cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edward Gargan
Biografía
Gargan foi unu de los actores más prolíficos de la historia del cine (munches de les sos actuaciones fueron ensin acreitar). La Internet Movie Database cifra en más de 300 les sos actuaciones, ente 1921 y 1952 nel cine, y ente 1951 y 1953 na televisión.
Edward Gargan finó en 1964, a los 61 años d'edá, en Nueva York.
Narbief
Narbief ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Cúmulu abiertu M50
Messier 50 (tamién conocíu como M50 o NGC 2323) ye un cúmulu abiertu na constelación Monoceros. Foi afayáu quiciabes por Giovanni Cassini enantes de 1711 y independientemente descubiertu por Charles Messier en 1772. El M50 ta a una distancia d'unos 3.000 años lluz dende la Tierra.
John Garfield
Jacob Julius Garfinkle, más conocíu como John Garfield) foi un actor d'Estaos Xuníos. Garfield encaxó col perfil ideal pa interpretar a personaxes rebalbos, de clase trabayadora y polo que foi candidatu en dos causes pa los Premiu Óscar.
Biografía
Nació nuna familia xudía. Fíu de David y de Hannah Garfinkle, creció nel Brooklyn hasta que foi unviáu a un internáu del Bronx dempués de la muerte de la so madre cuando cuntaba con siete años. Baxu tutelar d'Angelo Patri foi introducíu nel boxéu y nel mundu de la interpretación. Por desgracia, una enfermedá cardiaca torgó-y siguir cola so actividá deportiva. Pero siguió nel mundu de la interpretación, ganando con posterioridá una beca pa estudiar na Ouspenskaya Drama School y foi escoyíu pola mesma Maria Ouspenskaya pa faer el so debú en Broadway en 1932. La obra llamada Golden Boy foi escrita por Clifford Odets pero la so actuación llindar a un papel de repartu. Coles mesmes, Garfield decidió dexar Broadway y probar suerte en Hollywood. En 1938 recibió bones crítiques y, inclusive, una nominación a los Óscar como actor de repartu pol so papel en Four Daughters.
Na década final de los 30, John apaecería en títulos como “Daughers Courageous” (1939) de Michael Curtiz o Juárez, un filme empobináu por William Dieterle y protagonizáu por Paul Muni y Bette Davis nel cual l'actor neoyorquín encarnaba a Porfirio Díaz.
Na Segunda Guerra Mundial Garfield apuntar nel exércitu norteamericanu, pero foi refugáu por problemes cardiacos. Abatíu pol refugu, Garfield centró los sos esfuercios na retaguardia. Garfield y Bette Davis abrieron el "Hollywood Canteen", un club qu'ufiertaba comida y entretenimientu a los soldaos que taben de serviciu. Darréu viaxó a Yugoslavia p'animar a les fuercies estauxunidenses movíes ellí. Mientres esa dómina tamién interpretó títulos como “Castle on the Hudson” (1940) d'Anatole Litvak, El llobu de mar ("The Sea Wolf") (1941) de Michael Curtiz, Tortilla Flat ("Tortilla flat") (1942) de Victor Fleming, Destination Tokyo ("Destination Tokyo") (1943) de Delmer Daves.
Dempués de la guerra, Garfield ocupó los primeros puestos del mundu cinematográficu con títulos como The Postman Always Rings Twice (1946) ("The Postman Always Rings Twice") (1946), de Tay Garnett con Lana Turner, D'amor tamién se muerre ("Humoresque") (1946) con Joan Crawford, y la oscarizada La barrera invisible ("Gentleman's Agreement"'') (1947) d'Elia Kazan. En 1948 sería nomáu per segunda vegada pola película de Robert Rossen Cuerpu y alma ("Body and Soul") (1947). En 1946, cuando'l so contratu con Warner Bros. expiró, Garfield decidió enfrentase al so antiguu estudiu y crear una productora independiente, siendo'l primer actor de Hollywood que dio esti pasu.
Arreyáu en movimientos políticos, Garfield foi entrugáu pola caza de bruxes a finales de los 40 y principios de los 50 y sofitó el Comité de la Primer Enmienda, nel que numberosos intelectuales amosaron la so oposición a les investigaciones del senador McCarthy. Cuando foi llamáu pol Comité d'Actividaes Antiamericanes, nel que se-y acusaba d'apurrir información confidencial a los comunistes, Garfield arrenunció a dar nomes de colegues rellacionaos col comunismu aduciendo que, en realidá nun conocía a nengunu. Anque la so muyer Roberta Seidman (casada col actor dende 1935) foi una conocida activista del Partíu Comunista, nun esiste nenguna evidencia de que Garfield tuviera rellaciones con ellos. Inclusive Garfield refugó esa ideoloxía y, xustu enantes de la so muerte, arrenunció a posibles afiliaciones y que reflexó nun artículu escritu por él y non publicar llamáu "I Was a Sucker for a Left Hook".
De toes formes, la so resistencia ante'l comité costó-y cara a la so reputación. Foi incluyíu nes llistes negres y foi vetáu na eleición de futuros papeles.
Con estes dificultaes, Garfield volvió a Broadway a interpretar la obra Golden Boy en 1952, esta vegada sí, nel papel principal. Los sos problemes cardiacos agraváronse y morrió a la edá de 39 años el 21 de mayu de 1952. Garfield ta soterráu nel campusantu Westchester Hills en Hastings-on-Hudson, Westchester County, Nueva York.
Un datu interesáu: nel "Diccionariu d'actores del cine arxentín 1933-1999" de Roberto Blancu Palacios y Raúl Clemente (Ed. Correxidor, 1999), páx.350, indícase que'l notable actor arxentín Natán Pinzón (Natalio Gurfinkel), 1917-1993, yera primu del actor d'Estaos Xuníos John Garfield.
Casu superesivu
El casu superesivu ye'l casu gramatical qu'indica posición sobre la superficie de dalgo.
Ye carauterísticu de les llingües fino-úgriques, ente que lo normal ye usar preposiciones.
En finés dase en dellos pronomes.
Sant Fost de Campsentelles
Sant Fost de Campsentelles ye un conceyu de la comarca del Vallès Oriental, na provincia de Barcelona, na comunidá autónoma de Cataluña.
Xeografía
thumb|left|200px| Llocalización de Sant Fost de Campsentelles dientro del Vallès Oriental Sant Fost de Campsentelles atópase na aguada vallesana de la Cordal Mariniegu, na contorna del Vallès Oriental y na llende col Maresme y el Barcelonés. Llenda al norte colos términos municipales de Mollet del Vallès, Martorelles y Santa Maria de Martorelles, al oeste con La Llagosta, al este con Montcada i Reixac (Vallés Occidental) y al sur con Badalona (Barcelonés) y Tiana (Maresme).
