cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unidá Nacionalista Asturiana
Unidá y refundación
thumb|300px|Entrevista a Lali García (candidata al Congresu), Chusa Varela (candidata al Senaú) y Yolanda González (Miembru Coordinadora d'UNIDÁ) en [[Radio Sele.]] Los resultaos nes eleiciones xenerales de 2008 foron de 848 votos [0,12 %] tando perlloñe del diputáu y consideráronse un fracasu, yá que el partíu que la forma, IAS, algamara nes eleiciones de 2004 831 votos.
Jynx ruficollis
Jynx ruficollis ye una especie d'ave piciforme de la familia Picidae. Distribúyese n'África subsaḥariana, y ye la contraparte non migratoria del torcecuello euroasiático (Jynx torquilla). Ye una ave de sabanes, que rique árboles con furacos de picatueros vieyos o barbudos africanos p'añerar.
Huécija
Edá Moderna
200px|thumb|Escudu llabráu en piedra coles armes de los Cárdenas ([[Grandor d'España|Duque de maqueda) y los Velasco (Duque de Frías) asitiáu na torre del Conventu de los Agustinos.]] de la rindición de Baza y la capitulación d'Almería, la Taha de Marchena foi convertida en señoríu, pasando a manes de Gutierre de Cárdenas y Chacón (Duque de Maqueda) al cual apurrióse-y como pagu, siguiendo'l costume de los Reis Católicos de vencer señoríos a los nobles que participaron na Reconquista. Los 10 llugares que componíen la taha de Marchena agora convertida en señoríu yeren: Zodun (Alsodux), Alhabiati (Alhabia), Terque, Bentarico (Bentarique), Ylar (Íllar), Alhama, Estancihun (Instinción), Rágol, Alicún (posiblemente un barriu de Huécija) y Guezixa, (Huécija) que quedó como la capital y foi alzada a la categoría de villa xunto con Terque. La villa de Marchena a partir d'entós foi progresivamente sumiendo. D'esta dómina daten la "Casa Palaciu", de la qu'anguaño (2010) solo caltiénense dellos murios y el Conventu de los Agustinos, que foi mandáu construyir pola esposa de Gutierre de Cádenas, Doña Teresa Enríquez. Al pie de él tamién se contruyó la Ilesia de la Virxe de la Regla, que quedó destruyida pol terremotu de 1522, calteniéndose namái la so torre y la so fachada sur, dambos aprovechaos pa la nueva ilesia del Conventu de los Agustinos. Nel sieglu XVI tamién se construlló la `Ilesia de l'Anunciación, n'estilu mudéxar y con posteriores agregos barrocos y neoclásicos. Mientres la rebelión de los moriscos, munchos cristianos carecieron nuna cruenta batalla, dalgunos d'ellos habíense abellugáu nel Conventu, al cual prendieron fueu los moriscos y morrieron tolos que s'abelugaron, menos nueve que s'apurrieron, estos fueron fechos prisioneros y darréu executaos. Huécija foi controlada polos cristianos a partir del 13 de xineru de 1569 y los moriscos polo xeneral fueron ganaos en 1570 y darréu espulsaos.
Partíu Comunista d'Euskadi
El Frente Popular y la Guerra Civil
Pero Bilbao tamién cayería, y asina tou Euskadi quedó apoderáu por fascismu, surdiendo entós la disyuntiva ente los que pensaben que les vasques teníen de defender agora la República fora d'Euskadi, y los que pensaben qu'esa yá nun yera la so guerra. Ente estos postreros la PNV intentó inclusive axustar con Franco al traviés del Vaticanu, ensin nenguna resultancia, y que robló la paz coles tropes italianes (bandu franquista) en Santoña-Laredo.
Huécija
Edá contemporánea
El señoríu caltener hasta 1835, añu en que foi abolíu y Huécija y les demás poblaciones que la formaben convertir en conceyos independientes. Tamién por esta dómina cabo destacar la introducción del cultivu de la uva d'Ohanes que foi hasta los nuesos díes el principal factor de desenvolvimientu y la principal fonte económica de la villa. Del sieglu XX podría destacar l'espoliu que se desamarró mientres la Guerra Civil. Tantu na Ilesia de l'Anunciación como nel Conventu de los Agustinos, nesti postreru perdió un retablu barrocu de gran valor.
Demografía
A 1 de xineru d', Huécija cuntaba con un total de habitantes, estremaos en 252 varones y 267 muyeres.
Pirámide de población
La distribución de la pirámide de población en 2008 por sexos y edaes rexistró 266 varones (49 % del total) y 264 muyeres (51 %). El 42,4 % de la población tien menos de 40 años. Los menores de 20 años suponen el 18.3 % del total, ente que nel tramu entendíu ente los 20 y 40 años son el 24,15 %. Poro, el mayor porcentaxe de la población (29,62 %) concentrar nos mayores de 60 años. Esta estructura, típica del réxime demográficu modernu, evidencia un avieyamientu progresivu de la población, agraváu pol amenorgamientu de la natalidá añal.)
Partíu Comunista d'Euskadi
El Frente Popular y la Guerra Civil
El EPK de xacíu tener bien claro, había que defender la República hasta'l final. Asina les comunistes vasques xunto a otru lluchadores anarquistes, socialistes y nacionalistes (ANV) pasaríen a siguir lluchando en Cantabria y Asturies y dellí al restu del Estáu. El PCE-EPK siguió lluchando hasta'l final de la guerra en 1939.
Huécija
Urbanismu
Dientro del principal nucleu de población estremen delles agrupaciones vecinales tradicionales como: La Fonte, La Carretera, Barriu Altu, Barriu Baxu y la Glorieta. Amás, Huécija cuenta con una barriada que nel so tiempu llegó a tener alcalde pedáneo, denomada Barriu de la Lluna o Los Molinicos, que ta asitiada xunto a la Sierra de Gádor, nel pasu de la carretera A-348 pol conceyu. D'antiguo munches families huecijeras moraben na barriada (nucleu de población tremáu) por cuenta de que trabayaben nos campos de cultivo aledaños, pero anguaño (2010) atópase despoblado. Tan solo alleguen en fines de selmana o periodos vacacionales les families qu'entá caltienen en bon estáu dalgunos de los cortixos que queden de pies. Al pie de Los Molinicos esiste un ribayu nel que podemos reparar diversidá d'animales que pueblen la contorna del conceyu, como les cabres monteses. La vivienda dominante na llocalidá, ye d'una o dos altures, cola cubierta plana (denomada na gerga local "terrao") de launa, anque güei bien tresformada por cuenta de la xeneralización de materiales y formes constructives de nueva factura, qu'oldeen y degraden una rica arquiteutura tradicional.
