies nueves. Smith dixo qu'esfrutó interpretar a McGonagall y recordó el so papel de Jean Brodie «Igual a Miss Jean Brodie pero con un sombreru de bruxa enriba». Sicasí, dixo tamién que toma a Harry Potter como «la so pensión». Según Chloe Fox de The Telegraph, «el cine ye del so interés pol pagu financiera y polos efeutos especiales». Emma Watson, l'actriz qu'interpreta a Hermione Granger en Harry Potter, dixo «amar a Maggie Smith» na segunda parte de Harry Potter and the Deathly Hallows y que casi se robó la película».
Nel 2012 estrenáronse L'exóticu Hotel Marigold, onde trabayó nuevamente con Judi Dench, y Quartet, dirixida por Dustin Hoffman y co-protagonizada xunto a Michael Gambon, Tom Courtenay, Billy Connolly y Pauline Collins. En 2014, protagonizó My Old Lady y empezó la filmación pa una secuela de L'exóticu Hotel Marigold, que foi estrenada l'añu siguiente y foi protagonizada pol repartu orixinal y cuntó cola incorporación de Richard Gere y David Strathairn. Esi añu l'actriz espresó que «taba tan empeñada en querer actuar como siempres» y qu'anque se faía más difícil, quería «siguir y siguir alantre siempres que pueda porque ye lo más estimulante que puede faese».
En 2015 protagonizó The Lady in the Van, que primeramente realizara nel teatru y foi llevada al cine por Nicholas Hytner. Smith foi aclamada polos críticos, que dixeron que yera'l personaxe taba fechu a midida de l'actriz. Frank Scheck, de The Hollywood Reporter, dixo que Smith «esplotaba al máximu l'humor detrás del personaxe» y yera lo que llevaba'l filme alantre, emponderando la so capacidá de «tresmitir sutilmente el dolor emocional y la desesperación d'una insoportable vieya». Tanto The Hollywood Reporter como Variety y New York Post mentar como una fuerte candidata al Óscar. Smith facer con una nominación al Globu d'Oru na categoría de meyor actriz en comedia o musical.
Vida personal
Maggie Smith tuvo casada dos veces. En xunu de 1967 casóse col actor Robert Stephens con quien tuvo dos fíos: los tamién actores Toby Stephens (1969) y Chris Larkin (1967) con quien actúo en Té con Mussolini. Smith divorcióse de Stephens en mayu de 1974. En 1975 casóse col dramaturgu Beverly Cross, con quien tuvo casada hasta la so muerte en marzu de 1998.
En 1988 foi diagnosticada cola Enfermedá de Graves-Basedow y tuvo doce meses casi aisllada, con tratamientos de radioterapia y ciruxía nos güeyos. Michael Coveney, un críticu de cine, atribuyó parte de la murria de Smith a esta enfermedá. Sobre la so murria l'actriz dixo «siéntome aselada cuando actúo, especialmente nel teatru». Nel 2008 diagnosticáron-y cáncer de mama dempués de qu'afayara un bultu nel so pechu, sicasí les quimioterapies resultaron esitoses. Smith dixo «[de primeres] nun pensé que fora daqué seriu, pos va dellos años tuviera otru bultu que resultó ser benignu y asumí qu'esti lo yera tamién» y que les quimioterapies resultaron ser «peores que'l cáncer en sí». Tamién dixo pensar que la so edá influyó y que'l cáncer camudar enforma».
Maggie Smith tamién realizó obres de caridá. En setiembre de 2011, ufiertó'l so sofitu como patrona a la campaña de recueya de 4,6 millones de dólares pa re-construyir el Court Theatre en Nueva Zelanda tres el Terremotu de Christchurch de 2011. En xunetu de 2012, convertir en patrona de l'Asociación Internacional de Glaucoma, nun esfuerciu p'ayudar a la organización y xubir el perfil del Glaucoma y en payares d'esi mesmu añu, donó un dibuxu fechu por ella mesma a un remate pa recoyer fondos pa la organización Cats Protection, que como'l so nome n'inglés indicar, dedicar a protexer y rescatar gatos.
Premios y honores
Maggie Smith recibió númberos premios a lo llargo de la so carrera, ente los que s'atopen siete BAFTA, tres Globos d'Oru, trés Emmy, do Óscar, un Tony y un SAG, toos llistaos de siguío. Amás, foi nomada «Comendadora» de la Orde del Imperiu Británicu (CBE) en 1970 y xubida a «Dama comendadora» (DBE) en 1990. En 1986 recibió'l doctoráu honoris causa en lletres pola Universidá de Bath y en 1971 y 1995 pola Universidá de St Andrews y la Universidá de Cambridge, respeutivamente. En setiembre de 2012 recibió'l premiu del legáu del Stratford Shakespeare Festival de manes de Christopher Plummer.
