cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia de la Tierra
Colonización de la superficie
Créese que cuando, fai 65 Ma, un meteoritu de 10 quilómetros topetó cola Tierra cerca de la península de Yucatán, espulsó grandes cantidaes de partícules de polvu y vapor a l'atmósfera torgando la llegada de lluz solar a la superficie, y por tantu la fotosíntesis, mientres años. La mayoría de los grandes animales, incluyíos los dinosaurios non-aves, s'escastaron, lo cual marca'l fin del periodu Cretácicu y la yera Mesozoica.
Darréu, nel Paleocenu, los mamíferos diversificáronse rápido, aumentaron en tamañu y convirtiéronse nos vertebraos dominantes. Seique un par de millones d'años más tarde (hai alredor de 63 Ma), vivió l'últimu ancestru común de los primates. A fines del Eocenu, fai 34 Ma, dellos mamíferos terrestres tornaron al mar pa convertise n'animales como Basilosaurus, que más tarde dieron llugar a los delfines y ballenes.
Homínidos
Un pequeñu monu africanu que vivió hai unos seis millones d'años foi'l primeru de los animales que los sos descendientes inclúin tantu a los humanos modernos como a los sos parientes más cercanos, los bonobos y chimpancés. Namái sobreviven dos rama del so árbol de familia. Bien pocu dempués de la división, por razones qu'entá s'alderiquen, una caña desenvolvió la capacidá de caminar en posición vertical. El tamañu del celebru aumentó rápido, y fai 2 Ma, apaecieron los primeros animales clasificaos nel xéneru Homo. De xacíu, la llinia ente distintes especies o inclusive xéneros ye bastante arbitraria según los continuos cambeos producíos mientres xeneraciones. Na mesma dómina, la otra caña dio llugar a los antepasaos del chimpancé común y bonobo, qu'evolucionaron simultáneamente. La capacidá de controlar el fueu qu'empezó col Homo erectus (o'l Homo ergaster), probablemente hai a lo menos 790 000 años o quiciabes asina fai 1,5 Ma. Ye más difícil establecer l'orixe del llinguaxe, nun ta claru si'l Homo erectus podía falar o si esa capacidá nun empezara hasta'l Homo sapiens. Col aumentu de tamañu del celebru, los ñácaros nacieron antes, antes les sos cabeces crecíen demasiáu como pa pasar al traviés de la maxana. Como resultancia, esíbense más plasticidad, y polo tanto tienen una mayor capacidá d'aprender y rique un periodu más llargu de dependencia. Les habilidaes sociales fixéronse más complexes, el llinguaxe fíxose más avanzaos, y les ferramientes yeren más ellaboraes. Esto contribuyó a aumentar la cooperación y el desenvolvimientu cerebral. Anatómicamente los humanos modernos - Homo sapiens - créese que s'anició hai alredor de 200 000 años o antes n'África; los más antiguos fósiles que daten d'unos 160 000 años. Los primeros seres humanos qu'amosaron signos d'espiritualidá fueron los neandertales, soterraben a los sos muertos, al paecer de cutiu con alimentos o ferramientes. Sicasí, les pruebes de les creencies más sofisticaes, como la de los primeres Cromagnon, les pintures rupestres (probablemente con significáu relixosu o máxicu) nun apaecieron hasta hai unos 32 000 años. Cro-Magnons tamién dexaron figures de piedra como la Venus de Willendorf, que probablemente tamién tuviera significáu relixosu. Hai unos 11 000 años, el Homo sapiens llegara a la punta sur d'América del Sur, el postreru de los continentes deshabitados. Les ferramientes y l'idioma siguió ameyorándose; les rellaciones interpersonales fixéronse más complexes.
Civilización
thumb|El [[home de Vitruvio de Leonardo da Vinci personificó les meyores nel arte y la ciencia vistos mientres la Renacencia.]]
A lo llargo de más del 90 % de la so historia, el Homo sapiens vivió en pequeños grupos de nómades cazadores-pañadores. Ente que la llingua aportó a más complexa, la capacidá de recordar y de tresmitir la información dio llugar a una nueva clase de replicador: el meme. Agora les idees intercambiábense más rápidu y yera más senciellu tresmitiles de xeneración a xeneración. Evolución cultural superando la evolución biolóxica. En dalgún puntu ente 8500 y 7000 e.C., los seres humanos que vivíen nel llamáu creciente fértil, actual Oriente Mediu, empezaron, de manera sistemática, la cría d'animales y plantes: l'agricultura. Esto estendióse a les rexones vecines y/o surgio de forma independiente n'otros llugares, hasta que la mayoría de Homo sapiens optaron pola vida sedentaria en pequeños asentamientos como agricultor pero non toles sociedaes abandonaron el nomadismu, cuantimás los que tán en zones aisllaes del planeta probes n'especies de plantes domesticables, tales como Australia. Sicasí, ente eses civilizaciones qu'adoptaron l'agricultura, la seguridá y la productividá creciente relatives proporcionaes cultivando dexó que la población ampliárase. L'agricultura tenía un impautu importante; los seres humanos empezaron a afectar l'ambiente como nunca antes. Los escedentes d'alimentos dexaron surdir a la clase sacerdotal o gobernante, siguíu por un aumentu de la división del trabayu. Esto condució a la primera civilización de la tierra en Sumeria nel Oriente Mediu, ente 4000 y 3000 e.C. Otres civilizaciones surdieron rápido n'Exiptu y nel valle del ríu Indo.
A partir d'alredor de 3000 e.C., el hinduismu, una de les relixones más antigües inda se practica anguaño, empezó a tomar forma. Surdieron otres llueu. La invención de la escritura dexó a sociedaes complexes presentase: el caltenimientu de rexistros y les biblioteques sirvieron como almacén de la conocencia y aumentaron la tresmisión cultural de la información. Los seres humanos yá teníen que gastar tol so tiempu na sobrevivencia y l'educación llevó a la busca de la conocencia y la sabiduría. Diverses disciplines, incluyendo la ciencia (nuna forma primitiva) apaecieron. Nueva civilizaciones surdieron, comerciando ente elles, o participando en guerres por territorios y recursos: empezar a formar los imperios. alredor del 500 e.C., hubo imperios nel Mediu Oriente, Irán, la India, China y Grecia, aproximao de la mesma forma.
