cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Microsoft Windows
Historia
Windows versión 3.0, llanzáu en 1990, foi la primer versión de Microsoft Windows que consiguió un ampliu ésitu comercial, vendiendo 2 millones de copies nos primeros seis meses. Presentaba meyores na interfaz d'usuariu y na multitarea. Recibió una llavadura de cara en Windows 3.1, que se fixo disponible pal públicu polo xeneral el 1 de marzu de 1992. El soporte de Windows 3.1 terminó'l 31 d'avientu de 2001.
Windows 95 foi la primer versión de Windows n'incluyir la barra de xeres y el botón Empecipio, que siguieron incluyéndose en versiones posteriores de Windows, amás de ser la primer versión en soportar la función de Plug and Play
Acompañáu por una estensa y millonaria campaña de marketing, Windows 95 foi un gran ésitu nel mercáu nel momentu del so llanzamientu y en curtiu convertir nel sistema operativu d'Escritoriu más populares.
El soporte estándar pa Windows 95 remató'l 31 d'avientu de 2000 y el soporte ampliáu pa Windows 95 remató'l 31 d'avientu de 2001.
El siguiente pa la llinia del usuariu foi llanzáu'l 25 de xunu de 1998, Microsoft Windows 98. Sustancialmente foi criticáu pola so lentitú y pola so falta de fiabilidá en comparanza con Windows 95, pero munchos de los sos problemes básicos fueron darréu rectificaos col llanzamientu de Windows 98 Second Edition en 1999. El soporte estándar pa Windows 98 terminó'l 30 de xunu de 2002, y el soporte ampliáu pa Windows 98 terminó'l 11 de xunetu de 2006. Como parte de la so llinia profesional», Microsoft llanzó Windows 2000 en febreru de 2000. La versión de consumidor tres Windows 98 foi Windows Me (Windows Millennium Edition). Llanzáu en setiembre de 2000, Windows Implementábame una serie de nueves teunoloxíes pa Microsoft: en particular foi l'Universal Plug and Play». Mientres el 2004 parte del códigu fonte de Windows 2000 penerar n'internet, esto yera malu pa Microsoft porque'l mesmu nucleu utilizáu en Windows 2000 utilizar en Windows XP.
N'ochobre de 2001, Microsoft llanzó Windows XP, una versión que se construyó nel kernel de Windows NT que tamién caltién la usabilidad empobinada al consumidor de Windows 95 y los sos socesores. En dos ediciones distintes, «Home» y «Professional», el primeru escarez por enforma de la seguridá y carauterístiques de rede de la edición Professional. Amás, la primer edición «Media Center» foi llanzada en 2002, con énfasis nel sofitu a la funcionalidad de DVD y TV, incluyendo grabación de TV y un control remotu. A principios de la década de los 2000, Windows empezar a asitiar cómo l'innovador nel mercáu, pero la so posición foi en cayente.
El 30 de xineru de 2007, Microsoft llanzó Windows Vista. Contién una tremera de carauterístiques nueves, dende un shell rediseñáu y la interfaz d'usuariu da importantes cambeos téunicos grandes, con especial atención a les carauterístiques de seguridá. Ta disponible en seis ediciones distintos.
El 22 d'ochobre de 2009, Microsoft llanzó Windows 7. A diferencia del so predecesor, Windows Vista, qu'introdució a un gran númberu de nueves carauterístiques, Windows 7 pretendía ser una actualización incremental, enfocada a la llinia de Windows, coles mires de ser compatible con aplicaciones y hardware que Windows Vista nun yera compatible. Windows 7 tien soporte multi-touch, un Windows shell rediseñáu con una nueva barra de xeres, conocíu como Superbar, un sistema rede llamáu HomeGroup, y meyores nel rendimientu sobremanera en velocidá y en menor consumu de recursos.
El 26 d'ochobre de 2012, Microsoft llanzó Windows 8. El mayor cambéu introducíu ye'l reemplazu del Menú Empecipio por una pantalla d'Entamu de tamañu completu, que inclúi nueves aplicaciones. El so usu ta enfatizado pa dispositivos con pantalles táctiles, anque pue ser utilizáu con mure y tecláu. Per primer vegada dende Windows 95, el botón d'Entamu sume de la barra de xeres. L'escritoriu presenta una nueva interfaz y l'esplorador de Windows inclúi l'apariencia "Ribbon" de Microsoft Office. Una actualización masiva del sistema, Windows 8.1, foi llanzada'l 17 d'ochobre de 2013 con nueves meyores de personalización, rendimientu y un botón pa la pantalla d'entamu.
El 29 de xunetu de 2015, Microsoft llanzó Windows 10. Presenta un conxuntu d'aplicaciones y una interfaz que dexa utilizase n'ordenadores personales y dispositivos móviles. Visualmente ye paecíu al so predecesor, sicasí, el Menú Empecipio torna nesta versión. Windows 10 introduz un nuevu navegador: Microsoft Edge, y un asistente de voz personal: Cortana. Trátase d'un sistema qu'a diferencia de los sos predecesores, va llanzar actualizaciones masives dacuando pa convertise nun sistema de serviciu. Hasta'l 29 de xunetu de 2016, Microsoft ufiertó gratuitamente una actualización a Windows 10 dende una PC con Windows 7 o Windows 8.1.
Versiones BETA de Windows
Les versiones de prueba son bien distintes a les orixinales, yá que nun se comercialicen y que tienen nomes distintos. Por casu, la versión que s'utilizó pa crear Windows 95, foi nomada "Chicago". Estos nomes tamién se suelen llamar "Codenames". En delles versiones de prueba (como Windows 8 BETA), nun lleven un respeutivu codename, y por esti motivu lleven el nome de la próxima versión de Windows de la respeutiva versión de pruebes, xunto al so indicador "Beta".