Marché-Allouarde
Marché-Allouarde ye una comuña francesa del departamentu de Somme, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Aguilar de Bureba
Aguilar de Bureba ye una llocalidá y un conceyu asitiaos na provincia de Burgos, comunidá autónoma de Castiella y Lleón (España), contorna de La Bureba, partíu xudicial de Briviesca, conceyu del mesmu nome.
Símbolos
L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu en 2003 col siguiente blasón:
Xeografía
Esti conceyu atópase al norte de la provincia, carretera llocal BU-V-5116.
Economía
L'actividá económica principal de la llocalidá ye l'agricultura, siendo'l trigu y derivaos el so principal y cuasi únicu productu como nel restu de la contorna.
Munchos de los sos vecinos trabayen nel polígonu industrial de la vecina Briviesca.
Fiestes
Les fiestes patronales de San Guillermo celebren l'última fin de selmana de mayu. Nestes fiestes xugar a "les chapes". Esti xuegu consiste en llanzar dos monedes antigües apostando dineru. Les monedes tienen cara y cruz y dependiendo de como cayan gana quien les llanza o quien apuesta contra ésti.
Productos típicos
D'antiguo producíase a nivel familiar un vinu mozu clarete o chacolín nes bodegues que tán escavaes nel pueblu, principalmente nel montículo sobre'l que ta la ilesia de San Guillermo. Cada familia producía'l suficiente p'abastecese tol añu y dalgún escedente pa vender.
Na actualidá por desgracia yá apenes naide produz estos caldos y quien lo faen utilicen uva o mostiu mercáu en La Rioxa, pero entá puede tastiase nes fiestes patronales.
Vivienda
El númberu de viviendes censaes nel añu 2000 yera de 75, siendo 30 principales, 15 secundaries y 30 vacíes.
Historia
Villa, na cuadriella de Cameno, unu de los siete en que s'estremaba la Merindad de Bureba perteneciente al partíu de Bureba, xurisdicción de realengu con rexidor pedáneo.
A la cayida del Antiguu Réxime queda constituyida como conceyu constitucional del mesmu nome nel partíu Briviesca, rexón de Castiella la Vieya, cuntaba entós con 127 habitantes.
Parroquia
Ilesia católica de la Asunción de La nuesa Señora, dependiente de la parroquia de Los Barrios nel Arciprestalgu d'Oca Tirón, Archidiócesis de Burgos
Edificiu d'estilu románicu. Foi declaráu Bien d'Interés Cultural na categoría de Monumentu el 9 de febreru de 1983.
Landseer
El landseer européu ye una castra de perru.
Pinus tabuliformis
Pinus tabuliformis (油松 yóusōng en mandarín) ye una especie arbórea de la familia de les Pinacees. thumb|Vista del árbol thumb|Conu y acículas
Distribución
Ye orixinariu del norte de China dende Liaoning escontra l'oeste a Mongolia Interior y Gansu, y al sur a Shandong, Henan y Shaanxi, y tamién Corea septentrional. En dellos testos antiguos el nome escríbese "Pinus tabulaeformis".
Descripción
Hai dos variedaes:
Dellos botánicos tamién traten al Pinus henryi estrechamente emparentáu y Pinus densata como variedaes del pinu coloráu chinu; en dellos testos antiguos inclusive'l bien distintu Pinus yunnanensis ta incluyíu como una variedá.
Usos y cultivu
La madera usar pa la construcción polo xeneral. La magaya de madera produz ciertes resina que s'usen como vainilla artificial aromatizante (vanillina). La resina tamién s'usa pa faer trementina y productos rellacionaos, y úsase tamién en medicina. La corteza ye una fonte de tanín. L'usu melecinal de les acículas tamién tienen llugar, que tamién contién un insecticida natural, según una fonte pa un tinte. Cultívase infrecuentemente fuera de China, creciendo namái en xardinos botánicos.
Taxonomía
Pinus tabuliformis describióse por Elie-Abel Carrière y espublizóse en Traité général des conifères 510. 1867. Pinus: nome xenéricu dadu en latin al pinu.
tabuliformis: epítetu llatín que significa "con forma plana".
