cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paavo Nurmi
Legáu
Nurmi introdució la téunica del reblagu regular, marcándose'l ritmu col cronómetru y partiendo la so enerxía de manera uniforme a lo llargo de les carreres. «Cuando cuerres contra'l tiempu, nun tienes que correr a toa velocidá. Otros nun pueden caltener el ritmu si ye constante y difícil hasta'l final», razonó. Archie Macpherson destacó que «col cronómetru siempres na so mano, [Nurmi] alzó l'atletismu a un nuevu planu d'aplicación intelixente del esfuerciu y foi'l precursor de la forma científicamente moderna de preparar a los atletes». Nurmi foi consideráu un pioneru na apreciación del entrenamientu; desenvolvió un programa sistémico d'un añu qu'incluyía tanto trabayu de fondu como intervalos de marcha. Peter Lovesey escribió que Nurmi «aceleró'l progresu de les plusmarques mundiales; desenvolvimientu y personificó l'acercamientu analíticu del atletismu; foi una fonda influencia non solo en Finlandia, sinón en tol mundu del atletismu. Nurmi, el so estilu, téunica y táctiques fueron creaes pa ser infalibles y realmente eso paecíen, a midida que, ensin posa, los sos socesivos asonsañadores en Finlandia llograben ameyorar les sos marques». Cordner Nelson dio creitu a Nurmi de popularizar l'atletismu como un deporte d'espectador: «la so marca nel mundu del atletismu foi mayor que la de tolos homes anteriores a él. Más que cualesquier otra persona, alzó l'atletismu a la gloria d'un deporte mayor nos güeyos de los fanáticos internacionales y ellos lo honoraron a él como unu de los más grandes atletes nel deporte».
Los llogros de Nurmi y los sos métodos d'entrenamientu inspiraron, en delles xeneraciones, a futures estrelles del atletismu. Cuando yera neñu, Emil Zátopek coriaba «¡Soi Nurmi! ¡Soi Nurmi!» al entranar. Zátopek basó'l so sistema d'entrenamientu no que-y foi posible atopar sobre los métodos de Nurmi. Lasse Virén idolatraba a Nurmi y entamárase qu'estos s'axuntaren per primer vegada'l día en que Nurmi finó. Hicham El Guerrouj volvióse corredor pa poder «repitir los llogros del gran home del que'l so güelu faló». Convertir nel primer home, dempués de Nurmi, en ganar los 1500 y 5000 metros na mesma edición de los Xuegos Olímpicos. N'Ámsterdam 1928, Kazimierz Wierzynski ganó la medaya d'oru nel concursu de poesía col so poema Olympic Lloréu, qu'incluyía un versu sobre Nurmi. En 1936, Ludwig Stubbendorf y el so caballu Nurmi ganaron les medayes d'oru nes competiciones individual y por equipos del eventu hípicu.
En 1925, Wäinö Aaltonen esculpió una estatua de bronce de Nurmi. La orixinal foi asitiada nel muséu d'arte Ateneum, anque tamién esisten copies en Turku, Jyväskylä, frente al Estadiu Olímpicu de Ḥélsinki y nel Muséu Olímpicu de Lausana, Suiza. En 1961, cuando los restos del buque suecu Vasa fueron llevantaos del mar, afayóse una copia en miniatura de la estatua de Nurmi, una chancia realizada polos estudiantes de la Universidá Teunolóxica de Ḥélsinki. Otres estatues de Nurmi fueron esculpíes por Renée Sintenis en 1926 y por Carl Eldh, que la so obra Löpare (Corredores) de 1937 representa una carrera ente Nurmi y Edvin Wide. En 1925 publicar en Suecia Boken om Nurmi (El llibru sobre Nurmi), el primer llibru biográficu del atleta finés. En 1961, Finnair dio'l nome del corredor a'l so primera Douglas DC-8. L'antiguu rival de Nurmi, Ville Ritola, encetó l'avión cuando tornó a Finlandia en 1970. En 1980, l'asteroide (1740) Paavo Nurmi descubiertu pol astrónomu finlandés Yrjö Väisälä en 1939 nomar n'honor de Nurmi.
El Maratón Paavo Nurmi, que se celebra añalmente dende 1969, ye'l maratón más antiguu de Wisconsin. En Finlandia, otru maratón lleva'l nome de Nurmi y realízase cada añu en Turku dende 1992, xunto cola competición d'atletismu denomada Paavo Nurmi Games, qu'empecipió en 1957. La Finlandia University, una universidá estauxunidense d'orixe finlandés, nomó'l so centru d'atletismu n'honor a Nurmi. En 1987, el Bancu de Finlandia emitió un billete de 10 marcos cola semeya de Nurmi. Sicasí, en 1993, el billete foi remplazado por unu de 20 marcos cola semeya de Väinö Linna. En 1997, un históricu estadiu de Turku foi renombráu como Estadiu Paavo Nurmi. 20 plusmarques mundiales estableciéronse nesi estadiu, incluyendo les plusmarques nos 1500 metros y la milla de John Landy, nos 3000 metros de Nurmi y nos 10 000 metros de Zátopek. Na ficción, Nurmi apaez en Marathon Man (1974) de William Goldman, como l'ídolu del protagonista. En 2000 estrenar nel Estadiu Olímpicu de Ḥélsinki una ópera sobre Nurmi: ''Paavo Suuri. Suuri juoksu. Suuri uni.'' (Paavo el Grande. Gran Carrera. Gran Suañu.) escrita por Paavo Haavikko y con música compuesta por Tuomas Kantelinen. Nun episodiu de The Simpsons, Mr. Burns presume que nuna ocasión degoló a Nurmi nel so antiguu automóvil.
Llista d'asteroides/26901–27000
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Karen Dawisha
Karen Dawisha foi una politóloga, académica y escritora d'Estaos Xuníos.
Biografía
Recibió un bachelor d'Universidá de Lancaster y un Ph.D. de la Escuela de Londres d'Economía.
Carrera
Sirvió como advisor na Cámara de los Comunes británica del Comité d'Asuntos Esteriores y miembru d'Asuntos Internacionales del Conseyu en Rellaciones Estranxeres, y miembru del Personal de Planificación de Política y l'Axencia d'Asuntos Militares Políticos del Ministeriu d'asuntos esteriores de EE. UU. (1985-87). Hasta'l branu de 2000 foi profesora nel Departamentu de Gobiernu y Política na Universidá de Maryland y sirvió como Direutora del so Centru pal Estudiu de Sociedaes poscomunistas. En 2014, Dawisha recibió atención considerable pol so trabayu que detalla l'ascensu y los delitos de Vladimir Putin. Foi profesora nel Departamentu de Ciencia Política de la Universidá de Miami en Oxford, Ohio y direutora del so Centru Havighurst pa Estudios rusos y postsoviéticos.
