cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yucatán
Turismu
Envalórase qu'esisten más de 1600 sitios arqueolóxicos nel so territoriu. Amás, la entidá cunta con más de 370 km de mariña, con puertos ente los que destaquen Celestún, Progresu, Telchac Puertu, Sisal, El Que'l so y Chicxulub, esti últimu puertu ye'l pobláu más cercanu al epicentru del Cráter de Chicxulub, dexáu por un asteroide hai 65 millones d'años y al que se-y atribúi la estinción de los dinosaurios. De resultes del impautu en Chicxulub, creóse una rede de covarones que se conocen como cenotes alredor de lo que ye llamáu la petrina de cenotes. Envalórase qu'hai más de 3000 cenotes nel territoriu yucateco; en munchos d'ellos, ye posible bañase y nadar, como nel casu de los que s'atopen en Cuzamá.
Les faciendes cobraron importancia turística dende la última década del sieglu XX, pos se tresformaron en sitios de descansu y, en dellos casos, estancies de luxu. La cultura del estáu ye tamién un curiosu turísticu, la vistimienta, la música, les tradiciones y les artesaníes fueron referentes del turismu cultural mexicanu. Son destacables les edificaciones coloniales que daten del sieglu XVI y XVII, nes poblaciones de Mérida, Valladolid, Izamal, y a lo llargo del restu del estáu, no que se denomina la ruta de los conventos.
Demografía
La población de Yucatán yera de 1 955 577 habitantes en 2010, lo que lo convierte nel ventenu primer estáu más pobláu de Méxicu. La ciudá de Mérida alluga al 42,5% de la población estatal, ente que la Zona Metropolitana de Mérida ocupa'l 49,3 %. L'estáu tien unu de los índices de desenvolvimientu humanu de nivel mediu-altu de Méxicu dende va una década.
Acordies con el XII Censu Xeneral de Población y Vivienda 2000 lleváu a cabu pol INEGI, l'estáu de Yucatán cuntaba con una población de 1 658 200 habitantes. Según el Conteo Nacional de Población y Vivienda 2005, hasta esi añu, la población del estáu yera de 1 818 948 habitantes. Según el censu de 2010, contabilizáronse 1 955 577 habitantes na entidá. Les cifres anteriores representen aproximao'l 1,7% del total nacional.
La tasa neta de migración interestatal mientres el 2008, según delles proyeiciones de Conapo, xube a 0,12%, colo que la entidá asitiar na decimocuarta posición a nivel nacional. Esta tasa quier dicir que, en términos absolutos, fueron más les persones qu'inmigraron (6201 persones en 2008) dende distintes entidaes que les qu'emigraron dende Yucatán escontra otros estaos de la República (3981 persones pal mesmu añu).
Relixón
thumb|left|El [[papa Xuan Pablo II ye recibíu nel aeropuertu pola gobernadora Duce María Sauri Riancho]]
La relixón tuvo un papel preponderante na historia de Yucatán. En concencia, nel procesu de la conquista española pola aición de los misioneros franciscanos; nel llargu periodu de colonización mientres el virreinatu en que'l poder público (alministrativu y militar) sofitar pa exercer control nes estructures eclesiástiques; y una vegada más, mientres la independencia de Yucatán, cuando munches de les idees lliberales fueron conducíes y espardíes polos apartaces (sanjuanistas) de la mesma ilesia. Por estos antecedentes históricos la población yucateca ye mayoritariamente católica, nun fenómenu paralelu al que se dio n'otres rexones de Méxicu.
Nun ye ayenu a too esto el que'l 11 d'agostu de 1993, el papa Xuan Pablo II visitara Yucatán, nel so tercer viaxe a Méxicu, y fuera recibíu multitudinariamente. Un alcuentru con trés mil representantes d'América Llatina, una entrevista col entós presidente Carlos Salinas de Gortari y una comida colos obispos de Méxicu, fueron dalgunes de les sos actividaes nel territoriu yucateco.
Como yá se mentó enantes, la relixón predominante en Yucatán ye la relixón católica. Sicasí, los trés estaos de la península de Yucatán amuesen un porcentaxe de catolicismu menor a la media nacional; amás, Yucatán ye una de los siete entidaes con mayor participación de creyentes non católicos y de non relixosos nel país.
El rexistru censal identifica que la entidá tuvo unu de los porcentaxes de población católica más altu hasta 1910, teniendo un importante cayente en 1921 y un comportamientu irregular ente 1920 y 1960, añu dende'l cual l'amenorgamientu foi constante. Ente que nel ámbitu municipal reparar diversos escenarios, onde de 25 de los 106 conceyos más d'una cuarta parte de los sos habitantes difier de la relixón católica y n'otros 20 conceyos, más de 90% profesa esta doctrina. Cerca de 7% de la población protestante histórica de Méxicu mora en Yucatán, particularmente presbiterianos y bautistes, estes postreres tien un mayor porcentaxe en Kaua, Yobaín y Sudzal, toos estos son conceyos con menos de 2600 habitantes. La población pentecostal y adventista tamién tien un enclín a concentrase en conceyos con una población amenorgada.
Per otru llau, les persones ensin relixón representen más del 10% en 9 conceyos y la mayor crecedera na década que va de 1990 al añu 2000 correspuende a la población atea, con una tasa añal permediu de 3,5%, siguida de la población distinta a la católica con 3,1% añal y finalmente el menor ritmu ye'l de la población prauticante del catolicismu col 2% del permediu añal.
Idioma
Méxicu caltién en vixencia les llingües orixinaries del so propiu territoriu por aciu una política non yá de reconocencia, sinón de fomentu, espardimientu y educación. L'idioma maya ye la segunda llingua predominante na rexón, solamente superáu pol idioma español.
La enseñanza del idioma español ye la exa del sistema educativu estatal entá nes escueles de los conceyos con mayor población indíxena de Yucatán, por cuenta de la estensión de dichu idioma nel territoriu nacional. La llingua maya enséñase y conserva nes instituciones d'altu nivel educativu y, tamién, nes escueles d'educación básica, col propósitu de caltener la cultura rexonal y evitar la so perda como llingua viva.
