cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claudia Llosa
Biografía
La so segunda película, La teta asustada, estrenar na edición 2009, del Festival Internacional de Cine de Berlín, onde llogró'l Premiu de la Federación Internacional de la Prensa Cinematográfica (FIPRESCI) y depués l'Oso d'oru, que ye'l máximu gallardón dau pola Berlinale. Depués foi estrenada n'España, y finalmente nel Perú. A lo llargo del 2009 y 2010, recibe diversos premios por dicha película en distintos festivales internacionales. A principios de 2010, esta película foi nomada pal Óscar na categoría "Meyor película n'idioma estranxeru".
Nel añu 2010, participó na esposición (D)efeutu Barrocu, Polítiques de la imaxe hispana, impulsada pol Centru de Cultura Contemporánea de Barcelona, col curtiumetraxe El neñu pebida, producción visual dirixida a analizar la función de la imaxe "máxica" nun contestu de saturación mediática.
Como parte del proyeutu Fronteres, una serie de curtios llatinoamericanos producíos pola televisora de cable TNT, presentó, a finales de 2011, el curtiumetraxe Loxoro, que trata sobre les fronteres ente lo masculino y lo femenín na comunidá gai y transexual nel Perú.
En 2013 debuta como escritora col cuentu "La guerra de cristal" inspiráu nel so fíu Alec.
En 2014 presentó'l so primer trabayu cinematográficu n'inglés, Aloft (Nun llores, vuela) protagonizada por Cillian Murphy, Jennifer Connelly y Mélanie Laurent qu'inauguró'l Festival de Málaga nel 2014, onde llogró'l premiu a la meyor fotografía.
En 2017 foi reconocida col Premiu Eloy de la Iglesia del Festival de Cine Español de Málaga que reconoz a los realizadores más ardigosos ya inclasificables.
Vida personal
Ye sobrina del escritor y políticu peruanu Premiu Nobel de Lliteratura Mario Vargas Llosa y del tamién direutor de cine Luis Llosa. Dende principios del añu 2000 vive en Barcelona.
Rupia
La Rupia ye'l nome de les monedes usaes n'India, Sri Lanka, Paquistán, Nepal, Mauriciu, Seixeles, Indonesia Hyrule y Maldives. N'India la moneda ye conocida como rupia india, n'Indonesia como rupia indonesia, en Paquistán como rupia pakistaní, en Sri Lanka como rupia de Sri Lanka, en Nepal como rupia nepalesa, en Mauriciu como rupia de Mauriciu, en Seixeles como rupia seixelense y nes Maldives como rufiyaa. La rupia india, la rupia indonesia y la rupia pakistaní puede fraccionase en cien paisas, al igual que la rupia nepalesa, pero que de la mesma puede estremase en cuatro sukas o en dos mohor.
Etimoloxía
150px|thumb|La moneda de 178 granos (unidá de masa) de plata acuñada baxu [[Sher Shah Suri (1540-1545) foi la primer rupia. ]]
L'orixe de la pallabra rupia atópase na pallabra rūp o "rūpā, procedente del Sánscritu, que significa plata; y de ende la pallabra rūpyakam que quier dicir "moneda de plata". El términu rūpyakam foi usáu pa denominar la moneda introducida por Sher Shah Suri mientres el so reináu dende 1540 a 1545 d. C.
Valoración
La valoración de la rupia basada nel patrón plata traxo consecuencies nel sieglu XIX a los países que lu utilizaben, cuando les economíes guarníes del mundu camudar al patrón oro. El descubrimientu d'enormes xacimientos de plata nos Estaos Xuníos y en colonies europees resultó nun cayente del valor relativu de la plata con respectu al oru. De secute India nun tenía enforma poder adquisitivu pa faer transaiciones col mundu. Esti momentu ye conocíu como "la cayida de la rupia".
thumb|200px|1 rupia de Mauriciu.
Denominación
La decimalización llevar a cabu en Ceilán (Sri Lanka) en 1869, n'India en 1957 y en Paquistán en 1961; con esto la rupia empezó a estremase en 100 paisas, a los que se-yos denominaba Naya-Paisa o Nueva moneda. Esti vezu caltúvose desque India volvióse independiente.
En munches partes d'India la moneda ye conocida como rupaye, rubai, o dalgún otru términu deriváu del Sánscritu rupya.
Simboloxía
Comúnmente úsase Rs. pa referise a la rupia.
Dende l'añu 2010 afíxose'l símbolu (₹) pa la moneda India.
Tamién s'utiliza'l símbolu ₨ n'India, Paquistán, Sri Lanka, Nepal y Mauriciu.
Pa les rupiah d'Indonesia utilízase Rp.
En zones de Bangladex cercanes a India, a les rupies denominar takes, siendo ৳ el so símbolu y ৲ la so marca.
Usos ficticios
Les rupies (Rupees) son la unidá monetaria na serie de videoxuegos The Legend of Zelda, creada por Nintendo. Son amosaes como xemes tresllúcíes de distintos tamaños y colores.
La rupia ye la unidá monetaria ficticia utilizada nel videoxuegu Far Cry 4.
Pteroglossus humboldti
Pteroglossus humboldti ye una especie d'ave del xéneru Pteroglossus. Esti tucán habita en zones selváticas del nordeste de Suramérica. Nidifica en buecos en tueros o cañes d'árboles. Aliméntase de frutos, invertebraos y pequeños vertebraos.
Distribución y hábitat
Vive na selva tropical de l'Amazonia, nel norte de Bolivia, oeste de Brasil, sur de Colombia, oriente del Ecuador y de Perú.
Taxonomía
Esti taxón foi descritu orixinalmente nel añu 1827 pol zoólogu alemán Johann Georg Wagler.
Mientres décades foi tratáu como formando una subespecie de la especie P. inscriptus, esto ye, Pteroglossus inscriptus humboldti. Reportóse qu'hibriden dambes,de forma esporádica, na rexón del ríu Madeira. Una forma del Alto ríu Amazones, descrita como la subespecie P. inscriptus didymus pasó a ser considerada un sinónimu de P. humboldti. Otra forma reportada pal ríu Yuruá como P. inscriptus olallae, resultó ser un híbridu ente de P. humboldti y P. azara mariae.