La estensión del términu municipal ye de 13,16 km². En 2013 cuntaba con 8.539 habitantes. L'altor mediu del conceyu ye d'unos 140 msnm. El puntu más altu és el visu de la Creu Peluda de'n Torres con 466 msnv. Otres elevaciones del términu municipal son el Pi Candeler (461 msnv) y La Coscollada (465 msnv) asitiaos nel cordal de les Maleses-Montalegre. Les árees de monte más importantes son les de la Conreria, La Nau y la zona de Can Torrents Vell-Mas Llombart.
Alministración
Llista d'alcaldes dende les eleiciones democrátiques de 1979:
Historia
El topónimu ta documentáu nel sieglu X como Campu Senteges (añu 967). El so términu municipal ye frutu de la fusión en 1504 de dos parroquies: Sant Fost (ilesia documentada yá en 978 y consagrada delles vegaes, la postrera en 1141), y Sant Cebrià de Cabanyes (consagrada en 1192). Nos fogajes los sieglos XV y XVI llamábase Sant Fost. De 1434 a 1835 los propietarios de masías pagaron parte del diezmu al monesteriu cartuxu de Montalegre (Tiana); este mesmu monesteriu exerció la xurisdicción feudal sobre esti pueblu (y sobre Martorelles y Santa Perpètua de Mogoda) de 1434 a 1566. Nos primeros censos del sieglu XIX rexistró Sant Fost, dempués Sant Fost de Campsentelles y finalmente Sant Fost de Campsentelles. En 1937 camudar a Alba del Vallès, recuperando'l franquismu'l nome acastellanáu non camudáu hasta la década de 1980. El topónimu podría provenir del llatín Campus Scintilas, «campu de les centellas» d'onde vendría la variante Campcentelles, o más probablemente de Sentega deriváu de sientas, «artos». Otra teoría afirma que podría venir de Campus (campu) y Senteges (nome personal xermánicu). De 1975 a 2000 el conceyu creció considerablemente en población por cuenta de les urbanizaciones de Sant Fost Residencial, Mas Corts y Mas Llombart. Yá en 1915 empezó a urbanizase con delles torres de veranéu'l sector de la Conrería, en concretu la zona del Cau y Turó del Reig, que siguió con fuercia nes décades de 1950 y 1960. El conceyu de la Llagosta perteneció a Sant Fost hasta 1945.
Birac (Charente)
Birac ye una comuña francesa del departamentu de Charente, na rexón de Nueva Aquitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Neuchâtel-Urtière
Neuchâtel-Urtière ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Angela Marie Bettis
Angela Marie Bettis ye una actriz d'Estaos Xuníos destacada pola so interpretación de Carrie White, en Carrie, onde actuó xunto a Patricia Clarkson y Emilie de Ravin. Protagonizó con muncho ésitu la película May, del añu 2002 onde actuó xunto a Jeremy Sisto y James Duval. Protagonizó tamién Toolbox murders, interpretando a Nell Barrows. El so debú nel cine foi nel añu 1993, na película La novicia, orixinalmente llamada Storia di una capinera, n'Italia.
Biografía
Angela Marie Bettis, conocida como Angela Bettis, nació en 1973, n'Estaos Xuníos. Ye fía de Mary Linn y Joshep Bettis. Estudiu nel institutu Westlake de Texas; a los 20 años en 1993, dirixir a Italia pa protagonizar la so película debú, Storia di una capinera (película), dirixida por Franco Zeffirelli y onde actuó xunto a Johnathon Schaech y Vanessa Redgrave,.
Depués asistió a The Musical americanu, y más tarde a una Academia dramática nos noventas; tamién estudiu en Nueva York la carrera d'actuación y teatru, afalada pola so madre. Más tarde convirtióse nuna estrella na película "The last best sunday", en 1999, pero enantes actuó en Girl, Interrupted, interpretando a Janet Weber, una anorexica. Esta película foi vista en munchos países, protagonizada por Winona Ryder y Angelina Jolie.
Depués nel añu 2002, realizó una obra de teatru sobre Les bruxes de Salem, interpretando a Abigail Williams, xunto a Laura Linney. Más tarde, convirtióse nuna actriz esitosa pol so trabayu en películes de xéneru terror. Nel añu 2002, actuó na película Carrie, una versión actualizada de la novela de Stephen King, siendo ella la protagonista y actuando con Patricia Clarkson y Emilie de Ravin. Depués trabayó en May, interpretando a May Dove Canady, una moza que nunca conoció l'amor o l'amistá, pero dempués de tantos refugos y humildaciones, ella toma vengación. Esta foi dirixida por Lucky McKee, con quien Bettis sostuvo una rellación. Nesta película, llogró numberosos premios; actuó xunto a Jeremy Sisto, James Duval y Anna Faris. Lucky McKee tamién trabaya con Angela Bettis nos sos curtiumetraxes, videos curtios, y na serie de terror Masters of Horror, nel episodiu "Metamorfosis" onde tienen problemes con inseutos de gran tamañu.
Nel añu 2004, Bettis protagonizó Toolbox murders, col papel de Nell Barrows, xunto a Juliet Landau.Ésta foi dirixida por Tobe Hooper, esitosu por The Texas Chain Saw Massacre en 1974. Nel añu 2006, Bettis realizó'l so debú como direutora con Roman (película), onde actúa'l mesmu Lucky McKee y Kristen Bell.
Angela Bettis, tamién trabayó como productora, empecipiando nel añu 2009, na empresa Mo-Freek, una propiedá de Kevin Ford quién, dizse, ye la so pareya anguaño.
Música
Angela Bettis, amás compunxo delles melodíes musicales, para May (película) nel añu 2002, que se calificó como'l cantar principal de la película, y pa "The circle" nel añu 2005.
Sant Feliu Sasserra
Sant Feliu Sasserra ye un conceyu de la provincia de Barcelona, na comarca del Bages, na subcomarca del Lluçanès y ye estremeru coles contornes d'Osona y del Moyanés.
Catalina de Siena
Catalina Benincasa, conocida como santa Catalina de Siena O.P., foi una santa católica. La Santa Sede reconocer como copatrona d'Europa ya Italia y doctora de la Ilesia.