Llingües indíxenes
Dempués del estáu d'Oaxaca, Yucatán ye'l segundu estáu con mayor porcentaxe de falantes de dalguna llingua indíxena de Méxicu; más d'un terciu de la población residente del estáu fala dalguna llingua indíxena. Sicasí, del añu 1990 al 2000 la población mayahablante menguó nun 9,8%.
Según datos del Conteo Nacional de Población y Vivienda 2005 del INEGI, la llingua maya ye la más falada en tol estáu, con 527 107 habitantes; esto asitia al estáu de Yucatán como'l de mayor población mayahablante en tou Méxicu. La llingua maya na actualidá escribir con calteres llatinos, anque en tiempos prehispánicos los mayes utilizaben un complicáu sistema de glifos o ideogrames silábicos pa la escritura, que fueron descifraos al traviés de los estudios del epigrafista rusu Yuri Knorozov.
Español
L'español faláu en Yucatán ye fácilmente identificable como distintu con rellación al del restu de la República mexicana. Esto debe principalmente a la influencia notable de la llingua maya, qu'inda ye falada por más d'un terciu de la población del estáu de Yucatán. La llingua maya ye melódica, enllena de soníos de X (la "x" ye pronunciada como "sh" na llingua maya). El llinguaxe de los yucatecos estrémase tamién por emplegar munchos vocablos provenientes del maya y pallabres del mesmu orixe que s'han hispanizado dende la dómina colonial. L'español del yucateco caracterízase pos por un acentu nidiu, dotáu d'una cadencia y un ritmu reconocibles y singulares, que la so entonación, entrepujada por cuenta de la glotización, ye peculiar y única nel contestu hispanoamericanu. Eses carauterístiques, sumaes a les pallabres importaes del maya y qu'han permeado les formes españoles, converten a la llingua rexonal nun peculiar y reconocible dialeutu del español.
Llocalidaes
Les llocalidaes yucatecas clasifíquense d'alcuerdu a la so población en ciudaes, villes, pueblos y rancherías.
La Llei Orgánica de los Conceyos del Estáu de Yucatán, nel so Capítulu II, artículu 9, define a una ciudá como'l centru de población con una población mayor de 15 mil habitantes, a una villa como una llocalidá mayor a 8 mil habitantes, un pueblu como un centru de población mayor de 3 mil pobladores y a una ranchería como una llocalidá con más de 400 habitantes, amás d'establecer ciertos requisitos nel sector primariu, secundariu y terciariu.
La Zona Metropolitana de Mérida ye la rexón urbana resultante de la fusión del conceyu de Mérida con otros cuatro conceyos colos que comparte una conurbación constante la cual suel denominase ciudá de Mérida. Esta zona metropolitana ye la doceava más poblada de Méxicu, dempués de la Zona Metropolitana de San Luis Potosí, según el Institutu Nacional d'Estadística y Xeografía (INEGI) en 2005.
Servicios públicos
Entender por servicios públicos aquellos que cumplen una función económica o social (o dambes) y satisfaen primordialmente les necesidaes de la comunidá o sociedá onde estos se lleven a cabu, estos pueden ser emprestaos de forma direuta poles alministraciones públiques o bien de forma indireuta al traviés d'empreses públiques o privaes.
Energía
En Yucatán, al igual que nel restu Méxicu, la xeneración llétrica ta al cargu de la Comisión Federal de Lletricidá (CFE), monopoliu paraestatal qu'opera les plantes xeneradores d'eletricidá y distribuyir en tol territoriu. La entidá cunta con una capacidá de xeneración llétrica total de 1581 megavatio, distribuyida en 5 centrales xeneradores termoeléctriques. Trés d'estes centrales concentrar na capital, Mérida y les otres dos en Valladolid.
La entidá ye considerada como una rexón con potencial pal usu d'enerxíes anovables, n'especial la enerxía solar, la eólica y l'hidróxenu. Estos tipos d'enerxíes alternatives atópense alcontraos en tola entidá, tal ye'l casu del usu de biodigestores en granxes porcícolas de Kanasín, los plantíos de jatropha pa la producción de biodiésel en Tizimín, el aeroxenerador de Progresu, y los paneles solares usaos en ranchos ganaderos del oriente del estáu.
Educación
En 2010, nel estáu, 141 753 persones mayores de 8 años nun sabíen lleer nin escribir.
L'estáu cunta con alredor de 1332 escueles preescolares, 1535 escueles primaries, 625 escueles secundaries, 119 bachilleratos afiliaos a la SEP, xunto con otres instituciones afiliaes a universidaes, estos últimos dos niveles conformen la educación media cimera.
La mayor parte de la ufierta educativa de nivel cimeru concentrar en Mérida. La Universidá Autónoma de Yucatán ye considerada la máxima casa d'estudios del estáu y una de los cinco meyores universidaes públiques de Méxicu, amás de ser calificada como una de los meyores 100 d'América Llatina. Na capital destaquen tamién otres universidaes como'l Institutu Teunolóxicu de Mérida, la Universidá Teunolóxica Metropolitana, la Universidá Marista de Mérida, la Universidá Anáhuac Mayab, la Universidá Modelo y la Universidá Mesoamericana de San Agustín, ente que nel interior del estáu sobresalen el Institutu Teunolóxicu de Conkal, la Universidá d'Oriente y el Institutu Teunolóxicu de Tizimín, toes elles consideraes ente les 360 meyores universidaes del país.
Hixene
L'estáu cunta con 34 sitios pa la disposición final de residuos sólides con infraestructura y un rellenu sanitariu nel conceyu de Progresu. En 2010 produciéronse alredor de 575 970 tonelaes de residuos sólides en Yucatán, lo que llevó al congresu local a publicar la Llei pa la Xestión Integral de les Residuos nel Estáu de Yucatán n'abril de 2011, y consta de 111 artículos qu'establecen la clasificación de los residuos de conformidá coles sos carauterístiques; señala cuálos son les autoridaes competentes en materia de residuos y les sos facultaes.
Salú
thumb|Esterior del [[Hospital Rexonal d'Alta Especialidá de la Península de Yucatán.]] La esperanza de vida nel estáu yera de 75,4 años nel 2010, siendo igual que'l permediu nacional. La mortalidá infantil yera de 13,7 por cada 1000 nacíos vivos en 2011, mesma cifra llograda a nivel nacional. Según datos del IMSS en 2010, el 60,2% de la población infantil de Yucatán carecía dalgún grau de sobrepesu o obesidá, polo que la entidá ocupaba'l primer llugar a nivel nacional tocantes a obesidá infantil. Yucatán presenta una prevalencia para diabetes mellitus del 11,8%, hipertensión arterial del 32,4%, y 29,9% pa la obesidá en tolos grupos d'edá de la población.