Nel sieglu XIV, el Renacimientu empezó n'Italia coles meyores en relixón, arte y ciencia. A empiezos de 1500, la civilización europea empezó a esperimentar los cambeos que conducíen a la revolución científica y industrial: esi continente empezó a exercer una dominación político y cultural sobre les sociedaes humanes de tol planeta. De 1914 a 1918 y de 1939 a 1945, la mayoría de les naciones del mundu tuvieron envolubraes nes guerres mundiales. Creada dempués de la Primer Guerra Mundial, la Sociedá de Naciones foi un primer pasu escontra un gobiernu mundial; dempués de la Segunda Guerra Mundial que foi sustituyíu pola ONX. En 1992, dellos países europeos, xunir pa formar la Xunión Europea. Como'l tresporte y la meyora de la comunicación, la economía y los asuntos políticos de les naciones de tol mundu volviéronse cada vez más interrellacionaes. Esta globalización produció con frecuencia la discordia, anque tamién una mayor collaboración internacional.
Fechos recién
El cambéu siguió a un ritmu rápidu a partir de mediaos de la década de 1940. Los progresos teunolóxicos inclúin armes nucleares, ordenadores, inxeniería xenética, y nanoteunoloxía. La globalización de la economía impulsada poles meyores teunolóxicos en comunicación y tresporte influyó na vida cotidiana de munches partes del mundu. Formes culturales ya institucionales, tales como democracia, capitalismu, y el movimientu ecoloxista aumentaron la so influencia. Les principales esmoliciones y problemes como enfermedaes, guerra, probeza, radicalismu violentu, y más apocayá, el calentamientu global aumentaron a midida que aumenta la población mundial.
En 1957, la Xunión Soviética llanzó'l primer satélite artificial n'órbita y, pocu dempués, Yuri Gagarin convertir nel primer humanu nel espaciu. Neil Armstrong, un estauxunidense, foi'l primeru en poner pie sobre otru oxetu espacial, el satélite de la Tierra (la Lluna). Sondes ensin tripular fueron unviaes escontra tolos planetes nel sistema solar, y dalgunos como los Voyager abandonaron el sistema solar. La Xunión Soviética y los Estaos Xuníos fueron de primeres los principales líderes na esploración espacial nel sieglu XX. Cinco percancies espaciales, que representen a más de quince países, trabayaron xuntos pa construyir la Estación Espacial Internacional. A bordu d'ella, hubo una continua presencia humana nel espaciu dende'l 2000.
Bridget Jones
Bridget Rose Jones ye un personaxe lliterariu de ficción, una trentena soltera que vive en Londres. Foi creada pola escritora británica Helen Fielding.
En 2001, Renée Zellweger interpretar na película Bridget Jones's Diary. En 2004 estrenóse la segunda parte, Bridget Jones: The Edge of Reason, con igual ésitu. En 2016 estrenóse la tercer parte, ''Bridget Jones's Baby.
Zreizal (Maeza)
Zreizal ye una casería de la parroquia de Maeza nel conceyu asturianu de Salas.
Alcuéntrase a 14 km de Salas, la capital del conceyu, a un altor mediu de 631 msnm y tien una población de.
Giro d'Italia 1909
La 1ª edición del Giro d'Italia apostar ente'l 13 y el 30 de mayu de 1909, con un percorríu de 8 etapes y 2448 km, que'l vencedor cubrió a una velocidá media de 27,260 km/h. La carrera empezó y terminó en Milán.
Tomaron la salida 115 participantes, toos italianos sacante cuatro ciclistes franceses, la única representación estranxera de la prueba. Namái 49 llegaron a la meta final. Anque tamién se contabilizó'l tiempu emplegáu pol vencedor, la clasificación xeneral entamar por puntos.
Luigi Ganna, ganador de tres etapes y líder mientres seis díes, foi'l primer vencedor de la ronda italiana, acompañáu nel podiu por Carlo Galetti y Giovanni Rossignoli. Si la clasificación xeneral xestionárase en función del tiempu emplegáu, Rossignoli resultaría vencedor, con más de 37 minutos sobre Ganna.
June Carter Cash
Valerie June Carter Cash foi una cantante, compositora, actriz, comediante, filántropa. Tocaba la guitarra, el banjo, y el autoarpa.
En 1950 integrar al grupu Opry, formáu por diversu artistes que faíen xires. Ellí, la familia fixo amiga de Hank Williams, Elvis Presley y Johnny Cash, con quien empezó a establecer una complicada rellación. Cola so fisonomía delgada, June de cutiu optaba poles actuaciones risibles del grupu, al llau d'estrelles como Faron Young y Webb Pierce.
Casóse tres veces, primero col cantante de honky-tonk Carl Smith el 9 de xunetu de 1952, de quien se divorció en 1956. Tuvieron una fía: Rebecca Carlene Smith, alies Carlene Carter. El 11 de payares de 1957, casóse col camioneru Edwin «Rip» Nix, con quien tuvo otra fía, Rozanna (Rosie Nix Adams). Divorciar en 1966. Dambes fíes son cantantes.
Ye aquellos momentos de cutiu actuaba faciendo duos con Cash. La so rellación foise viendo afeutada pola cayida de Johnny na drogadicción y la bebida, de la que llogró recuperase gracies a l'ayuda de June y la so familia.
En 1968 casóse con Johnny Cash, el so tercer home, dempués de qu'ésti-y pidiera matrimoniu públicamente mientres un conciertu. La pareya tuvo un fíu dos años más tarde, John Carter Cash, tamién cantante.
En 1967, xunto con Cash, ganó un premiu Grammy na categoría Best Country & Western Performance, Duet, Trio Or Group (vocal or instrumental) pol cantar Jackson. En 1970, fueron gallardoniaos otra vegada na mesma categoría con If I Were a Carpenter.
En 1997 participó como actriz na película The Apostle, de Robert Duvall.
En 1999, ganó otru premiu Grammy pol so álbum Press On. El so últimu álbum, Wildwood Flower, llanzar de forma póstuma en 2003, ganando dos Grammys adicionales. Contién, amás, estractos de la película de les sesiones de grabación que teníen llugar na propiedá familiar de los Carter en Hiltons, Virxinia.
Cañéu
Cañéu pue referise a:
June Carter Cash
June morrió'l 15 de mayu de 2003 en Nashville, Tennessee, dempués de los entueyos que siguieron a una operación a corazón abiertu. Foi soterrada nos Xardinos Hendersonville Memory n'Hendersonville, Tennessee. El so home morrió tan solo cuatro meses más tarde.
