cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Corona británica
Tres la Unión de les Corones
Poro, en 1714, la reina Ana foi asocedida pol fíu de la difunta Sofía de Hanover, Jorge I, quien consolidó la so posición al ganar a les rebeliones xacobines en 1715 y 1719. El nuevu monarca foi menos activu nel gobiernu que munchos de los sos predecesores, prefiriendo dedicar la mayor parte del so tiempu a los asuntos de los sos reinos alemanes. Por esti motivu, Jorge I delegó gran parte del so poder nos ministros, especialmente en sir Robert Walpole, a quien se-y suel considerar como'l Primer Ministru —non oficial— del Reinu Xuníu. El debilitamientu de la influencia del monarca y l'aumentu del poder del Primer Ministru y del Gabinete siguió mientres el reináu de Jorge II, pero detener con Jorge III. Esti postreru intentó recuperar gran parte del poder vencíu polos sos antecesores hanoverianos; tamién actuó pa caltener a los Tories (que taben más a favor del control real sobre'l gobiernu que los Whigs) nel poder siempres que-y foi posible. El reináu de Jorge III tamién foi importante por cuenta de la unión de Gran Bretaña ya Irlanda al traviés de l'Acta d'Unión de 1800. Coles mesmes, el rei nun perdió oportunidá en reclamar la Corona francesa, daqué que yá asocediera con tolos monarques ingleses dende Eduardu III.
thumb|200px|El rei Jorge III impunxo la so autoridá política en repitíes ocasiones, a diferencia de los sos dos predecesores hanoverianos.
Dende 1811 a 1820, Jorge III amosóse insensatu, obligando al so fíu, el futuru rei Jorge IV, a gobernar como príncipe rexente. Mientres la rexencia, y más tarde nel so propiu reináu, Jorge IV siguió calteniendo lo que-y quedaba d'autoridá real, en cuenta de vencela al Parllamentu o al Gabinete. El so socesor, Guillermu IV, intentó faer lo mesmo, anque con bien pocu ésitu. En 1834, Guillermo despidió al Primer Ministru William Lamb segundu vizconde de Melbourne y perteneciente a los Whigs, por diferencies polítiques, y nel so llugar asignó a un Tory, sir Robert Peel. Nes siguientes eleiciones, sicasí, los Whigs caltuvieron una amplia mayoría na Casa de los Comunes; obligaron a Peel a arrenunciar en bloquiando bona parte de la so llexislación, y, poro, dexando al rei ensin nenguna otra salida que la de renombrar a Lord Melbourne. A partir de 1834, nengún monarca nomó o despidíu a un primer ministru contrariu a la voluntá de los escoyíos por forma democrática na Casa de los Comunes. El reináu de Guillermu IV viose amás afeutáu pola aprobación de l'Acta de Gran Reforma, que modificó la representación parllamentaria y abolió a munchos conceyos decadentes. L'acta, xunto a otres aprobaes más tarde nesi sieglu, llevó a la espansión del sufraxu eleutoral, y a la consagración de la Casa de los Comunes como la caña más importante del Parllamentu.
La transición final a una monarquía constitucional efeutuar mientres el reináu de la socesora de Guillermu IV, la reina Victoria. Como muyer, Victoria nun podía gobernar Hanover; por ello, la unión personal del Reinu Xuníu y Hanover llegara al so fin. La dómina victoriana foi un momentu importante na historia del país, y caracterizóse por un gran cambéu cultural, por un procesu teunolóxicu, y pol establecimientu del Reinu Xuníu como una de les primeres potencies mundiales. En reconocencia al poder británicu sobre la India, Victoria foi declarada emperatriz d'esi país en 1876. Sicasí, el reináu viose afeutáu pola medría del sofitu per parte del movimientu republicanu, debíu en parte al llutu permanente de Victoria y al gran periodu d'aislamientu tres la muerte del so maríu en 1861.
El fíu de Victoria, Eduardu VII, convertir nel primer monarca del Ducáu de Saxonia-Coburgu-Gotha en 1901. A pesar d'ello, en 1917, el siguiente monarca, Jorge V, sustituyó a "Saxonia-Coburgu-Gotha" por "Windsor" por cuenta de les rocees qu'esistíen escontra los alemanes causaos pola Primer Guerra Mundial. El reináu de Jorge V tamién sufrió la fragmentación d'Irlanda n'Irlanda del Norte, que siguió formando parte del Reinu Xuníu, y la República independiente d'Irlanda en 1922.
Monarquía n'Irlanda
Nel sieglu XII, el papa Adriano IV consintió al rei Enrique II d'Inglaterra tomar posesión d'Irlanda. Fechu qu'asocedió por cuenta de que la ilesia cristiana irlandesa entós daquella nun siguía al catolicismu y tenía delles creencies consideraes d'herexes. D'esta forma, el papa pretendió que'l monarca inglés amestar a Irlanda, tresformando a la ilesia irlandesa nuna ilesia católica. Adriano IV garantizó-y la isla al rei d'Inglaterra como un territoriu feudal so lideralgu papal.
Alredor de 1170 el rei Dermot MacMurrough de Leinster foi destituyíu y el país foi tomáu pol so enemigu, el rei Rory O'Connor de Connaught. Dermot consiguió escapar a Inglaterra y recurrió a Enrique en busca de sofitu. Aquel negóse pero llegó a un alcuerdu nel que-y dexaría los manexu d'un grupu d'aristócrates y aventureros anglu-normandos, comandados por Richard de Clare, conde de Pembroke, (meyor conocíu como Strongbow) col fin d'ayudar a recuperar el tronu. Dermot y los sos aliaos anglo-normandus trunfaron y volvió al poder como lexítimu rei de Leinster. Como pagu, Dermot autorizó a de Clare a casase cola so fía (Aoife de Leinster meyor conocida como Eva la colorada). Cuando'l monarca irlandés finó en 1171, de Clare heredó'l tronu y pasó a ser el nuevu rei de Leinster. Fechu que fizo tarrecer a Enrique II que de Clare fixera d'Irlanda un estáu rival normandu o un llugar d'abelugu pa los anglosaxones, polo que s'aprovechó de la bulda papal Laudabiliter y col consentimientu del papa apoderar d'Irlanda. Llegó a la isla acompañáu de los sos efeutivos ingleses y obligó a de Clare y a otros aristócrates anglu-normandos na isla, según a dalgunos caciques gaélicos irlandeses a reconocelo como'l so amu supremu. Tres esto, Enrique foi consideráu Lord d'Irlanda baxu lideralgu papal.
