cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anamirta cocculus
Usos
Anque toxico, multum duru yera un preparáu de Cocculus Indicus, etc., una vegada utilizáu (polos fabricantes de cerveza del sieglu XIX) pa dar una calidá más embriagante a la cerveza que'l previstu pol solu conteníu d'alcohol. Charles Dickens referir a quien se dedicaben a estes práutiques como "fabricantes de cerveza y vendedores de cerveza de baxu grau, ... que nun entienden la política sana de la venta de bébores saludables." A pesar de qu'apaez en munchos volúmenes homeopáticos y guíes de siquier dos cerveceros, l'usu de tales preparaciones foi prohibíu n'Inglaterra, mientres la metá del sieglu XIX, con multes de 500 £ en venta y 200 £ pol usu de la droga.
Taxonomía
Anamirta cocculus describióse por (L.) Wight & Arn. y espublizóse en Prodr. Fl. Ind. Orient. 1: 446 1834.
Amont-et-Effreney
Amont-et-Effreney ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Conseyería de Cultura, Política Llingüística y Turismu
La Conseyería de Cultura, Política Llingüística y Turismu del Principáu d'Asturies ye una de les conseyeríes del Gobiernu del Principáu d'Asturies na XI llexislatura, creada'l 24 de xunetu de 2019.
Funciones
El Decretu 13/2019, de 24 de xunetu da-y competencies a la Conseyería en materies de:
Ayahuasca
El consumu de la ayahuasca puede xenerar efeutos allucinóxenos por causa de la presencia del DMT natural de plantes como la psychotria viridis, la diplopterus cabrerana y otres, que sería dixerida pol cuerpu ensin nengún efeutu si nun s'incluyera'l inhibidor de la monoamino oxidasa (IMAO), que nel casu ye'l yagé o ayahuasca (B. caapi). Poro, ye necesaria la combinación de dambes plantes pal efeutu alucinógeno. La resultancia de felicidá cocción tien variaos nomes d'alcuerdu a los distintos pueblos que les preparar (ver embaxo).
Componentes
El componente básicu ye una decocción de la liana Banisteriopsis caapi, pero esisten otres plantes que tamién contienen sustances similares, tales como Colaoriopsis caapi o Peganum harmala (arruda sirio), polo que pueden utilizase en llugar de la liana, lo que va dotar a les diverses ayahuascas d'una gran variabilidá na so composición química, respuesta física y efeutu psiquico. N'otros casos, como por casu nos rituales shuar del natemano, la liana Banisteriopsis caapi ye l'únicu componente de la decocción.
miniaturadeimagen|Preparación de la ayahuasca en [[Iquitos, Perú]]
La liana Banisteriopsis caapi contién unes sustances conocíes como alcaloides harmala. Les principales son harmina (un principiu activu al qu'antes de la so clasificación oficial en 1939 llamóse-y banisterín, yageína), y en baxes concentraciones tamién presenta harmalina y harmalol. Esti grupu d'alcaloides β-carbolínicos nun ye esclusivu de les especies de Banisteriopsis, tamién se presenta nes granes de Peganum harmala o axatada siria.
Unu de los preparaos más comunes ye l'amiestu de Banisteriosis caapi con Psychotria viridis, Chacruna n'unu de los sos nomes nativos. Tamién puede atopase entemecida con Diplopterys cabrerana o chacopranga, o con Mimosa hostilis. Estes plantes apurriríen al preparáu, nel so casu, la molécula dimetiltriptamina o DMT. Si atender a la escasísima concentración de DMT qu'estes plantes apurren al cocimientu resultante, en comparanza con nivelar estándar de psicoactividad probaos pa la ingesta oral del DMT, alviértese la complexidá farmacolóxica d'esta decocción y va entendese el porqué de la so escasa toxicidá. Daqué similar asocede colos inhibidores de la monoaminooxidasa (IMAO) inxeríos que, utilizaos como antidepresivos en psiquiatría, riquen d'un usu bien enllargáu por que puedan ser efeutivos. Con tou, la variabilidá na composición de les diverses ayahuascas va ser bien grande, atopándose en dalguna de les sos variantes otros componentes adicionales como'l tabacu o otres plantes. La resultancia ye un beberaxu farmacológicamente complexu y d'escasa toxicidá emplegáu pa rituales médicos y/o relixosos y na medicina tradicional de los pueblos nativos amazónicos.
Contraindicaciones y riesgos
Los efeutos del consumu de ayahuasca pueden ser distintos en cada persona.
De los efeutos más conocíos y que dientro de la ritualidad tiénense como signos de que la medicina fai un efeutu positivu, tán:
Otros efeutos posibles pueden ser:
Nin el yagé nin el DMT son adictivos.
Primeres descripciones d'usu
Nos documentos etnohistóricos coloniales atópense descripciones del usu del ayahuasca per parte de los pueblos de l'Amazonia qu'habitaron les árees del ríu Marañón:
Usos
Los Shipibo-conibo faen usu del ayahuasca col nome de "Oni Cobin" o "Nishi Cobin". El grupu étnicu Shuar del sur y la frontera del Ecuador y Perú (Jívaros por como los llamaron los españoles), faen usu de la ayahuasca col nome de "Natem" polos "Uwishin" (nome del xamán Shuar). Los Shipibo-conibo de Perú usar nes sos ceremonies y ritos de sanamientu dende tiempos bien antiguos esta preparación. De la mesma como resalten les comunidaes Inga y Kamsá na amazonia colombiana pol so importante usu del yagé pa la práutica etnomedicinal. Los chamanes o médicos shipibos (Junes, Onayas, Murayas y Mutsarawas pol so rangu) herederos de la conocencia ancestral de los distintos amiestos, preparaciones y usos del ayahuasca, utilicen estes amiestes pa distintos motivos, determinando les plantes qu'amiesten según l'efeutu o oxetivu buscáu, ritual, ceremonial o curatible.
La preparación varia según los grupos indíxenes, les poblaciones y los médicos xamanes de cada población, guardando cada unu'l so secretu y habiendo diverses recetes con distintes amestaos.
La ayahuasca ye pos el mestranzu por excelencia del mundu amazónicu y nexu d'unión ente diverses cultures que tienen de mancomún el consumu individual o grupal de la bébora con diversos fines, que tomen dende lo curatible a lo que tien un calter espiritual o de revelación personal. miniaturadeimagen|derecha|Casa ceremonial en Iquitos, Perú.