DRAM
DRAM son les sigles de la voz inglesa Dynamic Random Access Memory, que significa memoria dinámica d'accesu aleatoriu (o RAM dinámica), pa denominar a un tipu de teunoloxía de memoria RAM basada en condensadores, que pierden la so carga progresivamente, precisando d'un circuitu dinámicu de refrescu que, cada ciertu periodu, revisa dicha carga y reponer nun ciclu d'enfresco. N'oposición a esti conceutu surde'l de memoria SRAM (RAM estática), cola que se denomina al tipu de teunoloxía RAM basada en semiconductores que, mientres siga alimentada, nun precisa refrescu.
Úsase principalmente como módulos de memoria principal RAM d'ordenadores y otros dispositivos. La so principal ventaya ye la posibilidá de construyir memories con una gran densidá de posiciones y qu'inda funcionen a una velocidá alta: na actualidá fabríquense integraos con millones de posiciones y velocidaes d'accesu midíos en millones de bit per segundu.
Como'l restu de memories RAM, ye volátil, esto ye, si atáyase l'alimentación llétrico, la información almacenada se volatiliza. Foi inventada a finales de los sesenta y ye una de les memories más usaes na actualidá.
Historia
thumb|280px|Integráu de siliciu de 64 bits (usáu nel IBM S-360, modelu 95) sobre un sector de [[memoria de nucleu (finales de los 60).]] La memoria dinámica foi desenvuelta nos llaboratorios d'IBM pasando por un procesu evolutivu que la llevó d'usar 6 transistores a namái un condensador y un transistor, como la memoria DRAM que conocemos güei. La invención d'esta postrera facer Robert Dennard quien llogró una patente norteamericana en 1968 por una memoria fabricada con un solu transistor d'efeutu de campu y un condensador.
Los esfuercios de IBM taben empuestos a ameyorar los sos equipos de cómputu como por casu la llinia System 360: el modelu 25 en 1968 yá incluyía un ScratchPad (una especie de Caxé controlada por software) en forma d'integraos 5 vegaes más rápidos que la memoria principal basada en nucleos de ferrita. Dáu'l modelu de negocios de IBM que consistía en vender o arrendar ordenadores, un negociu rentable, pa IBM l'usu de DRAM amenorgar a ser el complementu de la memoria principal basada en nucleos magnéticos. Nun hubo interés en comercializar esi tipu de memories pa otros fabricantes nin tampoco se pensó n'usar les teunoloxíes d'estáu sólidu tipu SRAM o DRAM pa construyir la memoria principal. La empresa Intel foi creada p'aprovechar esa oportunidá de negocios: Gordon Moore, reparaba que va tiempu la industria de los semiconductores enllancárase, a pesar d'esistir potenciales usos de los integraos de siliciu como la fabricación de memories SRAM y DRAM. thumb|200px|Celda de memoria pa la [[Intel 1103|i1103.]] Anque Intel empecipiar con memories SRAM como la i1101 y la i3101, el primer productu rentable foi l'integráu de memoria DRAM i1103 de 1024 bits. El i1103 llanzáu en 1970 taba formáu por celdes de memoria con 3 transistores tipo PMOS y un condensador, taba entamáu nun arreglu de 32 files y 32 columnes, empacado nun encapsulado de 18 pines y con un costo de 1 centavu por bit yera un fuerte competidor pa les memories de nucleu. La producción y calidá del integráu yera malo de caltener, fechu que se demostró cuando Intel apurrió parte de la producción a otra empresa llamada Microelectronics Integrated Limited (MIL) que nun principiu pudo llograr meyores resultaos que la mesma Intel, pero dempués del cambéu importante nel procesu de fabricación nun foi capaz de producir.
La memoria i1103 yera bien primitiva en comparanza a les memories DRAM de l'actualidá, aun así portábase meyor que la memoria de nucleu y con un preciu menor. A finales de 1971 convirtiérase nel productu dominante pa la fabricación de memoria principal y yera usáu por 14 ente 18 de los principales fabricantes d'ordenadores, ganando'l llamátigu "core killer".