Hasta 1541 la isla siguió na mesma situación. Pa esi entós, el rei Enrique VIII d'Inglaterra rompiera cola Ilesia Católica y puestu al país a mercé del protestantismu. La garantía papal que sofitaba tomar de la isla pola monarquía inglesa quedó ensin efeutu. Razón pola cual nel mesmu añu, convocó a una xunta del Parllamentu irlandés que-y dexara camudar el so títulu de soberanía sobre'l país. Asina, ésti pasó de ser Lord a rei d'Irlanda, y por consiguiente faciendo d'ella un reinu n'unión personal col reinu d'Inglaterra.
Irlanda siguió na mesma posición hasta 1800, cuando l'Acta d'Unión fundió a Gran Bretaña y al reinu d'Irlanda nun solu reinu conocíu como Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda. Esta postrera siguió siendo una parte integral del Reinu Xuníu hasta 1922, cuando la mayor parte independizóse como un Estáu llibre irlandés. D'esta manera, Irlanda constituyó un reinu estreme col mesmu monarca que Gran Bretaña n'unión personal dende la so independencia en 1922 hasta 1949, cuando lo que se convirtiera n'Irlanda del Sur adquirió l'estatutu de república y cortó toa rellación cola monarquía, mientres Irlanda del Norte siguió siendo lleal a la Unión y a la Corona, creando por consiguiente al Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda del Norte.
D'Imperiu a Mancomunidá
Un académicu constitucional canadiense, Richard Toporoski, sostuvo: «Toi perfectamente preparáu pa reconocer, inclusive afirmar felizmente, que la Corona británica yá nun esiste en Canadá, pero eso ye porque la realidá llegal indícame que de dalguna manera, la Corona británica yá nun esiste en Gran Bretaña: la Corona tesciende en Bretaña tanto como lo fai en Canadá. Unu puede entós falar de "la Corona británica" o de la "Corona canadiense" o inclusive de la Corona "barbadiana" o "tuvaluana", pero a lo qu'unu referir col términu ye a la Corona actuando o espresándose dientro del contestu d'esa xurisdicción en particular».
D'antiguo tou miembru de la Mancomunidá británica yera un dominiu de la mesma. Sicasí, cuando India convertir nuna república en 1950, decidióse que se-y dexaría permanecer na Mancomunidá, anque yá nun fueren compartir un monarca común colos otros dominios o reinos de la organización. De toes formes optóse porque'l monarca británicu fuera reconocíu como'l "Xefe de la Mancomunidá" en tolos sos estaos miembros, yá fueren éstos reinos o non. La posición ye puramente ceremonial, y nun ta acompañada de poder políticu.
Países y territorios que tienen como xefe del Estáu al monarca británicu
Cada país tien un gobernador xeneral escoyíu pol monarca del Reinu Xuníu (previa aprobación del Parllamentu del país correspondiente), ente que los territorios tienen gobernadores escoyíos pol Gobiernu británicu. Cada unu d'ellos actúa como representante del soberanu. Los gobernadores suelen llevar a cabu funciones ceremoniales y de representación en nome del monarca na so calidá de xefe d'Estáu. Los sos poderes vienen determinaos poles constituciones nacionales o poles lleis britániques nel casu de territorios dependientes del Reinu Xuníu.
América Europa Oceanía
Tres l'Imperiu
thumb|left|El reináu de Victoria foi'l segundu más llargu na historia del Reinu Xuníu. La muerte de Jorge V en 1936 tuvo siguida pol ascensu del tronu d'Eduardu VIII, quien causó plasmu públicu al anunciar el so deséu de contraer matrimoniu con una muyer divorciada d'Estaos Xuníos Wallis Simpson, inclusive cuando la Ilesia d'Inglaterra oponer al nuevu matrimoniu tres el divorciu. Como s'esperaba, Eduardo fixo pública la so intención d'arrenunciar; los Parllamentos del Reinu Xuníu y otros dominios de la Mancomunidá aceptaron la so solicitú. Eduardu VIII y cualquier fíu de la so nueva esposa quedaríen escluyíos de la llinia de socesión, y nel so llugar la Corona diría pal so hermanu Jorge VI. El nuevu monarca sirvió como una figura d'unidá pa los británicos mientres la Segunda Guerra Mundial, realizando visites, col fin d'incentivar la moral de les sos tropes, según otros percorríos a fábriques de municiones y a zones bombardeadas pola Alemaña nazi. Jorge VI foi amás l'últimu monarca británicu en retener el títulu de "Emperador de la India", un títulu que foi revocáu cuando India llogró la so independencia en 1947.
El fallecimientu de Jorge VI en 1952 foi siguíu pol ascensu al tronu de l'actual monarca, Sabela II. Al igual que los sos recién antecesores, Sabela II sigui exerciendo como monarca constitucional. Mientres el so reináu, hubo ciertu sofitu escontra'l movimientu republicanu, principalmente por cuenta de la publicidá negativo venceyada a la familia real, como ye'l casu del divorciu del príncipe Carlos y de la princesa Diana de Gales. A pesar d'ello, una vasta mayoría del públicu británicu sofita la continuación de la monarquía.
Socesión
La socesión gobernar en delles promulgaciones, siendo les más importantes la Carta de Derechos de 1689 y el Acta d'Establecimientu de 1701. Les regles de socesión nun son fixes, sinón que pueden ser modificaes por una Acta parllamentaria. Sicasí, el Reinu Xuníu atopar n'unión personal con otros dominios o reinos de la Mancomunidá, polo que si ésti camuda les normes de socesión ensin el previu consentimientu d'aquellos, la monarquía compartida podría llegar al so fin.
La socesión dase conforme a la primogenitura, preferentemente masculina, so la cual los fíos herieden primero que les fíes, y los fíos mayor facer primero que los menores del mesmu sexu. L'Acta d'Establecimientu, sicasí, acuta la socesión a los descendientes naturales, y polo tanto non adoptivos, de Sofía de Hanover (1630-1714), nieta de Xacobu I. La preferencia esistente na socesión de los fíos varones sobre les fíes terminó a partir del Alcuerdu de Perth (28/10/2011) y el subsiguiente cambéu llegal afigurada na Succession to the Crown Act 2013. Estos cambeos llegales nun tienen efeutos retroactivos, siendo aplicables namái a los herederos nacíos dende'l 28 d'ochobre de 2011.
