cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Es Castell
Oríxenes
Mientres la segunda dominación británica de la isla (1763-1782), baltóse l'antigua población de s'Arrabalde de Sant Felip, yá que taba demasiáu cerca de les fortificaciones del castiellu. Mientres el sitiu francés del 19 de mayu de 1756 esto representara un auténticu problema pa la defensa de la fortaleza. Entós, la población treslladóse más lloñe, al llugar conocíu col nome de la Rabal Nova, ente Cales Fonts y Cala Corb. Llevantar con un trazáu ortogonal y dexando nel centru una espaciosa plaza d'armes arrodiada de cuarteles, como lo fixeren años antes los franceses con San Luis. Asina nació Georgetown. Los británicos tamién ampliaron el castiellu de forma espectacular.
Pero l'exércitu francu-español, a les órdenes del Duque de Crillón, recuperó y baltó el castiellu nel añu 1782, tou pensando qu'intercambiaríen dempués la islla a los ingleses por Xibraltar.
Los británicos, mientres la tercer dominación de la islla (1798-1802) volvieron reconstruyir el castiellu y los sos baluartes (a pesar de que se paralizaron les obres cuando se supo que Menorca volvería a los españoles). Lo rebautizaron col nome de Sant Jordi, como lu punxeren al pueblo años antes y volviéron-y a poner ''Georgetown". Foi entós cuando empezó a segregase de Mahón y a esfrutar d'autonomía municipal.
Política
Dende la finalización del franquismu, Es Castell tuvo 6 alcaldes distintos. El primeru, en 1979, foi José Tadeo, únicu alcalde menorquín del momentu que nun pertenecía a la UCD. Asocedió-y Jaume Peralta, que foi alcalde dende 1983 hasta 1991. De 1991 a 1995 alternar na alcaldía Bernat Llompart (PP) y Ester Riudavets (PSM), y en 1995, mientres dos mandatos, ocupó'l cargu María Borràs (PSOE). En 2003 el PSOE, encabezáu por Irene Coll, volvió ganar les eleiciones municipales, pero en 2004 esta foi espulsada del partíu y pasó a gobernar xunto al PP. Tres les eleiciones de 2007, por cuenta de que nun hai una mayoría absoluta, los partíos IPEC, d'Irene Coll, y Partíu Popular, apauten l'alcaldía de Villacarlos, de tal forma, qu'Irene Coll, vuelve gobernar la xunta local, hasta xunu de 2008, pa darréu, l'alcaldía pasar a Juan Cabrera Valenzuela (PP).
Fiestes patronales
Les sos fiestes patronales son n'honor al apóstol SantiagU o Sant Jaume, y celébrense los díes 24, 25 y 26 de xunetu.
En diches fiestes, como nes de toles poblaciones menorquines, el caballu ye'l protagonista. Los caballeros o caixers, vistíos de blancu y negru, van sobre los sos caballos afataos y realicen saltos alzando les sos pates delanteres, ante un gran ensame de xente. A esta tradición denominar el "aurio".
La bébora típico nes fiestes ye la pomada (gin con llimonada).
Ver Fiestes patronales de Menorca.
Sheldon Adelson
Sheldon Adelson foi un magnate d'Estaos Xuníos. Foi presidente y direutor executivu de Las Vegas Sands Corporation, la compañía matriz de Venetian Macau Limited, qu'opera'l Venetian Resort - Hotel Casino y el Centro de Convenciones Sands Expo, dambos en Las Vegas. Adelson aumentó considerablemente'l so valor netu na ufierta pública de venta de Las Vegas Sands n'avientu de 2004. Figura na llista Forbes 400 como la primer persona más rica d'Estaos Xuníos en 2016. La so fortuna personal envalorar en 27.800 millones de dólares n'avientu de 2014.
Biografía
Adelson nació y creció nel vecinderu de Dorchester en Boston, Massachusetts nel senu d'un matrimoniu d'emigrantes xudíos askenazíes ucraínos.
Foi'l propietariu y principal inversor del hotel y casinu de Las Vegas Venezia Tower, que'l so costu inicial foi superó los mil millones de dólares; espérase qu'a finales del añu 2007 tea terminada la tercer etapa, lo cual va convertir al hotel Venezia Tower nel más grande del mundu.
Desendolcó un megacasinu en Macáu, China, la ciudá que foi una antigua colonia portuguesa hasta'l 20 d'avientu de 1999. A finales de 2013, tamién pretendió desenvolver otru pal sur d'Europa, concretamente en Madrid, conocíu como Eurovegas.
Foi'l promotor del COMDEX, el que fuera'l mayor eventu de teunoloxíes d'información del mundu dende 1979, que s'entamaba en Las Vegas. Dende l'añu 2004 ta canceláu.
La so fortuna envalorar en 36 200 millones de dólares según la revista Forbes (2017) ocupando asina'l puestu 18 a nivel mundial, y algamando el 14 dientro de los Estaos Xuníos.
Roces
Col términu de Roces podemos facer referencia a:
Cheung Kong Holdings
Cheung Kong (Holdings) Limited, yera un conglomeráu multinacional, con sede en Ḥong Kong. Foi unu de los principales conglomeraos multinacionales de Hong Kong. La compañía fundir col so filial Hutchison Whampoa el 3 de xunu de 2015, como parte d'una importante reorganización, pa formar parte de CK Hutchison Holdings.
El presidente de Cheung Kong Holdings ye Li Ka Shing (李嘉誠), ente que'l so fíu mayor, Victor Li (李澤 鉅), ye Direutor Xerente y Vicepresidente. Li Ka Shing fundó Cheung Kong Industries nos años 50 como fabricante de plásticos. Sol so lideralgu, la compañía creció rápido y eventualmente convertir nuna compañía d'inversión inmobiliaria. "Cheung Kong (Holdings) Limited" establecer en 1971.
Beta Indi
Beta Indi (β Ind) ye una estrella na constelación d'Indus. De magnitú aparente +3,66, ye la segunda estrella más brillosa na constelación dempués de α Indi. D'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos, alcuéntrase a 611 años lluz del Sistema Solar.
