cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
José Bono
Dimisión
El 7 d'abril de 2006 faise pública la so decisión d'abandonar el so cargu por motivos personales, ocupando la so cartera l'hasta entós ministru del Interior, José Antonio Alonso. Nel momentu de dexar el so cargu, yera'l cuartu ministru meyor valoráu.
N'ochobre de 2006, el so nome embaraxóse como candidatu a l'alcaldía de Madrid y, anque en principiu nun refugó tal ufierta («A naide amárga-y un dulce», dixo nesta ocasión), darréu tornar, cuando dalgunos yá daben por fecha tal candidatura.
En marzu de 2015 reconoció que salió del Gobiernu pol so desalcuerdu cola aprobación del Estatutu d'autonomía de Cataluña de 2006.
Presidente del Congresu de los Diputaos (2008-2011)
El 1 d'abril de 2008 foi escoyíu presidente del Congresu de los Diputaos pa la IX Llexislatura con 170 votos a favor, el so últimu cargu públicu, siendo'l primer presidente de la democracia escoyíu por mayoría simple na segunda vuelta, y non por mayoría absoluta.
Crítiques
No referente al ámbitu puramente militar les sos decisiones recibieron crítiques y allabancies.
En marzu de 2010, el periódicu La Gaceta, perteneciente al grupu conservador Intereconomía, publicó una serie d'artículos sobre'l patrimoniu de José Bono y la so familia, acusándo-y de llograr parte d'él per medios ilícitos. A esta publicación siguió un discutiniu afaláu pol Partíu Popular. N'abril de dichu añu, el PP unvió un escritu a la Fiscalía Xeneral del Estáu apurriendo les publicaciones de La Gaceta como prueba, por que decidiera si yera necesaria una investigación. El 2 de xunu, el Partíu Popular presentó una denuncia acusando a José Bono de "delitos contra la Facienda Pública y contra l'Alministración Pública". En recibiendo los allegamientos de Bono —ente elles, les declaraciones de bienes d'él y la so esposa—, la fiscalía archivó la denuncia. Paralelamente, el 15 xunu de 2010, la Comisión del Estatutu del diputáu del Congresu, en recibiendo la documentación apurrida por José Bono, declaróse incompetente para dicha investigación cola astención del Partíu Popular.
Vida privada
José Bono tuvo casáu cola guatemaliana Ana María Albina Rodríguez Mosquera mientres 30 años, la madre de los sos cuatro fíos. El 19 de xunetu de 2010 el matrimoniu fixo oficial el so divorciu.
Lonchura malabarica
Lonchura malabarica o Capuchín picoplata indiu ye una especie d'ave paseriforme que vive nel sur d'Asia. Enantes considerábase de la mesma especie que'l capuchín picoplata africanu.
Descripción
thumb|left|Pico de plata indio en [[Haryana, India.]] El picu de plata indio ye una pequeña ave gregaria que s'alimenta principalmente de granes. Frecuenta los campos abiertos y les zones de cultivu, especialmente les allugaes cerca d'una fonte d'agua. Añera n'estructures recubiertes por mofu sobre los árboles, depositando ente cuatro y diez güevos blancos per vegada.
Esta especie mide ente 11 y 11,5 centímetros d'altu, con una cola llarga y de color negru. L'adultu tien un picu de color plateado buxu, cabeza marrón amarellentada y la zona cercana a les pates de color blancu, con nales escures. Dambos sexos presenten una apariencia similar, pero los pichones tienen una coloración más mariella y la cola más curtia.
Distribución
Esti estríldido habita na mayor parte d'Oriente Mediu y el sur d'Asia: Paquistán, Nepal, Bangladex, India, Arabia Saudita, Omán, Sri Lanka, Irán, Emiratos Árabes Xuníos ya Israel, y foi introducíu en Xordania, Kuwait, Puertu Ricu, Qatar y Estaos Xuníos. Columbróse tamién nes Islles Vírxenes (onde probablemente tea estinguíu) y en Niza, al sur de Francia.
Crantenoy
Crantenoy ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Lonchura melaena
'''Lonchura melaena ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae endémica de Papúa Nueva Guinea.
Distribución
Ta confináu nes islles de Nueva Bretaña y Buka, amás de dellos castros circundates. Alcuéntrase nos praos tropicales.
Anque la extención del so hábitat ye inferior a 20.000 km², clasifícase'l so estáu de caltenimientu como especie de baxa esmolición (LC) porque se considera que la so población ye estable.
Melastomataceae
Identifíquense fácilmente porque les sos fueyes son simples opuestes, nun tener estípules nin exudáu o golor y porque les sos fueyes tienen venación acródroma.
Descripción
Son yerbes añales o perennes, arbustos o árboles pequeños, dacuando epífites o trepadores escandentes; plantes hermafrodites (en Nicaragua) o raramente dioiques. Fueyes simples, opuestes, decusaes, xeneralmente con 3–7 (–9) nervios llonxitudinales aniciándose na base de la llámina (1-nervias en Mouriri y en delles especies con fueyes lliniares), o plinervias (los nervios internos diverxendo dende'l nerviu principal más arriba de la base de la llámina), raramente pinnatinervies (con 3 o más pares de nervios primarios diverxendo dende'l nerviu principal en puntos socesivos sobre la base de la llámina). Inflorescencia de panícules o visos terminales o axilares, o flores solitaries, flores xeneralmente 4–6 (–8)-meres, hipanto colos sépalos, los pétalos y los estames nun toru (aniellu vascular) n'o cerca de la base de los llobos de la mota; mota xeneralmente abierta na yema (nes nueses especies caliptráu en Conostegia y Graffenrieda) o zarráu na yema pero rompiéndose en segmentos irregulares persistentes (en delles especies de Miconia); pétalos llibres, típicamente obovaos, blancos a moraos; estames mayormente en doble númberu que pétalos (diplostémonos) pero comúnmente pleostémonos en Conostegia, isomorfos a dimorfos, anteres abrir por 1–2 (dacuando más) poros terminales o subterminales, truncaos o inclinaos, el conectivu frecuentemente enllargáu pembaxo de les teques y provistu de distintos tipos d'apéndices dorsales y/o ventrales; ovariu (1–) 2–5 (–10)-locular, súperu o ínfero, placentación axilar, óvulos numberosos. Frutu una cápsula loculicida envuelta pol hipanto, o una baga; granes poques a munches, de delles formes, ensin endosperma.
Kaarta
Kaarta o Ka'arta, foi un reinu bambara de curtia duración nel actual oeste de Malí.
