cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tiru con arcu
Disparadores
Los arqueros qu'usen arcos de polees en munchos casos utilicen un elementu mecánicu pa realizar la suelta, denomináu 'disparador'. Esisten dellos sistemes, pero básicamente con toos ellos engabita la cuerda, entérriase l'arcu y la suelta realízase primiendo un gatíu col matapioyos o l'índiz; activando'l sistema de suxeción de la cuerda, que se lliberar en forma llimpia, menguando la inconsistencia de la suelta con deos que suel variar de tiru a tiru, sobremanera nos arqueros menos espertos. Hai un tipu de disparadores que producen la lliberación de la cuerda ensin necesidá de primir un gatíu. Col arcu enterriáu l'arqueru realiza un últimu movimientu que produz un leve xiru na posición de la mano que sostién el disparador, activando d'esta miente el sistema de lliberación de la cuerda. Esta téunica de disparu denominar 'tensión de llombu', yá que, afechiscamente realizáu'l movimientu, esixe la intervención de los músculos del llombu nel últimu tramu de la execución del disparu. Un modelu de disparador más antiguu, que nel 2006 foi rediseñáu, produz el disparu cuando'l so mecanismu ye sometíu a ciertu grau de tensión. L'arqueru, una vegada que llega a la posición correuta de tiru (anclaje), sigui exerciendo tensión col llombu moviendo mínimamente el disparador escontra tras, lo que produz una mayor carga de fuercia sobre'l disparador, por enterriase más l'arcu. El mecanismu regúlase de cuenta que, al llegar a cierta carga, prodúzase la lliberación de la cuerda. Dambos sistemes apunten a llograr un disparu sorpresivu y asina evitar que la mente consciente alterie la execución del disparu realizada en forma soconsciente. Dambos disparadores obliguen a utilizar la fuercia de los músculos de la escápula, consideráu daqué esencial pal llogru d'una bona téunica de tiru.
Magar de primeres el dominiu d'esta téunica paez difícil, cola práutica puede apoderase y ye la que dexa algamar los más altos niveles de precisión nel tiru.
Principiu físicu
miniaturadeimagen|Amuesa de la téunica de tiru con arcu de seguridá mientres apunta la flecha a un blancu. Los arcos funcionen tresmitiendo la enerxía potencial elástica qu'atropen les palas al enterriar l'arcu n'enerxía cinética a la flecha. Mientres esti procesu, parte de la enerxía esténase al traviés de lo que se denomina histéresis elástica, amenorgando'l total cuando la flecha ye disparada.
Piérdese más enerxía col volume y pesu de la cuerda, una y bones los materiales utilizaos na actualidá na construcción de cuerdes dexen que, con una gran rixidez, utilícense bien pocos filos y la resultancia sía una cuerda de gran resistencia y llixereza. Ye cuando empiecen a ponese 'frenos', 'nocks', etc.; cuando s'aumentar el pesu total de la cuerda, amenorgando significativamente la velocidá de la mesma, ye dicir el so rendimientu.
Caza
L'usu del tiru con arcu pa matar animales llámase 'caza con arcu'. La caza col arcu difier enforma con al respeutive de la realizada con armes de fueu, debíu principalmente al menor algame efectivu de los arcos. L'usu del arcu pa cazar peces conozse como 'pesca con arcu'.
Nesti sentíu, l'usu de material moderno como arcos de polees con visor dexa aumentar la precisión, libraje, penetración y, por tanto, efectividá del arcu; ente que cazar con material de tipu tradicional supón un retu enforma mayor.
La caza con arcu ta regulada como con cualesquier otra arma, n'ocasiones con más o distintes restricciones o llimitaciones que la caza con armes de fueu. Ello ye que la caza con arcu ta prohibida en dellos países europeos como Alemaña, Irlanda y el Reinu Xuníu.
Usu bélicu
L'usu bélicu o militar del arcu ye testimonial. Poles sos carauterístiques d'arma silenciosa y de mediu llargu algame, pue ser utilizada dacuando n'operaciones especiales.
Deporte
El tiru con arcu d'alta competición consiste en disparar fleches a oxetivos asitiaos a una o delles distancies. Este ye'l tipu de competición más conocíu nel mundu. Una forma particularmente popular n'Europa y n'América ye'l tiru con arcu en campu, disparando a oxetivos xeneralmente asitiaos a delles distancies en soportes de madera. Tamién hai otros tipos menos conocíos, otros yá históricos y otros más novedosos. El tiru con arcu de competición ye un deporte de precisión qu'inclúi tantu'l control de la mente como del cuerpu.
Les regles nes competiciones varien en cada organización. Les regles de la FITA son siguíes pola mayoría de los clubes y asociaciones, pero esisten otres organizaciones, non afiliaes a la FITA, coles sos propies normes.
Tiru con arcu con diana
miniaturadeimagen|200px|left|Competición con diana n'esteriores.
El tiru con arcu con dianes modernu de competición ye, de cutiu, dirixíu pola Federación Internacional de Tiru con Arcu, embrivíu FITA (Féderation Internationale de Tir à l'Arc). Les normes olímpiques deriven d'esta federación. Los blancos nes competiciones de tiru con arcu pueden tar n'interiores o esteriores. Les distancies interiores son de 18 y 25m. Les esteriores varien dende 30 hasta 90m. La competición estremar en finales de 3 y 6 fleches. Dempués de cada final, los competidores van andando hasta'l esterón onde ta'l blancu pa puntuar y recoyer les fleches. Los arqueros tienen un tiempu llindáu pa disparar les sos fleches.
miniaturadeimagen|125px|Diana oficial FITA pa 60, 70 y 90m. Les dianes marcar con 10 aniellos concéntricos que s'han de puntuar del 1 al 10, siendo'l centru'l 10. Amás, nel centru hai un pequeñu círculu, llamáu dacuando X. N'esteriores, sirve pa desempatar puntuando'l mayor númberu de X. Los arqueros puntúen cada final sumando los puntos de cada flecha. Les que tean tocando una llinia puntuar cola puntuación mayor.
Les distintes rondes y distancies usen distintes dianes. Estes varien dende 40cm pa distancia de 18m, n'interiores; 80cm en distancies de 30 y 50m, 122cm en tiros de 60 y 70m pa dames, y 70 y 90m pa varones, n'esteriores, según normes de la FITA, y son usaes en competiciones olímpiques.
