cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rodrigo Duterte
Presidente de Filipines
La so política foi fuertemente criticada por grupos de defensa de los derechos humanos y organismos internacionales como la ONX y la Xunión Europea (XE). Duterte tamién foi acusáu mientres años por organizaciones como Human Rights Watch, de dirixir Escuadrones de la Muerte de Davao, encamentaes a sicarios formaes por antiguos policías y soldaos. N'agostu 2017, les universidaes públiques vuélvense gratuitamente accesibles. N'avientu de 2017, Rodrigo Duterte declara'l so sofitu a la llegalización del matrimoniu igualitariu y la so intención de nomar a una persona pal so gobiernu que s'encargue de protexer los derechos del coleutivu LGBT.
Política ambiental
So la direición de la Ministra de Mediu Ambiente Regina López, les actividaes mineres a cielu abiertu tán prohibíes y la metá de les mines tán cerraes. Esta política entra en confrontación col lobby mineru que llogra la so destitución pol Parllamentu, a pesar del sofitu nel so favor de Duterte, 10 meses dempués la so entrada nel Gobiernu.
Alrodiu de el so conflictu col lobby mineru, Rodrigo Duterte dexó claro que « la proteición del mediu ambiente ten de ser una prioridá mayor que la minería y otres actividaes que causen graves daños ».
Echinacea purpurea
thumb|Frutos (aquenios) thumb|Detalle de la flor thumb|Ilustración en [[Curtis's Botanical Magacín, vol. 1, 1789.]] La Equinacea purpurea - eastern purple-coneflower o a cencielles purple-coneflower n'inglés d'América del Norte, la so zona nativa, ye una fanerógama de la familia Asteraceae, usada como planta melecinal y ornamental.
Descripción
Ye una planta yerbácea con raigañu negra y sabor picante. Algama'l metro d'altor y los sos fueyes son enteres y llanceolaes con trés nervaciones. Les flores esternes son lígules maneres de llimbu estrechu y de unos 3 cm de llargor; son de color rosa o púrpura. Les flores centrales son tubulares y de color mariellu maciu. El receptáculu ye espinosu y el frutu ye un aqueniu tetragonal mediu centimétrico, de color amarellentáu, ensin miriguanu, con una corona de dientes más o menos agudes y unos visaxes llonxitudinales.
Distribución y hábitat
Planta natural d'América del Norte onde s'atopa ente Illinois y Nebraska y escontra el sur hasta Missouri, Louisiana, Oklahoma, Kansas, Florida, Texas y Méxicu, onde crez n'llanures, praderíes y llombes seques. Cultívase como planta ornamental o por cuenta de les sos propiedaes farmacolóxiques n'otres partes del mundu.
Propiedaes farmacolóxiques
La droga constituyir de normal los raigaños, pero n'ocasiones tamién s'emplega la parte aérea de la planta.
Taxonomía
Echinacea purpurea describióse por (L.) Moench y espublizóse en Methodus Plantes Horti Botanici et Agri Marburgensis : a staminum situ describendi 591. 1794. El nome del xéneru procede del griegu echino, que significa "espinosu", debíu al discu central espinosu de la cabezuela floral.
UX Orionis
UX Orionis (UX Ori / HD 293782 / HIP 23602) ye una estrella variable na constelación d'Orión. La so magnitú aparente varia ente +8,70 y +10,80 ensin qu'esista un periodu conocíu. Ta asitiada na nebulosa escura LDN 1616 cerca de l'asociación estelar Orión OB1c, siendo la so distancia averada respectu al Sistema Solar de 400 pársecs (1300 años lluz). Tien una acompañante que la so separación visual ye de 0,022 segundos d'arcu.
UX Orionis ye una estrella Herbig Ae/Be, una estrella pre-secuencia principal na fase de contraición previa enantes d'empezar a fundir la so hidróxenu en heliu; desaxeradamente nuevu, la so edá envalórase ente 2,5 y 3,1 millones d'años. De tipu espectral A3 IIIe, tien una temperatura efectivo ente 6080 y 6662 K. La so masa averada ye de 2,45 mases solares y relluma con una lluminosidá ente 49 y 63 vegaes la del Sol. Con un diámetru 3,2 ~vegaes más grande que'l diámetru solar, nun esiste consensu al respective dla so velocidá de rotación proyeutada; diversos autores dan valores que van dende 70 a 215 km/s.
Piénsase que UX Orionis tópase somorguiada nuna peculiar redolada de polvu, responsable de la fana al azul reparáu nel so espectru, según del aumentu na polarización conforme la estrella averar al rellumu mínimu. Dicha variabilidá foi interpretada en términos d'eclises producíos por un esferoide oblato de polvu inclinao qu'envolubra a la estrella; ésti podría tar compuestu por granos d'obsidiana d'un tamañu siquier 30 vegaes mayor que'l de los granos del mediu interestelar.
Carlinhos Paraíba
Carlinhos Paraíba, ye un futbolista brasilanu.
Condáu de Castiella
El Condáu de Castiella foi una área xeográfica que formaba parte del Reinu d'Asturies y del Reinu de Lleón hasta que tomó forma d'un estáu autónomu (en 932 d.C.) qu'un sieglu dempués pasó a ser el Reinu de Castiella (en 1065).
Foi repobláu por persones procedentes de diversos pueblos (lleoneses, godos, ástures, vasconos, cántabros, mozárabes...). Residentes nun primer momentu en Vizcaya, los movimientos de los vasconos escontra l'oeste (que fuxíen del hostigamiento de los francos) obligaron a los autrigonos y a los bárdulos a movese escontra l'oeste, a un llugar tradicionalmente llamáu dende entós Bardulia y conocíu enantes como Autrigonia. Dende ellí dirixiéronse progresivamente escontra'l sur, ocupando los territorios que depués formaron parte del Reinu de Castiella.