Alministración municipal
200px|thumb|Conceyu de Huécija. L'alministración política del conceyu realízase al traviés d'un Conceyu de xestión democrática que los sos componentes escoyer cada cuatro años por sufraxu universal. El censu eleutoral ta compuestu por tolos residentes empadronaos en Huécija mayores de 18 años y nacionales d'España y de los otros países miembros de la Xunión Europea. Según lo dispuesto na Llei del Réxime Eleutoral Xeneral, qu'establez el númberu de conceyales elegibles en función de la población del conceyu, la Corporación Municipal de Huécija ta formada por 7 conceyales. La sede del conceyu ta emplazada na cai Buenavista.
Partíu Comunista d'Euskadi
El PCE-EPK na Dictadura
L'actividá clandestina dientro del réxime franquista empezaría pa les comunistes vasques prematuramente, yá que al cayer Euskadi nel primer añu de la guerra, munchos militantes empezaron el trabayu dientro de la zona fascista. Dalgunos como Aurelio Aranaga, Dorronsoro y otros cayeríen llueu siendo executaos darréu.
Otros como Saturnino López formaríen les primeres guerrilles antifranquistas dientro de territoriu nacional, cayendo rápido tamién. Daqué más tarde, en 1942 sufriríen la mesma suerte dos destacaos fundadores del EPK como fueron Jesús Larrañaga y Imanol Asarta.
Huécija
Resultáu Eleiciones Municipales 2011
Nes eleiciones Municipales de 2015, El Partíu Socialista Obreru Español d'Andalucía (PSOE-A) llogró 4 conceyales, y foi reelixíu como alcalde Juan José Ramírez Andrés, que lleva exerciendo'l cargu dende 1995. El Partíu Popular llogró 3 conceyales.
Alcaldes
Estos son los últimos alcaldes de Huécija:
José Léon Armero Racines
José León Armero Racines foi un prócer de la independencia colombiana nacíu en conceyu de San Sebastián de Maruxu nel Tolima. Fíu del español Don Francisco José de Armero y la criolla Doña Manuela Racines. Educáu primeramente na casa paterna, onde aprendió del so padre les primeres lletres, dempués estudió Ciencies Físiques, Matemátiques y Naturales so la tutoría del Sabiu José Celestino Mutis aniciáu daquella en Maruxu; treslladáu dempués a Bogotá, recibió'l so títulu en ciencies polítiques y una llicenciatura en derechu.
Partíu Comunista d'Euskadi
El PCE-EPK na Dictadura
Pal añu 1946 el EPK recompúnxose del desorde posterior a la guerra y celebra la Conferencia de Bayona. Los sos trabayos van empobinaos a reafitar y afaer a les nueves condiciones la política d'unidá y llucha contra'l fascismu y a plantegar a les restantes fuercies d'Euskadi la necesidá de la so aplicación consecuente.
Huécija
Mercado de Trabayu
En Huécija hai 119 persones contrataes, de les cualos 10 cunten con un contratu indefiníu y 109 con un contratu temporal. El conceyu tien 108 persones rexistraes nel paru, 87 homes y 32 muyeres. 16 contratos son a persones estranxeres y 8 son trabayadores agrarios subsidiados
Agricultura
Foi de siempre la principal fonte económica de Huécija, manifestándose en numberosos elementos patrimoniales que llegaron hasta nós, siendo abondosos les balses, como les del Garroferal o la Fonte y Balsa del Molín, les eres, como la del Algarrobo, les infraestructures pa la conducción de l'agua, como túneles, partidores, etc. La base actual de la economía del conceyu, anguaño nun estáu d'estancamientu, sigue siendo'l subsector agrícola, atopándose nun procesu de cambéu, por cuenta de la crisis de la producción uvera, atopándose bien espublizaos los cultivos hortofrutícolas como'l naranxal o'l olivar y los ivernaderos. Mientres la Edá Media colos musulmanes desenvuélvese una agricultura que'l so oxetivu principal va ser l'aprovechamientu del recursu más escasu, l'agua. Los cultivu predominantes erán el maíz, frutales, hortolices, llinu, cáñamu, moreres (pa la industria de la seda), y en zones de secanu cereal y leguminosa. Tres la Reconquista sigue esti tipu de cultivu, anque s'introducen otros nuevos de secanu en desterciu de la superficie ocupada pol cultivu tradicional musulmán. Nos siguientes sieglos, XVII y XVIII, Huécija configúrase como un importante centru comercial de la contorna, al celebrase una feria añal de ganáu equino y otros animales domésticos qu'entá a mediaos del sieglu XIX yera importante. Nel sieglu XIX camudó de forma radical l'agricultura tradicional, al dedicase la mayor parte de la superficie al parral, nuevu cultivu que va carauterizar la contorna pola so especialización pa la esportación, y al aparrar ésta a mediaos de los años 60 introdúcense los cítricos como alternativa. 250px|thumb|Parrales de Huécija.
Otros sectores
Amás de l'agricultura, tamién destaca como actividá económica'l comerciu, la construcción y la pequeña industria manufacturera. Na llocalidá hai un total de 26 empreses allugaes. D'elles 4 cunten con ente 6 y 19 trabayadores y 22 con menos de 5. Huécija tien, de resultes del cultivu del maíz, una escuela-taller d'artesanía pa la farfolla, promocionada pola Xunta d'Andalucía.
Red viaria
Aportar a la llocalidá pola AL-3405 antigua (ALP-616), esviadura de 4,22 km de l'A-348, (Benahadux - Lanjarón)y travesando la llocalidá d'Alicún, de la cual falta 700 m.
Partíu Comunista d'Euskadi
El PCE-EPK na Dictadura
En 1947 reincorpórase'l partíu al Gobiernu Vascu nel exiliu al traviés de la figura de Leandro Carru, ente que nel interior impulsa una primer fuelga d'importancia en Vizcaya. Pero solo un añu dempués el EPK va ser espulsáu del Gobiernu Vascu en mediu del clima anticomunista de la Guerra Fría.
Unidá Nacionalista Asturiana
Unidá y refundación
El procesu nel que taba inxertu la coalición p'algamar una federación de partíos, finó, a la fin, el 21 de xunu de 2008, cuando se recuperó'l nome d'Unidá Nacionalista Asturiana.