Historia
Cuando Bitòn Coulibaly llogró arreyar el so control sobre Segú, capital de la so apocayá formáu Imperiu Bámbara, una facción de los bámbara de Ségou descontentos col so gobiernu emigró escontra l'oeste. En 1754, fundaron el Reinu de Kaarta nel llar del largamente difuntu Imperiu de Ghana, tomando Nioro du Sahel como la so capital. El reinu foi destruyíu como fuercia independiente en 1854 pola Yihad fulani d'El Hadj Umar Tall. Umar Tall tomó Nioro, y llevó al rei o fama de Kaarta y la so familia a la muerte.
Dómina colonial
En 1878, el gobernador francés de Senegal Briere de l'Isle unvió una fuercia contra'l Reinu de Kaarta, vasallu del Imperiu Toucouleur y que s'atopaba na rivera norte del Ríu Senegal. Bloquiáu pol Ministru Colonial de París, argumentó que yeren una amenaza pal Reinu de Fouta Toro senegalés (entós un estáu veceru francés) y que taba interfiriendo nel so contra col Imperiu Británicu. El Ministru aceptó, y el 7 de xunetu de 1878, una fuercia francés estrozó'l fuerte Toucouleur de Kaarta en Sabouciré, matando al so líder, Almany Niamody. Esta porción de vasallos de Kaarta foi entós incorporada al protectoráu wólof de Khasso.
El Coronel francés Louis Archinard conquistaría más tarde el territoriu completu del antiguu Reinu de Kaarta, en 1890, siendo formalmente anexonáu al África Occidental Francesa en 1904.
Ardahan
Ardahan (არტაანი; Արդահան) ye una ciudá del nordeste de Turquía, a veres del Kuruchay, afluente del ríu Kurá, a una altitú de 1.900 metros. Ye la capital de la provincia homónima, con una población de 17.274 habitantes (2000).
Historia
La ciudá, que pertenecía a los otomanos, foi vencida a Rusia en virtú del Tratáu de San Stefano en 1878. Acordies con el Tratáu de Brest-Litovsk ente Rusia y Turquía, la ciudá y el so territoriu fueron vencíos al Imperiu otomanu (marzu de 1918), que lo ocupó rápido, pero foi reclamada pola República de Transcaucasia y depués per Xeorxa y Armenia. En xunu de 1918 un tratáu de paz ente l'Imperiu otomanu y Xeorxa reconoció la posesión de Batum, Kars y Ardahan y otros dos rexones a los turcos. Sacupada Ardahan polos turcos a finales de 1918, y colos británicos esplegándose pola rexón, foi ocupada polos armenios (xunu de 1919). Los Mozos Turcos empecipiaron reconquistar de les rexones en disputa n'Anatolia del Nordeste, y los armenios sacuparon la ciudá'l 23 de febreru de 1921, que foi incorporada a Turquía.
Quesos d'Asturies
300px|thumb|El Quesu Cabrales el quesu asturianu más conocíu internacionalmente El quesu ye un elementu fundamental de la gastronomía asturiana. Hai testimonios qu'afiten que nel ámbitu rural la fabricación de quesos notros tiempos yera abundante y parte de la vida cotidiana. Esta yera una producción familiar, resultáu del escesu de producción llechera y pal consumu, llegando a ser hasta medíu de pagu. La so comercialización pue considerase más bien escasa. Yá Xovellanos nel sieglu XVIII calificó los quesos asturianos como «muy ricos y regalaos», asegurando que yeren lluendios de comercializar, ente otres coses, polos inconvenientes materiales pa la so conservación.
Esti datu últimu ye fundamental pa atalantar el porqué d'esi ámbitu familiar na producción quesera d'Asturies. El tipu de quesu que se facia, non como n'otros llugares d'Europa, yera de difícil tresporte y conservación, ya que nun taben fechos a partir d'una pasta cocía y prensada que favoreciere tales menesteres.
A entamos del sieglu XX la ganadería asturiana alquirió cada vez más importancia na economía del país, llegando a aportar na década de los años 20 más del 20% al total de la producción lláctea del Estáu español, convirtiéndose d'esta manera nel primer productor.
Más tarde, vería un retrocesu pol cambio de cadarma socioeconómica, que motivó una crisis nel campu asturianu, llegando a perder el primer puestu na producción llactea estatal. Esto motivó que la artesanía del quesu decayera aína. L'únicu que se caltuvo con una gran relevancia foi'l Quesu Cabrales.
Nos últimos años del sieglu XX, consecuencia del Tratáu de Maastricht y la esistencia de cuotes llácties, la cabaña ganadera asturiana mengua abondo. Pesie a ello, parez que la ellaboración artesana revive gracies a las distintes cooperatives,Denominación d'Orixe Protexida, y al renováu interés pola cultura popular y tradicional. Yá nun ye namái'l Cabrales el que tien una gran proyeición incluso fuera de les fronteres asturianes, sinon qu'otros como'l Casín o l'Afuega'l Pitu cada día cobren más protagonismu.
Variedaes
Esisten 42 variedaes de quesos asturianos artesanos. D'ellos tres tienen anguaño Denominación d'Orixe:
Mar de Filipines
El mar de Filipines o mar Oriental de Filipines ye la parte occidental del océanu Pacíficu que llinda al oeste col archipiélagu filipín, el Mar de la China Meridional (tamién conocíu como mar Occidental de Filipines) y Taiwán, al norte col archipiélagu xaponés, al este coles islles Marianes y al sur con Paláu.
En 1944, mientres la Segunda Guerra Mundial, foi l'escenariu d'una batalla naval ente los Estaos Xuníos y Xapón, la batalla del Mar de Filipines.
Delimitación de la IHO
La máxima autoridá internacional en materia de delimitación de mares a efeutos de navegación marítima, la Organización Hidrográfica Internacional («International Hydrographic Organization, IHO), considera'l mar de Filipines como un mar. Na so publicación de referencia mundial, «Limits of oceans and seas» (Llendes d'océanos y mares, 3ª edición de 1953), asígna-y el númberu d'identificación 34 y definir de la forma siguiente:
Ramiru I
right|thumbnail|200px|Estatua de Ramiru I. Ramiru I foi rei d'Asturies y Galicia de 842 a 850.
Fíu de Bermudu I, socedió a Alfonsu II tres d'una revuelta interna na que derrotó al usurpador Conde Nepocianu na batalla de la Ponte de Corniana, cerca del ríu Narcea.