Bardulia y preludiu a Castiella
El nome de Bardulia designó distintos territorios. Estrabón alcontraba a los bárdulos ocupando l'actual Guipúzcoa con parte d'Álava y Navarra. Nel sieglu V, Hidacio presenta a los hérulos escalando les mariñes de Cantabria y Bardulia. Pero nel sieglu VIII Bardulia ye referida nuna crónica como de movese escontra'l norte de la provincia de Burgos y sur de Cantabria. La causa d'esti desplazamientu puede ser el poblamientu y conquista del actual País Vascu polos vasconos mientres el sieglu VI, mientres la zona nun taba sometida polos visigodos. thumb|Torre medieval de los Velasco en [[Lezana de Mena.]] A finales del sieglu VI los visigodos del reinu de Toledo, so la direición centralizadora de Leovigildo, dieron per terminada la independencia qu'hasta esi momentu caltuviera nel terciu norte de la provincia Tarraconense el Senáu titular de Cantabria con sede n'Amaya, y qu'incluyía nel so conventu xurídicu a tolos pagos y conceyos que llegaben hasta Araceli (el modernu Araquil), pero non la parte oriental del territoriu de los antiguos Várdulos y el so urbe portuaria tardientu-romana de Oeasso (Irún), qu'había quedáu encuadrada dende faía más de dos sieglos por Diocleciano dientro del conventu xurídicu de la más cercana Pamplona, razón pola cual, los vecinos del territoriu vascón circunscrito yá fueren a efeutos llegales averaos na Vardulia.
Pero ye arriendes de la cayida del imperiu y tres tomar baxu asaltu del rei Euricu de Tolosa, de la mayor parte de la Tarraconense en 473 –nun movimientu en pinza al traviés de dambos estremos del Pirinéu, nel que'l dux Guterico tomó Pamplona, Calahorra y Zaragoza–, en que los abusos consecuentes del exércitu d'ocupación visigodu sobre la calzada romana entá en serviciu y que xunía dambes provincies del reinu de Tolosa al so pasu per tierres vascones, que fixeron que'l númberu de refuxaos en tierres menos accesibles, como les de los sos pagos várdulos, enchiera y fixéra-yos pidir abellugu llegal nos territorios hispanorromanos axacentes hasta entós correspondientes dientro de la vecina Cantabria, hasta que'l gobiernu lexítimu d'ésta tamién cayó cien años dempués. thumb|200px|Macizu de [[Peña Amaya, Ducáu de Cantabria.]] Mientres el cuasi sieglu y mediu de dominiu visigodu, la provincia de Cantabria quedó igualmente reconocida pero axudicada al mandu militar y civil d'un duque godu, con sede na mesma capital cántabra-romana d'Amaya y dellos condes al cargu de les civitates o cabeces de contornes más amplies. Sicasí, paez ser qu'en delles contornes, la so autoridá entá nun foi totalmente aceptada, al igual que pasaría dempués colos duques y príncipes d'Asturies, y los reis visigodos de Toledo tuvieron qu'emprestar el so sofitu cola hueste real a los duques pa caltener la zona sometida. Tiempu dempués, a la cayida de la so reino de Tolosa, y l'emburrie de los Francos Merovinxos sobre los Pirineos, Pamplona camudaría de manes delles vegaes y los reis de Toledo viéronse obligaos a crear otra guarnición de frontera más al oeste, en tierres de Vitoria, lo que dexaba ver la llende oriental del poder efeutivu de los duques de Cantabria, dexando yá como zona derelicta o a apostar la de más allá del Valle de la Burunda, enantes de la so xurisdicción y d'importancia estratéxica pal accesu a Pamplona o de vasconos escontra Vardulia. Efeutivamente, les sedes episcopales d'esa parte de l'antigua Cantabria, según les de Pamplona yá nun se presentaben a los sínodos de Toledo, nin reconocíen al obispu de Toledo como'l so Primáu.
La creación o aceptación per parte de los monarques Merovinxos de l'autoridá de duques vascos o Patricios romanu-aquitanos nes zones colindantes de l'antigua Vardulia-Cantabria, fai abarruntar del algame de la so autoridá ya influencia dientro de la Vardulia o Cantabria oriental. Sía que non, l'estratu arqueolóxicu d'esos dos sieglos inciertos demuestren que la influencia cultural y material sobre los anteriores territorios orientales del conventu tarraconense de Cantabria, ducáu visigodu dempués, pasaron a ser dominantes non yá por vasconos del Pirinéu o tierres del Ebro navarres, sinón por otres de más allá d'Aquitania.
A la cayida del reinu Visigodu de Toledo, el invasores magrebinos pasaron a tomar posesión de los dominios militares en ducaos o places fuertes de condes visigodos, bien pola fuercia o baxu trataos d'aceptación d'autoridad pero tributaria, como los que fixeron na zona de Murcia-Villena el duque Teudomir, o más cercana, Ebro embaxo, el conde hispanu-godu Casius de la Rioja y los sos fíos los Banu Qasi, o los condes de Estella y Olite, como munchos otros en Galicia y otros puntos. Nun asocedió lo mesmo en Cantabria, que'l so duque opunxo resistencia y tuvo qu'abellugase xunto a la población de les contornes cántabres llanes del pandu, de forma esvalixada polos sos dominios más recónditos, quedando la plaza fuerte y capital d'Amaya esfarrapada. L'exércitu magrebín dexó guarniciones a lo llargo de la calzada que xunía los Ebro cola principal capital militar andalusí del Pandu en Astorga, colo que les zones estremeres tamién sufrieron abondo despoblación al tar los vecinos menos espuestos a lleves y otros abusos d'ocupación militar tres el cordal, anque'l conventu xurídicu/ducáu d'Asturies tramontanu llegó a tar ocupáu, y Gallaecia-Galicia xunto a Lleón-Astorga (Asturies lleonesa) entá tuvieron ocupaes unes décades más.
Alfonso I d'Asturies y el so hermanu Fruela fixeron dos expedición pol sector oriental del reinu. Anque les campañes fueron de saquéu y destrucción, paez qu'intentaron caltener les fértiles tierres de les marxes del Ebro y en cuanto el primer emir Omeya, Abderramán I llogró pacificar el so emiratu, unvió los sos exércitos al mandu de Badr escontra la marca oriental del reino asturianu en 767. Dende La Rioxa, Badr remontó'l ríu Ebro afarando la zona, y depués se ensañó cola llanada alavesa. Na so retirada fortificó los puntos estratéxicos col fin de caltener el control de la calzada romana que derrompía los territoriu.
Si ayundes aguantaron les avanzadures repobladores asturianes, la dura campaña del 791 terminó per afogar esos intentos de repoblación de la zona.
Primer etapa (791-822)
thumb|250px|right|Castiella dientro del reinu d'Asturies, sieglu IX. Aprovechando los momentos de debilidá del emiratu de Córdoba, van travesar la Cordal Cantábricu dende les tierres de Cantabria y Vizcaya persones que van realizar presures de terrenes, van restaurar ilesies y van recuperar molinos. Estos movimientos migratorios nun son patrocinaos polos reis asturianos, sinón por abás y families de poder. Son delles les aceifes musulmanes que van tener que soportar y poco l'ayuda que pueden recibir dende l'alloñada capital asturiana.