Johnny Cash señaló na so autobiografía:
La vida de Carter y el so maríu foi llevada a la pantalla grande na película Walk the Line, la interpretación de June Carter tuvo al cargu de Reese Witherspoon, quien llogró un Oscar pola so interpretación.
Chlorostilbon gibsoni
Chlorostilbon gibsoni ye una especie d'ave na familia Trochilidae. Enantes yera considerada parte de la especie Chlorostilbon mellisugus.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Colombia y Venezuela. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, zones arbustives y zones de monte bien degradáu.
John N. Garner
John Nance Garner IV moteyáu Cactus Jack, (nacíu'l 22 de payares de 1868 - 7 de payares de 1967) foi un políticu d'Estaos Xuníos, 44º presidente de la Cámara de Representantes d'Estaos Xuníos (1931-33), y 32º vicepresidente de los Estaos Xuníos (1933-41). Foi l'ex-vicepresidente de los Estaos Xuníos más llonxevu hasta agora.
Biografía
Nació nel Condáu de Red River, Texas, los sos padres fueron John Nance Garner III y Sarah Jane Guest. Asistió a la Universidá de Vanderbilt. Eventualmente estudió Derechu, foi almitíu a la barra en 1890, y empezó la práutica n'Uvalde. Foi xuez del Condáu de Uvalde dende 1893 hasta 1896. Casóse con Mariette Rheiner Garner y tuvo un fíu con ella, Tully Charles Garner.
Rosa Lobato de Faria
Rosa Maria de Bettencourt Rodrigues Lobato de Faria foi una escritora y actriz portuguesa.
Biografía
Fía d'un oficial de Marina, Rosa Lobato de Faria creció ente Lisboa y Alpalhão, nel Alentejo. Tuvo casada con Joaquim Figueiredo Magalhães, editor lliterariu, fináu'l 26 de payares de 2008.
Participó en munches series televisives. (1987 - Cobardias, 1988 - A Mala de Cartão, 1992 - Crónica do Tempo, 1992 - Os Melhores Anos, 1987 - Humor de Perdição, 1990 - Nem o Pai Morre Nem a Xente Almoça, 2002 - A Minha Sogra é uma Bruxa, 2006 - Aqui Não Há Quem Viva 1982 - Vila Faia, 1983 - Origens, 2004 - Só Gosto de Ti, 2005 - Ninguém como El to).
Santueña
Santueña pue referise a:
Coleta china
La Coleta china (chinu simplificáu: 辫子; pinyin: biàn zǐ), foi una disposición impuesta, a la población masculina china, mientres el periodu de la Dinastía Qing, más concretamente dende'l gobiernu del tercer emperador de la dinastía manchú, Kangxi (chinu: 康熙; pinyin: Kāngxī; Beixín, 4 de mayu de 1654 — 20 d'avientu de 1722) hasta 1911. Consistía na crecedera del pelo, tan solo dende la parte posterior de la cabeza (el restu quedaba afaitáu), que se recoyía nuna trenza, que con frecuencia llegaba hasta les piernes.
Consideráu como un símbolu de sumisión de los chinos Han frente a los soberanos Manchues, nun foi sinón una parte del paquete de regles impuestes a los acabante invadir chinos, p'asegurar la estabilidá de la so poder territorial y prevenir una probable rebelión, por aciu la llimitación de la capacidá d'éstos, dende los funcionarios a los llabradores. Un exemplu d'ello foi la norma que prohibía los matrimonios mistos, ente chinos y manchúes. El lema de la imposición d'aquel costume yera: "Calten el to pelo y pierde la to cabeza, o calten la to cabeza y pierde el to pelo" (chinu: 留髮不留頭，留頭不留髮; pinyin: liú fà bù liú tóu, liú tóu bù liú fà). A diferencia de lo que podría esperase, l'emperador Kangxi frenó los focos de rebelión, arriendes de ciertos privilexos sociales, de los que dexó esfrutar a los sos súbditos chinos, como la non prinda de propiedaes.
El fin d'esta disposición, que col pasu de los años, perdió'l so calter peyorativu (hasta'l puntu de que'l fechu de que lu cortaren a unu la coleta, yera vistu como una deshonra; y el que se tirara d'ella, como un insultu), tuvo llugar mientres l'últimu gobiernu de Puyi, el Emperador Xuantong, cuando ésti, a pesar de la conmoción de los más conservadores, empezó a usar gafes y cortóse la trenza. Finalmente llanzó, el 7 d'avientu de 1911, un edictu qu'autorizaba a los varones chinos a cortase la coleta.
Germigny-sur-Loire
Germigny-sur-Loire ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Colubréu
Colubréu ye una casería de la parroquia de Maeza nel conceyu asturianu de Salas.
Alcuéntrase a 14 km de Salas, la capital del conceyu, a un altor mediu de 460 msnm y tien una población de.
Llingües celtes
Llámense celtes a los pueblos que falen o falaron llingües celtes, que nel sieglu I e.C. s'espardíen per gran parte d'Europa, dende la Turquía d'anguaño hasta Portugal. Esti términu ye d'orixe griegu (los griegos llamaben a estos pueblos 'keltoi') Los celtes llamábense siempres a sigo mesmos galiain, o seya: galos (derivaos: gálata, galaicu). El tueru célticu ye parte del grupu llingüísticu indoeuropéu. Les llingües céltiques taben mui espardíes per Europa na prehistoria y hasta la conquista romana de la Galia ya Hispania.
Clasificación llingüística:
Chlorostilbon maugaeus
El zumbadorcito de Puertu Ricu o esmeralda portorriqueño (Chlorostilbon maugeaus), ye un endemismu del archipiélagu de Puertu Ricu.
Llingües celtes
Vitalidá
Cinco llingües celtes son falaes entovía:
Tres del ramu britónicu:
Chlorostilbon maugaeus
Distribución
Ye común nos montes de Puertu Ricu.
Ledothamnus
Ledothamnus ye un xéneru de plantes fanerógames perteneciente a la familia Ericaceae. Les especies del xéneru Ledothamnus son reinales del sur de Venezuela.
Descripción
Son arbustos pequeños cola corteza delgada. Les fueyes son opuestes, peciolaes. Inflorescencia terminal solitaria, o flores axilares, los estambres son xeneralmente los mesmos que los pétalos. El frutu ye una cápsula, oblonga a ovada, marrón, con granes numberoses, alredor de 0,8 mm de llargor.