Efeutos y propiedaes
La ayahuasca puede ser una terapia efeutiva nel campu de la psiquiatría y la psicoloxía nel tratamientu de la depresión
Mientres la ingesta de ayahuasca pueden presentase dellos efeutos de poca duración, esto ye, mientres los efeutos del alucinógeno (DMT) atópase presente nel cuerpu.
Los efeutos al curtiu plazu pueden incluyir: Vómito * Temblones
Son conocíos los casos de descompensaciones psicótiques productu del consumu, llegando inclusive a desencadenar cuadros agudos d'esquizofrenia y a producir disfunciones a nivel cortical cerebral.
Ceremonies del Amazones
Nes ceremonies del Amazones los participantes sentir nel suelu formando un semicírculu, mientres el xamán empieza exhalando el fumu d'un cigarru, llamáu "mapacho", alredor de la xente pa estornar les enerxíes negatives. Nel centru del semicírculu'l xamán dispón la ayahuasca y los materiales necesarios pa la ceremonia, que puede durar hasta 7 hores, mientres les cualos, el guía entona los sos cantares, llamaos "ícaros". Ente 20 y 45 minutos dempués de la ingesta de la bébora los participantes empiecen a notar los sos efeutos, conocíos como "mareación de ayahuasca". Dalgunos pueden sufrir vultures, fories, sudoraciones o otros efeutos.
El retu de cada persona, según los xamanes, ye entender el significáu real de les visiones producíes pol ayahuasca y utilizar esi aprendizaxe na so vida diaria.
Nel mundu
La fama de la ayahuasca nel mundu deber en parte al llibru The Yage Letters (Les cartes de la ayahuasca), (1963), escritu en collaboración ente los escritores estauxunidenses William S. Burroughs y Allen Ginsberg, que contién mayormente cartes de Burroughs escrites nel añu 1953 mientres "el so segundu viaxe per tierres llatinoamericanes en busca del yagé o ayahuasca", que lo llevaríen a una curtia estadía na selva amazónica peruana, onde esperimenta col ayahuasca. El llibru remata cola correspondencia escrita por Ginsberg nel añu 1960, mientres la so permanencia en Perú, que detalla los sos propios esperimentos con ayahuasca.
Nel mundu atopen instituciones con equipos mistos de xamanes nativos y médicos, psiquiatres y psicólogos que trabayen en xunto les terapies con ayahuasca. Investigadores de medicina moderna como'l doctor Rick Strassman M.D. estudiaron a xeitu la forma y mecanismos d'aición de los alcaloides activos de la ayahuasca y les sos conexones cola cosmovisión y relixosidá de los pueblos orixinarios d'esta tradición y otres cultures del mundu como la exipcia, considerando imprescindible'l nexu cola esperiencia fisiolóxica y l'esperiencia espiritual qu'esiste nos estaos que provoca'l ayahuasca y el so alcaloide activo visionariu (DMT). Nel so casu ye la primer investigación seria y oficial fecha n'Estaos Xuníos con una metodoloxía científica.
La ayahuasca tamién foi declarada patrimoniu cultural de Perú. y Brasil pa ufiertar mayor proteición a la bébora, a los ritos y a la cultura acomuñada al so usu. L'usu de la ayahuasca en países como'l Perú, Brasil, Ecuador y Estaos Xuníos d'América ta amparáu llegalmente pola reconocencia de los sos usos tradicionales y relixosos n'el mesmu marcu que sirve la reconocencia xurídica de los derechos de los grupos tribales nativos lo mesmo que de instituciones relixoses como la Unión do Vexetal o'l Santu Daime.
Presa (Siares)
Presa ye un llugar de la parroquia de Siares nel conceyu asturianu de Castropol.
Alcuéntrase a 9,70 km de Castropol, la capital del conceyu, a un altor mediu de 55 msnm y tien una población de.
70 Pegasi
70 Pegasi (70 Peg) ye una estrella na constelación de Pegasu. De magnitú aparente +4,55, ye'l decimonovenu astru más brillosu na so constelación. Alcuéntrase a 164 años lluz del Sistema Solar, siendo'l error en tala midida d'un 4,2%.
Carauterístiques
70 Pegasi ye una xigante mariella de tipu espectral G7III. Con una temperatura efectivo de 5045 ± 29 K, ye 42 vegaes más lluminosa que'l Sol. Modelos teóricos dan-y un radiu nueve vegaes más grande que'l radiu solar, polo que, dientro de les xigantes, nun ye de les de mayor tamañu. Al igual qu'otres estrelles asemeyaes, xira amodo sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 1,5 km/s. La so masa averada ye 2,5 vegaes mayor que la del Sol y la so edá envalórase en 1040 millones d'años. A diferencia de munches otres xigantes, pue tar fundiendo yá'l heliu del so nucleu internu.
70 Pegasi ye una estrella binaria, anque nada se sabe sobre la so compañera estelar.
Composición química
70 Pegasi tien una metalicidá daqué mayor que la solar ([Fe/H] = +0,06). Práuticamente tolos elementos estudiaos son sobreabundantes en rellación al Sol, destacando'l ceriu, 2,2 vegaes más abondosa que na nuesa estrella. Ye relevante'l so eleváu conteníu de nitróxenu ([N/H] = +0,39), el segundu más altu dientro un estudiu qu'entiende 34 xigantes.
Arethusana arethusa
'Arethusana arethusa,' tamién conocida como Pintes ocres, ye una especie d´inseutu lepidópteru perteneciente a la familia de les Nymphalidae, subfamilia Satyrinae.Ye la única especie del xéneru Arethusana.
La especie Arethusana arethusa foi descrita por Johann Nepomuk Cosmas Michael Denis y Ignaz Schiffermüller en 1775, sol nome inicial de Papilio arethusa. foi reclasificada en 1951 pola entomólogu francés Hubert de Lesse nel xéneru monotípoco Arethusana.
Descripción
Pintes ocres  ye de color ocre con una ancha banda submarginal  mariella naranxa, y un visible ocelu negru nel ápice de les ales anteriores.
L'envés de les anteriores ye mariellu anaranxáu bordiáu más o menos llargamente de marrón, col visible ocelu negru discretamente pupilado al ápice de les ales anteriores ente que l'envés de les posteriores ta marcáu d'una banda clara y de nervaduras blanques bien visibles.