Huécija
Tresporte interurbanu
Huecija cuenta con tres servicios diarios d'autobús que cubren el trayeutu Almería-Huécija partiendo de la Estación intermodal d'Almería y 2 servicios diarios col trayeutu Huécija-Almería, toos ellos de llunes a vienres. El serviciu ta xestionáu pola compañía Alsa-ENATCAR. Esti autobús ye conocíu na llocalidá como «La Alsina» por cuenta de qu'en antaño foi Alsina Graells la compañía que xestionó esti serviciu. thumb|Estación intermodal d'Almería.
Arte, monumentos y llugares d'interés
thumb|Llavaderu públicu de Huécija.
Chevillard (Ain)
Chevillard ye una comuña francesa del departamentu d'Ain, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Huécija
Arte, monumentos y llugares d'interés
El patrimoniu monumental de Huécija ta formáu pola Ilesia de l'Anunciación y el Conventu de los Agustinos, que ta anguaño (2010) en procesu de restauración. Amás podemos atopanos dientro del so cascu urbanu edificaciones carauterístiques de l'arquiteutura burguesa que son un esponente de la espansión económica que produció'l cultivu de la uva d'Ohanes.
Chevillard (Ain)
Tien una población de y una superficie de  km².
Huécija
Arte, monumentos y llugares d'interés
Munchos otros edificios históricos tán nun estáu de deteriroro por cuenta de la perda de la so función, como ye'l casu del molín de Huécija y otros sumieron por cuenta d'actuaciones públiques o privaes como ye'l casu de la Casa Palaciu del Duque de Maqueda la cual foi baltada na década de los 50 del sieglu XX y anguaño (2010) solo caltiénense restos de los murios esteriores y parte del so escudu nobiliariu.
Conventu de los Agustinos
thumb| Conventu de los Agustinos. Fundáu por doña Teresa Enríquez, esposa de Gutiérre de Cárdenas y Chacón (Duque de Maqueda) en 1511 xunto cola ilesia de Virxe de Regla Santa María de la Regla, que quedó destruyida tres el terremotu de 1522 y nel so llugar construyó la ilesia del conventu, adosándo-y la torre talaya de l'anterior, que milagrosamente salió intacta del terremotu xunto cola actual fachada sur. Tamién sufrió desperfectos mientres la rebelión de los moriscos en 1568, na que'l conventu foi asaltáu y amburáu pereciendo martirizados los flaires qu'ellí s'atopaben. Dempués de la Desamortización de Mendizábal, el conventu y los sos bienes pasaron al Estáu y dende entós foi utilizáu como parroquia auxiliar y a partir de la Guerra Civil, foi la parroquia del pueblu hasta qu'empezó la so actual restauración. Anguaño atópase a la espera de que remate la mesma. Al torrexón tamién d'añediólu en 1881 un nuevu cuerpu de forma hexagonal (Rompiendo la forma arrondada de la primitiva torre, qu'agora queda de base) construyíu de lladriyu mazizo, con un capitel d'estructura de madera recubierto de texa (Nuna recién restauración, texer foi sustituyida por plaques de bronce), cola utilidá de campanariu. Tres la Guerra Civil Española sufrió daños y espoliu d'obres d'arte, como'l retablu y mientres la posguerra fueron estropiaes notablemente les antigües dependencies monacales a les que se-yos arrincaron les maderes de los techos pa la so venta.
El Conventu de los Agustinos foi declaráu Bien d'Interés Cultural cola categoría de monumentu según el Decretu 81/1992 de 19 de mayu de la Conseyería de Cultura y Mediu Ambiente, siendo unu de los meyores exemplos d'arquiteutura barroca de la provincia d'Almería.
Ilesia de la Anuciación
thumb|Fachada principal de la Ilesia de l'Anunciación. Construyida nel sieglu XVI ye d'estilu mudéxar anque tien munchos agregos posteriores en diversos estilos como barrocu y neoclásicu. Esta edificación escarez de torre, anque consta que'l sieglu XVIII cuntaba con ella y foi esaniciada por una ampliación na cual sustituyir por una espadaña apocayá sumida tres la última rehabilitación. Al igual que'l Conventu de los Agustinos, la ilesia cunta con un pequeñu escudu de los Duques de Maqueda, de distintu diseñu, anque bien deterioráu pos foi picotiáu mientres l'espoliu que sufrió mientres la Guerra Civil. Dempués dela guerra, permaneció cerrada treslladándose la parroquia al Conventu de los Agustinos y tres una restauración volvió ser la ilesia parroquial.
==== Ermita de la Cruz Asitiada a lo cimero del cuetu del mesmu nome. Nella celebra una romería'l día 3 de mayu.
Nel interior de la Ermita atopa la imaxe d'una cruz que los mayordomos de cada añu engalanen con flores y velen na madrugada del 2 al 3 de mayu. Al pie de la Ermita de la Cruz, hai tamién un pequeñu "antoxana" con una cruz que cada añu visten y engalanen con flores del tiempu y onde los "mayordomos" que celebren la fiesta parten los típicos roscos y hornazos xunto con un vasu de ponche o de vinu a tolos asistentes.
Arquiteutura Civil
Los sos restos tán nel Cuetu de Marchena, una elevación montascosa que marca la llende del términu municipal col de Terque. Esti cuetu ye conocíu popularmente en Huécija como "Cuetu del Llibru", por cuenta de que les parés del castiellu qu'esistió en dómina musulmana cayeron en forma d'un llibru abiertu, dende él podemos llograr unes magnífiques vistes de Huécija y la so vega y del conceyu vecín de Terque. Nel visu del cuetu atopamos restos d'un barcal árabe y de les parés que d'antiguo conformaron un castiellu, ente que nuna d'el so fasteres aprecia una acequia que nos lleva hasta una balsa, anguaño en desusu, que se suponen tamién d'orixe árabe.
Espacios naturales
250px|thumb| Zona recreativa del Alfarax.
Partíu Comunista d'Euskadi
El PCE-EPK na Dictadura
Sicasí la espulsión d'un gobiernu nel exiliu, que cada vez va quedar de manera más testimonial, nun afectaría demasiáu al EPK, yá que naquellos momentos el conxuntu del PCE yera la principal, casi única fuercia d'oposición real a la dictadura nel interior y dende l'esterior.