Pa mediaos del añu 2014 a P. humboldti considerase una especie plena, so un conceutu más ampliu que'l de la especie biolóxica, tal como ye'l d'especie filoxenética.
Angostura Guía
thumb|300px|Mapa de los caneles patagónicos. Angostura Guía, al nordeste de la Islla Hannover
La angostura Guía ye un canal patagónico principal, llonxitudinal, de la Patagonia chilena. Ye la continuación escontra'l sur de la canal Inocentes. La so direición xeneral ye SE.
Ta allugáu na XII Rexón de Magallanes y de l'Antártica Chilena. El so nome provién del bajel "La nuesa Señora de Guía", nave sol mandu del marín español don Pedro Sarmiento de Gamboa que percorrió esos llugares ente los años 1579 y 1580.
Esta canal yera saleáu pol pueblu kawésqar dende hai aproximao unos 6.000 años hasta fines del sieglu XX, pos habitaben nes sos costes.
Pteroglossus humboldti
Estáu de caltenimientu
Na Llista Colorada ellaborada pola Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura (UICN) esti taxón ye categorizado como “so esmolición menor”.
Angostura Guía
Entamu y términu
Empieza en -50.73333°N, -74.525°W y termina frente al estremu sur de la islla Esguila Alta en -50.78333°N, -74.41667°W. La angostura Guía formar ente la islla Chatham y la islla Hanover. Tien una llongura de 18 milles marines. El so anchu máximu ye de 12 cables y la parte más angosta ye de 2 cables.
Orografía
La mariña de la isla Hanover ye quebrada y presenta delles ensanaes. Nuna de les sos islles hai un cuetu notable de 340 metros d'altor.
Corrientes de marea
Les corrientes de marea tiren escontra'l SE y el NO respeutivamente, En sicigias algamen una intensidá de 2 a 3 nuedos, anque hai llugares nos que pueden llegar a los 8 nuedos.
Señalización marítima
Na so ruta esisten dellos faros como ayuda al navegación. Esisten instrucciones especiales de manera que dos naves nun se crucien na so parte más angosta.
Historia de la Tierra nun día
Historia de la Tierra nun día
Cijuela
thumb|250px|[[Términu municipal de Cijuela al respective de la provincia de Granada.]] thumb|250px|Situación de Cijuela (en moráu) al respective de la [[Vega de Granada; La ciudá de Granada en moráu claru.]] Cijuela ye una llocalidá y conceyu español asitiáu na parte occidental de la contorna de la Vega de Granada, na provincia de Granada, comunidá autónoma d'Andalucía. Llenda colos conceyos de Láchar, Fuente Vaqueros, Chauchina, Chimenees y Pino Puente. Otres llocalidaes cercanes son Romilla y La Paz. Pol so términu municipal escurre'l ríu Noniles. Cijuela ye una de los cincuenta y dos entidaes que componen el Área Metropolitana de Granada.
Demografía
Según l'Institutu Nacional d'Estadística d'España, nel añu Cijuela cuntaba con  habitantes censaos.
Política
Les resultaos en Cijuela de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2015, son:
Autobús
Dada la so situación na Vega de Granada y el considerable aumentu de la población nel conceyu, el serviciu públicu de tresportes ameyoró notablemente. Na actualidá son dos les llinies d'autobús del Consorciu de Tresporte Metropolitanu del Área de Granada que conecten Cijuela col centru de la capital: thumb|right|250px|Vista de Cijuela xunto a la salida de l'[[autovía A-92. La Sierra de Parapanda al fondu.]]
Aeropuertu
L'Aeropuertu Internacional Federico García Lorca (F.G.L.) atopar a 3 km de la llocalidá. Pola proximidá a les instalaciones aeroportuarias, Cijuela —al igual que'l restu de poblaciones cercanes— vese afeutáu por pequeñu cuotes de contaminación acústica, provocada pol ruiu de les aeronaves al sobrevolar el conceyu nes maniobres de despegue y aterrizaxe.
Carreteres
Por esti conceyu metropolitanu pasa l'autovía A-92, qu'ufierta una salida compartida pa Cijuela:
Esisten delles carreteres locales que conecten Cijuela con Láchar y Chauchina (l'antigua Carretera de Málaga), Romilla (GR-3404), Chimenees (GR-3402) y La Paz.
Cultura
thumb|right|250px|Vista de [[Sierra Nevada (España)|Sierra Nevada dende Cijuela, col Aeropuertu de Granada-Xaén en primer planu.]]
Fiestes
Les sos fiestes populares celébrense cada añu la segunda selmana de setiembre n'honor al patrón de la llocalidá, Ntro. Padre Xesús Nazarenu. Tamién ye típicu de Cijuela, como nel restu de la Vega de Granada, celebrar el 25 d'abril el día de la merendica coincidiendo col dia de San Marcos onde se xunta la xente pela tarde pa tastiar los populares hornazos acompañaos de fabones verdes.
Chauchina
thumb|250px|[[Términu municipal de Chauchina al respective de la provincia de Granada.]] thumb|250px|Situación de Chauchina (en moráu) al respective de la [[Vega de Granada; La ciudá de Granada en moráu claru.]] Chauchina ye una llocalidá y conceyu español perteneciente a la provincia de Granada, na comunidá autónoma d'Andalucía. Ta asitiáu na parte occidental de la Vega de Granada. Llenda colos conceyos de Fuente Vaqueros, Santa Fe, Chimenees y Cijuela. Otres llocalidaes cercanes son Láchar, El Jau y Pedro Ruiz. Pol so términu municipal escurre'l ríu Genil.
El conceyu chauchinero ta formáu polos nucleos de Chauchina, Romilla, y Romilla la Nueva.
El sector económicu principal ye l'agricultura, siendo los cultivos de regadíos como la cebolla y la olivar y los de secanu como la cebada y l'espárragu, los que recueyen mayor superficie plantada.
L'Aeropuertu de Granada —llamáu oficialmente "Aeropuertu Internacional Federico García Lorca"— ta asitiáu en dichu términu.
Historia
Los primeros restos topaos en Chauchina correspuenden al periodu del Neolíticu Mediu y fueron atopaos nel xacimientu denomináu "Los catorce fanegas", rellacionáu cola Cultura de las Cuevas. Destaquen una vasía de banduyu globular y un fragmentu d'un brazalete de caliar de color gris escuru. La gran potencialidá de recursos del territoriu (bayura d'agua, rica vexetación, gran variedá faunística, suelos favorables pa l'agricultura) fai suponer la continuidá histórica del poblamientu nel territoriu de Chauchina.