La Carta de Derechos y l'Acta d'Establecimientu tamién inclúin ciertes restricciones relixoses, que fueron impuestes como resultáu de la rocea de la población inglesa escontra'l catolicismu romanu a finales del sieglu XVII. Lo más importante ye que namái los individuales que son protestantes nel momentu de socesión son coles mesmes los que van heredar la Corona. Amás, una persona que nel so momentu fuera católica o contraxera matrimoniu con otra persona d'esa relixón, tamién se va ver imposibilitada de socesión. Poro, daquién que nun s'atopa capacitáu pa heredar la Corona considérase-y «muertu naturalmente» pa los propósitos de socesión; les descalificaciones nun s'estienden, sicasí, a los sos descendientes. De forma recién, hubo intentos de suprimir les restricciones relixoses (especialmente les venceyaes al catolicismu), anque diches proposiciones permanecen ensin efeutu.
N'asumiendo'l tronu, el rei o la reina sigue reinando hasta la so muerte. Los monarques nun tienen dexáu arrenunciar de forma unillateral; l'únicu rei qu'arrenunció voluntariamente foi Eduardu VIII en 1936, y facer cola autorización d'una acta especial del Parllamentu (Acta de Declaración del Arrenunciu de La so Maxestá de 1936). Históricamente, sicasí, numberosos reinaos acabaron por cuenta de procedimientos estraoficiales; munchos monarques fueron asesinaos, derrocaos, o obligaos a arrenunciar, principalmente mientres los sieglos XIV y XV. L'últimu monarca removíu del cargu de forma involuntaria foi Xacobu II, quien dexó'l reinu en 1688 mientres la Revolución Gloriosa; un fechu que foi interpretáu pol Parllamentu como un arrenunciu.
Rexencia
thumb|left|El rei Jorge IV ofició de rexente tres el deterioru mental del so padre, Jorge III, escontra finales del so reináu. Conforme a les actes de Rexencia de 1937 y 1953, los poderes del monarca que nun algamara los dieciocho años d'edá, o que s'atope mental o físicamente incapacitado, van pasar a ser exercíos por un rexente. Pa ello, tien de constatase una incapacidá física o mental, y van facer siquier trés de los siguientes individuos: la esposa del soberanu (o l'home de la soberana), el voceru del Parllamentu y de la Casa de los Lores (Lord Speaker), el voceru de la Casa de los Comunes, el Lord Chief d'Inglaterra y Gales, y el Master of the Rolls. La declaración de trés o más d'estes mesmes persones ye coles mesmes necesaria pa terminar la rexencia y dexa-y al monarca retomar el poder.
Cuando fai falta una rexencia, el siguiente individuu cualificáu na llinia de socesión vuélvese rexente; pa esto nun se riquir de nengún votu parllamentariu especial nin d'otru procedimientu de confirmación. El rexente tien de tener siquier ventiún años (dieciocho nel casu del presuntu herederu o aspirante a selo), ser ciudadanu británicu, y tar domiciliado nel Reinu Xuníu. Sicasí, tomáronse midíes especiales pa la reina Sabela II por aciu l'Acta de Rexencia de 1953, según la cual establezse que'l príncipe Felipe d'Edimburgu, esto ye, el maríu del monarca, puede oficiar de rexente en determinaes circunstancies. L'únicu monarca qu'ofició de rexente foi'l futuru Jorge IV, que tomó'l control del reináu mientres el so padre, Jorge III, atopábase mentalmente incapacitado (1811-1820).
Mientres un periodu d'enfermedá física o ausencia nel reinu, el soberanu puede delegar temporalmente les sos funciones a los Conseyeros d'Estáu, a la so esposa o maríu (en casu de ser soberana), y a les primeres cuatro persones calificaes na llinia de socesión. Los requisitos pa los Conseyeros d'Estáu son los mesmos que pa los rexentes. Anguaño, los Conseyeros d'Estáu son: el duque d'Edimburgu, el príncipe de Gales, el duque de Cambridge, el príncipe Enrique de Gales y el duque de York.
Función política
thumb|right|170px|La [[Corona de San Eduardo (corona real británica) xunto a la cimera del monarca d'aquel país.]]thumb|right|170px|[[Honores d'Escocia#La Corona|Corona y cimera del monarca británicu n'Escocia.]] Magar los poderes del monarca son en teoría amplios, son llindaos na práctica. Como un monarca constitucional, el soberanu actúa dientro de les obligaciones de la convención y el precedente, cuasi siempres exerciendo la prerrogativa real siguiendo'l conseyu del Primer Ministru y otros ministros. Éstos, xunto al Primer Ministru, son los responsables de la Casa de los Comunes (escoyida de forma democrática), y al traviés d'ella, de la xente.
Siempres qu'asina lo riquir, el soberanu ye responsable pol nomamientu d'un nuevu primer ministru. El procedimientu formalizar nuna ceremonia conocida como'l "Besu de les Manes" (inglés, kissing hands). Acordies con convenciones constitucionales non establecíes, el soberanu va poder asignar al individuu más propensu a caltener el sofitu de la Casa de los Comunes: xeneralmente, el líder del partíu que cunta con una mayoría nesa Casa. Si nengún partíu algama la mayoría (un fechu pocu común dáu'l sistema eleutoral británicu de First Past the Post), dos o más grupos van poder formar una coalición, onde'l líder establecíu por alcuerdu unánime va ser nomáu Primer Ministru. Frente a un "parllamentu de representación esautamente proporcional" (hung parliament) nel cual nengún partíu o coalición llega a la mayoría, el monarca llogra un grau de llatitú cimera na so eleición del primer ministru. Magar ello, sicasí, l'individuu con mayor enclín a recibir el sofitu de los Comunes, polo xeneral el líder del partíu más grande, va ser asignáu al cargu. D'esta manera, por casu, Harold Wilson foi nomáu primer ministru pocu dempués de les eleiciones xeneral de febreru de 1974, inda cuando'l so partíu llaborista (Labour Party) nun tener una mayoría. Tamién se suxurió que si na mesma situación, un gobiernu minoritariu intentara eslleir al Parllamentu pa convocar una eleición temprana col namái fin de reforzar la so posición, el monarca puede refugase, y nel so llugar, responder por que los partíos de la oposición formen un gobiernu de coalición. Sicasí, el gobiernu minoritariu de Harold Wilson, electu en febreru de 1974, llogró convocar con ésitu una antemanada eleición n'ochobre d'esi añu, cola que llogró la mayoría.
