cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Conquista del Petén
Amenorgamientos alredor del llagu Petén Itzá
En 1702-1703, los sacerdotes católicos de Yucatán fundaron delles misiones alredor del llagu Petén Itzá. Los primeros poblaos que fueron concentraos nos llamaos amenorgamientos coloniales fueron Ixtutz, que se convirtió nel nuevu pobláu de San José, y el pobláu cercanu de San Andrés, dambos n'orellar norte del llagu. Primero fueron apoderaos por unu de los oficiales de Urzúa, Cristóbal de Sologaistoa, antes de pasar al cuidu de los flaires dominicos pa la conversión cristiana de los habitantes. Los sobrevivientes itzaes y couohes fueron reasentados nos nuevos pueblos coloniales por aciu un amiestu de persuasión y fuercia. Los líderes indíxenes nestes misiones remontar contra les autoridaes españoles en 1704 y cuasi llograron retomar Nojpetén, pero la rebelión foi entartallada rápido, a pesar de que fuera bien planiada. Los sos cabezaleros fueron executaos y la mayoría de les misiones, abandonaes; escontra 1708 solo quedaben unos seis mil mayes nel centru del Petén. Los amenorgamientos fracasaron en gran parte porque los misioneros encargaos de convertir a los habitantes nun conocíen l'idioma itzá.
Legáu de la conquista
Martín de Urzúa utilizó la conquista del reinu itzá como pasu p'algamar l'acobiciáu puestu de gobernador xeneral de Filipines, qu'asumió en 1709. Les enfermedaes introducíes polos europeos amenorgaron considerablemente la población nativa del Petén, y los sos efeutos agravar pol impautu psicolóxicu de la derrota militar. La población alredor del llagu Petén Itzá cuntaba ente venti mil y cuarenta mil habitantes en 1697. Escontra 1714, el censu rexistró pocu más de trés mil habitantes nel Petén, incluyendo la población non indíxena. Esti númberu probablemente nun incluyía a los llamaos selvaxes», esto ye, a la población maya que vivía na selva, lloñe del control de les autoridaes coloniales españoles. En 1700 la cabecera colonial del Petén taba poblada principalmente por colonu, soldaos y convictos. Mientres la segunda metá del sieglu, los indíxenes adultos de sexu masculino fueron fuertemente gravados y de cutiu viéronse obligaos al peonaje por deldes. L'occidente del Petén y el territoriu axacente de Chiapas permanecieron escasamente poblaos, y los habitantes mayes evitaron el contautu colos españoles.
San José, n'orellar noroeste del llagu Petén Itzá, ye'l llar de los postreros falantes del idioma itzá. L'apellíu couoh entá esiste, pero los pueblos couoh y itzá fundiéronse y yá nun esisten como grupos étnicos distintos. Na dómina contemporánea, esiste rivalidá y conflictu ente San José (l'antigua llocalidá itzá de Chakok'ot) y San Andrés (l'antigua llocalidá de Chak'an, aliada a los couohes), y ye posible qu'estos tengan el so orixe na antigua hostilidá ente los itzaes y couohes.
Fontes históriques
Hernán Cortés describió la so espedición a Honduras na so quinta carta de rellación, na cual detalla la so espedición al traviés de lo que güei ye'l departamentu del Petén en Guatemala. Bernal Díaz del Castillo acompañó a Cortés nesta espedición a Honduras. Escribió un llargu rellatu sobre la conquista de Méxicu y les rexones vecines, tituláu Historia verdadera de la conquista de la Nueva España. Terminó'l so rellatu escontra 1568, unos cuarenta años dempués de les campañes que se describen; el rellatu inclúi la so propia descripción de la espedición de Cortés. En 1688 l'historiador colonial Diego López de Cogolludo detalló les espediciones de los misioneros españoles Bartolomé de Fuensalida y Juan de Orbita en 1618 y 1619 nel so rellatu tituláu Los trés sieglos de la dominación española en Yucatán esto ye historia d'esta provincia; basar nel informe de Fuensalida, que se perdió darréu.
El flaire franciscanu Andrés de Avendaño y Loyola fixo'l so propiu rellatu de los sos viaxes a Nojpetén de finales del sieglu, que escribió en 1696 col títulu Rellación de les entraes que fixi a la conversión de los xentiles Ytzaex. Cuando'l españoles finalmente conquistaron el Petén en 1697, producieron una gran cantidá de documentación. Juan de Villagutierre Sotu-Mayor yera un funcionariu colonial español que primeramente ocupó'l cargu de relator de la Real Chancillería de Valladolid y darréu el de relator del Conseyu d'Indies. Como tal tenía accesu a una gran cantidá de documentos coloniales almacenaos nel Archivu Xeneral d'Indies. A partir d'estos escribió Historia de la Conquista de la Provincia del Itza, amenorgamientu, y progressos de la del Lacandón, y otres naciones d'indios bárbaros, de la mediación del Reyno de Guatimala, a les provincies del Yucatán na América Septentrional. La obra foi publicada per primer vegada en Madrid en 1701 y detalla la historia del Petén dende 1525 hasta 1699.
Arqueoloxía
Urzúa referir a la llocalidá portuaria occidental de Ch'ich' como «Nich». El nome modernu d'un llugar nel llau sur de la badea llacustre ye Punta Nijtún, que deriva probablemente del yucateco colonial nix tun, que'l so significáu ye «rampla de piedra». Los arqueólogos qu'efeutuaron escavaciones na vera del llagu en Punta Nijtún afayaron una rampla de piedra, probablemente la que foi construyida poles tropes de Urzúa pa llanzar la so galeota.
Hitoshi Sogahata
Hitoshi Sogahata (曽ヶ端 準, ) ye un futbolista xaponés.
Basileuterus ignotus
Basileuterus ignotus ye una especie d'ave de la familia Parulidae, que s'atopa ente los 1.200 y 1.650 m d'altitú, nel monte húmedu de los cuetos Pirré y Tacarcuna, na Serranía del Darién, al oriente de Panamá y noroccidente de Colombia.
Descripción
Mide en permediu 13 cm de llargor. Corona color castañu ablondu o acoloratáu con marxe negru, siguíu de franxa superciliar mariella clara; envés oliváceo; gargüelu, pechu y banduyu mariellu o crema.
Origami
thumb|right|200px|Figura d'Origami L'origami (折り紙) ye l'arte d'orixe xaponés del plegáu de papel, que tamién ye conocíu como papiroflexa o facer paxarines de papel.