Sicasí, tien d'esperase hasta bien entrada la nueva etapa histórica p'atopar dellos restos materiales nel territoriu de Chauchina. Trátase d'una moneda íbera de Cástulo, un semis, atopada na zona de la Casería de San Francisco. La entrada de Roma en contautu coles tierres de sur de la península Ibérica producir a finales del sieglu III e.C., como resultáu d'unu de los episodios militares de la segunda guerra púnica. De magar, el territoriu de la Vega de Granada quedó adscritu no político-alministrativu a Ilíberis y no económico a l'amplia rede comercial de Roma. En Chauchina atopáronse restos esporádicos correspondientes a una villae romana. thumb|left|250px|Avión d'[[Iberia nel Aeropuertu FGL de Granada, construyíu ente los conceyos de Chauchina y Santa Fe en 1972.]]
Chauchina yá apaecía na primera delimitación del términu de Granada, realizada nel mes de mayu de 1492, como una de les alquerías esfarrapaes pola guerra y magar nel Repartimientu de Santa Fe los moriscos caltuvieron les sos tierres, lo cierto ye qu'en parte del so territoriu produció una acumuladura de tierres ente los nuevos colonos. Unu de los cambeos más significativos foi la gran cantidá de terrenes pertenecientes al Sotu de Roma, a que'l so nome amestar a partir d'entós la designación de Real Sitiu, que pasaron a pertenecer a la Familia Real Española. Amás, de resultes de la Reconquista cristiana, el sistema agrícola nazarí viose modificáu en dellos aspeutos, ente los que destaquen los cambeos nel regadío y nos cultivos.
El cronista Henriques de Jorquera escribió nos sos "Añales de Granada" (sieglu XVII): «Hai en Santa Fe bien bonos mayoralgos, pequeños y grandes cortixos que gocien de lo meyor de La Vega, como son: Chauchina, El Xaos, El Tacón, La Lachar, El marqués Santa Catalina y La Torre de Roma y otros más pequeños, onde se coyer bien de pan...».
Tres la Guerra de la Independencia, gran parte del territoriu de Chauchina incorporar por Decretu de 22 de xunetu de 1813 a la xurisdicción del Duque de Wellington y los sos socesores. Sicasí, les desamortizaciones de mediaos del sieglu XIX provocaron la venta d'una parte de los terrenes. Pero esta midida nun favoreció a los renteros de les parceles pos en munchos casos vender en grandes llotes. Un exemplu d'esto atópase en Romilla, onde gran parte d'estes tierres pasaron a pertenecer a los Condes de la Casa de Valencia.
A mediaos del sieglu XIX, según Pascual Madoz, Chauchina tenía 360 cases, cuasi toes de tierra, sacante les menos antigües, construyíes de lladriyu. Les sos cais taben desemprendadas y yeren intransitables en tiempos d'agua. Tenía una plaza llamada "del Mercáu", abondo espaciosa, casa consistorial y cárcel, nel mesmu edificiu y escuela de primera enseñanza dotada con 20 reales diarios. Asegura Madoz, que la fundación de Chauchina principió por dos cases separaes que se llamaben "les Chauchinas", alta y baxa, y progresando con lentitú tomó la importancia que demostraba na década de los años 50 del sieglu XIX.
Política
Les resultaos en Chauchina de les postreres eleiciones municipales, celebraes en mayu de 2015, son:
Torre de Romilla
La Torre de Romilla atopar a unos quinientos metros de la marxe izquierda del ríu Genil y a unos venti metros del camín que dende Romilla dirixir escontra'l ríu. Ye una sólida construcción de tapial, de planta rectangular con aspeutu troncopiramidal. La torre tien trés plantes y un barcal interior debaxo de la inferior. Caltener en bastante bon estáu, a pesar de topase metanes un campu de cultivu.
La Peana
La peana ye parte d'una columna dórica procedente de la Sierra del Turrio, Loja, que diba destinada al patiu central del Palaciu de Carlos V. Nel trayeutu escontra Granada rompióse y agora asítiase xunto a la ilesia parroquial.
Ilesia parroquial
Dedicada al Santu Cristu de la Humildá, la ilesia parroquial de Chauchina taba en ruines a finales del sieglu XVIII. Llevantaos los cimientos de la nueva ilesia al altor d'una vara, a iniciativa de Godoy, según Pascual Madoz, la construcción quedó paralizada por cuenta de la Guerra de la Independencia.
L'actual ilesia data de 1982. Consta de planta rectangular de tres naves separaes por pilastres sobre les que s'asitien arcos de mediu puntu. De l'antigua ilesia permaneció'l campanariu, que ta adosáu a la cabecera.
Ermita de la Virxe del Espín
La Virxe del Espín o 'del Pinchu', como la conoz na Vega de Granada, recibe la devoción de los vecinos de Chauchina y de les llocalidaes cercanes dende la primer década del sieglu XX. La so imaxe ye curiada poles madres Clarises Capuchines nesta ermita que lleva'l so nome. Trátase d'un templu modestu, construyíu nel llugar onde según una tradición llocal en 1906 apaecióse-y la virxe a una paisana. La primer capiya foi inaugurada en 1918.El so día de celebra'l 9 d'abril, cuando ye la so procesión.
Fiestes
Les fiestes populares celébrense'l segundu fin de selmana del mes de setiembre. El 7 d'ochobre conmemórase la festividá de la Virxe del Rosario, patrona del conceyu; el 25 d'abril: San Marcos, con una salida al campu, y el 9 del mesmu mes l'apaición de la Virxe del Espín a la vieya Rosario Granados Martín en 1906.
Templu de Ramsés II (Abu Simbel)
miniaturadeimagen|300x300px|Fachada del Templu de Ramsés II en Abu Simbel colos sos cuatro colosos curiándolo. El Templu de Ramsés II o "Templu Mayor de Abu Simbel", foi construyíu sol mandatu del tercer faraón exipciu de la Dinastía XIX Ramsés II. Ta consideráu como unu de los más célebres de too Exiptu. Forma parte xunto col Templu de Nefertari, del complexu de Abu Simbel.