Carauterístiques
Beta Indi ye una xigante lluminosa anaranxada de tipu espectral K1II que la so temperatura efectivo ye de 4383 K. Les xigantes lluminoses como Beta Indi son muncho más lluminoses que les xigantes naranxes «normales». Asina, Beta Indi ye 1911 vegaes más lluminosa que'l Sol, siendo la so lluminosidá comparable a la de θ Herculis o a la de C Velorum. En comparanza, ye 4,5 vegaes más lluminosa que la brillosa Aldebarán (α Tauri) —pero ta nueve veces más alloñada qu'ésta— y 31 vegaes más lluminosa que α Indi. El so radiu, envaloráu de forma indireuta, pue ser 12 vegaes más grande que'l radiu solar. Exhibe una metalicidá un 29% menor que la solar ([Fe/H] = -0,15). Tien una masa 6,7 vegaes mayor que la del Sol y una edá averada de 53 millones d'años.
Beta Indi mover nuna órbita galáutica relativamente circular, que la so escentricidá, y = 0,065, ye inferior a la de la órbita del Sol, y = 0,160. La so distancia respeutu al centru de la galaxa varia 895 pársecs ente l'apoastru y el periastru, tres veces menos que na órbita solar.
Eudocimus albus
Eudocimus albus ye una especie d'ave pelecaniforme de la familia Threskiornithidae. Ye un ibis llargamente distribuyíu pel sur d'Estaos Xuníos y bona parte de la rexón Neotropical. Nun se reconocen subespecies.
Nicolas Frantz
Nicolas Frantz foi un ciclista luxemburgués, profesional ente los años 1923 y 1934, mientres los cualos consiguió 60 victories.
Foi unu de los deportistes más gallardoniaos na historia de Luxemburgu. Foi campeón del so país mientres doce años consecutivos, tolos que tuvo de profesional. Tentó'l Campeonatu del Mundu de ciclismu, pero namái pudo ganar dos medayes, una de plata y otra de bronce.
El Tour de Francia foi la carrera que-y dio fama, en ganándolo dos años consecutivos, en 1927 y 1928, amás de dos segundos puestos y 20 etapes ganaes (4 d'elles en contrarreló por equipos) a lo llargo de les sos participaciones.
En retirándose del ciclismu profesional, convertir en direutor deportivu, teniendo so los sos órdenes al tamién luxemburgués Charly Gaul.
Castiellu (dixebra)
El términu castiellu pue facer referencia a :
Organización territorial d'Inglaterra
thumb|Divisiones alministratives d'Inglaterra. La organización territorial d'Inglaterra ye un sistema complexu d'alministración que siempres se desenvuelve. Históricamente, el cumal de la xerarquía alministrativa n'Inglaterra yera los condaos. Estes divisiones remanecieren d'un espectru grande de vieyes unidaes territoriales ingleses. Antes de la unificación, yeren dellos reinos, como Essex y Sussex; Ducaos, como Yorkshire, Cornualles y Lancashire o, a cencielles, árees de tierra donaes a dalgún noble, como ye'l casu de Berkshire.
Estos condaos entá esisten na so forma orixinal, o casi, formando los condaos tradicionales d'Inglaterra. En munchos locales, sicasí, fueron fondamente camudaos o dafechu abolíos como conceyos alministrativos, por cuenta de dellos factores.
Dende'l final del sieglu XIX, asocedió una serie de reorganizaciones del gobiernu llocal. La solución a l'apaición de grandes árees urbanes yera la creación de grandes condaos metropolitanos, centraos nes ciudaes (por casu, Greater Manchester). Nos años 90, una reforma del gobiernu llocal empezó la creación d'autoridaes unitaries, onde diversos distritos llograron el nivel alministrativu de condáu. Anguaño, esiste tracamundiu ente los condaos ceremoniales (que nun formen siempres una unidá alministrativa) y los condaos metropolitanes y non-metropolitanes.
Anguaño, Inglaterra estremar en cuatro niveles de subdivisiones alministratives: región, condaos, distritos y parroquies.
Nivel rexonal
A la primer vista, Inglaterra estremar en nueve rexones. Les rexones d'Inglaterra son el más altu nivel de les Subdivisiones d'Inglaterra. Les rexones son nueve:
Nivel de condáu
Inglaterra ta estremada en 83 condaos, amás del Gran Londres y les Islles Scilly. Esisten 49 condaos d'únicu distritu y 34 conformaos por dellos distritos. Por estatus, tán estremaos en 6 condaos metropolitanos que cubren les principales árees metropolitanes del país y 77 condaos non metropolitanos.
Esisten de la mesma los condaos ceremoniales, 48 rexones políticu-alministratives, gobernada caúna d'elles por un Lord-Lieutenant, representante de la Reina d'Inglaterra na rexón.
Nivel de distritu
Los distritos d'Inglaterra son el tercer nivel de les subdivisiones d'Inglaterra usáu pa los propósitos del gobiernu llocal. Como la estructura del gobiernu llocal n'Inglaterra nun ye uniforme, anguaño hai cuatro tipos principales de subdivisiones de distritos. En total esisten 326 distritos a partir a 32 conceyos de Londres, 36 distritos metropolitanos, 201 distritos non metropolitanos, 55 autoridaes unitaries, amás de la City de Londres y de les Islles Sorlingas, que tamién son consideraos como distritos.
Nivel de parroquia
La parroquia civil ye la unidá más llocal del gobiernu n'Inglaterra.
Aristolochia pistolochia
Aristolochia pistolochia ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia Aristolochiaceae.
Descripción
Ye una planta yerbácea añal, d'unos 3 dm d'altu con munchos raigaños <font size=-1>(Pliniu'l Vieyu refierse a ella como polyrrhizon pola cantidá de raigaños pequeños en forma de melota) con numberosos tarmos. Les fueyes son cordiformes o en forma de corazón, d'unos 5 cm de llargu y daqué menos d'anchu, col viesu un pocu más claru y cola nervadura bien marcada. Ta cubierta de pequeños pelos daqué ríxidos que dan sensación d'asperez al tactu. Les flores son solitaries, pueden llegar a midir hasta 5 cm, de color mariellu y, según maduror l'interior del tubu floral camuda del verde en bermeyu escuru.
El frutu ye una cápsula globosa. Ye de vezu de carbes esclariaes, pedregales.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase en ribazos, carbes esclariaes, barbechos, pedregales y encinares; pisos basal y montanu. Distribuyíes pel sur de Francia y zones mediterránees de la Península Ibérica.
Parásitos y enfermedaes
Sirve d'alimentu (planta nutricia) a la gata Zerynthia rumina (gata arlequin) éstes, d'unos 3 cm de llargu, son monófages y aliméntense namái col xéneru Aristolochia. La caparina pon un güevu en cada aristolochia de forma que namái heba una gata en cada planta.
