cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cúmulu globular M80
Contién dos estrelles variables de llargu periodu, habiéndose descubiertu nél una nova en 1860 (T Scorpii), que llegó a rellumar más que'l mesmu cúmulu (magnitú aparente: +7,0)
Enllaces esternos
M80 (SIMBAD)
Alfonso Portillo
Alfonso Antonio Portillo Cabrera ye un empresariu y políticu guatemalianu. Foi presidente de Guatemala ente'l 14 de xineru de 2000 y el 14 de xineru de 2004.
Mientres el so Gobiernu, Portillo Cabrera empezó a esnudar el réxime de privilexos del poder económicu formal en Guatemala depués de la firma de los Alcuerdu de Paz de 1996 ―principalmente los de los productores d'azucre, pollu, cementu y cerveza―, pero la so llexitimidá como presidente foi minada pola reputación internacional del líder del so partíu políticu, el xeneral Efraín Ríos Montt ―a quien se comparaba col xeneral chilenu Augusto Pinochet― y l'esistencia d'un Estáu estructuralmente corruptu ya ineficiente en Guatemala. A la fin del so Gobiernu, tenía nel so contra a los miembros d'esi poder político, que tenía una influyencia aplastante nos mercaos, los medios de comunicación masiva y nos grupos de la sociedá civil en Guatemala. Esta influyencia quedó de manifiestu cuando Portillo foi desaposiáu d'inmunidá al ser removíu como diputáu del Parllamentu Centroamericanu ―cargu que-y correspondía como ex-presidente de Guatemala― y darréu encarceláu y enjuicidado en Guatemala; entá ye más, en 2013 foi estraditáu a los Estaos Xuníos acusáu de peculado pol Gobiernu estauxunidense, depués de tar prisionaro nuna base militar en Guatemala per dellos años. Portillo declaróse culpable ante los tribunales estauxunidense en marzu de 2014, llogrando asina que la so pena de prisión fuera bien amenorgada, amás de que'l tiempu que yá había estáu prisioneru en Guatemala foi-y acredita. Tornó a Guatemala a finales de febreru de 2015 y anunció que, anque nun diba participar en cargos d'eleición, sí diba trabayar p'ayudar al so país. Sicasí, en mayu de 2015 fíxose públicu que participaría como candidatu a diputáu pol llistáu nacional del partíu TOOS nes eleiciones xenerales del 6 de setiembre de 2015, anque'l 13 de xunetu del mesmu añu'l rexistru de ciudadanos del TSE refugó-y la inscripción como candidatu argumentando l'artículu 113 de la Constitución de la República. Aun así siguió siendo imaxe del partíu y faciendo propaganda al partíu creáu por Roberto Alejos.
Biografía
Nació en Zacapa, departamentu del oriente del país, nel senu d'una familia de clase media. Camudar a Méxicu a los 19 años onde realizó los sos estudios universitarios na Universidá Autónoma de Guerrero. Recibió la so formación universitaria en Méxicu, llicenciándose primeru en Ciencies Xurídiques y Sociales pola Universidá Autónoma de Guerrero (UAG) y depués doctorándose en Ciencies Económiques pola Universidá Nacional Autónoma de Méxicu (UNAM). Dende finales de los años setenta venceyar nel país azteca a organizaciones indíxenes d'izquierda del estáu de Guerrero y de la mesma Guatemala, concretamente'l Exércitu Guerrilleru de los Probes (EGP), una de los cuatro subversiones armaes qu'en 1982 coordináronse como Unidá Revolucionaria Nacional Guatemaliana (URNG).
El 23 d'agostu de 1982 en Chilpancingo, estáu de Guerrero en Méxicu, Portillo mató a balazos a Gustavo Cabrera Encarnación y Arturo Visoso, dambos estudiantes de la Universidá Autónoma de Guerrero nun incidente asocedíu al rematar un baille. Portillo desenfundó la so pistola, remanar delles vegaes, y Cabrera y Visoso cayeron muertos al intre. Portillo fuxó de la xusticia mexicana, primero a la Ciudá de Méxicu y depués escontra Guatemala.
Según l'Artículu 308 del Códigu Penal Federal Mexicanu, l'homicidiu por reña ye penáu hasta con ocho años de prisión, anque indica que la fixación de penes depende de quién foi'l provocáu y quién el prevocador, según la mayor o menor importancia de la provocación. Per otra parte l'Artículu 101 de dichu códigu penal indica que la prescripción del delitu ye personal y basta pa ella l'intre de la llei, pero alvierte que los plazos pa la prescripción van doblar pa quien s'atopen fuera de Méxicu; pela so parte, l'Artículu 105 del mesmu códigu indica que l'acción penal prescribe nun plazu igual al permediu aritméticu de la pena privativa de la llibertá que señala la llei pal delitu de que se trate. D'alcuerdu a esto, al escapar a Guatemala, Portillo doblaría los tiempu de prescripción pal so delitu, estendiéndolo d'un máximu posible de dieciséis a trenta y dos años y de un mínimu d'ocho a diceiséis años, yá que se-y imputaron dambos asesinatos.
Sicasí, el 15 d'agostu de 1995, el xuez primero de primera instancia del ramu penal del Distritu Xudicial de Bravo, declaró prescrita l'acción penal contra Portillo, a los trelce años de cometíos los asesinatos contra los estudiantes polo que s'abarrunta de tráficu de compra-venta d'influyencies pa llograr que se llevantada la so persecución xudicial.
Llegada al poder
Empecipió la so vida política afiliándose al Partíu Socialista Democráticu (PSD), más palantre en 1989 incorporar al partíu Democracia Cristiana Guatemaliana (DCG), del cual aportó a secretariu xeneral. Nel añu 1995 retirar del partíu Democracia Cristiana Guatemaliana y a la temporada intégrase al partíu de derecha Frente Republicanu Guatemalianu fundáu pol xeneral retiráu Efraín Ríos Montt, partíu orixinalmente pensáu pa sofitar les aspiraciones presidenciales de Ríos Montt. Esto fai posible la candidatura de Portillo, quien pierde les eleiciones de 1995 contra Álvaro Arzú Irigoyen. En 1999 Alfonso Portillo vuelve postulase, esta vegada llogrando una amplia victoria, sobre'l candidatu del oficialismo Óscar Berger, tomando posesión en xineru de 2000.