La cobertoria del sistema de salú taba cerca de ser universal a principios de 2011, pos se tenía un 99,4% d'afiliación al Seguru Popular. Anque, según una nota informativa de la Presidencia de la República, la cobertoria universal algamar na so totalidá en setiembre de 2011.
Los Servicios de Salú de Yucatán (SSA) entamen a los centros de salú y les unidad médiques públiques en tres jurisdicción sanitaries: La xurisdicción sanitaria n° 1 suma un total de 51 unidaes médiques y 6 unidaes móviles; la xurisdicción sanitaria n° 2, suma un total de 63 unidaes médiques y 12 unidaes móviles y la xurisdicción sanitaria n° 3 que suma un total de 28 unidaes médiques y 5 unidaes móviles.
Seguridá
La entidá ocupa la primer posición a nivel nacional con menos delitos d'altu impautu o con problemes d'inseguridá, foi calificada de tener "niveles europeos de seguridá" en documentos peneraos en Wikileaks, de tener una seguridá asemeyada a la de Suiza, Suecia o Finlandia, y de ser "más seguru que los Estaos Xuníos".
Na entidá cometiéronse 26 homicidios nel 2010, ocupando asina l'últimu llugar nacional por índiz n'homicidios maldosos siendo ésti de 1,7 casos por 100 000 habitantes, cifra cercana al permediu llográu per países d'Europa y Oceanía, que los sos índices bazcuyen ente dos y tres homicidios por cada 100 000 habitantes; amás, la entidá caltién unu de los menores índices en secuestros a nivel nacional,  rexistrando solamente una denuncia de secuestru dende 2007. La Fiscalía Xeneral del Estáu rexistró 122 vehículos robaos y 4125 robos a casa habitación en 2010, siendo unu de los índices más baxos del país.
Tresportes
thumb|[[Muelle fiscal de Progresu Muelle de Progresu.]] Yucatán ye l'estáu con más carreteres nel sureste de Méxicu, cuenta con una rede carretera de 12 338,8 km, de los cualos, 6160 km atópense pavimentados, 5886 km son víes de dos carriles, 274 km de cuatro carriles y 154,5 km correspuenden a víes de cuota. Amás, la ciudá de Mérida cuenta con un periféricu, consistente nuna moderna vía rápida de 6 carriles que dexa arrodiala ya interconectar les salíes escontra otros puntos de la península de Yucatán. La carretera que xune a Mérida y Progresu, ye un tramu del sistema carreteru de gran importancia yá que coneuta la capital estatal col puertu más importante del estáu al traviés d'una amplia vía d'ocho carriles.
El puertu d'altor de Progresu, ye pieza clave de la infraestructura estatal que dexa la operación comercial marina y turística de la entidá con Europa, los Estaos Xuníos, Centroamérica, Suramérica y les Antilles Mayores.
Yucatán cunta con dos aeropuertos internacionales, l'aeropuertu internacional de la Ciudá de Mérida de la ciudá de Mérida y l'Aeropuertu Internacional de Kaua nel conceyu de Kaua a unos quilómetros de Chichén Itzá, esti postreru atópase inactivu; el principal aeropuertu ye'l que s'atopa allugáu na capital, sirviendo a más d'un millón de pasaxeros per añu, cuenta con una capacidá de pista pa 30 operaciones per hora, y col suficiente llargu pa dexar la operación d'aviones como'l Boeing 747 y el Boeing 777. Tamién esiste un tercer aeropuertu, l'Aeropuertu Nacional Cupul allugáu na ciudá de Tizimín, utilizáu por aeronaves pequeñes.
Medios de comunicación
En Yucatán, al igual qu'en tol país, esisten más de 500 canales de televisión, de les cuales la mayoría pertenecen a Televisa y TV Azteca, dos compañíes privaes de televisión qu'apoderen l'audiencia televisiva. Amás de les canales emitíes por estes empreses, coesisten canales de nivel estatal como la Canal Trece. Nel estáu hai cinco sistemes de televisión per cable encargaos de la cobertoria rexonal, amás de los usaos en tol país.
L'estáu cunta con siete periódicos de circulación estatal: Diariu de Yucatán, Por Esto!, Milenio Novedad, Diariu de la Tarde, De Pesu, Puntu Mediu, Al Chile, Síntesis Yucatán y La I. Los más destacaos son el Diariu de Yucatán, que ye'l periódicu de mayor circulación na península de Yucatán y el Por Esto!, unu de los periódicos más enfocaos a la redolada política.
La entidá cunta con 45 difusores de radio qu'emiten nel interior d'estáu, de les cualos 26 son de frecuencia modulada, y 19 d'amplitú modulada.
Arquiteutura
L'amiestu del orixe indíxena y la influyencia hispánica caractericen a les manifestaciones arquiteutóniques de Yucatán, compartiendo l'espaciu urbanu coles influencies d'otres cultures como la mexicana, la francesa, la italiana y la estauxunidense.
Dende la fundación de Mérida hasta la dómina contemporánea, identificáronse cinco periodos distintes de l'arquiteutura rexonal: el periodu colonial, el periodu del porfiriato, el post-revolucionariu, el modernu y finalmente el periodu contemporaneu; toos ellos visibles nes distintes construcciones del territoriu yucateco.
Gastronomía
La gastronomía yucateca tien carauterístiques que la faen distinta a la del restu de Méxicu y foi calificada de tener una de les gastronomíes más completes. Los condimentos son un fundamentu carauterísticu, l'agua de la rexón tamién inflúi y en concencia los ingredientes mesmos son determinantes nel gustu de los platillos de Yucatán. Estos tienen influencia de la cocina orixinal maya, sobremanera el venceyu col maíz que foi la base de l'alimentación del pueblu maya.
Anque tamién esisten otres influencies na cocina de Yucatán, los estilos del Caribe, de Méxicu —sobremanera la cocina poblana y veracruzana—, d'Europa y de la cultura del Oriente Mediu.