Reinvención de la memoria DRAM
El llanzamientu de la memoria MK4096 de 4K, con un solu transistor por celda y con direccionamientu multiplexado resultó del trabayu de Robert Proebsting quien reparo que nes celdes con un solu transistor, yera imposible aportar la información nuna posición, unviando coles mesmes los datos de fila y columna a la matriz: había qu'unviar les señales una dempués de la otra. La solución a nivel de la celda conducía a un aforru nel barafuste, una y bones la direición podría recibise en dos etapes, amenorgando la cantidá de pines usaos. Por casu pa un integráu de 64 Kb pasar de 16 pines dedicaos a solu 8 y dos más pa señales de control extra. La multiplexación en tiempu ye un esquema de direccionamientu que trai munches ventayes, a cuenta de unos pocos cambeos nel circuitu esternu, de manera que se convirtió nun estándar de la industria qu'inda se caltién. Muncha de la terminoloxía usada na fueya de datos del MK4096 inda s'usa y munchos de los parámetros de temporización como'l retardo RAS a CAS fueron instauraos con esi productu, ente otros aspeutos.
Funcionamientu
thumb|250px|Llectura thumb|250px|Escritura La celda de memoria ye la unidá básica de cualquier memoria, capaz d'almacenar un Bit nos sistemes dixitales. La construcción de la celda define'l funcionamientu de la mesma, nel casu de la DRAM moderna, consiste nun transistor d'efeutu de campu y un condensador. El principiu de funcionamientu básicu, ye senciellu: una carga almacenar nel condensador significando un 1 y ensin carga un 0. El transistor funciona como un interruptor que coneuta y desconecta al condensador. Esti mecanismu puede implementase con dispositivos discretos y de fechu munches memories anteriores a la dómina de los semiconductores, basar n'arreglos de celdes transistor-condensador.
Les celdes en cualquier sistema de memoria, entamar na forma de matrices de dos dimensiones, a les cualos apuértase per mediu de les files y les columnes. Na DRAM estes estructures contienen millones de celdes y fabríquense sobre la superficie de la pastilla de siliciu formando árees que son visibles a güeyu. Nel exemplu tenemos un arreglu de 4x4 celdes, nel cual les llinies horizontales coneutaes a les compuertes de los transistores son les llamaes files y les llinies verticales coneutaes a les canales de los FET son les columnes.
Los pasos principales pa una llectura son:
La escritura nuna posición de memoria tien un procesu similar al de riba, pero en llugar de lleer el valor, la llinia de columna ye llevada a un valor indicáu pela llinia D.I. y el condensador ye cargáu o descargáu. El fluxu del datu ye amosáu con una llinia gruesa nel gráficu.
Paroplapoderus tzinpinensis
Paroplapoderus tzinpinensis ye una especie de coleópteru de la familia Attelabidae.
Distribución xeográfica
Alcuéntrase na China.
Hiendelaencina
Hiendelaencina ye un conceyu de la provincia de Guadalaxara, comunidá autónoma de Castiella-La Mancha, España. En cuntaba con una población de  habitantes. Magar esa exigua población, constitúi'l conceyu más pobláu de la mancomunidá del Altu Rei, qu'arrexunta a otros 16 conceyos.
La llocalidá de Hiendelaencina, asitiada xunto a la sierra d'Altu Rei xunto al cañón del ríu Bornova a 1084 msnm, esperimenta un clima mediterraneu continentalizado de tipu Csb,   con branos secos ya iviernos fríos.
Hasta 1844 foi una aldea modesta, pero'l descubrimientu esi añu de plata y la construcción de les que fueron les mines argentíferas más importantes d'España en tola so historia tresformó totalmente a la llocalidá y dio empiezu a una pequeña «fiebre de la plata» na rexón. Anguaño atópense abandonaes, pero constitúin un notable patrimoniu cultural, natural y xeolóxicu. Darréu, cola progresiva decadencia y n'última instancia cierre de les distintes esplotaciones mineres a principios del sieglu XX Hiendelaencina perdió rápido población. Ente'l patrimoniu arquiteutónicu del conceyu, amás de les mines de plata, atópase la ilesia parroquial construyida nel sieglu XIX.
La débil actividá económica de Hiendelaencina, que centraliza pa dellos conceyos redoma un serviciu como l'atención sanitaria primaria y cuenta con un pequeñu aeródromu con función de llucha contra quemes, ta focalizada nel sector servicios y la construcción.
Toponimia y símbolos
100px|left|Escudu del conceyu El nome de la llocalidá anicióse xunto cola población mientres la Edá Media. Primeramente figuró con variantes como Lluen del Encina y Lenzina (sieglu XIII) y Allende Laencina (sieglu XVI), p'acabar denominándose nel sieglu XIX Ien la Encina. Les denominaciones iniciales del términu qu'acompañen a «la encina» paecen ser derivativos d'un mesmu significáu (lloñe, loin en francés, allende tamién en castellán). El topónimu podría ser descompuestu en «Allende la Encina», col significáu de «más allá de la encina», por tantu un llocativu xeográficu.