Usos
Esiste un casu documentáu en Cataluña (España), de fibrosis renal intersticial rápidamente progresiva debíu al consumu en fervinchu de l'Aristolochia pistolochia al confundise con otres yerbes. Por esti motivu n'Orde de 3 d'ochobre de 1973, del Art. 42 de la Llei de la Melecina per parte de l'Axencia Española del Melecina torga la venta, suministru ya importación de l'Aristolochia.
<font size=-1>Sociedá Española de Farmacia Hospitalaria (10/06/2005)
Taxonomía
El basónimu ye Aristolochia pistolochia L., espublizáu per vegada primera en Species plantarum (1753) por Carlos Linneo. Aristolochia: nome xenéricu que remanez de les pallabres griegues aristos ( άριστος ) = "que ye útil" y locheia ( λοχεία ) = "nacencia", pol so antiguu usu como ayuda nos partos. Sicasí, según Cicerón, la planta lleva'l nome d'un tal "Aristolochos", qu'a partir d'un suañu, aprendiera a utilizala como un antídotu pa les mordedures de culiebra.
Otros nomes na Península ibérica
Castellán: pistoloquia, aristoloquia tenue, aristoloquia menor, meloncillo (pola forma del frutu que ye paecida a un melón (Cucumis melo); Catalán: pistolòquia, herba felera, herba de la marfuga, herba de la carbasseta, melonera.
Bibliografía
<font size=-1> DICCIONARIU ILUSTRÁU DE LOS NOMES VERNÁCULOS DE LES PLANTES N'ESPAÑA
Andrés Ceballos Jiménez. I.C.O.N.A. 1986</FONT>
Solanum cardiophyllum
Solanum cardiophyllum (papa de tierra, de monte, güera) ye una especie de papa montés perteneciente a la familia de les Solanacees. Ye orixinaria de Méxicu y considerar una planta invasora.
Aristolochia pistolochia
Bibliografía
<font size=-1>FLORA IBÉRICA Plantes vasculares de la Península Ibérica ya Islles Baleares'' <font size=-1>Vol. I Lycopodiaceae - Papaveraceae
Solanum cardiophyllum
Descripción
Les partes vexetatives de la planta son tóxiques pola presencia de glicoalcaloides pero los tubérculos, comestible, dacuando son collechaos, anque la planta nunca se cultiva. Ye considerada nos Estaos Xuníos como una planta invasora (que ta presente en California). Toles partes de la planta  contienen glicoalcaloides, que la so ingestión puede suponer un riesgu pa la salú.
Aristolochia pistolochia
Bibliografía
<font size=-1>Real Xardín Botánicu, C.S.I.C.
Solanum cardiophyllum
Taxonomía
Solanum cardiophyllum describióse por John Lindley y espublizóse en Journal of the Horticultural Society of London 3: 70. 1848. Solanum: nome xenéricu que remanez del vocablu Llatín equivalente al Griegu στρνχνος (strychnos) pa designar el Solanum nigrum (la "Yerba moro") —y probablemente otres especies del xéneru, incluyida la berenxena —, yá emplegáu por Pliniu'l Vieyu nel so Historia naturalis (21, 177 y 27, 132) y, enantes, por Aulus Cornelius Celsus en De Re Melecina (II, 33). Podría ser rellacionáu col Llatín ''sol. -is'', "el sol", por cuenta de que la planta sería mesma de sitios daqué soleyeros.
Aristolochia pistolochia
Bibliografía
<font size=-1> Madrid, 1986
Solanum cardiophyllum
Taxonomía
cardiophyllum: epítetu llatín que significa "fueyes con forma de corazón".
Aristolochia pistolochia
Bibliografía
<font size=-1>Editorial Labor
<font size=-1>Barcelona, 1990
Beta Leonis Minoris
Beta Leonis Minoris (β LMi / 31 Leonis Minoris / HD 90537) ye una estrella na pequeña constelación de Leo Minor de magnitú aparente +4,20. A pesar de ser la única nesta constelación que lleva lletra griega —nun esiste la estrella «Alfa»— ye namái la segunda más brillosa dempués de Praecipua (46 Leonis Minoris). Alcuéntrase a 146 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Beta Leonis Minoris ye una binaria espectroscópica compuesta por una xigante mariella de tipu espectral G9IIIb (Beta Leonis Minoris A) y una nana mariella de tipu F8V (Beta Leonis Minoris B). La estrella xigante tien una temperatura superficial de 5075 K y una lluminosidá 36 vegaes mayor que la del Sol. El so radiu ye 7,8 vegaes más grande que'l radiu solar y la so masa envalórase en daqué menos de dos mases solares.
Beta Leonis Minoris B ye, con una temperatura de 6200 K, más caliente que la so compañera. Tien una lluminosidá 5,8 vegaes superior a la lluminosidá solar. Con un radiu doble que'l del Sol, la so masa ye un 35% mayor que la solar. El periodu orbital d'esta binaria ye de 38,62 años, variando la separación ente les dos estrelles ente 5,4 UA y 27 UA a lo llargo d'una órbita por demás escéntrica (ε = 0,75). La metalicidá del sistema ye igual a la del Sol ([Fe/H] = 0,00) y la so edá envalórase en 980 millones d'años.
Partit Comunista de les Illes Balears
Partit Comunista de les Illes Balears (PCIB) ye la organización nacional de les Islles Baleares del Partíu Comunista d'España (PCE). Constituyíu en 1977, hasta 2017 tuvo federáu al PCE.
El 1987 al formase la coalición Izquierda Xunida, esta adopta nes Islles Baleares la denominación d'Esquerra Unida de les Illes Balears (EUIB).
En xunu de 2004 apostó pola refundación d'Izquierda Xunida tantu nes Islles Baleares como nel restu del Estáu, considerando que tenía d'haber un referente unitariu frente al sistema capitalista, que recoyera valores marxistes, ecoloxistes, federales, republicanos y feministes, que dieron orixe a la coalición.
Aplonis atrifusca
Aplonis atrifusca ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae endémica de Samoa y la Samoa Americana.
Descripción
Mide alredor de 25 cm de llargu, y tien un picu robezu. La especie tien un plumaxe pardu escuru brillante. Les sos vocalizaciones inclúin dellos xiblíos y otros soníos. Esti estornín aliméntase d'una variedá de frutes, sobremanera guayaba, y d'inseutos. Poco se sabe del so apareyamientu o vezos sociales, pero paez qu'añeren tol añu, nos cuévanos de los árboles. Los sos güevos son de color azul maciu.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase en toles islles del Archipiélagu de Samoa. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales nes islles volcániques, onde ye común y más visible que l'estornín de Polinesia, que s'atopa nel mesmu hábitat.