Presidencia (2000-2004)
Asumió la presidencia la. Mientres l'actu de toma de posesión foi investido pol xeneral Efraín Ríos Montt, quien entós yera presidente del Congresu de Guatemala, y nos sos primeros discursos faló de la tarrecible situación en que s'atopaba'l país, y de la so intención d'investigar y esclariar la situación financiera de Guatemala. Propunxo amás a los otros partíos políticos, principalmente al opositor partíu d'izquierda, Alianza Nueva Nación (ANN), a un pactu de gobernabilidad nel qu'él pudiera cumplir col so plan executivu.
Aciertos y popularidá
Dientro de los llogros del so Gobiernu atopen los subsidios pa la construcción de viviendes populares y l'impulsu a la Reforma Educativa y a la capacitación docente. Mientres el so Gobiernu hubo control de la canasta básica, meyora de los salarios, y creóse la tarifa social na enerxía llétrica; toos estos factores fixeron que'l presidente Portillo fuera bien popular ente les capes baxes de la población guatemaliana, que componen más del setenta per cientu de la población del país. Coles mesmes, el so discursu tuvo munchos elementos de llucha de clases yá que partía d'una posición que favorecía a los probes, los escluyíos, los quitaos, al empar que se plantegaba un claru enfrentamientu contra los empresarios, contra los monopolios nel país, contra tolos privilexos que tien esi sector económicu; esto averar a la izquierda, a les demandes y necesidaes de los sectores populares, predominantes nes árees rurales del país.
Economía
A lo llargo de 2001, les movilizaciones de diversos coleutivos populares en protesta pol incumplimientu de les promeses eleutorales nel terrén social y la xubida a finales de xunetu del Impuestu al Valor Agregáu (IVA) del 10 a el 12 %, alza de tributu indireutu que foi la única reforma fiscal destacada nel cuatrieniu, anque nun modificar la carga impositiva sobre les rentes nin amontó la llucha contra'l fuximientu y el fraude. Eso sí, yá nesi añu los escándalos y polémiques envolubraben al Gobiernu y el FRG, acusaos peruquier de tar llevando a les instituciones del Estáu a un nivel de corrupción ensin precedentes; per otra parte, l'afitamientu de bolses de fame nes árees más ablayaes del país.
Quiebra de los bancos ximielgos
En 2000, col entamu del Gobiernu del FRG empezó a mentase en Guatemala el nome de Francisco José Alvarado MacDonald, conocíu tamién como don Paco, o «L'Inxenieru», quien yera un empresariu y banqueru y que, d'alcuerdu a informaciones de la dómina, foi'l principal financista de la campaña presidencial de Portillo. Les sos principales empreses yeren dos bancos: el Bancu Metropolitanu y el Bancu Promotor; los bancos ximielgos, como tamién se-yos llamaba. Cuando Portillo ganó la presidencia, Alvarado MacDonald dio-y en préstamu una amplia casa nuna zona luxosa de la capital guatemaliana. Según informó la prensa nesa oportunidá, antes de ganar la Presidencia, Portillo fuera l'asesor que remanaba les rellaciones públiques, institucionales y polítiques de les múltiples empreses de Alvarado MacDonald, especialmente les de los bancos ximielgos.
Según súpose na prensa, a principios de los 90, el banqueru conoció al ex-presidente Portillo y dende entós cultivaron una entrañable amistá; en 1995, Alvarado gastó más de tres millones de dólares na campaña presidencial de Portillo, según reportes estraoficiales.
Al tomar el poder, Portillo nomó a dos fíos de Alvarado MacDonald en puestos claves:
Portillo tamién aceptó qu'un autu qu'utilizada yera propiedá del banqueru.
En xineru de 2001, Portillo ordenó a la Xunta Monetaria que-y inyectara cientu diez millones de dólares a los bancos ximielgos por que nun se desencaxar; pero'l 1.° de marzu de 2001, la Xunta Monetaria ordenó la intervención de los bancos ximielgos, por irregularidaes alministratives. L'Estáu inyectó más de doscientos millones de dólares a los bancos pa garantizar los aforros de los cuentahabientes; meses dempués, el Bancu de Guatemala reconoció qu'esi dineru, práuticamente, taba perdíu.
Enfrentamientu col sector empresarial
Portillo convertir nel gobernante más repunáu pal poder económico formal de Guatemala nel sieglu yá que s'enfrentó direutamente a dichu grupu y de una manera que reflexaba más bien un prestu propiu qu'un oxetivu políticu. Por casu, Portillo fixo abrir los contingentes d'importación de carne de pollu, de farina, d'azucre y d'otros productos pa combatir l'alza a productos de consumu básicu, que yeren controlaos por grupos monopólicos en Guatemala. Amás de los discursos griespos que pronunciaba y que-y ganaben enemistaes colos empresarios guatemalianos, al debilitar el combate al narcotráficu y amosase hosco frente a representantes diplomáticos d'Estaos Xuníos cultivó una perceguera que más tempranu que tarde se volvió en contra so.
Los monopolios que Portillo enfrentó fueron:
Brasil a menor aprecio que la producida en Guatemala polos inxenios de la familia Ferrera descendientes del ex-presidente Carlos Herrera y Luna― y los inxenios miembros de ASAZGUA. Escontra'l final de la so xestión, Portillo reconoció ensin ambages los sos fracasos na reforma fiscal; agora bien, achacó'l fiascu tributariu al boicó» del CACIF, que presentó numberosos recursos llegales que dexaron en suspensu l'aplicación de dellos impuestos, y descargó denuestos en particular contra los productores azucreros por encarecer el preciu d'esti productu básicu y enriba oponese a les importaciones extra d'azucre ensin arancel aduaneru decidíes pol Gobiernu pa protexer al consumidor. Dando relieve a los sos enfrentamientos col sector priváu, Portillo sentenció que «tar en contra de la oligarquía tuvo un costo políticu».