Lliteratura
thumb|Estatua de [[Xusto Sierra O'Reilly nel Paséu de Montejo.]]
La lliteratura en Yucatán data dende tiempos anteriores a la colonización europea, de los códices mayes anteriores a la llegada de los conquistadores pocos sobrevivieron: El códiz de Dresde; el de Madrid, tamién conocíu como'l Códiz Tro-Cortesiano; el códiz de París, tamién conocíu como'l códiz Peresiano y un fragmentu de códiz llamáu códiz de Grolier, tamién conocíu como'l Fragmentu de Grolier. D'aquella dómina la principal aportación a la que'l mundu contemporaneu tuvo accesu ta dada por grabaos en piedra y cerámica qu'hasta hai unes cuantes décades nun s'habíen principiado a descifrar.
Dempués de la llegada de los españoles destaquen na producción lliteraria de Yucatán los llibros de Chilam Balam que fueron escritos en testos diversos (de los cualos el más conocíu ye'l de Chumayel) por distintos autores, y que siguen en principiu la tradición de los códices prehispánicos.
Amás de la lliteratura puramente maya de la que s'estremen los periodos yá señalaos, d'antes y dempués de la conquista española, Yucatán tuvo una corriente lliteraria importante nel sieglu XIX y en sieglu XX, na que descollaron, ente otros:
El gobiernu estatal da añalmente'l Premiu Estatal de Lliteratura Antonio Mediz Bolio al más destacáu escritor yucateco n'español. Tamién ye otorgáu'l Premiu Estatal de Narrativa en Llingua Maya Domingo Dzul Poot al más destacáu escritor en llingua maya d'orixe yucateco o que morara en dichu estáu mientres los últimos cinco años.
Música
thumb|El baille de la jarana na [[Plaza de Santa Lucía, en Mérida.]]
La jarana yucateca ye un xéneru musical que dalgunos consideren adautación llocal del fandangu y a la xota aragonesa, introducida mientres la dómina colonial, que se bailló por xeneraciones nes fiestes populares llamaes vaquerías. Hai una gran variedá de bailladeres que s'acompañen cola música de la jarana; ente ellos destaquen la danza de les cintes y la danza de la cabeza de cochino.
L'estáu ye'l llar de la Orquesta Sinfónica de Yucatán, que ye sostenida tripartitamente ente'l gobiernu del estáu, el públicu concurrente y el patronatu de la institución.
Pintura
La pintura ye una de les artes más antigües de Méxicu y de Yucatán. Nel periodu prehispánicu taba presente n'edificios, códices, cerámica y paxellos. La rexón con mayor concentración de pintures de la cultura maya na península de Yucatán ye la zona Puuc. La pictografía de la cueva de Loltún ye de les más antigües de la rexón anque esisten duldes de que fuera'l pueblu maya l'autor d'estes pintures rupestres.
Yucatán tien tamién, biblioteques, teatros, sales d'arte y d'esposición, museos de toa índole y bien particularmente una galería d'arte contemporáneo llamada Muséu d'Arte Contemporáneo Atenéu de Yucatán (MACAY), na que se presenten obres de los más connotados artistes locales y foranos. El MACAY contién una esposición permanente de trés de los más destacaos pintores yucatecos, Fernando Castro Pacheco, Fernando García Ponce, y Gabriel Ramírez Aznar. La obra pictórica de Fernando Castro Pacheco ta presente nos murales tresportables que cubren les parés del Palaciu de Gobiernu y bien particularmente del so Salón de la Historia, allugáu na Plaza Grande de Mérida.
Vistimienta tradicional
thumb|200px|Yucatecas afatiaes col ternu del hipil, traxi típicu de Yucatán. L'home utiliza la guayabera, prinda de vistir orixinaria de Cuba, anque popularizada nel mundu gracies a les fábriques yucatecas, armando una destacable industria na entidá.
Les muyeres utilicen el huipil, tamién denomináu hipil, como traxi típicu. Una versión más ellaborada del hipil ye'l ternu, que ye utilizáu n'ocasiones especiales y denota elegancia. Compleméntase'l paxellu con un rebozo y con zapatos blancos, que xeneralmente s'utilicen bordaos cuando se lleva'l ternu.
Ciencia y teunoloxía
thumb|[[Centru d'Investigaciones Rexonales Dr. Hideyo Noguchi.]]
La entidá foi'l décimu estáu de la federación tocantes a solicitú de patentes nel intre de la década de 2010, encabezando les solicitúes del sureste de Méxicu.
De 2003 a 2009, la cantidá d'artículos publicaos en revistes indizadas asitió a la Universidá Autónoma de Yucatán como la decimosesta institución educativa a nivel nacional tocantes a producción científica.
Na investigación científica yucateca destaquen instituciones como'l Centru d'Investigación Científica de Yucatán (CICY), el Centru d'Investigaciones Rexonales Dr. Hideyo Noguchi de la UADY, el Centru d'Investigación y Estudios Avanzaos (CINVESTAV), el Centru Peninsular n'Humanidaes y en Ciencies Sociales (CEPHCIS) de la UNAM, el Centru d'Investigación Rexonal Sureste de la SAGARPA, la Unidá Peninsular del Centru d'Investigaciones y Estudios Cimeros n'Antropoloxía Social (CIESAS), la Unidá Sureste del Centru d'Investigación y Asistencia en Teunoloxía y Diseñu del Estáu de Jalisco (CIATEJ), los Institutos Teunolóxicos de los conceyos, ente otros.
El Parque Científicu Teunolóxicu de Yucatán (PCTYUC) ye un complexu de centros d'investigación allugáu al noroeste del estáu, cercanu a Sierra Papacal. Foi inauguráu en 2008 y nel 2015 allugaba a más de 1100 investigadores pertenecientes a 68 instituciones d'educación cimera que se desempeñaben, principalmente, nos sectores de bioteunoloxía, teunoloxíes de la información, teunoloxíes pa la sustentabilidad y loxística.
Deporte
Yucatán cunta con 48 asociaciones deportives que rixen el desempeñu de dalgunos deportes a nivel semiprofesional nel estáu. L'organismu políticu encargáu del deporte ye'l IDEY.