Discutiniu de publicación
Dawisha buscó publicar Putin Kleptocracy cola Cambridge Prensa Universitaria (CUP) con quien enantes publicara cinco llibros y primeramente aceptaron el manuscritu. Sicasí, esi manuscritu de 500 páxines, del cual un terciu yeren solo notes al pie, foi refugáu por CUP. El so editor, Jonathan Haslam, citó'l riesgu llegal de publicar nun corréu electrónicu del 20 de marzu. Más tarde, publicar Edward Lucas en The Economist. Haslam escribió que «[d]ado l'asuntu polémicu del llibru, y la so premisa básica que'l poder de Putin ta fundáu nos sos enllaces al delitu entamáu, nun tamos convencíos qu'hai una manera de reescribir el llibru que nos daría la comodidá necesaria». Dawisha respondió que «unu de los importantes y reputables editores torna en proceder con un llibru non por cuenta de la so calidá erudita... sinón porque l'asuntu ye demasiáu caliente de remanar». Dawisha esclarió que la so indignación nun foi dirixida a CUP, pero nel clima en Gran Bretaña aquello queda como una quema de llibros preventiva». De manera similar, Financial Times señala «tarrecer del Reinu Xuníu reclamos inamistosos por echar llevantos». Más tarde, Dawisha, atopó un editor n'Estaos Xuníos, onde les lleis por bilordiu son menos restrictives.
Ediciones
Como Direutora del Proyeutu Mariniegu rusu, Dawisha foi editora de serie (con Bruce Parrott) del décimu volume "Política Internacional de Eurasia", publicáu por M.E. Sharpe, y hai tamién editó dellos volúmenes naquella serie, incluyendo: Faciendo de Política Estranxera en Rusia y los Estaos Nuevos de Eurasia, (coedited con Adeed Dawisha, 1995), El Fin d'Imperiu? El Tresformamientu de la URSS en Perspeutiva Comparativa, (coedited con Bruce Parrott); y La Dimensión Internacional de Correo Transiciones Comunistes en Rusia y los Estaos Nuevos de Eurasia, (1997).
Premios y membresías
Dawisha recibió membresías del MacArthur Fundación, el Conseyu en Rellaciones Estranxeres, el Conseyu británicu, y el Rockefeller Fundación. Otorgar el premiu de Profesor Distinguíu d'Investigaciones pola Universidá de Maryland. Financiando pal Proyeutu Mariniegu rusu y el Proyeutu de Democratización provinieron el MacArthur Fundación, la Fundación Ford, Fundación de Richardson del Smith, el Conseyu de Busca de Ciencia Social, Pew Enfotos Benéficos, la Dotación Nacional pa les Humanidaes, el Conseyu americanu para Aprendió Sociedaes y el Ministeriu d'asuntos esteriores.
Vida personal
Tuvo casada con Adeed Dawisha, un profesor d'Iraq especializáu en política d'Oriente Mediu, tamién na Universidá de Miami. Tuvieron dos fíos.
Lill-Babs
Lill-Babs, nome artísticu de Barbro Margareta Svensson (Järvsö, Gävleborg; 9 de marzu de 1938-3 d'abril de 2018), foi una cantante, presentadora de TV y actriz sueca. De los principios de los años 1950 hasta la so muerte en 2018, foi una de les cantantes sueques más conocida y popular. Representó a Suecia nel Festival del Cantar d'Eurovisión en 1961 en Cannes, Francia, col cantar "April, april". Foi tamién bien conocida pol cantar "Är du kär i mej ännu Klas-Göran?"
Biografía
Lill-Babs nació en Järvsö, provincia de Gävleborg, siendo la primoxénita de Britta y Ragnar Svensson. A los 15 años, cantó nel programa de radio Morgonkvisten como "nuevu talentu". El cazatalentos suecu Simon Brehm oyer y contautó con ella pa una audición nel so estudiu en Estocolmu. L'audición foi bien, y camudóse a Estocolmo pa empezar una carrera nel mundu de la música.
En 1954, grabó'l so primer discu "Min mammas boogie" sol nome artísticu "Lill-Babs", combinación de la pallabra sueca "lilla" (pequeña) y Babs, nome hipocorísticu inglés pal nome Barbro/Barbara. Cuando'l so nome empezaba a espuntar, Lill-Babs quedó embarazada, al tar soltera'l fechu yera potencialmente escandalosu na Suecia de mediaos de los años 1950. Siguió trabayando mientres pudo esconder el so embaranzu, depués foi a Järvsö onde dio a lluz a la so fía, Monica. Tres dalgún tiempu en casa, volvió retomar la so carrera. Sicasí, Simon Brehm atopara un nuevu vocalista y riquía los sos servicios. Lill-Babs recibió una ufierta pa faer una xira con una banda rival liderada por Kettil Olsson. Tres la xira y un par de conciertos nel club de jazz Nalen d'Estocolmu, recibió una llamada de Simon Brehm pidiéndo-y volver trabayar con él. Ella aceptó la so ufierta y actuó en munchos conciertos nel palaciu de baille Bal Palais n'Estocolmu y en delles xires.
En 1958, produció la so primer xira y participó na película Fly mig en greve col cómicu Carl-Gustaf Lindstedt. Grabó munchos cantares, como la novedosa "Är Du Kär I Mig Ännu Klas-Göran?", "Lleva Livet" y "En tuff brud i lyxförpackning", que fueron ésitos de ventes en Suecia. "Är Du Kär I Mig Ännu Klas-Göran" foi compuesta pol entós casi desconocíu Stig Anderson. Anderson escribió munchos ésitos de Lill-Babs nos años de 1960 y primeros años de 1970 depués ganaría fama como mánager del grupu ABBA.
Na década de 1960, creóse'l club de fanes de Lill-Babs llamáu Splorr que se convirtió nel más grande de Suecia con 17000 miembros. El númberu de miembros foi tan alto que'l club foi malo de xestionar y los costos llevaron al club a la quiebra.