Odette Bancilhon
Biografía
A principiu de la década de 1930 treslladar al Observatoriu d'Arxel. Ellí trabayaría como astrónoma y realizaría el descubrimientu d'una cometa. Nos años 40, casóse col astrónomu Alfred Schmitt
En 1949 el so home treslladar al Observatoriu d'Estrasburgo al ganar la plaza como astrónomu, polo qu'ella-y siguiría'l 1 de xineru de 1950. Darréu tamién lo siguiría al so destín nel observatoriu de Quito, onde permanecería ente 1956 y 1958 como astrónomu ayudante. Retirar en xunetu de 1964.
Asteroides descubiertos
En 1934 afayó l'asteroide (1333) Cevenola. El Minor Planet Center acredita'l so descubrimientu como O. Bancilhon.
Epónimos
L'asteroide (1713) Bancilhon descubiertu en 1951 foi nomáu nel so honor pol so colega Louis Boyer.
Aeropuertu d'Arak
L'Aeropuertu de Arak (en persa: فرودگاه اراک) (IATA: AJK, ICAO: OIHR) ye un aeropuertu en Arak, la capital de la provincia de Markazí en Irán. L'aeropuertu, unu de los más antiguos d'Irán, foi inauguráu en 1938.
L'aeropuertu foi establecíu polos británicu en 1938 y nomáu Sultanabad (antiguu nome de Arak ).
Cola presencia'l domingu 9 de xunu de 2013, de Mahmoud Ahmadinejad, presidente d'Irán , l'aeropuertu de Arak inauguróse oficialmente una nueva pista.
Beta Lacertae
Beta Lacertae ye una xigante mariella de tipu espectral G9III con una temperatura efectivo de 4710 K. Asemeyáu a otres xigantes más conocíes como Capella A (α Aurigae) o Vindemiatrix (ε Virginis), ye 60 vegaes más lluminosa que'l Sol. Tien un radiu 11 vegaes más grande que'l radiu solar, valor llográu a partir de la midida direuta del so diámetru angular —1,92 milisegundos d'arcu—. La so masa ye aproximao un 85% mayor que la del Sol, nun esistiendo consensu sobre la so edá; una fonte señala una edá de 1320 millones d'años, ente qu'otra atribuyir una edá considerablemente cimera de 6680 ~ millones d'años.
La so metalicidá ye inferior a la del Sol, con una bayura relativa de fierro ente'l 33 y el 47% de la esistente na nuesa estrella. La bayura relativa d'elementos tales como itriu, bariu, lantanu y praseodimiu sigue'l mesmu enclín; namái la rellación ente los conteníos d'europiu y fierro ye significativamente mayor que nel Sol.
Yangsheng
El yangsheng (Lliteralmente, Cultivar la vida) son toles práutiques que s'efectuaben China pa fortalecer cuerpu y alma o "shen".
Historia del yangsheng
100px|thumb|Dra. Hu Yue Xian, esperta en Chi Kung. Na dómina del Emperador Mariellu atopamos yá un antecedente, el Huangdi Neijing Suwen (Llibru interior del Emperador Mariellu)
Sicasí, el que yá empieza a tratar sobre'l yangsheng en concretu viennos del sieglu IV e.C. de puñu de Mencio, qu'esplica como puede fortalecese el nuesu "qi" (Enerxía vital) con téuniques respiratories
Otra obra china d'esti asuntu, escrita por diversu autores ente los sieglos IV y I a.C, ye'l "Guanzi" (Maestru Guan) qu'asegura que puede algamar el llume del espíritu ("shenming") per mediu de la harmonía ente enerxía vital, alma y l'alma nel so estáu más eleváu.
Mientres la dinastía Han tolos métodos son consideraos correutos, pero nel sieglu II d.C. la medicina fai qu'haya nuevos procedimientos del yangsheng (Como dietes, exercicios aeróbicos, etc...)
El Taoísmu tamién tien los sos propios procedimientos, como les drogues o les artes marciales
Na actualidá, denominar yangsheng a dellos tipos de Chi Kung
Exercicios
left|100px|thumb|Monxos shaolin practicando artes marciales. La parte más importante d'esta práutica ye l'exerciciu, del cual había dellos tipos: Les téuniques respiratories que nos cita Mencio pa cultivar la enerxía vital, y colla, algamar la grana de la bondá, o la ximnasia terapeútica (Denominada daoyin, "conducir y estender") desenvuelta polos médicu. Pero sobremanera, destaquen les famoses artes marciales ("Wushu"), que la so primer referencia documentada data del sieglu VII d.C. polos monxos del monesteriu de Shaolin.
Drogues y dieta
Otru procedimientu se hayaba nel consumu de drogues. Les drogues yeren causantes d'una deformación de la realidá y una sensación de bienestar qu'escontra que'l so consumu llegar a considerar benignu. Pero amás, dicíase que yera causa de la inmortalidá.
Al respective de la dieta, yera considerada un factor bien importante a tener en cuenta nel yansheng. La bona dieta había de contener los dos tipos básicos de comida, calientes y fríes. Les calientes, de sabor picante o saláu, aguiyaben al organismu y los sos fluyíos y les fríes, de sabor amargosu o ácidu, ayudaben a la mente y a baxar la temperatura.
Sexu ya hixene
Los taoístes creíen qu'esta práutica sirvía por que el home (Yan) adquiriera'l yin femenín, y rellacionaben ciertes postures con ciertes carauterístiques benignes.
Otru factor yera la hixene personal. Un home tenía de ser llimpiu y puru p'algamar l'harmonía.
Bibliografía
Wetzel, Alexandra. Grandes civilizaciones: China. RBA Edipresse. ISBN 978-84-8156-422-8
Karachi
Karachi (کراچي) ye la ciudá más poblada de Paquistán y la capital de la provincia de Sindh. Ye'l centru financieru y comercial del país. La ciudá ta na costa del Mar Arábigu, al noroeste de la boca'l ríu Indo. Con una población de más de 13 millones d'habitantes, considérase la 16ª ciudá más grande del mundu. Dende 1947 hasta 1967 foi la capital del país.