El soberanu asigna y despide al Gabinete y a otros ministros baxu previu conseyu del primer ministru. El monarca puede, de forma unillateral, despidir a un primer ministru. L'últimu monarca en remover unilateralmente a un primer ministru foi Guillermu IV, que despidió a William Lamb, II vizconde de Melbourne, en 1834. Polo xeneral, el mandatu d'un primer ministru llega al so fin namái en casu de muerte o arrenunciu (en delles circunstancies, solicítase'l so arrenunciu; vease Primer Ministru del Reinu Xuníu).
Tou miembru del Gabinete que deseye ausentase del Reinu Xuníu por dalguna razón, sacante por visites oficiales a la Xunión Europea o a la OTAN, tendrá de solicitar l'aprobación del monarca pa poder abandonar el país, y tien d'informar coles mesmes a «La so Maxestá... sobre los arreglos previstos pa l'alministración del Departamentu de Ministros mientres la so ausencia».
El monarca caltién una rellación similar colos gobiernos delegaos d'Escocia y Gales. Anguaño, Irlanda del Norte nun tener un gobiernu delegáu; la so Asamblea y l'executivu viéronse suspendíos. El soberanu noma al Primer Ministru d'Escocia, pero sobre la base de la nominación del Parllamentu escocés. El Primer Ministru de Gales, per otru llau, ye escoyíu direutamente pola Asamblea Nacional de Gales. N'asuntos escoceses, el soberanu intervién según el conseyu o encamientu del Executivu escocés. Sicasí, como la delegación ye más llindada en Gales, el soberanu intervién conforme al conseyu del Primer Ministru y el Gabinete del Reinu Xuníu n'asuntos galeses.
El soberanu ye'l Xefe d'Estáu del Reinu Xuníu. Los xuramentos de llealtá van destinaos a la reina, non al Parllamentu o a la nación. Amás, Dios salve a la reina (o Dios salve al rei, si'l soberanu ye de sexu masculino), ye emplegáu como himnu nacional británicu. La cara del monarca figura, coles mesmes, en sellos postales, en monedes, y en billetes expedíos pol Bancu d'Inglaterra. Los billetes impresos por otros bancos británicos, como'l Bancu d'Escocia y el Bancu de Ulster, nun describen al soberanu.
Prerrogativa real
thumb|right|Emblema de la [[Orde de la Jarretera|Orde de la Lliga.]] Los poderes que pertenecen a la Corona son conocíos de forma conxunta como la Prerrogativa real. Ésta entiende munchos poderes (como los poderes pa roblar trataos o unviar embaxadores), según ciertos deberes — protexer el reinu y caltener a salvo a la reina). Sicasí, por cuenta de que la monarquía británica ye constitucional, el monarca exerz la prerrogativa real so conseyu de los ministros. Nun se riquir d'aprobación parllamentaria pal exerciciu de la prerrogativa real; amás, el consentimientu de la Corona tien de llograse primero que cada Casa pueda aldericar sobre una carta qu'afecte les prerrogativas o intereses del soberanu. Magar la prerrogativa real ye estensa, nun ye ilimitada. Por casu, el monarca nun dispón de la prerrogativa pa imponer o recoyer tributos; tal aición rique de l'autorización d'una Acta del Parllamentu.
El soberanu ye unu de los trés integrantes del Parllamentu; los otros son la Cámara de los Lores y la Cámara de los Comunes. Ye la prerrogativa del monarca la que convoca, prórroga, y esllee al Parllamentu. Cada sesión parllamentaria empieza coles convocatories del monarca. La nueva sesión parllamentaria atópase marcada pola ceremonia d'apertura del Parllamentu, mientres la cual el soberanu emite un discursu dende'l Tronu na Cámara de la Cámara de los Lores, perfilando l'axenda llexislativa del gobiernu. La prórroga suel asoceder cerca d'un añu dempués de que la sesión dio empiezu, y remata a esta postrera formalmente. La disolución termina col mandatu parllamentariu (el cual dura un máximu de cinco años), y ye siguíu por eleiciones xenerales pa toles banques de la Casa de los Comunes. El tiempu de disolución puede trate afeutáu por una variedá de factores; el Primer Ministru de normal escueye'l momentu políticu más oportunu pal so partíu. El soberanu puede negase teóricamente a una disolución. (Vease Principios de Lascelles). Nengún mandatu parllamentariu puede durar más de cinco años. Una disolución ye automática a la fin de cada periodu, sol Acta del Parllamentu de 1911.
La prerrogativa real ye amplia con al respeutive de los asuntos internos. La Corona ye responsable pol nomamientu o'l despidu de ministros, conseyeros privaos, miembros de delles axencies executives, y otru oficiales. Sicasí, los asignaos son suxuríos pol Primer Ministru, o polos ministros en casu de puestos menos importantes, y el monarca suel siguir la so suxerencia. Amás, el monarca ye'l Comandante en Xefe de les Fuercies Armaes (l'Armada británica, la Marina Real, y la Fuercia Aérea Real). Ye la prerrogativa del soberanu la de declarar la guerra, la paz, y dirixir les aiciones de la milicia, anque'l Primer Ministru asesóra-y na direición de facto de les fuercies armaes britániques. Munchos de los poderes prerrogativos del soberanu son exercíos al traviés del Conseyu Priváu del Reinu Xuníu.
La prerrogativa real, coles mesmes, estender a asuntos esteriores. El soberanu puede axustar o ratificar trataos, aliances, y alcuerdos internacionales, pa lo que nun se riquir aprobación parllamentaria. Sicasí, un tratáu nun puede alteriar les lleis internes del Reinu Xuníu; pa estos casos precisar d'una Acta del Parllamentu. El soberanu tamién acredita a los altos comisionados y embaxadores británicos, y recibe a diplomáticos d'otros estaos. Los pasaportes británicos son impresos, amás, en nome del monarca.