Huécija
Gastronomía
Plato típicos huecijeros son los guisos nes sos distintes variantes (guisáu de Hinojos, potaxe pa Selmana Santa...), les migues, l'escabeche, les farrapes, platos de caza como'l coneyu en ajillo o'l choto n'adobo, el ajoblanco, la fritada o fritá, los embutíos de matanza, y postres como'l arroz con lleche, los roscos de güevu, roscos de vinu, o roscos d'azucre, los borrachillos, los soplillos, les magdalenas, les rosquíes d'aceite, o la torta de chicharrones.
Partíu Comunista d'Euskadi
El PCE-EPK na Dictadura
Al pie de la llucha clandestina de calter más puramente políticu, el EPK y la so militancia van desenvolver un gran trabayu ente la clase trabayadora, siendo una pieza fundamental de la organización obrera nos centros de trabayu. Un procesu qu'acabaría creando les Comisiones Obreres.
El EPK va impulsar y va participar en distintes fuelgues en 1956, 1958, o 1962, nes cualos van dise xestando les comisiones, de les cualos de la mesma van surdir nuevos cuadros pal partíu, que van dise incorporando progresivamente, inclusive llegando a la direición del partíu munchos d'ellos. Tamién son frecuentes les detenciones de comunistes, siendo d'especial gravedá les numberoses cayíes que se producen mientres l'estáu d'esceición de 1968 y 1969, onde son arrestaos y encarcelaos más de sesenta comunistes del EPK.
Jynx ruficollis
Tien un plumaxe crípticu, con patrones entrevesgaos de grises y marrones.
Partíu Comunista d'Euskadi
El PCE-EPK na Dictadura
La intervención en Checoslovaquia per parte de les tropes del Pactu de Varsovia, produz el refugu de la direición del PCE, y tamién de la del EPK. Non ensin alderique internu y división, que nel casu d'Euskadi manifestar na posición contraria d'una parte encabezada por Agustín Gómez, dirixente del EPK en Guipúzcoa y miembru del Comité Central del PCE. Finalmente saldóse la crisis cola dixebra liderada a nivel Estatal por Enrique Líster, quien fundaría'l PCOE, partíu nel que militaría hasta la espulsión de Santiago Carrillo del PCE, momentu nel que Líster y el restu del PCOE reingresó nel PCE.
José Léon Armero Racines
Foi escoyíu en 1810 como unu de los miembros del primer Congresu de la naciente República de Cundinamarca y como representante del estáu d'Honda robló la so constitución en 1812. Dos años dempués al dixebrase la provincia de Maruxu de Cundinamarca foi nomáu'l so vicepresidente interín y al proclamase como República de Maruxu el 22 d'avientu de 1814, Armero foi nomáu presidente de la nueva República hasta'l 1815, añu nel cual refugó la reincorporación de Maruxu a Cundinamarca ordenada pol Congresu de les Provincies Xuníes el 17 de xineru de 1815 y convocó el 3 de marzu a los delegaos de la Convención Constituyente que redactaron la so constitución, que adoptóse en 21 de xunu d'esi añu. Mientres la Reconquista, lluchó contra los españoles n'Honda; pero derrotáu y prisioneru, foi fusiláu pel costazu en 1816. Nel so honor, l'antiguu pueblu de San Llorienzo al convertise en conceyu del Tolima tomó como nome Armero. La so cabecera municipal sumió so un desastre natural.
Mientres el so gobiernu foi adoptáu por Llei del 7 d'avientu de 1815, poles Cámares Xuníes de la Provincia de Maruxu, l'escudu del güei Departamentu del Tolima y sancionáu pol prócer José León Armero.
Partíu Comunista d'Euskadi
El PCE-EPK na Dictadura
Los delegaos nun pudieron ser escoyíos democráticamente poles circunstancies de la clandestinidá, y fueron designaos por una comisión de la direición saliente. El primer actu del Congresu foi someter a considerancia de toos esta circunstancia y resolver si constituyir n'II Congresu del EPK. La decisión resultó unánimemente afirmativa. La comunicación oficial de la celebración del Congresu, va faese cuatro meses dempués del mesmu pa enzancar el trabayu de la policía franquista y les detenciones de los collacios. Otros cuatro meses dempués, nel estáu d'esceición de la primavera de 1975, la policía va realizar les primeres detenciones por asistencia al Congresu.
Escoyóse, nel II Congresu del Euskadiko Partidu Komunista, un Comité Nacional de cincuenta miembros. El Comité Nacional escoyó un nuevu Comité Executivu compuestu por diez persones, y ratificóse a Ramón Ormazábal como secretariu xeneral del EPK. Esta decisión permaneció secreta, yá que Ormazabal moraba llegalmente en Bilbao, siendo l'únicu secretariu xeneral comunista qu'actuaba n'España neses condiciones, lo que suponía una ventaya pal partíu, pero riquía del más estrictu anonimatu.
El PCE-EPK na Transición
Ente 1977 y 1982, moviendo del cargu a Ramón Ormazábal, el so secretariu xeneral foi Roberto Lertxundi, que venía d'ETA-VI Asamblea.
Esti fracasu eleutoral abrió una crisis interna que los discutinios sobre l'escesivu centralismu del partíu agravaron. Per una parte Ramón Ormazábal, Tomás Tueros y Ignacio Latierro lideraben la llinia del partíu partidaria de caltener la unidá estatal del partíu y la rellación col Partíu Comunista d'España, ente que Roberto Lertxundi, Esteban Eguren y Txemi Kantera encabezaben un sector más cercanu al vasquismu. En 1980, esti postreru propondría crear un organismu coordinador ente'l Partíu Socialista d'Euskadi (PSE), Euskadiko Ezkerra (EE) y el mesmu PCE-EPK, col fin últimu de crear un partíu unitariu de la izquierda vasca.
Finalmente, en setiembre de 1981, y tres l'IV Congresu del PCE-EPK, la corriente mayoritaria nel partíu (liderada por Lertxundi) empecipió la unión del PCE-EPK con Euskadiko Ezkerra (EE), de resultes de la ufierta realizada a EIA de cara a converxer nun nuevu partíu comunista vascu. D'esta manera, en 1982 materialízase la fusión ente'l sector mayoritariu del PCE-EPK y EE, calteniéndose'l sector restante venceyáu al Partíu Comunista d'España, entós lideráu por Santiago Carrillo.