Taxonomía
El xéneru foi descritu por Carl Meissner y publicáu en Flora Brasiliensis 7: 171. 1863. La especie tipu ye: Ledothamnus guyanensis
Salerno
La ciudá ye conocida pola Escuela Médica Salernitana, que foi la primera y la más importante institución médica de la Europa medieval, y que ye considerada "la madre de les universidaes modernes".
Historia
500px|thumb|left|Salerno, vista norte escontra la [[Costa Amalfitana.]]
Gien-sur-Cure
Gien-sur-Cure ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Salerno
Historia
Salerno foi fundada polos romanos y depués foi la capital d'un principáu lombardu independiente dende mediaos del sieglu IX hasta la conquista normanda del sur d'Italia. thumb|left|200px|Salerno capital del "Ducato di Puglia y Calabria" en 1100
Gien-sur-Cure
Tien una población de y una superficie de  km².
Salerno
Historia
N'efeutu en 1077 Salerno foi conquistada pol normandu Roberto Guiscardo y dexó de ser la capital d'el so gran principáu longobardu, y los sos una vegada estensos dominios fueron incluyíos nel Ducáu de Apulia y de Calabria, onde siguió siendo por otru mediu sieglu la capital alministrativa.
Los Normandos en 1078 treslladaron la so capital de Melfi a Salerno, que yera llamada "Opulenta Salernum" y que col so Schola Melecina Salernitana yera'l centru cultural de tol sur d'Italia. Socesivamente los normandos crearon un prototipu d'estáu nel sur d'Italia, xuniendo les sos posesiones en "Puglia - Calabria" coles del Principáu de Salerno, que foi'l precursor del Reinu de Sicilia creáu en 1130.
Con Federico II (que la so madre habia sío encarcelada nun castiellu de la ciudá) empezó'l torno de Salerno: la capital del sur d'Italia foi treslladada a Napoli, qu'asina empezó la so crecedera mientres Salerno foi perdiendo n'importancia. La ciudá tuvo'l so últimu periodu de gloria col príncipe Ferrante Sanseverino (1507-1568), que s'opunxo colos sos ideales del Renacimientu italianu a los dictames de la Inquisicion y consiguientemente foi desterráu. El títulu de "Príncipe de Salerno" dexóse vacante y la ciudá entró nuna fase de completa decadencia.
Nos tiempos de Napoleon Salerno yera una pequeña ciudá provincial d'apenes 3000 habitantes y hasta lo que quedaba de la so famosa "Schola Mélica" foi clausuráu. Solamente col Risorgimento del sieglu XIX Salerno empezó a reponer el so nivel orixinariu, volviendo ser en poques décades una ciudá bien importante del sur italianu
La ciudá tuvo una crecedera enorme dende los años cincuenta, doblando la so población y convirtiéndose nuna de les principales ciudaes del sur italianu.
Ye d'interés el so catedral de finales del sieglu XI, bien modificada darréu. Mientres la Edá Media Salerno tuvo la universidá de medicina más célebre y antigua d'Europa: la Schola Melecina Salernitana.
L'Institutu d'Universidá de Magistero Giovanni Cuomo, fundáu en 1944, foi heriedu distinguíu d'una tradición antigua. Dende 1968, cuando la Universidá de Salerno fíxose pública, les inscripciones crecieron cada vez más. Güei los dos recintos universitarios de Fisciano y Baronissi cunten con diez facultaes y acueyen a más de 40.000 estudiantes.
Anguaño Salerno constitúi un importante centru turísticu, comercial ya industrial del sur d'Italia. Más de dos millones de turistes asisten a "Luci d'artista" (festival de lluminaries navidiegues) cada iviernu na ciudá
Sitios d'interés turísticu de Salerno
thumb|300px|Principales sitios turísticos de la ciudá thumb|300px|El "Lungomare Trieste" thumb|300px|Ambone D'Ajello, un famosu púlpitu de la Catedral de Salerno 450px|thumb| La Natività (Nacencia) d'Andrea Sabatini (llamáu "Andrea da Salerno" cuando trabayó na [[Capiya Sixtina de Roma) pue ser apreciada na "Pinacoteca Provinciale" del "Palaciu Pinto"]]
Contorna
Salerno atopar nel centru d'un triángulu xeográficu llamáu "Triángulu de los trés P", que los sos vértices son los trés llocalidaes históricu-turístiques Pompeya, Positano y Paestum.
El Area archeologica etruscu-sannitica di Fratte ye una zona arqueolóxica de los antiguos etruscos qu'inclúi una amplia necrópolis.
Coriscáu
Coriscáu ye una casería de la parroquia de Maeza nel conceyu asturianu de Salas.
Rubial
Rubial pue referise a delles llocalidaes:
Ramón Villeda Morales
José Ramón Adolfo Villeda Morales foi un médicu y ciruxanu, políticu y cuarentenu primer presidente constitucional de la república d'Hondures ente 1957 y 1963.
Biografía
José Ramón Villeda Morales, foi fíu legitimo del matrimoniu ente'l señor José María Villeda Chávez y la señora Dolores Morales Corleto; viedo la lluz na localicad d'Antigua Ocotepeque, ciudá que más tarde foi destruyida por un ábanu pluvial un 07 de xunu de 1934.
Na escuela primaria y nos sos estudios en bachilleratu foi un alumnu sobresaliente, según testimoniu de les calificaciones que se lleeren n'actu públicu, cuando visitara la república de Guatemala nel so calter de Presidente Constitucional d'Hondures.
Atraíu poles ciencies médiques, tien una actuación brillosa como estudiante universitariu na Universidá Nacional d'Hondures; dirixe revistir “Mocedá Médica Hondureña”, funda y dirixe con otros compañeros el periódicu “L'Universitariu”, ye escoyíu Presidente de la Federación d'Estudiantes Universitarios, y representa nel esterior a la mocedá universitaria d'Hondures.
Dempués d'aprobar los sos estudios con altes notes y realizar les práutiques reglamentaries en tolos servicios clínicos, opta al títulu de Doctor en Medicina y Ciruxía graduándose como médicu en 1934. Empecipia la so vida profesional en Santa Rosa de Copán, onde empresta, ad-honorem, los sos servicios al Hospital d'Occidente.