Conexión Panamá
En xunetu de 2001, un sobre foi apurríu en forma anónima de parte d'un abogáu nun seminariu d'ética periodística en Washington, D.C. (Estaos Xuníos) Nel sobre había un documentu que contenía una llista de sociedaes anónimes y bancos en que s'abrir les cuentes bancaries. Nel llistáu apaecíen dellos nomes y nomatos escritos a mano al par de los nomes de les entidaes bancaries:
Sobre la base d'esti documentu atoparon ocho sociedaes de papel con cuentes en, siquier, cinco banco panameños y tres banco offshore. Toles cuentes taben rellacionaes al presidente Portillo, a Juan Antonio Riley Paiz, cuñáu del presidente, al vicepresidente Reyes y al fíu d'este, según al secretariu priváu de Portillo. Aparentemente, l'encargáu de remanar la rede yera César Augusto Medina Farfán, amigu del presidente.
Les investigaciones periodístiques atoparon que s'abrir cuentes en Panamá en dellos bancos, a nome de tolos investigaos. Nel casu del presidente Portillo, intentóse abrir, siquier, dos cuntes, pero posiblemente nun se concretó por cuenta de que'l bancu pidió-y una copia del so pasaporte y una declaración xurada del «verdaderu dueñu» de la cuenta. Supúnxose que los depósitos que se fixeron nes cuentes proveníen de l'ayalga de Guatemala, pero esto nunca pudo comprobase.
La investigación realizada atopar con estes dificultaes:
Desaciertos
Cola ayuda del Gobiernu de Xapón, apurrióse fertilizante a pequeños llabradores, pero desgraciadamente, con esi proyeutu surdió un focu de corrupción que buscaba beneficiar a altos funcionarios del Gobiernu eferregista. El supuestu fertilizante gratuitu ―pol que se cobraba en munches ocasiones a pesar de que'l Gobiernu de Xapón lo taba donando― resultó ser fertilizante de pésima calidá, yá que s'afayó que tenía baxos niveles de NPK (nitróxenu, fósforu y potasiu) que son los nutrientes primarios de les plantes.
El Gobiernu de Portillo foi criticáu pola ausencia de llogros tanxibles nel combate de la delincuencia. El Grupu de Diálogu, formáu por naciones amigues y organismos financieros internacionales, pidió mayor cumplimientu de los Alcuerdos de Paz, eficiencia nel resarcimiento a les víctimes del conflictu armáu y l'efectivu combate a la corrupción. Amás, los indíxenes tuvieron poco accesu a la tierra y escasos recursos pa los sos programes.
En llugar de combatir la corrupción, el so Gobiernu ye consideráu polos analistes locales como «unu de los más corruptos de la Historia recién».
Xornada del Xueves Negru»
El 6 de xunu de 2003 el Rexistru de Ciudadanos refugó inscribir la candidatura de Ríos Montt, negativa que foi sostenida por dos talos pronunciamientos del Tribunal Supremu Eleutoral (TSE), el 16 de xunu, y de la CSJ, el 5 de xunetu. La Constitución de Guatemala nel so artículu 186 incisu "a indica que nun pueden optar a la presidencia de la República nin «el caudiellu nin el xefes d'un golpe d'Estáu, revolución armada o movimientu similar, qu'alteriara l'orde constitucional, nin quien de resultes de tales fechos asuman la Xefatura de Gobiernu»; como'l xeneral Ríos Montt fuera designáu como xefe d'estáu polos militares que dieron el golpe d'estáu del 23 de marzu de 1982, quedaba constitucionalmente imposibilitáu d'aportar a la presidencia. Entós, el damnificado reclamó ante la Corte de Constitucionalidá (CC), suprema maxistratura xudicial del país, que resolvió al so favor el 14 de xunetu revocando'l fallu de la CSJ y ordenando el rexistru de la postulación, basándose nel argumentu de que'l golpe d'estáu de 1982 nun rompiera l'orde constitucional, porque'l mesmu yá taba rotu desque los Gobiernos de Kjell Eugenio Laugerud García y Fernando Romeo Lucas García trunfaren nes urnes per mediu de flagrantes fraudes eleutorales.
El 18 de xunetu'l partíu opositor Unidá Nacional de la Esperanza (UNE) solicitó amparu a la CSJ en contra del fallu de la CC, a lo qu'aquella aportó dos díes depués, dexando la candidatura en suspensu. El 21 de xunetu, Ríos Montt, agafáu, alvirtió de posibles «actos de violencia» si la CSJ nun-y dexaba presentar se a les eleiciones de la qu'alzaba un recursu de quexa a la CC.
El 24 de xunetu pola madrugada, simpatizantes del FRG ocuparon cais de les zones 9 y 10, que son les árees onde teníen les sos oficines los principales comerciantes ya industriales guatemalianos na Ciudá de Guatemala. Con pasamontañas, al estilu zapatista, y dalgunos vistiendo playeres con grabaos del Ché Guevara, llanzaron conseñes contra les élites del país y abarganaron edificios de conocíos industrales guatemalianos ―hubo inclusive un grupu de manifestantes que se dirixó al edificiu del Bancu Reformador, na zona 10 de la Ciudá de Guatemala, onde tien la so see'l grupu de la familia Gutiérrez, quien tuvieron qu'abandonar el llugar n'helicópteru―. Los manifestantes fueron contrarios colos periodistes y esixeron la inscripción de la candidatura presidencial del xeneral Ríos Montt; trenta y seis hores dempués abandonaron la ciudá ensin qu'interviniera la policía pa frenar los disturbios.
Los disturbios agravar pola pasividá manifiesta de la Policía Nacional Civil. A los ocho hores d'empecipiaos los disturbios, el presidente Portillo en comunicáu nacional aseguró que sol so Gobiernu nenguna protesta fuera reprimida, fora de llabradores, sindicalistes, maestros o partíos, pero ufiertó sacar al exércitu pa controlar disturbios. Como los soldaos nes cais fueron pocos y operaron solo en zones perifériques, el presidente foi acusáu de violar la llei. A la fin, los disturbios fueron controlaos tres hores dempués del segundu día de los acontecimientos.
Les reacciones de condena y d'alerta ante lo qu'asocedía en Guatemala estendiéronse fuera de Guatemala y fueron asumíes pol Gobiernu d'Estaos Xuníos, la ONX, la OEA y la Xunión Europea; pero Río Montt llogró lo que quería: el 30 de xunetu, en presentando un nuevu recursu d'ampliación y aclaración, llogró de la Corte de Constitucionalidá l'autorización de proceder ensin demoranza a inscribir la candidatura.
