cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Callao
Distritu de La Punta
Cuasi un terciu del so territoriu ye ocupáu pola Escuela Naval. El distritio tien 3 sableres, al norte Cantolao, correspondiente al Malecón Figueredo; al sur Malecón, correspondiente al Malecón Pardo y Arenuces correspondiente al "Malecón Wiese".
miniatura|center|Plaza n'honor a [[José Gálvez Egúsquiza|José Gálvez.|400x400px]]
Balneariu de Chucuito
250px|miniatura|Vieya casona nel barriu de Chucuito, en [[Distritu del Callao|Callao Corralada, mui cerca a La Punta.]]
El barriu de Chucuito ye un pintorescu barriu-balneariu apocayá remocicáu que cunta con un gran númberu de construcciones d'estilu republicanu, allugáu nel distritu d'El Callao. Forma la cintura de la península de La Punta yá que ye la puerta d'entrada al distritu, equí estableciéronse una gran cantidá d'inmigrantes italianos ente'l sieglu XIX y XX, quien se dedicaben mayormente a la pesca. La so arquiteutura ye predominantemente civil, la mayoría de les sos construcciones son viviendes d'entamos del sieglu XX en madera y otres feches sobre la base de quincha y adobe.
Foi un barriu de pescadores dende'l virreinatu hasta entráu'l presente sieglu XXI. Nel so actual allugamientu esistió –mientres el sieglu XVIII– una pequeña ranchería llamada Pitipiti poblada por aboríxenes Collas que se dedicaben a la pesca. Esta ranchería estendíase fora de les muralles d'El Callao en direición a La Punta. El llugar foi conocíu tamién como Pueblu de San Miguel de Mancera, y más tarde, vio surdir otru pueblu al pie de él, más cercanu a les muralles d'El Callao. De cuenta que esistíen dos caseríos conocíos, unu como Pitipiti el Viejo y l'otru, Pitipiti el Nuevu. El primeru foi afaráu pol terremotu de 1746.
Tien una tremera de sableres y malecones; la so sablera más preciosa ye la Sablera de la Ribera, tien otres sableres; una d'elles, "El Carpallo" y tamién cunta con un grupu d'edificios llamaos "La Residencial Chucuito".
Ye sede de l'Aduana d'El Callao, de la Escuela Nacional de Marina Mercante y de la Direición de Navegación ya Hidrografía de la MGP.
Archipiélagu d'El Callao
miniatura|Llobos marinos nes islles Palomino.
Frente a El Callao atópense un conxuntu de cinco islles siendo la principal, y de mayor estensión, la histórica islla San Llorienzo, la mayor islla de la mariña peruana. Foi incorporada pol presidente Andrés Avelino Cáceres al territoriu de la Provincia Constitucional del Callao por llei dictada'l 18 de payares de 1899. La islla siempres tuvo despoblada pero anguaño esiste ellí una pequeña base naval. Ye una islla d'agües cristalines formada por cuetos y sableres bien belles de carauterística desértica. La parte posterior de la islla nun puede apreciase visualmente dende La Punta pero al averase per mar acolúmbrense munchos llobos marinos.
Charles Darwin esploró la islla en 1835 reparando la so xeoloxía y naturaleza. Darréu, ente 1906 y 1907, Max Uhle realizó les primeres escavaciones nel estremu sur de la islla topando oxetos de metal y fardos funerarios nel campusantu prehispánicu de Caleta de la Cruz que corresponderíen a finales del Entemediu y Horizonte Tardíu (900-1532 d.C.).
Parte de la islla ta controlada pola Marina de Guerra de Perú y ye una zona militar; otres zones tán declaraes como patrimoniu arqueolóxicu y/o históricu nacional; nelles hai muertes restos de cultures preincaiques, d'entierros de pirates como ye'l casu del holandés Jacques L'Hermite y muertes del bloquéu naval d'El Callao del 10 d'abril de 1880 hasta'l 17 de xineru de 1881, per parte de la escuadra chilena mientres la guerra del Pacíficu.