Esta dixebra amenorgó notablemente los sos votos, pasando de 36.845 votos (4,02%) y un escañu nes eleiciones al Parllamentu Vascu de 1980, consiguíu por Lertxundi en Vizcaya (qu'abandonó al pasar a EE), a 14.985 (1,40%) y nengún escañu en les de 1984. Nes eleiciones xenerales de 1986 la situación agravar al presentase'l PCE-EPK por separáu d'Izquierda Xunida-Ezker Batua (IX-EB) nel País Vascu, llogrando IX-EB 13.690 votos (1,25%) y PCE-EPK 10.255 (0,94%). A esto hai qu'añedir la dixebra que sufrió'l PCE de la mano de Santiago Carrillo, creando'l Partíu de los Trabayadores d'España - Unidá Comunista (PTE-UC) y la so federación rexonal el Partíu de los Trabayadores d'Euskadi qu'abasnó a parte de la militancia, ente ellos Ignacio Latierro, Tomás Tueros o Dolores Arrieta, qu'acabaron ingresando nel Partíu Socialista d'Euskadi (PSE).
Tres la dixebra del sector carrillista, ocupó la secretaría xeneral Enrique González, quien tamién sería coordinador xeneral d'IX-EB en 1991.
Dempués d'estes dixebres y convulsiones el PCE-EPK atopar nuna situación de debilidá y con una militancia menguada, anque los sos militantes amosáronse dispuestos a siguir cola esistencia del partíu qu'empecipiaría una nueva etapa de lenta recuperación.
En 2002 sería escoyida secretaria xeneral del PCE-EPK Isabel Salud, quien foi reelixida socesivamente hasta 2010.
Huécija
Instalaciones deportives
Huécija cuenta coles siguientes instalaciones:
Beaudignies
Beaudignies ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Beaucamps-Ligny
Beaucamps-Ligny ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Partíu Comunista d'Euskadi
Formación de Ezker Anitza
Na crisis abierta nel senu de EB en 2011, el PCE-EPK sofitó al sector de la formación que, xunto a la direición federal d'Izquierda Xunida, creó Ezker Anitza, la nueva federación vasca d'Izquierda Xunida nel País Vascu. Isabel Salud dimitió como secretaria xeneral del EPK-PCE al ser escoyida coordinadora xeneral de la nueva federación vasca d'IX.
En xineru de 2013 el Comité Nacional del PCE-EPK escoyó como nuevu secretariu xeneral a Jon Hernández, llicenciáu n'Historia y natural d'Irún, quien hasta entós yera responsable de memoria histórica y movimientu republicanu del Comité Nacional. Jon foi reelixíu'l 29 de marzu de 2014, esta vegada nel XIV Congresu del PCE-EPK en Barakaldo, xunto con un Comité Nacional compuestu por 45 persones. En dichu congresu marcó la llinia política a siguir, basaes en trés grandes epígrafes:
N'ochobre de 2015 el partíu constaba d'un millar de militantes.
Eleiciones autonómiques vasques 2016
Tres les eleiciones autonómiques vasques del 25 d'ochobre de 2016 el PCE-EPK cuenta con dos representantes comunistes nel parllamentu vascu. Estos parllamentarios son Jon Hernández ya Iñigo Martinez Zatón, escoyíos nes candidatures de Elkarrekin Podemos (Coalición d'Ezker Anitza, Podemos y Equo).
Principios
El PCE-EPK basar nel marxismu y, acordies colos sos programes, "nes aportaciones teóriques, polítiques y culturales de los proyeutos de lliberación que tienen como oxetivu la democracia plena, la supresión comoquier d'esplotación del ser humanu y el socialismu como negación dialéutica y de superación del capitalismu". Defínese como partíu nacional, de clase, llaicu y republicanu.
Dende 1986 el PCE-EPK participa electoralmente nes federaciones d'IX del País Vascu (primero en Ezker Batua-Berdeak y depués en Ezker Anitza) y de Navarra (Izquierda Xunida de Navarra - Nafarroako Ezker Batua). El so sindicatu de referencia ye CCOO, tantu Comisiones Obreres d'Euskadi como CCOO de Navarra.
Organización xuvenil del PCE-EPK
200px|thumb|[[Gazte Komunistak ye la organización xuvenil del PCE-EPK.]] El referente xuvenil del PCE-EPK llámase Gazte Komunistak, organización integrada na UJCE (mocedaes del PCE) dende setiembre de 2015, magar ye independiente no organizativo, según los sos estatutos. El so ámbitu d'actuación son los territorios de Vizcaya, Álava, Guipúzcoa y Navarra.
Mientres el so V. Congresu, celebráu en 2013 en Bilbao el nuevu historiador Fernando Atxa foi escoyíu secretariu xeneral de la organización.
Sutherlandia frutescens
Sutherlandia frutescens (conocida comúnmente como arbustu del cáncer, arbeyos globosos, ye una lleguminosa del sur d'África que tradicionalmente foi utilizada como una medicina indíxena pa diverses dolencies. thumb|Ilustración thumb|Detalle
Descripción
Ye un arbustu con fueyes amargoses y arumoses. Les sos flores son de color coloráu anaranxáu y apaecen en primavera hasta mediaos de branu.
Cultivu
S. frutescens ye un pequeñu matu que crez hasta 1 metru d'altor. Ye nativa de les partes seques de Sudáfrica, prefiriendo condiciones d'enforma sol pero siendo tolerante a una amplia variedá de tipos de suelu. Ye una planta resistente, robusta, de rápida crecedera y tolerante a la seca, anque de curtia vida. Les granes granen darréu alredor de les 2 o 3 selmanes y establecen plantes nel intre. El plantón puede ser vulnerable al marchitamiento fúngico, pero si apróvese-y d'un suelu bien drenáu, crez rápido y nun ye bien vulnerable a les plagues.
Usos tradicionales
Un fervinchu fechu de les sos fueyes ye un remediu tradicional pa la fiebre, varicela, gripe, reumatismu, hemorroides, foria, y problemes estomacales y hepáticos.
Na actualidá, S. frutescens tien una reputación como cura pal cáncer y pal tratamientu de los síntomes del VIH/SIDA. Sicasí, nun hai sofitu científicu p'afirmar qu'esta planta pueda curar el cáncer o'l SIDA, anque esisten delles evidencies preliminares que suxuren un beneficiu potencial en ser una ayuda contra los trestornos del sistema inmune.
Estudiu científicos
thumb|right|in Habitat, RichtersveldHai bien poca evidencies en rellación a la seguridá y nengunu en rellación a la eficacia de S. frutescens. Un pequeñu estudiu clínicu pilotu esaminó la seguridá de los S. frutescens n'adultos sanos y afayaron que mientres tres meses yeren bien toleraos hasta 800 mg/día de cápsules de les fueyes.