Esistieron tres nucleos iniciales de repoblación: el Valle de Mena dende Taranco, Valpuesta y el nucleu occidental. Amás d'estos, en 814 los foramontanos, un nome qu'indica que procedian d'un llugar asitiáu fora de los montes, posiblemente del valle del Ebro, salen de Malacoria y van escontra Castiella (según los Añales castellanos). Esta noticia fai qu'anguaño non se tea seguro del percorríu exactu d'esta migración, esistiendo delles hipótesis. El periodista Víctor de la Serna, estudiosu de la tema, publicó en 1956 el so llibru La ruta de los foramontanos recibiendo'l Premiu Nacional de Lliteratura.
Va haber importantes corrientes migratories escontra tierres incultes pa llograr nueves tierres de cultivu, y asina desaniciar la falta d'alimentos debida a la superpoblación y a les males condiciones climátiques. De toes formes, entá nun esiste un sistema defensivu entamáu y capaz de faer frente a les aceifas cordobeses. Va Ser más palantre cuando los reis asturianos esmolecer de defender afechiscamente la zona.
Namái cuando'l cordobeses tienen problemes internos ye cuando esisten movimientos repoblatorios, asocediéndose aiciones militares ente 791 y 822. A pesar d'estes continues aceifes, los dos nucleos del valle de Mena y Valpuesta nun paecen sufrir los sos efeutos, al contrariu qu'Álava, Castiella (entendiendo Castiella como la zona d'Espinosa de los Monteros y Sotoscueva) y la zona en redol a Miranda de Ebro.
Segunda etapa (822-842)
En morriendo al-Hakam I, el so socesor 'Abd al-Rahman II hai de faer frente a ensame de rebeliones internes. Aun así, viendo la progresiva meyora asturiana pela zona del Ebro, realizó una primer incursión el branu del 822. 'Abd al-Karim invade les tierres d'Álava, escalándoles. En recibiendo promesa de sumisión per parte de castellanos y alaveses, 'Abd al-Karim volvió a Córdoba llevando en garantía numberosos rehenes.
Esta tarrecible espedición afectó cuasi namái a la rexón d'Álava. Y en payares d'esi mesmu añu, va haber nueves repoblaciones na zona de Valdegovia.
Nel norte de Palencia la repoblación nun se detien. Un conde magnate, llamáu Munio Núñez, foi dirixendo a los foramontanos escontra la zona de Campoo. El fueru de Brañosera, concedíu por dichu conde y la so esposa Argilo el 13 d'ochobre de 824, ye posiblemente'l primeru n'Europa.
Nel añu 825 dos exércitos cordobeses dirixir de nuevu escontra la parte oriental del reinu asturianu, atacando al empar Álava y Castiella. Va Haber otra razzia más nel 826 sobre'l valle de Mena y los territorios estremeros del valle de Losa y Espinosa de los Monteros. Dempués hubo unos años de paz hasta que nel 830, un fíu de 'Abd al-Rahman enfusa hasta Sotoscueva, tomando'l castiellu d'a el-Garat. Una violenta insurrección en Toledo va suspender mientres cuasi diez años les aceifas sobre'l reinu asturianu.
Sigue habiendo presuras y la repoblación nun se detien. Y tres la tregua forzosa del 830, un nuevu impulsu de repoblación alcontrar tres los montes del cordal Cantábricu. Per otra parte, pue que tres les espediciones anteriores, los asturianos dieren cuenta de la importancia que tien l'escobiu de Pancorvo como pasu estratéxicu y van intentar caltenelo so les sos manes.
Nel 837 Abderramán II entra en Toledo encalorando la so rebelión. Poco dempués tres ejércitos emponer escontra'l reinu d'Asturies. El primeru ataca Galicia, el segundu dirixir escontra Lleón y el terceru vuelve cutir Álava y Castiella. Nesta espedición conquístase una fortaleza, que probablemente seya Pancorvo. Pancorvo ye la llave de Castiella y Álava y d'equí p'arriba este va convertir el puntu dende'l cual vanse a entamar toles operaciones de saquéu per parte de los cordobeses. Va Haber qu'esperar hasta los años alredor del 870 por que Pancorvo vuelva tar en manes asturianes.
Y con esta importante plaza so la so poder, Abderramán II entama una aceifa nel 838. Esta espedición taba comandada por Ubaid Allah ben al-Balesi, remontó'l ríu Ebro, pasó pela zona de Villarcayo y afaró la rexón de Sotoscueva "consiguiendo una gran victoria".
Ensin fuelgu pa los habitantes d'Álava, el 839 Musa ibn Musa, el xefe de la importante cla de los Banu Qasi que gobernaben el valle del Ebro en redol a Tudela y Zaragoza, enfusa n'Álava y escalar.
Poco dempués, nel 842 muerri Alfonso II tres un llargu reináu nel qu'espandiera'l so reinu faciendo frente na midida de les sos posibilidaes al el so poderosu vecín suriegu.
El reináu de Ramiro I (842-850)
Mientres el reináu d'Alfonso II, Ramiro I d'Asturies (fíu de Bermudo I), foi nomáu gobernador de Galicia probablemente escontra'l 830, ante la falta de descendencia propia d'Alfonso II. thumb|Ilesia de [[San Xuan Bautista de Bisjueces, estatues de los Xueces de Castiella.]] Ramiro y la so primer esposa Urraca fueron padres d'Ordoño I d'Asturies, y atopábase en Bardulia pa contraer nuevu matrimoniu con Paterna, fía d'un noble castellanu, cuando asocedió la muerte d'Alfonso II. Nesti momentu Ramiro tenía yá cincuenta años. Tando entá en Castiella conoció tamién el encumbramiento del conde palatín Nepociano, casáu con una hermana d'Alfonso II, como rei. Ante esti fechu, Ramiro torna apresuradamente a Galicia, onde tien gran cantidá de partidarios, axunta un exércitu en Lugo y marcha escontra Asturies.
Nesta llucha, Ramiro foi sofitáu polos magnates gallegos, mientres Nepociano ye sosteníu polos mandatarios ástures, cántabros, castellanos (a pesar de que Ramiro taba casáu con una castellana) y vasconos. La coronación de Ramiro I como rei nun acabó coles conxures palaciegues y l'enfrentamientu de los distintos enclinos que yá empezaben a apuntase nel reinu asturianu.