Amás de ello, el soberanu ye envaloráu como fonte de xusticia, y ye responsable de rindila en tolos aspeutos. El soberanu nun manda personalmente sobre casos xudiciales; nel so llugar, les funciones xudiciales son interpretaes nel so nome. Por casu, les persecuciones son llevaes a cabu na so persona, y les cortes deriven la so autoridá de la Corona. La llei común sostién que'l soberanu "nun puede faer mal"; el monarca nun puede ser escorríu nes sos propies cortes por ofienses criminales. L'Acta de Procedimientos de la Corona de 1947 dexa los xuicios contra la Corona na so capacidá pública (esto ye, demandes contra'l gobiernu). Sicasí, les demandes de forma personal contra'l monarca nun son reconocíes. El soberanu tamién exerz la "prerrogativa de gracia", y puede perdonar les ofienses escontra la Corona. Esto puede tener lugar antes, mientres o dempués del xuiciu.
thumb|Insinia de la Orde del Méritu, apurrida por La so Maxestá Sabela II.
Finalmente, el soberanu ye'l Gobernador Supremu de la Ilesia Anglicana, la ilesia establecida de forma oficial n'Inglaterra. Como tal, el monarca tien el poder de nomar arzobispos y obispos. El Primer Ministru aconseya na eleición dende la Comisión de Nominaciones de la Corona. La función del soberanu na Ilesia d'Inglaterra ye titular; el clérigu más veteranu, el arzobispu de Canterbury, ye consideráu como'l líder espiritual de la Ilesia y de la Comunión anglicana a nivel mundial. El soberanu ye namái un miembru ordinariu, y non el xefe o'l líder, de la Ilesia d'Escocia. Sicasí, retién el poder de nomar a un Alto Comisionado pa l'asamblea xeneral de la Ilesia. El soberanu nun cumple nenguna función formal na Ilesia de Gales y na Ilesia d'Irlanda, una y bones nenguna d'elles ye una ilesia establecida.
El Gran Sellu del Reinu ye'l dispositivu emplegáu pa autentificar documentos oficiales importantes, incluyendo patente de cartes, proclamaciones, y órdenes xudiciales d'eleición. El Gran Sellu del Reinu ta so custodia del Lord Chancellor (o Señor Canciller). P'asuntos rellacionaos puramente con Escocia ya Irlanda del Norte, úsense'l Gran Sellu d'Escocia o'l Gran Sellu d'Irlanda del Norte, según seya los casu.
El monarca tamién tien el poder de reclamar cualesquier esturión, botu, ballena, o delfín que tea en direición a tierra, o prindáu dientro los trés milles cuntando dende la mariña británica. Esti poder provién d'un estatutu del rei Eduardu II en 1324. Anguaño, si merca un esturión, entá se debe solicitar l'honor como un actu de llealtá escontra la Corona.
Finances
El Parllamentu cuerre con gran parte de los gastos oficiales del soberanu, llograos de fondos públicos. La llista civil ye la suma que cubre munchos de los gastos, incluyendo aquellos de dotación personal, visites d'Estáu, compromisos públicos, y entretenimientu oficial. El tamañu de la llista civil ye establecíu pol Parllamentu cada diez años; sicasí, cualquier dineru aforrao podría ser tresferíu al siguiente periodu de diez años. Por ello, la llista civil de desembolsu del soberanu foi d'aproximao 9,9 millones de llibres en 2003. Como complementu, el soberanu recibe un auxiliu económicu añal de Servicios de Propiedá (15,3 millones de llibres por AF 2003.2004) pa pagar el caltenimientu de les residencies reales, según un beneficiu económicu añal de Viaxe real (5,9 millones de llibres por AF 2003-2004). La llista civil y los auxilios son abonaos a partir de fondos públicos.
D'antiguo, el monarca corría con tolos gastos oficiales a partir d'ingresos hereditarios, incluyendo les ganancies del patrimoniu real. Sicasí, en 1760 el rey Jorge III alcordó arrenunciar a los ingresos hereditarios en cuenta de la llista civil, alcuerdu qu'entá persiste. En dómines modernes, les ganancies recibíes pol patrimoniu de la Corona entepasaron per lloñe a la llista civil y a los auxilios económicos destinaos al monarca. Por casu, el patrimoniu de la Corona produció cerca de 170 millones de llibres pal Ministeriu de Facienda nel periodu financieru de 2003-2004, ente que'l fondu parllamentariu pal monarca foi de menos de 40 millonesde llibres mientres el mesmu intervalu de tiempu. El monarca entá ye dueñu del patrimoniu de la Corona, pero nun puede vendelo; en cuenta de ello, el patrimoniu tien de siguir pasando d'un soberanu a otru.
Aparte del patrimoniu de la Corona, el soberanu tamién tien el ducáu de Lancaster. Ésti ye propiedá privada heredada del monarca, a diferencia del patrimoniu de la Corona, que pertenez al monarca nuna capacidá oficial. Al igual que'l patrimoniu, sicasí, el ducáu caltener en fideicomiso, y nun puede ser vendíu pol monarca. Los gastos o rentes del ducáu de Lancaster nun riquir de ser abonaos al Ministeriu de Facienda; otra manera, formen una parte del erariu priváu, y son destinaos a gastos ensin rindir pola llista civil. El ducáu de Cornualles ye un patrimoniu similar calteníu en fideicomiso pa correr colos gastos del fíu mayor del monarca.
El soberanu ye suxetu de tarifes indireutes, como'l IVA (o impuestu al valor agregáu), pero atópase exentu de pagar l'impuestu sobre la renta y l'impuestu sobre la plusvalía. Sicasí, dende 1993, la reina abonó de forma voluntaria l'impuestu sobre la renta personal. Como la llista civil y los auxilios económicos empléguense namái pa gastos oficiales, nun son teníos en cuenta nel momentu de calcular impuestos.