L'estadiu de fútbol más importante del estáu ye l'estadiu Carlos Iturralde Rivero con sede na capital del estáu. Dichu estadiu ye la casa del Mérida FC, club fundáu en 2006 so una filial del club Monarcas Morelia, y trespasáu a una filial del Atlante FC en xineru de 2011 que tien como sede la capital yucateca y milita na Lliga d'Ascensu de Méxicu. Compartiendo'l mesmu estadiu atópase'l club Itzaes F. C. de la Tercer División de Méxicu.
Los representantes del estáu en boxéu tamién algamaron gran importancia na última metá de sieglu. Na década de 2000 los títulos mundiales de boxéu resurdieron como en dómines anteriores; nel intre de 2010 coronáronse dos boxeadores como campeones mundiales del CMB, amás de llograse un títulu de la IBA.
Picoides stricklandi
Picoides stricklandi ye una especie d'ave de la familia Picidae (picatueros) de tamañu medianu endémica de Méxicu. D'antiguo el Picoides arizonae yera consideráu la subespecie del norte d'esta ave hasta que nel suplementu Non 42 de la llista de control de l'American Ornithologists Union, foi oficialmente dixebráu en dos especies separaes.
Distribución y hábitat
El picu de Strickland habita nuna estrecha franxa que percuerre l zona central de Méxicu d'este a oeste dende Michoacán hasta Veracruz. Son aves silencioses y cobardes, siendo relativamente común na llindada zona na qu'habiten, polo xeneral alcuéntrase en montes de pinu y plantíos mistos de pinu y carbayu n'elevaciones ente 1,100 a 1,800 m.
Descripción
Mide de 18 a 20 cm de llargu, y los colores preponderantes del so plumaxe son el marrón y el blancu. El so parte cimeru ye marrón con grupes escures y les sos partes inferiores son blanques con numberoses pintes marrones. Polo xeneral tienen tres franxes blanques nes nales, y dos franxes blanques na so cara que se xunen con otra franxa blanca nel so pescuezu. Los machos tienen un llurdiu coloráu na nuca, carauterística ausente nes femes.
El so nial ye un cuévanu escaváu nel tueru d'un árbol muertu. La fema pon 3 a 4 güevos sobre una cama de forgaxa de madera.
El so nome fai honor al científicu británicu Hugh Edwin Strickland.
Airports of Thailand PCL
Aeropuertos de Tailandia Compañía Pública Llindada (AOT poles sos sigles n'inglés, en tailandés บริษัท การบินไทย จำกัด) ye l'autoridá aeroportuaria al cargu de los seis aeropuertos internacionales de Tailandia.
La compañía al cargu de los aeropuertos, que tamién s'encarga de distintos servicios relativos a la operativa aeroportuaria, tien como principal accionista al Ministeriu de Finances tailandés, col 70% de la participación, ente que'l restu ta en manes d'institutos ya inversores minoristes.
Les oficines centrales atopar en Bangkok, na cai Cherdwutagard, Srikan, distritu Don Mueang.
La AOT tamién ye accionista de nueve compañíes provisores de servicios y productos rellacionaos cola so función: les empreses encargaes de los hoteles de los aeropuertos Suvarnabhumi y Don Mueang, el Airport Duty Free Company Limited, Thai Aviation Refuelling Company Limited, la compañía de cáterin aereu Phuket, Airport Associated Company Limited, Bangkok Aviation Fuel Service Public Company Limited, Thai Airports Ground Services Company Limited, y Trade Siam Company Limited.
Historia
L'Autoridá Aeroportuaria de Tailandia (AAT) foi creada'l 1º de xunetu de 1979 pa faese cargu del Aeropuertu Internacional Don Mueang, entós l'únicu na capital Bangkok. El Departamentu d'Aviación Civil tresfirió al control de la AAT, en 1988, los aeropuertos Chiang Mai (el 1º de marzu), Hat Yai (el 26 d'agostu), Phuket (el 8 d'ochobre) y l'Aeropuertu Internacional Mae Fah Luang-Chiang Rai (el 2 d'ochobre).
La ATT camudó la so estatus llegal el 30 de setiembre de 2002, cuando pasó a llamase Aeropuertos de Tailandia Compañía Pública Privada.
Dende'l 24 de setiembre de 2006 tamién tien el control del entós flamante Aeropuertu Internacional Suvarnabhumi, dende ellí'l primer aeropuertu de Tailandia tocantes a númberu de pasaxeros añales.
Ceanothus caeruleus
Ceanothus caeruleus, ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia Rhamnaceae.
Descripción
Son arbolinos o arbustos, inermes o raramente espinosos; plantes hermafrodites. Fueyes alternes, llámines ovaes, 5–10 cm de llargu y 1–4 cm d'anchu, dentaes, penninervaes o frecuentemente 3-nervias dende la base, viesu pálidu por cuenta de un tomentu trupu; peciolaes; estípules pequeñes, xeneralmente caduques. Inflorescencies tirsos terminales, uniformemente azul violeta o raramente blancos; cúpula revistida con texíu nectarífero, dende bien ceo firmemente xuntáu a la base del xinecéu y acrescente col xinecéu; sépalos los (4–) 5 (–8), deltoides, ca 2 mm de llargu, más o menos persistentes; pétalos en forma de cuyar, más o menos del mesmu llargu que los sépalos los, patentes, caducos; ovariu 3-locular, estilu curtiu, 3-fido. Frutu llevemente 3-lobáu, na dehiscencia lliberar de la cúpula y del discu, la dehiscencia primeru septicida y depués cada carpidio dixebrar a lo llargo de la sutura ventral y hasta ciertu puntu a lo llargo del nerviu principal dosal.
Distribución y hábitat
Ye orixinaria de Méxicu, onde ta presente en climes semisecos y templaos ente los 1100 y los 2400 metros, acomuñada a cultivos añales y de temporada, nel monte tropical caducifoliu y monte mistu d'encina-pinu.
Propiedaes
En Michoacán los usos melecinales que se-y dan son pa tratar feríes, granos, picadures de mosques ya inflamación de pies. Sirve tamién en casu d'enfermedaes estomacales y foria, pa ello empleguen les fueyes y flores preparaes A principios del sieglu XX el Institutu Médicu Nacional, referir como antihemética, antigonorréica, antipirética, antisifilítica, astringente y tónica. Darréu nel mesmu sieglu, Maximino Martínez mentar pa cuando hai anxina, como antipirética, para enfermedaes venérees y como tónica. La Sociedá Farmacéutica de Méxicu reporta'l so usu como antihemético, antipirético, antisifilítico, astringente y tónicu.