Ramiro I ye denomináu el de Varar de Xusticia, porque fixo sumir a los bandíos d'Asturies, sacó los güeyos a los lladrones que prindaba y unviaba a la foguera a los adivinos y magos. Amás, mientres el so curtiu reináu tuvo que faer frente a delles rebeliones palaciegues. Los enemigos esternos tamién ataquen.
Los dos primeros xueces llexendarios, Nuño Rapa y Laín Calvo, fueron nomaos nel añu 842 y según la tradición, cróniques y obres lliteraries posteriores (como'l Poema de Fernán González) fueron antepasaos direutos de Fernán González (nel casu de Rapa) y del Cid Campeador (nel de Calvo). Tal parentescu ta sofitáu namái en documentos lliterarios y nun tien aval históricu ciertu.
Nel 843, el fíu de Abderramán II, al-Mutarrif vuelve con una espedición contra'l norte peninsular. Pero la resultancia nun tuvo de valir la pena y nun volverá haber aiciones importantes hasta'l 846.
Nel 844 lleguen per primer vegada los viquingos a les mariñes españoles. Primero desembarcaron cerca del actual San Sebastián y enfusáronse nel naciente reinu navarru prindando al so rei Íñigo Aresta de Pamplona. Dempués realizaron un intentu de desembarcu fallíu frente a Xixón y diríxense escontra la Torre de Hércules (Brigantium), cerca de La Coruña. Mientres taben escalando La Coruña y Betanzos, fueron sosprendíos por un exércitu asturianu y tuvieron que retirase cola escuadra maltrecha y gran cantidá de muertos.
Les coses tampoco taben fáciles pal emir cordobés: a les rebeliones del gobernador de Zaragoza, hai que suma-y les incursiones normandes y la rebelión mozárabe en redol a Toledo al mandu de San Eulogio y Álvaro (850).
Ante los problemes internos cordobeses, Ramiro aprovecha p'ampliar les llendes del so reinu llegando a Lleón, antiguu campamentu romanu, que paecía una bona base pa entamar una nueva zona de repoblamientu. Pero 'Abd al-Rahman II, esmolecíu por esta meyora asturianu, unvió al so fíu Muhámmad al mandu d'una espedición que tomó Lleón (846). Los asturianos fuxeron espavoríos, incapaces de faer frente a les máquines de guerra cordobeses. Muhámmad ambura Lleón y abre grandes fiendes nes muralles, retirándose dempués. Lleón quedó erma hasta dellos años dempués.
Ramiro morrió en 850 nel palaciu del Naranco, siendo soterráu n'Uviéu, nel panteón de los reis qu'alzara Alfonso II, xunto cola so esposa Paterna. Mientres el curtiu y tumultuoso reináu de Ramiro I edifíquense les más notables construcciones del prerrománicu asturianu: la ilesia de Samiguel de Lliño y el palaciu de Santa María del Naranco. Amás, cuatro siglos dempués, l'arzobispu Rodrigo fadría al rei Ramiro I protagonista d'una famosa ya irreal batalla, la batalla de Clavijo.
Rodrigo sol reináu de Ordoño I (850-866)
El nuevu rei Ordoño va a delegar el gobiernu de los sos territorios fronterizos a xentes de la familia real, quien van tener gran llibertá d'aición en cuenta de la so fidelidá: el so hermanu Gatón va ser conde del Bierzo y el so hermanu o cuñáu Rodrigo, conde de Castiella. La llegada d'Ordoño I al tronu nel 850 coincide con una nueva rebelión del xefe de los Banu Qasi, Musa II, que controlaba'l valle del Ebro ente La Rioxa y Zaragoza. Musa ibn Musa taba aliáu col so hermanascu Íñigo Aresta de Pamplona y buscaba la creación d'un reinu independiente de Córdoba. Escontra'l 852 tropes asturianes y gascones enfrentar a los vasconos y a los Banu Qasi na primera batalla de Albelda, siendo vencedores estos postreros. Musa II facer col control de cuasi la totalidá de l'actual La Rioxa.
Mentanto Abd al-Rahman II muerri (852) y el so fíu Mohámed I ye nomáu emir. Nun primer momentu'l so reináu foi sele pero en nomando visir a Hashim ben 'Abd al-Aziz, el descontentu estender ente mozárabes y muladíes. Y ye Toledo onde mayor foi la resistencia al poder del emir. Los mozárabes, dirixíos por Eugenio, depunxeron al gobernador musulmán y conquisten la fortaleza de Calatrava, pidiendo ayuda militar a Ordoño I. Ésti unvió al conde Gatón del Bierzo, ganando a los cordobeses en Andújar (853), anque nel 854 les tropes asturianes fueron ganaes na batalla de Guadalacete, al suroeste de Toledo. Sicasí, la sulevación reproducir nel 858, siendo axusticiáu Eulogio al añu siguiente. Darréu van surdir más sulevaciones en al-Ándalus.
Nel 859 los viquingos lleguen a Pamplona y secuestren al nuevu rei García Íñiguez de Pamplona. Namái en pagando un costosu rescate'l rei vuelve a Pamplona, pero a partir d'entós la vieya alianza ente les Aresta y los Banu Qasi rompióse y García I va ser aliáu del reinu d'Asturies.
Musa Ibn Musa va siguir engarrando contra navarros y cordobeses hasta la so muerte nel 862. Mentanto'l so fíu Lupp o Lope ben Musa, gobernador de Toledo, va declarase vasallu de Ordoño I.
La situación ye aparente pa impulsar la espansión del reinu asturianu escontra'l sur. El fenómenu de la repoblación ye sofitáu y fomentáu pol rei, quiciabes pa dar solución al problema deriváu del acoyimientu d'importantes grupos de mozárabes acoyíos nel so reinu tres les rebeliones en Toledo y otres poblaciones d'al-Ándalus.