Chicago (Windows 95)
Longhorn (Windows Vista)
Blue (Windows 8.1)
Redstone (Windows 10 Anniversary Update y posteriores actualizaciones)
Seguridá
Una de les principales crítiques que reciben los sistemes operativos Windows ye la debilidá del sistema no qu'a seguridá se refier y l'altu índiz de vulnerabilidad crítiques. El mesmu Bill Gates, fundador de Microsoft, aseguró en repitíes ocasiones que la seguridá ye oxetivu primordial pa la so empresa.
Partiendo de la base de que nun esiste un sistema dafechu llibre d'errores, les crítiques centrar na lentitú cola que la empresa reacciona ante un problema de seguridá que pueden llegar a meses   o inclusive años de diferencia desque s'avisa de la vulnerabilidá hasta que se publicar un parche.
En dellos casos la falta de respuesta per parte de Microsoft provocó que se desenvuelvan parches qu'igüen problemes de seguridá fechos por terceros.
Unu de les pilastres en que se basa la seguridá de los productos Windows ye la seguridá per tapecimientu, polo xeneral, un aspeutu carauterísticu del software propietariu que sicasí paez ser unu de los responsables de la debilidá d'esti sistema operativu yá que, la mesma seguridá per tapecimientu, constitúi una infracción del principiu de Kerckhoff, que afirma que la seguridá d'un sistema mora nel so diseñu y non nuna supuesta inorancia del diseñu per parte del atacante.
Aplicaciones
Son aplicaciones que trai pre-instalaes el sistema operativu Windows 10.
Crítiques y discutinios
Microsoft foi demandáu pol gobiernu d'Estaos Xuníos mientres l'añu 1998 por competencia deslleal, y especialmente pola inclusión del navegador Internet Explorer na so versión Windows 95. Tres esta denuncia, la pena tráxo-y a Microsoft llanzar una versión de Windows 95 ensin el so navegador d'Internet.
En 2000 Windows convirtióse nun blancu de crítiques por cuenta de los sos constantes fallos del sistema, que terminaben con un pantallazo azul na mayoría de los casos, amás de consumir mayores recursos de lo que se dicía. PC World inclusive asitió a Windows Me'l cuartu "peor productu teunolóxicu" de la historia nel artículu «Top 25 de los peores productos teunolóxicos».
En 2004 Microsoft llanzó una campaña, llamada «Vaigamos a los fechos», na qu'amosaba cientos d'empreses conocíes que migraron de GNU/Linux a Windows Server y aumentaron la so productividá y otru tipu de comparancies, anque la cerró pocu dempués, en 2007. Los defensores de GNU/Linux desenvolvieron el so propiu estudiu argumentando que, en contra d'unu de los reclamos de Microsoft, GNU/Linux tien menores costos alministrativos que servidores basaos en Windows. Otru estudiu realizáu pol Yankee Group afirma que l'actualización dende una versión de Windows Server a otra plataforma tien un costo inferior al de camudar de GNU/Linux a Windows Server.
Samira Islam
Samira Ibrahim Islam (سميرة إسلام) ye una farmacóloga ya investigadora saudina. Encabeza la Unidá de Control de Fármacos del Centru d'Investigación Médicu Rei Fahd na Universidá Rey Abdulaziz. Foi fundamental a la d'asegurar la educación formal universitaria pa les muyeres n'Arabia Saudita.
Biografía
Tres la educación secundaria, Islam foi unviada a Exiptu pa terminar los sos estudios. Foi la primer muyer saudina en llograr un doctoráu en Filosofía. Empezando en 1971 ufiertóse como voluntaria pa dar conferencies na Universidá Rey Abdulaziz. Foi nomada Asesora Académica pa la seición de muyeres de les cañes de la universidá de Meca y Yeda en 1973. Trabayó pa establecer la educación formal universitaria pa les muyeres saudines. Convertir en vice decana de la Facultá de Medicina en 1974.
Islam investigó'l metabolismu de fármacos en rellación a la población saudita. Fundó y encabezó la Unidá de Control de Fármacos del Centru d'Investigación Rey Fahd de la Universidá Rei Abdulaziz. Foi la primer persona de Arabia Saudita en convertise en caderalga de Farmacoloxía en 1983. Islam ta na xunta directiva de la Fundación de Ciencia y Teunoloxía Árabe.
Islam recibió un Premiu Meca a la Excelencia pola so investigación sobre los efeutos ya impautu de les medicaciones nos saudinos.
Megascops clarkii
El curuxín serranu (Megascops clarkii), tamién conocíu como curuxín enllordiáu o lechucita serranera, ye una especie d'ave estrixiforme de la familia Strigidae Habita en montes montanos húmedos de Colombia, Costa Rica y Panamá.
Ecuaciones de Maxwell
Desarrollu históricu de les ecuaciones de Maxwell
thumb|125px|Semeya de [[Maxwell.]]
Dende finales del sieglu XVIII diversos científicos formularon lleis cuantitatives que rellacionaben les interacciones ente los campos llétricos, los campos magnéticos y les corrientes sobre conductores. Ente estes lleis tán la llei de Ampère, la llei de Faraday o la llei de Lenz. Maxwell llograría unificar toes estes lleis nuna descripción coherente del campu electromagnéticu.
Quitando'l cambéu a la llei de Ampère, nenguna de les otres ecuaciones yera orixinal. Lo que fizo Maxwell foi reobtener diches ecuaciones a partir de modelos mecánicos ya hidrodinámicos usando'l so modelu de vórtices de llinies de fuercia de Faraday.
En 1884, Oliver Heaviside xunto con Willard Gibbs arrexuntó estes ecuaciones y reformular na notación vectorial actual. Sicasí, ye importante conocer que al faer eso, Heaviside usó derivaes parciales temporales, distintes a les derivaes totales usaes por Maxwell, na ecuación (54). Ello provocó que se perdiera'l términu v \times B qu'apaecía na ecuación posterior del trabayu de Maxwell (númberu 77). Na actualidá, esti términu úsase como complementariu a estes ecuaciones y conozse como fuercia de Lorentz.