Col descubrimientu de les mines de plata pasó a conocese popularmente tamién como Les Mines.
La descripción del blasón heráldicu que representa al conceyu, que la so aprobación foi publicada'l 27 de payares de 2001 nel boletín númberu 123 del Diariu Oficial de Castiella-La Mancha ye la siguiente:
Llocalización
thumb|left|Vista del [[Altu Rei y l'ermita; unu de los puntos más altos de la sierra qu'apodera la rexón]] El términu municipal de Hiendelaencina, que toma una superficie de 19,22 km², ta asitiáu al norte del sector central de la provincia de Guadalaxara na aguada sur de la sierra d'Altu Rei, una sierra asitiada nes estribaciones más orientales del sistema Central. La llocalidá asítiase a una altitú media de 1084 msnm sobre una pequeña llanura na marxe izquierda del ríu Bornova a 50 km de la so cabeza de partíu, Sigüenza, y 65 km de la capital provincial. El conceyu cunta con un vértiz xeodésicu del Institutu Xeolóxicu Nacional instaláu nuna pequeña elevación de la paraxa d'Altollano al sur del nucleu urbanu que s'atopa a una altitú de 1099,5 msnm. Nun ye sicasí'l puntu de mayor altitú de Hiendelaencina, que supera los 1130 msnm en partir norte de la estensión del términu municipal. El puntu más baxu correspuende a los aproximao 920 msnm del llende suroeste, onde'l ríu Bornova represado nel banzáu d'Alcorlo abandona les llendes de Hiendelaencina.
El términu municipal pertenez a la cuenca hidrográfica del Tajo y el principal cursu d'agua que trescurre por él ye'l ríu Bornova, que percuerre la llende occidental col conceyu de Villares de Jadraque. El Bornova ye un afluente del Henares (tributariu del Jarama, que ye de la mesma unu de los principales afluentes del ríu Tajo). El restu de cursos —como'l regueru Diógenes o'l regueru de Cal— son regueros estacionales.
Xeoloxía
right|thumb|Mineral [[pirargirita, una mena de plata presente nos filones de les mines de Hiendelaencina]] La zona del Altu Rei a la que pertenez Hiendelaencina se enclava na formación xeolóxica Ollo de Sapu (formada nel Cambrianu inferior) del Macizu Ibéricu. En delles partes, atópense sobre los gneises roques d'orixe volcánicu. El conceyu de Hiendelaencina en concretu ta asitiáu na llende ente dos tipos de suelu: unu con afloramientos del Cambrianu y Precambrianu (cuarcites y gneises glangulares), y otru con materiales del terciariu y del cuaternariu. Los filones de cuarzu son abondosos na zona. Ye nestos filones onde s'atoparon mineralizaciones en sulfuros de plata (siempres na serie de gneises) y d'oru. Les mines, que s'esplotaron dende 1844, adquirieron gran notoriedá, especialmente'l filón Santa Cecilia», del que s'estrayxo'l 90 % de la producción de plata. Les principales menas estrayíes del «Santa Cecilia» fueron miargirita y pirargirita; la fondura máxima a la que s'escavó esti filón foi de 690 m. Otru filón importante foi'l denomináu «Mala Nueche».
Clima
thumb|right|Vista del calce del regueru Diógenes, al este de la llocalidá, alredor del cual efectuáronse la mayor parte de les esplotaciones mineres La temperatura medio añal en Hiendelaencina ye de 11,76 °C (con una media de máximes de 17,21 y de mínimes de 6,36 °C). D'alcuerdu a la clasificación climática de Köppen, Hiendelaencina tien un clima mediterraneu frescu de tipu Csb (na llende con un clima mediterraneu de branu calorosu Csa), con unes temperatures medies del mes más templáu per debaxo de los 22 °C. Les máximes nun superen en permediu mientres el branu los 30 °C. A pesar de ser frecuentes les xelaes pal contestu local concretu del norte de la provincia de Guadalaxara'l permediu de díes nun constitúi un númberu particularmente alto, 69 de media a lo llargo del añu.