El condáu de Castiella escontra'l 860 estender escontra'l sur pola Merindad de Sotoscueva, Espinosa de los Monteros, Bricia, Valdivielso, Mena, La Losa, Valdegovía y el Valle de Tobalina, y llegando pel este siguiendo'l ríu Ebro hasta Puentelarrá y pel oeste hasta Brañosera y Aguilar de Campoo. Los sos dominios nun incluyíen el Condáu d'Álava, esto ye, l'obispáu de Veleia (Uelegia Alabense), nun entraba dientro de la xurisdicción de Rodrigo. thumb|[[Santillana del Mar.]] El conde va ser l'encargáu de recaldar los impuestos, cobrar les multes ya impartir xusticia nos sos territorios. Nos primeros años d'el so gobiernu volver# a entamar la repoblación de nuevos territorios so l'aición d'eclesiásticos y señores pero a partir del 860 el mesmu conde va actuar y va repoblar Amaya (860). Dichos señores y eclesiásticos son: l'abá Paulo, l'abá Rodanio, Sona y Munina, Fernando Núñez de Castrosiero y la so muyer Gutina, y los obispos Severo y Ariolfo.
Envalentonados cola nueva espansión, los asturianos ataquen inclusive posiciones de los cordobeses. Asina, Ordoño I escala Coria mientres el conde Rodrigo pasa'l puertu de Somosierra y escala y afara la nueva fortaleza de Talamanca del Jarama (863), prindando al gobernador Murzuk y a la so muyer Balkaria, a los que pondría en llibertá pocu dempués. Muhámmad I nun duldar en responder y esi mesmu añu'l so fíu 'Abd al-Rahmán y el xeneral 'Abd al-Málik ben Abbás entren n'Álava y Castiella. Rodrigo trata de corta-yos la retirada nel escobiu de Pancorvo. Pero los cordobeses dan cuenta de la maniobra y tomen la cuenca del ríu Oja pa retirase. La espedición debió de ser aciar pa castellanos y alaveses.
Nuevamente ataquen el cordobeses nel 865, esta vegada centrándose sobremanera en Castiella (Batalla de La Morcuera). Ibn Alanthir refiernos una nueva incursión nel 866, y de nuevu'l príncipe 'Abd al-Rahmán dirixe l'exércitu contra Álava y Castiella, llegando hasta la ciudá de Mano, probablemente'l valle de Mena, d'onde volvió ensin grandes botinos pero ensin sufrir perdes.
Nel 866 muerri Ordoño I de gota designando socesor al so fíu Alfonso, que dende diba dellos años yera gobernador de Galicia.
Contestu históricu
Alfonso III yá taba acomuñáu al tronu del so padre dende'l 864 a la edá de dieciséis años, y gobernaba Galicia dende'l 862. Cuando muerre Ordoño, Alfonso atópase en Santiago de Compostela. Pero llueu'l conde de Lugo Fruela Bermúdez sublevóse, algama Uviéu y ye proclamáu rei, obligando a Alfonso a fuxir escontra tierres castellanes y alaveses p'acoyese sol conde Rodrigo.
Mentanto Rodrigo ta refugando la incursión cordobesa del 866. Tres esta acometida, Rodrigo y otros nobles propónense entronizar a Alfonso n'Uviéu. Rápido Rodrigo prepara al so exércitu y diríxese escontra Asturies pa espulsar a Fruela.
Alfonso III foi coronáu'l 25 d'avientu de 866 y ye la primer vegada en que los castellanos afiten a un rei n'Uviéu. De xuru, Rodrigo va tener agora una gran inflúi sobre'l nuevu rei. Rodrigo permaneció dalgún tiempu na corte uvieína pero a principios del 867 tuvo de tornar a Castiella, a tiempu pa enfrentase a dos nueves dificultaes.
El cordobeses vuelven enfusar n'Álava y Castiella nel 867. Esta vegada tán dirixíos por otru fíu del emir Muhámmad I, al-Hakam, quien llega hasta Djernik (Herrenchun?), ciudá qu'asalten y escalen, pa depués pasar pol valle de Mena, Espinosa de los Monteros y Bricia hasta llegar a la parte de Reinosa, onde tenía d'atopase'l conde Rodrigo tornando dende Uviéu. al-Hakam torna a Córdoba ensin intentar combates naquella zona. Esta va ser la última aición musulmana hasta años dempués debíu al recrudecimiento de los sos problemes internos.
Per otra parte, aprovechando los problemes socesorios, un magnate o conde llamáu Eglyón o Elyón sulevar n'Álava. Rodrigo foi l'encargáu d'encalorar la rebelión que paeció acabase (867 o 868) ensin nin siquier sacar la espada. Este pudo ser el motivu pol cual d'equí p'arriba el conde Rodrigo va estender los sos dominios tamién sobre Álava. Anque'l so nome sigue ensin apaecer nos documentos roblaos nos dominios del obispáu de Valpuesta, sí apaez nun documentu de donación d'Obarenes (870) y nuna carta del monesteriu alavés de San Millán de Salcedo (18 d'abril de 873), nel valle de Cuartango xunto col señor Sarracín Muñoz, que pudiera ser el llugarteniente de Rodrigo en tierres alaveses. thumb|[[Ermita de San Pedro de Tejada.]] Los ataques cordobeses paran a partir del 867. Alfonso III, consideráu como'l verdaderu ideólogu de Reconquistar, el qu'impulsó la idea d'una restauración del antiguu reinu visigodu, sigue les meyores empezaes pol so padre. Mientres pel oeste'l conde Vímara Pérez llega a Porto (868), na frontera oriental l'oxetivu ye faese con una serie de fortaleces que torga la espansión del reinu asturianu. Ente anguaño y el 873, cuando muerre'l conde Rodrigo, los castellanos paecen faese cola fortaleza de Pancorvo y los alaveses cola de Cellorigo. Aun así, el cordobeses van siguir calteniendo mientres años otres importantes places como Ibrillos, Grañón y Carazo.
Les últimes apaiciones documentales del conde Rodrigo son les siguientes, dataes nel 873: la donación que Oveco y Gontroda faen al monesteriu de San Mamés de Obarenes, y otra carta, na que los monxos de San Pedro de Tejada faen obediencia al abá Acisclo, qu'asocedía al fundador, l'abá Rodanio.
Esisten actes dataes nos años 863, 864, 869 y 871 nes que'l nome del conde de Castiella ye Diego Rodríguez Porcelos, el fíu de Rodrigo. De normal supónse qu'estes cartes, anque auténtiques, tán antedatadas, siquier con seguridá los dos primeres, yá que falen del rei Alfonso, que nun empezar a reinar hasta'l 866. La muerte de Rodrigo asocedió'l 4 d'ochobre de 873.