Orixe de la pallabra
L'orixe de la pallabra remanez de les voces xaponeses "oru" (plegar) y "kami" que designa al papel. Pero ésti nun fuera'l so únicu significáu, yá qu'a lo llargo los tiempos esti arte tevo camudamientos nel nome que lu defín. Nos primeros sieglos del so esistir, llamábase Kami pol significáu que designaba'l papel, qu'en realidá ye homónimo de la pallabra qu'usen pa los espirítus de los dioses.
Pasaron los sieglos y tomó'l nome d'"Orikata", que significa en xaponés "exercicios de dobláu". Nun foi hasta 1880 que se desendolcó la pallabra Origami de magar los raigaños "Oru" y "Kami", enriba mentaos. Unu de los centros importantes nel xéneru del origami foi España, onde asignaron el vocablu papiroflexia al arte xeométrico de facer plegaos pa figures en papel.
Siguiendo la filosofía oriental, l'origami aporta calma y paciencia al que lo prautica, rasgu común d'abondes terapies basaes nel exerciciu manual. Miguel de Unamuno, gran aficionáu a facer figures de papel, llamaba al origami Cocotoloxía, pola pallabra en francés Cocotte (Paxarina).
Llingües chámiques
Les llingües chámicas son llingües austronesies del grupu malayu-sumbawano que proceden del reinu de Champa, asitiáu nel actual Vietnam meridional, qu'esistió ente los sieglos V al VIII d. C. y que foi baltáu polos vietnamites y los jemeres.
Son 10 llingües falaes especialmente en Vietnam y Camboya, tamién en Tailandia y Hainan (China).
Pyrgus malvoides
Pyrgus malvoides ye un lepidópteru ropalóceru de la familia Hesperiidae. Tien un valumbu d'ente 24 y 26 mm. (Elwes & Edwards, 1897).
Distribución
Atópase n'España, Portugal, oeste y sur de Francia (al sur, a partir d'una llinia que xune'l departamentu francés de Charente Marítimu,  el Macizu Central y l'alta Saboya n'embaxo), sureste de Suiza (sur de Engadina), suroeste d'Austria (sur de Innsbruck) ya Italia, incluyendo la península de Ístria y Sicilia.
Ausente nes islles Baleares, Córcega y Cerdeña.
Periodu de vol
Vuela en dos  xeneraciones: la primera, ente abril y xunu, y la segunda, ente finales de xunetu y agostu; a gran altitú namái hai una, en xunu-xunetu.
Bioloxía
La canesba alimentase de Potentilla (especialmente, de Potentilla pensylvanica y Potentilla erecta), Agrimonia y Fragaria. Envierna como pupa.
Os Corrals
Os Corrals o Os Corráls, n'aragonés; Loscorrales, n'español; o oficialmente Loscorrales/Os Corrals , ye una llocalidá na Hoya d'Huesca, na provincia d'Huesca (Aragón, España).
Emerson
Emerson ye un borough del condáu de Bergen, nel estáu de Nueva Jersey. Llenda con.
Demografía
Tien una población de y una superficie de  km².
Oiselay-et-Grachaux
Tien una población de y una superficie de  km².
Guardian: The Lonely and Great God
Guardian: The Lonely and Great God (Sseulsseulhago Chanlanhasin – Dokkaebi) ye una serie de televisión surcoreana protagonizada por Gong Yoo, Kim Go-eun, Lee Dong-wook, Yoo In-na y Yook Sung-jae. Estrenóse'l 2 d'avientu de 2016 en tvN.
Baluchi
El baluchi (nome llocal: بلوچی) ye una llingua del grupu iranín, de la familia indoeuropea. Fálase polos baluchis, pueblu qu'anguaño ta separtáu polos estaos d'Afganistán, Irán y Paquistán. Pa escribir el baluchi emplégase una versión del alfabetu árabe.
Dumont
Dumont ye un borough del condáu de Bergen, nel estáu de Nueva Jersey. Llenda con.
Demografía
Tien una población de y una superficie de  km².
Dari
El dari ye'l nome de la llingua persa n'Afganistán. Ye la llingua principal del país, falada pol 60% de la xente, más que nada nel norte y nel noroeste'l país, cuntando tamién cola capital del país, Kabul. Ye emplegada sobre too por tajikos, hazara y aimaq. La llingua sirve como mena comunicación ente los estremaos pueblos d'Afganistán.
Alexia Putellas
Alexia Putellas Segura ye una futbolista catalana que xuega como delantera y centrocampista nel Futbol Club Barcelona de la Primer División d'España. Ye tamién internacional cola d'España dende 2013. En 2021 diéron-y el Balón d'Oru a la meyor xugadora del mundu.
Estadístiques
20px Datos a .
Oigney
Oigney ye una comuña francesa del departamentu d'Altu Saona, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Le Havre
Le Havre (pronunciáu /ləˈɑvʁ/, en francés) ye una ciudá del noroeste de Francia, na rexón Normandía, nel departamentu de Sena Marítimu. Ta asitiada na vera derecha del estuariu del ríu Sena a veres de la Canal de la Mancha.
Le Havre foi fuertemente bombardeada mientres la Segunda Guerra Mundial. Por ello, foi condecorada cola Lexón d'Honor en 1949. L'área destruyida foi reconstruyida ente 1945 y 1964 según el plan d'un equipu empobináu pol arquiteutu Auguste Perret. En 2005, la Unesco inscribió'l Centru reconstruyíu de Le Havre nel Patrimoniu Mundial de la Humanidá, dando la bienvenida a la "esplotación novedosa del potencial del formigón". L'espaciu onde s'alluga, de 133 hectárees, representa según la UNESCO "un exemplu escepcional de l'arquiteutura del urbanismu posterior a la guerra" y ye unu de los raros llugares d'esti tipu inscritos n'Europa.
El so nomatu ye Puerta Oceánica. Arquitectónicamente, esta imaxe vien dada pola "puerta" que forma l'edificiu que ta a la fin de l'avenida Foch que desagua nel mar. Ye'l segundu puertu francés, la primer ciudá normanda y la segunda área metropolitana de l'Alta Normandía.
Toponimia
Havre significaba d'antiguo "puertu". N'español dio orixe a la pallabra abra (badea o ensenada). La ciudá llamábase, nun principiu, Franciscopolis n'homenaxe a Francisco I que tomó la iniciativa de la so construcción (1517). Más tarde llamóse Le Havre de Grâce, términu ésti que vien de la capiya de Notre-Dame-de-Grâce que yá esistía nel llugar antes de la fundación de la ciudá.