350px|miniaturadeimagen|centro|Dambos llaos
Gata
La so gata ye de color beige con rayes llonxitudinales color marrón gastáu.
Periodu de vuelu y envernía
Univoltinu, la Pintes ocres vuela nuna xeneración de mediaos de xunu a empiezos de setiembre.
Plantes güéspedes
Les plantes güéspedes de la so canesba son diverses, como les Festuca, les Dactylis, les Poa y Bromus erectus
Ecoloxía y distribución
La Arethusana arethusa esta presente en Marruecos, nel Europa (España, Portugal, Francia) nos balcaness (Eslovaquia, Albania, Grecia), Turquía y Oriente Mediu hasta n'Arménia, sur de Rusia y sur oeste de Siberia.
En Marruecos, ye Arethusana arethusa aksouali, que ye un endemismu de los montes del Toubkal y namái presente nesti llugar.
El pequeñu montascosu, la Pintes ocres, esti presente na mayoría de los departamentos de la Francia metropolitana salváu los departamentos de Bretaña, de Vosgos, d'Altu Saona y Alsacia, de Creuse, de Puy-de-Dôme, de Allier y d'Altu Loira, de Pas-de-Calais, de Gers y Córcega.
Biotopu
La Pintes ocres gusta-y les zones yerboses, arbustives, márxenes de monte, y ribayos predresos, vuela hasta los 1 700  metros.
Proteición
Ta protexíu na rexón Islla de Francia según figura na publicación a esti fin del 22 de xunetu de 1993 relativu a la llista de los inseutos protexíos en rexón "Islla de Francia".
Master System
La Master System, comercializada en Xapón sol nome SEGA Mark III, ye una consola de videoxuegos de 8 bits basada en cartuchos, que foi desenvuelta por Sega. Anque tuvo bien por detrás en ventes fora d'Europa, Brasil y con un ésitu moderáu n'Arxentina, la esperiencia sentó los cimientos por que Sega siguiera col so lideralgu nesos mercaos mientres la siguiente xeneración cola Sega Mega Drive. El so cese de producción, con esceición de Brasil, foi en 1996.
Historia
La Mark III foi la socesora de la SG-1000, la primer consola creada por Sega. Foi llanzada en Xapón el 20 d'ochobre de 1985. Al añu siguiente poner a la venta'l xuegu Alex Kidd in Miracle World, y Alex Kidd, el so protagonista, convertir na mascota non oficial de Sega hasta principios de los noventa.
El sistema foi rediseñáu pa vendelo nel mercáu d'Estaos Xuníos col nome de Sega Master System en xunu de 1986, un añu dempués del llanzamientu de la Nintendo Entertainment System. Salió a la venta a un preciu de $200. Darréu foi llanzada per tol mundu en 1987 col nuevu nome. Esi mesmu añu apaez una versión de la Master System en Xapón, que les sos úniques diferencies cola Mark III son la carcasa, qu'agora ye similar a la usada nel restu del mundu, y qu'inclúi de serie, integrada dientro de la mesma máquina, la unidá FM, un accesoriu opcional de la Mark III con un chip de soníu FM Yamaha. Esti accesoriu nunca salió de Xapón, nin integráu nin como añedíu por separáu.
Anque más avanzada téunicamente que la Nintendo Entertainment System, nun algamar n'EE.XX. el mesmu nivel de popularidá. Esto haise atribuyíu a delles causes, ente elles el retrasu nel llanzamientu y un númberu de cartuchos d'otres compañíes distintes a Sega enforma menor. Esto postreru debíu al draconiano contratu que Nintendo obligaba a suscribir a quien queríen llicenciar xuegos pa la NES, con clauses de exclusividad o retrasos de dellos años ente l'apaición d'un xuegu en NES y n'otres plataformes (esto valió-y delles reprimendas del gobiernu xaponés, pero siguió nos sos trelce hasta la so derrota llegal por Codemasters). La Master System vendió 125.000 consoles nos primeros cuatro meses, y la NES 2.000.000.
Nintendo tenía'l 90% del mercáu norteamericanu daquella. Hayao Nakayama, el CEO de Sega, decide nun gastar munchos esfuercios nun mercáu apoderáu pola NES. En 1988, viéndense los derechos de la Master System n'USA a Tonka, pero la so popularidá nun para de cayer. La decisión ye considerada como bien mala, pos Tonka nunca comercializara una videoconsola y nun tenía idea de que faer con ella.
En 1990, Sega algamara l'ésitu cola Sega Mega Drive/Sega Genesis y como resultancia recupera los derechos de Tonka sobre la SMS. Diseña entós la Sega Master System II, una nueva consola muncho más llixera y pequeña pero que p'abaratar costos de producción, escarez del botón de reset, de toma Audiu/Video, del bus d'espansión y del slot de tarxeta de la orixinal.
Al empar llanza un adaptador de Master System pa Mega Drive/Genesis, que sí que tien el slot de tarxeta y usa la circuitería de la Mega Drive (que, de fechu ye dos consoles nuna, inclusive con dos xuegos de chips gráficos y de soníu), que precisamente inclúi tomar d'A/V. Cuando Sega Game Gear ye llanzada al mercáu, unu de los sos periféricos, Master Gear Converter dexaría a esta consola portátil ensertar cartuchos de Master System.
Nun esfuerciu de lluchar contra'l Super Mario Bros. de Nintendo el nuevu sistema inclúi en ROM el xuegu Alex Kidd in Miracle World, y darréu Sonic the Hedgehog, que s'executaben si nun s'ensertaba un cartuchu. Sega entornar en promocionar el nuevu sistema, pero'l cambéu de xeneración yá se produxera y nada llogró.
En Xapón la consola foi abandonada al salir a la venta la Sega Mega Drive. En 1991, les ventes n'América del Norte yeren práuticamente inesistentes, polo que decide abandonase esi mercáu tamién, pa intentar potenciar en mayor midida'l creciente ésitu de la Sega Genesis.