Congresu de Berlín
El Congresu de Berlín de 1878 ye una asamblea diplomática que se produció en Berlín, del 13 de xunu al 13 de xunetu de 1878 polos representantes de les potencies europees, tres los esfuercios del británicu Benjamin Disraeli pa revisar el tratáu de San Stefano que resultara de la guerra ruso-turca de 1877–1878 y que ponía en peligru l'Imperiu Otomanu, lo cual entraba en contradicción colos intereses del Reinu Xuníu. Foi entamada so la presidencia d'Otto von Bismarck, Canciller d'Alemaña, país anfitrión del congresu.
Callao
Güelgues de Ventanu
Ye una área de 653.22 hectárees cubiertes per agües non fondes que provienen del ríu Chillón y del mar. Ye'l llugar d'abellugu de 62 especies animales, dalgunos en peligru d'estinción, y otra variedá de vexetales.
D'esta estensión, 366 hectárees fueron declaraes pola municipalidá de Ventanu como área de reserva ecolóxica intanxible por aciu alcuerdu del conceyu N.016-98/MDV.
Congresu de Berlín
thumb|400px|Congresu de Berlín, representación artística d'[[Anton von Werner.]]
Callao
Güelgues de Ventanu
De los estudios desenvueltos por alternativa mientres los años 1997, 1998, 1999 y 2000 pudiéronse rexistrar los siguientes:
Gastronomía
miniatura|300px|Choritos a la chalaca, platu típicu del primer puertu. El Callao, al ser una ciudá costera y bien rellacionada a les actividaes de la pesca, tien nel mar los principales insumos pa los sos platos típicos más emblemáticos.
Congresu de Berlín
El tratáu resultante robláu'l 23 de xunetu, modifica al Tratáu de San Stefano col que Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda y l'Imperiu austrohúngaru nun taben conformes.
Callao
Gastronomía
La riqueza del mar d'El Callao ye proverbial. Dende la dómina de la colonia, cronistes, viaxeros y cures dexaron testimoniu d'ello. El carmelita Antonio Vázquez d'Espinosa, por casu, quien visitó'l puertu de la ciudá a entamos del sieglu XVII, y non cabo dulda qu'esfrutó de los manxares paisanos, dexónos una sibarítica descripción:
Congresu de Berlín
Contestu históricu
Tres la victoria del Imperiu otomanu contra la Serbia en 1876, el zar de Rusia, que se presentaba como proteutor de los suxetos cristianos del sultán, declaró-y la guerra n'abril de 1877. La guerra ente estos dos Estaos duró hasta xineru de 1878 concluyéndose cola victoria de Rusia y de los sos aliaos (Rumanía, Serbia y Montenegru). Los turcos fueron obligaos a aceptar les dures condiciones del tratáu de San Stefano, robláu'l 3 de marzu de 1878. Los Imperios británico y austrohúngaro nun quixeron almitir esi tratáu ya interpunxéronse hasta obligar a Rusia a reconsiderar los términos d'aquel tratáu. El 3 de marzu sigue siendo fiesta nacional en Bulgaria, que tres el tratáu de San Stefano estendíase sobre tou l'área de llingua búlgara incluyendo la Macedonia y el rincón nordeste de l'actual Grecia. Les revueltes búlgares d'Abril de 1876, reprimíes duramente (15 000 búlgaros muertos), llevaren a Serbia a declarar la guerra al Imperiu otomanu, que la so victoria sobre Serbia desamarró la guerra ente los Imperios rusu y otomanu.
Callao
Gastronomía
Como asocede en toles poblaciones de la mariña peruana, el pexe y los mariscos son elementos esenciales de l'alimentación popular; ente les comíes qu'algamaron carta de ciudadanía n'El Callao destaquen el cebiche; la parigüela chalaca; el chupín; los choros a la chalaca, que ye usáu na mayoría de xuntes y llacuaes yá que tien una simple preparación y sirve como prestosa aperitivo: sobre la conchita col choro entemezse cebolla, tomate, culantro, zusmiu de llimón, sal y choclo; el chicharrón de calamar en salsa tártaru; la corvina a la chalaca y el pan con pescao o pan con chimbombo, que ye un sánguche tradicional d'El Callao; consiste n'acompañar pexe al pan, de preferencia pejerrey arrebosado.