Considerada una de les grandes místiques del so sieglu (Sieglu XIV), destacó coles mesmes la so faceta de predicadora y escritora, según la so decisiva contribución al regresu del papáu a Roma tres l'exiliu d'Avignon. Ye una santa bien venerada y popular en fundaciones, ilesies y santuarios de la Orde dominicana.
Infancia
Catalina foi fía de Jacobo Benincasa, tintoreru, y de Lapa di Puccio di Piagente (o Piacenti), fía d'un poeta local. Los sos padres formaron una familia numberosa: Catalina yera la fía númberu ventitrés d'un total de venticinco parto: la so hermana ximielga Giovanna morrió recién nacida. Al añu siguiente, mientres la epidemia de peste negro qu'afaró Europa, tuvo llugar l'últimu partu que nun espolletó.
Foi bautizada como Catalina Benincasa, pertenecía a una familia de la clase media-baxa de la sociedá, compuesta básicamente por fontaneros y notarios, conocida como "la fiesta de los 12", quien ente una revolución y otra, gobernaron na república de Siena dende 1355 hasta 1368.
El so hermanos moteyar como Eufrosina. Catalina nun tuvo una educación formal; dende temprana edá amosó'l so gustu pola soledá y l'oración, y siendo neña inda, a la edá de siete años, consagrar a la mortificación y fixo votu de castidá. A los dolce años los sos inalvertíos padres empezaron a faer planes de matrimoniu pa Catalina, pero ella reaccionó cortándose tol so pelo y zarrándose, con un velu sobre la so cabeza. Coles mires de persuadila, los sos padres obligar a realizar fatigoses xeres doméstiques, sicasí Catalina zarróse más en sí mesma, entá más convencida. Namái un eventu inusual, un palombu que se posó na cabeza de Catalina mientres oraba, convenció a Jacobo de la sincera vocación de la so fía.
A los dieciocho años tomó l'hábitu de la Orde Tercer de los dominicos. Someter al ciliciu (güei visible na ilesia de Santa Catalina de la Nueche, parte del complexu de Santa María de la Escala) y a enllargaos periodos d'ayunu, namái alimentada pola Eucaristía. Nesta primer fase de la so vida, estes práutiques yeren llevaes a cabu en solitariu.
Mocedá
De xuru nos antroxos de 1366 vivió lo que describió nes sos cartes como un matrimoniu místicu con Xesús, na basílica de Santu Domingu de Siena, teniendo diverses visiones como la de Xesucristu nel so tronu con San Pedro y San Pablo, dempués de les cualos empezó a carecer cada vez más y a demostrar entá más el so amor a los probes. Este mesmu añu morrió'l so padre y en Siena empecipióse un golpe d'Estáu. thumb|170px|Éxtasis de santa Catalina ante'l crucifixu, obra de [[Pompeo Batoni.]]
Los sos haxógrafos sostienen qu'en 1370 recibió una serie de visiones del infiernu, el purgatoriu y el cielu, dempués de les cualos escuchó una voz que lu mandaba a salir del so retiru y entrar a la vida pública. Empezó a escribir cartes a homes y muyeres de toles condiciones, calteniendo correspondencia coles principales autoridaes de los actuales territorios d'Italia, rogando pola paz ente les repúbliques d'Italia y el regresu del papa a Roma dende Avignon. Caltuvo de fechu correspondencia col papa Gregorio XI, emplazándolo a reformar la clerecía y l'alministración de los Estaos Pontificios.
Mientres el tiempu que duró la peste de 1374, Catalina allegó al socorru de los desgraciaos, ensin amosase enxamás cansada, y entá, si hubiera de creer a los historiadores de la so dómina, podría dicise qu'operó dellos milagros. Poco dempués, el 1 d'abril de 1375 en Pisa, Catalina recibió los denominaos estigmes invisibles, de cuenta que sentía los dolor pero nun yeren visibles les llagues externamente.
Más feliz n'otres ciudaes d'Italia, afirmó nelles la so fidelidá a la Santa Sede. Respondió a les cuestiones capciosas de dellos sabios y de dellos obispos, d'una manera que los confundió. Tres grandes trabayos ya inmenses dificultaes, reconcilió a los florentinos col papa Urbanu VI, socesor de Gregorio XI, colgando'l 18 de xunetu de 1378 una caña d'olivar nel Palaciu en señal de paz.
Muerte
Retiróse depués a la más fonda soledá; pero d'ellí hubo de sacala'l Cisma d'Occidente. Sofitó al papa romanu Urbanu VI, quien la convocó a Roma, onde vivió hasta la so muerte'l 29 d'abril de 1380, a la edá de trenta y trés años. Foi soterrada na Ilesia de Santa María sopra Minerva en Roma; el so craniu foi lleváu a la ilesia de Santu Domingu de Siena en 1384 y un pie atopar en Venecia.
Ente los principales siguidores de Catalina, atopábense'l so confesor y biógrafu, darréu xeneral de los dominicos, frai Raimundo de les Viñes, de Capua (fináu en 1399) y Estefano de Corrado Maconi (fináu en 1424), quien foi unu de los sos secretarios, y convirtióse depués en Prior Xeneral de los Cartuxos. El llibru de Raimundo sobre la vida de Catalina, la "Lleenda", foi termináu en 1395. Una segunda versión de la vida de Catalina, el "Suplementu", foi escritu unos años dempués por otru de los sos siguidores, fray Tomás Caffarini (muertu en 1434), quien darréu escribió tamién la "Lleenda Menor", llibru que foi traducíu al italianu por Estefano Maconi.
Canonización
thumb|245px|Canonización de Catalina, pol papa [[Pío II, obra de Pinturicchio.]] Pío II declarar santa en 1461. Primeramente, conmemorar el mesmu día de la so muerte, el 29 d'abril. En 1628 Urbanu VIII mover a otru día, pa non superponer la fiesta cola de san Pedro de Verona, hasta qu'en 1969 volvió a la so fecha primitiva.
En 1939 Pío XII declarar patrona principal d'Italia, xunto a San Franciscu d'Asís.
El 3 d'ochobre de 1970 Pablo VI dio-y el títulu de Doctora de la Ilesia, siendo la segunda muyer en llograr tal distinción (dempués de santa Teresa de Xesús (27 de setiembre de 1970) y antes de Santa Teresita del Neñu Xesús). En 1999, sol pontificáu de Xuan Pablo II, convertir nuna de les Santes Patrones d'Europa.