Tiru de campu
El tiru con arcu de campu ye aquel nel que se dispara a oxetivos a distancies variaes, de cutiu en terrén accidentáu y n'ocasiones a distancies desconocíes. Les distintes asociaciones nacionales ya internacionales de tiru con arcu tienen distintes regles sobre distancies, tipu de blancu y el fechu de conocer o nun la alloña antes del tiru
Asina, puede haber competiciones a distancies conocíes de mano o desconocíes, a distancies máximes mayores o menores, con dianes d'estilu de círculos concéntricos o figures que representen animales, etc.
El tiru con arcu de campu ta fuertemente rellacionáu cola caza con arcu, al introducir elementos como'l cálculu de distancies en redolaes desconocíes, la fatiga de tener que caminar en terrén accidentáu, etc.
La federación más importante a nivel mundial de tiru con arcu de campu ye la International Field Archery Association o IFAA, anque la mesma FITA y otres federaciones tamién tienen les sos propies competiciones con regles propies.
Tiru 3D y 2D Animal
Una modalidá desenvuelta a partir del tiru de campu, pol cual sustitúyense les dianes sobre un parapetu col tiru a figures o fotografíes d'animales (2D o animal) o inclusive a figures tridimensionales que representen diversos animales (3D).
A nivel mundial, esti tipu de competición ta reguláu por diversu federaciones como FITA, IFAA o IBO, caúna d'elles cola so propia reglamentación.
Tiru clout
Similar al tiru a la diana, sacantes l'arqueru intenta atinar nun blancu nel suelu a 180 yardes/165m pa los homes y 140 yardes/128m pa les muyeres; hai distancies más curties pa los mozos dependiendo d'edá. El blancu ta marcáu por una bandera de 12 pulgaes (30cm) nuna estaca clavada nel suelu, cola bandera tan cerca del suelu como sía práuticu. Les series consisten xeneralmente de 36 fleches disparaes en rioles de 6 fleches caúna. Una competición consta davezu d'un doble clout de dos series de 36 fleches, que puede disparase na mesma direición o en direiciones opuestes (tírase una ronda y vuélvese al puntu d'entamu o bien la segunda ronda disparar dende la bandera de la primera). El tiru clout puede practicase con cualquier tipu d'arcu.
La puntuación midir con una cuerda con nuedos que marquen les zones concéntriques de puntuación según la distancia de la bandera a la que quedaren. Les marques son oru (5 puntos), colloráu (4), azul (3), negru (2) y blancu (1). La cuerda da una vuelta completa a la estaca y cada vez qu'atope una flecha esta asítiase nuna zona marcada pa cada puntaje. Una vegada recoyíes toles fleches los xueces faen un recuentu de puntos en voz alta, empezando poles fleches de menor puntuación como nel tiru a la diana.
Ski archery
Ye un deporte bien similar al deporte de biatlón, pero nel cual utilízase un arcu recurvado en llugar d'una arma de fueu. Los atletes esquían alredor d'una pista a campu traviés y hai dos postures nes cualos l'atleta tien de tirar: arrodillado y de pies. Mientres la competición los esquís nun se deben quitar en nengún momentu. L'atleta puede desamarrar l'esquí cuando tire arrodillado pero guardando contautu col esquí en tou momentu. La distancia de tiru son 18 metros y los blancos de 16 cm de diámetru. En delles competencies, per cada blancu falláu, l'atleta tien de realizar una vuelta de penalización. El circuitu tien 150 metros de llargu.
Modalidaes de monte
Tantu en 3D como en 2D les distancies de tiru son desconocíes polos competidores. La variedá de posibles tiros ye bien alta comparada col olímpicu (que siempres ye dende una distancia conocida y en planu): equí inflúi'l terrén colos sos desniveles, la climatoloxía (calor, fríu, vientu, reflexos de la lluz o inclusive agua), el tipu de monte (bien trupu, bien abiertu, etcétera).
Competiciones tradicionales
Les siguientes nun tán llistaes na web de la FITA pero son competiciones con una llarga tradición nos sos respeutivos países.
Popinjay (o papingo)
La forma deriva de disparar a les aves nes aguyes de les ilesies. Popinjay ye popular en Bélxica, pero pocu conocíu en cualesquier otru llugar. Los arqueros asítiense dientro d'unos 12 pies (37 dm). A unos 27 pies (8 m) atópase'l mástil y hai que disparar práuticamente de manera vertical con fleches desafiladas (fleches con puntes de goma en cuenta de una chapa) coles mires de dar al mayor númberu de 'páxaros' de madera. Esti grupu de páxaros hai de tar construyíu por un gallu, cuatro pites y un mínimu de 24 pitinos. El gallu da 5 puntos cuando ye baltáu del so poste, la pita 3 y el pitín 1.
El papingo celébrase tamién nel branu n'Escocia pola Antigua Sociedá de los Arqueros Kilwinning. Los arqueros disparen a un páxaru de madera suspendíu de l'aguya de l'abadía de Kilwinning. Equí solo hai un páxaru como diana y los arqueros tienen la so vez hasta que dalgún col so arcu balte'l páxaru de madera.
Tiru al poste
Una prueba inglesa tradicional. Los arqueros, en veces, tiren a un poste de madera, la 'vara', que xeneralmente ye de 6 pies d'altu por 3 pulgaes d'anchu. Los puntos dar por dar al poste. Por cuenta de que el blancu ye un palu vertical, esti xuegu dexa mayores errores d'altor, anque los puntos nun se dan por fleches que cayeren cercanes al oxetivu; poro, la precisión del arqueru vuélvese más importante. Esta variación del deporte de tiru con arcu ye practicada por un gran númberu de persones, sobremanera n'Inglaterra.
Otres competiciones
Los arqueros suelen esfrutar añediendo variaciones al so deporte tirando en condiciones inusuales o imponiendo restricciones especiales o regles nel eventu. Estes competiciones son menos formales y considérense más o menos como xuegos. Dellos exemplos son broadhead round, bionic and running bucks, dardos, archery golf, tiraes nocherniegues, y turkey tester.