Estensión del condáu de Castiella en 873
El condáu de Castiella esperimenta una gran espansión mientres el gobiernu del conde Rodrigo, que se dirixe escontra'l sur hasta llegar a Amaya (860) y a cuenta de el cordobeses pola Rioja. Amás, a partir de la sulevación del conde alavés Eglyón, Álava incorporar al condáu de Castiella, anque por curtiu tiempu. thumb|[[Montes de Oca.]] Fortaleces musulmanes yeren Pancorvo, Cellorigo, Cerezo de Río Tirón, Castil de Carrias, Briones, Grañón y Ibrillos. Bien importante yera la situación de Pancorvo, que torgaba la meyora castellana escontra les tierres de los Montes de Oca (Burgos), antigua sede episcopal visigoda de la Diócesis d'Oca. Frente a estes fortaleces surden les fortificaciones de Lantarón y Términu.
Ye agora cuando los alaveses conquisten Cellorigo y pue que Buradón, y los castellanos Pancorvo y les places cercanes. D'esta forma arrampuñar a los cordobeses les llaves d'entrada a Álava y Castiella, pero qu'entá caltienen Grañón y Ibrillos.
Una nueva llinia de fortaleces surdió pa protexer estos nuevos territorios, col fin de contener d'una vegada les constantes acometíes cordobeses por esti lladral del reinu asturlleonés.
A última hora, el conde Rodrigo actúa como garante de la realeza asturiana na conflictiva marca oriental. Aprovechando los momentos de debilidá del emiratu cordobés, reorganiza la llinia fronteriza y espande les fronteres del condáu hasta Amaya y los montes Obarenes. Tres les dures razzias primero de Musà ben Musà y depués de Muhámmad I consigue asegurar la frontera rioxana. Amás convirtióse nun poder fáctico del reinu en llogrando la imposición del rei Alfonso III n'Uviéu y acabar cola revuelta alavesa encabezada por Eglyón. El condáu de Castiella apaez yá perfectamente configuráu como un territoriu estremáu tantu de Lleón como d'Álava y con una mirada puesta na so espansión escontra'l Duero y escontra La Rioxa.
El Condáu de Castiella so Diego Rodríguez
El primer conde de Castiella, Rodrigo, morrió en 873. Na Crónica Albeldense dízsenos qu'en tiempos d'Alfonso III yera conde de Castiella Diego Rodríguez Porcelos, fíu de Rodrigo, siendo'l primer casu nel que'l títulu de conde ye hereditariu nel reinu d'Asturies y asina paez confirmalo cuando nuna carta del cartulariu del San Millán de la Cogolla firma como Diego, conde de Castiella pola gracia de Dios. Quiciabes se deba a la delda qu'Alfonso III contraxera col so padre cuando ésti ayudólu a recuperar el tronu asturianu.
Esisten delles cartes nos que'l nome del conde de Castiella ye Diego y non el so padre. Según Frai Justo Pérez de Urbel, les cartes son auténtiques, pero tán antedatadas. De toes formes, la mayor parte de la escasa documentación que se refier a Diego lleven feches que paecen imprecises.
Contestu históricu
El periodu de gobiernu de Diego Rodríguez ta marcáu por trés acontecimientos: el definitivu afianzamientu de la frontera nel valle del Ebro en collaboración col conde d'Álava, Vela Jiménez; la creación d'una nueva llinia defensiva más al sur, siguiendo'l cursu del ríu Arlanzón; y la restauración de l'antigua sede episcopal d'Oca.
Afianzamientu de la frontera nel valle del Ebro
Ye cuasi imposible siguir con precisión la evolución de la frontera oriental del reinu asturianu. El valle del Ebro rioxanu fuera la entrada natural de la mayor parte de les razzias musulmanes contra Álava y Castiella y taba jalonado de fortaleces como Pancorvo, Cellorigo, Ibrillos, Grañón, etc. 250px|thumb|Vista del cume onde s'atopa [[Cellorigo.]] En dómina de Rodrigo, y tres la victoriosa campaña contra Albelda (859), fortaleza de Musà II, los asturianos tuvieron de faese col control d'ensame de fortaleces na zona como Cerezo de Río Tirón, Castil de Carrias, Ibrillos y Grañón. Sicasí, esta derrota del poder de los Banu Qasí y la muerte de Musà II (862) tamién foi aprovechada por Muhámmad I pa controlar d'una vegada estes tierres. Por eso unvió socesives aceifas a esta zona. La primera foi nel 863, de la que Ibn Idhari diz que fueron derrotaos diecinueve condes, anque nun paez que tuviera beneficios territoriales. La siguiente foi nel 865, resultó más contundente y llegó hasta Salinas de Añana, acabando con una victoria cordobesa na Batalla de La Morcuera (ente Foncea y Bugedo, cerca de Miranda de Ebro) qu'obligó a replegase a castellanos y cordobeses, y pue que traduxérase na perda de delles de les fortaleces enantes conquistaes, en concretu de Cerezo Río Tirón, Ibrillos y Grañón. Muhámmad I aprovechó esta debilidá pa unviar nueves acometíes nel 866 y 867.
Dende esti momentu va haber un parón nes acometíes cordobeses pos Muhámmad I hai d'encarar número rebeliones internes. Quiciabes la más interesante dende'l nuesu puntu de vista ye la protagonizada polos fíos de Musà II. Dende'l 871 van sulevase contra'l poder central, Ismael ben Qasí en Zaragoza, Fortún ben Qasí en Tudela y un sobrín d'esti postreru, Muhámmad ben Lope, en Borja y Rueda. Alfonso III va emprestar el so sofitu a toos ellos. A partir del 873, Muhámmad va realizar delles acometíes sobre estos nucleos rebalbos. thumb|[[Escobiu de Pancorbo.]] Pero viendo que l'alianza yera fuerte, trató d'acometer contra los dos enemigos al empar. Nel 882 empecipió una campaña contra los Banu Qasi. Ismael y Fortún aguantaron pero Muhammad ben Lope rindióse y acompañó al príncipe escontra la marca oriental del reinu asturianu. Remontando'l Ebro dirixiéronse primero contra Cellorigo defendida por Vela Jiménez, qu'aguantó l'ataque na batalla de Cellorigo; unos díes dempués avanzaron sobre Pancorbo, defendida por Diego Rodríguez Porcelos, que tamién aguantó. Viendo que la entrada polos Montes Obarenes yera imposible, dirixir escontra una zona recién ocupada polos castellanos: les nueves fortaleces a veres del ríu Arlanzón, qu'entá nun taben abondo entamaes. Munio Núñez, encargáu de la defensa de Castrogeriz tien qu'abandonala.