Una variedá d'estudios animales fueron utilizaos tamién pa esaminar la farmacoloxía putativa de S. frutescens. Un estudiu atopó que l'estractu aguacientu que dispara S. frutescens tien en ratones propiedad analxésiques, antiinflamatorias y hipoglucémicas y esto "da-y credibilidá farmacolóxica a los usos folclóricos d'esta yerba na xestión y/o control del dolor, l'artritis y otres condiciones inflamatorias, según pa la diabetes de tipu-2 mellitus n'adultos".
El consumu de S. frutescens de pacientes con VIH/SIDA ye revesosu por cuenta de que tien interacciones adverses colos fármacos davezu utilizaos pa tratar la enfermedá, tales como les melecines antirretrovirales.
Sutherlandia contién un númberu de compuestos altamente activos, incluyendo'l pinitol, L-canavanina y l'aminoácidu GABA. L-canavanina ye un antagonista fuerte de L-arginina, polo que podría tener propiedaes adaptogénicas.
Taxonomía
Sutherlandia frutescens describióse por (L.) R.Br. y espublizóse en Hortus Kewensis; or, a Catalogue of the Plants Cultivated in the Royal Botanic Garden at Kew. London (2nd ed.) 4: 327. 1812.
David Copperfield (ilusionista)
David Seth Kotkin, más conocíu como David Copperfield, ye un ilusionista d'Estaos Xuníos de sonadía y consideráu unu de los meyores nel so xéneru.
Conocíu pola combinación d'ilusiones espectaculares y narración. Les sos ilusiones más famoses inclúin faer sumir la Estatua de la Llibertá, levitar sobre'l Gran Cañón y travesar la Gran Muralla China.
Carrera
David empezó la so carrera profesional a la edá de 12 años, y foi la persona más nueva almitida na Sociedá de Magos d'Estaos Xuníos. A los 16 años yá yera profesor de maxa na Universidá de Nueva York. Poco dempués, empezaría a roblar los sos primeros contratos en televisión.
En 1982, David Copperfield fundó'l Proyeutu Máxicu, un programa de rehabilitación p'ayudar a pacientes minusválidos a recuperar la maña y habilidá perdíes. El programa foi acreditáu pola Asociación de Terapia Ocupacional d'Estaos Xuníos, y ta n'usu en más de mil hospitales alredor del mundu.
Especiales pa la televisión
thumb|Semeya publicitaria de David Copperfield pal especial de televisión The Magic of ABC (1977)
Tours y xires mundiales
thumb|El [[MGM Grand de Las Vegas.]]
Musha Cay, la badea Copperfield
Nel añu 2006 David Copperfield mercó once islles de Les Bahames, nel océanu Atlánticu. Esti paraísu natural apenes esploráu ye'l conxuntu d'islles que se conocen como 'Musha Cay'. Darréu, fueron rebautizadas como 'les islles de la badea Copperfield'. Trátase d'un complexu turísticu vacacional de luxu con más de 700 acres pa esplorar y 40 sableres privaes d'agües totalmente cristalines y arena blanca. Dalgunos de los sos veceros más selectos son la televisiva Oprah Winfrey, l'actor John Travolta o Serguéi Brin, el cofundador de Google que se casó ellí en 2007.
Barniz
miniaturadeimagen|300x300px|Caxa china de madera cubierta por una capa tresparente de laca o barniz. El barniz ye una disolución d'aceites o sustances resinoses nun disolvente, que se volatiliza o s'ensuga al aire por aciu evaporación de disolventes o l'acción d'un catalizador, dexando una capa o película sobre la superficie a la que s'aplicó. Esisten barnices d'orixe natural, polo xeneral derivaos de resines y aceites esenciales de les plantes, y barnices sintéticos.
La so aplicación a maderes y otres superficies tien como oxetu primordial calteneles de l'acción d'axentes atmosféricos si #esponer al esterior o de protexer y dar guapura amás de resistencia física y química si'l so destín ye interior. Puede almitir tintes o colorantes que modifiquen el so color y tonu.
Etimoloxía y oríxenes históricos
Barniz, según recueyen el DRAE y otros manuales de la llingua española, vien de la voz dialeutal "berniz", y esta del baxu llatín «veronix veronicis», en rellación cola resina sandáraca, procedente de la ciudá exipcia de Beronice. Otres fontes citen Berenice, nome de l'antigua colonia griega de l'actual Bengasi en Libia. Tamién se propón la construcción llatina «per» (intensivu) y «nitére» (rellumar). Acepta sinónimos como tinte, esmalte y llustre, y concomitancies con vidráu, laca, charol, pátina, maque (laca) y mogate (barniz alfareru).
Los exipcios yá emplegaron los barnices na decoración de les sos tumbes, y los griegos como proteición de la madera de los sos barcos contra'l poder corroyente de los sales marinos, pero'l so orixe paez más probable na India, China o Xapón (onde l'arte de barnizar datóse mediu mileniu antes de Cristu y con certidume dende'l sieglu terceru, como una téunica d'orixe coreanu). Otres fontes consideren que China y l'India conocíen los barnices muncho primero de que lo utilizaren los artesanos del lacado xaponés.
Tipos de barnices
Los barnices pueden arrexuntase según la resina o material que los compón, o según el disolvente emplegáu.
Aeropuertu de Codrington
L'Aeropuertu de Codrington (n'inglés: Codrington Airport o bien Barbuda Codrington Airport) (IATA: BBQ, ICAO: TAPH) ye'l nome que recibe un aeropuertu públicu al serviciu de la llocalidá de Codrington, na islla caribeña de Barbuda, una de les 2 principales que conformen el país antillanu d'Antigua y Barbuda. Tien una pista bien curtia. Ente les empreses qu'operen ellí atópense Anguilla Air Services que tien vuelos chárter a Anguila, FlyMontserrat que viaxa a Antigua, St Barth Commuter con vuelos chárter a Saint-Barthélemy (Francia) y Trans Anguilla Airways con vuelos chárter a Anguila.