Les cróniques rellaten que durante'l so reináu, Ramiru I tuvo de facer frente a ataques normandos y andalusíes. Na afamada y llexendaria batalla de Clavijo (La Rioxa), derrotó a un continxente de tropes emirales. Nella, según la lleenda, el Apóstol Santiagu aparecióse montáu sobro un caballu blancu n'aida del exércitu cristianu.
Golfu de Carpentaria
El golfu de Carpentaria ye un gran entrante pocu fondu na mariña septentrional australiana del mar de Arafura, el mar alcontráu ente Australia y Nueva Guinea. Alministrativamente, les mariñes del golfu pretenecen a los estaos australianos de Territoriu del Norte y Queensland.
Xeografía
El golfu de Carpentaria, xeneralmente, tien como llende norte una llinia definida dende punta Slade (la esquina noroeste de la península del Cabu York), nel nordeste, hasta'l cabu Arnhem (el puntu más oriental de la Tierra de Arnhem), nel oeste. Na so boca, el golfu tien 590 km d'anchu, y más al sur, 675 km. El llargor de norte a sur ye de más de 700 km. Ocupa una superficie d'agua d'alredor de 300.000 km². La fondura polo xeneral ye d'ente 55 y 66 m y nun entepasa de 82 m.
La tierra qu'arrodia'l golfu ye polo xeneral plana y baxa. Escontra l'oeste atopa la tierra de Arnhem y partir norte del Territoriu del Norte. Pel este estiéndese la península del Cabu York. L'área escontra'l sur (que al igual que la península de cabo York, forma parte de Queensland) ye llamada «territoriu del golfu» o «el golfu» a seques.
En términos xeolóxicos, el golfu ye mozu —yá que mientres la postrera era glacial tuvo secu (gran parte de la plataforma continental Sahul, que subyace sol golfu, yera tierra firme).
Xeografía marítima
Delles vegaes el golfu de Arafura suel considerase como un mar independiente del mar de Arafura, pero la máxima autoridá internacional en materia de delimitación de mares, la Organización Hidrográfica Internacional («International Hydrographic Organization, IHO), nun lo considera como un mar sinón parte del mar de Arafura. Na so publicación de referencia mundial, «Limits of oceans and seas» (Llendes d'océanos y mares, 3ª edición de 1953) el mar de Arafura tien asignáu'l númberu d'identificación 48h.
Clima
thumb|left|Una formación de nubes Morning Glory ente les ciudaes de [[Burketown y Normanton, n'Australia.]] El clima ye templáu y húmedu, con dos estaciones al añu. La estación seca empieza n'abril y llega hasta payares y caracterízase por vientos del sureste y esti por demás secos, xeneraos pol desplazamientu ivernizu de los sistemes d'alta presión escontra'l sur. La estación húmeda estender dende avientu hasta marzu. La mayoría de la precipitación pluvial producir nestos meses, y munches árees baxes anubrir mientres esti periodu.
En munches otres partes d'Australia producen transiciones climátiques sópites en distancies relativamente curties. La cordal australianu, que cuerre paralela a la mariña este y sureste del continente, ye responsable del patrón de clima consistente nuna franxa costera con un réxime d'agües razonable, una zona relativamente angosta de montes, y depués una amplia cuenca plana interior que recibe agües bien escases. Nel golfu, sicasí, nun esisten montes que llinden la precipitación pluvial a la franxa costera y pollo la transición dende la profusa vexetación tropical de les árees próximes al mar hasta les zones desérticas del centru d'Australia ye gradual.
Nel golfu, de setiembre a ochobre, reparar un fenómenu meteorolóxicu pocu frecuente, que ye la formación de les nubes tipu Morning Glory (n'inglés, Morning Glory cloud, que n'español significa, «nube gloria de la mañana»). Son nubes en forma de rollu que pueden algamar los 1 000 km de llargu, de 1 a 2 km d'altor y que lleguen a movese a velocidaes d'hasta 60 km/h.
Historia
thumb|left|250px|El golfu nun mapa neerlandés de 1859 El primer esplorador européu que visitó la rexón del que se tienen noticies foi l'holandés Willem Janszoon nel so viaxe de 1606. El so compatriota Jan Carstenszoon (o Carstensz.) visitó'l golfu en 1623 y nomar n'honor a Pieter de Carpentier, que nesa dómina yera'l Gobernador xeneral de les Indies Orientales Neerlandeses. Abel Tasman tamién esploró les sos mariñes en 1644.
La rexón foi esplorada darréu por Matthew Flinders en 1802 y 1803, que llevantó mapes del área.
El primer esplorador qu'enfusó en tierra na zona foi'l prusianu Ludwig Leichhardt que travesó l'área en 1844 y 1845. Foi siguíu por Augustus Gregory de la Espedición al Norte d'Australia en 1856, y depués pola Espedición de Burke y Wills en 1861. John McKinlay, Frederick Walker y William Landsborough encabezaron distintos grupos na zona del golfu en busca de Burke y Wills en 1861 y 1862.
Takahiro Nakazato
Takahiro Nakazato (中里 崇宏, ) ye un futbolista xaponés.
Imperiu de Tukulor
thumb|right|400px|Mapa alemán contemporaneu (1861), amosando los distintos estaos anteriores al ascensu de Umar Tall, coloriaos pa representar l'imperiu de Umar en 1861. Les capitales conquistaes apaecen en verde, los fuertes franceses n'azul. L'Imperiu de Toucouleur o Tukulor (tamién conocíu como Estáu de la Yihad Tijaniyya o'l Segu Tukulor) foi fundáu nel sieglu XIX por El Hadj Umar Tall de la etnia Toucouleur, en zones de l'actual Malí.
Entamu de la yihad
Umar Tall volvió de Hajj en 1836, portando los títulos d'El Hadj y califa de la hermandá Tijaniyya del Sudán. Tres una llarga estancia en Fouta Toro, anguaño Senegal, mover hasta Dinguiraye, escontra l'este de Fouta Djallon, na actual Guinea, llugar que se convirtió na base d'operaciones de la so yihad de 1850.
Espansión del imperiu
En dexando l'asaltu al exércitu colonial francés tres el fracasu del so intentu, en 1857, de conquistar el fuerte de Medina, Umar Tall llanzar contra los reinos bambara con mayor ésitu. Primero atacó Kaarta y darréu Segou. Tres la decisiva victoria de la batalla de Segou el 10 de marzu de 1861, fixo de Segou la capital del so imperiu. Un añu más tarde, dexó la so organización y xestión en manes del so fíu Ahmadu Tall, pa conquistar Hamdullahi, capital del imperiu fulani de Massina.