La hestoria ye entá confusa, por cuenta de que'l términu ecuaciones de Maxwell úsase tamién pa un conxuntu d'ocho ecuaciones na publicación de Maxwell de 1865, A Dynamical Theory of the Electromagnetic Field, y esti tracamundiu deber a que seis de los ocho ecuaciones son escrites como tres ecuaciones pa cada exa de coordenaes, asina se puede unu confundir al atopar venti ecuaciones con venti incógnites. Los dos tipos d'ecuaciones son cuasi equivalentes, a pesar del términu esaniciáu por Heaviside nes actuales cuatro ecuaciones.
Detalle de les ecuaciones
<!-- === Conceutos previos === Antes de poder entender les ecuaciones de Maxwell ye necesariu entender los conceutos matemáticos de diverxencia y rotacional d'un vector. va esplicar de forma intuitiva'l significáu de los operadores diferenciales básicos, col mínimu posible d'espresiones matemátiques.
Operador nabla
Defínese como:
====Gradiente Si aplícase esti operador a un campu esguilar, llógrase un vector con módulu y direición, representáu por una flecha nel espaciu, según la siguiente espresión: El vector representa cuántu varia'l campu esguilar al respective de cada unu de les sos exes. Si'l campu esguilar ye un potencial, entós el so gradiente va ser una fuercia.
Diverxencia
El conceutu entender a partir del teorema de la diverxencia o teorema de Gauss. La diverxencia del vector φ representa'l fluxu neto que remanez por unidá de volume d'una superficie zarrada. Pero esi volume ye infinitesimal. Tien De haber un sumidoriu o una fonte de fluxu por que ente fluxu o sala fluxu d'un volume respectivamente; nel casu de que'l fluxu sala d'una fonte representar con vectores saliendo del puntu que les xenera (div φ > 0) o vectores entrando escontra un puntu nel casu contrariu (div φ < 0). Si na unidá de volume (imaxínese una esfera) entra'l mesmu fluxu que sale, representándose polos vectores que pasen al traviés de dichu volume, entós nun esiste nada dientro d'esi volume que provoque fluxu n'unu o otru sentíu (div φ = 0).
Rotacional
El rotor entender a partir del teorema de Stokes. Del cual infierse que'l rotor tien que ver col significáu de torbolinos. El vector rota en redol a un puntu, prodúcense circulaciones en trayectories zarraes del vector φ, nesti casu'l rot φ != 0. Rotor distintu de 0.-->
Llei de Gauss pal campu llétrico
300px|thumb|[[Fluxu llétrico d'una carga puntual nuna superficie zarrada.]] La llei de Gauss esplica la rellación ente'l fluxu del campu llétrico y una superficie zarrada. Defínese como fluxu llétrico (\Phi_Y\,) a la cantidá de fluyíu llétricu que traviesa una superficie dada. Análogu al fluxu de la mecánica de fluyíos, esti fluyíu llétricu nun tresporta materia, pero ayuda a analizar la cantidá de campu llétrico (\vec{Y}) que pasa por una superficie S. Matemáticamente esprésase como:
La forma diferencial de la llei de Gauss, en forma llocal, afirma que pol teorema de Gauss-Ostrogradsky, la diverxencia del campu llétrico ye proporcional a la densidá de carga llétrica, esto ye,
onde \rho ye la densidá de carga nel mediu interior a la superficie zarrada. Intuitivamente significa que'l campu Y diverxi o sale dende una carga, lo que se representa gráficamente como vectores que salen de la fonte que les xenera en toes direiciones. Por convención si'l valor de la espresión ye positivu entós los vectores salen, si ye negativu estos entren a la carga.
Pa casos xenerales tien d'introducise una cantidá llamada densidá de fluxu llétrico (\vec{D}) y la nuesa espresión llogra la forma:
Llei de Gauss pal campu magnéticu
thumb|right|300px|Les llinies de campu magnéticu empiecen y terminen nel mesmu llugar, polo que nun esiste un [[monopolo magnéticu.]]
Esperimentalmente llegóse a la resultancia de que los campos magnéticos, a diferencia de los llétricos, nun empiecen y terminen en cargues distintes. Esta llei primordialmente indica que les línea de los campos magnéticos tienen de ser cerraes. N'otres pallabres, dizse que sobre una superficie zarrada, seya como quier esta, nun vamos ser capaces de zarrar una fonte o sumidoriu de campu, esto espresa la inesistencia del monopolo magnéticu. Al zarrar un dipolo nuna superficie zarrada, nun sale nin entra fluxu magnético, polo tanto'l campu magnéticu nun diverxe, nun sale de la superficie. Entós la diverxencia ye cero. Matemáticamente esto esprésase asina:
onde \vec{B} ye la densidá de fluxu magnético, tamién llamada inducción magnética. Ye claro que la diverxencia seya cero porque nun salen nin entren vectores de campu sinón qu'esti fai caminos zarraos. El campu nun diverxe, ye dicir la diverxencia de B ye nula.
La so forma integral equivalente:
Llei de Faraday-Lenz
La llei de Faraday fálanos sobre la inducción electromagnética, la qu'anicia una fuercia electromotriz nun campu magnéticu. Ye habitual llamala llei de Faraday-Lenz n'honor a Heinrich Lenz una y bones el signu menos provién de la Llei de Lenz. Tamién se-y llama como llei de Faraday-Henry, por cuenta de que Joseph Henry afayó esta inducción de manera separada a Faraday pero cuasi simultáneamente. Lo primero que se debe introducir ye la fuercia electromotriz (\mathcal{Y}), si tenemos un campu magnéticu variable col tiempu, una fuercia electromotriz ye inducida en cualesquier circuitu llétricu; y esta fuercia ye igual a menos la derivada temporal del fluxu magnético, asina: campu magnéticu ye dependiente de la posición tenemos que'l fluxu magnético ye igual a: Amás, el qu'esista fuercia electromotriz indica qu'esiste un campu llétrico que se representa como: colo que finalmente se llogra la espresión de la llei de Faraday:
Lo qu'indica qu'un campu magnéticu que depende del tiempu implica la esistencia d'un campu llétrico, del que la so circulación per un camín arbitrariu zarráu ye igual a menos la derivada temporal del fluxu magnético en cualquier superficie llindada pel camín zarráu.