Taxonomía
Ceanothus caeruleus describióse por Mariano Lagasca y espublizóse en Xenera et species plantarum 11. 1816.
Piégon
Piégon ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
La Rinconada de la Sierra
La Requexada de la Sierra ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Intégrase dientro de la contorna de la Sierra de Francia, la subcomarca de Las Quilamas y la microcomarca de La Calería.
El so términu municipal ta formáu poles llocalidaes de La Requexada y Ventes de Garriel, ocupa una superficie total de 13,06 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu, cuenta con una población de habitantes.
Historia
La fundación de La Requexada encuádrase dientro del procesu de repoblación lleváu a cabu na zona polos reis lleoneses na Edá Media, pasando La Requexada a formar parte del arciprestalgu de la Valdobla de la xurisdicción de Salamanca, dientro del Reinu de Lleón. Cola creación de les actuales provincies en 1833, La Requexada de la Sierra foi incluyida na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa.
Nucleos de población
El conceyu estremar en dos nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2015 según l'INE.
Micenes
thumb|Puerta de los Lleones ([[Circa|ca. 1885)]] Micenes (Μυκῆναι Mykênai, en griegu antiguu) ye un xacimientu arqueolóxicu asitiáu na península del Peloponeso. Utilizóse'l nome de Micenes pa nomar al periodu d'historia griega entendíu ente'l 1600 y el 1100 e. C. que se denomina históricamente micénicu yá que, tres los descubrimientos de Heinrich Schliemann, pensábase que Micenes ocupaba una posición de lideralgu, pero otros estudios posteriores indiquen que probablemente la civilización componer d'una serie de reinos independientes.
El xacimientu arqueolóxicu ta asitiáu a 90 km al suroeste d'Atenes, nel nordeste de la península del Peloponeso y ente los sos restos más visibles cúntense los murios ciclópeos de les ruines de l'acrópolis y les construcciones funeraries, como'l llamáu Ayalga de Atreo. Foi declaráu, xunto col xacimientu arqueolóxicu de Tirinto, Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1999.
Mitu
Según la mitoloxía griega, Micenes foi fundada por Perseo, de siguío de la muerte accidental d'Acrisio, rei d'Argos. Cuando la ciudá retornó-y lexítimamente, Perseo prefirió vencela a Megapentes, sobrín del difuntu, y partió a fundar una nueva ciudá, que llamó «Micenes», n'alusión al pomo del so espada o al fungu qu'atopó nel llugar. Les tradiciones concurrentes recuerden una Micenes, fía d'Ínaco, o inclusive de Miceneo, nietu de Foroneo.
Micenes yera'l reinu del héroe homéricu Agamenón, xefe de los aqueos mientres la Guerra de Troya. Homero describir como querida de Hera, y «rica n'oru». La riqueza de la ciudá yera proverbial na Antigüedá.
Historia
Los primeros signos d'asentamientos permanentes en Micenes fechar hacia 3000-2500 e. C. Les primeres viviendes que se toparon na zona de Micenes fueron construyíes escontra'l 3000 e. C. anque'l pobláu más importante de la rexón naquella dómina yera Lerna, pero quedó abandonáu escontra'l 2200 e. C. Dellos sieglos más tarde, en redol a 1900 e. C., los restos de cerámica minia indiquen que s'empezar a producir la llegada de les tribus griegues a la rexón. Nos sieglos XVII-XVI e. C. suelen fechase les más antigües tumbes en fuesa topaes en Micenes, y que se considera que se correspuenden con una estructura monárquica que se topaba yá en Micenes nesti periodu, onde s'alvierte una importante presencia d'elementos minoicos.
Ente 1350 y 1200 e. C. desenvolvióse la dómina de mayor prosperidá de Micenes y ye la dómina de la que mayor númberu de restos arqueolóxicos caltener ente los que destaquen les muralles ciclópeas y el palaciu real. Ta documentáu en Micenes l'usu del sistema d'escritura conocíu como llinial B, y por tantu falábase una forma arcaica del griegu, como n'otres ciudaes como Pilos, Tebas o Cnoso. Sicasí, nun ye posible precisar cuál yera la estensión del territoriu controláu por Micenes nin determinar si los otros principaos taben o non subordinaos a ella. Inclusive s'alderica si la cercana Tirinto yera dependiente de Micenes.
Sicasí, escontra 1200 o 1150 e. C., los testimonios arqueolóxicos indiquen que'l palaciu sufrió una destrucción que supunxo'l fin de la hexemonía de Micenes. Les causes d'esti cayente son oxetu de bancia ente los historiadores: tradicionalmente atribuyéronse a una supuesta invasión de los dorios pero tamién se remanaron otres teoríes como la invasión de los Pueblos del Mar, revueltes internes, o terremotos. Hacia l'añu 1100 e. C. la ciudadela sufrió otra destrucción y foi abandonada.
L'alcordanza del poder micénicu permaneció na mente de los griegos mientres los siguientes sieglos y, tres la Edá Escura, los poemes épicos atribuyíos a Homero, la Ilíada y la Odisea, caltuvieron la memoria del periodu micénicu. Nellos, rellátense sucesos asocedíos en redol a la Guerra de Troya, na qu'una coalición de principaos griegos lideraos pol rei Agamenón de Micenes atacaría y destruyiría Troya y que, según la tradición, desenvolveríase en redol al añu 1200 e. C., pero la so realidá histórica, que ye coherente col contestu históricu previu a la fin de los palacios micénicos, nun foi probada.
A principios del periodu clásicu, Micenes foi habitada de nuevu, anque nun llegó a recuperar la so importancia anterior. Micenes lluchó nes batalles de les Termópilas y de Platea mientres les Guerres Médiques. En 468 e. C., les tropes d'Argos, por medrana a que los de Micenes apostáren-yos la supremacía na rexón, atacaron la ciudá. En siendo ganaos nuna batalla, los miceneos abellugar tres los sos murios y aguantaron mientres un tiempu. Finalmente, ante la superioridá de les fuercies de los argivos y yá que nun fueron socorríos polos lacedemonios, los sos habitantes, vencíos pola fame, tuvieron qu'abandonar la ciudá. Dalgunos fueron esclavizados polos argivos y otros pudieron abellugase en Cleonas, Cerinea o Macedonia.