Umar Tall volvió probar la derrota nun intentu fallíu de conquistar Tombuctú, y replegóse hasta Deguembéré, cerca de Bandiagara, na rexón del pueblu dogón. En 1864, morrió nesti llugar, tres una esplosión de reserves de pólvora.
L'imperiu tres la muerte de Umar Tall
El so sobrín, Tidiani Tall, asocedió-y ya instaló la capital del Imperiu Toucouleur en Bandiagara. En Segou, Ahmadu Tall siguió reinando con ésitu, suprimiendo distintos intentos de ciudaes vecines de dixebrase, pero progresivamene atopóse envolubráu en conflictos colos sos hermanos.
En 1890, los franceses, aliaos colos bábara, entraron en Ségou, y Ahmadu escapó hasta Sokoto, na actual Nixeria, lo que supunxo'l fin efectivu del imperiu.
Crépey
Crépey ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Festuca nigrescens
Festuca nigrescens ye una especie de planta yerbácea perteneciente a la familia de les poacees. Ye orixinaria d'Europa.
Taxonomía
Festuca nigrescens describióse por Jean-Baptiste Lamarck y espublizóse en Encyclopédie Méthodique, Botanique 2: 460. 1788. Festuca: nome xenéricu que remanez del llatín y significa tarmu o brizna de paya, tamién el nome d'una meruxa ente la cebada. nigrescens: epítetu llatín que significa "coritu".
Jake Paltrow
Jake Paltrow ye un escritor, actor y direutor de cine d'Estaos Xuníos. Nacíu'l 26 de setiembre de 1975 en Los Angeles (California), ye fíu de Bruce Paltrow y Blythe Danner, hermanu de Gwyneth Paltrow y primu de la tamién actriz Katherine Moennig.
Ordoñu I
right|thumb|200px|Estatua d'Ordoñu I na plaza d'Oriente de Madrid. Ordoñu I (Uviéu, 821 - Uviéu, 866), rei d'Asturies dende 850 hasta 866. Repobló les ciudaes de Llión y Astorga.
Xuan Bautista
Xuan el Bautista, o a cencielles el Bautista o San Xuan, foi un predicador xudíu, consideráu como unu de los sos profetes por trés relixones: Cristianismu, Islam y la Fe Bahá'í. Consideráu tamién mesíes pol Mandeísmu. Especulóse con que Xuan el Bautista ya inclusive Xesús de Nazaré teníen rellación col movimientu xudíu de los esenios o inclusive pertenecíen a la secta: "paez que Xuan el Bautista y seique tamién Xesús y la so familia foron cercanos a esta comunidá. Sía que non, nos manuscritos de Qumrán hai múltiples puntos de contautu col mensaxe cristianu. Nun puede refugase que Xuan el Bautista viviera un tiempu nesta comunidá y recibiera nella, en parte, la so formación relixosa". Ye consideráu'l primu- hermanu o primu segundu de Xesús de Nazaré.
Xuan el Bautista nel cristianismu
Fíu del sacerdote Zacaríes y de la so esposa Isabel, Xuan el Bautista ye consideráu'l precursor de Xesucristu.
Según, Xuan empezó a predicar y a bautizar nel desiertu «l'añu decimoquintu del imperiu del emperador Tiberio, cuando Poncio Pilato gobernaba Xudea, cuando Herodes yera tetrarca de Galilea, el so hermanu Filipu tetrarca d'Iturea y Traconítide, y Lisanias tetrarca d'Abilene, en tiempu de los sumos sacerdotes Anás y Caifás».
Tiberio asocedió a Augusto el 19 d'agostu del añu 767 (añu 14 d. C.) de la fundación de Roma. Lucas pudo contabilizar los años siguiendo'l calendariu siriu, qu'empecipia l'añu 1 d'ochobre, o bien el calendariu romanu, qu'empieza en marzu, polo cual nun sabemos si tuvo en cuenta'l primer añu de la socesión. Asina, la fecha averada del entamu de l'actividá del Bautista taría en redol al añu 28 de la nuesa era.
Xuan Bautista definir a sigo mesmu como «voz que clama nel desiertu: "rectificái los caminos del Señor"», colo cual cumplía espresamente una profecía d'Isaías. xune a ésta'l cumplimientu d'otra profecía, de. Esta mesma misión xeneral, cumplir xuníes dambes profecíes, vista como una, foi definida polo xeneral polos esenios para ellos mesmos, según la Regla de la Comunidá (1QS VIII 13-14; 4Q259 III 3-6), atopada ente los Manuscritos del Mar Muertu y datada ente los años 100 y 75 e.C. Tamién la lliturxa bautismal esenia (4Q14) pudo sirvir d'inspiración a Xuan.
Amás, nel Evanxeliu de Xuan, narrar a Xuan el bautista diciendo:
La diferencia ente'l ministeriu xeneral de los esenios y el de Xuan finca en qu'aquellos enfatizaban nel estudiu de la Llei, y polo xeneral de les Escritures, y Xuan na predicación y bautismu pa la conversión del pueblu. Según los Evanxelios, bautizó tamién a Xesús nel ríu Xordán y reconocer como Mesíes. Esi momentu supunxo l'entamu de l'actividá mesiánica de Xesús. Dellos autores señalen que sería más bien l'arrestu de Xuan per parte de Herodes Antipas l'empiezu de la vida pública de Xesús.
Poco dempués (antes de la muerte de Xesús escontra'l 30), foi encarceláu y degolláu por orde de Herodes Antipas na fortaleza de Maqueronte. Esti datu ye mentáu tantu por Flaviu Xosefu (Ant., XVIII, v, 2) como polos Evanxelios de y.
Xuan nun duldar de Xesucristo al reconocelo como'l Corderu de Dios, pero tando na cárcel unvió mensaxeros p'asegurase de que Xesús yera realmente'l Mesíes esperáu, Mateo 11:2-4 "Y a l'oyer Xuan, na cárcel, los fechos de Cristu, unvió-y dos de los sos discípulos, pa preguntar: ¿Yes tu aquel qu'había de venir, o vamos esperar a otru? Respondiendo Xesús, díxo-yos: Díi, y faéi saber a Xuan les coses qu'oyéis y veis". Xuan el Bautista ye consideráu por Xesús como'l más grande ente los homes, anque'l más chicu nel reinu de los cielos ye mayor qu'él, Mateo 11:11 "De ciertu dígovos: Ente los que nacen de muyer nun se llevantó otru mayor que Xuan el Bautista; pero'l más pequeñu nel reinu de los cielos, mayor ye qu'él".