Dende esti momentu, los únicos ataques que van sufrir Álava y la primitiva Castiella van ser los empobinaos pol Banu Qasi Muhámmad ben Lope. Tres la traición realizada a Alfonso III, Muhámmad ben Lope volvió remontase contra Córdoba, ganó a los sos parientes y fíxose col control d'un estensu territoriu que tomaba Toledo, Valtierra, Zaragoza, Tudela y Villamayor de Monjardín, cerca d'Estella. Alaveses y castellanos realizaron una incursión sobre los sos territorios nel 883 que foi respondida darréu con un provechosos ataque sobre Álava y Castiella. Sicasí, volvió pidir l'ayuda asturiana nel 884 pero foi-y negada. Esi mesmu añu foi ganáu por Muhámmad I.
A empiezos del gobiernu de Diego Rodríguez había dos asities castellanes que yá seríen inamovibles: Pancorbo en manes castellanes y Cellorigo en manes alaveses. Per parte musulmana Ibrillos y Grañón van ser los dos places más importantes y nun van ser conquistaes hasta entamu del sieglu X. El restu de fortaleces tuvieron de camudar de manes n'ensame d'ocasiones, pero ye plausible que los castellanos adulces fueren afitándose en delles d'elles como Cerezo de Río Tirón y Castil de Carrias. Asina dexa siquier ser inducíu de l'actividá repobladora que se va a llevar a cabu na zona d'Oca.
Restauración de la sede episcopal d'Oca
Oca ye l'antigua Auca Patricia, sede episcopal yá en dómina visigoda. Ye posible que nesta zona siempres quedaren poblaciones y fortificaciones anque non entamaes pol reinu asturianu, como San Miguel de Pedroso. Sicasí ye agora cuando empieza a ser parte del reinu asturianu gracies a el llabor del conde Diego Rodríguez Porcelos.
La repoblación definitiva paez que se fixo ente los años 873 y 880. La sede aucense ta en plenu funcionamientu mientres el gobiernu del conde Diego y amás vese favorecida por numberoses donaciones del conde. Pue que esta actitú deber a que nos dominios del obispáu de Valpuesta nun se vea reconocida la so autoridá, como lo confirmen dos documentos unu del 875, nel que'l presbíteru Eméritu dona diversos bienes al monesteriu de San Cosme y San Damián; y otru fecháu escontra'l 884 nel cual el presbíteru Sisnando apurre posesiones al monesteriu de Santu Medero y Celedonio de Taranco.
La llinia fronteriza del Arlanzón
Paez probable que Diego Rodríguez fuera tamién el fundador d'una nueva villa cercana a Castrogeriz, Villadiego, qu'apaez nos documentos dende empiezos del sieglu X.
Polo tanto la nueva frontera va tener fortaleces de sonadía como Castrogeriz, Ubierna y Burgos, pero seguru qu'otres munches se llevantaron nesta dómina. Frai Justo Pérez de Urbel cita les siguientes: Castrillo de Riopisuerga, Castrogeriz, Torres de Villasandino, Castrillo Mota de Judíos, Castrillo de Murcia, Torres de Hornillos del Camino, Castrillo de Tardajos, Castrillo de Muñó, Burgos, Celada de la Torre, Castrillo de Arlanzón, Castrillo de la Vega, Castrillo del Val, Castrillo de Verrocue, Torrepadre, Pampliega y Torre de Doña Imblo.
L'escuru final del conde Diego
Nun esiste una fecha clara sobre la muerte de Diego Rodríguez. Paez ser que morrió executáu y asesináu. Ello ye qu'en 885 producióse la rebelión contra Alfonso III del conde Hermenegildo Pérez, fíu de Pedro Theón. Tantu Pedro Theón como Rodrigo fueron homes del mayor enfotu pal rei y los sos fíos siguieron siendo condes. Ye probable que Diego sofitara esta revuelta y corriera la mesma suerte que los demás nobles: Hermenegildo Pérez, Hanno... y fuera executáu. De xuru fuera soterráu en Cornuta (Cornudilla, Burgos) o na ilesia de San Felices d'Oca.
La Crónica najerense conseña la muerte del conde Diego en Cornudilla el 31 de xineru de 885.
Vela Jiménez, conde d'Álava (h. 870–d.883)
Tres la sulevación de los alaveses al mandu de Eglyón en redol a los años 867 o 868, Rodrigo facer col control de les tierres alaveses. Paez que parte d'estos dominios pasaron tamién a manes del so socesor Diego. Asina nos lo demuestra un documentu fecháu nel 871, que paez antedatado, nel cual una familia procedente de Lleón, a que'l so frente atopar Arroncio donen al abá Pedro del monesteriu de San Vicente de Aosta numberoses posesiones en Aosta (Acosta-Akozta, VI), Zativa (Záitegui, VI), Foze de Arganzone (La Puebla de Arganzón, BU), Zestave (Zestafe, VI), Olleros (Ollerías, VI), Letonnu (Letona, VI), Foronda (Foronda, VI) y Ganna (Gauna, VI). Ye probable que los dominios de Diego na zona tomaren una zona delimitada pol ríu Zadorra dende la so nacencia na sierra de Gorbea hasta la so desaguada, incluyendo les importantes fortaleces de Divina y Mendoza.
Sicasí, el restu de les tierres d'Álava yá nun van pasar a manes de Diego Rodríguez Porcelos. Otru personaxe va apaecer como conde d'estos territorios, Vela Jiménez. Ta fora de dulda qu'estes tierres yeren de soberanía asturiana como lo confirma un diploma de Jaca del 867 que diz: "Reinando'l rei Carlos en Francia, Alfonso, fíu de Ordoño, na Galia Comata y García Íñiguez en Pamplona". Alfonso III va tener una política d'acercamientu col reinu pamplonés, antaño enemigu y aliáu colos Banu Qasi. va casase con Jimena, posiblemente fía del rei Garcia Íñiguez de Pamplona y hermana del rei Fortún Garcés.
La resultancia ye qu'en redol al 870 apaez un nuevu conde alavés, Vela Jiménez quien s'ocuparía de la defensa d'Álava dende la so fortaleza de Cellorigo, gobernando'l territoriu a les órdenes d'Alfonso III, pero siendo parte de la familia reinante en Pamplona.