Mientres esi tiempu Lill-Babs trabayó enforma n'Alemaña Occidental, onde se producieron munchos de los sos discos, programes de televisión y películes. Como resultáu d'ello convirtióse nuna gran estrella n'Alemaña, considerada tan popular como l'artista televisiva Caterina Valente. En 1961 representó a Suecia nel Festival del Cantar d'Eurovisión 1961 col cantar "April, april" en Cannes, participaría n'otres preseleiciones nacionales pa Eurovisión tantu en Suecia como en Noruega. Unu de los fechos más sorprendentes na carrera de Lill-Babs tuvo llugar el 30 d'ochobre de 1963 cuando n'actuando nel programa de la televisión sueca Drop-In, robló autógrafos pa los encantaos mozos d'una banda británica de Liverpool llamada The Beatles que diben realizar una de les sos primeres actuaciones fora del Reinu Xuníu.
En 1974, Lill-Babs interpretó'l papel principal na versión sueca del musical Annie Get Your Gun, empobináu y escritu por Åke Falck. La obra foi representada nel estadiu de ḥoquei Scandinavium de Gotemburgu con 12 representaciones y más de 100000 entraes vendíes. Recibió escelentes crítiques y foi reconocida como una artista touterrén. Nes siguientes trés décades actuaría en cabarés como'l Berns Salonger y el Hamburger Börs en Estocolomo, vendiendo toles entraes, de cutiu con material escritu especialmente pa ella polos renombráu escritores suecos Lars Forssell y la cantautora Barbro Hörberg. En 1996 publicó la so autobiografía Hon är jag. Tien trés fíos de distintos padres y casóse en delles ocasiones. Una d'elles con Lars Berghagen ente 1965 y 1968, con quien tuvo a la so fía Malin Berghagen que tuvo casada con Tommy Nilsson. Apaeciendo con disgustu nos tabloides suecos mientres les últimes cuatro décades. En 2011 siguía nel mundu del espectáculu y siguía actuando en Suecia. En xineru de 2012, apaeció nun sellu de correos suecu.
Muerte y tributos
Lill-Babs morrió'l 3 d'abril de 2018, dempués de carecer de cáncer y de insuficiencia cardiaca.
Vida personal
Lill-Babes tuvo casada col cantante Lasse Berghangen de 1965 a 1968. Tuvo casada col fubtolista noruegu Kjell Kaspersen de 1969 a 1973. Tuvo trés fíos: Monica Svensson (nacida en 1955), Malin Berghagen (nacida en 1966), and Kristin Kaspersen (nacida en 1969).
Publicó la so autobiografía Hon är jag en 1996.
Nel añu 20|7, foi inducida nel Salón de la Fama de Suecia.
Alan L. Bean
Alan LaVern Bean foi un oficial naval estauxunidense y aviador naval, inxenieru aeronáuticu, pilotu de pruebes y astronauta de la NASA; foi la cuarta persona en caminar sobre la Lluna. Foi escoyíu pa convertise n'astronauta pola NASA en 1963.
Fixo'l so primer vuelu al espaciu a bordu del Apollo 12, la segunda misión tripulada p'aterrizar na lluna, a los 37 años en payares de 1969. Foi'l so segundu y últimu vuelu al espaciu na misión Skylab 3 en 1973, la segunda misión tripulada a la estación espacial Skylab. Dempués de retirase de la Marina de los Estaos Xuníos en 1975 y de la NASA en 1981, siguió'l so interés pola pintura, representando diverses escenes rellacionaes col espaciu y documentando les sos propies esperiencies nel espaciu, según la de los sos compañeros astronautes del programa Apollo. Foi l'últimu miembru vivu de la tripulación del Apollo 12.
Esperiencia como astronauta
Bean foi escoyíu pola NASA pal tercer grupu de reclutamiento en 1963. Foi escoyíu como pilotu de reserva del proyeutu Gemini 10 y Apollo 9. Al finar l'astronauta Clifton Williams nun accidente aereu y gracies a la eleición personal del comandante Charles Conrad, convertir nel pilotu del módulu llunar del Apollo 12. En payares de 1969, Pete y Bean allunizaron nel Océanu de les Nubes, onde efectuaron numberosos esperimentos científicos. Por un descuidu de Bean cola rudimentaria cámara de televisión de la dómina, al enfocala direutamente al sol y resultar estropiada, tiénense bien poques imáxenes de videu de la misión Apollo 12 sobre la superficie de la Lluna.
Bean foi pilotu reserva na misión Apollo-Soyuz, dedicándose darréu a formar nuevos astronautes y ocupando diversos cargos dientro de la NASA. Finalmente dexó la NASA en xunu de 1981 pa dedicase a ser pintor.
Temprana edá y educación
Bean nació'l 15 de marzu de 1932 en Wheeler, la sede del condáu de Wheeler, nel nordeste de Texas Panhandle. Yera d'ascendencia escocesa. De neñu, vivió en Minden, la sede de Webster Parish nel noroeste de Louisiana, onde'l so padre trabayaba pal Serviciu de Caltenimientu de Suelos de los Estaos Xuníos. Graduóse na R. L. Paschal High School en Fort Worth, Texas, en 1950.
Bean recibió una llicenciatura n'Inxeniería Aeronáutica de la Universidá de Texas n'Austin en 1955. En UT foi miembru de la fraternidá Delta Kappa Epsilon (capítulu d'Omega Chi). Foi comisionado como alférez de la Marina de los EE. XX. Al traviés del Cuerpu d'Entrenamientu d'Oficiales de Reserva Naval en UT Austin, asistió a entrenamientos de vuelu. Dempués de completar l'entrenamientu de vuelu, foi asignáu a un Escuadrón d'Ataque 44 (VA-44) en NAS Jacksonville, Florida, de 1956 a 1960, pilotando'l F9F Cougar y A4D Skyhawk. Dempués d'un periodu de serviciu de cuatro años, asistió a la Escuela de Pilotos de Pruebes Navales de los Estaos Xuníos (USNTPS) en NAS Patuxent River, Maryland, onde'l so instructor yera'l so futuru Comandante del Apollo 12, Pete Conrad. Depués voló como pilotu de pruebes en dellos tipos d'aviones navales. Tres el so asignación en USNTPS, foi asignáu al Escuadrón d'Ataque 172 (VA-172) en NAS Cecil Field, Florida, volando l'A-4 Skyhawk dende 1962 hasta 1963, tiempu mientres el cual foi escoyíu como astronauta de la NASA.
Bean yera un Boy Scout y llogró'l rangu de primer Clase.
Bean rexistró más de 7145 hores de vuelu, incluyíes 4890 hores en aviones a reacción.