Un platu que tuvo cierta popularidá ye'l muchame, en que la so preparación emplegar delfín ensugáu en salmoria, sicasí al ser una especie protexida acutóse la so preparación y comercialización.
La influencia china na gastronomía peruana ta bien presente, y na gastronomía d'El Callao nun ye la esceición, un chaufa de mariscos ye un platu bien consumíu na ciudá, que'l so ingrediente principal ye'l arroz. Amás de gastronomía marina, al igual qu'en Lima, n'El Callao puede atopase una tremera de chifes y pollerías.
Música
El Callao, culturalmente, foi'l crisol onde se recibió una de les corrientes culturales más importantes del sieglu XX. La so situación de puertu condicionó la introducción de la música Salsa direutamente del Caribe. La Salsa y tou lo que concierne a esta cultura nel Perú tien qu'unviar necesariamente al Callao, onde ye'l xéneru más espublizáu y predominante, y define'l calter mesmu d'esta ciudá. Un personaxe queríu y fíu pernomáu de la ciudá foi ya inda ye Héctor Lavoe el cual tien un monumentu a la so memoria en plenu corazón del Callao.
Festival Internacional de la Salsa "Chim Pum Callao"
El Festival Internacional de la Salsa "Chim Pum Callao" entámase cada añu col auspicio del Gobiernu Rexonal d'El Callao.
Educación
250px|miniatura|Facultá d'Inxeniería Ambiental y de Recursos Naturales de la [[Universidá Nacional del Callao|UNAC (Universidá Nacional d'El Callao).]]
La ufierta educativa chalaca ye amplia, considerando que ye la tercer ciudá más poblada del país. Sicasí, al ser una urbe conurbanada con Lima, los servicios educativos non yá bríndense pa los chalacos sinón tamién pa los limeños y de la mesma manera, munchos chalacos reciben servicios educativos en Lima. El Callao acueye instituciones educatives en tolos niveles, dende inicial hasta posgraos.
Congresu de Berlín
Consecuencies del Congresu de Berlín
miniaturadeimagen|500px|Mapa de los territorios hasta entós en poder del [[Imperiu Otomanu tres el Tratáu de San Stefano y del Congresu de Berlín.]] Los Estaos que formen anguaño la península balcánica fueron creaos pola diplomacia europea, sobremanera británica, de tal manera qu'hubo fondes rensíessobremanera, en Bulgaria. La salvaguardia del Imperiu otomanu, la so dependencia de les potencies occidentales, la llimitación de la influencia rusa, pero tamién, de la influencia griega (respeutivamente paneslavismo y Megali Idea), fueren consiguíos aprovechando la diversidá nacional de los Balcanes pa crear pequeños Estaos, rivales y opuestos. Toos teníen de tar amestaos a les grandes potencies europees al traviés de llazos diplomáticos y dinásticos, de cutiu opuestos. Esto resumir na fórmula de la «balcanización», procesu de fragmentación política que diba desaguar nes guerres balcániques y que contribuyiría al empiezu de la Primer Guerra Mundial. Más palantre, la mesma fórmula foi aplicada al procesu de destrucción de la Yugoslavia, ente los años 1991 a 1996.
El principiu rusu d'independencia inmediata de los Estaos cristianos (ortodoxos), inscritu nel Tratáu de San Stefano, foi anuláu pol Congresu de Berlín, que prevía, so ciertes condiciones, un procesu d'independencia progresiva. Les potencies occidentales esixeron, sicasí, al Imperiu otomanu qu'almitiera los derechos civiles y relixosos de los xudíos asitiaos sol so Imperiu, qu'incluyía Palestina.
Callao
Educación
El Callao amás cunta con distintes alternatives educatives en dellos casos amestaos a congregaciones relixoses, estos son: Los Salesianos (Colexu Salesianu Don Bosco pa los neños y Fíes de María Auxiliadora pa les neñes), La Congregación d'Hermanos Maristes (San José Hnos. Maristes), la Congregación Marianista, Colexu San Antonio Marianistas, El Centenariu colexu "America Callao High School", que foi pioneru nel continente na educación mista y l'enseñanza del idioma inglés como segunda llingua y la congregación IHM "Colexu San Antonio de Muyeres".