Deporte paralímpicu
Los Xuegos Paralímpicos, xuegos d'atletismu, tiru con arcu y otros deportes pa discapacitaos con distintes discapacidaes. Los Xuegos vanse empecipiar l'hospital Stoke Mandeville, na llocalidá británica d'Aylesbury, y formaben parte d'un calendariu de rehabilitación de los veteranos de la II Guerra Mundial que carecieron mancadures de columna, creáu pol doctor Ludwig Guttman, un inminente neurólogu xudíu refuxáu de los nazis alemanes.
El deporte, cuantimás el deporte competitivo, foi l'ésitu central del procesu de rehabilitación restablecíu por Guttman, pa esos mancaos que fueren diagnosticaos de discapacitaos permanentes. Llueu l'hospital de Stoke Mandeville entamó competiciones nacionales frente a otros hospitales y clubes, el primeru de los cualos coincidió col día de la inauguración de los Xuegos Olímpicos de Londres (1948). En tan solu dolce años el deporte paralímpicu celebra los primeros Xuegos Paralímpicos na ciudá de Roma 1960. Cuarenta años dempués, Antonio Rebollo, deportista español paralímpicu, llanzo la flecha qu'encendió la llapada Olímpica y Paralímpica de Barcelona 92.
La competición de tiru con arcu puede realizase nes modalidaes con siella de ruedes y de pies, tantu en categoría masculina como femenina en pruebes individual y por equipos. Los competidores tiren sobre dianes de 122 centímetros dende la distancies 30/50/60/70/90 metros. Los arqueros/as con dalguna discapacidá física lleguen a consiguir niveles competitivos y de precisión bien altos.
El tiru con arcu paralímpicu tien les mesmes regles, distancies y procedimientos que les competiciones nos Xuegos Olímpicos.
Les persones con discapacidá física compiten en tiru con arcu nes modalidaes de siella de ruedes y de pies, tantu en categoría masculina como femenina. Esti deporte dexa desenvolver l'agudez, la concentración, la fuercia y la precisión, ente otres habilidaes. Munchos arqueros con discapacidá física tán llegando a algamar niveles competitivos bien altos.
Les discapacidaes funcionales esisten de distintos tipos ya inflúin de manera distinta na capacidá d'una persona pa coyer per primer vegada un arcu y llanzar una flecha d'una forma más o menos correuta. El Comité Paralímpicu Internacional (IPC) estableció unos criterios d'agrupamientu pa nivelar les oportunidaes competitives de cada grupu de disfunción, asina s'establecen distintes Disciplines y Divisiones, asemeyaes al sistema de clasificación FITA, y distintes Clases, esclusives del IPC. Namái arqueros de la mesma Disciplina, División y competir ente sigo.
Halstroff
Tien una población de y una superficie de  km².
Definitions of rare or hitherto undescribed Australian plants
Definitions of rare or hitherto undescribed Australian plants, (embrivíu Defin. Austral. Pl.), ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques editáu pol médicu, destacáu botánicu, y xeógrafu alemán, Ferdinand von Mueller. Espublizóse nel añu 1855.
Cracticus cassicus
Cracticus cassicus o Verdugu cabecinegroye una especie d'ave na familia Artamidae.
Descripción
Mide de 32 a 35 cm de llargu, el machu y la fema son d'apariencia similar. El so plumaxe ye predominantemente negru y blancu, la so cabeza y gargüelu son negres, les sos partes inferiores, grupa y llombu son blanques, y tien un mantu negru y blancu. La cola ye negra, con una ancha franxa blanca nel so estremu. El so picu ye robezu y de un gris azuláu, con una llixera combadura y el so estremu ye negru. L'iris ye negru o pardu escuru, y les sos pates son negres o gris escuru.
El verdugu cabecinegro tien un cantar complexu, compuestu de componentes bien diversos. Les aves pueden formar duos, o asonsañar el cantar d'otres especies tales como pitohuí aferruñáu, picanzo chicu, drongo de lentejuelas, o'l filemón de Timor.
Distribución y hábitat
Alcuéntrase n'Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Habita en zones baxes con foresta húmeda n'elevaciones d'hasta 650 m, anque dacuando puede atópase hasta na cota de 1450 m. Ye abondo común y poder atopase cerca de poblaos con bosquecillos de palmeres cocoteres.
Comportamientu
Según rexistros se hadeterminado nun tener una dómina definida de reproducción. El nial que constrúin ente 8 a 25 m sobre'l nivel del suelu, ye una copa construyida con ramines y palos. La puesta consiste de 2 a 3 güevos pardos-oliva, con pintes en marrón escuro y que miden 31.8-35.6 x 23.7-25.6 mm.
Le Vigean
Le Vigean ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Pléyades (astronomía)
300px|thumb|Imaxe compuesta en color de les Pléyades (Digitized Sky Survey)
Les Pléyades o Siete Hermanes (tamién nomaes Messier oxetu 45 o M45) ye un cúmulu abiertu d'estrelles formáu por alredor de mil estrelles calientes del tipu B asitiaes na constelación de Tauru, a unos 400 años-lluz del nuesu planeta. Ye ún de los cúmulos más averaos a la Tierra, y el más visible a simple vista nuna nueche estrellada. El so nome vién-y de la mitoloxía griega.
El cúmulu ta domináu por estrelles azules calientes y enforma lluminoses que tienen formáose nos caberos 100 millones d'años. El polvu estelar que forma una nebulosa alredor de les estrelles más brillantes pensábase que se formara cuando'l cúmulu (d'ehí l'otru nome del grupu, conocíu como nebulosa de la estrella Maia), pero agora persábese que ye polvu ensin rellación con elles y que yá taba nel llugar del espaciu interestelar que ta percorriendo'l cúmulu agora. Les simulaciones por ordenador permiten aldovinar que les estrelles debieron de formase a partir d'una configuración compacta, como la nebulosa d'Orión. Los astrónomos predicen tamién que'l cúmulu ha sobrevivir unos 250 millones d'años más, y que dempués dispersarase por culpa les interacciones gravitacionales colos astros de la so rodiada.