Carrera de la NASA
Bean foi escoyíu pola NASA pal Grupu 3 d'Astronautes en 1963 (dempués de nun ser escoyíu para Grupu 2 d'Astronautes l'añu anterior). Foi escoyíu pa ser el pilotu de comandu de reserva pa Gemini 10, pero nun tuvo ésitu n'asegurar una asignación temprana de vuelu de Apollo. Mentanto, foi asitiáu nel Programa d'Aplicaciones Apollo. Nesa puestu, foi'l primera astronauta en buciar nel Simulador de flotabilidá neutra y un campeón del procesu d'entrenamientu d'astronautes. Cuando l'astronauta Clifton Williams morrió nun accidente aereu, abrióse un espaciu pa Bean nel equipu de sofitu pal Apollo 9. El comandante del Apollo 12 Conrad, qu'instruyera a Bean na Escuela Naval de pruebes de vuelo año antes, solicitó personalmente a Bean pa reemplazar a Williams.
Programa Apollo
miniaturadeimagen|left|Bean na lluna mientres el Apollo 12 Bean foi'l pilotu del módulu llunar nel Apollo 12, el segundu aterrizaxe llunar. En payares de 1969, Bean y Pete Conrad aterrizaron nel Océanu de les Nubes de la Lluna, dempués d'un vuelu de 250,000 milles y un llanzamientu qu'incluyó un tarrecible rayu. Foi l'astronauta qu'executó la instrucción "Vuelu, prueba SCE a 'Aux'" de John Aaron pa restaurar la telemetría dempués de que la nave espacial fuera algamada por un rayu 36 segundos dempués del llanzamientu, salvando asina la misión. Esploraron la superficie llunar, fixeron dellos esperimentos de superficie llunar ya instalaron la primera estación xeneradora d'enerxía nuclear na lluna p'apurrir la fonte d'enerxía. Dick Gordon permaneció na órbita llunar fotografiando los sitios d'aterrizaxe pa futures misiones.
Bean entamara usar un autodisparador pal so cámara Hasselblad pa tomar una fotografía d'él mesmu y Pete Conrad mientres taben na superficie llunar cerca de la nave espacial Surveyor III. Esperaba grabar una bona semeya y tamién confundir a los científicos de la misión sobre cómo podría habese tomáu la semeya. Sicasí, nin él nin Conrad pudieron allugar el cronómetru na bolsa de ferramientes mientres taben nel sitiu Surveyor III y perdieron la oportunidá. Nun alcontró'l disparador automáticu hasta'l final del EVA cuando yá yera demasiáu tarde pa usalo, y nesi momentu tirar tan fuerte como pudo. Les sos pintures de cómo se vería esta semeya (titulada "The Fabulous Photo We Never Took") y una de les sos infructuoses busques del cronómetru ("Our Little Secret") tán incluyíes na so coleición de pintures de Apollo.
El traxe de Bean exhibir nel National Air and Space Museum.
Skylab
miniaturadeimagen|left|Bean afaitándose mientres la misión Skylab 3.
Bean tamién foi'l comandante de la nave espacial Skylab 3, la segunda misión tripulada a Skylab, dende'l 29 de xunetu de 1973 hasta'l 25 de setiembre de 1973. Con él nel vuelu de 59 díes con 24.4 millones de milles récor mundial, foi científicu astronauta. Owen Garriott y el Coronel del Cuerpu de Marines Jack R. Lousma. Mientres la misión, Bean probó un prototipu de la Manned Manuvering Unit y realizó una caminada espacial fuera del Skylab. La tripulación del Skylab 3 llogró'l 150 per cientu de los sos oxetivos previos a la misión.
Carrera posterior a la NASA
miniaturadeimagen|Bean, febreru de 2009 Na so siguiente misión, Bean foi comandante de la nave espacial de reserva de la tripulación de vuelu de los Estaos Xuníos pal proyeutu de prueba conxuntu Apollo-Soyuz estauxunidense-rusu.
Bean retirar de la Marina n'ochobre de 1975 como capitán, y siguió como xefe del Grupu d'Operaciones y Entrenamientu d'Astronautes Candidatos dientro de la Oficina d'Astronautes en calidá de civil.
Bean rexistró 1671 hores y 45 minutos nel espaciu, de les cualos 10 hores y 26 minutos gastar n'EVA na lluna y na órbita de la Tierra.
Legáu
Bean foi incluyíu nel Salón de la Fama del Espaciu Internacional en 1983, el Salón de la Fama de los Astronautes de los Estaos Xuníos en 1997, y el Salón de la Fama de l'Aviación Nacional en 2010.
Bean foi gallardoniáu con un doctoráu honoris causa en Ciencies del Texas Wesleyan College en 1972 y recibió un doctoráu honoris causa en Ciencies de la Inxeniería de la Universidá de Akron (Ohio) en 1974. En 1975, el presidente Ford presentó al comandante Skylab Gerald Carr col troféu Robert H. Goddard Memorial Trophy nuna ceremonia na Casa Blanca, en representación de tolos astronautes del Skylab (incluyíu Bean).
Bean yera miembru de l'American Astronautical Society y de la Society of Esperimental Test Pilots.
Pintura
Bean nel so estudiu|miniaturadeimagen|derecha
Bean arrenunció a la NASA en xunu de 1981 pa dedicar el so tiempu a la pintura. Dixo que la so decisión basar nel fechu de que, nos sos 18 años como astronauta, tuvo la suerte de visitar mundos y ver llugares que nengún artista, pasáu o presente, viera de primera mano y esperaba espresar estes esperiencies al traviés de la so arte.
Como pintor, Bean quería amestar color a la Lluna. "Tuvi qu'atopar una forma d'amestar color a la Lluna ensin arruinalo", comentó. Nes sos pintures, el paisaxe llunar nun ye un gris monótonu, sinón tonos de dellos colores. "Si fuera un científicu pintando la Lluna, pintar de gris. Soi un artista, asina puedo amestar colores a la Lluna", dixo Bean.
Les pintures de Bean inclúin el Gran Premiu Llunar y el Rock and Roll nel Océanu de les Nubes, y utilizó polvu llunar real nes sos pintures. Cuando empezó a pintar, diose cuenta de que los parches d'alcordanza de la so traxe espacial taben puercos de polvu llunar. Añedió pequeños cachos de los parches a les sos pintures, lo que les fixo úniques. Tamién usó un martiellu pa cutir l'estil de la bandera na superficie llunar, y una bota de lluna amorenada pa texturizar les sos pintures.