Allugamientu
El templu ta asitiáu al sur d'Exiptu, a unos 300 quilómetros de la ciudá d'Asuán.
Historia
miniaturadeimagen|220x220px|Grabáu del Templu de Ramsés II del añu 1850. El templu empezóse esculpir hacia l'añu 1264 a. C. y rematóse, venti años dempués, hacia l'añu 1284 a. C. Ye unu de los seis templos escavaos na roca que s'edificaron en Nubia mientres el llargu reináu de Ramsés II. Abandonáu mientres sieglos, en 1813 el suizu J. L. Burckhardt  visitolu y a la so vuelta a Europa narró'l so descubrimientu al esplorador italianu Giovanni Belzoni, que viaxó al llugar pero nun pudo aportar al templu, polo que volvió en 1817, estenó la entrada y llevóse tolos oxetos qu'atopó y pudo tresportar.
De resultes de la construcción de la presa d'Asuán en 1964 el Templu de Ramsés y el de Nefertari desmantelaronlu pa volver ser reconstruyíos nuna zona próxima, 65 metros más alta y unos doscientos metros más alloñada.
Arquiteutura
[[Ficheru:Abu-Simbel_temple3.jpg|miniaturadeimagen|300x300px|Prisioneros nubios prindaos pol exércitu exipciu.
Templu de Abu Simbel.]] La parte interior del templu tien una distribución similar a la mayoría de los templos del antiguu Exiptu, con sales de tamañu menor a midida que averamos al santuariu.
La primer sala contién ocho estatues de Ramsés II eleváu a la categoría de dios, tomando la forma d'Osiris. Estes estatues tán adosaes a les columnes. Nes parés pueden vese grabaos que representen escenes de les victories exipcies en Libia, Siria y Nubia.
Simboloxía
El templu ta dedicáu a los dioses Ra, Amón y Ptah. Construyóse col enfotu de impresionar a los enemigos nubios d'Exiptu y amosar el grandor del reinu.
Patrimoniu de la Humanidá
Forma parte del Muséu al campu de Nubia y Asuán, declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1979 col nome de Monumentos de Nubia de Abu Simbel a File.
Intereses
El templu ta construyíu de forma que mientres los díes 21 de febreru y 21 d'ochobre, los rayos solares enfusen hasta'l santuariu, asitiáu al fondu del templu, y allumen les cares de Amón, Ra, y Ramsés, quedando namái la cara del dios Ptah en clarixa, pos yera consideráu'l dios de la escuridá. Créese qu'estes feches correspuenden respeutivamente a los díes del cumpleaños del rei y al de la so coronación, anque nun esisten datos que lu acoten. Tres el desplazamientu del templu, el fenómenu solar asocede dos díes más tarde de la fecha orixinal.
La Croix-en-Champagne
La Croix-en-Champagne ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Mizar
Mizar ye'l nome de la estrella ζ Ursae Majoris (ζ UMa / 79 Ursae Majoris) na constelación del sietestrellu, la cuarta más brillosa de la mesma, con magnitú aparente +2,23. De los trés estrelles que formen la cola de la osa, ye la que ta en mediu, ente Benetnasch (η Ursa Majoris) y Alioth (ε Ursa Majoris).
Nome
Anque Mirak yera'l nome orixinal de ζ Ursae Majoris —una repetición del que tien Merak (β Ursae Majoris)—, paez que nel sieglu XVI, l'eruditu Julius Caesar Scaliger incorreutamente camudar a Mizar, nome que perduró hasta los nuesos díes. Esta denominación, según les sos variantes Mizat y Mirza, provién del árabe ميزر el mio'zar y significa «faxa».
N'India esta estrella podría ser Vashishtha (Vásishtha), unu de los siete sabios principales de la dómina védica.
Mizar y Alcor
thumb|300 px|Mizar y Alcor, na constelación del sietestrellu. Con bona vista puede estremase una compañera más débil al este de Mizar, denomada Alcor (80 Ursae Majoris). El poder estremar a simple vista dambes estrelles constitúi un exerciciu clásicu d'agudez visual. La separación real ente Mizar y Alcor ye d'un cuartu d'añu lluz y, anque los sos movimientos propios indiquen que se mueven xuntes, nun ta claru si formen un sistema binariu o si namái ye una estrella doble óptica, como se pensara hasta agora.
Carauterístiques físiques
Mizar foi la primera estrella binaria afayada col telescopiu; probablemente foi Benedetto Castelli quien, en 1617, pidió a Galileo Galilei que la reparara. Mizar A (HD 116656 / HR 5054) ye una estrella blanca de tipu espectral A2V y magnitú +2,27. Mizar B (HD 116657 / HR 5055) tien magnitú +4,0 y ye una estrella de tipu A5-7. Dixebraes siquier 500 UA, empleguen 5000 años en completar la órbita.
De la mesma, Mizar A foi la primera binaria espectroscópica descubierta, siendo Edward Charles Pickering quien reveló la so duplicidá en 1889. El so periodu orbital ye de 20,54 díes y los dos componentes son aproximao igual de lluminoses. Caúna d'elles tien una masa de 2,5 mases solares.
Pa completar el sistema estelar, Mizar B ye igualmente una binaria espectroscópica con un periodu orbital de 175,6 díes. Ye una estrella con llinies metáliques deficiente en aluminiu y calciu pero con conteníos altos de siliciu, ceriu y samariu. Caúna de les componentes de Mizar B tien una masa envalorada de 1,6 mases solares.
Incluyendo a Alcor, el sistema Mizar entiende 5 estrelles, toes elles estrelles blanques de la secuencia principal. Asitiaes a 78 años lluz del Sistema Solar, formen parte de l'Asociación estelar del sietestrellu, grupu esvalixáu d'estrelles que se mueven d'igual manera pel espaciu. Les estrelles más brilloses del Carru Mayor» —sacante Dubhe (α Ursae Majoris) y Benetnasch (η Ursae Majoris)— son miembros d'esta asociación.
Glaine-Montaigut
Glaine-Montaigut ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Alex Mineiro
Alex Mineiro ye un ex-futbolista brasilanu.