El signu negativu esplica que'l sentíu de la corriente inducida ye tal que'l so fluxu oponer a la causa que la produz, compensando asina la variación de fluxu magnético (Llei de Lenz).
La forma diferencial llocal d'esta ecuación ye:
Esto ye, el rotacional del campu llétrico ye la derivada de la inducción magnética con respectu al tiempu.
Llei de Ampère xeneralizada
Ampère formuló una rellación pa un campu magnéticu inmóvil y una corriente llétrica que nun varia nel tiempu. La llei de Ampère diznos que la circulación nun campu magnéticu (\vec{B}) a lo llargo d'una curva zarrada C ye igual a la densidá de corriente (\vec{J}) sobre la superficie zarrada na curva C, matemáticamente asina: onde \ \mu_0 ye la permeabilidá magnética nel vacíu.
Pero cuando esta rellación considerar con campos que sí varien al traviés del tiempu llega a cálculos erróneos, como'l de violar la caltenimientu de la carga. Maxwell corrixó esta ecuación pa llograr afaela a campos non estacionarios y darréu pudo ser comprobada esperimentalmente por Heinrich Rudolf Hertz.
Maxwell reformuló esta llei asina:
Nel casu específicu estacionariu esta rellación correspuende a la llei de Ampère, amás confirma qu'un campu llétrico que varia col tiempu produz un campu magnéticu y amás ye consecuente col principiu de caltenimientu de la carga.
En forma diferencial, esta ecuación toma la forma:
En forma senciella esta ecuación esplica que si se tien un conductor, un alambre rectu que tien una densidá de corriente J, esta provoca l'apaición d'un campu magnéticu B rotacional alredor del alambre y que'l rotor de B apunta nel mesmu sentíu que J.
En medios materiales
Pal casu de que les cargues tean en medios materiales, y asumiendo qu'estos son lliniales, homoxéneos, isótropos y non dispersivos, podemos atopar una rellación ente los vectores intensidá llétrica y inducción magnética al traviés de dos parámetros conocíos como permitividad llétrica y la permeabilidá magnética:
Los valores de \varepsilon y \mu en medios lliniales nun dependen de les intensidaes del campu. Per otru llau, la permitividad y la permeabilidá son esguilares cuando les cargues tán en medios homoxéneos y isótropos. Los medios heteroxéneos y isótropos dependen de les coordenaes de cada puntu polo que los valores, esguilares, van depender de la posición. Los medios anisótropos son tensores. Finalmente, nel vacíu tantu \ \rho como \vec{J} son cero porque suponemos que nun hai fontes.
Na siguiente tabla atopamos les ecuaciones como se les fórmula nel casu xeneral y na materia.
Ecuaciones de Maxwell
Estos cuatro ecuaciones xunto cola fuercia de Lorentz son les qu'espliquen cualquier tipu de fenómenu electromagnéticu. Una fortaleza de les ecuaciones de Maxwell ye que permanecen invariantes en cualquier sistema d'unidaes, salvu de pequeñes esceiciones, y que son compatibles cola relatividá especial y xeneral. Amás Maxwell afayó que la cantidá yera a cencielles la velocidá de la lluz nel vacíu, polo que la lluz ye una forma de radiación electromagnético. Los valores aceptaos anguaño pa la velocidá de la lluz, la permitividad y la permeabilidá magnética resumir na siguiente tabla:
Potencial esguilar y potencial vector
De resultes matemática de les ecuaciones de Maxwell y amás coles mires de simplificar los sos cálculos introduciéronse los conceutos de potencial vector (\vec{A}) y potencial esguilar (\ \Phi). Esti potencial vector nun ye únicu y nun tien significáu físicu claru pero sábese qu'un elementu infinitesimal de corriente da llugar a una contribución d\vec{A} paralela a la corriente. Esti potencial llógrase de resultes de la llei de Gauss pal fluxu magnético, yá que se conoz que si la diverxencia d'un vector ye cero, esi vector de resultes define a un rotacional, asina:
A partir d'esti potencial vector y de la llei de Faraday puede definise un potencial esguilar asina:
onde'l signu menos (-) ye por convención. Estos potenciales son importantes porque tienen una simetría gauge que nos da cierta llibertá a la d'escoyelos. El campu llétrico en función de los potenciales:
Topamos que cola introducción d'estes cantidaes les ecuaciones de Maxwell queden amenorgaes solo a dos, yá que, la llei de Gauss pal campu magnéticu y la llei de Faraday queden satisfeches por definición. Asina la llei de Gauss pal campu llétrico escrita en términos de los potenciales:
y la llei de ampère xeneralizada
Nótese que se pasó d'un conxuntu de cuatro ecuaciones diferenciales parciales de primer orde a solu dos ecuaciones diferenciales parciales pero de segundu orde. Sicasí, estes ecuaciones pueden simplificase con ayuda d'una fayadiza eleición del gauge.
Principiu de caltenimientu de la carga
Les ecuaciones de Maxwell lleven implícites el principiu de caltenimientu de la carga. El principiu afirma que la carga llétrica nun se crea nin se destrúi, nin global nin llocalmente, sinón que namái se tresfier; y que si nuna superficie zarrada ta menguando la carga contenida nel so interior, tien d'haber un fluxu de corriente netu escontra l'esterior del sistema. Ye dicir la densidá de carga y la densidá de corriente \vec \jmath satisfaen una ecuación de continuidá.