Historia
Dende bien antiguu'l tráficu fluvial sobre'l ríu Sena taba en rellación col dinamismu de les ciudaes del estuariu (puertu de Caracotinum, precursor de Harfleur). Una calzada romana xunía Lillebonne (Iuliobona) con Sainte-Adresse (capital de Caux) y pasaba pel territoriu actual de la ciudá de Le Havre. Nuna capiya de l'abadía de Graville, el sarcófagu de santa Honoria foi redescubierto en 1867.
Mientres l'Alta Edá Media, el puertu de Eure (o Leurre) taba nel suroeste de Harfleur, na vera marítima del Sena. Sirvía d'abrigu a los navíos que cola marea podíen entrar nel puertu de Harfleur cuando'l puertu de Le Havre nun esistía inda. Nel sieglu XI construyóse, n'orellar sur del estuariu del Sena, el puertu de Honfleur. Los navíos, bien cargaos, nun podíen remontar el Sena y utilizábense los ante-puertos de Chef-de-Caux, asitiaos al noroeste de Le Havre actual, Harfleur y Leurre. L'estuariu nun cuntaba, entós daquella, más que con delles aldegues de pescadores y de llabradores: Graville, Ingouville, aldega de Lieu-de-Grâce, Saint-Denis-Chef-de-Caux (antecesores de Sainte-Adresse), Harfleur. Foi entós cuando se crearon les primeres parroquies.
Dempués de la Guerra de los Cien Años, la renovación económica y la crecedera de la navegación trasatlántica fixeron pensar na construcción d'un nuevu puertu n'orellar norte del estuariu del Sena. El enarenamiento del puertu de Harfleur y el barruntu d'un desembarcu inglés, favorecieron que'l rei Francisco I fundara'l puertu de Le Havre coles mesmes que la ciudá.
Los empiezos de Le Havre
thumb|upright|El rei [[Francisco I de Francia, fundador de Le Havre en 1517.]]
Magar les múltiples dificultaes que presentaba'l terrén, pantanosu, y les torbonaes, el puertu de Le Havre acoyó'l so primeres navíos n'ochobre de 1517. El 8 d'ochobre de 1517, Francisco I robló la carta de fundación de la villa. Un torrexón defendía la entrada. Les armes de la villa fueron les de Francisco I: una sacavera. El rei mover a Le Havre n'agostu de 1520 pa confirmar la perpetuidad de los privilexos concedíos a los havreses. La función militar foi, coles mesmes, instituyida: Le Havre foi unu de los puntos d'unión de la flota francesa mientres les distintes guerres. Estableciéronse arsenales y dende ellí salíen los navíos que diben pescar el bacaláu a Terranova. El Nuevu Mundu atraía a los aventureros y munchos partieron hacia pa ellí dende Le Havre: Villegagnon zarpó de Le Havre pa fundar una colonia en Brasil (Fort-Coligny) en 1555. Anguaño, la plaza llamada de los "caníbales" recuerda los antiguos llazos d'unión col Nuevu Mundu. A finales del sieglu XVI, el contrabandu empezó a crecer y empezaron a llegar a Le Havre productos americanos como cueru, azucre y tabacu. Unu de los principales cabezaleros d'esti sospechosu tráficu foi un havrés esplorador y cartógrafu, Guillaume Le Testu: un barriu de Le Havre inda lleva'l so nome.
En 1536, los primeros trabayos de construcción de la futura catedral de Notre-Dame empezar Guillaume de Marceilles. En 1541, Francisco I confió'l proyeutu d'urbanismu y fortificación al arquiteutu italianu Girolamo Bellarmato, al que concedió plenos poderes. Ésti entamó'l barriu de San Francisco según les normes precises del plan hipodámico.
La Reforma tuvo una relativa repercusión en Normandía: los nobles menores del País de Caux viéronse influyíos y construyóse un templu protestante en Le Havre en 1561. El 8 de mayu de 1562, mientres les Guerres de Relixón, los reformaos sitiaron Le Havre. Tarreciendo un contraataque de l'armada real pidieron ayuda a los ingleses, qu'unviaron 6.000 soldaos d'infantería y 300 a caballu al mandu del conde Warwick. Los ocupantes construyeron el fuerte de Warwick y cuatro bastiones según el Tratáu de Hampton-Court. Les tropes de Carlos IX, mandaes pol condestable de Montmorency, atacaron Le Havre y los ingleses fueron finalmente ganaos en xunetu de 1563. El fuerte de Warwick foi destruyíu por orde del rei de Francia.
Sieglos XVII y XVIII
La función defensiva de Le Havre fíxose evidente y la modernización del puertu empezó nel sieglu XVII, por orde del Cardenal Richelieu, gobernador de la ciudá: construyóse un arsenal, reforzáronse les muralles y llevantóse una fortaleza, na cual el Cardenal Mazarino fadría encarcelar a los príncipes frondistas Longueville, Conti y Condé. A finales del sieglu XVIII la ciudadela foi abandonada y nun quedó más qu'un cuartel.
Mientres el sieglu XVII, Le Havre reafitó la so vocación marítima ya internacional: la compañía de les Indies instalar en 1642. El tráfico negreru arriqueció a los negociantes havreses, sobremanera mientres el sieglu XVIII. De toes formes el comerciu marítimu tuvo sometíu a les rellaciones internacionales nel contestu européu: les guerres de Lluis XIV y de Lluis XV atayaron, momentáneamente, el desenvolvimientu de Le Havre. Los ingleses y dempués los británicos bombardearon la villa en munches ocasiones.
El desenvolvimientu económicu de Le Havre basar na crecedera de la población (20.000 habitantes en 1789) y nos tresformamientos del puertu y la ciudá: instalación d'una manufactura de tabacu nel barriu de San Francisco, espansión de los estelleros navales. Dempués d'una visita en 1786, Lluis XVI aprobó'l proyeutu d'espansión de la villa: Lamandé encargar de multiplicar por cuatro la superficie de la ciudá.
Periodu revolucionariu (1789-1815)
thumb|Abadía de Graville, en Le Havre.
Ente 1789 y 1793, el puertu de Le Havre foi'l segundu de Francia, dempués de Nantes. El comerciu triangular siguió hasta la llegada de la guerra y l'abolición de la esclavitú. El puertu foi un enclave estratéxicu debíu al comerciu de les ceberes (almacén de París) y a la so proximidá col enemigu británicu. El Terror tresformó la catedral de Notre-Dame nun templu de la Razón. La ciudá adquirió l'estatutu de subprefactura tres la reforma alministrativa del 18 de brumario. Sol I Imperiu Francés, Napoleón Bonaparte ordenó que se construyeren dellos fuertes en Le Havre. Mientres la guerra contra Gran Bretaña y el bloquéu, l'actividá del puertu amenorgóse considerablemente mientres crecía la de los corsarios. La población de Le Havre menguó a tan solo 16.000 habitantes.