Flora Aegaea
Flora Aegaea (embrivíu Fl. Aegaea) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu, pteridólogu, y algólogu austriacu Karl Heinz Rechinger. Espublizóse nel añu 1943 col nome de Flora Aegaea : Flora der Inseln und Halbinseln des Dgdischen Meeres.
Rudy Pevenage
.
Crugny
Crugny ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Rudy Pevenage
Rudy Pevenage ye un ex-ciclista belga, profesional ente 1976 y 1988. Los sos mayores ésitos deportivos llograr nel Tour de Francia al llograr na edición de 1980 un trunfu d'etapa y la clasificación por puntos de la gran ronda francesa. Nesa mesma edición llevó'l maillot mariellu de la prueba en 9 xornaes.
Tra la so retirada, foi mentor de Jan Ullrich mientres munchos años, hasta que saltó la Operación Puerto en 2006, demostrándose la implicación de Ullrich na trama de dopaxe encabezada pol doctor Eufemiano Fuentes na so consulta de Madrid (España). Les bolses de sangre de Ullrich teníen, ente otros nomes en clave, Fíu de Rudicio, en referencia a que la so mentor (y supuestu enllaz con Fuentes) yera Rudy Pevenage, Rudicio.
Ciclista profesional
Foi ciclista profesional de 1976 a 1988. Participó en cuatro Tour de Francia y ganó la seguna etapa del Tour de Francia 1980, lo que-y dexó llevar el maillot mariellu mientres nueve díes y ganó la clasificación por puntos.
Operación Puerto
Esi añu 2006, Ullrich allegó coles mires d'afinar la so puesta a puntu pal Tour al Giro d'Italia, onde en ganando una etapa contrarreló retiróse, alegando ciertos dolores. Felicidad retirada producióse apenes dos díes depués de qu'españara la Operación Puerto realizada pola Guardia Civil en Madrid (España), afayándose una rede de dopaxe en redol a la consulta del doctor Eufemiano Fuentes, onde se prindaron numberoses bolses sanguínees con nomes en clave. El nome de Ullrich foi acomuñáu como unu de los deportistes implicaos na trama de dopaxe, publicar en diversos medios qu'a él pertenecíen los nomes en clave númberu 1, Jan o Fíu de Rudicio. Esti últimu nome en clave, Fíu de Rudicio, indicaría la especial rellación de Ullrich con Rudy, que sería Rudicio, supuestu enllaz ente'l doctor Fuentes y el ciclista. Ullrich remaneció na Vuelta a Suiza, pero foi escluyíu (al pie de otros ciclistes) del Tour de Francia 2006 un día antes del entamu de la carrera per parte de la organización. Al igual qu'a Ullrich, el T-Mobile despidió a Rudy Pevenage, pola so rellación col doctor Fuentes y por mentir al equipu afirmando nun tener nenguna rellación con él. El 14 de setiembre de 2006, aprovechando que Ullrich atopar de lluna de miel, la policía alemana rexistró la so casa y arrexuntó amueses d'ADN del ciclista. El 26 de febreru de 2007 Ullrich anunció la so retirada. Poco dempués, el 4 d'abril de 2007, informóse que, "ensin dala dulda", la muestra d'ADN de Ullrich coincidía col de les bolses númberu 1, Jan o Fíu de Rudicio, confirmando la so participación na trama de dopaxe.
Direutor del Rock Racing
En 2009 fichó pol equipu Rock Racing como direutor deportivu. L'equipu estauxunidense, de categoría Continental (última categoría profesional), tenía nes sos files a numberosos ciclistes implicaos na Operación Puerto, como Tyler Hamilton (quien amás diera positivu en 2004, y volvió dar esi añu), José Enrique Gutiérrez, Óscar Sevilla y Francisco Mancebo.
Divisiones alministratives d'Asturies
Asturies ta dividía en conceyos, pero a efeutos alministrativos, dientro de la política d'ordenación del territoriu, varios conceyos agrúpense en cotarros o comarques.
Tan los partíos xudiciales, les circunscripciones eleutorales y dientro la organización autonómica los cotarros pa una meyor xestión del territoriu.
Cuchery
Cuchery ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Dolichonyx oryzivorus
'''Dolichonyx oryzivorus ye una especie d'ave paseriforme de vezos migratorios perteneciente a la familia de los ictéridos (Icteridae), únicu miembru del xéneru monotípicu Dolichonyx. Vuela añalmente dende les rexones templaes d'América del Norte hasta Suramérica centromeridional. Ye conocíu por tener la ruta migratoria más llarga de toles aves terrestres del continente americanu. Trátase d'una especie poligínica y gregaria, qu'aliméntase de diversos tipos de granos, incluyendo'l arroz, lo que llevó a que fuera considerada una plaga en delles árees; tamién consume inseutos. Mientres la temporada reproductiva, exhibe un marcáu dimorfismu sexual que depués s'estena cuando'l machu muda la so plumaxe por unu similar al de la fema, poco primero de entamar el so viaxe al sur. Ye unu de los pocos paseriformes qu'esperimenten dos mudes de plumes añales, camudando'l so plumaxe completu tantu n'América del Norte como del Sur. Los charranes son aves de gran llonxevidá: viven comúnmente 5 o 6 años. A pesar de que'l so númberu va en descensu, ye consideráu una especie so esmolición menor.
Taxonomía
thumb|left|Tordu cabeciamarillo ([[Xanthocephalus xanthocephalus), pariente cercanu del charrán.]]
El charrán pertenez a la familia Icteridae, qu'entiende a aves paseriformes naturales d'América del Norte y del Sur. Constitúi un xéneru monotípicu —Dolichonyx—, lo cual significa que ye la única especie clasificada dientro del mesmu. El pariente más cercanu del charrán probablemente sía'l tordu cabeciamarillo (Xanthocephalus xanthocephalus); estos dos especies xunto col xéneru Sturnella —filoxenéticamente un pocu más desamoráu— integren la subfamilia Sturnellinae, un taxón basal dientro de la familia de los ictéridos.