San Xuan Bautista ye unu de los santos más celebraos d'Europa, siendo patrón de Florencia, Badayoz, Chiclana de la Frontera, Albacete, Telde y Arucas en Gran Canaria y Puertu Ricu, amás de selo de los monxos Cartuxos y de la Orde de Malta. La nueche del 23 de xunu (viéspora del día de la so fiesta) realícense les famoses fogueres de san Xuan, ente les que destaquen les d'Alicante, declarada d'Interés Turísticu Internacional, y les de La Coruña, declarada ésta d'Interés Turísticu Nacional.
Nacencia de Xuan el Bautista según l'Evanxeliu de Lucas
Según el Evanxeliu de Lucas, Xuan el Bautista nació siendo la so madre Isabel manera y d'edá avanzada. San Lucas describe que, mientres Zacarías faía una ufrienda, l'arcánxel Gabriel apaecióse-y p'anuncia-y el fechu:
Y Zacarías permaneció mudu hasta'l día de la circunsición de Xuan (Evanxeliu de Lucas 1:64).
Xuan el Bautista nel islam
Xuan el Bautista recibe nel Corán, onde ye citáu una quincena de vegaes, el nome de Yahya ibn Zakariya o a cencielles Yahya (يحيى). Según la tradición islámica, María (Mariam مريم), al quedase embarazada con Xesús, retirar a un oratoriu, onde vivía sola baxu tutelar del profeta Zacarías (Zakariya زكريا), que la visitaba pa curiar d'ella y lleva-y alimentu. Sicasí, María nun precisaba que-y llevaren alimentos pos el mesmu Dios suministrar. Maraviáu pol milagru, Zacarías rogó a Dios que fixera tamién por él un milagru, dándo-y un fíu, y Dios aportó a los sos ruegos. D'esta miente, nació Xuan. N'agradecimientu, Zacarías ayunó y caltúvose en silenciu mientres tres díes, y Dios dio a Xuan sabiduría y conocencia, faciéndo-y profeta.
El Corán presenta a Xuan como un home llenu de cualidaes y virtúes, ente les cualos un inmensu respetu polos sos padres y una gran sinceridá. Foi unu de los profetes colos que s'atopó Mahoma nel Isra, el so llexendariu viaxe nocherniegu a Xerusalén.
La tradición islámica afirma que ta soterráu na gran Mezquita de los Omeyes, en Damascu.
Julio González
Julio González ye'l conxuntu del nome propiu, en castellanu, Julio y l'apellíu González que pue referise a:
Yuta Hashimura
Yuta Hashimura (橋村 祐太, ), ye un futbolista xaponés.
Crévéchamps
Tien una población de y una superficie de  km².
Lonchura nigriceps
Lonchura nigriceps ye una especie d'ave paseriforme de familia de los estrildidos que vive n'África.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase n'Angola, la República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Mozambique, Somalia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Zambia y Zimbabue.
El so hábitat correspuende a la sabana húmeda y nos montes húmedos de les tierres baxes tropicales y subtropicales. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Colette Álvarez Urbajtel
Colette Álvarez Urbajtel foi una fotógrafa francu-mexicana, que'l so trabayu, na so mayoría de la vida diaria, foi en blancu y negru hasta 1990. El so trabayu foi exhibíu llargamente tantu en Méxicu como nel estranxeru. Foi reconocida con una membresía nel Salón de la Plástica Mexicana.
Vida
Álvarez Urbajtel nació en París en 1934. Estudió na Facultá de Derechu y nel Institutu d'Estudios Políticos mientres los cincuentes en Francia. Llegó a Méxicu en 1959 nel marcu d'un intercambiu cultural francu-mexicanu pa faer una tesis de doctoráu n'Economía. Pa esti viaxe, el so hermanu regaló-y el so primer cámara, que la acompañó nes sos primeres esperimentaciones. Vive en Méxicu dende 1962, onde se casó col fotógrafu Manuel Álvarez Bravo. Foi'l so asistente ya imprentadora y contribuyó a espublizar la so obra. De 1969 a 1981 trabayó como adminstradora, asistente y fotógrafa no fondero Editorial de la Plástica Mexicana fundáu por Manuel Álvarez Bravo, Rafael Carrillo, Carlos Pellicer y Leopoldo Méndez.
Empezó a morar de forma permanente en Méxicu en 1962.
Ella frecuentemente acompañó a Álvarez Bravo nes sos escursiones na Ciudá de Méxicu y otres partes de país. Al traviés del so maríu, tuvo contautu con otros artistes y fotógrafos como Henri Cartier-Bresson, Jacques Henri Lartigue, Joseph Koudelka, Paul Strand y André Kertész. El matrimoniu duró hasta la muerte d'Álvarez Bravo nel 2002.
Carrera
El so trabayu foi exhibíu en Méxicu y l'estranxeru, n'exhibiciones individuales y coleutives. La so primer exhibición coleutiva foi na Galería José Clemente Orozco en 1975 y la so primer exhibición individual foi na Casa del Llagu (UNAM) nel mesmu añu. Delles exhibiciones destacables dende entós inclúin les realizaes na Galería Midtown, Nueva York (1976), La Esmeralda (1979), Salón de la Plástica Mexicana (1980, 1990 and 2007), Galería des Femmes, Paris (1983), na ciudá de Mérida (1989), Witkin Gallery (1990 y 1997) cola Alianza Francesa en delles ocasiones, el muséu Carrillo Gill (1981 y 1990-1991), Agathe Gaillard Gallery, Paris (1990), Zelda Cheatle Gallery, London (1990), la Escuela Activa de Fotografía (1994), el Centru de la Imaxe (2007), el Juan Martín Gallery (2008) y la Casa de Francia (2008, 2010).
Les sos obres y les del so maríu fueron presentaes xuntes en delles ocasiones, ente elles, una na Galería de Fotografía Contemporánea (1994-1995) y na Galería Rose en Santa Mónica, CA (1995).
De 1995 to 1997, la Secretaría de Rellaciones Esteriores unvió una exhibición del so trabayu como parte de Cuatro muyeres fotógrafes en delles ciudaes en Xapón, China y Australia. Tamién participó n'exhibiciones coleutives en Guadalaxara, Mérida, Tucson, Pasadena, Havana, Paris, Prague y Arles, Francia.