La prosperidá del sieglu XIX
El fin de les guerres revolucionaries franceses y napoleóniques dexó que'l comerciu volviera tener una actividá normal na midida na que alloñábase, tamién, l'amenaza británica. Le Havre espandir por fora de les muralles y creáronse nuevos barrios: pero tamién apaecieron indixentes que s'instalaron nel barriu de San Francisco. Les epidemies de roxura, tifoidea y "fiebres" causaron miles de muertos mientres los años 1830-1850. El alcoholismu y la mortalidá infantil causaron estragos nes clases más probes. thumb|left|El conceyu de la ciudá en 1897.
A lo llargo del sieglu XIX, l'aspeutu cosmopolita de la ciudá portuaria diba adquiriendo importancia: nos tiempos de prosperidá económica, la mano d'obra de Le Havre procedía del País de Caux que quedara ensin trabayu por causa de los problemes del ramu testil. La implantación d'una gran comunidá de bretones (10% de la población havresa a finales del sieglu XIX) modificó la vida cultural de Le Havre. La recuperación económica de la villa atraxo a empresarios anglosaxones y nórdicos; italianos, polacos y más tarde magrebinos podíen atopase nos barrios y nes fábriques.
La ciudá y el puertu camudáronse gracies a tolos trabayos y acondicionamientos, en parte financiaos pol Estáu, que se fueron realizando a lo llargo del sieglu XIX, coles interrupciones causaes poles crisis polítiques o económiques. La fundación d'una bolsa de comerciu, la instalación progresiva del llume de gas a partir de 1836, la recoyida de les basures (1844) y l'alcantarelláu demostraben la esmolición pola modernización urbana. Mediáu'l sieglu, les vieyes muralles fueron baltaes y los barrios estremeros quedaron amestaos a la ciudá. En consecuencia la población de la villa aumentó sópito.
Si'l periodu 1850-1914 fueron los años doraos de Le Havre; resalvando dellos años de depresión (Guerra Franco-Prusiana) el comerciu espandióse y la ciudá enguapecer coles construcciones municipales (amplies cais, conceyu, palaciu de xusticia, nueva bolsa).
El sector industrial esistía, pero nel sieglu XIX yera minoritariu; les fábriques crecíen coles mesmes que'l tráficu portuariu (estelleros, refineríes d'azucre, fábriques de cuerdes, etc.). El sector bancariu diba desenvolviéndose anque inda siguía siendo tributariu del esterior. El númberu d'escueles yera insuficiente, lo que se solucionaría mientres los años 1870.
El puertu siguía siendo la puerta d'América: recibía los productos tropicales (café, algodón). El cabotaxe européu apurría la madera, l'aceite y el trigu del norte d'Europa y el vinu y l'aceite mediterráneos. Le Havre yera un puertu primordial pa los emigrantes que diben a América. Los viaxes trasatlánticos diben adquiriendo importancia mientres la segunda metá del sieglu XIX. En 1913, cerca de 741.000 pasaxeros salieron de Le Havre. Foi'l principiu de los tresatlánticos que fueron l'arguyu de los havreses.
El tiempu de les guerres (1914-1945)
thumb|Le Havre, 1920. El balance de les perdes humanes de la Primer Guerra Mundial ye catastróficu pa la ciudá: cerca de 6.000 havreses muertos, la mayoría d'ellos soldaos. La ciudá viose sopelexada poles destrucciones masives, anque'l frente tuviera nel norte. Dellos navíos fueron torpediaos polos O-Boot na rada de Le Havre. Unu de los efeutos más bultables foi'l fechu de que s'instalara un gobiernu belga en Sainte-Adresse, nes contornes de Le Havre, forzáu a fuxir de la ocupación alemana. La ciudá sirvió como última base pa la Entente Cordiale, especialmente pa los barcos de guerra británicos.
thumb|El tresatlánticu La Normandía, Le Havre. El periodu d'enteguerres significar pol descensu de la demografía y la crisis social y económico. Al términu de la guerra, la inflación arruinó a dellos habitantes y la población obrera multiplicar na ciudá. Les penuries y la carestía de la vida provocaron la gran fuelga de 1922, nel cursu de la cual foi proclamáu'l estáu de sitiu. En 1936, la fábrica Bréguet de Le Havre foi ocupada polos güelguistes; foi'l principiu del movimientu obreru sol Frente Popular. Nel aspeutu económicu, la importante crecedera de la segunda metá del sieglu XIX yera yá una alcordanza. Los puertos del Norte d'Europa afectaron seriamente a Le Havre y los trabayos de caltenimientu portuariu ralentizáronse. Sicasí, les importaciones de petroleu siguieron aumentando y les refineríes crecieron al este de Le Havre. La crisis de 1929 y les midíes proteicionistes nun consiguieron amontar el desenvolvimientu del comerciu. Namái'l sector de tresportes paecía caltenese, con 500.000 pasaxeros tresportaos en 1930. El tresatlánticu La Normandía zarpó para Nueva York en 1935. Pero aína abondaron les amenaces de guerra.
Na primavera de 1940 la Wehrmacht de l'Alemaña nazi ocupó Le Havre, con una guarnición de 40.000 soldaos. Tresformaron la ciudá nuna base militar y construyeron la Festung Le Havre, una llinia de casernas, blocaos y bateríes d'artillería. Esti dispositivu integrar nel Muriu atlánticu. Pa los havreses la vida cotidiana volvióse complicada por causa de les penuries, la censura y los bombardeos. La resistencia havresa constituyóse formando diversos nucleos, como'l grupu del Llicéu de Le Havre o'l Vagabond Bien-Aimé. Estos grupos pasaben información a los británicos y participaben nes aiciones de sabotaxe llevaes a cabu pa facilitar el desembarcu de Normandía. Mientres la Segunda Guerra Mundial, Le Havre soportó 132 bombardeos, pero les destrucciones más importantes produciéronse'l 5 y 6 de setiembre de 1944, cuando los aliaos bombardearon el centru de la ciudá y el puertu p'ablayar a los ocupantes. L'oxetivu yera facilitar el avituallamiento y la progresión de les tropes aliaes que desembarcaren tres meses antes na Baxa Normandía. A la fin de la guerra 5.126 persones habíen resultancia muertes o sumíes nel territoriu de la ciudá de Le Havre, de les cualos 2.053 (muertos o sumíos) mientres el mes de setiembre de 1944. Amás, 143 británicos y 600 soldaos alemanes cayeron mientres los ataques. Tamién 150 hectárees fueron afaraes y 12.500 inmuebles destruyíos. El puertu foi destruyíu, 350 restos de navíos tán no fondero de l'agua. La rada y l'estuariu fueron minaos. thumb|upright=3.5|center|Le Havre, iviernu de 1944-1945.