Según datos de 2009 el conceyu recibe una cantidá permediu de 585,82 mm de precipitación, que se concentra principalmente nel iviernu (30,9 % del total de precipitación), siguíes de la seronda y la primavera (29,0 y 27,3 % respeutivamente). Amás del máximu principal de la distribución iverniza a mediaos de la primavera esperiméntase tamién otru máximu relativu pronunciáu mientres el mes de mayu. El branu ye la estación más seca tocantes a precipitaciones. El permediu añal de díes d'agua ye de 79,84 y el de díes de precipitación en forma de nieve de 9,39. La rosada y el xarazo nun son fenómenos meteorolóxicos frecuentes en Hiendelaencina. El réxime pluviométricu de la rexón del Altu Rei ye consecuencia de los viento ábrigos, que, por cuenta de los sos componentes dominantes (nordeste y suroeste), faen que se produza una notable medría de les precipitaciones inclusive respectu de la zona media del Sistema Central. Esta circunstancia, xunto col fechu de que dellos pasos de monte sían l'escenariu de fuertes nubes de branu que traen agua a enclaves privilexaos, consigue compensar la aridez braniza mesma del clima mediterraneu imperante en toa'l cordal.
Flora y fauna
thumb|right|Xabalinos na península Ibérica
Allugada nuna redolada cercana a la sierra d'Altu Rei, parte del términu municipal —tola superficie asitiada al oeste de la carretera CM-1001— pertenez al Parque natural de la Sierra Norte de Guadalaxara.
Ente la vexetación del parque natural —que nel so estremu noroeste nel conceyu de Cantalojas incorpora fayedales bien calteníos y otres poblaciones de flora eurosiberiana d'altu valor— presenta na sierra d'Altu Rei estensiones de pinu albar y sabinares, acompañaos de vexetación en forma de carba como les jaras (Cistus ladanifer). Esisten amás nel territoriu del parque amplios terrenes ocupaos por pinares de repoblación (Pinus uncinata), pinu albar (Pinus sylvestris), pinu rodeno (Pinus pinaster), pinu laricio (Pinus nigra), polo xeneral de baxu valor, pero que n'ocasiones presenten nel sotobosque hábitat de proteición especial y especies amenaciaes. Nel conceyu predominen sicasí los arbustos y carbes (jaras principalmente) y pacionales, ente que nes zones arbolaes, relativamente esvalixaes y non siempres formando un monte, apaecen los pinos, el melojo (Quercus pyrenaica) y la encina (Quercus ilex).
La fauna del parque ye la carauterística de les zones bien calteníes de los montes del centru de la península ibérica. Especies comunes de mamíferos del parque son ente otres el coneyu (Oryctolagus cuniculus), la llebre (Lepus granatensis), el foín (Vulpes vulpes), el xabalín (Sus scrofa), el corzu (Capreolus capreolus) o'l gatu montés (Felis silvestris silvestris). El llobu ibéricu (Canis lupus signatus) atópase en procesu de recolonizar los territorios del parque. La llondra (Lutra lutra) tamién s'atopa en procesu d'espansión. Tocantes a les aves destaquen ente otres l'abeyeru européu (Pernis apivorus), l'ferlamicu (Falco subbuteo) o'l azor común (Accipiter gentilis). Esisten dellos exemplares nidificantes d'utre leonado (Gyps fulvus). El ríu Bornova, dende la so nacencia hasta'l banzáu d'Alcorlo, tien la considerancia de cursu d'agües trucheres.
Prehistoria y Edá Antigua
Nun s'atoparon xacimientos arqueolóxicos de la Prehistoria o de la Edá Antigua nel conceyu. L'área dende l'antigua Numancia, Segontia (quiciabes Sigüenza) y bona parte de les tierres alcarreñes ye considerada territoriu de la tribu celtíbera de los arévacos, na llende meridional colos carpetanos qu'habitaben el valle baxu del Henares. Na llocalidá relativamente cercana (60 km) de Pelegrina atopáronse restos d'un pobláu arévaco. Tamién una necrópolis celtibérica cerca la llocalidá d'Alcuneza (Sigüenza)—la necrópolis de Praos Redondos— a unos 56 km.
L'área habitada polos celtíberos —nome común dau polos romanos a un conxuntu de tribus non necesariamente con una identidá étnica bien similar— taba asitiada ente tres rexones alministratives romanes distintes: los conventus de Caesaraugusta, Cartagho Nova y Clunia (subentidades de la provincia Tarraconense). Les urbes romanes más importantes cercanes a la redolada del conceyu fueron Segontia (quiciabes l'actual Sigüenza), Caesada (Hita), Arcóbriga, Aquae Bilbitanorum (Alhama de Aragón), Arriaca (de xuru nes proximidaes de la capital provincial), Complutum (Alcalá de Henares) y Bílbilis (nel conceyu de Calatayud).