Llocalización
Karachi ta a una llatitú de 24° 48' norte y una llonxitú de 66° 59' este. El so área metropolitana llega a la boca l'Indo.
Gobiernu
Karachi tien autonomía propia. Anguaño ta gobernada por Niamatullah Khan.
Demografía
El 37,7% de la población tien menos de 15 años. Sólo un 4,4% tien más de 50 años.
Les llingües predominantes son: urdu 48,52%; punjabí 13,94%; sindhi 7,22%; pashto 11,42% y baluchi 4.34%.
Los musulmanes son el 96,45% del total.
Las Vegas Sands
Las Vegas Sands Corp. (nyse: LVS) ye una compañía de casinos y complexos turísticos con sede nel suburbiu Paradise de la ciudá de Las Vegas. El so presidente ye Sheldon Adelson, el decimocuartu home más ricu del mundu.
Sheldon Adelson dixo que la so compañía llueu va ser una empresa principalmente china, inclusive dixo que Las Vegas tendría de llamase "La Macáu d'América". El presidente y direutor d'operaciones de Las Vegas Sands Corporation dixo'l 12 de febreru de 2007 que Macáu adelantrara al Strip de Las Vegas y que lo doblar en cantidá de casinos nel 2010.
Historia
Fundada en 1988, foi la operadora y dueña de Sands Hotel, que foi baltáu en 1996 pa dar espaciu al hotel The Venetian, qu'abrió en 1999.
N'agostu de 2013, pa evitar que prosiguiera la investigación y un posible xuiciu, decidieron apautar coles autoridaes estauxunidenses el pagu de 47 millones de dólares por un casu de blanquéu de capitales.
Futuru
En setiembre del 2005, la empresa quedó nun alcuerdu cola ciudá de Zhuhai, Provincia de Guangdong, China pa construyir un "resort" de 1.300 acres na Isla de Hengqin. N'avientu del 2006 la empresa recibió una aprobación final de mano la construcción del proyeutu.
El 26 de mayu de 2006, a Las Vegas Sands dióse-y una llicencia pa construyir un "resort integráu" (casinu resort), y tentativamente nomáu como Marina Bay Sands, en Marina Bay, Singapur.
La empresa ta anguaño construyendo'l so hotel de marca rexistrada Cotai Strip en Cotai área de Macáu. El primer casinu nel strip de la empresa Las Vegas Sands' foi The Venetian Macao qu'abrió'l 28 d'agostu de 2007.
Las Vegas Sands atópase anguaño en fases de desenvolvimientu de resorts en delles árees en tol mundu. Las Vegas Sands tien en construcción The Venetian Macao, na cual va ser l'ancla al igual qu'otres propiedaes so construcción a lo llargo del strip Cotai en Macáu, China. The Venetian Macao al igual que les otres propiedaes en Macáu - The Sands Macao foi construyíu - y otros centros d'entretenimientos que van ser desenvueltos a lo llargo del strip de Cotai na cual devasó al Strip de Las Vegas en cantidá de máquines de xuegos, y otros inversionistas yá mercaron aiciones de la empresa pa beneficiate d'esta industria del xuegu. Moviéndonos al sur d'Asia, Las Vegas Sands ta en delles etapes preliminares de desarrollos de dellos resorts en Singapur. Munches empreses de xuegos d'azar pidieron el derechu pa construyir nesti mercáu codalosu y Las Vegas Sands foi la primera en recibir los derechos pa desenvolver los tan afamaos resorts. El Resort ye anguaño conocíu como The Marina Bay Sands y agórase qu'abra nel 2009. Esti resort va ser el primer casinu en ser dexáu en Singapur nos postreros 40 años.
A lo último, The Las Vegas Sands tien entamáu construyir un resort na islla de Hengqin en China, al igual qu'un salón de xuegos en Pennsylvania. Según dalgunos reportes, tamién hai intereses en construyir un nuevu casinu resort en Marlboro, MA.
Sheldon Adelson confirmó que la so empresa tenía en proyeutu un macro complexu n'Alcorcón, Madrid. El so nome yera Europa Vegas, conocíu tamién como Eurovegas. N'avientu de 2013 esti proyeutu foi abandonáu.
Sands Macao Hotel
El 29 de setiembre de 2007, Sheldon Adelson de Las Vegas Sands Corp. anunció qu'abriría'l so segundu hotel, the Sands Macao Hotel en Macáu n'ochobre. Mark Brown, presidente de Sands Macao y the Venetian Macao Resort Hotel dixo: "Agora tamos nuna posición única en Macáu a ufiertar toles comodidaes necesaries como un destín p'atraer a una amplia gama de visitantes que s'agospien delles nueches."
La propiedá y les aiciones
Aproximao'l 90% de les aiciones de Las Vegas Sands ta en manes de persones con información privilexada de la compañía, col so executivu xefe, Sheldon Adelson, teniendo'l 65% total de les aiciones. A xineru del 2007, la capitalización bursatil yera de 36 mil millones de dólares.
Aeropuertu d'Arba Minch
L'Aeropuertu de Arba Minch ye un aeropuertu que sirve Arba Minch, una ciudá na rexón de Naciones, Nacionalidaes y Pueblos del Sur (SNNPR ) nel país africanu d'Etiopía. El nome de la ciudá y l'aeropuertu tamién puede ser transcrito como Arba Mintch. L'aeropuertu ta asitiáu a 5 km (3 milles ) al nordeste de la ciudá, cerca del llagu Abaya.
L'aeropuertu atopar a un altor de 1.187 metros ( 3.894 pies) sobre'l nivel mediu del mar. Designóse una pista como 03/21 con una superficie de concretu asfálticu que mide 2.800 por 45 metros ( 9.186 pies x 148 pies).
Yanhuang
thumb|400px|Mapa de tribus y uniones tribales na antigua China. Yanhuang amuésase como Unión Tribal Hua Xia nel mapa. Yan Huang (chinu: t 炎黃, s 炎黄, p Yán Huáng) yera'l nome d'un grupu étnicu de l'antigua China qu'habitaba la cuenca del ríu Mariellu. Reclamaron la so descendencia de los dos tribus lideraes polos Emperadores Yan y Mariellu. El so principal llogru foi xunise pa fortalecer la base de los dos tribus y la so comunidá civilizada. Los Yanhuang fueron los fundadores del pueblu chinu y los iniciadores de la cultura china.
Aristolochia pringlei
Aristolochia pringlei ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia Aristolochiaceae.