Historia recién
Mientres la primavera de 1945, el Ministeriu de la Reconstrucción y d'Urbanismu confió'l proyeutu de reconstrucción del centru de la ciudá a Auguste Perret. Ésti quería faer tabla rasa de les antigües estructures y aplicar les teoríes del clasicismu estructural. El material a emplegar pa la construcción de los edificios sería los formigón y el plan xeneral una trama ortogonal.
La desindustrialización producida pol zarru de les ACH, por casu, y los tresformamientos del comerciu portuariu causaron dificultaes económiques. La crisis del petroleu de 1973 produció coles mesmes un marasmo industrial a metá de los años 1970. Le Havre foi, daquella, un bastión comunista hasta los años 1990. Dempués la ciudá somorguiar nun procesu de reconversión, y el conceyu trabayó pa la renacencia de Le Havre reforzando la so imaxe.
Alministración
thumb|right|La subprefeutura de Le Havre.
Colias phicomone
La Colias phicomone es un lepidópteru ropalóceru de la familia Pieridae. Según la Llista Colorada de la UICN ye una especie cuasi amenaciada (NT).
Distribución
Atópase nel Cordal cantábricu, los Pirineos, los Cárpatos y los Alpes.
Le Havre
Alministración
Dende 2017, Luc Lemonnier ye alcalde de Le Havre.AC Numberoses estensiones territoriales favorecieron a Le Havre, que s'amestó poblaciones vecines:
Colias phicomone
Descripción y costumes
Ye una caparina de tamañu mediau. El machu ye de color mariellu maciu; la fema ye cuasi blanca. Los dos tienen una franxa colorada a los marxes de les sos ales, con un puntu negru o blancu nel centru de les ales anteriores. L'aviesu de les ales anteriores ye de color blancu verdosu hasta'l ápice mariellu, ente que la parte posterior de la nala posterior ye de color gris amarellentáu.
Le Havre
Alministración
Le Havre ta estremáu en nueve cantones:
Colias phicomone
Descripción y costumes
Vuela a altitúes de 900 a 2800 metros. Tien de  40 a 48 mm de valumbu. Los adultos vuelen  de xunu a agostu, dependiendo de la llocalización.
Le Havre
Xeografía
thumb|700px|center|La sablera de Le Havre y una parte de la ciudá reconstruyida.
Colias phicomone
Descripción y costumes
Les canesbes alimentense d'especies de Leguminoses.
Le Havre
Xeografía
Le Havre ye una subprefactura, la más grande de Francia, y una capital de provincia del cantón incluyíu'l distritu de Sainte-Adresse.
Aralia nudicaulis
Aralia nudicaulis ye una especie de planta perteneciente a la familia de les araliacees. Ye una planta orixinaria del norte y l'este d'América del Norte. thumb|Detalle de les fueyes thumb|Vista de la planta
Descripción
Ye una planta qu'algama los 30-60 cm d'altor con tarmos reptantes y soterraños. Na primavera, so tierra producen fueyes compuestes grandes y finamente dentaes. Les pequeñes flores blanques, polo xeneral en grupu de trés, crecen al mesmu altor que les fueyes, floria de mayu a xunetu y maurecen en bagues comestibles de color púrpura-negru. Les bayes tienen un sabor un pocu picante y duce.
Le Havre
Xeografía
Situación: Le Havre ta asitiáu nel suroeste del País de Caux. La ciudá ta arredolada pola mariña al oeste, l'estuariu del Sena al sur y la mariña al norte. El Sena constituyó, dende siempres, una frontera natural ente l'Alta Normandía y la Baxa Normandía. Por tanto, Honfleur ta, según la espresión de los havreses, "al otru llau de la mariña de l'agua". Pa faer frente a esti constreñimiento relativu, les soluciones multiplicáronse: la más prestixosa ye la Ponte de Normandía que xune los dos orielles del Sena y asitia a Honfleur a tan solo un cuartu d'hora de Le Havre. Los xeógrafos y responsables crearon una nueva entidá alredor de los dos riberes del estuariu, alministraes pola Axencia del Urbanismu de la Rexón de Le Havre y del Estuariu del Sena. thumb|Mapa de Le Havre.
Relieve y xeomorfoloxía: La ciudá de Le Havre ta compuesta por dos conxuntos naturales separaos por un cantil o mariña:
Aralia nudicaulis
Descripción
Esta especie ye similar a la Aralia hispida, que ye un pocu más grande, con tarmos cubiertos de pelos arispios, d'ende'l nome. Los tarmos de A. nudicaulis son nidios.
Propiedaes
Indicaciones: ye pectoral, sudoríparu, narcóticu. Úsase como sustitutu de l'alzaparrilla y n'afecciones pulmonares.
Taxonomía
Aralia nudicaulis describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 274. 1753. Aralia: nome xenéricu que deriva de la latinización de l'antigua pallabra francu-canadiense o india americana aralie.
Le Havre
Xeografía
Clima: Por cuenta de la so situación sobre la mariña de la Manche, el clima de Le Havre ye oceánicu. Los díes nos que nun hai'l menor vientu son escepcionales; los vientos dominantes vienen del suroeste y determinen les influencies marítimes tol añu. Según los datos de la estación meteorolóxica del Cabu de Héve (1970-1999) hai 24 díes per añu nos que la temperatura baxa per debaxo de los 0 °C y 14 nos que xube percima de los 25 °C.
Aralia nudicaulis
Taxonomía
nudicaulis: epítetu llatín que significa "con raigañu desnudu".
Ásatrú
Ásatrú (Ása-Trú, lliteralmente, Fiel o lleal a los dioses Æsir) ye la recreación y unificación moderna de la heriedu paganu del centru y norte d'Europa. Ta reconocida oficialmente por Islandia, Noruega, Dinamarca, Suecia y España.
Le Havre
Demografía
Le Havre ye la ciudá más grande de Normandía pola so población, pero la so área urbana nun ocupa más que'l segundu rangu dempués de Rouen.
Ásatrú
Esta relixón tamién ye conocida como Norsk sei (tradición nórdica), Forn sei (antigua tradición), Vor Sei (nuesa tradición) y Odinismu. El Teodismu (Teodish o fe anglosaxona) y Vanatrú (cultu a los dioses Vanir) son interpretaciones de Ásatrú o próximes a la so lliturxa y el neopaganismu xermanu polo xeneral.