Estes violentes protestes na Ciudá de Guatemala, conociéronse darréu como «Xueves Negru» y «Vienres de Llutu»; curiosamente, esta vegada atayóse sópitamente la tradición de refuga de la sociedá civil a que los gobernantes guatemalianos allegaren al exércitu pa controlar desordes sociales. Munchos sectores de la sociedá criticaron a la policía por non reprimir la manifestación, sicasí que'l desafíu del FRG al orde públicu nun cobró víctimes direutes, una y bones l'únicu fallecimientu reportáu foi'l del reporteru de Noti-7 y Radio Sonora Héctor Ramírez, quien finó d'un ataque al corazón mientres cubría los fechos.
Investigaciones posteriores habríen comnprobado qu'ente los líderes de los disturbios taben:
Disolución del Estáu Mayor Presidencial
miniaturadeimagen|200px|El presidente de los [[Estaos Xuníos George W. Bush esplíca-y la hestoria del so escritoriu na oficina oval a los presidentes centroamericanos mientres una xunta con estos na Casa Blanca. D'izquierda a derecha: Francisco Flores d'El Salvador, Ricardo Maduro d'Hondures, Abel Pacheco de Costa Rica, Enrique Bolaños de Nicaragua, y Alfonso Portillo de Guatemala.]]
Portillo terminó la so presidencia reconociendo en públicu que se-y quedaren dellos proyeutos nel tinteru y que travesaba momentos «bien difíciles»; ente que la prensa desafecta a los so réxime acusar de «anarquía», «incapacidá» y «desgobiernu». Sicasí, na recta final del so mandatu, Portillo acometió a toa priesa una de les xeres pendientes: la disolución del EMP: el 24 de setiembre de 2003 el Congresu aprobó una llei qu'abolía l'Estáu Mayor Presidencial (EMP) y tresfería les sos funciones oficiales a la Secretaría d'Asuntos Alministrativos y de Seguridá (SAAS), y el 29 d'ochobre un gociosu Portillo presidió la ceremonia de la disolución formal del cuerpu y la baxa de los sos quinientos integrantes. Sicasí, afayóse que más de la metá de la plantía de la SAAS formar ex miembros del EMP que'l so estatus, si civil o militar, nun taba claru, por non falar del so espediente personal.
Persecución de funcionarios del so Gobiernu
Al nomás inaugurase l'alministración del presidente Óscar Berger Perdomo, esta escorrió a la plana mayor del Gobiernu d'Alfonso Portillo de manera implacable, señalada d'haber promovíu actos corruptos; el mesmu ex-presidente Portillo, en perdiendo la so inmunidá como diputáu del Parllamentu Centroamericanu, escapó de Guatemala y abellugóse en Méxicu. L'ex vicepresidente Juan Francisco Reyes pasó dellos meses na cárcel sindicáu de intencionalidad de fraude contra l'Estáu y l'ex ministru de Finances Públiques, Eduardo Weymann, foi encarceláu por roblar –cuando yá nun yera funcionariu- unes actes que sofitaben una supuesta xunta de la Superintendencia d'Alministración Tributaria na cual decidiríase la tresferencia d'unos 30 millones de quetzales que fueron robaos del erariu. Al empar asocedió una depuración de los órganos contralores del Estáu: el fiscal xeneral, Carlos de León, foi dixebráu del cargu; el contralor xeneral de Cuentes, Óscar Dubón Palma, foi prindáu en Nicaragua tres un fallíu escape y depués recibió condena por esviar fondos públicos pa financiar les campañes de políticos opositores y, tres meses de permanecer escondíu, el superintendente d'Alministración Tributaria, Marco Tuliu Abadío, foi prindáu y permanez en prisión a la espera del xuiciu públicu.
El 10 de mayu de 2004, Francisco Alvarado MacDonald presentar al xulgáu onde se ventila una de les denuncies na so contra. En siendo esploráu, se dexar en prisión, con una fianza de cientu veintemil dólares; Alvarado MacDonald ingresó a la prisión onde yá taben dellos ex funcionarios del Gobiernu eferregista, ente ellos, Eduardo Weymann, Byron Barrientos y Carlos Wohllers.
Acusaciones y encarcelamientu
A Portillo acusóse-y de peculado y acordies con el tratáu d'estradición robláu con Méxicu la, per mediu d'un avión de la P.G.R. mexicana, Alfonso Portillo foi unviáu de tornó a Guatemala, pa ser xulgáu polos tribunales de xusticia d'esi país centroamericanu. La CICIG (Comisión Internacional contra la Impunidá en Guatemala) tuvo xuntada al procesu nel so contra; ello ye que la CICIG foi sofitada pola Corte de Constitucionalidá de Guatemala por que fuera querellante adesivu nel casu nel so contra pol esfalcu de 120 millones de quetzales al erariu. Agora bien, les pruebes pocu fehacientes que presentaron na so contra, demostraron la so inocencia nes cortes de los cargos que-y imputaben.
Acusaciones n'Estaos Xuníos
La el fiscal del condáu de Nueva York, Estaos Xuníos, Cyrus Vance Jr. acusó formalmente al ex-presidente guatemalianu Alfonso Portillo d'un delitu de llavadura de dineru, d'hasta 60 millones de dólares, polo que pidió'l so estradición a esi país.
Depués de safar primeramente a les autoridaes, Portillo foi prindáu la en Punta de Palma, Izabal, cuando supuestamente preparábase pa fuxir pola Badea de Amatique faía Belice, lo cual ta n'entredichu pos yera'l llugar menos fayadizu pa despintase de la xusticia estauxunidense.
Primeramente foi recluyíu nel centru penitenciariu de la zona 18 na Ciudá de Guatemala. Nel mes de febreru de 2010 foi treslladáu a la cárcel de máxima seguridá Fraijanes 2, pero per orde de xuez competente foi retornáu al centru penitenciariu preventivu de la zona 18. El día vienres, y por razones de salú, treslladar al Centru Médicu Militar, onde permaneció por un tiempu, hasta que por orde de xuez competente foi treslladáu de regresu al preventivu de la zona 18. Atopar nuna celda al llau del sector 12, conocíu como'l sector de los ex funcionarios.