Obra escrita
thumb|Llibru della divina dottrina (Diálogu de la Divina Providencia), c. 1475
Santa Catalina dexó'l Diálogu de la Divina Providencia, llamáu a cencielles Diálogu, escritu mientres cinco díes d'éxtasis relixosu, del nueve al catorce d'ochobre de 1378. Trátase de 26 oraciones y 381 cartes. El testu ye consideráu como un importante testimoniu de la lliteratura toscana vernácula.
Santuarios nel so honor
Los dalgunos de los templos n'honor de Santa Catalina de Siena son:
Justicia spicigera
thumb|240px|Fueyes con flor.
Justicia spicigera, ye una especie de planta acuática perteneciente a la familia de les acantacees. thumb|240px|Vista de la planta thumb|240px|Fueyes
Distribución
Ye nativa de Belice, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu y Nicaragua.
Descripción
Les fueyes son de color verde escuru de 7 cm averaos de llargu. La flor ye de color uniforme, en tonalidaes amarellentaes y coloraes, que cuelguen del tarmu polo que d'ende provién el carauterísticu nome de trompetilla. El frutu ye medianu, de forma semiesférica y consistencia semileñosa, de 7 a 10 cm de diámetru y granes pequeñes con sabor semidulce.
Son arbustos erectos o escandentes, qu'algama hasta 5 m d'altu. Los tarmos nuevos son cuadrangulares, pubérulos a lo llargo de 2 llinies. Les fueyes ovaes, de 6,5 a 17 cm de llargu y 3,5 a 9 cm d'anchu, el ápiz acumináu, la base atenuada, les fueyes seques frecuentemente negru-purpúreas; con peciolos de 0,5 a 1 cm de llargu. Les inflorescencies en forma de panícules espigadas laxas, terminales y axilares, secundifloras, d'hasta 10,5 cm de llargu, con pedúnculos de 1,7 a 4 cm de llargu, bráctees subulaes, de 1 a 1,5 mm de llargu; sépalos los 5, subulaos, 2,5 a 3 mm de llargu, glabros; corola 35 a 44 mm de llargu, glabra, anaranxada, el llabiu inferior endolcáu; estames con teques subiguales, basalmente apiculaes. Los frutos de 17 mm de llargu, glabros.
Propiedaes
Nos estaos de Méxicu, Hidalgo, Michoacán, Morelos y Quintana Roo emplégase'l cocimientu de les fueyes o cañes en problemes del sangre polo xeneral, yá sía para purificarla, desintoxicarla, componela, aumentar o clarificarla. Emplegar por tantu en casos d'erisipela, sífilis, tumores o granos difíciles de curar. Pa ello, beben el fervinchu color violeta acoloratáu, de cañes y flores. Amás, ta indicada pa la presión arterial.
El cocimientu de les fueyes o cañes y n'ocasiones de la flor, inxerir pa malestares rellacionaos col aparatu dixestivu, como dolor d'estómagu, foria y disentería. El cocimientu pa la foria, ellabórase xunto con guayaba (Psidium guajava), axenxu y cidrón (Agastache mexicana) y tómase n'ayunes. A los neños dáse-yos por cuyaraes el cocimientu de les fueyes, como dixestivu y contra l'estriñimientu.
Pa carecimientos femeninos como cólicos o dolores menstruales, col cogollu (cañes tienres) prepárase una bébora a manera de té que se toma delles vegaes al día; como antidismenorreico, la bébora preparar cola flor y fueyes de la planta; contra'l cáncer de matriz, ellabórase xunto con matlalina morada (Commelina erecta) y xihualhihuitl (sp. n/r.); pa baños dempués del partu, el muicle combinar con chaca (Bursera simaruba), gordonucu (Piper amalago), orcajuda blancu (Cestrum dumetorum) y piochi (Melia azedarach).
Úsase tamién en dellos carecimientos respiratorios como tos, bronquitis y constipación.
Utilízase como desinfestante n'enfermedaes de la piel. Pa los granos aplicar de manera local la planta entera. Pa sabañones (pequeñes erupciones que salen nes piernes y pies debíu al contautu con agua encharcada y puerca que s'atopa xeneralmente nos potreros; hai inflamación de pies y resquemor), que tienen de tratase tan llueu se detecten, pos se cuerre'l riesgu d'una infeición más fonda, llávense les piernes y pies cola agua lo más caliente que se soporte, del fervinchu preparáu con cañes de muicle, capulín agarroso (Conostegia xalapensis), aguacate (Persea americana), yerba del zorrillo (Dyssodia porophyllum) guayaba, tabacu, y ayu (spp. n/r). Depués, van estregar con refino, va aplicase aceite de comer nes partes más afeutaes y cúbrense con un trapu llimpio y delgao. van faese trés llavaos o más, si persiste la infeición. Nel sieglu XVI, Francisco Hernández de Toledo rellata que se-y emplega como antidisentérico, antiescabiático, antigonorreico, antipirético y pa les metrorragias.
La Sociedá Mexicana d'Historia Natural, nel sieglu XIX, señalar como antidisentérico.
Yá nel sieglu XX, Maximino Martínez cita los usos siguientes: antidisentérico, antiepiléptico, antiescabiático, apoplexía, estimulante, pa les metrorragias y fortalecer los nervios. Finalmente, Luis Cabrera de Córdoba conseñar como antidiarreico, antiespasmódico y preséu mientres la menopausia.
Taxonomía
Justicia spicigera foi Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal y espublizóse en Linnaea 7(3): 395–396. 1832.
Justicia: nome xenéricu dau n'honor de James Justice (1730-1763), hortalaneru escocés.
spicigera: epítetu llatín ;Sinonimia:
Nome común
Recibe dellos nomes:
John Aniston
John Anthony Aniston (nacíu Γιάννης Αναστασάκης, Giannis Anastasakis; ), más conocíu como John Aniston, foi un actor d'Estaos Xuníos. Foi más conocíu pol so papel de Victor Kiriakis na serie de NBC Days of Our Lives, dende 1985. Aniston ye padre de la reconocida actriz Jennifer Aniston.
Primeros años
Aniston nació como Giannis Anastasakis (griegu: Γιάννης Αναστασάκης) en Chania na islla de Creta (Grecia), fíu de Joanne Stella (1 d'ochobre de 1899 - 7 de payares de 1992) y Antonios Anastasakis (17 de xineru de 1889 - mayu de 1965). Los sos padres emigraron a los Estaos Xuníos cuando Aniston tenía dos años, y abrieron un restorán en Chester (Pennsylvania).
Graduóse na Pennsylvania State University con una llicenciatura n'Artes Teatrales, sirvió na Marina d'Estaos Xuníos como oficial d'intelixencia en serviciu activu en Panamá, y más tarde na reserva.