N'Europa, Sega comercializa la Master System en dellos países, incluyendo dalgunos nos que Nintendo nun viende les sos consoles. Viéndese abondo bien n'Alemaña onde ye distribuyida por Ariolasoft dende l'iviernu de 1987. Los desarrolladores europeos crearon munchos xuegos pa la SMS y por ello ye capaz de superar a la NES n'Europa. Nintendo vese forzada a llicenciar dellos xuegos populares de la SMS nesti mercáu. La Master System tuvo soporte hasta 1996 n'Europa. Cuando se dexa de fabricar Sega puede concentrara na so nueva Sega Saturn. Les ventes n'Australia nun son tan bones como les de la NES, pero cimeros proporcionalmente a les de Norteamérica. En Nueva Zelanda ye un ésitu de ventes - por cuenta de que la NES nun tien muncha influencia - y ye soportada hasta 1997.
Brasil ye'l mercáu nel qu'algama más ésitu, pos inclusive anguaño sígense vendiendo consoles. El responsable d'ello ye Tec Toy, distribuidor en Brasil de Sega. La primer diferencia ye que les Master System I ya II son dambes del mesmu aspeutu que la Master System I nel restu de países. La Sega Master System III, anque exteriormente similar a la Master System II, incorpora na so circuitería varios de les meyores de la Sega Game Gear, polo que'l tamañu máximu de cartuchu ROM pasa de 4 Mbits (512 Kilobytes) a 8 Mbits (1024 Kilobytes). Esto fai que dalgunos de los xuegos desenvueltos por Tec Toy namái puedan executase nesta máquina y non nel restu de Master System. Trai na ROM interna Sonic the Hedgehog. En 2002 rellánzase camudando'l color de la carcasa a blancu y con dellos packs de xuegos, el mayor colos siguientes: Tamién se llanza un modelu ensin cables qu'usa una antena pa unviar les imáxenes a la televisión, ya incorpora el mandu na consola. Llámase-y Master System Super Compact. Y pal públicu femenín, una versión en rosa llamada Master System Girl. Dambes son bien cotizaes polos coleicionistes, especialmente la rosa.
Apocayá llanzóse la Master System Handy, que sigue'l cercu d'otres consoles nun mandu. Escarez de slot de cartuchos y funciona con 4 piles o un adaptador de corriente. Namái tien salíes RCA d'Audiu/Video y 27 xuegos internos. Y, de nuevu, un botón reset.
Nel apartáu soft, y con llicencia espresa de Sega pa ello, Tec Toy afai dellos títulos a personaxes locales. Asina Wonder Boy in Monster Land pasa a ser Monica non Castelo do Dragao, onde Wonder Boy ye sustituyíu por Monica (el popular personaxe infantil de Maurício de Sousa: en Brasil tien hasta parque temáticu propiu) y la espada flamíxera pola so conejito de felpa, col que exorciza bisarmes y pantasmes. Sapu Xule (otru personaxe popular) tamién ve como'l so sprite sustitúi al protagonista d'otros dos xuegos xaponeses. TransBot pasa a ser Nuclear Creature. Pero en llugar de conformase con esplotar lo esistente y como muncho treslladalo al portugués, crean nuevos desarrollos, tantu de temes locales como Sítio do Pica Pau Amarelo (llugar onde se desenvuelven munches de les obres del autor brasilanu Monteiro Lobato) y Castelo Ra-Tim-Bum (serie de la emisora TV Cultura), como crean una escelente adautación de Street Fighter II, o son los primeres en presentar en 8 bits a Tails, el foín de dos coles indixebrable compañeru de Sonic. La conversión de xuegos de Game Gear a Master System ye tamién una constante.
Corea del Sur ye un casu especial. Ellí Samsung comercializa la Gam*boy, una Master System I con llicencia (anque otres fontes calificar de pirata, nun ye asina), pero la semeyanza del nome cola Game Boy causa'l so cambéu a Aladdinboy (Samsung va llamar a la Mega Drive Super Aladdinboy). El formatu de los sos cartuchos ye'l mesmu que'l xaponés, pero ellí publicar munchos xuegos occidentales inéditos en Xapón (de forma llegal o pirata)
La Sega Game Gear ye una portátil, tamién de Sega, que'l so hardware ta basáu nel de la Master System, pero ameyorando la paleta de colores (4096 colores frente a 64, anque en dambos casos namái 32 pueden usase coles mesmes), ampliando'l tamañu de cartuchu (lo que dexa escenarios y efeutos sonoros mayores) y añediendo un puertu de comunicaciones pa coneutar dos consoles en partíes multixugador. A diferencia del restu de la primer xeneración de consoles de mano en color, ye capaz d'amosar imáxenes de TV na so pantalla por aciu un accesoriu sintonizador.
Accesorios
La Master System ye capaz d'utilizar los mandos de Mega Drive, pero namái reconoz 2 botones y la cruceta. Dellos modelos de terceros son incompatibles.
Oficiales de Sega
thumb|250px|Sega Light Phaser thumb|250px|SegaScope 3-D Glasses
Emuladores
La Master System ye una de les consoles más emulada. La mayor parte de los emuladores d'esta consola suelen incluyir tamién soporte pa emular la Sega Game Gear, con capacidá de autodetectar si una imaxe ROM vien de una o otra consola. Ente los distintos programes que pueden atopase cabo destacar el meyor emulador de Master System pa PC que ye'l famosu Meka, con soporte pa GNU/Linux, DOS y Windows.
Unu de los dispositivos más exóticos con soporte de emulación fueron el reproductores de DVD (delles cases contrataron el soporte oficial Sega pa ello, pero los eternos discutinios ente los equipos d'USA y Xapón mandar al traste y a la llista de los más buscaos por coleicionistes).
Mención especial merez l'adaptador Master System Converter para Mega Drive. Hasta qu'un aficionáu xaponés nun publicar semeyes d'un adaptador abiertu, creíase qu'usaba circuitería especial, pero en realidá namái había un condensador (amás de los conectores) soldáu a unu de los contactos. Esto dio la clave de qu'en realidá, calteniendo alta esa señal, dicíase-y a la consola que se reconfigurara como Master System. L'afayu por otros coleicionistes de cartuchos pirates de Mega Drive con namái xuegos de 8 bits, confirmó'l fechu. Amás, la mesma Sega llanzó en Xapón una versión de la primer entrega de la saga Phantasy Star que s'aprovechaba d'esti fechu, incluyendo dientro del mesmu cartuchu'l mesmu xuegu que para Master System. Pero afaya una oportunidá d'oru perdida: bastara un simple conmutador y el condensador pa poder vender la Mega Drive como dos consoles nuna, daqué bien apreciáu pol mercáu xaponés onde l'espaciu en casa val oru. Pero quiciabes se tarreció qu'eso perxudicara les ventes ya inclináronse pol accesoriu caru, pero dotáu de soporte pa gafes 3D.