Congresu de Berlín
Consecuencies del Congresu de Berlín
Bulgaria foi amenorgada a dos entidaes separaes, una vasalla del Imperiu otomanu y, otra, como provincia autónoma d'aquel Imperiu. Inglaterra, primer potencia marítima, nun quería que Rusia s'averara al estrechu del Bósforo (ente mar Negru y mar Mediterraneu). Del otru llau del mar Negru, n'El Cáucasu, les conquistes ruses fueron llindaes. La mayor parte d'Armenia quedóse dientro del Imperiu otomanu.
Callao
Educación
En 2012, inauguróse la "Escuela de Talentos", un centru educativu p'alumnos del nivel Secundaria, que caracterízase por una educación de mayor calidá y l'usu ampliu de la teunoloxía pa les clases (por casu, l'usu de laptops en cuenta de cuadiernos). Precísense ciertos requisitos pa estudiar ende, como estudiar nun colexu d'El Callao y tener un altu rendimientu.
Congresu de Berlín
Consecuencies del Congresu de Berlín
Nel Sureste balcánicu d'Europa, les consecuencies del Congresu de Berlín fueron vistes d'otra manera:
Callao
Educación
Coles mesmes, cuenta con centros d'estudios cimeros, ente los que resalten:
Problemes sociales
El Callao ye considerada anguaño una de les ciudaes más peligroses de Perú, por cuenta del so altu índiz de criminalidad, xeneralmente por actos d'asesinatu, sicariato y robu agraváu. N'avientu de 2015, el Gobierno declaró a El Callao en "estáu d'emerxencia" pa tomar midíes más drástiques contra la inseguridá na rexón y este foi prorrogáu en xineru y abril de 2016. Sicasí, más de 30 persones fueron asesinaes mientres esti periodu.
Congresu de Berlín
Participantes
Imperiu Alemán
Callao
Visita de Charles Darwin
Dende abril de 1832 hasta xunetu de 1835 Darwin viaxaría poles costes de Suramérica, que incluyó una visita a la islla San Llorienzo n'El Callao.
Congresu de Berlín
Participantes
Imperiu austrohúngaru
Callao
Visita de Charles Darwin
Darwin referir a El Callao de la siguiente manera:
Congresu de Berlín
Participantes
Imperiu otomanu
Callao
Visita de Charles Darwin
miniaturadeimagen|Darwin.
Congresu de Berlín
Participantes
Imperiu rusu
Callao
Deportes
170px|miniatura|[[Segundu Castillo Varela|Segundu Castillo, unu de los "Olímpicos de Berlín".]]
Fútbol
Gracies a la so posición como puertu estratéxicu nel Océanu Pacíficu, una gran cantidá de comerciantes estranxeros aniciar nel Callao dende la segunda década del sieglu XIX, siendo los inmigrantes británicos quien introducieron dellos deportes na ciudá. Los primeros alcuentros en Perú de críquet, tenis, bádminton, rugbi, golf, ḥoquei y fútbol tuvieron llugar n'El Callao.
Congresu de Berlín
Participantes
Principáu de Serbia
Principaos Xuníos de Valaquia y Moldavia
Callao
Fútbol
El fútbol foi introducíu nel Perú a finales del sieglu XIX polos maríns ingleses mientres les sos frecuentes visites al puertu del Callao. Mientres el so tiempu llibre, los marinos practicaben fútbol y convidaben a los «chalacos» a participar. El fútbol creció gracies a la so práutica polos residentes británicos nel Perú y a la so adopción per parte de los peruanos que tornaben d'Inglaterra. Llueu, la rivalidá deportiva que se desenvolvió ente los visitantes estranxeros y los llocales empezó a ganar l'atención de los peruanos residentes n'otres ciudaes, anque nun principiu el deporte apostóse fora de la organización formal, tales como clubes deportivos o lligues. Los primeros clubes fueron fundaos a empiezos del sieglu XX col fin de siguir cola práutica del deporte.