A partir de la forma diferencial de la llei de Ampère tiense:
que al reemplazar la llei de Gauss y tomar en cuenta que (pa cualquier vector \vec A), llógrase:
o bien en forma integral:
Ecuaciones orixinales de Maxwell
Los ocho ecuaciones orixinales de Maxwell pueden ser escrites en forma vectorial asina:
onde: \vec{H} ye'l vector intensidá de campu magnéticu (llamáu por Maxwell como intensidá magnética); \vec{J} ye la densidá de corriente llétrica y ye la corriente total incluyida la corriente de desplazamientu; \vec{D} ye'l campu desplazamientu (desplazamientu llétricu); \ \rho ye la densidá de carga llibre (cantidá llibre d'eletricidá); \vec{A} ye'l vector potencial magnéticu (impulsu magnéticu); \vec{Y} ye'l campu llétrico (fuercia electromotriz [nun confundir cola actual definición de fuercia electromotriz]); \ \phi ye'l potencial llétricu y \ \sigma ye la conductividá llétrica (resistencia específica, agora solo resistencia).
Maxwell nun consideró a los medios materiales polo xeneral, esta formulación inicial usa la permitividad y la permeabilidá en medios lliniales, isótropos y non esvalixaos, a pesar que tamién se les puede usar en medios anisótropos.
Espresión de les ecuaciones en relatividá
Na relatividá especial, les ecuaciones de Maxwell nel vacíu escribir por aciu unes rellaciones xeométriques, que tomen la mesma forma en cualesquier sistema de referencia inercial. Estes ecuaciones tán escrites en términos de cuadrivectores y tensores contravariantes, que son oxetos xeométricos definíos en M⁴. Estos oxetos rellacionar por aciu formes diferenciales en rellaciones xeométriques que al espresales en componentes de los sistemes coordenaos Lorentz apurren les ecuaciones pal campu electromagnéticu.
Que tien de cumplir la siguiente rellación xeométrica por que se cumpla la ecuación de continuidá.
Escritu en componentes de los sistemes coordenaos Lorentz queda:
Pa poner en correspondencia objeto del mesmu rangu, utilízase'l operador de Laplace-Beltrami o laplaciana definida como:
Podemos poner en correspondencia'l cuadrivector densidá de corriente con otru oxetu del mesmu rangu como ye'l cuadripotencial, que lleva la información del potencial llétricu y el potencial vector magnéticu.
O escritu en coordenaes Lorentz llogramos que:
Espresión que reproduz les ecuaciones d'onda pa los potenciales electromagnéticos.
Primer par d'ecuaciones de Maxwell
Les siguientes espresiones amiesten los campos coles fontes, rellacionamos la cuadricorriente col tensor campu electromagnéticu por aciu la forma xeométrica: O bien en coordenaes Lorentz:
Segundu par d'ecuaciones de Maxwell
Correspuenden a les ecuaciones homoxénees. Escrites en forma xeométrica tenemos que: Que correspuende cola espresión nos sistemes coordenaos Lorentz: Onde'l tensor \, * F ye'l tensor dual de F. Llograr por aciu l'operador de Hodge.
Llogru de les ecuaciones
Por tantu:
La propiedá reproduz les ecuaciones de Maxwell internes, que puede espresase como, que puede escribise nos sistemes coordenaos Lorentz como:
Podemos resumir el conxuntu d'espresiones que rellacionen los oxetos que describen el campu electromagnéticu na siguiente tabla. La primer columna son les rellaciones xeométriques, independientes de cualquier observador; la segunda columna son les ecuaciones descrites por aciu un sistema coordenáu Lorentz; y la tercera ye la descripción de la rellación y la llei que cumple.
(*) ''Esiste un tracamundiu habitual tocantes a la nomenclatura d'esti gauge. Les primeres ecuaciones nes qu'apaez tal condición (1867) deber a Ludvig V. Lorenz, non al muncho más conocíu Hendrik A. Lorentz. (Vease: J.D. Jackson: Classical Electrodynamics, 3rd edition p.294)''
Finalmente'l cuadrigradiente defínese asina:
Los índices repitíos sumir d'alcuerdu al conveniu de sumación d'Einstein. Acordies con el cálculu tensorial, los índices pueden xubise o baxase per mediu de la matriz fundamental g.
El primer tensor ye una espresión de dos ecuaciones de Maxwell, la llei de Gauss y la llei de Ampère xeneralizada; la segunda ecuación ye consecuentemente una espresión de les otres dos lleis.
Suxurióse que'l componente de la fuercia de Lorentz puede derivase de la llei de Coulomb y por eso la relatividá especial asume la invarianza de la carga llétrica.
Espresión de les ecuaciones pa una frecuencia constante
Nes ecuaciones de Maxwell, los campos vectoriales nun son solo funciones de la posición, polo xeneral son funciones de la posición y del tiempu, como por casu. Pal resolución d'estes ecuaciones en derivaes parciales, les variables posicionales atopar cola variable temporal. Na práutica, el resolución de diches ecuaciones pueden contener una solución harmónica (sinusoidal).
Con ayuda de la notación complexa puede evitase la dependencia temporal de les resultaos harmóniques, esaniciando asina'l factor complexu de la espresión. Gran parte de los resoluciones de les ecuaciones de Maxwell tomen amplitúes complexes, amás de nun ser solo función de la posición. En llugar de la derivación parcial nel tiempu tiense la multiplicación del factor imaxinariu \ i\omega, onde \ \omega ye la frecuencia angular.
Frumales
miniaturadeimagen|Vieya olma delantre de la ilesia Frumales ye un conceyu d'España, na provincia de Segovia, comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Tien una superficie de 27,66 km² con una población de 184 habitantes y una densidá de 6,65 hab/km².
Pertenez a la Comunidá de Villa y Tierra de Cuéllar, encuadrada na Tierra de Pinares. El so términu formar fasteres, campos de secanu, cultivos de regadío y pinares. Dende 1857 hasta 1930 el padrón de Perosillo taba integráu nel de Frumales por compartir parroquia, anque nunca perdió la so estatus de conceyu
La población actual ta formada principalmente por persones de la tercer edá.