Xuegos
Ente los xuegos que fueron llanzaos pa Master System, pueden atopase títulos que merez la pena recordar, ente ellos:
Fonte
Esti artículu basar nel de la Wikipedia inglesa y n'información de El Muséu de los 8 Bits so llicencia Creative Commons Atribución.
Tyet
El tyet (tyt, tet o tjet), tamién conocíu como nuedu d'Isis o sangre d'Isis, ye un antiguu símbolu exipciu de la diosa Isis.
En munchos aspeutos asemeyar al anj, sacante en que los sos "brazos" tán curvados escontra baxo. El so significáu ye tamién una reminiscencia del anj, yá que se traduz de cutiu como "bienestar" o "vida". Paez ser que ye llamáu "el nuedu d'Isis" porque s'asemeya a un nuedu utilizáu pa cinxir la ropa que llevaben los dioses exipcios.
El significáu como "sangre d'Isis" ye más escuru, magar ye ciertu que s'utilizaba de cutiu como amuleto funerariu fechu con piedra colorada (de normal xaspe coloráu o cornalina) o vidriu coloráu. N'otros casos, podía utilizase el color azul, como na tumba de Tutankamón o con el color amarellentáu de la madera del sicomoru. Tamién podría tratase de que'l tyet representara'l flujo menstrual del sangre del banduyu d'Isis y tuviera propiedaes máxicu. En delles ocasiones llégase-y a designar como "el ceñidor d'Isis" pos el nuedu constitúi una especie de vistíu, cola parte central y les pieces llaterales formando un estilizado ceñidor.
El tyet probablemente data del periodu predinástico d'Exiptu y foi un símbolu popular decorativu na Dinastía III (Imperiu Antiguu), onde suel apaecer xunto al anj y el pilastra dyed. Nesti periodu, el símbolu combinábase dacuando cola cara de los dioses Bata o Hathor como símbolu del so cultu. Mientres l'Imperiu Nuevu, el símbolu acomuñóse claramente cola fuercia y la maxa d'Isis ("señora de la maxa") yá que foi utilizando los nodos d'un gordón, como Isis alicó a Osiris, según méntase nos Testos de les Pirámides:
Ye mentáu nel capítulu 156 del Llibru de los Muertos con un sentíu de proteición:
thumb|300px|Decoración de tyets y dyeds nel tabernáculo topáu na [[KV62|tumba de Tutankamón.]]
El tjet yera comúnmente utilizáu pa decorar parés y columnes de los templos exipcios y solía dir acompañáu del dyed y en delles ocasiones, del anj. El símbolu tamién apaecía en numberosos elementos rellacionaos col entierru, como sarcófagos, tabernáculos y santuarios. Namái dacuando apaez como una diosa personificada llevando un vistíu anoyáu. Tamién foi utilizáu como emblema del cargu del "jerepah" (el mayordomu de palaciu).
Como xeroglíficu, representaba'l amuleto Tyet y el soníu fonéticu "s".
Charlottetown
Charlottetown ye una ciudá canadiense y la capital de la provincia de la Islla del Príncipe Dubardu. La ciudá foi incoporada per primer vegada como un pueblu en 1855 y designada como ciudá en 1885. Tamién ye la see del condáu de Queens.
La población de la ciudá en 2011 yera de 34 562 habs., ente que la población de la unidá xeográfica censal de Charlottetown nel censu de 2006 yera de 58 625 habs., pocu menos de la metá de la población total de la provincia (135 851 habs.).
Historia
La tierra ocupada por Charlottetown, al igual que'l restu de la Islla del Príncipe Dubardu, foi'l llar de comunidaes temporales y permanentes de pobladores La mio'kmaq.
1720-1758
Los primeros colonizadores europeos nel área fueron franceses, dempués de qu'habitantes del Fuerte de Louisbourg fundaren un asentamientu en 1720 llamáu Port La-Joye en partir suroeste de la badea opuesta a la llocalización de la ciudá actual. Esti asentaminento foi dirixíu por Michel Haché-Gallant, quien usó la so embarcación pa tresportar colonizadores acadianos dende Louisbourg. N'agostu de 1758, en plena Guerra de los Siete Años, una flota británica tomó'l control del asentamientu (y de la islla entera) y deportó ensin demoranza a los pobladores franceses que pudieron atopar, lo que completaron totalmente trés años dempués de la Espulsión Acadia orixinal en Nueva Escocia. Les fuercies britániques construyeron el Fuerte Amherst cerca del sitiu del asentamientu abandonáu de Port La-Joye pa protexer la entrada de la badea.
1759-1855
Charlottetown foi escoyida como la sede del gobiernu del condáu de Queens na encuesta colonial de 1764 pol Capitán Samuel Holland de los Inxenieros Reales. Un añu dempués, Charlottetown foi convertida na capital colonial de la Islla del Príncipe Dubardu. Encuestes posteriores realizaes ente 1768 y 1771 establecieron los trazos de les cais y cortes públiques que pueden ser vistes nel distritu históricu de la ciudá. El pueblu foi nomáu n'honor de la Reina Carlota de Mecklemburgu-Strelitz, consorte del Rei Jorge III del Reinu Xuníu.
El 17 de payares de 1775, la nueva capital de la colonia foi escalada polos corsarios establecíos en Massachusetts mientres la Guerra d'Independencia de los Estaos Xuníos, mientres la cual el sellu colonial foi robáu y dellos prisioneros, incluyendo a Phillips Callbeck y Thomas Wright, fueron llevaos a Cambridge, Massachusetts y más tarde lliberaos.
En 1793, la tierra fuera acutada pol Gobernador Fanning nes llendes occidentales de la comunidá pa usu del "Alministrador de Gobiernu" (el Gobernador), y asina se volvió conocida informalmente como'l "Bancu de Fanning" o namái "Bancu Fanning".
thumb|right|250px|La Casa de la Provincia ye la sede de l'asamblea llexislativa de la Islla del Príncipe Dubardu y un Sitiu Históricu Nacional de Canadá.
En 1805, la guarnición británica local construyó otra defensa pa la badea nel Fuerte Edward al oeste de los muelles de la capital. La Batería del Príncipe Eduardo foi dempués treslladada a esta facilidá.