Taxonomía
Aristolochia pringlei describióse por Joseph Nelson Rose y espublizóse en Contributions from the United States National Herbarium 8(1): 23. 1903. Aristolochia: nome xenéricu que deriva de les pallabres griegues aristos ( άριστος ) = "que ye útil" y locheia ( λοχεία ) = "nacencia", pol so antiguu usu como ayuda nos partos. Sicasí, según Cicerón, estes plantes lleven el nome d'un tal "Aristolochos", qu'a partir d'un suañu aprendiera a utilizales como un antídotu pa les mordedures de culiebra.
pringlei:, epítetu dau n'honor del botánicu Cyrus Guernsey Pringle.
Monopoly
Monopoly ye un xuegu de mesa d'intercambiu y de bienes raigaños, anguaño producíu pola empresa estauxunidense d'accionistes Hasbro de Rhode Island. Monopoly ye unu de los xuegos de mesa comerciales más vendíos del mundu.
Como'l nome suxure, l'oxetivu del xuegu ye faer un monopoliu d'ufierta, teniendo toles propiedaes inmuebles qu'apaecen nel xuegu. Los xugadores mueven les sos respeutives fiches por veces en sentíu horariu alredor d'un tableru, basándose na puntuación de los dados, y cayen en propiedaes que pueden mercar d'un bancu imaxinariu, o dexar que'l bancu les puye en casu de nun ser mercaes. Si les propiedaes nes que cayen yá tienen dueños, los dueños pueden cobrar por pasar pola so propiedá o quien caya va poder mercá-yles.
Tien el so orixe nun xuegu de principios del sieglu XX, The Landlord's Game, creáu por Elizabeth Magie, del que se derivaron otros xuegos de bienes raíz y el mesmu Monopoly. Dende los Estaos Xuníos, el xuegu arrobinar a otros países en diverses versiones, como'l Matador danés. Xugadores n'Inglaterra o Estaos Xuníos, por casu, afaíen esta clase de xuegos a les sos llocalidaes, añediendo nomes de llugares cercanos a los tableros de xuegu.
Historia
left|thumb|Patente de The Landlord's Game, antecesor del Monopoly, dada en 1904 a Y. Maggie. El xuegu tien el so orixe nun xuegu creáu por Elizabeth Magie en 1903 y patentáu en 1904, llamáu The Landlord's Game. El xuegu fíxose popular en delles ciudaes de los Estaos Xuníos nos años siguientes, editar en delles formes y versiones ensin el control de la so autora orixinal.
En 1935 Charles Darrow, un vendedor de calefactores domésticos desemplegáu del sureste de Pennsylvania mientres la Gran Depresión de los años trenta patentó la versión de Atlantic City d'esi xuegu col nome de Monopoly. Tres un primer intentu fallíu de vendelo a la empresa xuguetera Parker Brothers, empecipió una producción a pequeña escala del xuegu que resultó esitosa. Parker volvió llamar entós a la so puerta pa faese col xuegu.
La compañía Parker Brothers, agora parte de la multinacional Hasbro, caltuvo que l'autor del xuegu ye namái Charles Darrow (en 1935) por motivos de marketing. Pero l'autora orixinal ye Elizabeth Magie (en 1903) y l'orixe del Monopoly como evolución de xuegos anteriores (toos ellos derivaos de The Landlord's Game), foi inclusive reconocida polos tribunales estauxunidenses nel casu de Parker vs. Ralph Anspach, mientres el llargu procesu xudicial asocedíu ente 1975 y 1986 arriendes de la publicación d'un xuegu de mesa tituláu Anti-Monopoly.
Concoret
Concoret ye una comuña francesa del departamentu de Morbihan, na rexón de Bretaña. Llenda con.
Monopoly
Historia
Darrow faía primeramente los sos xuegos de Monopoly a mano, cola ayuda del so primer fíu, William Darrow, y de la so esposa, quien coloreaban los espacios diseñaos con pluma por Charles Darrow sobre cachos circulares de hule y retayaben y marcaben les tarxetes de cartulina. Depués, cuando la demanda por mercar el xuegu aumentó, Darrow mandó faer los xuegos a una imprenta de Filadelfia, con tableros cuadraos de cartón. Darréu en 1935, Darrow vendió los derechos de producción de Monopoly a la empresa Parker Brothers de Massachusetts.
Concoret
Tien una población de y una superficie de  km².
Monopoly
Historia
Según la empresa Hasbro, qu'adquirió Parker Brothers en 1991, desque Charles Darrow vendió los derechos de producción de Monopoly a Parker Brothers en 1935, más de 500 millones de persones xugaron el xuegu.
El Llibru Guinness de los récores da un númberu próximu a 500 millones de xugadores de Monopoly hasta 1999, convirtiéndolo asina nel xuegu de mesa más xugáu del mundu.
Anguaño, Hasbro entama regularmente campeonatos estauxunidenses y mundiales de Monopoly. Hasbro tamién auspicia campeonatos locales n'Estaos Xuníos, entamaos por aficionaos del xuegu. El vixente campeón del mundu ye'l noruegu Bjørn Halvard Knappskog, ganador del últimu campeonatu en Las Vegas. El siguiente va ser nel añu 2015.
Ediciones
Una particularidá del xuegu ye que munchu xugadores crean les sos propies regles caseres, o aprienden regles caseres d'otru xugadores. Sicasí, Monopoly tien el so propiu reglamentu escritu. La esencia d'ésti camudó pocu desque se patentó Monopoly en 1935. Namái dellos pocos detalles evolucionaron, como'l detalle avera del valor d'impuestos sobre xugadores que cayan nos dos espacios d'impuestos que tien el tableru. Les regles fueron replantegaes pa la so aclaración, pero la esencia nun camudó.
Hasbro produz distintes ediciones de Monopoly. Delles ediciones tán disponibles constantemente, como por casu Monopoly Standard o Monopoly Deluxe. Fáense tamién ediciones especiales pa promover productos d'otres empreses, como de la película animada Shrek 2, de personaxes de Disney, de series de televisión The Simpsons o en conmemoración de feches especiales, como'l setentenu aniversariu de Monopoly en 2005 o'l Monopoly Star Wars pa celebrar el ventenu aniversariu de La guerra de les galaxes. El Monopoly más recién ye'l Monopoly Imperiu, nel que los xugadores pueden apoderase de grandes marques internacionales, como Coca-Cola, Paramount, Samsung, McDonald's, etc; esta edición del xuegu ye posterior a Monopoly City, nel cual puedes crear la to propia ciudá con 80 edificios distintos.