Nel sieglu XIII empecipió la construcción de la ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción, siendo'l presbiteriu y la capiya llateral d'esta dómina. Na cabecera caltién un vanu románicu de tosca decoración. Apocayá afayáronse xunto a la puerta cuatro capiteles y arcos románicos. Nel interior, por cuenta de la so restauración, salieron a la lluz nuevu capiteles y columnes romániques. L'arcu triunfal ye apuntáu y n'unu de los capiteles representa la escena de l'adoración de los Reis Magos. Nel Muséu Catedraliciu de Segovia caltiénse un retablu procedente de Frumales con pintures del maestru de Valseca.
Presidiendo la entrada de la ilesia atopa'l tueru d'una antigua olma de gran diámetru.
El 15 d'agostu, celébrase la fiesta de La nuesa Señora de l'Asunción y San Roque. El primer domingu de mayu festexa la Virxe de la Aldehuela, imaxe que se venera na ilesia, y que procede del despoblado d'Aldehuela de la Vega, que'l so términu municipal absorbió Frumales cuando se despobló en 1864; tamién perteneció a esta aldega despoblada el molín de la Aldehuela.
Nos últimos años, al cascu antiguu añediéronse-y numberoses cases nueves na entrada del pinar Chiquito y el pinal del Prau.
Sameera Moussa
Sameera Moussa —n'árabe سميرة موسى, Samīra Mūsà— foi una física nuclear exipcia doctorada en radiación ionizante que trabayó pa faer que l'usu médicu de la teunoloxía nuclear fuera algamadiza a tol mundu. Entamó la Conferencia de la Enerxía Atómica pola Paz y patrocinó un llamamientu pa establecer una conferencia internacional sol lema «Átomos pa la Paz».
Mocedá y universidá
Nació en 1917 n'Exiptu, Gobernación d'A el-Gharbiya. La so madre morrió de cáncer; y entós treslladáronse, col so padre a El Cairu onde invirtió'l so dineru nun pequeñu hotel na rexón de -Hussein. Por cuenta de la insistencia del so padre, Moussa asistió na escuela primaria Kaser Lo-Shok, una de les escueles más antigües del Cairo. Dempués de completar la so educación primaria, incorporar a la escuela'l Banat El-Ashraf, que fuera edificada y yera dirixida pol famosu políticu y activista Nabawya Moussa.
Investigación nuclear
Moussa creía en "Átomos pa la Paz" y dixo "voi faer el tratamientu nuclear tan disponible y tan baratu cómo si fuera una aspirina". Trabayó p'algamar esi propósitu y al traviés de la so intensiva investigación, formuló una histórica ecuación qu'ayudaría romper los átomos de metales baratos como'l cobre, allanando en camín escontra una bomba nuclear barata.
Entamó la Conferencia de la Enerxía Atómica pa la Paz y promovió un llamamientu pa establecer una conferencia internacional sol lema "Átomos pa la Paz", onde munchos de los científicos prominentes del momentu tuvieron convidaos. La conferencia fixo una serie d'encamientos pa establecer un comité pa protexer contra los peligros nucleares qu'ella defendió con intensidá. Moussa tamién s'ufiertó voluntaria p'ayudar a tratar pacientes de cáncer a dellos hospitales especialmente desque la so madre pasara por una fuerte batalla contra esta enfermedá.
Visita a Estaos Xuníos
Refugó delles ufiertes que-y riquíen vivir n'Estaos Xuníos según la ciudadanía americana diciendo "Exiptu, la mio patria envalorada, ta esperándome".
Fallecimientu
El 5 d'agostu de 1952 dempués de la so primer visita a EE. XX. tenía cuenta de volver a casa, pero foi convidada a un viaxe. Nel camín, el coche en que viaxaba cayó dende un altor d'unos 12 m que la mató darréu. L'accidente foi bien estrañu, yá que la invitación en California demostróse más palantre que yera falsa y amás el conductor del coche saltó dende'l coche xustu primero que se bastiara y dempués yá nun se supo namás. Tou esto fizo que delles persones creyeren que foi un asesinatu planiáu y que'l Mossad israelín taba detrás.
Premios y honores
En reconocencia a los sos esfuercios, concediéronse-y munchos premios. Ente ellos:
Aeropuertu de Fernando de Noronha
L'Aeropuertu de Fernando de Noronha (en portugués: Aeroporto de Fernando de Noronha) ye un Aeropuertu allugáu nel archipiélagu brasilanu de Fernando de Noronha, nel Océanu Atlánticu, el so códigu ICAO ye SBFN.
L'Aeropuertu opera vuelu de cabotaxe les 24 hores, tien una pista de 1.840 metros de llargu, y tien capacidá pa recibir grandes aeronaves como'l Boeing 737, l'actual terminal de pasaxeros ye consideráu pequeñu pal fluxu de pasaxeros que recibe, dende va años espérase que'l gobiernu del estáu de Pernambuco empecipie los procedimientos debíos pa la so modernización y ampliación.
Historia
La primer pista del aeropuertu foi construyida nel añu 1934, los estauxunidenses por aciu el Airport Development Program construyeron una nueva pista y terminal de pasaxeros, nel añu 1975 fíxose-y una ampliación por que pudieren aterrizar aviones del tamañu de los Boeings.
Llinies Aérees
L'aeropuertu anguaño recibe vuelos de les siguientes empreses aérees colos siguientes destinos:
Ghissignies
Ghissignies ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Takayuki Komine
Takayuki Komine (小峯 隆幸; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Ghyvelde
Ghyvelde ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Saint-André-d'Huiriat
Saint-André-d'Huiriat ye una comuña francesa del departamentu d'Ain, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Jun Enomoto
Jun Enomoto (榎本 潤, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Momentu magnéticu
En física, el momentu magnéticu d'un imán ye una cantidá que determina la fuercia que l'imán puede exercer sobre les corrientes llétriques y el par de fuercies par qu'un campu magnéticu exerz sobre elles. Un bucle de corriente llétrica, un imán de barra, un electrón, una molécula y un planeta, toos tienen momentos magnéticos. Tanto'l momentu magnéticu como'l campu magnéticu pueden ser consideraos como vectores con una magnitú y direición. La direición del momentu magnéticu apunta del polu sur al polu norte del imán. El campu magnéticu producíu por un imán ye proporcional al so momentu magnéticu.