Partíu Comunista Italianu
El Partíu Comunista Italianu (PCI) foi un importante partíu políticu d'Italia nel sieglu XX asitiáu na izquierda política. Nació en xineru de 1921 en Livorno como Partíu Comunista d'Italia (seición italiana de la Internacional Comunista) de la mano principalmente d'Amadeo Bordiga y Antonio Gramsci, por aciu una dixebra a la izquierda del Partíu Socialista Italianu nel XVII Congresu de la PSI.
En participando con dellos ministros nel Gobiernu italianu, foi espulsáu d'ésti en 1947 pa facilitar que Italia ingresara nel bloque pro-estauxunidense y años más tarde na OTAN. Dende entós y hasta la so disolución, a lo llargo de cuatro décades, el PCI foi'l segundu partíu más votáu n'Italia y, anque siempres tuvo na oposición a nivel nacional, yera'l partíu más votáu en munches zones del norte y centru del país. Fiel a los postulaos soviéticos hasta bien entrada la década de 1970, a partir d'entós pasaría a defender el llamáu eurocomunismu, al igual qu'otros partíos comunistes n'Occidente, como'l Partíu Comunista Francés o'l Partíu Comunista d'España. Hasta la década de 1960 foi'l mayor partíu comunista d'Occidente, hasta que, tres la violenta desarticulación del Partíu Comunista d'Indonesia en 1965, convertir nel mayor partíu comunista del mundu capitalista.
Eleutoralmente, los sos sofitos bazcuyaron ente un cuartu y un terciu del electoráu, a pesar de la presión y el desprestixu al que foi sometíu pola derecha italiana y la OTAN al traviés de la Operación Gladio. En 1984 asocederíen dos eventos históricos na historia del partíu: el funeral d'Enrico Berlinguer, que sacó a les cais de Roma a más d'un millón de persones nuna de les mayores demostraciones de fuercia del movimientu comunista italianu. Díes dempués, les eleiciones al Parllamentu Européu de 1984, cuando, nunes eleiciones históriques, el PCI foi'l partíu más votáu n'Italia, recibiendo cerca de 12 millones de votos y convirtiéndose nel segundu partíu comunista n'Europa en ganar unes eleiciones plural y democráticu. Dos años dempués de la cayida del bloque socialista, se autodisolvió nel so XX Congresu. Los sos partíos socesores fueron el Partíu Demócrata d'Izquierda, socialdemócrata, y el Partíu de la Refundación Comunista, comunista.
Ideoloxía
Nació como un partíu perteneciente a la Internacional Comunista. Los sos primeros oxetivos yeren baltar l'Estáu burgués, abolir el capitalismu y enllantar el comunismu siguiendo l'exemplu de los comunistes rusos de Lenin, esto ye, por aciu la revolución y la dictadura del proletariáu.
Na segunda metá del sieglu XX abandonó progresivamente les tesis d'inspiración soviética creando una mesma llinia política, l'eurocomunismu, xunto a otros partíos comunistes europeos como'l Partíu Comunista Francés o'l Partíu Comunista d'España.
Fundación y prohibición
El PCI ye fundáu'l 21 de xineru de 1921 na ciudá de Livorno pola corriente d'estrema izquierda del Partíu Socialista Italianu (PSI). Los líderes d'esa corriente yeren Amadeo Bordiga y Antonio Gramsci, qu'abandonaron la sala del Teatru Goldoni, onde se celebraba'l XVII Congresu de la PSI, convocando un Congresu Constituyente xunto al teatru San Marco. Esti desencuentro foi causáu pola negativa de la mayoría de los congresistes de la PSI a xunise a la Internacional Comunista.
La so primer denominación foi Partíu Comunista d'Italia (seición italiana de la Internacional Comunista). El 5 de payares del 1925 el PCdI ye ilegalizado pol réxime fascista de Benito Mussolini. Sicasí, el partíu ye reconstituyíu na clandestinidá, en parte permaneciendo n'Italia, en parte emigrando al estranxeru, sobremanera a Francia y la Xunión Soviética. Acordies con el Partíu Comunista de la Xunión Soviética, participa na guerra de lliberación xunto colos aliaos y les otres fuercies que formen parte de la Resistencia italiana.
Del PCdI al PCI
210px|miniaturadeimagen|derecha|Un partisanu de la [[Resistencia italiana fotografiáu poles tropes britániques en Florencia en 1944.]] El 15 de mayu de 1943, al eslleise la Internacional Comunista, el PCdI asume definitivamente la denominación de Partíu Comunista Italianu (PCI) y en setiembre del mesmu añu participó nos Comités de Lliberación Nacional (CLN) contra'l fascismu y la ocupación nazi, xunto a los otros partíos de centru y d'izquierda.
Na primer etapa de la nueva República Italiana, el lideralgu del PCI vien dau por Palmiro Togliatti. Dichu dirixente sostién la conseña del poder democráticu de la mano del proletariáu y estrecha llazos col Partíu Comunista de la Xunión Soviética.
Hasta la década de 1970, el PCI permanecería siempres na oposición a los socesivos gobiernos d'Italia, magar ser el segundu partíu más votáu na mayoría de les eleiciones.
El "compromisu históricu”
El compromisu históricu italianu foi escurríu por Enrico Berlinguer, secretariu xeneral del PCI, en 1973. Berlinguer esixía la unidá de tolos partíos políticos nacionales nun gobiernu d'unidá nacional pa desaniciar la crisis social que travesaba Italia na década de 1970.
Hubo un primer intentu en 1977, cola mediación del comunista Giorgio Amendola y Ugo La Malfa, políticu centrista. Esti intentu fracasó pol desalcuerdu ente democristianos y socialdemócrates. Sicasí, esta situación camudó a partir de 1978, gracies al propiu Berlinguer, a Bettino Craxi, líder socialdemócrata, y a Aldo Moro, dirixente democristiano.
En marzu de 1978 naz un gobiernu democristiano lideráu por Giulio Andreotti. Esti gobiernu tenía que ser sofitáu pol PCI, anque ésti nun participaría nel gobiernu. Sicasí, Berlinguer decidió retirar esti sofitu al incluyise nel gobiernu anticomunistes declaraos como Antonio Bisaglia.