Raúl Casal Ribeiro
Estudió nel Colexu Nacional y egresó de la Facultá de Derechu de la Universidá Nacional d'Asunción. Dende mozu destacóse como dirixente xuvenil y foi presidente del Centru Estudiantil nes primeres décades del sieglu XX. Tamién se dedicó al periodismu y a la política, en files del Partíu Lliberal. Mientres el gobiernu del presidente Eligio Ayala foi nomáu Xefe de Policía, y como tal entamó la Policía Montada. Mientres el gobiernu del presidente Guggiari foi senador y ministru de Guerra y Marina. Foi electu Vicepresidente de la República pal periodu 1932-1936 y cupió-y actuar nos difíciles díes de la Guerra del Chaco. Al ser derrocáu'l gobiernu, partió al exiliu, d'onde volvió en 1937. A principios de la década del '40, nuevamente se exilió na Arxentina y morrió en Buenos Aires en 1952.
Cecropis semirufa
thumb|Güevos de  Cecropis semirufa
Cecropis semirufa ye una golondrina de gran tamañu. Reproduzse nel África ecuatorial, anque más comúnmente tamién lo haz pa l'este. Ye parcialmente migratoria, siguiendo les agües pa dir al so rangu de distribución na temporada húmeda.
Esta ye una ave habitante de tierres abiertes y seques. En zones montiegues habita, nel so llugar, Cecropis senegalensis. Constrúi un nial zarráu con fuolla con una entrada tubular nun cuévanu debaxo de pontes o estructures similares. Usa también n'edificios despoblaos, furacos n'árboles o cueves. Suel tener tres güevos por niarada.
Satilatlas
Satilatlas ye un xéneru d'arañes araneomorfes de la familia Linyphiidae. Alcuéntrase na zona holártica.
Beaufort (Nord)
Beaufort ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Satilatlas
Llista d'especies
Según The World Spider Catalog 12.0:
Beaufort (Nord)
Tien una población de y una superficie de  km².
Cecropis semirufa
La golondrina pechirrufa ye de gran tamañu, como Cecropis daurica y tien 24 cm. de llargor, con partes cimeros color azul y un pescuezu y l'interior de la cola coloráu. La cara y la parte baxa son acolorataes, pero les plumes debaxo de les ales son blanques, con plumes de vuelu negres. La cola ye bífida y ye un pocu más llarga en machos. Los pichones son menos llamativos y más marrones, con menos contraste.
Estrémase de Cecropis senegalensis pol tamañu, llixeramente menor y la cola, apenes más llarga. La corona negra estiéndese por debaxo de los güeyos. Estos páxaros aliméntense d'inseutos cazaos nel aire. El so vuelu ye lentu y maxestosu.
El Chavo del 8 (personaxe)
El Chavo del 8 o El Chavo ye el protagonista de la serie humorística mexicana homónima. Foi interpretáu por Roberto Gómez Bolaños, a pesar de la evidente diferencia d'edá ente l'actor y el personaxe, y na serie animada la so voz ye interpretada por Jesús Guzmán. "Chavo" significa "neñu" nel llinguaxe coloquial mexicanu, el so nome verdaderu ye desconocíu. Ye bien entusiasta, creativu y bienintencionado, anque tamién bien inocente, razón pola cual otros neños aprovechar d'él. Nun ye bien brillosu y ye un tanto cabileñu. Dizse que llegó a la vecindá a los cuatro años d'edá y aparentemente vive nel apartamentu #8, pero nun se sabe con quién esautamente, pero dizse qu'una vieya curiar nel so apartamentu hasta qu'ésta finó.
N'avientu de 2016, un rumor empezó a circular na rede, según este nel llibru El diariu del Chavo del 8, escritu por Gómez Bolaños en 1995, revélase'l so verdaderu nome: Rodolfo Pietro Filiberto Raffaelo Guglielmi, sicasí dichu rumor foi desmentíu por fontes oficiales.
Vestuariu
El Chavo ye pezu y utiliza una gorra verde a cuadros con visera y oreyeres, una camiseta arromendada blanca con rayes horizontales color café y mariella, un pantalón café sosteníu por dos tirantes coloraos sobre'l so costazu esquierdu, y unos zapatos que-y regaló La Chilindrina, y son negros con gordones mariellos.
Anque mientres los primeros episodios podía vése-y vistíu con unos pantalones color celeste o mariellu y en delles oportunidaes vióse-y con camisetes blanques o marielles, y hasta con una camiseta cola figura d'El Chapulín Colorado, quién ye'l so ídolu, y na versión animada lo mesmo, sacante los zapatos y el pantalón ye naranxa y los zapatos cafés.
Personalidá
El Chavo ye un neñu güérfanu, probe y mal alimentáu que pasa la mayor parte del tiempu nun barril allugáu nel patiu delanteru d'una vecindá mexicana de clase media-baxa propiedá del Señor Barriga. Nun principiu llamóse-y "El Chavo del Ocho" porque esta serie tresmitir na canal 8 de la TV mexicana (güei Gala TV), pero cuando'l programa empezar a tresmitir n'otra canal por cuenta de la so popularidá plantegar na trama que'l "Ocho" yera por cuenta de que vivía nel apartamentu #8, anque nun se sabe'l so verdaderu nome nin con quién vive, yá que cada vez que-y preguntar al respeutu, daquién atayar primero que pueda contestar.
Na vecindá siempres ta xugando con Quico, La Chilindrina, La Popis, Ñoñu, Godínez, y otros neños, con quien esperimenta en forma frecuente conflictos típicos de los infantes que xeneralmente terminen en pleitos y resuélvense de manera hilarante dacuando cola intervención de los demás personaxes, anque a la fin prevalez el sentimientu d'amistá ente él y los sos vecinos.
Magar ye ciertu'l Chavo ye cabileñu y pocu brillante, en delles ocasiones tien salíes bien atélites y risibles, gánase la vida faciendo mandaos, dacuando reciclando llates y botelles vacíes, aforrando dineru del so alcancía pa la Cruz Roja, Navidá, fin d'añu, los Santos Reyes (según él), vendiendo periódicos y revistes, agües fresques (zusmios de fruta), trabayando de boleru (llimpiabotes), de camareru y otros. Ye bien honráu, anque esto nun s'aplica a la comida ayena, que munches vegaes come cuando los dueños desdéxense.
Constantemente piensa en comida, encánten-y les tortas de xamón, siendo la comida l'únicu motivu y oxetu pol cual ye capaz de robar. Cuando tien enforma mieu da-y "la garrotera", un ataque que lu inmoviliza nuna posición específica (de pies, un pocu encorváu, con un brazu flexionado frente al pechu y l'otru estendíu escontra baxo, les piernes flexionadas y la cabeza mirando sobre'l costazu esquierdu), cuasi nun estáu d'inconsciencia; según el Chavo esplica: "Siento como si sintiera que nun tuviera sintiendo nada", la única forma de llograr que vuelva en sí ye moyar la so cara con agua frío.