Más precisamente, el términu momentu magnéticu refierse de normal al momentu dipolar magnéticu d'un sistema, que produz el primer términu na espansión multipolar d'un campu magnéticu polo xeneral. El dipolo que compón el campu magnéticu d'un oxetu ye simétricu al respective de la direición del so momentu dipolar magnéticu, y mengua cola inversa del cubu de la distancia del oxetu.
En presencia d'un campu magnéticu (inherentemente vectorial), el momentu magnéticu rellacionar col momentu de fuercia d'alliniación de dambos vectores nel puntu nel que s'asitia l'elementu. El campu magnéticu ye'l B, denomináu inducción magnética o densidá de fluxu magnético.
Rellaciones físiques
La rellación ye:
onde ye'l momentu de fuercia,  ye'l momentu dipolar magnéticu, y \mathbf{B} ye'l campu magnéticu. L'alliniadura del momentu dipolar magnéticu col campu crea una diferencia na enerxía potencial O:
Unu de los exemplos más simples pel momento dipolar magnéticu ye'l d'una espira conductora de la eletricidá, con intensidá I y área A, pal cual la magnitú ye:
Nel Sistema Internacional d'Unidaes, el momentu magnéticu midir en xulios sobre tesla (J/T). Nel ámbitu de la física atómica, nuclear y de partícules suélense emplegar el magnetón de Bohr \mu_B y el magnetón nuclear \mu_N.
Momentu magnéticu de espín
Los electrones y munchos nucleos atómicos tamién tienen momentos magnéticos intrínsecos, que la so esplicación rica tratamientu mecanocuántico y que se rellaciona col momentu angular de les partícules. Son estos momentos magnéticos intrínsecos los que dan llugar a efeutos macroscópicos de magnetismu, y a otros fenómenos como la resonancia magnética nuclear.
Saint-André-de-Bâgé
Tien una población de y una superficie de  km².
Momentu magnéticu
Momentu magnéticu de espín
El momentu magnéticu de espín ye una propiedá intrínseca o fundamental de les partícules, como la masa o la carga llétrica. Esti momentu ta rellacionáu col fechu de que les partícules elementales tienen momentu angular intrínsecu o espín, pa partícules cargaes eso lleva inevitablemente a que se porten de manera similar a un pequeñu circuitu con cargues en movimientu. Sicasí, tamién esisten partícules neutres ensin carga llétrica como'l neutrón que sicasí tienen momentu magnéticu (de fechu el neutrón nun se considera realmente elemental sinón formáu por trés quarks cargaos).
Momentu magnéticu del electrón
El momentu (dipolar) magnéticu d'un electrón ye:
Onde :\mu_B\,\! ye'l magnetón de Bohr, : [la teoría clásica prediz que g_s = 1\,\!; un gran ésitu de la ecuación de Dirac foi la predicción de que g_s = 2\,\!, que ta mui cerca del valor exactu (que ye llixeramente cimeru a dos; esta última correición deber a los efeutos cuánticos del campu electromagnético)]. \hbar ye la constante de Planck racionalizada y S ye'l espín del electrón
Momentu magnéticu orbital
Los compuestos de los distintos metales de transición presenten bien diversos momentos magnéticos, pero ye posible atopar un intervalu típicu pa cada metal en cada estáu d'oxidación, teniendo en cuenta, poques gracies, si ye de espín altu o baxu.
Macla
Una macla ye l'agrupación simétrica de cristales idénticos. La simetría pue ser especular respectu del planu de macla o pol xiru de los sos elementos alredor de la exa de macla en 60º, 90º, 120º o 180°.
Llámese de «contautu» cuando los elementos xúnense nun planu, y «de compenetración» si tán cruciaos y compenetrados ente sigo. Polo xeneral presenten diedros entrantes; en casu contrariu fálase de mimetismu d'un cristal individual.
Tipos de maclas
De cutiu los individuos que formen la macla xúnense como si se pegaren unu al otru pol envés, per un sitiu o pola base, como la imaxe que se forma d'un oxetu si lu adosamos a un espeyu. Nesti casu falamos de maclas de contautu. Nes maclas de penetración paez como si los individuos que les formen introduxérense unu a unu nel interior del otru. Otres vegaes los cristales que se xunen formen n'apariencia una simetría mayor que la que-yos correspuende. Falamos, entós, de les maclas mimétiques. Les maclas múltiples xunen más de dos individuos cristalinos. Ente elles podemos estremar les polisintétiques, que pueden arrexuntar dellos cristales según la direición d'un solu planu, y les cícliques, que al xunir dellos individuos lleguen a cerrase sobro sigo mesmes en forma anular.
Bual
Bual ye un conceyu d'Asturies, nel occidente la rexón. Llenda al norte con El Franco y Cuaña, al sur con Vilanova d'Ozcos y Eilao, al oeste con Castropol y al este con Villayón. La so llingua tradicional ye'l gallegoasturianu o eonaviegu.
Macla
Tipos de maclas
En metalurxa, el maclado ye un mecanismu de deformación de monocristales. Tiense una distribución uniforme de la deformación, un cambéu na orientación d'un cristal y una imaxe especular de la rede ensin deformar.
Bual
Historia
300px|thumb|right|Vista aérea de Bual. Esisten entá resquicios qu'afiten el poblamientu d'esti conceyu yá nuna dómina anterior a l'aporte de los romanos. De la Edá del Bronce (alrodiu del 1500-1100 e.C.) creese que daten les pintures antropomorfes (tantu masculines como femenines) afayaes na "Cova del Demo", asitiada na redolada del nucleu rural de Froseira, na parroquia de Doiras.