Vida personal
John tien una fía, l'actriz Jennifer Aniston (nacida en 1969), cola so primer esposa, Nancy Dow, y tamién tien un fíu, Alexander, cola so segunda esposa, Sherry Rooney Aniston (quién conociera mientres trabayaben en Love of Life, cuando interpretó a una abogada llamada Dory Patten, que taba namorada del so personaxe, Eddie Aleata).
El padrín de la so fía Jennifer, ye Telly Savalas, unu de los meyores amigos del so padre.
Noël-Cerneux
Noël-Cerneux ye una comuña francesa del departamentu de Doubs, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Braunschweig
Brunswick (oficialmente n'alemán Braunschweig ; en baxu saxón: Brunswiek ) ye con 250.556 habitantes la segunda ciudá nel estáu de Baxa Saxonia (Alemaña) por detrás de Hannover. Ta asitiada al norte del cordal del Harz na llende navegable del ríu Oker, que coneuta col mar del Norte al traviés de los ríos Aller y Weser. Un poderosu ya influyente centru de comerciu nel periodu medieval n'Alemaña, Braunschweig foi miembru de la Lliga Hanseática dende'l sieglu XIII al sieglu XVII, y la capital d'estáu de Brunswick hasta la so abolición en 1946.
Fundación y historia temprana
thumb|left|200px|Castiellu de Dankwarderode. Desconozse la fecha y les circunstancies de la fundación de la ciudá que, d'alcuerdu a la tradición surdió de la fusión de dos asentamientos, unu fundáu por Brun(o), un conde saxón quien morrió en 880, a un llau del ríu Oker - la lleenda da l'añu 861 pa la so fundación - y l'otru l'asentamientu d'un llexendariu Conde Dankward, a que'l so nome deber el Castiellu de Dankwarderode, que foi reconstruyíu nel sieglu XIX. El nome orixinal de la ciudá, Brunswik, ye una combinación del nome Bruno y el términu baxu saxón wik, que significa'l llugar onde los mercaderes folgaben y guardaben la so mercancía. El nome de la ciudá indica, poro, un bon llugar pa folgar porque s'atopa nun vau del ríu Oker. Otra esplicación pal nome de la ciudá ye que provién de Brand, o 'amburar', indicando un llugar que se desenvolvió dempués de que fuera llimpiáu pol fueu. La ciudá ye mentada per primer vegada en documentos de la Ilesia de San Magni dende 1031, que dan a la ciudá'l nome de Brunesguik.
Edá Media y Edá Moderna
thumb|left|250px|Braunschweig nel sieglu XVI, de Civitates orbis terrarum por [[Georg Braun y Frans Hogenberg.]] thumb|right|250px|[[Catedral de Brunswick dedicada a San Blas, cola estatua del lleón.]] Hasta'l sieglu XII Brunswick foi gobernada pola familia noble saxona de los Brunonen, dempués, al traviés de matrimoniu, cayó a manes de la Casa de Welf. En 1142 Enrique'l Lleón de la Casa de Welf convertir en Duque de Saxonia y fixo de Brunswick la capital del so Estáu (que, dende 1156 d'equí p'arriba, tamién incluyiría'l Ducáu de Baviera). Convirtió'l Castiellu de Dankwarderode, la residencia de los condes de Brunswick, na so propia Pfalz y desenvolvió la ciudá pa representar la so autoridá. Sol reináu d'Enrique la Catedral de San Blas foi construyida y tamién alzó la estatua d'un lleón, el so animal heráldicu, en frente del castiellu. El lleón consiguientemente convertir na seña d'identidá de la ciudá.
Enrique'l Lleón aportó a tan poderosu que s'atrevió a refugar l'ayuda militar del emperador Federico I Barbarroja lo que llevó a la so espulsión en 1182. Enrique foi al exiliu n'Inglaterra. Primeramente estableciera llazos cola corona inglesa en 1168, al traviés del so matrimoniu cola fía del rei Enrique II d'Inglaterra, Matilde, hermana del rei Ricardo Corazón de Lleón. Sicasí, el so fíu Otón IV, quien recuperaría la influyencia y finalmente foi coronáu emperador del Sacru Imperiu, siguió fomentando'l desenvolvimientu de la ciudá.
Mientres la Edá Media Brunswick foi un importante centru comercial, unu de los centros económicos y políticos nel Norte d'Europa y miembru de la Lliga Hanseática dende'l sieglu XIII hasta la metá del sieglu XVII. Pal añu 1600, Brunswick yera la séptima ciudá más grande d'Alemaña. Anque formalmente una de les residencies de los gobernantes del Ducáu de Brunswick-Lüneburg, un estáu constituyente del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, Brunwick yera de facto gobernada de forma independiente por una poderosa clase de patricios y gremios a lo llargo de gran parte de la Baxa Edá Media y el periodu de la Edá Moderna. Por causa del creciente poder de la burguesía medieval de Brunswick, los Príncipes de Brunswick-Wolfenbüttel, quien gobernaben sobre una de les subdivisiones de Brunswick-Lüneburg, n'últimu términu treslladaron la so Residencia (Residenz) fuera de la ciudá a la cercana población de Wolfenbüttel en 1432. Los Príncipes de Brunswick-Wlfenbüttel nun recuperaron el control sobre la ciudá hasta finales del sieglu XVII, cuando'l Duque Rodolfo Augusto de Brunswick-Lüneburg tomó la ciudá al asediu. Nel sieglu XVIII Brunswick nun yera un centru solu políticu, sinón que tamién cultural. Influyíos pola filosofía de la Ilustración, duques como Antonio Ulrico y Carlos I convertir en patrones de les artes y les ciencies. En 1745 Carlos I fundó'l Collegium Carolinum, predecesor de la Universidá Téunica de Brunswick, y en 1753 treslladó de nuevu la residencia ducal de regresu a Brunswick. Con esto atraxo a la so corte y a la ciudá poeta y pensador como Lessing, Leisewitz, y Jakob Mauvillon. Emilia Galotti por Lessing el Fausto de Goethe fueron interpretaes per primer vegada en Brunswick.