Xuiciu en Guatemala por malversación de fondos
El llunes, dictóse la sentencia en contra del ex-presidente nel tribunal oncenu, onde quedó absueltu xunto a los otros dos implicaos, Arévalo Lacs y Maza Castellanos, por falta de pruebes. El veredictu absolutoriu de dos de los trés xueces qu'integraron el tribunal que xulgó al ex-presidente foi cuestionáu por diversu sectores de la sociedá guatemaliana cuando s'afayó per mediu de cámares de vixilancia, qu'unu de los abogaos defensores del ex mandatariu sostuviera platigues col maríu d'una de les xueces qu'absolvió a Portillo. El Ministeriu Públicu dixo nun tar acordies cola decisión del tribunal y anunció planes p'apelar el fallu, pero l'apelación nun espolletó.
El vienres, la Corte Constitucional de la República dictaminó que tenía de ser estraditáu a los Estaos Xuníos por que se defenda de cargos de llaváu de dineru.
Estradición a Estaos Xuníos, encarcelamientu
El vienres, foi estraditáu a los Estaos Xuníos. y el martes, el ex-presidente Portillo reconoció la so culpabilidá nuna comparecencia ante'l xuez federal James Patterson llogrando asina utilizar el sistema xudicial estauxunidense al so favor por que-y fora impuesta una pena mínima d'apenes un añu de prisión.
Torna a Guatemala en cumpliendo condena
Portillo tornó a Guatemala el miércoles 25 de febreru de 2015 a Guatemala en cumpliendo la so condena de cárcel per delitu de confabulación pa llavar dineru; foi lliberáu de la prisión de Englewood en Denver, Colorado y foi recibíu polos sos partidarios nel Aeropuertu Internacional La Aurora. Darréu, tornó participar nes eleiciones del 6 de setiembre de 2015 xunto con Alejandro Sinibaldi, depués de qu'esti arrenunciara a la candiatura del Partíu Patriota n'abril de 2015 tres l'esmantelamientu de la rede de corrupción aduanera de «La Llinia».
Nieguen la so inscripción como candidatu a diputáu
En mayu de 2015 fíxose públicu que Portillo participaría como candidatu a diputáu pol llistáu nacional del partíu TOOS, que postuló como presidenciable a Lizardo Sosa. Portillo presentó'l so espediente al rexistru de ciudadanos del Tribunal Supremu Eleutoral por que fuera inscritu como candidatu a diputáu al Congresu pol partíu TOOS. Sicasí, el TSE refugó-y la inscripción en primer instancia argumentando l'artículu 113 de la Constitución Política de la República qu'indica que «los guatemalianos tienen derechu a optar a emplegos o cargos públicos y pal so otorgamiento nun se va atender más qu'a razones fundaes en méritos de capacidá, idoneidad y honradez.» El Rexistru de Ciudadanos del TSE tamién negó la inscripción otres quince persones interesaes en ser candidatos a diputaos.
Mareuil (Charente)
Mareuil ye una comuña francesa del departamentu de Charente, na rexón de Nueva Aquitania. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ponte de Londres
La ponte de Londres (London Bridge n'inglés) ye una ponte en Londres (Inglaterra) que crucia'l ríu Támesis, ente City of London y Southwark. Asitiar ente les pontes de "Cannon Street Railway" y "Tower Bridge" (ye comúnmente confundíu con esti postreru anque son pontes distintes).
La ponte ta designáu como parte de la carretera A3.
Historia
Nel llugar actual lleva esistiendo una ponte mientres cerca de 2000 años. La primer ponte sobre'l Támesis na zona de Londres foi construyida polos romanos nel llugar actual alredor del añu 46 d. C. y taba fechu de madera. La llocalización foi probablemente escoyida por ser una zona óptima pa construyir una ponte y al empar tener agües fondes con accesu al mar. Tres la marcha de los romanos, la ponte foi dexáu ensin nuevos arreglos, pero en dalgún momentu o bien foi reparáu, o se reconstruyó de nuevu, probablemente más d'una vegada. L'asentamientu y la ponte fueron destruyíos nuna rebelión encabezada pola reina Boudicca nel añu 60 d. C. La so victoria foi efímera, y pocu dempués los romanos ganaron a los rebeldes y dedicáronse a la construcción d'una nueva ciudá cercada. Parte de la muralla sobrevivió hasta los nuesos díes. La nueva ciudá y la ponte construyéronse alredor de la posición de la ponte actual, y dio-y accesu a los puertos de la mariña sur al traviés de Stane Street y la cai Watling (A2).
La ponte cayó en desusu dempués de que los romanos colaron. Como Londinium tamién foi abandonáu, había poca necesidá d'una ponte nesti puntu, y nel periodu saxón el ríu yera la frontera ente los reinos contrarios de Mercia y Wessex. Muncho más tarde, una tradición escandinava afirma que la ponte foi baltáu pol noruegu príncipe Olaf en 1014, p'ayudar al rei anglo-saxón Etelredo pa estremar a les fuercies de los daneses que teníen la ciudá cercada de Londres y Southwark, a entrambos llaos del ríu, recuperando asina Londres. Piénsase qu'esti episodiu inspiró'l famosu cantar de trubiecu británicu "la ponte de Londres ta cayéndose".
En 1013, el rei Etelredo II quemó la ponte pa intentar estremar les fuercies invasores del danés Svein Haraldsson. La reconstruyida Ponte de Londres foi destruyíu por una nube en 1091, y de nuevu (esta vegada debíu al fueu) en 1136.
Antigua Ponte de Londres
thumb|250px|Antigua Ponte de Londres en 1616. thumb|250px|Antigua Ponte de Londres en 1745.
Dempués de la destrucción de la ponte en 1136, la so mantenedor Peter de Colechurch propunxo reemplazar la ponte de madera por una construcción permanente de piedra. Impunxéronse nuevos impuestos pa financiar la ponte de piedra, y la construcción de la nueva ponte empezó nel reináu d'Enrique II d'Inglaterra en 1176. Tardóse 33 años en completar la ponte y nun tuvo rematáu hasta 1209, mientres el reináu de Xuan I d'Inglaterra.
Juan tuvo la idea de construyir cases sobre la ponte, asina que llueu tuvo llenu de tiendes, cases ya inclusive una capiya nel centru de la ponte. Grabaos de la dómina amuesen que s'alzaron construcciones d'hasta siete pisos.