El 25 d'abril de 1936 contrái matrimoniu cola profesora Alexandrina Bermúdez Milla, n'oficiu relixosu celebráu pol Obispu Emilio Morales Roque; los padrinos de la pareya fueron el Doctor y xeneral don Tiburcio Carías Andino y la so esposa doña Elena de Carías, al actu tamién asistieron el doctor Juan Manuel Gálvez y la so esposa Laura Barnes de Gálvez, el Salvador Aguirre y la so esposa la señora Raquel d'Aguirre, ente otres personalidaes sociales y polítiques d'Hondures. D'esta unión matrimonial "Villeda-Bermúdez" nacen seis fíos, toos varones: Ramón Adolfo, Rubén Antonio, Alejandro, Mauricio, Leonardo y Juan Carlos.
Presidencia del Colexu Médicu Hondureñu
En 1940 instala'l so consultoriu médicu en Tegucigalpa y en poco tiempu ye unu de los profesionales más conocíos y populares en toles clases sociales. Depués ye escoyíu Presidente del Colexu Médicu Hondureñu.
Entama'l primer Consultoriu de la Cruz Roja Hondureña, onde millares de probes reciben atención médica y tratamientu gratuitu, pa dempués, dende la presidencia de la República, entamar les Clíniques Perifériques que dende los cuatro puntos cardinales de Tegucigalpa, empresten asistencia a la población d'escasos recursos.
Puede dicise que la so carrera política empieza dende l'entamu de la so vida ciudadana. En 1948 la nación hondureña taba so l'alministración conservadora nacionalista, urdíase un fraude nes urnes, nes próximes eleiciones y el candidatu lliberal José Ángel Zúñiga Huete arrenunció a la postulación como candidatu oficial, ye por ello que Villeda Morales moviliza a la mocedá hondureña y conságrase a la reorganización del Partíu Lliberal, y col correr de los años va consiguir tresformar l'organismu tradicional nuna de les corrientes más progresistes del Ismu.
Presidencia del conseyu Supremu Lliberal
Un añu más tarde asume la Presidencia del conseyu Supremu Lliberal; intensifica la obra de reorganización en plan nacional; funda'l diariu “El Pueblu”, al serviciu de les fuercies democrátiques de la nación hondureña; caloriza la organización de frentes económicos pa da-y un patrimoniu al Partíu; establez rellaciones con partíos políticos d'afinidá ideolóxica nel esterior, y llogra unificar les fuercies esvalixaes del lliberalismu con emotividá y altu espíritu de llucha.
En mayu de 1953 presenta a la Convención del Partíu Lliberal dos documentos de gran importancia: el nuevu Estatutu y el remozado Programa Ideolóxicu. Villeda Morales introduz una nueva táctica de llucha movilizando a les mases. Nel so oratoria demoledora, pero coles mesmes conciliadora, escúchense a la fin de cada discursu les pallabres d'estímulu: ¡Siempres Alantre, nin un Pasu Tras!
N'abril de 1954 la Convención Lliberal proclamó la candidatura de Ramón Villeda Morales a la Presidencia de la República. Esti sucesu dio'l mesmu día del aniversariu matrimonial del candidatu lliberal, quien escitó a la so esposa, doña Alexandrina de Villeda Morales, por que xubiera a la plataforma onde se -y ovacionaba. Dende esi momentu la muyer entra a formar parte activa de la política hondureña.
Presidente constitucional de la república
Villeda Morales tien 49 años, cuando ye escoyíu Presidente constitucional d'Hondures nes eleiciones presidenciales de setiembre de 1957 y atópase na puxanza de la so popularidá y de les sos fuercies creadores como intelectual y como políticu. El 21 d'avientu de 1957, ante los representantes de cuarenta naciones y de un ensame incalculable, Ramón Villeda Morales empieza'l so mandatu presidencial, por voluntá del pueblu.
El 12 de xunetu de 1959, el gobiernu del doctor Ramón Villeda Morales sufre un intentu de "Golpe d'estáu" perpetáu pol Coronel d'infantería Armando Velásquez Cerrato quien al mandu d'un contingente fuertemente armáu facer de delles postas policiales de la ciudá capital, toma les instalaciones del Cuartel San Francisco y l'Academia Militar d'Hondures Xeneral Francisco Morazán; so supuestu respaldu d'Oswaldo López Arellano, la so misión defenestrar al presidente Villeda Morales, los acometíos nun dieron ésitu y tou quedó nuna rebelión de subalternos del altu mandu dientro de les Fuercies Armaes d'Hondures. Ye asina que'l presidente constitucional sigo cola so alministración, la que debía de durar hasta'l 21 d'avientu de 1963, pero pocos díes antes del términu del mandatu, otru cuartelazo sacar del poder, el 3 d'ochobre de 1963, obligándolo de nuevu a buscar asilu na república de Costa Rica.
En fecha 20 de setiembre de 1971, la misión de Representantes Permanentes d'Hondures ante les Naciones Xuníes, encabezada pol Dr. Ramón Villeda Morales, presenta la so Carta Credencial al Secretariu Xeneral de la Organización de les Naciones Xuníes ONX, O Thant.
Villeda Morales fina'l 8 d'ochobre de 1971, a la edá de 63 años, cuando se desempeñaba como Presidente de la Misión Permanente d'Hondures ante la Organización de les Naciones Xuníes en Nueva York, onde presentara credenciales el 20 de setiembre del mesmu añu. Los sos restos mortales fueron llevaos a Guatemala nun avión de la Fuercia aérea estauxunidense y de Guatemala a Honduras pola Fuercia Aérea Hondureña.
Principales obres de gobiernu
thumb|right|200px|Estampilla conmemorativa de la visita del Presidente d'Hondures, Dr. Ramón Villeda Morales, a la República Federativa de Brasil, mientres el mes de xunu de 1958.
Península d'Araya
right|thumb|260px|Máxima elevación na península. La península d'Araya ye una península asitiada al este de la mariña caribeña de Venezuela, nel estáu Sucre. La población d'Araya ta asitiada nel so estremu más occidental. Araya ye greba y seca, ye amás mundialmente famosa poles sos salines y tien un gran potencial turísticu gracies a les sos formoses sableres y a l'antigua fortaleza española allugada a veres de les sos sableres. Puede llegase a esta península per tierra dende Cumaná lo cual toma más de tres hores o per mar lo cual toma menos de 30 minutos viaxando nos llamaos "tapaítos" los cualos son embarcaciones pequeñes que salen dende Cumaná. Araya foi l'escenariu del gallardoniáu documental Araya (1959) de la cineasta Margot Benacerraf.