Hasbro tamién llicencia la producción de Monopoly a otres empreses dientro y fora d'Estaos Xuníos. Por casu, la empresa USAopoly de California fai ediciones afeches a distintes ciudaes d'Estaos Xuníos o a productos y servicios d'otres empreses estauxunidenses, a manera de publicidá, como Coca-Cola Company, la NFL, o l'asociación de carreres d'automóviles NASCAR.
N'Estaos Xuníos, amás de la versión n'inglés, Hasbro produz una edición estauxunidense de Monopoly, con llugares de Atlantic City, traducida al español. L'actual traducción de les regles estauxunidenses del inglés al español ye abondo fiel. thumb|Presentación de la edición pa [[Bilbao del Monopoly de Hasbro.]]
En 2004, en conmemoración del centésimu cincuentenu aniversariu de la fundación de Atlantic City, el periódicu Courier-Post del sur de Nueva Jersey, perteneciente a la empresa Gannett de Virxinia, publicó una serie d'artículos en llinia alrodiu de los llugares de Atlantic City nomaos en Monopoly. Nellos describióse cómo yeren les cais y contorna de Atlantic City na dómina de Charles Darrow nos años trenta, y cómo fueron camudando. El fíu mayor de Darrow, William, quien ayudó al so padre a faer a mano los xuegos de Monopoly, y quien foi un llabrador en Pennsylvania, foi unu de los entrevistaos pa esta serie d'artículos. Tamién foi entrevistáu Phil Orbanes, un antiguu emplegáu de Parker Brothers, que trabayaba na división de diseñu de Monopoly y quien publicó un llibru alrodiu de la hestoria y estratexa del xuegu.
En 2009, per primer vegada dende la so invención en 1930, Monopoly camuda'l so sistema de xuegu na nueva edición Monopoly City. Agora'l xugadores van poder llevantar una ciudá dende la primer tirada de dados, esaniciando la necesidá de consiguir un grupu de propiedaes completu pa poder construyir edificios nes sos propiedaes. Amás, igual que na vida real, el valor de les propiedaes y los ingresos de los xugadores por arriendos pueden xubir o baxar al camudar el paisaxe de la ciudá. Los xugadores pueden construyir edificios qu'aumenten el valor de les sos propiedaes, como escueles o parques eólicos respetuosos col mediu ambiente, o pueden sabotear a los sos oponentes construyendo depuradores d'agües residuales o prisiones nes propiedaes d'estos.
Tamién esiste'l xuegu "Monopoly Edición Mundial" nel que, con tarxetes de creitu, pueden mercase les principales ciudaes del mundu como Barcelona, Montreal, Londres, Tokiu, Xerusalén, París, Sydney o Roma.
España
Les divisiones de Hasbro fora d'Estaos Xuníos producen ediciones de Monopoly con llugares locales, como por casu Hasbro Iberia, que produz ediciones de Monopoly con llugares de la Xunión Europea o ciudaes como Madrid, Barcelona, Sevilla, Zaragoza, Valencia, Málaga, Bilbao, Valladolid, Vigo, Palma de Mallorca, Murcia, Uviéu, Granada y Santander.
Nes Navidaes de 2006 llanzóse'l Monopoly con llugares de Zaragoza y tamién les versiones Señardá, con caxa de madera, y l'electrónica, que sustitúi'l dineru de los xugadores por tarxetes de creitu.
Llatinoamérica
N'Arxentina ye bien popular un xuegu basáu nel Monopoly conocíu como Estanciero, una especie de Monopoly con Provincies d'Arxentina.
En Méxicu hai un xuegu bastante curiosu llamáu Turista, onde se comercialicen territorios representando Estaos Méxicanos.
En Guatemala la empresa Xuegos Metta Produz el Bancopoly, que ye una versión modificada con nomes de llugares de guatemala.
En Cuba esiste un xuegu similar llamáu Delda eterna nel que, en cuenta de negociantes, los participantes xueguen el papel de gobiernos, y l'oxetivu ye ganar al Fondu Monetariu Internacional (que cumple la función que tien la banca nel Monopoly). Delda eterna foi darréu afechu y comercializáu n'Arxentina.
Dende l'añu 1989, Industries Ronda, de Colombia, so llicencia de Parker Brothers publica una edición local llamada Monopoly Edición Colombia, que reemplaza los llugares [clásicos del xuegu, por llugares comunes y representativos d'ocho ciudad colombianes, Bogotá, Medellín, San Andrés, Cartagena, Cali, Manizales, Cúcuta y Popayán, amás les aiciones d'estaciones de tren son reemplazaes por terminales de tresporte de cali, Pereira, Medellín y Bogotá. Usa como moneda'l pesu. La más recién versión, de 2006, ye la sesta edición d'esti xuegu. Esta empresa amás publica les ediciones estándar y especiales que se vienden nel mercáu Chilenos.
N'Uruguái el Monopoly meyor conocíu como Monopoliu ye unu de los xuegos de caxa más vendíu, ye típicu xugar a esti xuegu cuando llueve y nun puede salise. N'Uruguái hai una versión de Monopoliu llamáu Monopoliu Montevidéu, esti xuegu vien nuna especie de maleta qu'adientro tien el tableru y les demás coses. Esti Monopoly tien Barrios de Montevideo
Equipu
Cada xugador ta representáu por un símbolu pequeñu de metal que se mueve alredor del tableru d'alcuerdu al númberu qu'apaez al tirar los dados. Les pieces del xuegu que s'utilicen anguaño son les de la semeya de la derecha (d'esquierda a derecha):
Un sacu de dineru (nes ediciones de 1999 - 2007) Un perru Terrier escocés (dende la edición de 1942)
Na versión australiana, apaez amás un coala.
Munches de les fiches fueron creaes por empreses como la Dowst Miniature Toy Company, que fizo dijes y fiches metáliques, diseñaes pa ser utilizaes en pulseres. El buque de guerra y el cañón fueron usaos nel xuegu de guerra de Parker Brothers Conflict (llanzáu en 1940), pero dempués de que'l xuegu fracasara nel mercáu, les pieces reutilizar pal Monopoly. Hasbro adoptó apocayá'l buque de guerra y el cañón del xuegu Diplomacy.