Le Havre
Demografía
La ciudá tuvo dificultaes económiques provocaes principalmente por amenorgar de la población censada en 1975, 219.583 habitantes, baxando nun 12% dende l'últimu censu.
Ásatrú
Los oríxenes d'esta relixón atópase na Edá de Piedra nes zones escandinaves, báltiques y el norte d'Alemaña. Sicasí, nesi periodu nun difier demasiáu de les otres manifestaciones del restu d'Europa. Nun ye hasta la Edá del Bronce nórdico cuando los pueblos xermánicos, ente ellos los escandinavos, empiecen a estremase d'otros pueblos colindantes.
Le Havre
Economía
thumb|[[Puertu de Le Havre.]]
Ásatrú
Esta relixón tien una presencia destacada mientres la dómina de les migraciones xermániques. Historiadores romanos como Cornelio Tácito empiecen a describir les costumes y creencies de los pueblos que siguíen esta relixón. Estos pueblos fueron asimilaos pol Imperiu romanu y adoptaron el cristianismu, anque caltuvieron dalgunes de les sos creencies y tradiciones. Sicasí, quedaron dellos pueblos d'Escandinavia qu'entá caltuvieron l'antigua relixón. A finales del sieglu VIII faen actu de presencia estos pueblos na historia d'Europa. En dicha dómina fueron conocíos como normandos y viquingos, que traxeron les sos tradiciones, costumes y antigües creencies a diversos países cristianos. Mientres la espansión del cristianismu pel norte d'Europa, los representantes d'esti nuevu cultu calificaron a los siguidores de les relixones paganes europees como herexes, diabolizando les sos creencies y cultures, sometiendo a la so relixón progresivamente al continente. Nun foi hasta finales del segundu mileniu cuando los movimientos paganos empezaron a reponer fuercia nel continente européu, siendo Ásatrú unu de los máximos esponentes del neopaganismu européu.
Le Havre
Economía
La economía havrense concéntrase alredor de cuatro grandes sectores económicos: la construcción mecánica, la petroquímica, el tresporte marítimu y la loxística. Anque desenvuelta y diversificada, la economía llocal ta constituyida esencialmente por allugamientos industriales de grupos internacionales y PME subcontratistas. La economía havresa ta, poro, lloñe de los centros de decisión que tán alcontraos, polo xeneral, na rexón parisina y nes grandes metrópolis económiques europees. Esto implica una débil representación de les sedes sociales na ciudá; hai dellos grupos locales como SIDEL (filial de Tetra Pack), el distribuidor de Muebles Interiores y l'armador Delmás (contratáu apocayá pol grupu CMA-CGM).
Ásatrú
Magar el términu Ásatrú ye un neoloxismu acuñáu nel contestu del romanticismu nacionalista del sieglu XIX, utilizáu per primer vegada por Edvard Grieg na so ópera "Olaf Trygvason" de 1870, la práutica relixosa en sí ye una reconstrucción del cultu ancestral de los pueblos xermánicos. Los visigodos prauticar hasta entrar nel Imperiu Romanu (la so conversión al cristianismu foi un actu políticu, destináu a consiguir los favores del emperador romanu Valente). Otros pueblos que tuvieron na Península Ibérica, como los suevos, prauticaron esta relixón en Galicia y Asturies. Na Edá Media, los viquingos y varegos percorrieron toa Europa, llegando inclusive a Galicia, Asturies y Andalucía. Hubo un embaxador musulmán, llamáu Ibn Fadlan, que tuvo en contautu direutu colos rus. La so descripción de los costumes d'esti pueblu, recoyíes nel diariu llamáu Risala, ye una gran fonte d'información de primera mano.
Le Havre
Economía
La mayor parte de les industries topar na zona industrial portuaria, al norte del estuariu y al este de la ciudá de Le Havre. La primer industria de la rexón havresa ye Renault, con 6.000 trabayadores en 2003. Allugada en Sandouville, en 2001 tuvo una producción de 271.167 vehículos. thumb|left|upright|La central térmica de Le Havre.
Ásatrú
Esta relixón tien diversos modelos de reconstrucción según los sos distintos enclinos. La base suel ser a partir del modelu viquingu, yá que ye'l que contién más información. Dellos grupos reconstruyeron a partir d'antigües tribus como visigodos, anglosaxones, teutones, lombardos, burgundios, etc.
Le Havre
Economía
El segundu sector importante de la zona industrial ye'l petroquímico. Na rexón havresa concéntrase más d'un terciu de la capacidá francesa de refinería. Ellabora cerca del 50% de la producción de plásticu de base y un 80% de los aditivos y aceites; más de 3.500 investigadores trabayen nos llaboratorios privaos y públicos. Les multinacionales de la industria químico tán nel Baxu Sena. Casi toes atópense na ciudá de Gonfreville l'Orcher: Exxon Mobil, TotalFinaElf, Hoechts, Chevron Oronite SA, en Sandouville la Goodyear chemical Europe. En total 28 establecimientos industriales fabriquen plásticu.
Otres industries tópense partíes pola población: el fornu de Le Havre, perteneciente a Llegal-Legoût, asitiáu nel barriu Dollemard, torrefactora de café. Sidel, allugada na zona industrial del puertu de Le Havre y en Octeville-sur-Mer, fabrica máquines de sopláu y la llinia completa pal enllenáu de les botelles de plásticu. Tamién tán Dresse-Rand SA, EDF, Areva, la empresa Aircelle-groupe Safran, subcontratista d'Airbus.
Ásatrú
Conceutos básicos de Asatrú
Ásatrú considérase universalmente como una relixón non dogmática; les práutiques personales de los creyentes varien sustancialmente ente individuos y comunidaes, pero hai ciertos conceutos consensuaos:
Le Havre
Economía
Esisten numberoses empreses terciaries, que la so actividá ta rellacionada coles actividaes portuaries: de primeres, les sociedaes d'armadores y el aseguradores marítimes. Les sedes sociales de Delmas (empresa de tresportes y comunicación, con 1.200 emplegaos) y SPB (aseguradora, con 500 collaboradores) instaláronse na entrada de la ciudá (barriu Colbert). El tresporte constitúi'l primer sector económicu de Le Havre, con un 15,5% de trabayadores. L'actividá loxística concierne a una gran parte de la población y ISEL encargar de formar a los inxenieros nesti cometíu. La Universidá de Le Havre tien 460 maestros investigadores.