Copla antitética
Una copla antitética o copla de primavera fai referencia a un par de versos antitéticos iguales en llargor, típicamente de siete calteres, que ye tradición pegar nos marcos de les puertes mientres el añu nuevu chinu. thumb|right|250px|Nesta puerta pegar los dos versos que componen una copla antitética nos los marcos de la puerta.
La tradición dicta que los versos sían puestos en tires de papel coloráu verticales, y sían escritos con una bella caligrafía. El primer versu pegar nel marcu derechu de la puerta, el segundu versu, a la izquierda. Una tercer frase puede n'ocasiones apaecer nel marcu cimeru.
La tema trata típicamente de la guapura de la naturaleza, la felicidá y del fervor patrióticu o d'un futuru arrogante. El conteníu de cada versu complementa'l mensaxe del so par, y l'intención ye la de xenerar un mensaxe de bonos auspicios qu'alce l'espíritu.
Regles
Una copla antitética tien de respetar les siguientes regles:
Exemplu
Versu de la derecha: 書山有路勤為徑
Versu de la izquierda: 學海無涯苦作舟 Traducción: L'océanu del aprendizaxe nun tien fin, el duru esfuerciu ye'l barcu.
Ablanéu
Ablanéu pue referise a:
Jaume Perich
Jaume Perich Escala foi un escritor, dibuxante y humorista catalán conocíu como "el Perich".
3 Centauri
3 Centauri (3 Cen) ye una estrella binaria asitiada na zona septentrional de la constelación de Centaurus. Alcuéntrase a 347 años lluz de distancia del Sistema Solar.
La estrella principal del sistema, 3 Centauri A (HD 120709 / HR 5210), relluma con magnitú aparente +4,53. Figura catalogada como una xigante azul de tipu espectral B5III pero los sos parámetros físicos suxuren qu'inda nun abandonó la secuencia principal. La so temperatura efectivo ye d'aproximao 17.500 K y la so lluminosidá ye 700 vegaes mayor que la lluminosidá solar. Tien un radiu 2,9 vegaes más grande que'l del Sol y, pa ser una estrella de les sos carauterístiques, rota amodo; la so velocidá de rotación proyeutada de 19 km/s da llugar a un periodu de rotación inferior a 8 díes. Probablemente la lenta rotación ye responsable de la so composición química anómala. Ye una estrella probe n'heliu —el conteníu d'esti elementu ye una cuarta parte del valor normal— y, amás, l'isótopu predominante na atmósfera estelar ye'l heliu-3, muncho menos abondosu nel Universu que'l heliu-4. Coles mesmes, el conteníu de dellos elementos pesaos como mercuriu, fósforu, galiu y kriptón ye sobromanera altu en rellación a los valores habituales. Pequeñes variaciones nel so rellumu pudieren debese a la presencia d'una compañera cercana que dacuando la clisa; por ello recibe la denominación, tocantes a estrella variable, de V983 Centauri.
Jaume Perich
Foi'l traductor n'España de series franceses como Astérix el Galu, El Teniente Blueberry, Achilles Talon,...
Alnus sieboldiana
thumb|Alnus sieboldiana - [[MHNT]]
Jaume Perich
En 1964 entró como redactor de la desaparecía editorial Bruguera. En 1966 publicó'l so primer cómic en prensa, en diarios como "La Soli", "El Correo Catalán", "La Vanguardia" y "El Periódico de Cataluña".
3 Centauri
La estrella secundaria, 3 Centauri B (HD 120710 / HR 5211), tien magnitú aparente +6,02 y ye una estrella blancu-azulada de la secuencia principal de tipu espectral B8V. La so lluminosidá ye 82 vegaes mayor que la del Sol y tien una masa de trés mases solares, igual al 60% de la masa de la so compañera. Tien un radiu 2,1 vegaes más grande que'l del Sol y la so velocidá de rotación proyeutada, 165 km/s, ye normal pa una estrella de la so clase.
Alnus sieboldiana
Alnus sieboldiana ye una especie de la les betulacees que s'atopa en Xapón nes islles de Honshū, Shikoku, y Suwanosejima.
Jaume Perich
Foi miembru fundador de la célebre revista "Hermano Lobo" dempués fizo y codirixó xunto con Manuel Vázquez Montalbán la revista política "Por Favor", tamién publicó los sos trabayos en "Muchas Gracias" y, finalmente, na revista satírica "El Jueves".
3 Centauri
La separación nel cielu ente 3 Centauri A y B ye de 8 segundos d'arcu. La distancia real ente elles ye de siquier 800 UA y el periodu orbital ye mayor de 8200 años, polo que nun se reparó movimientu orbital dalgunu. Piénsase que ye un sistema nuevu con una edá de namái unes decenes de millones d'años.
Alnus sieboldiana
Propiedaes
A. sieboldiana contién elagitaninos alnusiina, tellimagrandin I, pedunculagina, casuarinina, casuariina y 2,3-O-(S)-hexahydroxydiphenoyl-D-glucose.
Taxonomía
Alnus sieboldiana describióse por Ninzō Matsumura y espublizóse en Journal of the College of Science, Imperial University of Tokyo 16: art. 5. 2, t. 1. 1902. Alnus: nome xenéricu del llatín clásicu pa esti xéneru. sieboldiana: epítetu dau n'honor del botánicu Philipp Franz von Siebold.
3 Ceti
3 Ceti (3 Cet) ye una estrella asitiada na constelación de Cetus de magnitú aparente +4,95. Alcuéntrase, d'alcuerdu al nuevu amenorgamientu de los datos de paralax d'Hipparcos —1,56 ± 0,31 milisegundos d'arcu—, a unos 2090 años lluz del Sistema Solar, cifra namái averada dau l'ampliu marxe d'erru inherente a la midida.
3 Ceti ye una superxigante naranxa de tipu espectral K3I. Tien una temperatura efectivo de 4183 ± 23 K —anque otros estudios rebaxen dichu valor hasta los 4052 K— y una lluminosidá 10.170 vegaes superior a la del Sol. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 5,8 km/s. Presenta una metalicidá daqué más alzada que la solar ([Fe/H] = +0,22). Anque de xuru ye una estrella masiva, nun esiste consensu en cuantes al valor de la so masa; distintes fontes asitien dichu valor ente les 7,9 y les 9 mases solares. La so edá averada ye de cuasi 30 millones d'años.