El charrán describióse como especie por Carlos Linneo en 1758 na décima edición de la so obra Systema naturae sol nome científicu de Fringilla oryzivora. Darréu, en 1827, William Swainson reemplazó esta denominación pola de Dolichonyx oryzivorus. Robert Ridgway describió la subespecie Dolichonyx oryzivorus albinucha, correspondiente a les poblaciones occidentales, en contraposición a la subespecie nominal linneana (D. o. oryzivorus); pero depués, en 1894, la validez d'estes subespecies foi anulada pola Unión Ornitolóxica Americana y anguaño considérase al charrán una especie monotípica. El so nome específicu, oryzivorus, significa «comedor d'arroz» en llatín. Sicasí, esti nome, instituyíu por Linneo en 1758, ye previu al advenimiento de les arroceres n'América como recursu alimenticiu pa la población humana y, según créese, fai referencia a otres plantes de la familia del arroz más que al arroz puramente dichu (Oryza sativa), pos la so adopción data de primero que l'ave empezara a ser considerada una plaga pa esi cultivu.
Descripción
thumb|[[Machu en primer planu, fema en segundu. Ilustración de Chester Albert Reed.]]
El plumaxe nupcial de los machos ye predominantemente negru, cola nuca de color crema y la parte baxa del envés, el obispillo y les plumes escapulares (aquelles que cubren la base del nala) blancos, siendo la única ave n'Estaos Xuníos col banduyu negru y el llombu blancu y non al aviesu. Cuando los machos acaben de camudar les sos plumes en Suramérica pol so plumaxe nupcial enantes d'emigrar al norte, les sos nueves plumes exhiben unes puntes amarellentaes que depués sumen, dexando al descubiertu la coloración negra y blanca. Fora de la dómina de reproducción, asemeyar a les femes. Estes presenten una coloración beige na cabeza y la parte baxa, con dos grueses franxes marrones escures sobre la cabeza que formen una especie de corona, vetes postoculares del mesmu color y un veteado coritu sobre los lladrales; la parte cimera ye ente marrón y beige con un veteado coritu; les ales y la cola son marrones corites, bordiaes de beige y marrón. La discreta coloración de les femes les ayuda a camuflase mientres añeren. Los pitucos de dambos sexos asemeyar ente sigo y estrémense d'una ave mayor por tener tol so plumaxe, particularmente per debaxo, d'un color más amarellentáu; presenten un collar de débiles llurdios escuros sobre'l pechu y el veteado llateral ye cuasi indistinguible. Esti plumaxe llueu ye reemplazáu por otru nel que les llistes negres de los lladrales vuélvense clares y bien definíes y un llurdiu negru dacuando apaez sobre les plumes del gargüelu. Pel hibiernu esti plumaxe pierde gran parte del so rellumu pola mor de la gastadura y el xuvenil paezse enforma entós a la fema reproductiva.
Los charranes son más pequeños que la mayoría de los ictéridos. En permediu, pesen 28 gramos y miden de 16 a 18 cm. Los machos pesen alredor d'un 9% más que les femes. La cola ye curtia y el picu, curtiu y cónicu. Les femes y los xuveniles presenten una coloración pálida nes pates y el picu —siendo más escura la llinia que s'estiende ente'l puntu onde'l maxilar superior remanez de la frente y la punta de dichu maxilar—; los machos adultos exhiben picos negros y pates escures mientres la temporada reproductiva, pero estos tórnense rosados fuera de la dómina de reproducción. Les ales y les plumes de la cola son apuntiaes.
Distribución
Reproducir n'América del Norte de mayu a xunetu ente los paralelos 40 y 50 y migra a Suramérica pa pasar ellí los meses de payares a marzu ente los paralelos 8 y 32. El so área de reproducción inclúi pacionales abiertos y campos de segáu en gran parte del sur de Canadá y del norte d'Estaos Xuníos y abarca alredor de 3,8 millones de km². El charrán ta mayormente acutáu a una franxa d'unos 800 km dende Nueva Brunswick y Nueva Jersey central hasta Saskatchewan y Nebraska; escontra l'oeste y noroeste esisten poblaciones reproductives más pequeñes espardíes n'allugamientos bien desamoraos unes d'otres, con estenses árees de territorios ensin habitar en mediu. Estes aves vuelen a les güelgues de les vastes llanures de Bolivia, el suroeste de Brasil, Paraguái y el norte d'Arxentina pa pasar ellí los meses de primavera y branu australes ente payares y marzu.
Migración
thumb|left|Verde: [[temporada reproductiva; azul: fora de la dómina de reproducción; llinies puntiaes: llendes de la ruta migratoria típica. Nótese la distribución discontinua de les poblaciones occidentales y l'esclusión de los estaos d'Arizona, Nuevu Méxicu y Texas y de la vasta mayoría de Méxicu de la ruta migratoria regular.]]
Anque los charranes viaxen grandes distancies, escasamente fueron vistos n'Europa; como asocede con munches otres aves naturales d'América del Norte, la gran mayoría d'estos avistamientos de divagantes producir nes islles britániques. Charles Darwin topó n'ochobre de 1835 un exemplar na Isla Santiago, nes Galápagos, distante cuasi mil quilómetros de Suramérica continental.
Les sos rutes migratories son complexes, irregulares y non del tou bien conocíes. Viaxa más de nueche, pero nun ye un migrador puramente nocherniegu: vuela parcialmente mientres el día tantu na seronda como en primavera. Usa'l campu magnético terrestre y el patrones estelares pa emponese. La nubosidad podría interferir cola capacidá d'orientación d'estes aves. El charrán presenta la ruta migratoria más llarga de toles aves terrestres del continente americanu, volando alredor de 20 000 km cada añu, y constitúi l'únicu ictérido migrador neártico que llega hasta Arxentina. Comprobóse qu'una fema algamara siquier los nueve años d'edá, lo cual implicaba que les migraciones añales a lo llargo de la so vida equivalíen a cuatro vueltes y media a la tierra.
Tres la finalización del ciclu reproductivu a mediaos de xunetu, los charranes axúntense llocalmente nes cercaníes d'árees banzaosas, onde camuden les sos plumes, y a principios d'agostu entamen la migración de seronda. El movimientu inicial ye aparentemente escontra'l sureste, siquier pal gruesu de les poblaciones orientales, y de mediaos d'agostu a mediaos de setiembre grandes concentraciones son reparaes a lo llargo de la mariña este dende Nueva Jersey hasta Florida. Les observaciones de Clinton H. Merriam indiquen qu'apuerten a los arrozales de Carolina del Sur y Georgia ente'l 15 y el 21 d'agostu y ellí permanecen delles selmanes ensin avanzar. Na so migración a Suramérica, les poblaciones occidentales aisllaes paeceríen desandar primeru les supuestes rutes de colonización que, según la mayoría de los ornitólogos, llevar al oeste d'América del Norte, volando en principiu escontra l'este, pa depués dirixise al sur. L'ausencia de avistamientos regulares en Arizona, Nuevu Méxicu y Texas suxure que la ruta más direuta pa eses poblaciones al traviés de Méxicu ye inorada.
thumb|Arroz montés ([[Zizania aquatica), especie presente nos banzaos nos que los charranes se rexunten tres el fin de la temporada reproductiva.]]