Los últimos años del reináu d'Alfonso III (885 – 910)
L'últimu periodu del reináu d'Alfonso III tuvo marcáu por trés fechos. El primeru ye la firma d'una tregua con Córdoba colo que los únicos ataques esternos van ser per parte de los Banu Qasí. Per otra parte, la meyora escontra'l sur paez detenese, de xuru pa dar en la so organización territorial y defensivo. Y los sos últimos años van venir marcaos pola inestabilidá provocada por delles rebeliones inclusive de los sos fíos.
Tres dos aceifas cordobeses nos años 882 y 883 a cargu del fíu del emir Muhámmad I, al-Mundir, nel 884 róblase una tregua ente Córdoba y Uviéu. Mentanto Castiella y Álava tienen que siguir soportando les acometíes de Muhámmad ben Lope (886). Esti Banu Qasí morrió nel 898, en batalla col conde barcelonés Wifredo I, el Velloso, quien foi mancáu de muerte. Muhámmad dexa como herederu a Lope ben Muhámmad. Alfonso III, n'entrando na fortaleza de Grañón nel añu 899, sitió a Lope en Tarazona (900) pero ésti refugar matándo-y 300 homes.
Toledo siguía siendo otru focu de baturiciu tantu pal emiratu omeya como pal reinu asturianu. Nel 903, Lope ben Muhámmad punxo como gobernador de Toledo al so pariente Isa ben Musà, pero foi asesináu nel 906 pol toledanu Lope ben Tarbisha, col sofitu d'Alfonso III (907). Mentanto Lope ben Muhámmad nun cesaba nes sos correríes y atacó y conquistó el castiellu de Bayes, cerca de Miranda de Ebro (904). Sicasí, la estrecha unión ente los monarques asturianos y navarros fixo posible el fin de los Banu Qasí. Lope ben Muhámmad morrió en 907 mientres atacaba Pamplona.
L'añu 885 ta marcáu pola rebelión de Hermenegildo Pérez, fíu del conde Pedro Theón, en Galicia según Sarracino Gatónez, fíu del conde Gatón, repoblador de Astorga. Amás esi mesmu añu paez que morrió'l conde de Castiella, Diego Rodríguez. Ye probable qu'esta rebelión de los fíos d'aquellos condes que fueren parte de los confidentes del rei deber a intentos del monarca d'atayar cualquier deséu d'independencia o de tener más poder del que taba dispuestu a vencer.
A estes tensiones colos magnates del reinu vieno sumase la decisión real de partir el reinu d'Asturies ente los sos fíos, tal que se faía en dellos estaos europeos. A Ordoño, Galicia; a Fruela, el nucleu primitivu d'Asturies; y a García, el primoxénitu, les tierres foramontanas de Lleón y Castiella. La primer amuesa de descontentu ante esta manera de proceder foi la revuelta del conde palatín Adamnino, quien foi axusticiáu xunto a los sos fíos. Poco dempués, nel 909 remontaríase'l conde d'Amaya, Nuño Núñez, y esta rebelión veríase sofitada polos fíos d'Alfonso III y la so esposa. Alfonso III foi obligáu a abdicar y retiróse al pueblu asturianu de Bortes o Boiges, l'actual Puelles. Entá pudo pelegrinar a Santiago y llanzar, col permisu del so fíu García, una nueva salida contra los musulmanes. Morrió en Zamora en 910.
Castiella ente 885 y 910
thumb|250px|Condáu de Castiella dientro del nuevu reinu de Lleón l'añu [[910.]] Tres la escura desapaición del conde Diego Rodríguez, probablemente en 885, nengunu del so fonduxe volverá ocupar una dignidá condal. Ente 885 y 897 namái s'atopen dos documentos referentes a la zona del condáu de Castiella. Nengún alude a la esistencia d'un conde pero sí a la del rei Alfonso. Ye posible qu'Alfonso III nun quixera dar la oportunidá a nengún magnate de tomar el poder na rexón más alloñada del centru de poder asturianu que pudiera llevar a dalgún intentu secesionista. Puede ser tamién que más tarde viera que yera indispensable delegar el gobiernu d'aquella problemática zona en daquién del so enfotu. ¿Cómo conciliar dambes posiciones?: dando poder de gobernar sobre Castiella non a un únicu conde sinón a dellos.
El nome de Munio Núñez apaez per primer vegada amestáu a la fortificación de Castrogeriz (882). El so gobiernu tenía d'estendese nun principiu na zona que mediaba ente Brañosera al norte, pasando poles importantes fortaleces d'Amaya y Castrogeriz hasta'l ríu Esgueva. La so fía, llamada Munniadonna o Nuña, casóse col primoxénitu d'Alfonso III, García. D'esta forma xunir cola familia más poderosa del momentu en Castiella, una y bones Munio Núñez apaez como conde de Castiella. Tres la rebelión del conde palatín Adamnino, Alfonso abarruntó de les intrigues del so primoxénitu y dende Carrión coló escontra Zamora, onde prindó a García y unviar al castiellu asturianu de Gonzón. Ye entós cuando'l conde Munio Núñez remontar contra Alfonso III. Y amás los sos fíos nun-y sofitaron y obligar a abdicar (909). García convertir nel rei de los dominios castellanos.
Gonzalo Fernández ye nomáu per primer vegada nel 899 como conde de Burgos, y llueu fai de Lara la so base, estendiendo'l so gobiernu dende la zona d'Espinosa y Esguilada hasta'l ríu Arlanza. Antes de la independencia de Castiella, va tener que faer frente a la guarnición musulmana de Carazo.
Gonzalo Téllez ye nomáu en 897 como conde de Lantarón, tomando los sos dominios dende'l ríu Nervión hasta la sierra de la Demanda coles fortificaciones de Lantarón, Pancorvo y Cerezo. Dende los sos dominios asegura la frontera oriental contra les aceifas sobremanera de la familia Banu Qasí. Nel 899, Alfonso III recupera la importante plaza rioxana de Grañón, pero tres la derrota de Valdejunquera tien que ser abandonada. Unos años dempués, nel 904, Alfonso III asedia de nuevu Grañón ensin ésitu, ante l'acometida de Lope ben Muhámmad, anque llogra ocupar y destruyir otra plaza fuerte musulmana, Ibrillos. Nun va ser hasta'l 913 cuando Grañón apaeza yá como fortaleza del reinu de Lleón.
Estos trés condes van ser los protagonistes del movimientu espansivu escontra'l sur más importante, van avanzar hasta llegar a la ribera del ríu Duero.