Sieglos XIX y XX
thumb|left|250px|Landschaftliches Haus, Edificiu del Parllamentu ([[Landtag) del Ducáu y del Estáu Llibre de Brunswick.]] A la fin de la I Guerra Mundial, el 8 de payares de 1918, un conseyu obreru socialista forzó al duqu'Ernesto Augusto a abdicar del tronu. El 10 de payares el conseyu proclamó la República Socialista de Brunswick sol gobiernu d'un partíu únicu, el Partíu Socialdemócrata Independiente d'Alemaña (USPD). Sicasí, les subsiguientes eleiciones del 22 d'avientu de 1918 fueron ganaes pol Partíu Socialdemócrata d'Alemaña (MSPD), y el USPD y MSPD formaron un gobiernu de coalición. En 1919 un llevantamientu en Brunswick, lideráu pola comunista Lliga Espartaquista, foi ganáu cuando tropes de los Freikorps sol mandu de Georg Ludwig Rudolf Maercker, por orde del Ministru de Defensa alemán Gustav Noske, tomaron el control de la ciudá. Consiguientemente, foi establecíu un gobiernu lideráu pol SPD, y n'avientu de 1921 la nueva constitución del Estáu Llibre de Brunswick, agora una república parllamentaria dientro de la República de Weimar, otra vegada con Brunswick como la so capital, foi aprobada.
Mientres la II Guerra Mundial miles de trabayadores forzaos del Este fueron traíos a la ciudá. Mientres los años 1943-1945 siquier 360 neños sustraíos d'esti trabayadores morrieron nel Entbindungsheim für Ostarbeiterinnen. thumbnail|250px|Braunschweig na nueche del 16 d'ochobre de 1944. Mientres la guerra, Braunschweig foi Cuartel Xeneral de subrexón (Untergebiet Hauptquartier) del Distritu Militar (Wehrkreis) XI. Tamién foi la ciudá de guarnición de la 31ª División d'Infantería, que tomó parte nes invasiones de Polonia, Bélxica, Francia y Rusia, y que foi mayormente destruyida mientres la retirada alemana de Rusia. La ciudá foi delles vegaes estropiada nos ataques aéreos anglu-americanos. El raid aereu del 15 d'ochobre de 1944 destruyó la mayor parte del centru históricu (Altstadt), que fuera'l mayor conxuntu de construcciones con tremes de madera n'Alemaña, incluyendo la mayor parte de les ilesies. La catedral, que fuera convertida nun santuariu nacional (n'alemán: Nationale Weihestätte) pol gobiernno nazi, caltúvose de pies.
Periodu de posguerra y sieglu XXI
Dempués de la guerra, Braunschweig agambó como capital cuando'l Estáu Llibre de Brunswick foi eslleíu poles autoridaes d'ocupación Aliaes (la mayor parte de los sos territorios fueron incorporaos al estáu de nueva creación de Baxa Saxonia). La catedral foi restaurada a les sos funciones como ilesia Protestante. La reconstrucción de la ciudá tuvo diseñada col propósitu modernizala y faela empobinada al automóvil. Una pequeña seición del Altstadt sobrevivió al bombardéu y sigue siendo bien distintiva.
El 28 de febreru de 1974, como parte d'una reforma de los distritos de Baxa Saxonia, el distritu rural de Brunswick, qu'arrodiaba la ciudá, foi desestablecido. La mayor parte del anterior distritu foi incorporáu a la ciudá de Brunswick, aumentando la so población n'aprosimao 52.000 persones.
Na década de 1990 amontáronse los esfuercios pola reconstrucción d'edificios históricos que fueren destruyíos nel raid aereu. Edificios como'l Alte Waage (construyíu orixinalmente en 1534) y el Braunschweiger Schloss agora álcense de nuevu cola gloria que tuvieron antes de la guerra.
Parques y xardinos
Los parques y xardinos na ciudá inclúin el xardín botánicu Botanischer Garten der Technischen Universität Braunschweig, fundáu en 1840 por Johann Heinrich Blasius, el Bürgerpark, el Löwenwall con un obeliscu de 1825, el Prinz-Albrecht-Park (Parque Príncipe Alberto), y el Inselwallpark. Otros parques y árees recreatives son el Stadtpark, Westpark, Theaterpark, Museumpark, Heidbergsee, Südsee, Ölpersee, y zoolóxicu Arche Noah Zoo Braunschweig.
Subdivisiones
Braunschweig componer de 19 distritos (n'alemán: Stadtbezirky), que de la mesma pueden subdividise en dellos barrios (n'alemán: Stadtteile). cada unu d'ellos. Los 19 distritos, cola so numberación oficial son:
1Formáu en 2011 de los anteriores distritos de Wabe-Schunter y Bienrode-Waggum-Bevenrode.
Conseyu de la Ciudá
L'actual alcalde de Braunschweig ye Ulrich Markurth (SPD).
Resultaos pa les eleiciones llocales de 11 de setiembre de 2011:
Economía
La marca de moda NewYorker, la editorial Westermann Verlag, Nordzucker, Volkswagen Financial Services y Volkswagen Bank tamién tienen la so sede na ciudá. Tamién dos importantes compañíes óptiques teníen see en Braunschweig, Voigtländer y Rollei.
Mientres la década de 1980 y principios de 1990 les compañíes informátiques Atari y Commodore International teníen dambes filiales pal desenvolvimientu y producción na ciudá.
Ciencia ya investigación
thumb|250px|[[Universidá Téunica de Braunschweig.]]
Braunschweig foi una importante área industrial. Na actualidá ye conocida pola so Universidá ya institutos d'investigación, principalmente'l Johann Heinrich von Thuenen Institute, el Julius Kühn-Institut y el Institutu pa l'Alimentación Animal del Institutu Friedrich Loeffler.
El Physikalisch-Technische Bundesanstalt (PTB) en Braunschweig caltién el reló atómicu responsable de la señal horaria DCF77 y el tiempu oficial alemán. En 2006 la rexón de Brunswick se carecterizó por ser la rexón con mayor pesu n'I+D en tol Espaciu Económicu Européu con una inversión del 7,1% del so PIB n'investigación & teunoloxía. Tamién foi nomada Ciudá de la Ciencia n'Alemaña en 2007.
Educación
Tamién en Braunschweig asítiase'l Martino-Katharineum, una escuela d'educación secundaria fundada en 1415. Tuvo alumnos tan famosos como Carl Friedrich Gauss, Hoffmann von Fallersleben, Richard Dedekind y Louis Spohr. Dende 2004, Braunschweig tamién tien una Escuela Internacional. Otres escueles secundaries notables son el Gymnasium Gaussschule, Gymnasium Kleine Burg, Hoffmann-von-Fallersleben-Schule Braunschweig, Integrierte Gesamtschule Franzsches Feld y el Wilhelm-Gymnasium.