La ruta migratoria sigue dende'l sureste d'Estaos Xuníos al traviés del Caribe escontra Suramérica, con paraes en Cuba y Xamaica. En Cuba, Juan C. Gundlach rexistró la so llegada en setiembre n'inmenses bandaes, que permanecíen solo mientres un curtiu periodu enantes de retomar el so viaxe al sur. Dende esa isla, Frank M. Chapman (1890) identifica tres rumbos distintos ente los que los charranes en migración pueden optar: siguiendo la mariña occidental cubana, cruciando a Cozumel y a la península de Yucatán y a lo llargo de la mariña centroamericana en direición a Panamá; al este al traviés d'Haití, República Dominicana y Puertu Ricu y dende ellí escontra'l sur al traviés de les Antilles Menores; o cruciando'l mar direutamente escontra Xamaica pa depués, nun solu vuelu sosteníu, algamar la mariña norte de Suramérica continental. Comparativamente pocos individuos paecen viaxar tan escontra l'este como pa travesar les Antilles Menores. Tamién Hamilton (1962) destacó que al este de Cuba y Xamaica los charranes volvíense cada vegada más escasos y Alexander Wetmore manifestó que yeren pocu comunes en Puertu Ricu mientres la migración. Sicasí, dellos exemplares fueron columbraos nes Bermudes no que paeciera ser un viaxe ensin escales dende les rexones costeres entendíes ente Virxinia y Nueva Escocia a Suramérica. Respectu de la procedencia de los individuos atopaos en Yucatán y Puertu Ricu, Hamilton (1962) suxure una interpretación alternativa, esto ye, qu'eses aves taríen volando direutamente al traviés del Caribe ensin partir del sureste d'Estaos Xuníos. Philip H. Gosse documentó l'apuerto n'ochobre de vastes cantidaes de charranes a Xamaica que permanecíen hasta empiezos de payares; otres observaciones indiquen que les aves quedar na islla per pocos díes. Aparentemente, la especie ye nómada nel so área de distribución suramericana y la migración al sur podría nun tar completa sinón hasta xineru.
Los charranes entamen la so migración al norte a empiezos d'abril, anque dellos individuos pueden quedase nos sos cuarteles ivernizos hasta mayu. Na temporada braniza austral de 2009-2010, constatóse que grandes cantidaes d'ellos atopábense entá nel este de la provincia de Santa Fe hasta siquier el 31 de marzu y, anque pa la segunda quincena d'abril cuasi la totalidá de les aves abandonara les arroceres de la rexón, rexistráronse dellos exemplares esvalixaos nuna arrocera'l 21 d'abril, la fecha más tardida de avistamiento de charranes na zona. Dende Colombia y Venezuela, la mayoría sigue al traviés del mar Caribe escontra Florida, anque otros crucien el golfu de Méxicu dende la península de Yucatán escontra Louisiana y Texas. Gosse rexistró'l so regresu a Xamaica n'abril, pero permanecíen ellí curtiu tiempu. Gundlach constató'l so apuerto a Cuba en mayu y detalló que se quedaben na islla per pocos díes. Otros ingresen a Estaos Xuníos dende Les Bahames, onde tán namái de camín y apenes paran a folgar.
La bayura d'alimentu nel sur d'Estaos Xuníos retrasa la llegada de dellos charranes a la so área reproductiva. En Gainesville (Florida), Chapman atopó individuos de dambos sexos en grandes cantidaes, alimentándose en campos d'avena tan tarde como'l 25 de mayu, y Merriam documentó la frecuente visita de les aves a los arrozales de Carolina de Sur y Georgia hasta'l 29 de mayu, fecha pa la cual la migración ta próxima a la so completitud y dellos charranes yá s'establecieron nos sos territorios de reproducción. Nel estáu de Nueva York, por casu, los machos tornen a les árees reproductives a empiezos de mayu y les femes apuerten alredor d'una selmana dempués.
Hábitat
thumb|left|Xuncos ([[Schoenoplectus californicus), especie común nel hábitat del charrán.]]
Los charranes viven en hábitats agrícoles de baxa intensidá granible, como henares y pasturas, mientres la temporada reproductiva. Coles mesmes, puede atopáse-yos en campos exuberantes en barbechu y praos de camperes, herbales y flores monteses. Los niales son construyíos de cutiu nes árees de mayor densidá y altor vexetativu. Anque pequeños númberos pueden añerar en pacionales d'ente 2 y 4 hectárees, los campos de mayor estensión sofiten densidaes más altes de pareyes reproductives. Utilicen hábitats similares a lo llargo del so ciclu añal. Mientres la migración, los charranes ocupen campos en barbechu y terrenes agrícoles, según tamién banzaos costeros y d'agua duce. En Suramérica, puede topáse-yos en pacionales, banzaos, arrozales y granxes.
N'América del Norte
Nel este d'Estaos Xuníos, los campos de segáu constitúin un importante hábitat reproductivu pa la especie. La bayura de charranes en henares vieyos —d'ocho años o más— nun área estudiada en Nueva York yera siquier un 67% mayor a la de cualesquier otru tipu d'hábitat na zona y cuatro veces cimera a la de les praderíes del Mediu Oeste. La cantidá de charranes aumentaba exponencialmente col tamañu de los henares y yera mayor naquellos campos con menor superficie cubierta por alfalfa. Respectu del efeutu que produz sobre les poblaciones la proximidá a les llendes de los pacionales nos qu'añera esta especie, un estudiu lleváu a cabu ente 1999 y 2000 nel norte d'Iowa atopó que la densidá de charranes yera menor cerca de los marxes de montes que nes llendes d'árees agrícoles o na redoma de carreteres y qu'esistía una rellación positiva ente la densidá poblacional d'esta ave y la distancia a los trés tipos de llendes estudiaes.