La situación volvió camudar cuando'l mesmu día que tenía de votase una moción d'enfotu, Aldo Moro foi raptáu (y darréu asesináu) poles Brigaes Rojas. El PCI decide entós abstenese na votación, como respuesta al ataque fechu poles BR al pactu entamáu ente comunistes y democristianos. Asina, el PCI siguiría calteniendo'l compromisu históricu anque con munches reserves.
Torna a la oposición
thumb|210px|El presidente italianu [[Sandro Pertini mientres el funeral d'Enrico Berlinguer, secretariu xeneral del PCI ente 1972 y 1984.]] Tres la tráxica muerte de Moro, el PCI retornó a la oposición. La causa derivó de la dimisión del presidente Giovanni Leone. Suponíase que, al escoyer nuevu presidente, el primer ministru Giulio Andreotti dimitiría. Sandro Pertini foi escoyíu presidente por una peramplia mayoría nel Parllamentu, yá que prestaba a tolos sectores políticos. La eleición de Pertini entusiasmó a Enrico Berlinguer, pero esti entusiasmu decayó llueu, pos non yá Andreotti nun dimitió, sinón que cortó les rellaciones col PCI. D'esta miente acábase cola etapa del compromisu históricu y el PCI nun volvería participar en nengún gobiernu.
Disolución del PCI y la nacencia del PDS
Trés díes depués de la cayida del Muriu de Berlín, el 23 de payares de 1989, el nuevu secretariu xeneral comunista Achille Occhetto anuncia en Boloña la voluntá de la direición del PCI d'empecipiar un acercamientu a la socialdemocracia europea.
Aun así, el proyeutu yá s'empecipiara y concluyiría el 3 de febreru de 1991, na clausura del XX Congresu Nacional del PCI. Decídese la disolución del partíu y la creación del Partito Democratico della Sinistra. Esta decisión nun gusta a los militantes de l'ala izquierda del Partíu nin a otres agrupaciones d'izquierda, que formen el Partito della Rifondazione Comunista. Darréu hubo una dixebra na "Rifondazione Comunista", creándose'l Partíu de los Comunistes Italianos (Partito dei Comunisti Italiani) que les sos mocedaes caltienen les mesmes sigles que les del estinguíu Partíu Comunista.
Resultaos eleutorales
Resultaos del PCI n'eleiciones llexislatives (porcentaxes):
Resultaos eleutorales del PCI (y comparanza cola PSI y la Democracia Cristiana-DC) nes eleiciones rexonales (rexones d'estatutu ordinariu):
Resultaos eleutorales del PCI (y de la PSI y la DC) nes eleiciones provinciales:
Resultaos eleutorales del PCI, PSI y DC nes eleiciones municipales nes capitales de provincia y conceyos cimeros (mayores de 10.000 habitantes hasta 1964, mayores de 5.000 dende 1964):
Inuit
Inuit ye un nome común pa los distintos pueblos esquimales qu'habiten les rexones ártiques d'América. La pallabra significa «el pueblu» (n'inuktitut, inuit), el singular ye inuk, que significa «home» o «persona».
La pallabra esquimal (eskimo n'inglés) cayó en desusu en Canadá, onde oficialmente solo s'utiliza inuit. En Alaska y Siberia los pobladores yupik siguen llamándose esquimales, ente qu'en Groenlandia úsense dambos términos.
Oríxenes y migración
Los inuit tienen los sos oríxenes en Siberia, al nordeste d'Asia. Los sos antepasaos esquimal-aleutianos cruciaron l'estrechu de Bering y asitiáronse tamién n'América del Norte. Hacia l'añu 1000 surdió en Alaska la cultura Thule, orixe del pueblu inuit, que s'estendió rápido escontra l'oriente, a lo llargo de la rexón del Artico. Los inuit llegaron a Groenlandia escontra'l 1300 y a Llabrador escontra 1500, sustituyendo a la cultura Dorset en tol territoriu qu'ocupaba al norte de la llinia arbolada del Árticu, con esceición de la isla Coats y delles islles vecines na badea de Hudson, nes cualos habitaron los Sadlermiut hasta 1903.
El pueblu inuit
200px|thumb|right|250px|Distribución xeográfica de los distintos idiomes y dialeutos de los inuits. Inuit ye'l nome xenéricu de los grupos humanos qu'habiten l'Árticu. Los inuit soportaron la vida del Árticu mientres miles d'años y tienen una gran esperiencia pa poder sobrevivir nel xelu. Viven nes tundres del norte de Canadá, Alaska y en Groenlandia. Calcúlase que viven nesta rexón unes 150 000 persones. Desenvuelven una vida nómada, siguiendo les migraciones de los animales que cacen, ente los cualos pueden destacar los caribúes, osos, ballenes y foques. D'estos y otros animales aprovechen toles partes posibles p'alimentase, abrigase, construyir viviendes y ferramientes pa cazar. La caza de foques y la pesca déxen-yos consiguir alimentos inclusive nel crudu iviernu del Árticu.
El perros de trinéu perru de trinéu tien un papel importante na vida inuit. Sobre la nieve o'l xelu, un equipu de perros abasnen el qamutik, un trinéu fechu de madera, güesos d'animales, barbes de la boca d'una ballena ya inclusive pexe conxelao.
Los inuit tán entamaos en grupos familiares y cada miembru tien asignada una xera específica. La cultura inuit de Canadá ye conocida sobremanera pola so artesanía, especialmente les sos escultures, la mayoría en esteatita, que la so venta supón una fonte importante d'ingresos pa delles comunidaes inuits.
Anguaño, debíu al fuerte procesu de globalización, ta produciéndose un cambéu nes sos formes de vida orixinaries, anque siguen practicando dalgunes de les sos costumes, como la caza de foques. Sicasí, les mesmes cuestiones polítiques plantegar no que concierne a los inuit y a los amerindios. El más importante procesu de reivindicación territorial na hestoria de Canadá, llevó en 1999 a la creación de Nunavut, un nuevu territoriu concebíu como patria de la mayoría de los inuit de Canadá, polo que'l so nome significa "La nuesa tierra". Amás, col fin de responder les reivindicaciones de los inuit de la rexón de Nunavik, nel Árticu quebequense, el gobiernu de Québec creó l'Alministración Rexonal Kativik, nel marcu de la Convención de la Badea de James y del Norte de Québec. En Canadá, los inuit son representaos pola inuit Tapiriit Kanatami.