Partir sur de la ponte convertir nuna de les vistes más tristemente conocíes de Londres: les cabeces de traidores empaladas y cubiertes d'alquitrán pa protexeles de los elementos. La cabeza de William Wallace foi la primera n'asitiase na ponte en 1305, empezando una tradición que se perpetuó mientres 355 años. Otres cabeces asitiaes na ponte fueron les de Jack Cade en 1450, Tomás Moro en 1535, Juan Fisher en 1535, y Thomas Cromwell en 1540. Un visitante alemán en 1598 rellató haber vistu más de 30 cabeces sobre la ponte. La práutica foi finalmente abolida en 1660 tres la restauración del reináu de Carlos II d'Inglaterra.
Les construcciones sobre la ponte supunxeron un peligru de quema constante, al empar qu'aumentaron la presión sobre los sos arcos, polo que nun sospriende que socedieren numberosos desastres nel mesmu. En 1212 o 1213 empecipióse quiciabes el mayor de les primeres quemes de Londres, amburando a la mesma vegada los dos estremos de la ponte atrapando en mediu a munchos habitantes y matando alredor de 3000 persones. Otra gran quema asocedió en 1633 estropiando una tercer parte del mesmu, anque esto previeno que la ponte fuera afeutáu mientres el Gran Quema de Londres en 1666. En 1722 la conxestión yera tal sobre la ponte, que l'alcalde decretó que "tolos carruaxes y coches de caballos entrando dende fora en direición la ciudá han de circular nel llau Oeste de la ponte, y tolos carruaxes y coches de caballos saliendo dende la ciudá pa escontra fora han de circular nel llau Este de la ponte". Esto posiblemente foi l'orixe de qu'en Gran Bretaña conducir pela esquierda. Finalmente, en 1758-62 baltáronse toles cases sobre la ponte xunto a los dos arcos centrales, lo qu'ameyoró la navegación sobre'l ríu.
Nueva Ponte de Londres
thumb|250px|Ponte de Londres (1890). thumb|250px|Ponte de Londres (1895).
Escontra'l final del sieglu XVIII yera obviu que la ponte -tres 600 años- precisaba ser reemplazada. Yera estrechu, decrépito, y un peligru pal tráficu fluvial. En 1799 empecipióse una competición sobre diseños pa reemplazar la vieya ponte, lo que motivó que Thomas Telford propunxera una ponte con un únicu arcu de fierro estendiéndose 180m. La revolucionaria naturaleza del diseñu foi emponderada pero nunca se llevó a cabu dada la incertidume sobre la so viabilidá y sobre la cantidá de terrenal necesaria pa la so construcción llicéu.
La vieya ponte foi finalmente sustituyida por un elegante diseñu de cinco arcos de piedra, diseñáu por John Rennie. La nueva ponte foi construyíu 30m al este (ríu abajo) del sitiu orixinal, costó dos millones de llibres esterlines, y foi rematáu pol fíu de Rennie tres siete años de trabayos, dende 1824 hasta 1831. La vieya ponte caltener n'usu mientres se construyía'l nuevu, y foi baltáu tres l'apertura del nuevu en 1831.
La nueva ponte taba construyíu con granitu, con un llargor de 283m y un anchor de 15m. La inauguración oficial tuvo llugar el 1 d'agostu de 1831, el rei Guillermu IV y la reina Adelaida asistieron a la llacuada nun pabellón alzáu sobre la ponte. El recién construyíu HMS Beagle foi'l primer barcu en navegar so la ponte. Foi enancháu en 1902-04 de 16m a 20m nun intentu de combatir la conxestión crónica de tráficu de Londres. Desafortunadamente, esto resultó ser demasiáu pa les pilastres de la ponte, y afayóse que se taba fundiendo 1cm cada trés años. En 1924 partir Esti de la ponte taba ente 8 y 10cm más fundida que la parte oeste; llueu foi obviu que la ponte tendría de ser reemplazáu por unu más modernu.
El 18 d'abril de 1968 la ponte de Rennie foi vendíu al empresariu americanu Robert P. McCulloch por $2.460.000. La ponte foi reconstruyida en Lake Havasu City, Arizona ya inauguráu el 10 d'ochobre de 1971. Non tou la ponte foi tresportada a América, por cuenta de tases d'esportación.
La Ponte de Londres modernu
La Ponte de Londres actual foi construyida por John Mowlem de 1967 a 1972 ya inauguráu pola reina Sabela II el 17 de marzu de 1973. Tien 283 m de llargu. El costu de 4 millones de llibres esterlines foi asumíu na so totalidá por Bride House Estates. La ponte actual ta construyida sobre'l mesmu llugar que la ponte de Rennie, que foi baltáu curioso pieza per pieza mientres la nueva ponte yera construyida, d'esta forma caltener n'usu mientres esti procesu.
En 1984 la fragata de clase Leander HMS Jupiter (F60) topetó cola Ponte de Londres provocando un dañu significativu tantu al barcu como a la ponte.
Nel Día de l'Alcordanza de 2004, delles pontes londinenses fueron decoraes con llume colorao pa formar parte d'un espectáculu nel qu'unos aviones sobrevolaben el percorríu del Támesis. El llume ameyoró considerablemente l'apariencia de la Ponte de Londres, polo que decidió caltenese hasta l'actualidá (anque foi privada del restu de les pontes) y alluma la ponte peles nueches.
El 3 de xunu de 2017, Khuram Shazad Butt, Rachid Redouane y Yusef Zaghba provocaron un atentáu en Londres al pillar a dellos viandantes na ponte
Peromyscus megalops
Peromyscus megalops ye una especie de royedor de la familia Cricetidae.
Sialkot
Sialkot ye una ciudá del norte de Paquistán, na provincia Punyab. La ciudá ye un nuedu ferroviariu y un importante centru industrial y de comerciu. Les sos industries tienen una producción bien diversificada, destacando la de bicicletes, preseos quirúrxicos y artículos deportivos.
Los indogriegos conocíen a esta ciudá como Sagala.
Les principales construcciones de calter históricu son el santuariu de Gurú Nanak (fundador de la relixón sij) y una fortaleza del sieglu XII. La so población ye de.