Darréu, nel periodu helenísticu hubo una población en Micenes que debió de ser pequeña pero llegó a cuntar con un teatru, del que queden restos xunto a la llamada «Balta de Clitemnestra». Nel sieglu II, cuando la visitó Pausanias, el llugar taba yá en ruines.
Escavaciones arqueolóxiques
Les primeres escavaciones en Micenes realizar l'arqueólogu griegu Kyriakos Pittakis en 1841, qu'atopó y reconstruyó la Puerta de los Lleones. En 1874, Schliemann llegó al llugar y llevó a cabu una escavación más completa onde afayó'l Círculu de tumbes A. El trabayu de Schliemann foi supervisáu por Panayotis Stamatakis, que depués realizó más escavaciones na zona en 1876-1877. Les siguientes campañes d'escavaciones fueron realizaes ente 1884 y 1902 por Christos Tsountas. Más tarde fueron la Escuela Británica d'Atenes y la Sociedá Arqueolóxica d'Atenes quien coordinaron otres temporaes d'escavaciones. Alan Wace dirixó los trabayos qu'ente otros afayos, afayaron la mayoría de les tablillas con inscripciones en llinial B. Paralelamente, en 1951, Ioannis Papadimitriou afayó'l Círculu de tumbes B. Tres la muerte d'estos, fueron relevaos al mandu de les escavaciones por William Taylor y George Mylonas. En 1998 llanzóse un nuevu proyeutu arqueolóxicu pa Micenes empobináu pol Ministeriu de Cultura de Grecia.
Inscripciones en llinial B
thumb|Tablilla de magre de Micenes (MY Oe 106) escrita en llinial B procedente de la "Casa del comerciante d'aceite". La tablilla rexistra asignaciones de pequeñes cantidaes de llana a trés persones, que podríen ser trabayadores testiles. L'aviesu tien grabada una figura masculina. Datada en redol a 1250 e. C. [[Muséu Arqueolóxicu Nacional d'Atenes.]] En Micenes atopáronse 65 tablillas con inscripciones en llinial B, amás d'ocho nódulos: 31 na Casa del comerciante d'aceite», 10 na Casa de les Esfinxes» (amás de siete nódulos), 12 en Casar oeste», 8 na Casa de la ciudadela» (amás d'un nódulu), 1 na Casa de los Escudos», 1 na Casa de les Columnes», 1 nel noroeste de l'acrópolis y 1 cerca de la Tumba del Llión. Toos ellos tán fechaos ente 1250 y 1200 e. C. Estes inscripciones contienen rexistros de llana, d'aceite, de vasíes, de especies o de plantes arumoses, ente otros y dalgunos d'ellos hanse interpretáu como documentos fiscales. Nuna tablilla asígnense cames a distintes muyeres. A diferencia d'otros centros de la civilización micénica, nun apaecen documentaos títulos d'altos cargos y apaez solo una divinidá (si-to po-ti-nin-ja, la Señora de les mieses). Los estudiosos estremaron quince escribas distintos de los documentos en llinial B de Micenes. Tamién hai documentaes numberoses inscripciones en llinial B en recipientes de cerámica, que na mayor parte de los casos identifica'l nome de la persona que fixo'l vasu o que lo unvió.
Rimling
Rimling ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Piégros-la-Clastre
Piégros-la-Clastre ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Rochonvillers
Rochonvillers ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Bintan
250px|thumb|Bintan. Bintan o Negeri Segantang Lada ye una islla indonesia, la mayor del archipiélagu de Riau, formáu por más de 3.000 islles.
Rochonvillers
Tien una población de y una superficie de  km².
Bintan
De 1.886 km², alcuéntrase a unos 48 km al sureste de Singapur. La so capital ye la ciudá de Tanjung Pinang. Tien mines de bauxita y estañu, y cuenta con un aeropuertu.
Pierrelatte
Pierrelatte ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Rodalbe
Rodalbe ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Thunnus alalunga
thumb|200x200px|Platu de bonitu llargu con piperrada. El  ye una especie que se pesca nel mar Cantábricu, anque nun tien nada que ver cola especie de los Sarda y suel llevar a tracamundiu y creer que'l bonitu ye igual que la xerra.
Tien un llargor d'hasta 140 cm y pesos d'hasta 60 kg. estrémase del atún (Thunnus thynnus) porque tien una aleta pectoral más grande que la del atún común y unes rayes oblicues de color escuru en dambos llaos de la zona dorsal.
El bonitu ye un preciáu alimentu, comercialmente péscase con anzuelu pa que'l pexe nun sufra y ufierte una carne de mayor calidá. Tamién ye apreciáu por pescadores deportivos.
El bonitu llargu vive mientres l'iviernu nes agües próximes a les Azores y muévese a finales de la primavera (mayu o xunu) al Mar Cantábricu. Ye mientres estes migraciones cuando s'empecipia la campaña del bonitu, llamada costera, qu'acaba xeneralmente en setiembre. Nella participen barcos procedentes de Galicia, Asturies, Cantabria, País Vascu y Francia.
Agapanthia cardui
Agapanthia cardui  ye una especie d'inseutu coleópteru de grandes cuernos, un escarabayu que pertenez nala familia Cerambycidae, subfamilia Lamiinae.
Esti escarabayu esta presente mayormente en Europa, nel Cercanu Oriente y en  la zona Paleartica.
Los adultos crecen hasta 6–14 milímetros y alcuéntrase d'abril a xunetu, completando'l so ciclu de vida nun añu.
Son polifagos en plantes herbales, principalmente aliméntase en Carduus nutans (d'ende vien-y  el so nome concretu) y Silybum marianum, según especies de Salvia, Urtica y Cirsium.
Batam
Batam ye una islla y ciudá más grande (na isla) na provincia de les Islles Riau parte del país asiáticu d'Indonesia. Trátase d'una zona de llibre comerciu, como parte del Triángulu de Crecedera Sijori, y ta allugada a 20 km de la mariña sur del vecín país de Singapur. Trátase d'una islla de 715 quilómetros cuadraos y tien una población de 1.035.280 (predicción de 2015).