Pa faer frente a la reconversión industrial, los gobernantes locales fomenten el desenvolvimientu de les actividaes turístiques. Le Havre acoyó 54 tresatlánticos en 2004. La sablera llogró nuevamente la bandera azul en 2005 y el centru urbanu foi inscritu na llista de les ciudaes "Patrimoniu de la Humanidá".
Infraestructures
thumb|Un ferri de [[LD Lines nel puertu de Le Havre.]]
Ásatrú
Dioses y blóts
La ceremonia más emblemática d'esta relixón ye'l blót. Históricamente'l blót yera una fiesta comunal celebrada n'honor a los dioses y elfos, na cual practicábense llibaciones y sacrificios na antigüedá.
Le Havre
Infraestructures
Primer puertu francés pal tráficu de contenedores y primero no referente al valor de les mercancíes trataes, Le Havre asítiase en segundu llugar detrás del puertu de Marsella pol volume total de les sos mercancíes. No que concierne al tráficu de contenedores, Le Havre ye'l novenu puertu européu con 2.150.000 evp per añu (cifres de 2004). Marsella el 17º, Rouen 40º, Nantes-Saint-Nazaire 44º. El puertu empezó a desenvolvese nel sieglu XVI y tien munches ventayes: ye'l puertu asitiáu más al oeste de la Mancha, el mar más frecuentáu del mundu. Puertu d'estuariu tien, tres de sigo, un hinterland pobláu y ricu (población de Rouen y de París). Ta perbién comunicáu per mediu d'una amplia rede de víes de comunicación: autopistes, ferrocarril, canales, ríos. El proyeutu Puertu 2000 tien que reforzar la capacidá d'acoyida de los barcos, creando nuevos cais nel estuariu del Sena. En 2005 terminóse'l dique de 3.5 km. L'oxetivu ye'l d'amenorgar los plazos d'espera de los portacontenedores. Per otru llau, Le Havre ye la fundadora de la Asociación Internacional & Villa-Puerto que reagrupa un centenar de puertos nos cinco continentes. El puertu recibe más de 34 millones de tonelaes de petroleu bruto cada añu y puede acoyer los supertanques de 550.000 tonelaes. A mediaos de los años 1970, el puertu de Le Havre completar col puertu de Havre-Antifer, asitiáu a unos trenta quilómetros al norte. Esti puertu tien qu'acoyer los supertanques nos sos terminales petroleres.
Tresportes
thumb|Estación de ferrocarril de Le Havre. Le Havre esplotó les ventayes de la so situación mariniega, pero tamién se vio perxudicáu por causa del so enclave. Por esti motivu, los gobernantes locales ameyoraron les comunicaciones de la ciudá y del puertu; l'autopista A131 (E05) xune Le Havre cola autopista de Normandía pela Ponte de Tancarville, d'esta manera la ciudá queda a una hora de Rouen y a dos hores de París. Dende apocayá tiempu l'autopista A29 (E44) xune a Le Havre col norte de Francia y conduz a la Ponte de Normadía.
Ásatrú
Dioses y blóts
Los blóts modernos celebrar en distintes oportunidaes mientres l'añu. Depende de cada individuu o agrupación, la cantidá de blóts al añu varia. Suelen realizase colos ciclos de les estaciones, cuatro veces al añu, siendo les ocasiones más importantes los solsticios d'iviernu y branu. Los blóts modernos inclúin usualmente llacuaes y l'actu de compartir ritualmente una bébora. Los participantes del ritual tienen la oportunidá d'honrar a los dioses y dioses, ancestros y a los compañeros del ritual.
Le Havre
Tresportes
La rede ferroviaria tamién foi ampliada: los trenes Corail de la llinia París-Le Havre comuniquen coles estaciones de Bréauté-Beuzeville, Yvetot, Rouen, Oissel, Val-de-Reuil, Gaillon-Aubevoye, Vernon, Mantes-la-Jolie y París-Saint-Lazare. Nun hai, sicasí, nengún enllaz ferroviariu ente Le Havre y Caen: ye precisu pasar por Rouen o utilizar los Autobuses Verdes (Ponte de Normandía, Honfleur, Trouville, Deauville, Caen y, a partir d'ésti, tol Calvados). Los Autocars Gris parten escontra Étretat y Fécamp. Coles mesmes, CNA cubre la ruta escontra'l valle del Sena y Rouen. A lo último, la compañía AirPlus cuenta con tresbordadores que van a les estaciones y aeropuertos de París.
Ásatrú
Dioses y blóts
== Ceremonies y oraciones Toes los tipos de ceremonies en Ásatrú son hátið. Les ceremonies en Ásatrú consisten básicamente en tres puntos:
Le Havre
Tresportes
Pal tresporte aereu, la población dispón del aeropuertu de Havre-Octeville.
Los viaxes transmancha con Portsmouth, nel sur d'Inglaterra, gracies a P & O Feries, quedaron esaniciaos en 2005, fueron retomaos por Louis Dreyfus Lines, que camudó la so configuración; agora namái hai una rotación diaria, cuando antes había dos.
Ásatrú
Dioses y blóts
La práutica moderna de los blóts consiste na consagración del llugar onde se va oficiar la ceremonia, darréu efectúense tres libación tradicionales y ufriendes. Los asistentes asitiar en posición circular y faise pasar un recipiente cola llibación. El primer brinde dedicar a los dioses, el segundu a los Elfos y Dísar, y el terceru a los ancestros familiares. El recipiente más común nesta ceremonia ye un cuernu de bébora o dalgún tipu de mota. Según la práutica d'esta ceremonia, solamente aquel que tien el recipiente puede dirixise y falar a los dioses, y los demás tienen d'esperar la so vez.
Le Havre
Tresportes
Le Havre ye una d'estes grandes ciudaes de Francia nes que, la circulación ye relativamente fluyida. Los primeros problemes surdieron porque una parte bien importante de la población trabayadora mora nes contornes de Le Havre. La salida de la ciudá escontra Breque (xigantescu nuedu de carreteres) produz siempres grandes atascos. La ciudá y la población cunten con una rede de tresportes bien complicada. Esto ye por cuenta de los problemes que representa la rotura ente la ciudá baxa y la ciudá alta, les dos partes de la ciudá tán xuníes per estreches aveníes, cais tropezoses, munches escaleres, un funicular y el túnel Jenner. El problema del tiempu de los percorríos nun cesa d'aumentar d'añu n'añu, pola mor de la crecedera del tráficu d'automóviles. thumb|Nuevu tranvía, avenue Foch.