Residencies
thumb|300px|El [[palaciu de Buckingham ye la residencia principal del monarca.]] La primer residencia oficial del soberanu ye'l Palaciu de Buckingham na ciudá de Westminster. Ésti ye'l sitiu onde tienen llugar les llacuaes d'Estáu, les invistidures, los bautizos reales, y otres ceremonies. Amás, el xefes d'Estáu que van de visita, polo xeneral, agospiar nel palaciu de Buckingham. Otra residencia principal ye'l castiellu de Windsor, el castiellu ocupáu más grande del mundu. Asitiar en Windsor, Berkshire, y ye emplegáu principalmente como un llugar de descansu pa la fin de selmana; el monarca tamién mora ellí mientres el ''Royal Ascot, una xunta añal de carrera de caballos que forma la mayor parte del calendariu social. La residencia principal del soberanu n'Escocia ye'l palaciu de Holyrood, tamién conocíu como Holyroodhouse, n'Edimburgu. El monarca permanez nel palaciu de Holyroodhouse por siquier una selmana al añu, y cuando visita Escocia n'ocasiones estatales.
Tamién hai una serie d'otros palacios que son utilizaos como residencies pol monarca. El palaciu de Westminster foi orixinalmente la primer residencia del soberanu hasta 1530, y anque entá ye oficialmente un palaciu real, sirve p'allugar a dambes Cases del Parllamentu. A partir d'ellí, la residencia principal del soberanu en Londres yera'l palaciu de Whitehall, que foi destruyíu por una quema en 1698, y reemplazáu pol palaciu de St. James. Magar depués foi sustituyíu como la residencia principal del monarca pol Palaciu de Buckingham en 1837, el de St James entá s'emplega pa determinaes funciones oficiales. Por casu, el embaxadores estranxeros son acreditaos na Corte de St. James y el palaciu ye'l llugar d'alcuentru del Conseyu d'Alquisición. Sicasí, el Palaciu de St James nun ye una de les residencies oficiales del soberanu; en cuenta de ello, ye utilizada por otros miembros de la familia real. Otres residencies usaes pola familia real inclúin la Clarence House (anguaño'l llar del herederu, el príncipe de Gales) y el palaciu de Kensington.
Les residencies mentaes enantes pertenecen a la Corona; caltener en fideicomiso pa futuros gobernantes, y nun pueden ser vendíes pol monarca. Sicasí, el monarca nun ye dueñu de ciertes cases nuna capacidá privada. Sandringham House, una casa privada de campu próximo al pueblu de Sandringham, Norfolk, usar polo xeneral dende navidá hasta fines de xineru. De forma similar, mientres parte d'agostu y setiembre, el monarca mora nel castiellu de Balmoral, un castiellu priváu en Aberdeenshire, Escocia.
Títulos y tratamientu
Los títulos completos de l'actual soberana son: Sabela II, pola Gracia de Dios, del Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda del Norte y de Los sos otros Reinos y Territorios Reina, Xefa de la Mancomunidá, Defensora de la Fe. El títulu Mancomunidá de Naciones xefe de la Mancomunidá ye sosteníu pola reina de forma personal, y nun se-y confier a la Corona británica. (A pesar d'ello, el so padre, Jorge VI, tamién foi reconocíu como tal). El papa Lleón X foi'l primeru n'otorgar el títulu de defensor de la Fe al rei Enrique VIII en 1521, en pagu pol so sofitu al papáu mientres los primeros años de la Reforma protestante, particularmente pol so llibru La Defensa de los siete Sacramentos. Sicasí, Enrique VIII rompió más tarde cola Ilesia católica romana y fundó la Ilesia d'Inglaterra; el papa Pablo III revocó esta concesión, pero'l Parllamentu promulgó una llei autorizando'l so usu continuu.
El soberanu ye conocíu como "La so Maxestá", anque, en determinaes circunstancies formales, usar nel so llugar la "Más Engraciada Maxestá" o la "Más Escelente Maxestá". La forma "Maxestá británica" apaez en trataos internacionales y en pasaportes pa estremar al o al monarca británica d'otros gobernantes estranxeros. Les reines consortes (esposes de reis) y les reines viudes tamién reciben el tratamientu de "Maxestá", pero non asina los homes de los monarques femenines. Por ello, el maríu de la reina actual, el duque d'Edimburgu, ye tratáu como la so alteza real.
El monarca escueye'l so nome real, que nun ye necesariamente'l so primer nome - los reis Jorge VI, Eduardu VII y Victoria nun usaron los sos primeros nomes.
El númberu ordinal utilizáu pal o'l monarca namái toma en cuenta a los monarques a partir de la conquista normanda d'Inglaterra. Si namái un monarca usó un nome en particular, entós nun s'emplega l'ordinal; por casu, a la reina Victoria nunca se-y conoció como "Victoria I". Tres la Unión d'Inglaterra y Escocia en 1707, el númberu namái se basó nos monarques ingleses anteriores, y non nos escoceses. En 1953, sicasí, los nacionalistes escoceses desafiaron el derechu de la reina de llamase a sí mesmu "Sabela II", cuando nunca esistiera una reina llamada "Sabela I" n'Escocia. Nel casu del MacCormick vs Lord Defensor, la sesión de la Corte escocesa dictaminó contra los demandantes, alegando que yera una cuestión de decisión personal y de prerrogativa de la reina'l llamase asina. Sicasí, establecióse que los futuros monarques usaríen el más altu de los númberos ordinales ingleses y escoceses. Contrariamente a esta política, nun s'afecta la numberación.
Tradicionalmente, una firma del monarca inclúi'l so nome real (pero ensin ordinal) siguíu de la lletra R. La lletra representa a rex o regina ("rei" y "reina", respeutivamente, en llatín). Poro, la reina actual firma como "Elizabeth R" (n'español, "Isabel R"). Dende 1877 hasta 1948, el rei o la reina al mandu tamién roblaba con una I (imperator o imperatrix, en llatín) por cuenta de la so condición d'emperador o emperatriz de la India; por ello la reina Victoria roblaría como "Victoria RI".
Armes del Reinu
thumb|201px|Estandarte real británicu. thumb|201px|N'Escocia utiliza una variante del estandarte real.
L'escudu d'armes usáu pol soberanu o la soberana, conocíu como les armes del reinu ye cuartiáu: nel primer y cuartu cuartel de gules; tres león pasantes asitiaos en palu d'oru, llinguaos, uñados y armaos d'azur; símbolu d'Inglaterra. Nel segundu, d'oru, un lleón rampante de gules, llinguáu uñado y armáu d'azur y una orla doble con flores de lliriu de gules, símbolu d'Escocia. Nel terceru, d'azur, una arpa d'oru con cuerdes de plata, símbolu d'Irlanda (del Norte). El lema ye Dieu et mon Droit (en francés "Dios y el mio Derechu"). Irlanda ta representada magar que la mayor parte de la isla nun forma parte del Reinu Xuníu; de la República d'Irlanda— namái Irlanda del Norte sigui siendo parte de Gran Bretaña.