Tuvo dos retrospectives del so trabayu:" Una estraña familiaridá" nel Salón de la Plástica Mexicana en 2007 y Setenta y dos y serenu nel Centru d'Imaxe (Ciudá de Méxicu) en 2007. Foi aceptada como miembru del Salón de la Plástica Mexicana.
El so trabayu foi presentáu nel llibru "Cuatro muyeres mexicanes fotógrafes" : Graciela Iturbide, Mariana Yampolsky, Colette Alvarez Urbajtel, Lola Alvarez Bravo (1996) según Muyeres del Salón de la Plástica Meixcana'' (2014) y puede ser atopáu nes coleiciones del Muséu d'Arte Moderno en Nueva York y l'Institutu Ucraín d'América.
L'artista contribuyó a la Revista de Belles Artes en 1976 y en llibros como Skulptur im Licht n'Alemaña (1997), Los neños de Méxicu (1981), "Lluz y tiempu, coleición fotográfica formada por Manuel Álvarez Bravo pa Fundación Cultural Televisa (1995). Trabayó como alministradora, asistente y fotógrafa pal Fondu Editorial de la Plástica Mexicana de 1969 a 1981. Publicó dos de les sos obres na vida y obra del so maríu, Polaroids / Manuel Alvarez Bravo en 2005 y Manuel Alvarez Bravo: Photopoetry'' en 2008.
Carrera artística
Establez que la fotografía llegó a ella de manera natural una y bones cuando yera neña gustába-y analayar peles cais y grabar escenes na so mente de les persones mercando pan, el diseñu de los árboles na cai y l'acomodu de llugares como'l Place Jussieu o'l Sainte Genevieve Plaza.
Tiende a fotografiar el mundu que lu arrodia na so vida diaria. El so trabayu enfocar n'escenes seles y actividaes diaries, delles vegaes imáxenes iróniques o risonderes de la so familia, plantes, animales ya inseutos. Xeneralmente evita coses dañibles o negatives, constantemente cortando severamente les sos impresiones pa esaniciar lo que nun-y presta. Considera que la composición ye instintiva, más que daqué que s'enseña.
Tuvo diverses cámares y apoderáu delles téuniques de fotografíes en blancu y negru, platinum print, color dende 1990 y dixital dende 2003. Les sos obres anteriores y más estenses fueron en blancu y negru en diversos formatos.
Julio Iglesias (dixebra)
Julio Iglesias pue referise a:
Coline Serreau
Coline Serreau, (París, 29 d'ochobre de 1947), ye una actriz, direutora, guionista y compositora francesa.
Ente les películes qu'escribió y empobináu, podemos atopar populares comedies cómo Trés solteros y un biberón, la película de ciencia ficción Planeta Llibre, o documentales de temática social y ecolóxica como Solutions locales pour un désordre global.
Biografía
Ye fía de la escritora Geneviève Serreau y del direutor teatral Jean-Marie Serreau. Coline Serreau cursó estudios d'Humanidaes y tamién frecuentó'l conservatoriu de música, la escuela de circu d'Annie Fratellini (onde aprendió trapecismo); tamién fixo danza clásica y moderna.
Comenenciuda pol teatru, ingresa nel centru de La Rue Blanche en 1968 y fai práutiques na Comédie-Française en 1969, antes de decantase pola escritura de guiones pa cine y teatru y la direición de teatru, cine y ópera.
En 1975, llanzar a la direición cinematográfica, y en 1977 conoz un gran ésitu de crítica cola so segunda película Pourquoi pas !, pola que recibe una espiga d'oru nel Festival internacional de Valladolid 1978. Trátase d'una comedia dramática sobre un tríu amorosu compuestu por una pareya d'homes y la so amiga común, interpretaos por Sami Frey, Mario Gonzales y Christine Murillo.
En 1985, estrena Trés solteros y un biberón. Con más de 12 millones d'entraes, ye un récor de taquilla ente les películes franceses. Dirixe más tarde Romuald et Juliette, La Crise (premiu César al meyor guión), La Belle Vierte, Chaos, 18 ans après, Saint-Jacques… La Mecque, los documentales Solutions locales pour un désordre global y Tout est permis, y el telefilme Couleur locale.
Tamién actuó en numberosos espectáculos teatrales, escritos o non por ella: Lapin Lapin, Quisaitout et Grobêta (cinco premios Molière), -y Salon d'été et -y Cercle de craie Caucasien (de Bertolt Brecht). En 2006, interpreta a Arnolphe en L'École des femmes de Molière, espectáculu qu'ella dirixó nel teatru de la Madeleine. Tamién dirixó El Barberu de Sevilla de Rossini y La Chauve-Souris de J. Strauss na Ópera de la Bastilla.
Caltién una rellación duradera col direutor teatral suizu Benno Besson, quien codirixió xunto a Bertolt Brecht Berliner Ensemble. Tienen una fía, Madeleine Besson que tamién ye actriz y compositora.
Compunxo la música de delles de les sos películes y dirixe un coru parisín, la Chorale du Delta.
Foi condecorada cola Lexón d'Honor el 14 de xunetu de 2004 por Jacques Chirac.
Stain
Stain ye un cantar del grupu de grunge Nirvana. El cantar foi llanzáu orixinalmente nel EP de 1989 Blew, y llueu rellanzáu na compilación de 1992 Incesticide. El cantar foi descritu n'entrevistes pol grupu como "la hermana de 'Floyd the Barber'" (qu'apareció nel álbum debú del grupu, Bleach).
T Orionis
T Orionis (T Ori / BD-05 1329 / GCRV 3447) ye un sistema estelar na constelación d'Orión de magnitú aparente +11,25. Alcuéntrase aproximao a 1500 años lluz del Sistema Solar.
T Orionis tien tipu espectral A3 y ye una estrella Herbig Ae. Éstes son estrelles pre-secuencia principal que tán en fase de crecedera, incorporando material del esterior. Son estrelles desaxeradamente nueves; T Orionis tien una edá averada de 4 millones d'años. Con una incierta temperatura de 9750 K —8500 K según otra fonte—, tien una masa 2,4 vegaes mayor que la del Sol y ye ente 50 y 83 vegaes más lluminosa qu'ésti. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación de siquier 175 ± 14 km/s. El so metalicidá —bayura relativa d'elementos más pesaos que'l heliu— ye asemeyáu a la solar.