En 1835, la Casa de Gobiernu foi construyida nel Bancu Fanning como residencia del Gobernador de la colonia. Continua siendo la residencia oficial del Teniente Gobernador.
Ente 1843 y 1847, un nuevu edificiu pa l'asamblea llexislativa foi construyíu na comunidá. Llamáu "Casa de la Provincia", la finalización d'esta estructura foi un importante eventu na historia de la capital y entá sigue n'usu anguaño como la sede de la llexislatura provincial y ye anguaño la segunda see llexislativa más antigua en Canadá.
El 17 d'abril de 1855, Charlottetown foi incorporada como ciudá, celebrando la so primer xunta de conseyu'l 11 d'agostu d'esi añu. La comunidá tenía 6.500 residentes na dómina de la incorporación.
1856-1885
Ente'l 1 y el 7 de setiembre de 1864, Charlottetown foi sede del eventu que güei ye llamáu Conferencia de Charlottetown. Anque munches de les xuntes y negociaciones conduciríen a la Confederación Canadiense fueron realizaes na Casa de la Provincia, dellos eventos sociales enchiéronse sobre la comunidá circundante.
La Islla del Príncipe Dubardu entró a la Confederación el 1 de xunetu de 1873. El mesmu día, la "Granxa de la Casa de Gobiernu" nel Bancu Fanning foi designada un parque municipal, llamáu "Parque Victoria" n'honor a la Reina Victoria I del Reinu Xuníu.
Amás de ser la sede del gobiernu colonial, la comunidá sobresalió mientres principios del sieglu XIX pol so construcción naval y la so industria maderero amás de ser un puertu de pesca. La industria naval decayó darréu nel sieglu XIX. N'agostu de 1874, el Ferrocarril de la Islla del Príncipe Dubardu abrió la so llinia principal ente Charlottetown y Summerside. El ferrocarril, xunto cola industria naval, siguiría llevando al desenvolvimientu industrial na zona riberana por delles décades.
En 1885 el conceyu foi xubíu pa convertise en ciudá.
1886-1950
La relixón xugó un papel importante nel desenvolvimientu de les instituciones de Charlottetown con escueles protestantes y católiques (Preparatoria Queen Charlotte vs. Preparatoria Birchwood), hospitales (Hospital de la Islla del Príncipe Dubardu vs. Hospital de Charlottetown) ya instituciones post-secundaries (Colexu del Príncipe de Gales vs. Universidá St. Dunstan) respeutivamente. St. Dunstan foi orixinalmente creada como un seminariu pa entrenar sacerdotes y el Colexu Marítimu Cristianu foi fundáu en 1960 pa entrenar a predicadores pa les Ilesies Independientes Cristianes/Ilesies de Cristu na Islla del Príncipe Dubardu y les otres Provincies marítimes.
Al igual que cola mayoría de les comunidaes n'América del Norte, l'automóvil configuró'l desenvolvimientu de Charlottetown na segunda metá del sieglu XX, cuando les granxes perifériques nes árees rurales de Brighton, Spring Park y Parkdale vieron una medría de desenvolvimientu. El campu d'aviación na comunidá rural cercana de Sherwood foi modernizáu como parte del Plan d'Entrenamientu Aereu del Commonwealth Británicu (British Commonwealth Air Training Plan) y operó mientres la Segunda Guerra Mundial como la Estación RCAF de Charlottetown (RCAF Station Charlottetown), en xunto cola Estación RCAF de Mount Pleasant y l'Estación RCAF de Summerside (RCAF significa Royal Canadian Air Force). Dempués de la guerra'l campu d'aviación foi designáu l'aeropuertu de Charlottetown. El desenvolvimientu posterior a la guerra vio a les propiedaes residenciales siguir espandiéndose nes árees axacentes, particularmente nes vecines comunidaes granxeres de Sherwood, East Royalty y West Royalty.
1951-Actualidá
Nos años 1960, nueves escueles públiques fueron construyíes na comunidá y en 1969 la ciudá convertir nel llar de la fundida Universidá de la Islla del Príncipe Dubardu (UPEI, poles sos sigles n'inglés), alcontrada nel campus de l'antigua Universidá de St. Dunstan. Xunto cola Granxa Esperimental del Departamentu d'Agricultura y Alimentos Agrícoles de Charlottetown (tamién conocida como Granxa Ravenwood), estes propiedaes entienden una gran área verde arrodiada pela ciudá. El campus del Colexu del Príncipe de Gales nel centru de la ciudá volvióse parte d'un nuevu sistema colexal provincial llamáu Colexu Holland, n'honor del famosu encuestador de la isla. El Plan de Desarrollu de Comprensión de la Islla del Príncipe Dubardu a finales de la década de 1960 contribuyó descomanadamente a la espansión del gobiernu provincial en Charlottetown mientres la siguiente década.
En 1982, el nuevu Hospital Reina Isabel, llamáu n'honor a la Sabela II de Canadá, foi abiertu, siguíu en 1983 cuando la oficina central nacional del Departamentu d'Asuntos Veteranos federal foi treslladáu a Charlottetown como parte d'un programa de descentralización nacional del gobiernu federal. En 1986, la UPEI vio mayor espansión cola apertura del Colexu Veterinariu del Atlánticu.
Mientres les décades de 1970 y 1980, Charlottetown foi testigu d'una medría nel desenvolvimientu comercial. Un hotel y centru de convenciones na zona riberana foi completáu en 1982 y ayudó a fomentar la diversificación y renovación nel área, xenerando dellos complexos residenciales y facilidaes comerciales nel centru de la ciudá. L'abandonu del serviciu del ferrocarril na provincia por CN Rail n'avientu de 1989 llevó al ferrocarril y a les tierres industriales nel exremo este de la zona riberana a tresformase en parques y atraiciones culturales.
Los postreros años de la década de 1990 y na década de 2000 guardaron un cambéu nel paisaxe del comerciu minoritariu cola apertura de grandes tiendes nel sitiu d'antiguos centros de compra tradicionales y nuevos desarrollos nos suburbios del norte, particularmente nel barriu de West Royalty que ye l'encruz de dos caminos importantes.
Nun intentu de caltener el so heriedu y patrimoniu, y por cuenta de la falta de cimientos fayadizos nel área, Charlottetown llindó a los nuevos edificios a lo llargo del conceyu a un máximu d'altor de seis piso.