En xunetu de 2009, pal 40º aniversariu del allunizaxe del Apollo 11, Bean exhibió les sos pintures llunares nel National Air and Space Museum de la Institución Smithsonian en Washington.
Vida personal y muerte
miniaturadeimagen|derecha|Marcador del muséu de Alan Bean en Shamrock, Texas miniaturadeimagen|derecha|Bean presenta una pieza de roca llunar nel Gasometer Oberhausen en marzu de 2010 Una lleenda urbana diz que Bean dexó una pequeña pieza de tartán del clan MacBean na lluna. Tal rumor estenar el mesmu Bean en 2012.
Bean morrió'l 26 de mayu de 2018, en Houston, Texas, a la edá de 86 años. La so muerte producióse dempués d'una repentina enfermedá dos selmanes antes, mientres taba en Fort Wayne, Indiana. Nel momentu de la so muerte, Bean taba casáu cola so segunda esposa, Leslie. Tenía un fíu, Clay, y una fía, Amy Sue, dambos del so primer matrimoniu. Yera'l postreru astronauta de la tripulación del Apollo 12 que siguía vivu.
Weimar
Weimar foi'l centru del movimientu Bauhaus. La obra de la Bauhaus en Weimar y en Dessau fueron nomaes Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1996.
El conxuntu de les edificaciones conocíes como Weimar clásicu fueron declaraes Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1998, destacando l'alta calidá artística tantu de los edificios como de los parques públicu y priváu na ciudá y la so contorna, qu'atestigüen el notable florecimientu cultural del periodu clásicu en Weimar. El mecenalgu de los duques de Saxonia-Weimar-Eisenach atraxo a munchos destacaos escritores y eruditos d'Alemaña, faciendo de Weimar el principal centru cultural européu de la dómina.
Prehistoria
En 1925 los restos d'un humanu arcaicu fueron atopaos nel distritu de Ehringsdorf, al sur de la ciudá. Según los resultaos de la datación radiométrica estos tienen d'ente 200,000 a 250,000 años d'edá.
En 1850 atopáronse restos humanos nel distritu de Possendorf, amás de figures y cerámica, qu'indiquen que l'área taba habitada dende cuatro a un sieglu antes de Cristu.
Edá Media
La primer mención de Weimar data del añu 899. El nome foi camudando col pasu de los sieglos de "Wimares", a "Wimari", a "Wimar" y finalmente a Weimar. El nome derivar del altu alemán antiguu wih (sagráu) y mar (banzáu).
En 1250 fálase yá d'un asentamientu que creció so la proteición de la fortaleza del conde. Ente 1245 y 1249 construyóse la que depués seria la ilesia de la ciudá, qu'a partir de 1433 foi consagrada a los apóstoles San Pedro y San Pablo. El patronatu de la ilesia de la ciudá foi dau a la Orde Teutónica el 16 de setiembre de 1284, que nomó a los párrocos de la ilesia hasta la Reforma Protestante. La Orde Teutónica taba subordinada a la diócesis de Maguncia y yera dueña d'estensos terrenes qu'en 1525 pasaron a la ciudá. En 1307 la orde fixo cargu de la educación y en 1383 estableció'l primer hospital na actual Caballeriza de la ciudá.
A partir de 1247 los condes de Weimar-Orlamünde tuvieron munches dificultaes pa caltener la so independencia de la Casa de Wettin, qu'adquiriera la mayor parte de Turinxa tres la guerra de socesión de Turinxa y Hesse contra los Ludowinger. Primero tuvieron que vende-yos Orlamünde y finalmente, tres la so derrota na "Guerra de los condes" en 1365, Weimar convertir en feudu de los Wettin.
En 1410 Weimar llogró la so constitución ciudadana que-y dio los mesmos derechos que les demás ciudaes de la Casa de Wettin. En 1424 hubo una catastrófica quema que frenó'l desenvolvimientu de la ciudá. Los Wettin promovieron a la reconstrucción otorgando exenciones d'impuestos y mayores derechos de mercáu. La mayor midida tomada nesta dómina foi estender y fortalecer les insignificantes fortificaciones a lo llargo de la ciudá. Construyóse una muralla doble con espaciu d'ente ocho a diez metros ente los murios y cuatro puertes fortificaes qu'arrodiaben tola ciudá. Entá queden dellos restos d'estes fortificaciones, como la torre Kasseturm.
Era moderna
En 1552 el duque Juan Federico I de Saxonia fixo a Weimar la capital del Ducáu de Saxonia-Weimar. La ciudá siguió siendo la capital y residencia ducal hasta 1918.
Ente 1561 y 1681 hubo dellos episodios de caza de bruxes na ciudá. Seis persones fueron procesaes, siendo'l casu más famosu'l procesu contra'l duque Juan Federico IV de Saxonia, que confesó faer un pactu col diañu y que foi atopáu muertu a otru día na so celda. Dos muyeres fueron degollaes y quemaes na foguera en 1669 y 1676.
El 4 d'ochobre de 1653 realizóse'l primera Zwiebelmarkt (mercáu de les cebolles) qu'empezó como un día de mercáu de frutes y verdures, y qu'anguaño se convirtió nun festival d'importancia rexonal.
"Edá d'oru"
A fines del sieglu XVIII y principios del sieglu XIX, mientres la rexencia d'Ana Amalia de Brunswick-Wolfenbüttel y del so fíu, el duque Carlos Augusto de Saxonia-Weimar-Eisenach, la ciudá xugó un importante papel cultural como centru del Clasicismu de Weimar. El duque Carlos Augusto emplegó na so corte a dellos artistes ya intelectuales, dándo-yos seguridá económica y la llibertá pa desenvolver les sos idees. Ente les lluminaries que moraben en Weimar nesta dómina tán Goethe, Schiller, Wieland, Herder y el compositor Johann Nepomuk Hummel. según por curtiu periodu pol científicu y humanista Alexander von Humboldt. El duque practicaba'l despotismu ilustráu y foi'l primer monarca n'Alemaña en crear una constitución pa los sos estaos.
"Edá de plata"
So la rexencia de la gran duquesa María Pávlona y el so fíu Carlos Alejandro de Saxonia-Weimar-Eisenach, l'ámbitu cultural de la ciudá tomó un nuevu impulsu. En 1842 Franz Liszt foi nomáu Kapellmeister de la orquesta de la ciudá. En 1849, Richard Wagner siguió los pasos del so futuru suegru y camudóse a Weimar antes de treslladase a Suiza. En 1850 Liszt dirixó en Weimar l'estrenu de la ópera Lohengrin de Wagner.