Mitoloxía
Los pueblos inuit tienen una rica mitoloxía que se tresmitió de forma oral y da cuenta de les sos tradiciones y del orixe del mundu qu'habiten. La relixón inuit tien principios animistas y chamanistas. Los animales tienen una alma y el cazador tien de celebrar un curtiu ceremonial cuando muerre por que la so alma vaya al mundu non terrenal. Les persones cuando muerren van al cielu o al infiernu, pero una parte de la so alma pasa a un pariente naciellu. Nel origen del mundu, esplícase, taben l'home y la muyer, ensin nengún animal. Entós la muyer pidió-y a Kaila, el dios del cielu, que poblara la tierra. Kaila ordenó-y faer un furacu nel xelu pa pescar. Entós, ella foi sacando del furacu, unu a unu, tolos animales. El caribú foi'l postreru. Kaila díxo-y que'l caribú yera'l so regalu, el más guapu que podría face-y, porque alimentaría al so pueblu. El caribú multiplicóse y los fíos de los humanos pudieron cazalos, comer la so carne, texer los sos vistíos ya iguar les sos tiendes. Sicasí, los humanos siempres escoyíen los caribús más bellos, los más grandes. Un día, solo quedáron-yos los débiles y los enfermos, polo que los inuits nun quixeron más. La muyer quexóse entós a Kaila. El la reenvió al xelu y ella pescó'l llobu, unviáu por Amarok, l'espíritu del llobu, por que se comiera a los animales débiles y enfermos col fin de caltener a los caribús con bona salú. N'otres mitoloxíes inuit l'animal tutor del ser humanu ye'l cuervu.
La lleenda de Sedna esplica l'orixe de los animales marinos y de los cambeos nel mar pola presencia de Sedna, una rapaza raptada lloñe del so padre pero finalmente sacrificada, y qu'habita nel mar.
Los montes provienen de la llucha de dos xigantes o tuniq, engañaos por un cazador inuit al que queríen taramiar.
Llingua
L'idioma inuit pertenez, xunto coles llingües yupik, a la caña esquimal de les llingües esquimal-aleutianes. Ye más un continuu dialeutal qu'una sola llingua; esti continuu puede estremase aproximao en dieciséis dialeutos, que pueden clasificase en cuatro grupos:
Cardamine pratensis
L' ye una especie fanerógama perteneciente a la familia Brassicaceae. thumb|240px|Flor thumb|240px|Ilustración thumb|240px|Ilustración
Distribución
Ye nativa d'Europa y oeste d'Asia.
Descripción
Ye una planta yerbácea perenne qu'algama los 40-60 cm d'altor coles fueyes pinnaes de 5-12 cm de llargor con 3-15 segmentos, cada unu con 1 cm de llargor. Les flores producir n'espigues de 10-30 cm de llargor, con flores de 1-2 cm de diámetru con cuatro pétalos rosa pálidu (raramente blancos). Crez meyor cerca de l'agua.
Enrique Truan
Enrique Truan Álvarez foi un pianista y compositor asturianu.
Cardamine pratensis
Descripción
Cultívase-y como planta ornamental en xardinos y como resultáu del so cultivu naturalizóse n'América del Norte.
Enrique Truan
So padre, Luis Antonio Truan Vaamonde, yera descendiente d'una familia suiza afincada n'Asturies y que tendría una importancia grande na vida empresarial y cultural de Xixón, y so madre, Petronila Álvarez-Menéndez Valdés, d'ascendencia asturiana. Precisamente so madre, gran aficionada a la música y con conocimientos de piano, sería fundamental na vocación d'Enrique. Otra persona importante foi Modesta Díaz, profesora de piano, yá que foi la persona qu'animó a la Petronila pa que'l so fíu se dedicare con intensidá a la música.
Cardamine pratensis
Taxonomía
Cardamine pratensis describióse por Carolus Linnaeus y espublizóse en Species Plantarum 2: 656. 1753. Cardamine: nome xenéricu que remanez del griegu: kardamis pa una especie de berru.
Enrique Truan
Les actividaes industriales del padre faen que la familia se tresllade a Barcelona nel añu 1918, permaneciendo nesa ciudá hasta la muerte d'ésti que tien llugar en 1926, anque Enrique quedó hasta 1931. Esta ye la razón de que Barcelona seya una ciudá importante na formación musical del maestru, yá qu'esta ciudá tenía una vida musical con munchu puxu nos años 20 y 30.
Cardamine pratensis
Taxonomía
pratensis: epítetu llatín que significa "de los praos".
Enrique Truan
Depués de la proclamación de la República, Enrique Truan decide tornar a Xixón, pero primero pasó dos años en Madrid, onde se dedicó a dar clases y a acompañar al tenor José Riera, asina como a participar na vida cultural de la capital.
Debido a lo menguao de la so obra, la so presentación en Xixón nun tien llugar hasta'l 2 de xunetu de 1947 nun conciertu entamáu pola Sociedad Filarmónica Gijonesa. Ye a partir d'esi momentu cuando entama a dirixir la Escuela de Música de la ciudá, xera que llevará a cabu hasta la so xubilación en 1970.
Enrique Truan morrió en Xixón el 1 d'agostu de 1995.
Vitex agnus-castus
Vitex agnus-castus (VAC) — vitex, árbol castu, pimientu de los monxos, sauzgatillo, sauce gatíu  — ye una especie nativa del Mediterraneu, de la familia de les lamiacees, que crez nos sotos frescos y a veres de los ríos.
Descripción
Tien cañes abondoses, blimañas, cuadrangulares y de corteza ablancazada; fueyes digitaes con peciolu bien llargu y cinco o siete fueyuques llanceolaes; flores pequeñes y azules en recímanos terminales, y frutu redondu, pequeñu y negru.
Cultivu
Vitex agnus-castus ye bien cultiváu en rexones templaes y subtropicales pol so arumosu xamasca y flores. Algama 1-5 m d'altor. Rique sol plenu o solombra parcial con suelu bien drenáu.
Medicina herbal
Les fueyes y tarmos cimeros (los 10 cm finales) y flores y granes madures, collechar pa medicina. Les bagues colléchense bien madures del tarmu. Fueyes, flores, y/o bagues peracábense como decocción, tintura tradicional, tintura de vinagre de mazana, xarabe, mestranzu, o a cencielles cómense.