Nun estudiu afayóse que los niales allugaos a menos de 50 m de montes y sebes maderizos presentaben tases diaries de sobrevivencia más baxes qu'aquellos asitiaos a más de 100 m de dalgún tipu de llende de los pacionales nos qu'añeren. Los charranes tendíen a alloñar de los marxes de los montes al reanidar dempués de que'l so primer intentu de criar una niarada fracasara; esti patrón yera particularmente evidente ente les femes que construyíen el so primer nial dientro de los 50 m d'un monte o una sebe maderiza. Tamién evitaben nidificar na redoma de carreteres, a pesar de que les tases de sobrevivencia nun fueren menores nes cercaníes d'esi cantu d'hábitat. Sicasí, nun paecíen refugar les llendes axacentes a antiguos terrenes agrícoles y pasturas. La sobrevivencia de los pitucos nes proximidaes d'esos tipos de cantos de hábitats yera cimeru a la rexistrada cerca de los marxes maderizos y similar o superior a la correspondiente a los niales allugaos a 100 m o más de cualquier llende d'hábitat. Les respuestes de los charranes a los cantos de hábitats yeren inconsistentes y el ésitu reproductivu dependía del tipu de cantu d'hábitat consideráu.
N'América del Sur
thumb|right|Totoras ([[Typha domingensis), especie común nel hábitat del charrán.]]
En Suramérica, les comunidaes d'hidrófites son les de mayor importancia como hábitat pal charrán y, polo xeneral, carauterizar pola presencia escluyente d'unes poques especies d'altu porte que determinen la fisonomía del llugar. Nel este de la provincia de Santa Fe (Arxentina), los sitios más ablayaos y inundables sofiten comunidaes trupes y d'altu porte —mayores a 1,5 m— que son apoderaes por xuncos (Schoenoplectus californicus), totoras (Typha domingensis) y huajós (Thalia multiflora) y que xeneralmente contienen numberoses especies acuátiques enraigonaes, como la saeta (Sagittaria montevidensis), o flotantes, como'l repollito de l'agua (Pistia stratiotes). Nos cantos de les comunidaes anteriores y en posiciones topográfiques llixeramente más elevaes atópense les comunidaes llocalmente denominaes «canutillares», compuestos de gramínees de porte baxu y medianu como Leersia hexandra y Luziola peruviana, o de canutillos de mayor porte como los del xéneru Echinochloa; sicasí, comúnmente nun superen el metro d'altor. Una mención especial merecen los espadañales, comunidaes de hidrófitas nes que se destacar la especie Zizaniopsis villanensis —reinal d'Arxentina—, d'importancia menor na rexón pola so escasa distribución pero d'alta relevancia pal charrán, qu'emplega estes comunidaes como dormideros. Hai de solliñar qu'esa espadaña pertenez a la tribu Oryzeae —la mesma del arroz— y que los cultivos d'esti granu bien podríen representar un ambiente sustituto de los espadañales autóctonos d'aquella especie; los datos históricos, de principios del sieglu XX, de miles d'individuos na zona fueron previos al advenimiento de los cultivos d'arroz na rexón. En Bolivia, afayáronse dormideros en güelgues apoderaes por xuncos (Schoenoplectus californicus) y papiros (Cyperus papyrus), una especie introducida. Una de les formaciones herbales de mayor importancia rexonal nel este de Santa Fe ye'l pajonal, apoderáu pola paya de techar (Panicum prionitis), una gramínea d'altu porte que cubre estenses árees del este santafesino. Los pajonales ocupen una posición entemedia nel gradiente topográficu y tán parcialmente anubiertos na estación húmeda.
thumb|left|Saeta ([[Sagittaria montevidensis), especie común nel hábitat del charrán.]]
Les comunidaes restantes son d'importancia marxinal pal charrán y allúguense en posiciones de mayor altor; los árboles y arbustos constitúin los sos elementos prevalentes. Les formaciones maderices dominantes integrar con montes xerófitos compuestos por árboles de maderes dures y semiduras de xamasca caducifoliu. Ente otres especies presentes nos montes pueden mentase'l algarrobo negru (Prosopis nigra var. ragonesei), el espinillo (Acacia caven) y el quebracho coloráu chaqueño (Schinopsis balansae). Nos cantos de diches formaciones, crez con frecuencia la caña negra (Sesbania virgata), un arbustu utilizáu como percha pol charrán.
Comportamientu
Contrariu a lo qu'asocede mientres la temporada reproductiva n'Estaos Xuníos y Canadá, onde los charranes distribúyense más uniformemente, en Suramérica pernoctan en dormideros de decenes de miles d'exemplares en sitios anubiertos y inclusive nes arroceres. La denominación de «charrán» deriva xustamente de la sonadiella que producen los cantares simultáneos de millares d'individuos. Les bandaes suelen ser tan numberoses que por momentos ennegrecen el cielu, convirtiéndose, por cuenta de los sos movimientos alternadamente espiralados y n'ensame, nun llamativu espectáculu.
Fora de la temporada reproductiva, los charranes son de cutiu reparaos xunto a otres especies de ictéridos. Esisten rexistros de charranes en compañía de varilleros negros (Agelasticus cyanopus), varilleros congos (Chrysomus ruficapillus), pechu mariellos mozos (Pseudoleistes virescens) ya inclusive ictéridos que típicamente nun habiten en banzaos como'l tordu músicu (Agelaioides badius) y el pechu coloráu (Sturnella superciliaris). Los charranes nun s'alloñar de los sos sitios de forrajeo —cultivos d'arroz o pacionales y bañaos— ante la presencia d'aves de presa, sinón qu'a cencielles baxen de la parte alta de la vexetación hasta cuasi sumir al güeyu del observador.
Vocalizaciones
thumb|left|Ilustración d'un [[machu en vuelo.]]
El so llamáu, de cutiu emitíu en vuelu, describióse como un melódicu pink, como un inkh nasal, o como un fink ascendente y jadeante. Tamién profier un rillo secu. El so cantar, metálica y burbujeante, ye un b'bob-o-lii'ink aflautado y vagamente onomatopéyicu, que derivó nel nome vulgar de la especie n'inglés: bobolink.