La única universidá d'arte en Baxa Saxonia, fundada en 1963, puede atopase en Braunschweig, la Hochschule für Bildende Künste Braunschweig. Amás, unu de los campus de la Universidá de Ostfalia de Ciencies Aplicaes (n'alemán: Ostfalia Hochschule für angewandte Wissenschaften) haber na ciudá.
Nome
Munches otres llocalizaciones xeográfiques reciben el so nome en referencia a la ciudá, tales como por casu Nueva Brunswick en Canadá, por cuenta de la unión personal del Eleutoráu de Brunswick-Lüneburg (o Eleutoráu de Hannover) con Gran Bretaña dende 1714 hasta 1837 (vease Casa de Hannover, tamién referida como Casa de Brunswick, llinia de Hannover). Pa una llista de llugares que'l so nome provién de la ciudá vease Brunswick (dixebra).
Oficines gubernamentales
Na ciudá alcuéntrense les oficines del Luftfahrt-Bundesamt (LBA, "Oficina d'Aviación Federal") y el Centru Federal Alemán d'Investigación d'Accidentes Aéreos (BFU).
Cultura
240px|thumb|200px|Piëta, de [[Menashe Kadishman, Braunschweig.]]
Braunschweig ye famosu por Till Eulenspiegel, un bufón medieval que gastó munches chancies a los sos ciudadanos. A lo llargo de la so historia hubo equí munches bébores, ya inda esiste un peculiar tipu de cerveza llamada Mumme, citada per primer vegada en 1390, un estractu de malta que foi comerciada per tol mundu. Dos importantes productores de bébores inda producen en Braunschweig, Hofbrauhaus Wolters, fundáu en 1627, y l'anterior Feldschlößchen]], fundáu orixinalmente en 1871, agora operada por Oettinger.
El Braunschweiger Mettwurst tamién recibe'l nome de la ciudá.
Medios de comunicación
El mayor periódicu llocal de Braunschweig ye'l Braunschweiger Zeitung, publicáu per primer vegada en 1946. Los diarios d'antiguo publicaos en Brunswick incluyeron al Braunschweigische Anzeigen/Braunschweigische Staatszeitung (1745-1934), el Braunschweigische Landeszeitung (1880-1936) y el Braunschweiger Stadtanzeiger/Braunschweiger Allgemeiner Anzeiger (1886-1941), y el social-demócrata Braunschweiger Volksfreund (1871-1933).
Cerca de Braunschweig, en Cremlingen-Abbenrode, esiste un importante tresmisor de radiu d'onda media llarga, que tresmite'l programa Deutschlandfunk en 756 kHz.
Festivales
Schoduvel, una forma d'antroxu medieval del Norte d'Alemaña yera celebráu en Brunswick dende una edá tan temprana como'l sieglu XIII. Dende 1979 celébrase'l desfile añal Rosenmontag en Braunschweig, el mayor nel Norte d'Alemaña, que recibe'l nome Schoduvel n'honor del costume medieval.
El mercáu de Navidá añal Weihnachtsmarkt celebrar dende finales de payares y avientu na Burgplatz nel centru de Braunschweig. En 2008 el mercáu tuvo 900.000 visitantes.
Museos y galeríes
thumb|right|Herzog Anton Ulrich Museum thumb|right|Villa Salve Hospes
El muséu más importante de la ciudá ye'l Herzog Anton Ulrich-Museum, un bien conocíu muséu d'arte y el más antiguu muséu públicu n'Alemaña, fundáu en 1754. Alluga una coleición de maestros d'arte Occidental, incluyendo Dürer, Giorgione, Cranach, Holbein, Van Dyck, Vermeer, Rubens, y Rembrandt.
El Muséu del Estáu de Brunswick (Braunschweigisches Landesmuseum), fundáu en 1891, alluga una coleición permanente que documenta la historia de la rexón de Brunswick dende la historia temprana hasta'l presente.
El Muséu Municipal de Brunswick (Städtisches Museum Braunschweig), fundáu en 1861, ye un muséu pa la historia del arte y de la cultura, y documenta la historia de la ciudá de Braunschweig.
El Muséu d'Historia Natural de Brunswick ye un muséu de zooloxía fundáu en 1754.
Otros museos na ciudá inclúin el Muséu de Fotografía (Museum für Photographie), el Muséu Xudíu (Jüdisches Museum), el Muséu de Teunoloxía Agrícola Gut Steinhof, y el Gerstäcker-Museum. Tamién son frecuentes exhibiciones d'arte contemporáneo pola Sociedá d'Arte de Braunschweig (n'alemán: Kunstverein Braunschweig), que tienen llugar na Villa Salve Hospes, una villa clasicista construyida ente 1805 y 1808.
Música y danza
El Braunschweig Classix Festival yera un festival añal de música clásica. Yera'l mayor promotor de música clásica na rexón y unu de les más prominentes festivales de música en Baxa Saxonia.
Dende 2001 hasta 2009, y otra vegada dende 2013, les finales añales de la competición internacional de breakdance coles sos carauterístiques Battles of the Year tuvieron llugar nel the Volkswagen Halle en Braunschweig.
Braunschweiger TSC atopar ente los principales equipos de baille de formación y ganó múltiples títulos en campeonatos mundiales y europeos.
Deportes
thumb|right|250px|La primer versión n'alemán de les normes del fútbol por Konrad Koch. thumb|right|300px|Eintracht-Stadion, l'estadiu del club [[Eintracht Braunschweig de la Bundesliga alemana.]] El principal equipu llocal de fútbol de Braunschweig ye'l Eintracht Braunschweig. Fundáu en 1895, el Eintracht Braunschweig tien una llarga y accidentada historia; ganó'l campeonatu de fútbol alemano en 1967, y anguaño xuega na 2. Bundesliga, la segunda división del fútbol alemano, y atrai a un gran númberu de siguidores. Brunswick tamién foi, podría dicise, la primer ciudá n'Alemaña onde tuvo llugar el xuegu del fútbol. Esti deporte foi lleváu a Alemaña por un profesor d'una escuela local, Konrad Koch, tamién el primeru en poner por escritu una versión n'alemán de les regles del fútbol, quien entamó'l primer partíu ente los sos alumnos de la escuela Martino-Katharineum en 1874. La película alemana de 2011 Xuníos por un suañu ta basada na historia de Koch.
Los New Yorker Lions (enantes Braunschweig Lions) son l'equipu de fútbol americanu de la ciudá, que ganaron un númberu récor de 9 vegaes el campeonatu alemán, según dos Eurobowls.