Emiratu Islámicu d'Afganistán (1996–2001)
Emiratu Islámicu d'Afganistán (en pastún: د افغانستان اسلامي امارت) foi'l nome oficial mientres la mayor parte del réxime islamista establecíu polos fundamentalistes talibanes cuando tomaron la ciudá de Kabul y obligaron a fuxir a les autoridaes anteriores, tamién fundamentalistes. Nel so apoxéu controló'l 90% del territoriu afganistanu, gobernando'l restu l'Alianza del Norte. Esti gobiernu foi derrocáu cola invasión estauxunidense de 2001.
Estructura del Emiratu Islámicu
El gobiernu d'Afganistán taba formáu por: el Comité Militar (defensa), el Comité d'Orientación y Predicación (relixón), el Ministeriu de Cultura ya Información (comunicaciones), el Comité Políticu (rellaciones esteriores), el Comité d'Educación (cursos islámicos), el Comité Financieru, el Comité de Presos y Güérfanos, el Comité de Salú, el Comité pa Establecimientos Estranxeros (supervisión de los estranxeros nel país), el Alto Conseyu de la Shura (conseyu de mulás) y el Comandu Supremu (executivu, a cargu del mulá Omar).
El presidente del Altu Conseyu de la Shura fungía como un primer ministru. Los dos shures más importantes, la de Kabul y la de Kandahar yeren rivales. El país nun tenía lleis civiles, taba rexíu por una interpretación perrigorosa de la xaria, llei islámica.
Les fuercies armaes consistíen nes milicies talibanes con dellos tanques, dellos aviones y numberosos helicópteros d'orixe soviéticu llograos polos fundamentalistes de les fuercies de la Revolución Saur, o d'orixe estauxunidense, llograos de los otros muyahidín.
Vida cotidiana
Les muyeres nun teníen derechu dalgunu, obligaes a llevar burka y, en delles rexones, un burka blancu (color de la bandera); esta prenda yera bien costosa y munches muyeres debíen, poro, quedase zarraes na so casa. El trabayu femenín fuera del llar taba prohibíu (sacante unes poques médiques en Kabul p'atender muyeres), según salir de la casa ensin un familiar responsable masculín (padre, hermanu o home). Taben prohibíos los sos estudios (salvo los relixosos), usu de cosméticos y tacones, montar en bicicleta o motocicletes, prauticar deportes, llevar colores vistosos, rir en voz alta, participar en festexos, llavar ropa en ríos o places públiques, asomarse a balcones, ser fotografiaes o filmadas. El talibanes siguieron coles práutiques de la lapidación y l'azote públicu instauraos dende 1992. Les ventanes de les cases teníen de ser opaques pa bloquiar la vista del esterior. Si una muyer pintaba les uñes, los sos deos yera cortaos. Por causa de estes represiones, el suicidiu, xeneralmente quemar vives, yera bien frecuente nes muyeres y reportóse que'l 90% d'elles sufríen problemes psicolóxicos.
Los varones teníen de llevar indumentaria islámica con sombreru y barba abondo llarga «como pa caber nun puñu sol cazu» (quien nun siguía esta norma sufría la amputación de la so ñariz). Tampoco podíen, los médicos, atender muyeres.
El festexu del Día de los Trabayadores taba prohibíu y yera unu de los pocos Estaos del mundu que nun lo reconocía. Naide tenía de llevar nome non-islámicu (tenía de camudá-ylo si tenía unu) nin adomar aves nin tener semeyes de muyeres impreses o colgaes de la paré nin celebrar l'añu nuevu tradicional (el talibanes camudaren el tradicional calendariu persa al calendariu musulmán).
Los xiínes yeren consideraos como «sub-humanos» porque yeren «non creyentes» y según el talibanes nun teníen nengún derechu; estes poblaciones tuvieron de fuxir.
El talibanes tuvieron venceyaos al tráficu d'órganos y a beneficios por tráficu d'opiu (tamién se beneficiaron d'estes práutiques los demás muyahidín). En 1999, el gobiernu talibán prohibió y escorrió el cultivu del opiu, llevándolo a la so desapaición.
Rellaciones internacionales
thumb|right|150px|Guardia fronterizu talibán en [[Torjam, 2001.]] Cuando'l talibanes entraron na capital en 1996, aprucieron na sede de la ONX, secuestrando, torturando, tulliendo y asesinando a Mohammad Najibullah, presidente ente 1987 y 1992, quien s'atopaba abellugáu ellí. Amás, el talibanes forzaron el consuláu d'Irán en Mazar-i-Sharif en 1998 y executaron a los diplomáticos.
Dempués de ser venceyaos a Bin Laden los atentaos nes embaxaes estauxunidenses n'agostu de 1998, el presidente Bill Clinton ordenó los ataques con misiles sobre los campos d'entrenamientu de militantes n'Afganistán.
En 1999, el Conseyu de Seguridá de la ONX, por Resolución 1267, estableció un réxime de sanciones pa persones y entidaes acomuñaes con Al-Qaeda, Osama bin Laden o'l talibanes. Les sanciones incluyíen prohibición de viaxes internacionales, conxelación d'activos y embargu d'armes. Dende la invasión de 2001, estes sanciones pa estos individuos rixen en tol mundu, pero dalgunos d'ellos fueron perdonaos.
Cayida
Tres los atentaos terroristes de setiembre de 2001 n'Estaos Xuníos, el gobiernu d'esi país esixó la entrega de Bin Laden y l'esmantelamientu de los campamentos d'entrenamientu de los sos siguidores. El talibanes dixeron que lo apurriríen si presentábense-yos pruebes de la so vinculación colos ataques y que nun desmantelaríen a Al Qaeda.
El 7 d'ochobre de 2001 el gobiernu d'Estaos Xuníos empecipió les sos operaciones militares pa derrocar al réxime. El 17 d'avientu de 2001 cayeron les últimes posiciones del Exércitu Talibán, pero dende entós la insurxencia llevada a cabu pol movimientu creció y fortalecióse y pon en riesgu al gobiernu.
El talibanes consideren al Emiratu Islámicu como'l réxime lexítimu y siguen llamando al so país d'esa forma. El nome del réxime ye la base pal d'otru Estáu integrista autoproclamado Emiratu Islámicu de Waziristán.