Les bagues son consideraes tóniques pal sistema reproductor masculín y femenín.
La especie llámase árbol castu por cuenta de ser orixinalmente usada como medicina antilibido por monxos p'ayudar nel so celibatu.
Esta planta ye indicada dende antaño nos trestornos del sindrome premenstrual. thumb|250px|Flores. thumb|250px|Xamasca. thumb|250px|matu.
Evidencia Clínica
Los estudios clínicos amuesen efeutu beneficial nel manexu del síndrome premestrual. L'usu d'estractos de la planta encamentar n'Alemaña.
El so mecanismu d'aición nun se conoz bien. Atopóse un llixeru amenorgamientu de niveles de prolactina. Un amenorgamientu de la prolactina va influyir nos niveles d'hormona estimulante folicular (FSH) y en estróxenu en muyeres; y de testosterona n'homes.
Analís químicu
Flavonoides, alcaloides, diterpenoides, vitexina, casticina y precursores d'hormona esteroidal aislláronse de Vitex agnus-castus. Créese que dalgunos d'esos compuestos obren na glándula pituitaria lo qu'esplicaría los sos efeutos nos niveles hormonales. Un estudiu amuesa que los estractos de la fruta pueden amestase a los receptores de opiatos, esto esplicaría porque pueden amenorgar los síntomes premenstruales.
Usu corriente
Vitex Agnus-Castus usar en medicina alternativa pa solliviar síntomes de dellos problemes xinecolóxicos
Usar en dellos suplementos culturistas pa homes, como compuestu secundariu por cuenta de los sos efeutos nos niveles de testosterona.
Contraindicaciones
Encamiéntase que Vitex agnus-castus evitar mientres l'embaranzu pola posibilidá d'entueyos.
Papa Zósimu
Biografía
El pontificáu d'esti papa foi curtiu, incidentado y marcáu por dificultaes y contratiempos. Nació en Mesoraca, Calabria., anque según el Liber Pontificalis, Zósimo yera griegu. Foi escoyíu papa'l de 417. Hubo dos acontecimientos importantes mientres el so papáu. El primeru ye que nomó a Patroclo como obispu metropolitanu de Arles en contra de la opinión tolos obispos de la rexón. El segundu foi que Pelagio y Celestio, condergaos por dos concilios polos sos herexíes, apelaron a Zósimo, quien los absolvió. Estos yá fueren condergaos pol papa anterior, Inocencio I. Paez ser que Zósimo amosábase demasiao complaciente, quiciabes por ser bien impulsivu nes sos decisiones.
La inclusión d'esti papa na llista de los santos débese posiblemente a la pluma de Ado de Viena, que nuna pelegrinación a Roma, al detenese en Rávena afayó un antiguu martiroloxu romanu qu'utilizó pa editar una nueva versión en 858, na cual incluyó munchos nomes ensin un mayor estudiu o reflexón.
Zósimo finó'l 26 d'avientu de 418. Foi soterráu na Basílica de Lorenzo na ciudá de Roma.
Zaldibia
Zaldibia ye un conceyu de la provincia vasca de Gipuzkoa (España).
Cotinga nattererii
El cotinga azul (Cotinga nattererii) ye una especie d'ave de la familia Cotingidae, que s'atopa en Colombia, el noroccidente del Ecuador, oriente y centru de Panamá y occidente de Venezuela.
Distribución y hábitat
Vive en zones tropicales, ente los 300 y 900 m d'altitú. En Venezuela, alcuéntrase nes escamplaes del monte tropical, cerca del Llagu de Maracaibo y foi reparáu tamién nos depósitos nos estaos Mérida y Táchira. En Colombia, atopar a tou lo llargo de la mariña del Pacíficu y el valle del ríu Magdalena. Ye raru na provincia ecuatoriana d'Esmeraldas. En Panamá, alcuéntrase nel este de la provincia de Colón y al oeste de la de Panamá, cerca de la ciudá de La Chorrera y de cutiu viose nes escamplaes de Barru Coloriáu.
Descripción
Mide ente 18 y 18,5 cm y tien un picu curtiu y negru. Adultu, la so forma paecer a la d'un palombu. El dimorfismu sexual ye bien pronunciáu.
La mayoría del plumaxe del machu ye de color azul brillante. Tien aniellu ocular negru. Les ales son de color negru, cola esceición de les coberteres pequeñes y cuando aletea, vense cantos azules nes plumes. Nel gargüelu y la parte cimera del pechu, presenta un llurdiu negru purpúrea. El banduyu ta decoráu con una franxa de color púrpura coritu.
Comportamientu
Xeneralmente ta solitariu, preferentemente nes cañes del estratu altu del monte, pero ye posible que dellos busquen comida nel mesmu árbol frutal. El so vuelu ye rápidu y senciellu. Xeneralmente nun s'oi'l so cantar, y el bater de les ales ye la única indicación oyible de la so presencia.
Nancy Carrasco Queijeiro
Nancy Carrasco Queijeiro, mexicana, médica egresada de la Universidá Nacional Autónoma de Méxicu en 1981, esperta n'estudiu molecular, electa como miembru estranxeru de la National Academy of Sciences (NAS) d'Estaos Xuníos.
Trayeutoria profesional
N'abril de 2015, Nancy Carrasco foi electa como miembru estranxeru de la National Academy of Sciences d'EU, dempués de ser nomada por unu de los miembros. Amás, foi convidada a la ceremonia d'inducción, que se va celebrar n'abril de 2016 en Washigton D.C.
Investigadora esperta nel estudiu molecular de fenómenos de tresporte al traviés membranes biolóxiques. Ella xunto col so equipu de collaboradores, foi una de les primeres científiques n'aisllar l'ADN complementariu (cDNA) encargáu de codificar el tresportador de yoduro (I-) de la glándula tiroides, la molécula responsable del tresporte activu de yoduro del sangre al interior de les célules tiroideas, procesu que constitúi'l primer pasu de la biosíntesis de les hormones tiroideas.
Aislló la NIS que ye una molécula proteíca vital pal funcionamientu tiroideo, el so descubrimientu redundo en beneficios del cáncer tiroideo.