Principiu del sieglu XX
El 9 de payares de 1918, tres la derrota del Imperiu alemán na Primer Guerra Mundial, el Gran duque Guillermo Ernesto arrenunció al tronu en nome propiu y nel de los sos descendientes. La familia ducal camudar de Weimar.
Weimar y el Bauhaus
En 1919, Walter Gropius fundó'l movimientu Bauhaus en Weimar coles mires de desenvolver y enseñar un estilu modernista d'arquiteutura y diseñu. La Universidá Bauhaus y la Escuela Cimera de Música Franz Liszt Weimar atraxeron a munchos estudiantes d'arte, diseñu, arquiteutura, inxeniería civil y música. El movimientu permaneció en Weimar hasta 1925 cuando'l recién electu Conseyu derechiegu de la ciudá, punxo presión na escuela retirando'l sofitu económicu y forzando a dellos maestros a arrenunciar. El movimientu polo tanto treslladar a Dessau.
Munchos edificios del Weimar de güei tienen la influencia del Bauhaus, sicasí, solo un edificiu orixinal Bauhaus foi construyíu ente 1919 y 1925, la Haus am Horn, que ye utilizada pa eventos y exhibiciones de la cultura Bauhaus.
República de Weimar
El periodu ente 1919 y 1933 de la historia d'Alemaña ye comúnmente conocíu coma la República de Weimar, yá que la so constitución foi escrita nel "Teatru Nacional Alemán" de la ciudá. Berlín yera considerada demasiáu peligrosa pa ser sede de l'Asamblea Nacional por cuenta de los constantes disturbios caleyeros causaos pola Revolución de Payares de 1918.
El 1 de mayu de 1920 Weimar foi nomada capital del nuevu estáu de Turinxa que se creó del afitamientu de los territorios de los estaos llibres de Saxonia-Weimar-Eisenach, Saxonia-Meiningen, Saxonia-Altenburgu, Saxonia-Gotha, Schwarzburgo-Rudolstadt, Schwarzburgo-Sondershausen lo mesmo que de la República de Reuss.
Mientres el periodu ente los dos guerres mundiales, Weimar yera políticamente un bastión conservador y centru de les corrientes nacionalistes alemanes. En 1926 el Partíu Nazi llevó a cabu la so segunda convención nacional na ciudá, mientres la cual creáronse les Mocedaes Hitlerianes. Weimar tenía un doble simbolismu pa los nazis: como llugar de la fundación de la odiada república y como centru de la gran tradición cultural alemana. Hitler visitó la ciudá en más de cuarenta causes.
A pesar de la desastrosa situación económica de la dómina, la población de Weimar creció rápido, pasando de 37.000 habitantes en 1914 a 50.000 habitantes en 1928. El turismu desenvolver nun importante factor económicu, pero la crisis de 1923 y 1924 afectó adversamente a la clase media, que perdió la so capital por cuenta de la inflación y a les perdíes de productividá causaes polos constantes disturbios llaborales. Cola cayida del númberu de turistes, causáu pola crisis financiera mundial de 1929, la situación económica empioró entá más.
Weimar mientres el nazismu
Como nel restu d'Alemaña, col ascensu d'Adolf Hitler al poder empezó la persecución de tolos oponentes políticos de los nazis na ciudá. El 1 d'abril de 1933 empecipióse un boicó contra tolos negocios propiedá de xudíos y el 21 de xunu d'esi mesmu añu hubo una quema de llibros "contrarios al espíritu alemán". Munchos oponentes al nazismu fueron llevaos a xuiciu y condergaos a prisión en campos de concentración. Los primeres fueron tresportaos a los campos en Nohra y Bad Sulza. Darréu fueron llevaos al campu de concentración de Buchenwald, que foi construyíu en 1937 nes contornes de la ciudá.
Dempués de la Nueche de los Cristales Rotos, el 9 de payares de 1938, munchos xudíos abandonaron la ciudá y emigraron. En 1942 los xudíos restantes fueron deportaos a campos d'estermín nel Este. La Gestapo utilizó l'edificiu de la caballeriza de la ciudá pa torturar y asesinar a munchos prisioneros. Nos hospitales de la ciudá realizaron esterilizaciones forzaes y eutanasia según los principios del programa d'euxenesia, Aktion T4. Antes d'abandonar la ciudá, n'abril de 1945, la Gestapo y la SS executaron a 149 prisioneros, incluyendo muyeres, nuna rexón montiega de les contornes de la ciudá.
Por cuenta de la so importancia cultural, Weimar gociaba del favor d'Hitler. Entamóse un estensu rediseño de la ciudá qu'en parte foi lleváu a cabu so la direición del arquiteutu Hermann Giesler. Como parte d'estes obres, construyóse una luxosa villa pal Gauleiter de Turinxa, Fritz Sauckel, qu'anguaño ye usada pola Axencia Federal del Trabayu (Bundesagentur für Arbeit). El famosu "Hotel Elephant" foi dafechu reconstruyíu en 1938 y Hitler agospiar nel en delles ocasiones.
Mientres la Segunda Guerra Mundial la ciudá de Weimar foi bombardeada delles vegaes pola Fuercia aérea de los Estaos Xuníos. En total 1.254 ciudadanos de Weimar y unos 600 prisioneros de Buchenwald perecieron nos ataques aéreos. Unos 325 edificios fueron dafechu destruyíos y otros 210 severamente estropiaos, ente ellos les cases de Goethe, de Schiller y la Ilesia Herder. Los bienes culturales tresportables fueron llevaos a llugares más seguros mientres la guerra.
El 11 d'abril de 1945 el campu de concentración de Buchenwald foi lliberáu por tropes americanes. Mientres la guerra perecieron o fueron asesinaos más de 56.000 de los casi 250.000 prisioneros del campu. A otru día, el 12 d'abril la ciudá de Weimar rindióse.
Weimar mientres la división d'Alemaña
Cola organización territorial de la República Democrática Alemana en 1952, Weimar dexó de ser la capital de Turinxa y convirtióse en parte del Bezirk d'Erfurt. El 17 de xunu de 1953 hubo una fuelga de más de 3.000 trabayadores qu'ente otres coses demandaben arrenunciar de los gobernantes. La manifestación entamada p'a otru día foi reprimida pola intervención armada del exercito coloráu y la Volkspolizei. Declaróse llei marcial y los principales edificios de la ciudá fueron ocupaos por fuercies militares. El trabayador Alfred Diener, de la ciudá de Jena, foi fusiláu sumariamente.