Tamién, los túmulos funerarios afayaos na sierra de Penouta, los dólmenes nes cercaníes de Llaviada, yá desapaecíos, y la mole granítica oscilante conocida como Penedo Aballón (asitiada nes cercaníes de Penouta, y tiráu en 2004 seique por unos gamberros), xunto coles muestres de trabayu mineru dedicáu a la estraición de metales y, sobre tou, los castros de Pendia, Os Mazos y A Escrita prueben tamién el citáu poblamientu prerromanu.
La posterior presencia romana dexó nicios, como delles monedes y cachos de cerámica, amás de, probablemente, l'orixe de diversos nomes d'aldees, como A Veigadouria, venceyaos probablemente a la presencia de dalguna esplotación d'oru fluvial n'aquella dómina.
Pocu se sabe de la historia de Bual demientres l'entamu de la Edá Media y el reináu de la monarquía asturiana. Pero, al igual qu'ocurrió con tolos territorios comprendíos ente los ríos Navia y l'Eo, el de Bual pasó a ser sometíu al obispu d'Uviéu por donación del añu 1154, baxo la denominación xenérica de territoriu de Castropol. Con Felipe II deslligóse de la Ilesia, pa independizase como conceyu en 1584.
Nos sieglos XVII y XVIII, Bual poblóse de guapes cases solariegues y palacios desapaecíos cásique dafechu, sacante delles esceiciones como'l Palaciu de Miranda, na llocalidá de Prelo.
Ye sabío, amás, que nel cursu de la guerra de la Independencia española, les tropes franceses ocuparon Bual. Tamién nel sieglu XIX, Bual vio nacer ún de los sos personaxes más rescamplaos, Bernardo Acevedo y Huelves, del que lleva'l nome güei la biblioteca pública conceyil, y que fizo obres como “Boal y su concejo”, retratu mui clarificador sobre'l mou de vida y los vezos nel conceyu a fines del sieglu XIX, y qu'amuesa la importancia que nesa dómina tenía nel conceyu la industria de la forxa del fierro, anguaño desapaecida.
El final del XIX y los entamos del XX foron años d'importantes fluxos migratorios, especialmente hacia América. D'esta dómina daten delles casones d'indianos, como por exemplu Villa Anita. Amás, el capital aportáu por munchos emigrantes contribuyó de manera decisiva a la construcción de numberoses escueles en diversos pueblos del conceyu, y de la escuela de primaria de la capital, conocida como "Las Graduadas", en 1934, promovida pola "Sociedad de Naturales del Concejo de Boal" en L'Habana.
La escayencia de la minería del wolframiu na redolada de Penouta y el fin de les obres de los grandes pantanos de la zona, xunto col progresivu abandonu de la ganadería (entá güei la principal actividá económica del conceyu) afalaron, especialmente de magar los años 50, nuevos fluxos migratorios, nesti casu preferentemente hacia otres zones: centru industrial d'Asturies, Madrid, Alemaña, Francia, Bélxica, Suiza, etc.), iniciándose un despoblamientu progresivu qu'entá güei perdura.
Xeografía
Asitiáu na cuenca media del ríu Navia, el conceyu de Bual ye travesáu pol mentáu ríu dende la so zona sur y sureste hacia la zona nororiental, na que'l so calce fai de llende natural col conceyu vecín de Villayón. El ríu Navia, al so paso per esti conceyu, ta embalsáu en primer llugar col banzáu de Doiras, y llueu, agües abaxo, col d'Arbón, asitiáu yá nel llendante conceyu de Villayón. Dos afluentes reseñables que vierten les sos agües al Navia nesti conceyu son el ríu Urubiu (nel banzáu de Doiras) y el ríu Pendia (nel banzáu d'Arbón).
La principal elevación del tarrén alcuéntrase llendando yá colos conceyos d'Eilao y Castropol: ye'l picu de La Bobia, de 1.201 m sobre'l nivel de la mar. Merecen mentar tamién la Cristaleira (1.036 m) na fastera sur del conceyu, Pena Queimada (921 m) na noroccidental, Penouta (899 m) na norte (dende ellí ye visible una amplia panorámica de la costa dende los conceyos de Navia hasta les cercaníes de Foz, na provincia gallega de Lugo) y Penácaros (732 m) na fastera central. La capital conceyil allúgase relativamente alloñada del valle principal del Navia, na cabecera del ríu Pendia, arodiada polos trés últimos montes citaos primero, y a unos 450 m d'altor sobre'l nivel de la mar.
Margaret Markov
Margaret Markov ye una actriz de California (Estaos Xuníos). D'aspeutu alta, espodada y roxa foi protagonista de películes exploitation y series de TV de los años setenta.
Bual
Demografía
Los 5.533 habitantes que recueye Madoz, nel so perfamosu Diccionario geográfico-estadístico-histórico, a mediaos del sieglu XIX, caltuviéronse hasta la década del 1920. Nos años 30, cola construcción de la presa de Doiras la población del conceyu llegó a los 7.365 habitantes. Caltúvose nesos niveles, por culpa la alta natalidá de les families agrícoles y pola apertura de les mines de wolframiu de Penouta, hasta'l 1960, cuando los bualeses yeren, según el censu, 6.213. De magar entós el so númberu foi amenorgando enforma por culpa la emigración (a los centros industriales de Xixón ya Avilés, pero tamién a dellos países europeos) y la mengua la natalidá. Asina, pasóse de los 4.504 habitantes del 1970 a los 3.004 del 1991, a los 2.180 del 2005 y a los 1.776 del 2013, nun procesu de despoblamientu aceleráu que nun parez tener acabación.
Evolución de la población nos caberos años (INE)
Pirámide de población de Bual (2013) (INE)
center|400px
Economía
La so economía ta basada na ganadería y especialmente nel vacunu, destináu a la producción lláctea, siendo'l productor cimeru de los conceyos occidentales.
Nos años últimos, rescampla l'apicultura, pasando la miel a ser un productu típicu del conceyu y creándose la sociedá "Boal Apícola" que comercializa unes 20 tonelaes de miel al añu.