Tien munches frases carauterístiques como "Foi ensin querer queriendo"; "Bonu, pero nun s'enoxe"; "Ye que nun me tienen paciencia"; "Se me chispoteó", "Vas ver a la salida" y el so clásicu "Eso, eso, eso", cuando ta feliz zapatea como si baillara y cuando ta enoxáu zapatea de manera violenta y furiosa, comúnmente xuega con una escoba qu'intenta caltener equilibrada nel pie, crea los sos xuguetes d'una manera senciella usando llates, cartones y xugando yoyos, baleros y más, pero estos son opacados polos de Quico, cuando él trai la mesma clase de xuguete pero más modernu.
Bridgette Wilson
Bridgette Leann Wilson-Sampras ye una actriz, cantante y modelu d'Estaos Xuníos.
Biografía
Los sos padres son Dale Wilson y Kathy Wilson, y la so hermana mayor llámase Tracy Wilson, tamién actriz.
En 1990 foi escoyida Miss USA Adolescente, lo que-y dexó empezar una carrera como actriz. Al añu siguiente dirixir a Los Angeles a tomar clases d'actuación. Debutó en 1992 interpretando a Lisa Fenimore na serie Santa Bárbara.
En 1993 intervieno en Last Action Hero xunto a Arnold Schwarzenegger. El so saltu a la fama vieno interpretándo-y a Sonya Blade en Mortal Kombat, protagonizáu por Christopher Lambert, Robin Shou y Linden Ashby,, anque nun principiu quien diba realizar dichu personaxe yera Cameron Diaz.
Cuatro años más tarde, en 1997, interpretó a Elsa Shivers en I Know What You Did Last Summer, papel onde yera la hermana mayor de "Helen Shivers" (Sarah Michelle Gellar).
Más tarde participó como Lisa Cramer en Shopgirl. Wilson ta casada col xugador de Tenis, Pete Sampras, dende'l 30 de setiembre de 2000 y tien dos fíos.
Filmografía
Billy Madison (1995) - Veronica Vaughn The Stepsister (1997) (TV) - Melinda Harrison The Suburbans (1999) - Lara
Casey Wilson
Casey Wilson ye una actriz d'Estaos Xuníos, más conocida pol so papel como Penny Hartz na serie de la canal de televisión ABC, Happy Endings.
Biografía
Wilson graduar n'arte dramático na Universidá de Nueva York y empezó nel UCB Teatru (Upright Citizens Brigada) una vida de teatru y de cine col premiu ECNY Award pol Best Comedy Duo. Algamó la fama col programa d'entretenimientu de máxima audiencia de los EEXX, Saturday Night Live.
Vida privada
Dende 2011 caltién una rellación sentimental con David Caspe (nacíu'l 20 d'ochobre de 1978), creador de la serie de televisión Happy Endings, serie na que Wilson exercía unu de los papeles protagonistes y na que la pareya conocióse. En setiembre de 2013 la pareya anuncia'l so compromisu pocu tiempu dempués de que s'anunciara que la serie Happy Endings llegara al so fin.
Saturday Night Live
En Saturday Night Live empezó en xineru de 2008 y realizó imitaciones de:
Musca domestica
.
La ye una especie de dípteru braquícero de la familia Muscidae. Ye la mosca más común y habitual na mayoría de los climes de la Tierra.
Descripción
Los adultos pueden llegar a midir cerca de 5-8 mm de llargor y 13 a 15mm d'envergadura alar. El so tórax ye de color gris, con cuatro llinies llonxitudinales escures nel envés, la parte inferior del abdome ye mariella o anaranxada, dacuando tresparente a los llaos y con una banda central escura que s'enancha y cubre los últimos segmentos abdominales. El so cuerpu atópase cubiertu de vellos. Los güeyos compuestos son de color coloráu. Les femes son un pocu más grandes que los machos y tienen un espaciu mayor ente los sos güeyos. Tienen dos ales funcionales, convirtiéndose l'otru par en balancinos o halterios qu'estabilicen el vuelu.
Ciclu vital
Cada fema puede poner cerca de 8000 güevos blancos, d'unos 1,2 mm de llargor. Nes siguientes 24 hores los bárabos eclosionan y empiecen a taramiar restos orgánicos ricos en nutrientes. Tienen un color pálidu y un tamañu de 3 a 9mm de llargor, en forma de fusu cola boca terminal, y ensin pates. Tres l'alimentación tresformar en pupa, coloriaes de colloráu o marrón y de 8mm de llargor. Al concluyir la metamorfosis, l'adultu ruempe un estremu de la pupa con una corte circular y vuela en busca de conxéneres p'apariase y concluyir el so ciclu vital. Los adultos pueden vivir mediu mes n'estáu selvaxe, pudiéndose enllargar esti tiempu nel llaboratoriu.
Mosques y humanos
Conviven col home, con enclín a amestase anque son bien pocu sociables. Pueden ser portadores d'enfermedaes infecto-contaxoses que pueden tresmitir al consumir alimentos humanos, los que contaminen cuando depués son inxeríos por humanos. La vía de contaminación d'alimentos ye doble: por contautu de les pates y almadines suctoras; polos fluyíos gástricos y restos de les comíes anteriores que suelen regurgitar antes d'alimentase. Dalgunes de les enfermedaes susceptibles de tresporte vectorial por M. domestica son fiebres tifoidees, roxura, salmonelosis, disentería de bacilos, tuberculosis, anthrax, y tamién viermes parásitos. Escepcionalmente tamién pueden causar miasis.
Delles variedaes pueden ser inmunes a insecticides. Estos inseutos son consideraos una de les peores plagues doméstiques, superando a los mosquitos, formigues y cucaraches.
Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
Software llibre
Pa estremar el software llibre del software de baldre (n'inglés les dos coses dícense igual), Richard Stallman, fundador del movimientu del software llibre, dixo que'l software llibre ye una cuestión de llibertá, non de perres (esta esplicación necesítase n'inglés, llingua na que, como se dixo más arriba, la pallabra free quier dicir igualmente de baldre, gratis y llibre, y mucha xente tracamundia'l significáu). Quier dicir que los usuarios del software tienen la llibertá de cooperar y de controlar el software qu'empleguen.
Munchu software llibre distribúyese de baldre n'Internet, pero nun ye una condición necesaria; pue vendese.