3 Ceti apaez como posible variable nel New Catalogue of Suspected Variable Stars. Recibe la denominación de variable provisional de NSV 13.
Distritu de Bergancia
El Distritu de Bergancia pertenez a la provincia tradicional de Tras-os-Montes y Altu Douru. Llenda al norte y al este con España, al sur col Distritu de la Guardia y col Distritu de Viseu y pol oeste col Distritu de Vila Real.
Tien una estesión de 6.608 km² y un población residente de 148.808 habitantes. La so capital ye la ciudá de Bergancia o Braganza (en portugués, Bragança).
El Cándanu (Maeza)
El Cándanu ye una casería de la parroquia de Maeza nel conceyu asturianu de Salas.
Alcuéntrase a 15 km de Salas, la capital del conceyu, a un altor mediu de 371 msnm y tien una población de.
Julieta Rada
Julieta Rada ye una cantante y compositora uruguaya.
Biografía
Nació en Buenos Aires el 25 de mayu de 1990, y creció en Méxicu y Uruguái. Ye fía del reconocíu músicu Ruben Rada, de quien heredó'l gustu pola música.
Siendo bien pequeña empezó a cantar acompañada pol so padre y hermanos y a los dieciséis años empezó a faer apaiciones públiques, en chigres, cafés y programes de televisión. Estudió n'Uruguái, Arxentina y Estaos Xuníos. Alternó mientres años les clases de música na capital porteña con shows en Montevideo xunto a los hermanos Ibarburu.
Empecipió la so vida artística como cantante a los 16 años xunto al grupu d'Urbano Moraes. Dende entós percorrió diversos escenarios y cantó como convidada de figures tales como Fito Páez, Hugo Fattoruso, Martín Buscaglia o Joss Stone.
En 2012 llanzó'l so primer discu Afrozen (Bizarro records), que cuntó cola producción artística de Nicolás Ibarburu y Nico Cota. Esi añu entamó una xira pel so país, Arxentina y España.
En 2015 presentó'l so segundu álbum Corazón diamante, col qu'entamó una nueva xira nacional ya internacional. Al igual que'l so discu anterior, Corazón diamante ye un amiestu de candombe, funk, rock, pop y soul.
En 2015 Julieta Rada foi nomada a los Premios Grammy Llatinos, na categoría nuevu artista y a los Premios Graffiti na categoría Meyor álbum de pop y na categoría Meyor Solista Femenina, que finalmente ganó. En 2016, ganó'l Premiu Gardel na categoría meyor álbum nuevu artista pop pol so trabayu discográficu Corazón Diamante.
En xunetu de 2016, Julieta Rada participó de la campaña «Adoptar nun ye una Moda» de la organización uruguaya Animales Ensin Llar.
Cotariellu
Cotariellu pue referise a delles llocalidaes del conceyu de Salas:
Charles Curtis
Charles Curtis foi congresista representante y Senador de Kansas y el 31º vicepresidente d'Estaos Xuníos mientres el mandatu de Herbert Hoover.
Julieta Prandi
Infancia y adolescencia
Dende pequeña, Julieta Prandi amosó los sos talentos pal modelaje y l'actuación, inclusive pudiendo dedicar tiempu a escribir poemes. Escribió alredor de 150, que proyeutó axuntar nun llibru de futura publicación. Depués de egresar de la escuela secundaria, en 1998, trabayó mientres dos años como promotora de productos pa llograr ingresos.
Carrera profesional
Depués del so trabayu como promotora, recibió una notificación d'un casting en Martínez, al cual asistió con poques mires. Sicasí, foi escoyida pa una conocida publicidá, onde pudo conocer al empresariu Ricardo Piñeiro, quien se convertiría nel so representante.
El so últimu trabayu como actriz na televisión sería na telenovela "Francu Bonaventura, el profe", tamién pola canal Telefe.
Mientres el 2003 y 2004 trabayó xunto a los comediantes y actores Freddy Villarreal, Pablo Granados y Pachu Peña na tira risible de Nun hai 2 ensin 3.
thumb|100px|Julieta Prandi foi presentadora de [[Zapping (programa de TV d'Arxentina)|Zapping.]] En 2006, participó na tercer edición del segmentu Baillando por un Suañu del programa ShowMatch de Canal 13, presentáu por Marcelo Tinelli.
En 2007, foi la presentadora de "Coronaos de Gloria" xunto al Chinu Volpato, que s'emitió por Canal 9.
En 2008, empieza a presentar Zapping, xunto a Guillermo López.
El 31 de marzu de 2012, dempués de cuatro años, "Zapping", el programa que lu tuvo como co-presentadora xunto a Guillermo López nes primeres trés temporaes y a Horacio Cabak na postrera, termina. Fixo popularmente conocida la frase del programa nel cual Guillermo López dicía "non te tas perdiendo un programa, tas viendo" y Prandi cerraba la frase en forma sensual diciendo "toos".
El 5 de mayu de 2012, empezó "Gracies por venir, gracies por tar", xunto a Gerardo Rozín, un programa d'homenaxes de Telefe. Por cuenta de la gran receición per parte del públicu del programa, nel 2013 decidió faese la segunda temporada, qu'empezó'l 6 d'abril teniendo nuevamente ésitu na so segunda temporada, polo que se realizó una tercer temporada en 2014.
En xunetu de 2017, va empezar a presentar el ciclu APP. Averamos pasáu y presente xunto a Mariano Peluffo pola pantalla de Telefe.
Vida privada
En xunu de 2010 Prandi confirmó'l so embaranzu. El 8 de xineru de 2011 dio a lluz al so primer fíu, un varón llamáu Mateo.
El 21 d'ochobre de 2011 casóse per civil con Claudio Contardi. Y un añu más tarde, casar por ilesia.
En xineru de 2015 confirmó que taba embarazada per segunda vegada. El so segundu fíu llámase Rocco Contardi.
Julieta Rosen
Julieta Rosen ye una actriz mexicana de cine y televisión, fía de padre mexicanu y madre sueca.
Biografía
Julieta tamién demostró la so versatilidad como presentadora, actriz convidada y participó nel primer sitcom pal Mercáu hispanu n'Estaos Xuníos, Viva Vegas nel cual amuesa la so faceta como comediante. Ye tamién madrina de bautizu de Nathalie Haizea Dupont.