T Orionis forma un sistema binariu ampliu con una compañera visualmente a 7,7 segundos d'arcu. De la mesma, la mesma T Orionis ye una binaria espectroscópica, que la so duplicidá conocer pol desplazamientu Doppler de los sos llinies espectrales. Los dos componentes d'esta binaria son de tipu espectral A2. Per otra parte, T Orionis ye una variable Orión que les sos variaciones de lluminosidá son irregulares y eruptives.
Artvin
Artvin ye la capital de la provincia d'Artvin. Atopar al nordeste de Turquía, xunto al ríu Çoruh, cerca de la frontera con Xeorxa. Tien una población de (2012).
Xeografía
Artvin asítiase na fastera d'un monte sobre'l ríu Çoruh, a la que s'apuerta per una carretera de 5 km. La paraxa circundante componer de montes, cascaes, llagos, montes y pandos altos, como la de Kafkasör.
El clima ye húmedu, con gran influyencia del cercanu mar Negru.
Artvin anguaño
thumb|left|190px|Vista d'Artvin. Al igual que la mayoría de les ciudaes turques, dende la década de los 1970, Artvin foi escenariu de la construcción desafranada de bloques d'apartamentos de formigón y oficines gubernamentales, polo que perdió parte del so curiosu históricu. Sicasí, l'allugamientu de la ciudá torga que pueda crecer por demás, polo que caltién un ambiente de ciudá pequeña.
Antes de la I Guerra Mundial, había numberosos armenios en Artvin. Anguaño, la población ta bien entemecida y compónse de turcos, xeorxanos y lazes.
Llugares d'interés
Esisten distintes edificaciones otomanes, ente elles:
Pela redolada puede practicase la esguilada y el trekking. Tamién se celebren lluches de toros.
Crévic
Tien una población de y una superficie de  km².
Schedae ad Floram Exsiccatam Austru-Hungaricum
Schedae ad Floram Exsiccatam Austru-Hungaricum (embrivíu Sched. Fl. Exs. Austru-Hung.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu, pteridólogu y briólogu austriacu Anton Kerner von Marilaun y espublizáu en Viena en diez fascículos nos años 1881-1913.
Baudilio Bernardo Baizán
Baudilio Bernardo Baizán foi un políticu asturianu.
Nacíu en Ḷḷamas parroquia del conceyu asturiana d'Ayer, políticu d'idees lliberales y d'izquierdes) foi'l cabezaleru del PCE nel conceyu d'Ayer y Caudal. Foi encarceláu na posguerra, pero foi asueltu llueu ensin cargos pol réxime franquista.
Coline Varcin
Coline Varcin ye una deportista francesa que compite en biatlón, ganadora de dos medayes nel Campeonatu Européu de Biatlón de 2015, oru na prueba individual y bronce en relevos.
T Monocerotis
T Monocerotis (T Mon / HD 44990 / HR 2310) ye'l nome d'una estrella variable cefeida na constelación de Monoceros, visualmente asitiada 2º al noroeste de ε Monocerotis. Xunto con Eta Aquilae y X Sagittarii ye una de les cefeides consideraes fáciles d'atopar nel cielu nocherniegu. Alcuéntrase a 1350 pársecs o 4400 años lluz del Sistema Solar.
El rellumu de T Monocerotis varia ente magnitú aparente +5,58 y +6,62 nun periodu de 27,0247 díes. Esti periodu foi aumentando col tiempu, siendo enantes del añu 1900 de 27,0092 díes. El so cambéu en rellumu va acompañáu d'un cambéu nel so tipu espectral, dende F7Iab a K1Iab.
T Monocerotis ye una cefeida clásica, clase de variables integrada por estrelles pulsantes moces de Población I, de normal superxigantes con una lluminosidá y tamañu considerablemente mayores que'l Sol. La temperatura efectivo de T Monocerotis ye d'aproximao 5200 K y la so lluminosidá ye 4985 vegaes mayor que la lluminosidá solar. El so radiu mediu ye 131 vegaes más grande que'l del Sol, equivalente a 0,61 UA. Sicasí, por cuenta de les pulsaciones qu'esperimenta, la diferencia ente'l so radiu máximu y mínimu ye igual a 33 vegaes el radiu solar. Tien una masa aproximao siete veces mayor que la masa solar. Presenta un conteníu metálico más altu que'l del Sol ([Fe/H] = +0,23). Tolos elementos evaluaos, a esceición del manganesu, son «sobreabundantes» en rellación a los niveles solares, destacando nesti apartáu'l lantanu, que la so bayura relativa ye 3,5 vegaes mayor.
L'estudiu del espectru ultravioleta en distintes fases del ciclu, llográu col International Ultraviolet Explorer, suxure la esistencia d'una acompañante, una estrella de cerca de la secuencia principal de tipu espectral A0V y 10.000 K de temperatura efectivo.
Julio Jiménez
Julio Jiménez ye'l conxuntu del nome propiu en castellanu Julio y l'apellíu Jiménez que pue referise a:
Schedae ad Herbarium Florae Rossicae
thumb|200px|Dmitri Litvínov Schedae ad Herbarium Florae Rossicae (embrivíu Sched. Herb. Fl. Ross.) ye un llibru con descripciones botániques, escritu por Dmitri Litvínov y editáu n'ocho volúmenes nos años 1898-1922.
Julio Martínez
Julio Martínez ye'l conxuntu del nome propiu, en castellanu, Julio y l'apellíu Martínez que pue referise a:
Crézilles
Crézilles ye una comuña francesa del departamentu de Meurthe-et-Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Nekoda Smythe-Davis
Nekoda Smythe-Davis ye una deportista británica que compite en yudu, ganadora d'una medaya de bronce nel Campeonatu Mundial de Yudu de 2017 y otra de planta nel de 2018, les dos na categoría de –57 kg.
Frechilla
Demografía
A 1 de xineru de 2010 la población del conceyu xubía a 197 habitantes, 99 homes y 98 muyeres.
Historia
El topónimu de Frechilla paez venir de Fractella pos asina la citaba nel Magüetu de Sahagún del añu 989, como “villa fractu” o frayada o bien puexu con cayida o quebra, esto ye, llugar de la pequeña prominencia quebrada.
La llocalidá foi cabeza de partíu xudicial dende 1833 hasta 1967.
En Frechilla topóse un famosu puñal de centenes de la Edá del Bronce, bien típicu de les atopaes en distintes inhumaciones o enterramientos d'esi periodu históricu. Tamién s'atoparon variaos materiales arqueolóxicos en diversos de les sos paraxes, unos nel cascu de la villa y otros al trazase la canal de riego Carrionlea, vertideros romanos que se dataron na 2ª metá del sieglu.