L'equipu de baloncestu profesional de la ciudá, el Löwen Braunschweig, xuega na Basketball Bundesliga, la lliga de mayor nivel n'Alemaña. L'equipu filial SG Braunschweig xuega na lliga de tercer división Pro B. L'equipu femenín de baloncestu del Eintracht Braunschweig xuega na 2. Damen-Basketball-Bundesliga, la segunda división de baloncestu femenín n'Alemaña.
Otros deportes que Braunschweig tien o tuvo equipos na 1ª o 2º división de la Bundesliga inclúin el béisbol (Spot Up 89ers), ḥoquei yerba (Eintracht Braunschweig y Braunschweiger THC), balonmano hierba (Eintracht Braunschweig), balonmano (MTV Braunschweig y SV Süd Braunschweig), ḥoquei sobre xelu (Eintracht Braunschweig), rugbi (Welfen SC Braunschweig), voleibol (USC Braunschweig), y water-polo (Eintracht Braunschweig).
Los eventos deportivos añales que tienen llugar en Braunschweig inclúin el tornéu ecuestre internacional Löwen Classics, Rund um dean Elm, la decana n'Alemaña de les competiciones de ciclismu en ruta, y el tornéu profesional de tenis Sparkassen Open.
Ciudaes hermanaes
Braunschweig ta hermanada con:
Mediu ambiente
thumb|Ilesia de San Andrés. La Universidá Téunica de Brunswick estudia si pueden reformase los edificios vieyos por qu'algamen l'estándar actual, y asina llograr un resultáu medioambiental fayadizu. Ente los proyeutu topen l'edificiu nuevu del Conceyu de Brunswick y la ilesia evanxélica en Berlín.
Per otra parte, la Xunión Europea (XE) subvenciona con 3 millones d'euros el proyeutu NANOIMPRINT del Institutu Alemán d'Investigación Agrícola (FAL) en Brunswick. El proyeutu busca llograr materies primes anovables a partir de refugayes per mediu de procesos bioteunolóxicos.
Picu Caldoveiro
El Picu Caldoveiro ye una sierra interior que toma 11.359 ha alcontraes nos conceyos asturianos de Proaza, Tameza, Grau y Teberga. Comprende los monumentos naturales de puertos de Marabio según parte del Parque natural de Les Ubiñes-La Mesa. Pueden diferenciarse cuatro grandes zones : El Gobiernu del Principáu d'Asturies n'atención a les sos especiales condiciones ambientales y de redolada nos Puertos del Maravio concedió a ésti ampliu y singular paraxa una merecida figura proteutora sol nome de Paisaxe Natural Protexíu del Picu Caldoveiro.
Poospiza boliviana
Distribución y hábitat
Estiéndese per Bolivia, y l'estremu noroeste de l'Arxentina, nel norte de les provincies de Salta y Jujuy.
Habita en quebraes montiegues y arbustives en rexones d'altu monte.
Taxonomía
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Richard Bowdler Sharpe nel añu 1888, sol mesmu nome científicu. La llocalidá tipu dada ye a cencielles: «Bolivia». Datos moleculares señalen qu'esta especie ta estrechamente rellacionada con Poospiza ornata.
El Llapiceru
El Llapiceru foi una revista de cómic editada en Xixón pola asociación Conceyu Bable.
Entamó la so andadura nel añu 1988 y taba dirixida pol actor y asturianista Lluis Antón González que tamién collaboró na revista con delles historietes. Esta revista supuso pa munchos autores mozos asturianos la oportunidá de ver asoleyaos por primer vez los sos trabayos. Ente los collaboradores habituales de la publicación tan dibuxantes como Alberto Álvarez Peña (autor, igualmente, de munches de les portaes de la revista), Miguel Solís Santos, Neto, Ígor Medio, Ruma Barbero, Javier Marinas ...
Nel añu 1991 El Llapiceru creó un concursu de cómic nel que los trabayos ganadores yeren publicaos pola revista.
El Llapiceru algamó los 16 númberos, llegando la so andadura hasta l'añu 1997. Nel 2008, coincidiendo col ventenu aniversariu de la revista, fízose una edición de los númberos asoleyaos entamada por Conceyu Bable y l'Atenéu Cultural Xuan María Acebal.
Ríu Trubia
thumb|right|Ríu Trubia al so pasu per Trubia. El ríu Trubia ye un ríu asturianu qu'escurre polos conceyos de Proaza y Uviéu.
El ríu naz de la unión de los ríos Teberga y Quirós y conflúi col ríu Nalón del que ye tributariu na parroquia de parroquia.
Gran parte del so percorríu escurre casi paralelu a la sienda del osu.
Casu partitivu
Finés
Nel idioma finés, esti casu emplégase de cutiu pa espresar identidaes desconocíes y aiciones irresultativas. Por casu, atopar nes siguientes circunstancies, cola terminación carauterística en: (-a) (-ta) (-tta):
Como exemplu del significáu irresultativo del partitivu, l'acusativu ammuin karhun significa "disparé al osu [y matar]", ente que ammuin karhua (partitivu) significa "disparé al osu", ensin especificar si'l tiru foi certeru. Nótese que l'idioma finés escarez de tiempu futuru, de cuenta que'l partitivu aprove d'una importante referencia al presente (luen kirjaa) n'oposición al futuru (luen kirjan). La última oración significa "voi lleer el llibru", como resultáu ("el llibru foi lleíu") indica aición nel futuru.
El casu con una identidá inespecificada ye onko teillä kirjoja, qu'usa'l partitivu, porque se refier a llibros inespecíficos, en contraste col cuasi nominativu, onko teillä (ne) kirjat?, que significa "¿tienes (esos) llibros?"
El casu partitivu procede del casu más vieyu ablativu. Esti significáu caltiénse, por casu, en kotoa (dende'l llar), takaa (dende tras).
Estáu actual nes llingües sami
De les llingües sami, Inari y Skolt inda tienen el partitivu, anque sume amodo y otros casos van adquiriendo la so función.
El casu partitivu nel idioma vascu
Compárense:
Ez daukazu esnerik. Nun tienes lleche.
Anque tamién ye correutu l'usu de partitivu n'oraciones afirmatives, ye menos común y suelse usar p'añedir énfasis:
Sami Skolt
El partitivu namái s'emplega nel singular y puede trate siempres remplazado pol xenitivu. El marcador de partitivu ye -d.
1. Apaez dempués de númberos mayores que 6:
El sintagma anterior pue ser remplazado por .
2. Tamién s'usa con ciertes postposiciones:
Que puede ser reemplazáu por kuä´đ vuâstta.