Gimouille
Gimouille ye una comuña francesa del departamentu de Nièvre, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Alnus rubra
Descripción
El omeru coloráu ye la especie más grande d'omeru n'América del Norte y una de les más grandes del mundu, qu'algama altores de 20-35 m d'altor. L'omeru coloráu oficial más altu (1979) de 32 metros d'altor alcuéntrase en Clatsop County, Oregón (EE.XX.). El nome deriva del color coloráu brillante ferruñosu que se desenvuelve en moretones al rallar la corteza. La corteza ye motuda, de color gris ceniza nidia, de cutiu, cubierta de mofu. Les fueyes son ovaes de 7-15 cm de llargu, con cantos serraos y llanos a la fin, el marxe de la fueya endólcase escontra baxo, esta combadura estremar de tolos demás omeros. Les fueyes vuélvense marielles na seronda enantes de cayer. Les flores masculines son de color acoloratáu colgando en grupos de 10-15 cm de llongura a principios de la primavera, les flores femenines son erectas y desenvuélvense en frutos con forma de pequeños conos maderizos de 2-3 cm de llargu. Les granes desenvueltes ente les bráctees maderices de los "conos" esvalixar na seronda y l'iviernu.
Distribución xeográfica
Alnus rubra crez dende'l sureste d'Alaska escontra'l sur hasta la mariña central de California, cuasi siempres hasta unos 200 km de la mariña del Pacíficu, sacante una estensión de 600 km escontra l'interior al traviés del norte de Washington nel norte d'Idaho.
Ecoloxía
Nel sur d'Alaska, l'oeste de Columbia Británica y la mariña noroeste de los EE.XX., l'omeru crez en fasteres fresques y húmedes; nel interior y nel estremu meridional del so área de distribución (California) crez principalmente a lo llargo de los regueros y nos banzaos. Acomuñar col pinu d'Oregón Pseudotsuga menziesii subsp. menziesii, nel oeste cola cicuta Tsuga heterophylla, el gran abetu, Abies grandis, nel oeste cola Thuja plicata, y l'abetu Sitka Picea sitchensis. A lo llargo de la so distribución ta comúnmente acomuñáu colos sauces Salix spp. , Cornus stolonifera, Fraxinus latifolia y el pládanu Acer macrophyllum.
Al sureste del so área de distribución, sustituyir pol omeru blancu (Alnus rhombifolia), que ta estrechamente rellacionáu, pero que s'estrema nos márxenes de la fueya. Nos altos montes sustituyir pol omeru más pequeñu (Alnus viridis subsp. sinuata) y al este pol omeru (Alnus incana subsp. tenuifolia).
Nes zones forestales húmedes el Alnus rubra cubre rápido les zones quemaes o clares del monte, torgando temporalmente la crecedera de les coníferes, ameyorando la fertilidá del suelu pa la crecedera de les futures coníferes. Ye un prolíficu productor de granes, pero les granes riquen un espaciu abiertu nel suelu pa granar, polo que los senderos y otres zones alteriaes por baltar o'l fueu son ideales pebidales. Tales árees pueden acoyer dende dellos cientos de miles hasta dellos millones de plántulas por hectárea nel primer añu tres la perturbación del paisaxe (Zavitkovski & Stevens 1972).
Alnus rubra ye tamién bien pervalible pola fixación de nitróxenu. Esta capacidá déxa-y crecer en suelos probes de nitratu.
Usos
Un tinte acoloratáu puede faese de la decocción de la corteza y foi utilizáu polos nativos americanos pa la coloración de les redes de pesca con cuenta de que fueren menos visibles so l'agua. Los nativos americanos utilizaben la corteza del (Alnus rubra) pa tratar venenos, picadures d'inseutos, según irritaciones de la piel. Los indios pies negros utilicen un fervinchu fechu de la corteza d'omeru coloráu pal tratamientu de trestornos linfáticos y la tuberculosis. Recién estudios clínicos comprobaron que l'omeru coloráu contién betulina y lupeol, compuestos que demostraron la so eficacia contra una variedá de tumores.
Taxonomía
Alnus rubra describióse por August Gustav Heinrich von Bongard y espublizóse en Mémoires de l'Académie Imperiale des Sciences de St.-Pétersbourg. Sixième Série. Sciences Mathématiques, Physiques et Naturelles 2(2): 162. 1832. Alnus: nome xenéricu del llatín clásicu pa esti xéneru.
rubra: epítetu llatín que significa "de color coloráu"
Roald Amundsen
Roald amundsen foi un esplorador noruegu.
La so primera estancia nel Árticu foi en 1897, demientres la expedición del Gerlache. En 1903 descubrió'l pasu del Noroeste y bordió la costa norte del Canadá a bordu del Gjoa. El so envís principal yera la conquista del Polu Norte, pero, cuando preparaba la espedición p'algamar esti oxetivu, tuvo noticies de que'l norteamericanu Robert Peary yá se-y adelantara.
Home de gran flesibilidá, modificó los sos planes sobre la marcha y empobinóse pal Antárticu, cola gucia de ser el primeru n'aportar al Polu Sur. En xunu de 1910 zarpa oficialmente haza l'Estrechu de Bering y manda un telegrama a Scott: "Tomo llibertá d'informavos que tomo ruta haza L'Antártida". El 15 de xineru de 1911 instala'l so campu base na bahía de les Ballenes, en L'Antártida. Cuando'l Terra Nova, el barcu de Scott, penetra na bahía de les Ballenes y ven el Fram, queden sosprendíos pola calidá de la espedición noruega, la esperiencia de los homes y, sobre too, pol númberu de perros que lleva Amundsen. Ye por esta fuerte impresión polo que Scott asitiará'l so campamentu a 700 Km al oeste del campu d'Amundsen, en Cap Evans. El 20 d'ochobre Amundsen, Olav Bjaaland, Helmer Hansen, Sverre Hassel y Oscar Wisting parten rumbu al Polu Sur. El 14 d'avientu de 1911 la espedición algama l'oxetivu. La preparación físico y téunico de la espedición, basada nel emplegu de trineos tiraos por perros y la participación d'esquiadores esperimentaos, asina como'l so ampliu conocimientu del tarrén, foron les claves que-y permitieron ser el primeru n'algamar esi oxetivu. D'esta miente superó por escasu marxe a la desgraciada espedición del capitán Robert Scott, qu'aportó al mesmu llugar poques selmanes dempués. Les sos restantes espediciones, qu'efectuó n'acabando la Primer Guerra Mundial, tuvieron por oxetivu algamar el Polu Norte, el so gran suañu, qu'enxamás vio cumplíu.