Gobiernu
El gobiernu municipal de la ciudá ta estructurado alredor d'un conceyu constituyíu por un alcalde y diez conceyales al traviés d'un sistema de distritos eleutorales.
Charlottetown tamién tien 7 places (30%) na Asamblea Llexislativa de la Islla del Príncipe Dubardu, anque tien de tomase en cuenta que dalgunos d'estos distritos eleutorales ocupen árees rurales axacentes que nun s'atopen dientro de les llendes de la ciudá.
La ciudá tamién cunta con un únicu representante na Cámara de los Comunes de Canadá.
Xeografía
right|250px|thumb|Estremu oeste de Charlottetown dende'l Parque Victoria.
Charlottetown asítiase nel puertu homónimu, que se forma pola confluencia de tres ríos na parte central de la islla a lo llargo de la mariña sur. El puertu en sí ábrese escontra'l estrechu de Northumberland. La ciudá tien aproximao la forma d'una "V" (apuntando escontra'l sur) y ta arrodiada pelos ríos Yorke y Hillsborough al este y al oeste.
El centru de Charlottetown inclúi les hestóriques quinientes parceles de la ciudá, según los muelles que dan escontra'l puertu y el ríu Hillsborough. Comunidaes axacentes al centru orixinal incluyíen a Brighton, Spring Park, Sherwood y Parkdale. Les árees escontra l'oeste, norte y esti del centru fueron desenvueltes nes décades recién con dellos progresos residencial y comercial, anque les rexones esteriores de la ciudá siguen siendo predominantemente de llabranza, yá que nel centru de la ciudá atopa una estación d'investigación de cultivos esperimentales del Departamentu d'Agricultura de Canadá.
Esta estación d'investigación d'Agricultura de Canadá ye l'últimu remanente de les tierres de llendo de Queens Royalty y recrea un gran espaciu verde nel centru de la ciudá, un pocu escontra'l norte. El desenvolvimientu del conceyu de Queens Royalty, coles sos finques de 12 acres sondiaes mientres los sieglos SVIII y XIX a lo llargo d'una exa de norte a sur forzaron el trazu de redes de caminos en forma de cuadrícula.
El paisaxe de Charlottetown anguaño ye apoderáu pol desenvolvimientu urbanu xunto coles árees portuaries, el desenvolvimientu suburbano al oeste, norte y este, según l'aeropuertu al norte. El progresu comercial, aparte del distritu de negocios central, ta concentráu a lo llargo de delles cais:
El nucleu del centru de la ciudá ye aumentáu por delles cais que lo alimenten:
Barrios
Charlottetown entiende los siguientes distritos o barrios que nun tiempu fueron conceyos independientes:
thumb|right|250px|Cai Queens nel distritu comercial. right|250px|thumb|Cai en Charlottetown.
La llende municipal orixinal ente Charlottetown y l'área del conceyu de Queens Royalty yera'l cantu norte de les quinientes parceles orixinales a lo llargo de l'actual Cai Euston. Esta frontera foi estendida escontra'l norte a les Cais Allen y Kirkwood a principios del sieglu XX, tomando parte de la comunidá rural de Brighton al oeste del centru de la ciudá. El pueblu de Sring Park foi fundíu a la ciudá en 1959, estendiendo les llendes de la ciudá escontra'l norte de Hermitage Creek, que tamién formaba'l llende sur de la frontera del pueblu de West Royalty. El desenvolvimientu ocupó la mayoría de les tierres vacantes nos distritos de Brighton y Spring Park nos años 1980.
La fusión municipal en 1996 vio a los conceyos independientes periféricos de Parkdale, Sherwood, East Royalty, West Royalty y Winsloe xuníos a la mayor ciudá de Charlottetown coles mesmes que les comunidaes rurales al este y oeste de la ciudá fueron fundíes pa formar los pueblos de Stratford y Cornwall, respeutivamente.
Demografía
Acordies col censu de 2001, la Ciudá de Charlottetown tenía 32.245 residentes de los cualos 45.8% yeren homes y 54.2% yeren muyeres. Neños menores de 5 años representaben aproximao'l 4.9 de la población de Charlottetown. Esto compárase al 5.6% na Islla del Príncipe Dubardu, y al 5.6% na totalidá de Canadá. Charlottetown ta principalmente apoderada por xente d'ascendencia europea, pero tamién esiste una creciente población afrocanadiense y china.
L'ingresu mediu pa un llar na ciudá ye de $52.996, y l'ingresu mediu pa una familia ye de $77.008. Los homes tienen un ingresu mediu de $42.519 contra $28.136 de les muyeres. L'ingresu per cápita pa la ciudá ye de $29.710. El 12.2% de la población y el 8.0% de les families tán per debaxo de la llinia de probeza. De la población total, 9.6% de los menores de 18 años y 10.3% de los mayores de 65 años viven per debaxo de la llinia de probeza.
En 2001, 16.4% de la población residente en Charlottetown yera d'edá de retiru (65 años o más pa homes y muyeres) comparáu col 13.2% en toa Canadá; poro, la edá permediu ye de 38.8 años en comparanza col permediu de 37.6 años a nivel nacional.
Nos cinco años ente 1996 y 2001, la población de Charlottetown menguó un 0.9%, comparáu con una medría del 0.5% en tola Islla del Príncipe Dubardu. La densidá de población de Charlottetown permedió 727.3 habitantes per quilómetru cuadráu (1883 persones per milla cuadrada), ente que'l permediu provincial de la Islla del Príncipe Dubardu yera de 23.8 habitantes per quilómetru cuadráu (61.6 persones per milla cuadrada).
La unidá xeográfica censal de Charlottetown entiende a Charlottetown y a los pueblos vecinos de Stratford y Cornwall, según a les árees rurales colindantes de la parte centro-esti del Condáu Queens, esto ye, los Lots 31, 34, 35, 36, 48, 49 y 65. Na dómina del censu en mayu de 2001, la población residente envalorada pa la unidá censal yera de 58.358 habitantes dientro d'una área de 823,39 quilómetros cuadraos, en comparanza con una población residente na provincia de la Islla del Príncipe Dubardu de 135.294 persones. Piénsase qu'en 2010 la población del área de Charlottetown va ser d'unos 61.210 habitantes.