La bandera oficial del monarca nel Reinu Xuníu conozse como l'estandarte real, y describe a les Armes del Reinu (l'estandarte real usáu n'Escocia describe a la versión escocesa de les armes). Esta bandera namái s'esplega de los edificios, de les naves y de los vehículos nos cualos ta presente'l soberanu o la soberana; n'otros llugares cuelga la bandera de la Unión. L'estandarte real nunca se colgar a mediu estil porque siempres hai un soberanu; cuando unu muerre, el so socesor convertir en soberanu de forma inmediata.
Jack Warden
Jack Warden (John H. Lebzelter, ) foi un actor norteamericanu.
Biografía
Warden tuvo'l so primer papel principal na película "The man with my face" en 1951. En 1952, empecipió les sos actuaciones na serie de televisión "Sr. Peepers" que duró 3 años.
Warden, que se casó cola actriz francesa Yanda Dupre en 1958 (tuvieron un fíu, Christopher), apaeció en cientos de películes mientres una carrera que duró seis décades. Recibió un premiu Emmy pola so actuación como George Halas en "Brian's Song" (1971), y foi nomáu pa los Óscar como meyor actor de repartu poles sos interpretaciones en "Shampoo" (1975, Hal Ashby) y "Heaven Can Wait" (1978, Buck Henry y Warren Beatty). Tamién actuó, más apocayá, en "Esti mozu ye un demoniu" (1990) y "Esti mozu ye un demoniu 2" (1991). La so última película foi "The Replacements" (2000), protagonizada por Gene Hackman y Keanu Reeves.
Actor secundariu por excelencia, llogró bastante popularidá poles sos destacaes interpretaciones en cine y televisión, sobremanera a partir de los años 70. Recuérdense especialmente los sos trabayos en "Tolos homes del presidente" (1976), "Veredictu final" (1982) y "Setiembre" (1987), amás del ésitu que supunxo la serie de TV "Llocu de remate" en 1986. Per otru llau, foi riquíu en más d'una ocasión por dos direutores tan distintos como Sidney Lumet ("Serpico") y Woody Allen, que supieron cubicar el so talentu de manera fehaciente.
Warden vivía en Manhattan; morrió d'un fallu nel corazón y del reñón y otros problemes médicos el 19 de xunetu de 2006 nun hospital de Nueva York. Tenía 85 años.
Orión
Col nome d'Orión podemos referinos a:
LGBT
LGBT o GLBT son les sigles que designen colectivamente a les lesbianes, los gais, los bisexuales y les persones tresxéneru. N'usu dende los años 90, el términu «LGBT» ye un allongamientu de les sigles «LGB», que de la mesma reemplazaren a la espresión «comunidá gai» que munchos homosexuales, bisexuales y transexuales sentíen que nun-yos representaba afechiscamente.
El so usu modernu intenta enfatizar la diversidá de les cultures basaes na sexualidá y la identidá de xéneru, y puese aplicar para referise a daquién que nun ye heterosexual, en llugar d'aplicalo puramente a persones que se definen como homosexuales, bisexuales o tresxéneru. Pa dar cuenta d'esta inclusión, una variante popular inclúi la lletra Q de queer (ex, “LGBTQ”) p'aquellos que nun tean específicamente representaos por LGBT, como los pansexuales, intersexuales, etc.
Les sigles estableciéronse como una forma d'auto-identificación y fueron adoptaes pola mayoría de comunidaes y medios de comunicación LGBT en munchos países de fala inglesa. Sicasí, nun son del gustu de toos a los que lliteralmente engloba. Per un sitiu, dalgunos intersexuales quieren ser incluyíos nel grupu LGBT y preferiríen el términu «LGBTI». Por otru, ciertos individuos d'un grupu pueden sentir que nun tienen nenguna rellación colos individuos de los otros grupos englobados y atopar ofensives les persistentes comparances. Dalgunos defenden que les causes tresxéneru y transexuales nun son les mesmes que les de los homosexuales y bisexuales. Esto atopa la so espresión na corriente del «separatismo gai y lésbicu», que caltién que les lesbianes y los gais tendríen de formar una comunidá distintiva y dixebrase de los otros grupos que de normal s'inclúin. Otres persones tampoco ven con bonos güeyos el términu y creen que les lletres son demasiao políticamente correutes, un intentu de categorizar diversos grupos de persones nuna zona gris, qu'implica que les esmoliciones y prioridaes de los grupos principales representaos reciban la mesma consideranza.
Historia
Enantes de la revolución sexual de los años 60, nun había nengún términu común que nun fuera despreciatible pa los non heterosexuales. Lo más paecío yera «tercer xéneru» que provenía de la sexoloxía de la década de 1860 y la cultura hindú, pero nunca algamó un usu xeneralizáu.
El primer términu llargamente utilizáu, homosexual, adquirió na cultura anglosaxona connotaciones negatives, polo que se tendía a reemplazalo por homófilu nos años 50 y 60. Cuando les lesbianes empezaron a construyir la so propia identidá, el términu «gais y lesbianes» xeneralizóse. Anque esta agrupación nun foi del gustu de tola comunidá lésbica. La organización Daughters of Bilitis biforcóse en 1970 por tensiones internes debíes a la direición na que teníen de centrase: el feminismu o los derechos homosexuales. Les feministes lésbiques tomaron como prioridá la igualdá de xéneru, percibiendo como patriarcales les diferencies de roles ente homes y muyeres o lo butch y femme. Evitaben los roles de xéneru que fueren dominantes nos chigres pa lesbianes y estremáronse de los homes homosexuales, que percibíen como chovinistes; munches d'elles refugaron trabayar colos homes gais o lluchar poles sos causes. Sicasí, les lesbianes que teníen una visión más esencialista, que cuntaben que nacieren homosexuales y qu'emplegaben el términu «lesbiana» hasta entós descriptivu pa definir a les de la so orientación sexual, xeneralmente consideraben que les opiniones separatistes y griesques de les feministes lésbiques yeren perxudiciales pa la causa de los derechos de los homosexuales. A esto puestu xunióse-y la petición de bisexuales y persones tresxéneru de ser reconocíos como parte integrante de la gran comunidá. Al estenase la euforia inicial de los disturbios de Stonewall, ente finales de la década de 1970 y principios de la de 1980, hubo un cambéu de perceición, dellos gais y lesbianes volviéronse menos tolerantes coles persones bisexuales o tresxéneru. Munchos creíen que los transexuales actuaben según los estereotipos de xéneru y que los bisexuales yeren namái homosexuales que teníen mieu de salir del armariu y ser sinceros cola so identidá. Los cuatro grupos que conformen el términu LGBT tuvieron dificultaes a la de desenvolver la so propia identidá y les sos rellaciones colos otros miembros del grupu coleutivu, n'ocasiones escluyéndolos. Estes dificultaes siguen vixentes anguaño. El términu LGBT foi probablemente utilizáu per primer vegada para referise a tola comunidá polos estudiantes activistes LGBT de los años 60, anque nun ta claru con qué frecuencia o algame usóse entós el términu.