Mientres la revolución pacfica de 1989 y 1990, conocida como Die Wende, Weimar xugó'l so papel. Realizáronse manifestaciones d'hasta 15.000 persones en que los manifestantes colaben frente a los edificios del gobiernu y en particular, frente al cuartel de la policía secreta Stasi. Dempués de la reunificación alemana demandóse que se fixeren públicos los archivos secretos del estáu.
Weimar na era contemporánea
En 5 de payares de 1993 el Conseyu de la Unión Europea nomó a Weimar Capital Europea de la Cultura pal añu 1999.
Na nueche del 2 de setiembre de 2004 una quema destruyó 50.000 llibros de la Biblioteca de la duquesa Ana Amalia. Los trabayos de restauración y reconstrucción empezaron casi de momentu y la biblioteca foi reabierta'l 24 d'ochobre de 2007 en presencia del presidente Horst Köhler.
Dende'l 1 de mayu de 2008 recuerden quince Stolpersteine (piedres de tropiezu) asitiaes frente a les sos últimes residencies, el destín de ciudadanos xudíos de Weimar mientres l'holocaustu.
Demografía
La población de Weimar yera de 65.390 habitantes el 31 d'avientu de 2012, de los cualos 33.820 yeren muyeres y 31.570 yeren homes. Esto fai a Weimar la cuarta ciudá más grande de Turinxa, dempués d'Erfurt, Gera y Jena.
Weimar ye una de les poques ciudaes de Turinxa que la so población aumenta añalmente. Nel pasáu esti aumentu debióse principalmente a la migración escontra la ciudá, pero nel añu 2012 per primer vegada en más d'una década, hubo más nacencies que fallecimientos na ciudá.
Xeografía y clima
Weimar ta alcontrada a una altitú permediu de 208 metros sobre'l nivel del mar, cerca del centru xeográficu del estáu federáu de Turinxa. El monte Ettersberg nel norte de la ciudá cunta con 481,6 metros d'altitú y ye el puntu más altu de la cuenca de Turinxa. Los montes circundantes tán cubiertos por un monte mistu de hayas y carbayos. Al sur del territoriu de la ciudá hai una gran formación de Muschelkalk, que puede ser vista dende ciertos puntos de la zona urbana.
El clima de la ciudá ta influyíu pel monte Ettersberg, que protexe a la ciudá nel norte y el noroeste, faciendo que'l clima sía más caliente y secu qu'en restu del centru de Turinxa.
Cultura y llugares d'interés
Weimar ye unu de los llugares con mayor riqueza cultural de toa Europa, yá que foi llar de grandes personaxes como'l pintor Lucas Cranach el Viejo, el reformador Martín Lutero, el compositor Johann Sebastian Bach, los escritores Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller y Christoph Martin Wieland, los filósofos Johann Gottfried von Herder, Friedrich Wilhelm Nietzsche y Arthur Schopenhauer, el músicu Franz Liszt y los fundadores de la escuela de diseñu, arte y arquiteutura Bauhaus.
Foi un llugar de pelegrinación pa la intelectualidá alemana, desque Goethe treslladar por primer vegada a la ciudá a finales del sieglu XVIII. Na ciudá pueden atopase les tumbes de Goethe y Schiller, según el Archivu Goethe y Schiller, el Archivu Estatal de Turinxa, el Archivu Musical de Turinxa, el Archivu Nietzsche y la Biblioteca de la duquesa Ana Amalia.
Anguaño cunta con diverses galeríes d'arte, museos, el Teatru Nacional Alemán, y dos institutos d'educación cimera: la Universidá Bauhaus y la Escuela Cimera de Música Franz Liszt.
Ente los llugares d'interés destaquen los que tán protexíos como Patrimoniu de la Humanidá: thumb|right|[[Biblioteca de la duquesa Ana Amalia.]] thumb|right|[[Casa de Schiller.]] thumb|right|[[Casa de Goethe.]] Na llista de llugares d'interés nun puede faltar el "Hotel Elephant", qu'abrió les sos puertes en 1696 y nel que s'agospiaron xigantes de la cultura y l'arte por más de tres siglos. Thomas Mann inmortalizó l'hotel na so novela Lotte en Weimar.
Economía y turismu
El 87,7% de la población económicamente activa trabaya nel sector de servicios, ente que el 11,2% trabaya na manufactura. El mayor emplegador de la ciudá ye la compañía Bayer Weimar GmbH und Co. KG que ye una subsidiaria del la xigante empresa químicu-farmacéutica Bayer. La ciudá tien una planta embotelladora de Coca-Cola.
Gracies a la so rica historia y el so ensame de monumentos culturales, galeríes y museos, Weimar ye'l más importante destín turísticu de toa Turinxa. Nel añu 2012 rexistráronse 349.105 visitantes, que pernoctaron na ciudá un de permediu 1,9 díes. En total hai doce hoteles y 33 cases d'agospéu.
Residentes famosos de Weimar
thumb|right|El palaciu de Weimar. thumb|right|Casa de campu de Goethe. La siguiente ye una llista amenorgada de dalgunos de los famosos personaxes que nacieron o vivieron en Weimar:
Fernando Picun
Fernando Picun ye un ex-futbolista uruguayu.
Pedro Rocha
Pedro Rocha, foi un futbolista uruguayu.
Acronicta
Acronicta ye un xéneru de lepidópteros que contién unes 150 especies distribuyíes principalmente nes rexones templaes del Holárticu, con delles n'en l'axacentes rexones subtropicales. Les canesbes de la mayoría de les especies de Acronicta son inconfundibles, con picos de pelu de colores brillosos, y aliméntense bien visiblemente nes fueyes de los árboles comunes. la canesba de la poliya Acronicta oblinita ye inusualmente peluda, inclusive pa esti xéneru. .
Les especies de Acronicta conócense xeneralmente como poliyas daga, una y bones la mayoría tienen una o más marques de puñales negru na parte cimera de les sos ales anteriores. Sicasí, delles especies tienen un aniellu escuru marcáu nel so llugar.
Especies
{| class="" style="margin-bottom: 131px;"
Provincia de Granada
Granada ye una provincia española asitiada nel este de la comunidá autónoma d'Andalucía. La so capital ye la ciudá de Granada.
Llenda al norte con coles provincies de Jaén, Albacete y Murcia; al este Almería; al sur tien salida al mar Mediterraneu; y al oeste Málaga y Córdoba.
El so área ye de 12.647 km², onde viven 897.388 persones (2008). Ta xebrada en 168 conceyos.