Pola so situación trescendental, ye fácil concluyir qu'en Frechilla pudiera esistir dalguna villa romana procedente de Paredes de Nava.
Esta llocalidá dispunxo de muralla hasta 1836, asina lo recuerden el nome de delles de les sos puertes: Santa María, la de la Cai Mayor, Mediavilla, San Miguel y el póstigo de San Juan.
En Frechilla tuvo la so casa fuerte'l mayordomu de doña Berenguela, Gonzalo Ruiz de Girón y esfarrapada pol so enemigu'l Conde de Lara, Alvar Núñez, lo que similarmente pasaría col movimientu comuñeru.
El so gran retablu mayor ye barrocu, otru caltién un magníficu calvariu góticu del sieglu XVI, bona sillería nel coru, interesante escultura del Neñu Jesús Dormíu, y con unu de los meyores órganos de Castiella y Lleóny esquisita mota-curia del sieglu XVII.
Cerca llevántase la ermita de San Miguel, patronu de la villa de mediaos del sieglu XVII, con bóveda de cañón y, al llau un pozu de 1399. Otra de les sos ermites ye la de la Virxe del Coru o Corsu, de la 2ª metá del sieglu XVII, pero esistieron delles ermites más: dedicaes a San Mamés, Santiago, San Martín, San Román, etc.
thumb|Palombar- Frechilla
Entá caltién Frechilla bonos exemplares de Palombares tradicionales.
Digitalis thapsi
Digitalis thapsi ye una planta de la familia scrophulariaceae. thumb|240px|Vista de la planta nel so hábitat thumb|240px|Detalle de les flores thumb|240px|Vista de la planta
Descripción
Digitalis thapsi L., la dedalera ye una planta bienal non bien elevada, en redol a unos 60 cm. Les fueyes basales ovaes o llanceolaes y con pelos, les cimeres llanceolaes. El tarmu ye pubescente. Flores de color rosáu, con llurdios per dientro, paecíes a la Digitalis purpurea, colgantes en recímanos a la fin de los tarmos.; mota con 5 lóbulos; corola en forma d'alferga, de color rosáu, d'hasta 5 cm de llargor, cola parte inferior del interior del tubu maculada y pelosa pa sirvir de guía a les abeyes que busquen el néctar del fondu de la flor; 4 estames. Frutu en cápsules ovoidees que contienen munches granes. Ye tamién planta bien tóxica. Dellos botánicos nomar como Digitalis purpurea subsp. thapsi. Floria en primavera y branu.
Hábitat
Crez en terrenes xilizos, graníticos, dacuando pegada a les roques, n'aguaes soleyeres. Nun ye esclusiva del pisu de la encina, yá que tamién abonda nel pisu del melojo.
Distribución
Ye un endemismu de la península ibérica onde habita na zona occidental y nel centru. Ye bien común nel sistema Central, (sierra d'Ávila, La Serrota, Paramera d'Ávila, sierra de Gredos).
Observaciones
Ye planta cercana a la dedalera común y tien los mesmos alcaloides qu'ésta. Igual que la dedalera común, ye una de les plantes más apreciaes polos sos efeutos melecinales, anque la so potente aición estimulante de l'actividá cardiaca, fai que'l so usu familiar tenga de ser cubicáu con prudencia. La regulación de la motilidad del corazón provocada polos sos glucósidos dio llugar a ensame d'investigaciones médiques y na actualidá son numberosos los fármacos llograos a partir de les dedaleras.
Propiedaes
Nos estudios, la restricción de los iones de calciu ye resultáu de l'acumuladura con cardenolide en D. thapsi. La cantidá de calciu afecta a les reaiciones químiques redox nes célules. Ensin calciu, reparáronse cambeos na función antioxidante y l'actividá catalasa yera lenta. N'otru estudiu, la falta de calciu promueve la crecedera tardiega de la formación de digoxina. El manganesu, en forma de sulfatu de manganesu (MnCl), y de litiu, na forma de cloruru de litiu (LiCl), tamién aumentó la concentración de digoxina, pero nun afectó la crecedera.
Cristales d'oxalato de calciu y fibres pericíclicas aislláronse de D. thapsi. Estos considérense de 1,25 a 3 vegaes más potentes en vista melecinal que les que s'atopen en Digitalis purpurea. Según el botánicu holandés Herman Boerhaave, les especies Digitalis son altamente venenoses si inxerse direutamente. Toles partes son venenoses.
Taxonomía
thapsi: epítetu xeográficu qu'alude a la so llocalización en Tapso en Sicilia.
Llingües álxiques
Les llingües álgicas son una familia de llingües indíxenes d'América del Norte. La mayoría de les llingües álgicas pertenecen a la subfamilia de llingües algonquinas, que se falaba dende los Montes Rocosos hasta Nueva Inglaterra a la llegada de los europeos a la rexón. Otres llingües álgicas son el yurok y el wiyot del noroeste de California. El postreru falante conocíu de wiyot morrió en 1962, y créese qu'hai unos diez o inclusive menos falantes de yurok.
Historia
Históricamente la familia de llingües álgicas componer d'un gran grupu de llingües algonquinas falaes principalmente nel Este y Centru de Norteamérica, más dos pequeños enclaves en California que son el wiyot y el yurok (anguaño la primera d'estes llingües ta estinguida).
Magar la unidá filoxenética del subgrupu algonquino foi rápido reconocíu yá polos primeros esploradores europeos, el parentescu daqué más distante del Wiyot y el Yurok pasó primeramente desaparecibido hasta que foi alvertíu por Edward Sapir (1913, 1915, 1923). Sicasí, primeramente dellos algonquinistas ente ellos Truman S Michelson (1914, 1914, 1935) refugaron la posibilidá d'esti parentescu. Sicasí, el parentescu foi finalmente aceptáu gracies al trabayu de Mary Haas (1958).
Situación actual de les llingües álgicas
El Wiyot, el Miami, el Illinois, el Etchemin, el Loup A, el Loup B, el Mahicano, el Massachusett, el Mohegano, el Pequot, el Nanticoke, el Narragansett, el Pamlico, el Powhatan, el Quiripi, el Naugatuck, el Unami, el Unquachog, y el Shinnecock tán anguaño estinguíos. El postreru falante de Wiyot morrió en 1962. El restu de llingües álgicas son llingües amenaciaes, ente estes llingües amenaciaes ta'l Yurok con menos de diez falantes vivos.