Ponte d'Øresund
thumb|250px|Ponte d'Øresund vistu dende [[Suecia.]] thumb|250px|Dinamarca (colloráu) y el sur de Suecia (mariellu), coneutaes pela ponte y túnel de Sund (blancu). thumb|250px|right|Vista aérea de la ponte de Sund cola islla artificial de [[Peberholm na metá derecha de la semeya.]] La ponte-túnel de Sund, ponte-túnel d'Øresund o d'Öresund (Øresundsbroen; Öresundsbron; nome híbridu: Øresundsbron) coneuta les dos árees metropolitanes de la rexón d'Øresund: la capital danesa, Copenḥague, y la ciudá sueca de Malmö. Cuenta con dos llinies de tren y cuatro carriles de carretera, siendo la ponte combinada tren-carretera más llarga d'Europa. La ruta internacional europea Y20 pasa por esta ponte. El tresporte ferroviariu ye operáu conxuntamente pola empresa sueca Statens Järnvägar (SJ) y la danesa Danske Statsbaner (DSB).
Historia
La construcción d'esta obra empecipiar en 1995 y el proyeutu foi xestionáu por una alianza internacional ente les empreses constructores: Skanska de Suecia, Hochtief d'Alemaña, y los daneses Højgaard & Schultz y Monberg & Thorsen. El tramu final foi completáu'l 14 d'agostu de 1999. El príncipe herederu Federico de Dinamarca y el so contraparte sueca la princesa heredera Victoria de Suecia axuntar nel centru de la ponte pa celebrar la so finalización. La inauguración oficial foi'l 1 de xunetu de 2000, cola presencia de la reina Margarita II de Dinamarca y el rei Carlos XVI Gustavo de Suecia. La ponte foi abierta al tráficu esi mesmu día. Antes de la inauguración, 79 871 corredores compitieron nuna maratón de media distancia (Broloppet, la Carrera de la Ponte) ente Amager (Dinamarca) y Escania (Suecia) el 12 de xunu de 2000.
Carauterístiques
La ponte tien unu de los mayores baldíos centrales de les pontes atirantaes del mundu, con 490 m. La pilastra más alto mide 204 m. El llargor total de la ponte ye de 7845 m, que correspuenden aproximao a la metá de la distancia ente les mariñes de Suecia y Dinamarca, y el so pesu ye de 82 000 t. El restu de la distancia cubrir por aciu la islla artificial de Peberholm (castru de la pimienta, 4055 m), llamáu asina en contraposición al yá esistente Saltholm, (castru del sal) y depués un túnel de 3510 m nel llau danés. Los dos llinies de ferrocarril atopar so les pistes de la carretera. La ponte tien un altor llibre de 57 metros. Sicasí, la mayor parte de los barcos que circulen pol Øresund facer pol estrechu de Drogden (onde s'atopa'l túnel).
Per otru llau la frecuencia de los trenes Malmoe-Copenḥague, cada 20 minutos, y el preciu menor que'l peaxe cuando viaxa una sola persona, fai que los viaxeros de negocios decantar por estes danzaderes, que crucien el Øresund en 25 minutos.
Los 49 tableros que constitúin la totalidá de los vanos d'aproximamientu a la ponte atirantada fueron construyíos en Puerto Real, Cádiz (España), pola empresa española Dragados Offshore que tamién s'encargó de tresportalos per vía marítima hasta'l llugar indicáu y, una vegada ellí, fundilos. Construyir en forma de túnel, islla y ponte, yá que tol tramu de 16 km de túnel resultara demasiao caru. Y nun se construyeron 16 km de ponte porque se tenía qu'asegurar la aeronavegabilidad de la zona, pos l'aeropuertu de Kastrup (Aeropuertu Internacional de Copenḥague) ta asitiáu xunto a la entrada actual del túnel. Les torres de la ponte fueron asitiaes pola grúa flotante más grande del mundu y tán diseñaes por que la ponte nun se destruya nin en casu d'un choque aereu contra les torres.
Impacto
La ponte de Sund camudó'l mapa d'Europa, una y bones los 16 km que dixebraben Dinamarca de Suecia, estremaben tamién en dos a la Xunión Europea, con Suecia y Finlandia incomunicaes per tren y carretera col restu de la XE. Dende esti puntu de vista, el so impautu na conexón de dambos países ye bien cimeru al llográu pol Eurotúnel ente Francia y Reinu Xuníu. Prueba d'ello ye que'l serviciu de ferris Malmö-Copenḥague terminó per sumir y el d'Helsingør-Helsingborg vio amenorgaes les sos frecuencies, ente que na canal de la Mancha siguen circulando munches llinies de ferris, yá que xeneralmente ye más económicu'l ferri que l'Eurotúnel.
Ferrocarril
El tresporte públicu ferroviariu ta operáu conxuntamente pola compañía sueca Statens Järnvägar y la danesa Danske Statsbaner. Desenvolvióse una serie de nuevos trenes de doble voltaxe pa xunir Copenḥague con ciudaes del sur suecu como Malmö, Gotemburgu y Kalmar. Tamién circulen pela ponte los trenes X2000 dende Estocolmu. L'Aeropuertu de Copenḥague-Kastrup tien estación propia nel estremu oeste de la ponte. Los trenes crucien l'estrechu cada 20 minutos mientres el día y cada hora mientres la nueche.
El tramu ye de vía doble, con Anchu de vía anchu internacional de 1435 mm, cola posibilidá de camín de trenes d'alta velocidá a más de 200 km/h. Hubo delles dificultaes por cuenta de los distintos sistemes d'electrificación y señalización del tresporte danés y del suecu. La solución escoyida foi camudar el sistema llétricu suecu de 15 kV CA y 16,7 Hz pol danés de 25 kV CA y 50 Hz en Lernacken, Suecia, xustu antes de la ponte. La llinia emplega'l sistema estándar de señalización suecu en tola ponte hasta Peberholm, onde camuda al sistema danés.
Otru problema foi que'l sistema ferroviariu de Suecia circula pela esquierda, ente que el de Dinamarca facer pela derecha. El cambéu facer na Estación de Malmö.
Tiempu
Per carretera, a velocidá normal, un viaxe de Copenḥague a Malmö dura aproximao de 15 a 20 minutos. Hai que destacar, que la velocidá máxima nun ye fixa, una y bones unos paneles lluminosos, asitiaos sobre la calzada, indiquen valores distintos según les condiciones del tráficu y de la meteoroloxía. Esta metodoloxía ta siendo estudiada por distintos gobiernos p'aplicala en distintes metrópolis.