Nes primeres ediciones de la versión estándar (incluyendo delles ediciones de Canadá, qu'utiliza'l diseñu del tableru d'EE.XX.) nun s'inclúin les fiches de peltre, sinón qu'había peones xenéricos de madera idénticu a les del xuegu Sorry!. Parker Brothers adquirió tamién Sorry! na década de 1930.
En febreru de 2013, dempués una votación en llinia fecha polos xugadores, decide retirase planchar y remplazarla con un gatu.
Otros artículos incluyíos na edición estándar son:
thumb|250px|right|Nel Reinu Xuníu, los dados fueron sustituyíos por una ruleta por cuenta de la falta de materiales mientres la [[Segunda Guerra Mundial.]]
Hasbro tamién viende una edición de luxu, que ye na so mayoría similar a la edición tradicional, pero cunta con cases y hoteles de madera y les fiches en tonos doraos, incluyendo una ficha, amás de los once estándar (una llocomotora del ferrocarril). Otres amiestes a la edición de luxu inclúi un carrusel de tarxetes, que tien les cartes de títulu de propiedá, y el dineru impreso en dos colores de tinta.
En 1978, el vendedor Neiman Marcus fabricó y vendió una edición de chocolate del Monopoly al traviés del so "Christmas Wish Book" (Llibru de deseos de Navidá) d'esi añu. Tol conxuntu yera comestible, incluyendo'l dineru, los dados, hoteles, propiedaes, fiches y tableru de xuegu. El conxuntu foi vendíu en 600 dólares.
Regles
Los xugadores empiecen por veces, el xugador qu'empieza'l xuegu decidir al azar antes de la partida.Cada xugador empecipia'l xuegu con 1500$Pa mercar aveníes, nun ye necesariu dar 2 vueltes sinón solo 1. De la mesma, como ye costume, empieza llanzándose los dados y avánzase la so pieza en sentíu horariu alredor del tableru, el correspondiente númberu d'espacios.
Si un xugador cai nel espaciu Casualidá o Arca Comunal, recueye la carta cimera de la baraxa correspondiente y sigue les instrucciones escrites nella (estes cartes tienen de tar pámpana abaxo antes d'empezar la partida). Una vegada sacada la carta asitiar na parte inferior. Si'l xugador cai nuna propiedá ensin dueñu, yá sía una cai, un ferrocarril, o una utilidá, puede mercala sacantes que tea na primer vuelta del xuegu, la propiedá pol preciu de compra na llista. Si decide nun realizar esta compra, la propiedá ta disponible pa otru xugador que tenga'l dineru pa mercalo. Si la propiedá yá tien dueñu, tien de pagar al propietariu un arriendu determináu, el preciu depende de si la propiedá ye parte d'un conxuntu o'l so nivel de desenvolvimientu. Si un xugador saca'l mesmu valor colos 2 dados (sacar dobles), tira otra vegada dempués de completar la so vez. Si'l xugador saca 3 vegaes siguíes dobles, tendrá de dir a la cárcel.
Si un xugador ta na cárcel, nun realiza una vez normal, puede pagar 50$ pa ser lliberáu de la cárcel, o intentar sacar doble cinco nos dados. Si un xugador non saca doble cinco pa salir de la cárcel, dexa'l so vez. Si intenta esto 3 vegaes va tener que pagar la multa de 50$ por obligación pa ser lliberáu. Mientres el xugador ta na cárcel, inda puede vender propiedaes y edificios, y cobrar los arriendos. Si un xugador saca doble cinco, darréu puede movese acordies cola cantidá indicada polos dados, pero nun puede asina per segunda vegada dempués de salir de la cárcel. Mientres la vez d'un xugador, esi xugador tamién puede optar por desenvolver propiedaes, si tien toles propiedaes del grupu de colores. El desenvolvimientu implica la construcción de viviendes o hoteles nes propiedaes, de determinaes cantidaes de dineru que se paga al bancu, y faise un siguimientu nel tableru por aciu la adición de cases y hoteles a la plaza. El desenvolvimientu tien de ser uniforme al traviés d'un monopoliu (grupu de propiedaes del mesmu color), de tal manera qu'una segunda casa nun puede construyise nuna propiedá d'un monopoliu hasta que los otros tengan una casa.
Anque les cases y los hoteles nun puede construyise nos ferrocarriles o los servicios públicos, l'arriendu aumenta si un xugador tien delles víes ferriales o dambos servicios públicos.
Les propiedaes tamién pueden ser hipotecaes, anque tolos desarrollos realizaos sobre'l monopoliu tienen de ser vendíos primero que la propiedá sía hipotecada o comercializada. El xugador recibe dineru del bancu per cada propiedá hipotecada, que tien de ser devueltu con intereses pa retirar la hipoteca. Cases y hoteles puede vendese de nuevu al bancu a metá de preciu. La propiedá nun puede ser apurrida a otru xugador.
Regles caseres
Les instrucciones oficiales de Parker Brothers dexen dende hai enforma tiempu l'usu de regles de casa, amiestes o sustraiciones específiques de les normes oficiales establecíes. Munchu xugadores de Monopoly informal sosprender al afayar que dalgunes de les regles qu'utilicen nun formen parte de les regles oficiales. Munches d'estes regles de la casa tienden a faer el xuegu más llargu de forma aleatoria dando a los xugadores más dineru. Numbérense de siguío delles regles caseres habituales:
Si te sale una tarxeta de pague los impuestos de la cai, si nun tienes propiedaes nesa cai los impuestos son nulos.
Les regles de casa, mientres nun sían oficiales, nun son totalmente reconocíos por Parker Brothers.
Ver tamién
Magie]]
Abla
Abla ye un conceyu español de la provincia d'Almería, Andalucía, asitiáu na contorna de Los Filabres-Tabernas y a 65 km de la capital provincia, Almería. La población d'Abla en 2016 yera de 1.924 habitantes. . La so estensión superficial ye de 45,24 km² y tien una densidá de 0 hab/km².
Xeografía
El términu municipal d'Abla ocupa 46 km² na contorna de Los Filabres-Tabernas, partiendo cola contorna del Ríu Nacencia. Estender a lo llargo d'una franxa que va dende les estribaciones de Sierra Nevada al sur, escontra la Sierra de los Filabres al norte. Parte del so territoriu atopa protexíu pol Parque Natural de Sierra Nevada, y ye una de les puertes d'entrada a l'Alpujarra almeriense.
Amás de la llocalidá d'Abla, el conceyu inclúi'l pequeñu nucleu urbanu de Les Adelfas.