Batam atopar al oeste de la islla de Bintan, al sur de Singapur, al norte de Rempang y al este de la islla de Bulan.
Aeródromu Anduki
L'Aeródromu Anduki ye un aeropuertu en Seria, un pueblu en Distritu Belait de Brunéi. Ta xestionáu por Brunéi Shell Petroleum (BSP), qu'utiliza helicópteros Sikorsky S-92 como mediu de tresporte a les plataformes petrolíferes. BSP reemplazó la pista de yerba per una pista d'alquitrán y con ayudes instrumentales en 2008. Ente les meyores futures atópense'l llume de pista y un procedimientu d'aproximamientu instrumental.
Historia
L'aeropuertu foi inauguráu en 1951, cuando un Supermarine Sía Otter propiedá de British Malaysian Petroleum (agora BSP) foi la primera aeronave n'aterrizar nel Aeródromu Anduki.
Mitsutada Ikeda
Mitsutada Ikeda (池田 光忠, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Rodemack
Rodemack ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Pierrelongue
Pierrelongue ye una comuña francesa del departamentu de Drôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Mosaicu
thumb|Mosaicu romanu de lleón mancáu na villa romana de [[Villa romana La Olmeda|La Olmeda, Pedrosa de la Vega (Palencia, Castiella y Llión).]] Un mosaicu (del llatín mosaĭcum [opus], ‘[obra] relativa a les Muses, artística’) ye una obra pictórica ellaborada con pequeñes pieces de piedra, cerámica o vidriu de diverses formes y colores, llamaes teseles, xuníes por aciu yelsu o otru aglomerante pa formar composiciones decoratives xeométriques, figuratives o astractes. Al mosaicu vexetal o mosaicu de madera llámase-y taracea.
Etimoloxía
thumb|Villa Romana del Casale di [[Piazza Armerina.]] thumb|Mosaicu bizantín. La pallabra griega μoυσα-ης (mousa-ye) significa ‘musa’; μουσειoς-α-oν (mouseios-a-on), ‘tocante a les muses’; μoυσειoν-oυ (mouseion-ou), ‘templu de les muses’, ‘llugar onde moren les muses’.
La pallabra μoυσειoν (mouseion) dio orixe al llatín musivus -a -um, que ye l'antecedente de mosaicu. Dizse que los romanos consideraben tan esquisitu l'arte de faer mosaicos que pensaben que solo podíen crealo les muses o los favorecíos por elles.
Historia
thumb|right|Mosaicu na Basílica de San Vitale en Rávena (Italia). Detalle del presbiteriu. thumb|230px|left|Mosaicu modernu, fechu nel s. XX. Reparar nos xacimientos de la ciudá asiria llamada Nínive. Púdose ver que decoraben les parés y les columnes con pequeños cachos de magre de colores conformando diseños xeométricos.
Esti sistema de pavimentación púdose ver claramente nes cases d'Olinto, antigua ciudá griega de la rexón de Macedonia na península Calcídica, que foi destruyida por Filipo II de Macedonia nel añu 348 e. C., y nes ciudaes de Pella y Corintu. Les escenes representaes con estos quixarros suelen ser del mundu marín, del repertoriu homéricu y del cultu a Dioniso.
Tolos pueblos antiguos fixeron incursión nesti arte tanto na antigüedá clásica como na de Mesoamérica. Na antigüedá clásica aportó a un productu bien ellaboráu y de gran luxu cola cultura helenística, en que s'empezar a realizar obres más complicaes con temes complexes y episodios de la vida cotidiana y de la mitoloxía. Los materiales emplegaos tamién fueron más ricos (mármol, vidriu, ónice). L'arte del mosaicu adquier el so espardimientu en dómina del Imperiu romanu.
A lo llargo de la historia de la humanidá l'arte del mosaicu foise desenvolviendo y arriqueciéndose, adquiriendo l'estilu y los materiales fayadizos a cada dómina, hasta llegar al sieglu XXI en que les obres d'arte siguen asocediéndose.
Tour de Francia 1911
El 9ᵘ Tour de Francia apostar ente'l 2 de xunetu y el 30 de xunetu de 1911 con un percorríu de 5343 km. estremáu en 15 etapes. miniatura|derecha|[[Gustave Garrigou dempués de ganar la carrera.]]
La clasificación siguió computándose por puntos, en función de la posición na llegada y teniendo en cuenta que'l ganador yera'l que menos puntos tenía. Foi un Tour bien duru, con un percorríu bien esixente y etapes maratonianas, d'hasta 470 km, como la decimosegunda etapa, ente La Rochelle y Brest, ganada por Marcel Godivier, qu'invirtió 18 hores en completala. Tres la introducción de los Pirineos na edición precedente, en 1911 decidió visitase los Alpes per primer vegada, superándose puertos como'l Galibier y el Coll d'Allos. Esti fechu fai qu'esta edición sía llamada'l primer Tour modernu. La durez de la carrera fizo que los 84 ciclistes que tomaron la salida tan solo 28 llegaren a Campos Elíseos.
Cambeos al respective de la edición anterior
En 1910 el Tour de Francia incluyó los Pirineos per primer vegada, lo que resultó un ésitu polo qu'en 1911 la organización decidió incluyir los Alpes. L'ascensión favorita de Henri Desgrange, organizador del Tour, yera'l Galibier, sobre'l qu'escribió "El pescuezu Bayard, o'l Tourmalet ... xunto al Galibier nun son nada." Mientres la edición de 1910 munchos ciclistes quexar por incluyise l'altu monte, pero nel Tour de 1911 tolos principales ciclistes taben presentes. Lo que nun camudó foi'l sistema de puntos, similar a la esistente nes ediciones de 1905 a 1910. Un ciclista recibió puntos, sobre la base de les sos clasificaciones. El ciclista recibía puntos según la so clasificación na etapa y de la mesma manera como en 1910 la clasificación depuróse dos vegaes: dempués de la novena y decimocuarta etapa. Los ciclistes qu'abandonaren la carrera fueron retiraos de la clasificación de les etapes anteriores, y la clasificación volvió calculase.
Dende 1906 el Tour de Francia venía travesando la frontera con Alemaña a l'Alsacia-Lorena. Dempués de 1910 les autoridaes alemanes nun dieron volver dar permisu, polo que'l Tour apostóse íntegramente nel territoriu nacional francés.