Ham-sous-Varsberg
Ham-sous-Varsberg ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Villedieu (Cantal)
Villedieu ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Torralbilla
Torralbilla ye un conceyu español de la provincia de Zaragoza asitiáu nel Campu Romanu y na contorna de Campu de Daroca, comunidá autónoma d'Aragón. Tien una área de 25,80 km² con una población de 63 habitantes (INE 2015) y una densidá de 2,48 hab/km².
Xeografía
Municipio perteneciente a la contorna del Campu de Daroca, allugáu nes estribaciones de la Sierra Mormeyera. Conceyos próximos a los que merez la pena averase son, amás de los anteriores, Langa del Castillo, Mainar, Cerveruela, Villarroya del Campo, Retascón, o Villadoz.
Patrimoniu
El so cascu urbanu presenta la ilesia parroquial católica de San Llorienzo como unu de los sos edificios más significativos. D'estilu barrocu, datar nel sieglu XVII, y cuenta con una torre de planta octogonal, amás d'una bona coleición de retablos, ente los que destaca pola so calidá artística y antigüedá, el retablu de San Blas (sieglu XV), atribuyíu a Juan de Bonilla.
Tamién interesantes son l'edificiu del conceyu y dos peirones, dedicaos a San Roque y San Ramón qu'inda se caltienen de pies. Nel conceyu hai que destacar el reló de la fachada del edificiu, que dende l'añu 1911 sigui dando les hores puntualmente a los vecinos y visitantes.
Mediu ambiente
Por Torralbilla circula'l senderu GR-90, Tierres del Moncayo y Sistema Ibéricu Zaragozanu que, xunto a una amplia rede de senderos de pequeñu percorríu, avéranos a la naturaleza de la contorna.
Pela redolada podemos visitar espacios naturales interesantes, como'l mirador de la ermita del Rosario, en Villarreal de Huerva. Tamién destaquen el Aguallueve de Anento, el xacimientu cambrianu de Murero o Torre Campillo, dientro del términu municipal de Daroca, con cuatro árboles singulares (una secuoya, un pinsapo, un abetu y un cedru d'El Líbanu).
Nel términu municipal atopamos denominaos paraxes de gran guapura nos montes La Devesa y Valdeyermo, y tamién nel pinar conocíu como Las Hoyas, habitual destín de les escursiones de vecinos y visitantes.
Encinasola de los Comendadores
Encinasola de los Comendadores ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Intégrase dientro de la contorna de Vitigudino y la subcomarca de La Ramajería. Pertenez al partíu xudicial de Vitigudino.
Torralbilla
Economía
Torralbilla foi va tiempu'l nucleu industrial de la contorna, entós daquella la fabricación de cal y texas foi la base de la so economía. Güei, la llocalidá caltién edificios del so floreciente pasáu. Asina, la ilesia parroquial dedicada a San Llorienzo, y apocayá restaurada, ye un templu de los sieglos XVI y XVII qu'entá caltién les belles yeserías de tradición mudéxar y un importante retablu góticu n'honor de San Blas. Al pie de la ilesia caltién l'antiguu llavaderu y tamién se caltienen en bon estáu los peirones de San Ramón Nonato, o «del Pilar», nel camín de Coldos y el de San Roque, a la salida del pueblu escontra Langa del Castillo.
Contorna
Ente les árees naturales más destacaes d'España, atopamos la llaguna de Gallocanta, unu de los puntos favoritos de descansu pa les aves migratories. Cuenta col so propiu Centru d'Interpretación en Bello, na contorna del Jiloca, onde vamos conocer los aspeutos más interesantes d'esta gran güelga y les especies que la habiten. Na mesma contorna vamos topar poblaciones destacaes, como San Martín del Río, Báguena o Burbáguena, coles torres de les sos ilesies parroquiales ente les meyores amueses patrimoniales d'esti territoriu.
Encinasola de los Comendadores
Historia
Anque los restos arqueolóxicos amuésennos un poblamientu anterior, que nos asitiaría na Segunda Edá del Fierro nel castru del Picón de la Mora (na zona de la pedanía de Picones), la fundación de Encinasola nel so actual allugamientu remontar a la Edá Media, obedeciendo a les repoblaciones efectuaes polos reis lleoneses na Alta Edá Media, cuando quedó encuadrada dientro del Alfoz de Ledesma, nel Reinu de Lleón, denominándose nel sieglu XIII "Erzinasola", depués "Enzinasola". Dientro de la xurisdicción ledesmina, creada por Fernandu II de Lleón nel sieglu XII, Encinasola pasó a formar parte de la Roda de Mieza, según, no eclesiástico, dependiendo de la Vicaría de Guadramiro. Cola creación de les actuales provincies en 1833, Encinasola quedó integráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa, pasando a formar parte del partíu xudicial de Vitigudino en 1844.
Torralbilla
Contorna
La contorna del Campu de Cariñena tien amueses patrimoniales de gran valor, magnífiques producciones cerámiques o tradiciones populares, de les que bon exemplu ye la fiesta de la vendimia. Merez la pena averase a la Comunidá de Calatayud pa esfrutar de los balnearios de Paracuellos de Jiloca, Jaraba y Alhama de Aragón, según del espectacular Monesteriu de Piedra.
Encinasola de los Comendadores
Nucleos de población
El conceyu estremar en dos nucleos de población, que teníen la siguiente población en 2017 según l'INE.
Torralbilla
Fiestes
Les fiestes patronales celébrense'l 10 d'agostu n'honor de San Llorienzo. Tamién tienen llugar unes fiestes n'honor de San Roque el 20 de setiembre.
Encinasola de los Comendadores
Tresporte públicu
Pa llegar a Encinasola de los Comendadores en tresporte públicu esiste una llinia d'autobús que cubre'l trayeutu ente Salamanca y Vilvestre operada pola empresa Arribes Bus S.L..
Horarios:
Nórdicu antiguu
Por cuenta de que la mayoría de los testos que sobrevivieron provienen del islandés medieval, la variante estándar de facto d'esta llingua ye'l dialeutu occidental, esto ye, el noruegu ya islandés antiguos. Esti fechu fai que, dacuando, en cuenta de nórdicu antiguu falar d'islandés antiguu o de noruegu antiguu.