Edá Media y Edá Moderna
Mientres el periodu final d'al-Ándalus, ente los nucleos más importantes de los cercanos al conceyu de Hiendelaencina, que formaba parte del sector oriental de la Marca Media d'al-Andalus, atopar ente otros los d'Atienza, Sigüenza, Castejón de Henares, Jadraque o Hita. Estos allugamientos llegaron a constituyir n'ocasiones auténtiques fortaleces. Na cercana llocalidá de Membrillera atópense los restos d'una torre de vixilancia d'orixe musulmán —«El Caxellu de los Moros»— qu'apodera la vera izquierda del ríu Bornova. Nel actual y cercanu términu municipal de Gascueña de Bornova alzábase'l llamáu «Castelpelayo», un torrexón de vixilancia musulmán, que constituyía otru puntu de defensa del valle del Bornova.
thumb|right|Les [[comunidaes de villa y tierra fueron la forma d'organización de los territorios reconquistaos» na Estremadura castellana]] El territoriu foi «reconquistáu» por Alfonsu VI en 1085 con tomar del castiellu d'Atienza, que coincidió cola conquista de Toledo. El territoriu nel que s'incluyiría l'aldega que dio llugar a Hiendelaencina formó parte primeramente de la comunidá de villa y tierra d'Atienza. Más palantre esta alfoz foi perdiendo territoriu, esgazándose nuevos comunes como'l de Jadraque al que pertenecía —en concretu al sexmo de Bornova— Hiendelaencina. La postrera ofensiva musulmana que llegó a afectar a la parte de la sierra norte de Guadalaxara foi la de los almohades a finales del sieglu XII: dende esi momentu d'equí p'arriba la zona de conflictu movióse considerablemente al sur. La Tierra de Jadraque pasó eventualmente a manes de Pedro González de Mendoza y n'última instancia y hasta yá entráu'l sieglu XIX permaneció en poder de los duques del Infantado. La evidencia escrita más antigua que menta indireutamente a Hiendelaencina ye un documentu eclesiásticu del obispu d'Atienza que data del añu 1269.
Nel postreru cuartu del sieglu XVI les Rellaciones topográfiques de Felipe II de l'actual provincia de Guadalaxara refundiaron una población pa la llocalidá —que s'atopaba so xurisdicción de la villa de Jadraque— de 23 vecinos.
Edá contemporánea: puxanza y decadencia de la minería
thumb|right|Respiraderu de mina en Hiendelaencina La población de la llocalidá perteneciente a la Tierra de Jadraque— a la fin del primer cuartu del sieglu XIX yera de 68 vecinos —ciudadanos pagantes d'impuestos— y de 305 habitantes en total según el diccionariu de Sebastián Miñano de 1827. Nel momentu del descubrimientu de la plata Hiendelaencina yera una pequeña llocalidá con conceyu perteneciente al partíu d'Atienza, a l'audiencia territorial de Madrid y a la Diócesis de Sigüenza-Guadalaxara que los sos exiguos 48 vecinos dedicar al cultivu del centenu y a la ganadería.
Col descubrimientu, l'actividá minera tocantes a metales preciosos, hasta esi momentu centrada esencialmente nos xacimientos costeros de Sierra Almagrera na provincia d'Almería, llegó al interior peninsular. Les esplotaciones tuvieron una actividá intermitente al ritmu de los acontecimientos históricos hasta que fueron cerraes definitivamente a principios del sieglu XX por ser pocu rentables. La esplosión demográfica que provocaron les mines foi estraordinaria. N'escasos años la población multiplicar por más de 40. Ente los trabayadores atopaba un gran númberu de mineros asturianos. Sicasí les condiciones de vida de los mineros nun fueron nada fáciles: los casos d'argiria, les condiciones nes mines y un grave accidente con 13 finaos en 1864 atestigüen la precariedá del trabayu mineru. Nesa dómina nes mines esistió ciertu movimientu sindical que llegó a vertebrar una sociedá obrera. Esta sicasí nun se llegó a incorporar a la Primer Internacional pola actitú represiva de los patrones británicos. Les mines cerráronse definitivamente col fin de la primer Guerra Mundial en 1918. thumb|left|220px|Antigües instalaciones ruinoses de les mines Nuna provincia de bultable enclín derechiegu mientres la década de 1930, en 1936 Hiendelaencina formaba parte d'una de les zones d'influencia de la esquierda, nes que'l Frente Popular llogró la mayoría nes eleiciones xenerales de febreru d'esi mesmu añu. Nes eleiciones xenerales de 1979 el partíu d'Unión de Centru Democráticu (UCD) recibió la mayoría del sofitu eleutoral nel conceyu (un 69,93 % de los eleutores), per delantre del Partíu Socialista Obreru Español, de Coalición Democrática (CD) y del Partíu Comunista. Yá nel sieglu XXI, el nome de la llocalidá llogró algamar ciertu ecu nos medios nacionales cola midida del executivu autonómicu de María Dolores de Cospedal de cerrar en xineru de 2013 los servicios d'urxencies nocherniegues qu'ufiertaben los centros sanitarios de diversos conceyos de la comunidá autónoma, ente los que s'atopaba Hiendelaencina. N'oposición a esa midida surdieron movimientos ciudadanos nos distintos conceyos pa evitar la so aplicación.