Acordies con Statistics Canada, en 2001, más de nueve de cada diez habitantes del área metropolitana de Charlottetown identificóse como cristianu. La población estremar en 91.7% cristianos (46% católicos, 42.6% protestantes y 3.0% d'otres relixones cristianes, principalmente ortodoxes), 7.3% ensin relixón, y minoríes relixoses qu'entienden menos del 1.0% qu'inclúin musulmanes, budistes y xudíos.
Tresporte
thumb|right|250px|Cases en Charlottetown.
La llocalización central de Charlottetown na provincia convierte a la ciudá nun nucleu natural de tresporte. Históricamente, foi'l centru de la rede ferroviaria de la provincia. El desenvolvimientu de les autopistes a finales del sieglu XX creó que la ciudá sía'l puntu central en delles rutes importantes na provincia.
L'Aeropuertu de Charlottetown ye l'únicu aeropuertu de la provincia con serviciu a pasaxeros, sirviendo a 200.000 usuarios per añu.
El Tránsitu de Charlottetown ye un sistema públicu de tránsitu qu'apurre servicios programaos d'autobuses al traviés del conceyu dende 2005.
Unidá d'Investigaciones sobre'l Cercanu Oriente Antiguu
Mientres les décades de 1990 y 2000, equipos del centru llevaron a cabo excavación arqueolóxiques en Tell el-Ghaba, Sinaí, Exiptu, nel antiguu Camín de Horus. Estes fueron dirixíes pola Dra. Fuscaldo. El PREDE tamién publicó la Revista d'Estudios d'Exiptoloxía (REE), agora estinguida.
Charlottetown
Tresporte
L'ausencia del tresporte públicu por munches décades en Charlottetown resultó nuna dependencia nel usu personal de los automóviles, col gobiernu municipal construyendo trés estacionamientos monolíticos a cielu abiertu nel distritu históricu de la ciudá p'agospiar a los vehículos de los trabayadores nel centru de la ciudá. La ciudá tamién tenía una proporción estadísticamente mayor de taxis que'l permediu canadiense una y bones el serviciu de taxi convertir nel últimu recursu pa munchos residentes que nun teníen accesu a un vehículu. Los taxis en Charlottetown utilicen un sistema de tarifes basáu nes zones a diferencia de los contadores, y nun tienen un panel proteutor ente'l conductor y el pasaxeru.
La Ruta 1, l'Autopista Trans-Canadá, parcialmente biseca a los suburbios del norte, xuniendo a l'Avenida Riverside, a la Ponte del Ríu Hillsborough y a la Ponte del Río Norte nuna autopista d'accesu llindáu que coneuta a la ciudá cola Ponte de la Confederación al oeste y cola terminal de ferris de Northumberland al este. La Ruta 2, la principal autopista que va d'este a oeste na provincia, se interseca cola Ruta 1 na ciudá.
L'Autoridá Portuaria de Charlottetown opera'l puertu comercial de la ciudá y anguaño ta espandiendo una terminal marina que d'antiguo foi operada pol gobiernu federal.
Turismu
right|300px|thumb|El Muelle Peakes na zona costera de la Badea de Charlottetown.
Charlottetown ye un destín popular en Canadá oriental pa los visitantes d'otres provincies marítimes, de Canadá central y del nordeste de los Estaos Xuníos, una y bones la ciudá tien una llocalización central na provincia según dellos servicios.
Anchenoncourt-et-Chazel
Anchenoncourt-et-Chazel ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Charlottetown
Turismu
El paisaxe de la ciudá con un nucleu central entamáu que contién munches cases y edificios de la era Victoriana ye una atraición, según el proyeutu de la renovación de la zona riberana en décades recién. Una nueva terminal de cruceros ta siendo construyida cerca de l'autoridá portuaria la cual, los sos partidarios esperen, va faer a la ciudá un destín más curiosu pal creciente númberu de buques operano nel golfu de San Llorienzo.
Anchenoncourt-et-Chazel
Tien una población de y una superficie de  km².
Charlottetown
Turismu
Les atraiciones populares dientro de la ciudá inclúin a la llexislatura provincial na Casa de la Provincia, que foi sede de la Conferencia de Charlottetown, según la Sala de los Fundadores, un edificiu de caltenimientu ferroviariu apocayá remocicáu'l cual anguaño agospia un viaxe interactivo al traviés de la historia trazando'l desenvolvimientu de Canadá como nación.
El Centru de les Artes de la Confederación apurre teatru, incluyendo'l Festival de Charlottetown mientres los meses del branu, según una galería d'arte de rangu nacional. El Festival de Charlottetown en sí ye famosu gracies al musical más popular y de más antigüedá de Canadá, Anne de Someraos Verdes - El Musical, que ye una adautación de la novela de l'autora de la isla, Lucy Maud Montgomery.
Giro d'Italia 1961
La 44ª edición del Giro d'Italia apostar ente'l 20 de mayu y el 11 de xunu de 1961, con un percorríu de 21 etapes y 4004 km, que'l vencedor completó a una velocidá media de 35,934 km/h. La carrera empezó en Turín y terminó en Milán.
Tomaron la salida 170 participantes, de los cualos 92 terminaron la carrera.
Charlottetown
Educación
La educación pública n'inglés (graos 1-12) en Charlottetown ye apurrida pol Distritu Escolar Oriental. La educación pública en francés (graos 1-12) na ciudá apurrir la Commission scolaire de langue française (Comisión escolar de la llingua francesa). La educación infantil ye patrocinada públicamente pero empobináu por operadores privaos.
Henri Debehogne
Henri Debehogne foi un astrónomu belga que trabayaba nel Real Observatoriu de Bélxica, en Uccle, especializáu en cometes y asteroides. Descubrió más de 700 asteroides, incluyendo dos troyanos, unu d'ellos en collaboración con Eric Walter Elst.
Charlottetown
Educación
La ciudá tien 4 escueles privaes, la mayoría operaes por confesiones relixoses.
Giro d'Italia 1961
Poblet venció en tres etapes y Suárez, amás d'acabar 3ᵘ na xeneral, ganó la 7ª etapa, foi segundu na 13ª etapa y terceru n'otros trés, rematando una gran actuación na ronda italiana.
Charlottetown
Educación
Charlottetown ye la sede de la Universidá de la Islla del Príncipe Dubardu, la universidá provincial, lo mesmo que de dellos campus del Colexu Holland, el sistema colexal comuñal de la provincia. Tamién hai dellos colexos d'entrenamientu privaos na ciudá.