Ásatrú
Naturaleza y espiritualidá
Ásatrú ye una relixón que la so cosmovisión s'estructura de forma holística y que la so fonte d'espiritualidá atópase na Naturaleza. Munchos de los nomes de los dioses tienen orixe o emanan de los fenómenos naturales. Toles hestories de los dioses tán rellacionaes col movimientu, evolución y harmonía natural. Por ello, los llugares espirituales más comunes ente los Asatrús atópase en bosquecillos santuarios, ríos, llagos y paraxes naturales. La Naturaleza ye'l templu ideal en Ásatrú y nel Odinismu.
Le Havre
Tresportes
Les principales exes de la ciudá cunten con aparcamientos de pagu. Hasta principios de los años 2000, Le Havre yera una ciudá respetuosa nesti sentíu, pero dos fuelgues socesives camudaron tornar. El conceyu dispón coles mesmes de munchos aparcamientos cubiertos, ente que la sociedá VINCI namái tien unu.
Los autobuses Océane cubren la ciudá baxa, la ciudá alta y la so población; cunten con quince llinies y los sos dos tresbordadores. La compañía dispón tamién del funicular. Coles mesmes cunta col tresporte "puerta a puerta" pa les persones con movilidá amenorgada. D'últimes punxo en serviciu'l Fil'Bus que dexa, a determinaes partes de la población havresa ensin serviciu d'autobuses, disponer d'un serviciu de taxis mientres les hores punta o nocherniegues. Los primeros problemes de saturación empiecen a plantegase. Una nueva llinia LER inaugurada en 2003 comunica delles estaciones SNCF cola población havresa (CODAH), cola mesma tarifa del Bus Océane.
Ásatrú
Naturaleza y espiritualidá
Les festividaes representen los cambeos estacionales y en consecuencia la evolución de la Naturaleza. Tolos sos símbolos y ceremonies tienen una representación natural. Nun blót hai una llibación y una consagración. La consagración facer con un martiellu, símbolu que representa al truenu. El cuernu o la mota representa les coraes, el Pozu de Urd y les coraes de la Madre Tierra (primer esposa de Thor). Dambos representen la concepción de la vida, l'actu de creación, que ye'l más sagráu. La hidromiel representa'l fluyíu de la Madre Tierra, les agües sagraes del Pozu de Urd. Tamién ta acomuñáu a la Sangre de Kvasir (un dios Vanir, esto ye, de la Naturaleza). El blót ye un actu de comunión en que se bebe'l sangre de Kvasir o les agües sagraes de la Madre Tierra. En munchos blóts prauticar un fórn, nel cual cómese un exvoto como podría ser una mazana o pan que representen a los dones de la Madre Tierra. Nestos blóts bébese'l sangre de la Madre y come los sos frutos, en comunión colos dioses y los seres humanos. Nel blót reafítase l'alianza qu'hai ente los dioses y los mortales. El blót tamién representa a la mesma creación del mundu por Odín, que mató al Jætter Ymir, y del so cuerpu creó la esistencia.
Le Havre
Tresportes
Le Havre nun disponía de rutes pal ciclismu, namái había una pista de doble sentíu, mal indicada, nuna cai de sentíu únicu. L'asociación SABINE obligó a camudar la mentalidá nel conceyu. Nel branu de 2005 llevar a cabu numberosos trabayos pa la construcción de delles pistes ciclistes que empalman cola Vía Verde, prometiendo una importante rede de pistes calidable. Sicasí, munchos quilómetros acondicionáronse nes ceres, torgando'l pasu de los peatones. Per otra parte, nel marcu d'una collaboración denomada Vélocéane pueden arrendase bicicletes pa dir a la sablera, a la estación y al conceyu, nes axencies del bus Océane (compartíes con SABINE).
Ásatrú
Llugares de ceremonies, santuarios y templos
Na relixón Ásatrú, los llugares sagraos son polo xeneral llugares naturales. La espiritualidá Ásatrú considera estos llugares como los más fayadizos p'atopar una comunión ente los dioses y los seres humanos.
Le Havre
Educación
thumb|upright|Interior de la biblioteca de la [[Universidá de Le Havre.]]
Ásatrú
Llugares de ceremonies, santuarios y templos
Tolos llugares tienen de consagrase antes de celebrar cualquier ceremonia. De ser yá llugar sagráu, tien d'orase a los Lanvættir o divinidaes tutelares del llugar. Los llugares apropiaos pa celebrar cualquier ceremonia son los siguientes:
Le Havre
Educación
Enseñanza cimera y escueles especiales: Universidá de Le Havre, asitiada en Lebon (de derecha a esquierda) UFR Lletres y Ciencies Humanes, facultá de los Asuntos Internacionales, UFR Ciencies &Téunica, futura biblioteca universitaria.
Ásatrú
Concepción de l'alma, la vida y la muerte
La concepción de l'alma ye estrayíu de los testos de la Edda. Los Asatrús entienden que los seres humanos fueron creaos por Odín, Lodhur y Hoenir. Ellos atoparon dos tueros d'árbol, llamaos Askr (Carbayu) y Embla (Llamera), ensin apariencia (Lá), ensin inspiración (Ódhr), ensin movimientu (Læti), ensin salú (Litr) nin alma (Önd). Los trés dioses diéron-yos estos dones, y l'home nació de Askr y la primer muyer de Embla. Estos son los principios básicos de la vida que los dioses dieron por que pudiéramos esistir como seres humanos.
Le Havre
Cultura
thumb|Claude Monet Impression, soleil levant, 1872, pintáu nel Puertu de Le Havre.
Le Havre llogró la denominación de Villa d'Arte y d'Historia en 2001. Amás tien dos flores pola reconocencia del Comité Nacional de les Ciudaes y Villes Florales, la Llave verde pol camping (4 estrelles) del monte de Montgeon, dau pola Oficina Francesa de la Fundación pa la Educación y el Mediu Ambiente n'Europa (OFFEEE), y foi designáu en 2003 y 2004 "meyor llugar Internet France", pola páxina de la ciudá, recibiendo'l premiu Villa Internet @@@@@.
En 2006, Le Havre celebró la primer Bienal d'arte contemporáneo, con un proyeutu del escultor Jean-Pierre Raynault.
Na zona portuaria de Le Havre trescurre la trama de la película El Puertu (Le Havre en francés), filmada en 2011 y empobinada por Aki Kaurismäki. Cunta la historia de Marcel Marx, un antiguu escritor bohemiu que se recluyó voluntariamente na ciudá de Le Havre pa trabayar de lustrabotas. La so vida ye un remanso de paz, hasta que conoz a Idrissa, un mozu inmigrante illegal africanu escorríu pola policía que pretende repatrialo, a quien protexe y ayuda.