Alministración y política
thumb|280px|right|Conceyu del conceyu Nes eleiciones municipales de 2011 el Partíu Socialista llogró la victoria eleutoral imponiéndose nos comicios a l'agrupación del Partíu Popular. L'alcalde de la llocalidá ye Mariano Escribano Gismera, del PSOE. Hiendelaencina, dende'l puntu de vista de l'alministración xudicial, pertenez al pie d'otros 70 conceyos al partíu xudicial de Sigüenza (nᵘnbsp;3 de la provincia de Guadalaxara). En 2012 el Conseyu Xeneral del Poder Xudicial, argumentando una optimización de l'alministración, propunxo la posible disolución d'esti partíu p'arrexuntalo nel de Guadalaxara o nel de Molina de Aragón.
Economía
El conceyu presenta una débil actividá económica. L'agricultura ocupaba en 2007 al 13,3 % de la población sobre un total de 30 trabayadores (de los cualos un 33,3 % yeren autónomos. Los principales sectores económicos nesi mesmu añu yeren la construcción (33,3 % de los trabayadores) y el sector servicios (50,0 % de los trabayadores). Un únicu trabayador (3,3 % del total) dedicar a la industria manufacturera. En 2011 la tasa de paru yera del 3,6 %. Tocantes a la superficie de les esplotaciones del sector primariu, este ta centráu namái na agricultura de terrenes arables de secanu (7,24 %) y, sobremanera, nes camperes, qu'ocupen un 81,87 % del terrén. A pesar de la so nula importancia nel momentu, nel 2010 estudiábase la viabilidá económica de volver a la esplotación de plata en Hiendelaencina.
Tresportes
thumb|right|Vista dende'l términu municipal de Carbayeda de Corpes del [[aeródromu de Hiendelaencina-Altu Rei]] La llocalidá de Hiendelaencina coneutar cola rede de carreteres del estáu al traviés de dos víes secundaries: la carretera autonómica CM-1001, que'l so percorríu empieza en El Cubillo d'Uceda y remata en Atienza, coneuta a Hiendelaencina con esta última llocalidá y con Cogolludo; la carretera d'orde local, que'l so trayeutu empieza na llocalidá y muerre en Aldeanueva d'Atienza, coneuta a la llocalidá con Villares de Jadraque.
Bienestar social
Hiendelaencina cunta con un centru d'atención primaria —distante 76,5 km del hospital universitariu de la capital provincial— qu'empresta tamién serviciu a los conceyos de Bustares, Gascueña de Bornova, Prádena d'Atienza, Carbayeda de Corpes y Villares de Jadraque. En 2009 el centru cuntaba como personal con 3 puestos de medicina xeneral y 1 puestu d'enfermería con horariu de mañana. La Xunta de Comunidaes de Castiella-La Mancha programó la supresión de cualquier serviciu d'urxencies nocherniegues pal 14 de xineru de 2013. El conceyu dispón d'una farmacia.
Nun esiste nengún centru escolar nel términu municipal de Hiendelaencina, según tampoco nes llocalidaes vecines. Los centros d'educación primaria más cercanos atópase n'Atienza (C.R.A. Serranía d'Atienza), Cogolludo (C.R.A La Encina), Sigüenza (C.P. San Antonio de Portaceli) y Jadraque (C.P. Romualdo De Toledo). Esiste un institutu d'enseñanza secundaria en Jadraque (I.E.S.O. Valle del Henares) y otru en Sigüenza (I.E.S. Martín Vázquez de Arce).