Nun foi hasta los años 90 que s'empezó a tratar col mesmu respetu y con igualdá a los grupos y persones gais, lesbianes, bisexuales y transexuales dientro del movimientu LGBT. Anque nel senu de la comunidá LGBT viéronse ciertos discutinios sobro l'aceptación universal de los distintos grupos de miembros (les persones tresxéneru, en particular, fueron n'ocasiones marxinaes pol gruesu de la comunidá LGBT), el términu LGBT foi un símbolu positivu d'inclusión.
A duelgu de que les sigles «LGBT» nun contienen les iniciales de les comunidaes más pequeñes, xeneralmente acéptase que'l términu inclúi a aquellos non identificaos poles cuatro lletres. Polo xeneral, l'usu del términu LGBT ayudó, col pasu del tiempu, a integrar a individuos que d'otra forma seríen marxinaos na comunidá global.
Avignon-lès-Saint-Claude
Avignon-lès-Saint-Claude ye una comuña francesa del departamentu de Jura, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Martín de Braga
thumb|right|Martín de Braga. San Martín de Braga fo obispu de Braga y santu pola Ilesia Católica. Nació en Panonia en 520 y morrió l'añu 579. Vieno a la Península Ibérica en 550. En 561 foi proclamáu obispu de Braga, dende u lluchó escontra'l paganismu de los suevos, que daquella ocupaben el norte de Portugal, Galicia y grandes partes d'Asturies y Llión.
Según él los degorrios espulsaos del cielu inda se sienten "nos ríos, nes fontes, nes viesques, y entovía hai xentes inorantes del Señor que los consideren dioses y que na mar adoren a Neptunu, nos ríos a les llamies, nes fontes a les ninfes y nes viesques a les dianes".
Enllaces esternos
Obres de Martín de Braga (n'orixinal)
Bound Brook
Bound Brook ye un borough del condáu de Somerset, nel estáu de Nueva Jersey. Llenda con.
Demografía
Tien una población de y una superficie de  km².
Júlia da Costa
Julia María da Costa foi una escritora de cuentos curtios y folletinos, y poeta brasilana.
Los historiadores considerar la primera poeta paranaense.
Biografía
Julia da Costa yera fía d'una familia tradicional, y siempres se destacar pol don que tenía pa les artes, el pianu, la música y la poesía. Siempres tuvo un pasu delantre de les demás muyeres del sieglu XIX. A los 16 años foi prometida a un empresariu, pero nun se casó con él. Dempués tuvo un amor platónico col poeta Benjamín Carvoliva (n. 1849), que tenía cinco años menos qu'ella. Caltenía una correspondencia con él casi tolos díes. Sicasí, por imposición de la so familia, el 28 d'ochobre de 1871 ―a los 27 años d'edá― casar na isla de São Francisco do Sul con un portugués ricu, trenta años mayor qu'ella, el comandante Francisco da Costa Pereira, vilbu d'Anna María do Carmo, que naciera y fuera bautizáu na parroquia de São Pedro Couto de Caparica, nel arzobispáu de Braga, na provincia de Minho (Portugal). Dende entós siguió escribiéndose con Carvoliva, pero de callao: dexaben les cartes en diversos escondites (como'l buecu d'un árbol vieyu que conocíen). Na era del romanticismu, ella escribía enforma sobre la señardá de los amigos y de la ciudá natal. Nuna de les cartes, Julia suxurió una vegada que los dos fuxeren, pero ―asustáu pola audacia de la poeta― el que fuxó foi Carvoliva.
Publicó nel diariu Itiberê (Paraná) y en munchos diarios de Santa Catarina: O Mercantil, O Conservador, Gazeta de Joinville, A União, O Espertador, A Regeneração, Opinião Catharinense, Correio da Tarde, O Artista, O Estáu, Joinvilense y Beijaflor.
Dempués de la muerte del so maríu ―qu'avezaba recibir a los catarinenses pernomaos en llacuaes y xareos, n'unu de los cualos tuvo presente'l vizconde de Taunay― la soledá fíxose entá peor. Vilba y cansada de fiestes, Julia de Costa pasó los últimos ocho años de la so vida zarrada na so casa, con zunes de persecución. Mientres el tiempu que permaneció enclaustrada, entamaba escribir una novela y, poro, iguó paneles coloríos con escenes llabradores, interiores de llares ya inspiradores paisaxes que s'espublizaben poles parés de la so casa.
Foi atopada muerta en xunetu de 1911, y soterrada na isla San Francisco. N'ochobre de 1924, por iniciativa de poetes de Paranaguá que conocíen de la señardá de la poeta, los sos restos mortales fueron treslladaos hasta la plaza Fernando Amaro, nel centru históricu de la ciudá de Paranaguá, la so ciudá natal. Construyóse un monumentu nel so homenaxe.
Obres
== Bibliografía ==
Idioma acadiu
L'acadiu (lišānum akkadītum, 𒀝𒂵𒌈 ak.kADû) ye una llingua semítica anguaño estinguida, falada na antigua Mesopotamia principalmente por asirios y babilonios mientres l'II mileniu e.C. Nel so tiempu apuerta a llingua franca de tola rexón. Escríbese usando un sistema d'escritura cuneiforme deriváu del sumeriu. El nome deriva de la ciudá d'Acad. El babiloniu y el asiriu son formes tardíes d'acadiu emplegaes nos reinos de Babilonia y Asiria, respeutivamente.