El monte más altu de la Península Ibérica, el Mulhacén, con un altor de 3.482 metros, ta asitiáu en Granada. Comparte cola provincia d'Almería'l Parque Nacional de Sierra Nevada.
Ver tamién
thumb|left|350px|L'[[Alhambra]]
Microscopiu ópticu
thumb|250px|Microscopiu ópticu.Descripción:A) ocular, B) oxetivu, C) portador del oxetu, D) lentes del llume, Y) suxeción del oxetu, F) espeyu de la llume. Un microscopiu ópticu ye un microscopiu basáu en lentes óptiques. Tamién se-y conoz como microscopiu de lluz (qu'usa lluz o «fotones») o microscopiu de campu claro. El desenvolvimientu d'esti aparatu suel acomuñase colos trabayos d'Anton van Leeuwenhoek. Los microscopios de Leeuwenhoek constaben d'una única lente pequeña y convexa, montada sobre una plancha, con un mecanismu pa suxetar el material que se diba a desaminar (la muestra o espécime). Esti usu d'una única lente convexa conozse como microscopiu simple, nel que s'inclúi la lente, ente otros aparatos ópticos.
Partes del microscopiu ópticu y les sos funciones
thumb|Tubu, cremallera d'enfoque y torniellu macrométricu
thumb|left|Oculares intercambiables de distintos aumentos
thumb|Torniellos macru y micrométricu
thumb|left|Oxetivos desmontaos
thumb|left|Diafragma - Condensador
thumb|left|Platina y base
thumb|Revólver
1 * Ocular: lente asitiada cerca del güeyu del observador. Capta y amplía la imaxe formada nos oxetivos.
2 * Oxetivu: lente asitiada nel revólver. Amplía la imaxe, ye un elementu vital que dexa ver al traviés de los oculares.
4 * Diafragma: regula la cantidá de lluz que llega al condensador.
5 * Focu: dirixe los rayos lluminosos escontra'l condensador.
6 * Tubu: ye la cámara escura que porta l'ocular y los oxetivos. Puede tar xunida al brazu per aciu una cremallera pa dexar l'enfoque.
7 * Revólver: Ye'l sistema que porta los oxetivos de distintos aumentos, y que rota pa poder usar unu o otru, alliniándolos col ocular.
8 * Torniellos macru y micrométricu: Son torniellos d'enfoque, mueven la platina o'l tubu escontra riba y escontra baxo. El macrométricu dexa desplazamientos amplios pa un enfoque inicial y el micrométricu desplazamientos bien curtios, pal enfoque más precisu. Pueden llevar incorporáu un mandu de bloquéu qu'afita la platina o'l tubu a un determináu altor.
10 *Brazu: Ye la estructura que suxeta'l tubu, la platina y los torniellos d'enfoque acomuñaos al tubu o a la platina. La xunión cola bas puede ser articulada o fixa.
Sistema de llume
La fonte de lluz (1), cola ayuda d'una lente (o sistema) (2), llamada coleutor, represéntase nel planu del diafragma iris d'abertura (5) del condensador (6). Esti diafragma instálase nel planu focal anterior del condensador (6) y puede variar la so abertura numbérica. El diafragma iris (3) dispuestu xunto al colector (2) ye'l diafragma de campu. La variación del diámetru de la diafragma de campu dexa llograr la so imaxe igual al campu visual llinial del microscopiu. L'abertura numbérica del condensador (6) perpasa, xeneralmente la de l'abertura del oxetivu microscópicu: ye'l llume que dexa ver meyor lo que queremos reparar como les célules o les membranes celulares ente otros.
Microscopiu ópticu compuestu
Un microscopiu compuestu ye un microscopiu ópticu con más d'una lente. Úsense especialmente pa desaminar oxetos tresparentes, o tayaos en llámines tan fines que se trensparenten.
Principales elementos d'un microscopiu básicu
thumb|350px|Diagrama simple de la óptica d'un microscopiu Los microscopios d'esti tipu avecen a ser más complexos, con delles lentes nel oxetivu como nel ocular. L'oxetivu d'estes lentes ye'l d'amenorgar l'aberración cromática y l'aberración esférica. Nos microscopios modernos l'espeyu sustitúise por una llámpara qu'ufre un llume estable y controlable.
Los microscopios compuestos úsense pa estudiar especímenes delgaos, yá que la so fondura de campu ye bien llindada. Polo xeneral, úsense pa desaminar cultivos, preparaciones esmagayaes o una llámina bien fina del material que sía. De normal depende de la lluz que traviese la muestra dende embaxo y davezu son necesaries téuniques especiales p'aumentar el contraste de la imaxe.
El resolución de los microscopios ópticos ta acutáu por un fenómenu llamáu difracción que, dependiendo de l'apertura numbérica (AN o A_N) del sistema ópticu y el llonxitú d'onda de la lluz usada (\lambda), afita una llende definida (d) al resolución óptica. Suponiendo que les aberraciones óptiques fueren despreciables, el resolución sería:
De normal, supónse una \lambda de 550 nm, correspondiente a la lluz verde. Si'l mediu ye'l aire, la A_N práutica máxima ye de 0,95, y nel casu d'aceite d'hasta 1,5.
Poder separtador, oxetivos d'inmersión y aumentu útil
De la teoría de la difracción sobre la formación d'imáxenes per aciu d'un microscopiu llógrase que la distancia mínima ente dos puntos visibles per separtao ye:
Onde λ ye'l llonxitú d'onda de la lluz monocromática na que se repara l'oxetu y A ye l'apertura del microscopiu.
Anque tolos componentes que constitúin un microscopiu son importantes, los oxetivos son de muncha importancia, yá que la imaxe, a última hora, depende en gran midida de la so calidá. Los meyores oxetivos son aquellos que tán correxíos pa les aberraciones.
Les aberraciones
Son alteraciones óptiques na formación de la imaxe debíes a les mesmes lentes del oxetivu.
Correición de les aberraciones
Pa evitar les aberraciones xeométriques constrúyense los llamaos oxetivos planos o planáticos, lo cual suel tar indicáu nel mesmu oxetivu cola inscripción PLAN. Los oxetivos que tán correxíos pa les aberraciones cromátiques denómense acromáticos (correxíos pal colloráu y l'azul), semiapocromáticos (correxíos pal colloráu y l'azul y tienen una mayor apertura numbérica) y finalmente los apocromáticos (que son de mayor calidá y tán correxíos pal colloráu, l'azul y el verde).