Congresu de Berlín
Participantes
Reinu de Grecia
Callao
Fútbol
La popularidá del fútbol empezó a crecer pasu ente pasu y formáronse dellos otros equipos na ciudá, yá non yá de británicos, sinón que tamién de criollos como'l Atlético Chalaco, fundáu en 1902 por estudiantes del Institutu Chalaco y ye unu de los más antiguos equipos peruanos de fútbol, y el Sport Boys fundáu en 1927 por un grupu d'entusiastes alumnos del Colexu Maristes d'El Callao, ye la institución deportiva más popular y quería ente'l pueblu chalaco.
Congresu de Berlín
Participantes
Reinu d'Italia
Callao
Fútbol
El clásicu más importante d'El Callao ye l'alcuentru qu'apuesten Sport Boys y Atlético Chalaco. Esti duelu ye tamién conocíu como'l Clásicu Porteño. El primer alcuentru oficial apostóse'l 6 de xunu de 1937, pol Tornéu Amateur.
La ciudá foi trubiecu y formador de grandes futbolistes na historia del fútbol peruano, ente los que resalten amás de Segundu "Titina" Castillo y Valeriano López, Oswaldo "Cachito" Ramírez, Marcos "el chueco" Calderón, Julio Meléndez Calderón, Guillermo Barbadillo, ente otros; y más apocayá al yá retiráu "Ñol" Solano. Coles mesmes pa les eliminatories al mundial de Brasil 2014 apurrió con un importante númberu de xugadores ente los que resalten Santiago Acasiete, Yoshimar Yotún, Carlos Zambrano, Claudio Pizarro, ente otros.
Congresu de Berlín
Participantes
Tercer República Francesa
Callao
Instalaciones deportives
miniatura|360px|[[Club de Regatas Lima|Club Regatas con sede en La Punta.]]
Congresu de Berlín
Participantes
thumb|400px|
Callao
Instalaciones deportives
El principal recintu deportivu pa la práutica d'esti deporte ye l'Estadiu Miguel Grau, inauguráu'l 16 de xunu de 1996 y que cunta con una capacidá máxima pa 18 mil espectadores. Otros estadios de fútbol d'importancia son Telmo Carbajo con capacidá pa 5 mil espectadores, actual sede del Club Atlético Chalaco pa los partíos apostaos pola Copa Perú.
Otros deportes
N'otres disciplines deportives destacaron d'antiguo Atlético fiel en baloncestu, Los Tigres en béisbol y Old Boys en water-polo y natación.
Congresu de Berlín
Enllaces esternos
(Y)
Callao
Otros deportes
Anguaño, la ciudá d'El Callao cunta cola Villa Deportiva Rexonal onde s'ufierta catorce disciplines gratuitamente, estes son: Axedrez, yudu, atletismu, balonmano, baloncestu, futsal, natación, tenis de mesa, tenis de campu, voleibol, box, ximnasia, karate y tae-kwon-do, que ta disponible pa población de toles edaes. El complexu ta allugáu nos que otrora foi'l Parque Zonal Yahuar Huaca ya inclúi tamién les instalaciones del Estadiu Miguel Grau.
Tresporte
El Callao, al igual que Lima, al formar parte del Área Metropolitana de la capital de la república axunta toles ufiertes de tresporte qu'esisten nel país menos la fluvial.
Tresporte aereu
miniatura|360px|Fotografía aérea (circa 2005).
N'El Callao atópase'l Aeropuertu Internacional Jorge Chávez, principal terminal pa vuelos internacionales del país y puntu de partida de la mayoría de los vuelos y conexones nacionales ya internacionales tantu ente Suramérica y el restu d'América como Hub de Conexones ente l'Asia-Pacíficu, sirviendo a cerca de 11 800 000 pasaxeros per añu.
A pesar d'atopase xeográficamente na Provincia Constitucional, ye l'aeropuertu 'natural' de Lima. Foi concebíu en 1960 pa reemplazar al antiguu Aeropuertu de Limatambo, allugáu nel distritu de San Isidro, na ciudá capital por cuenta de qu'había quedáu arrodiáu peles nuevu árees residenciales.
Apocayá y per cuartu añu consecutivu foi escoyíu pal añu 2012 como'l Meyor Aeropuertu d'América del Sur, asitiándose nos primeros puestos del ranking mundial, según Skytrax Research una consultora d'estudios de mercáu especializada en temes aeroportuarios con sede en Londres, que tolos años realiza una encuesta vía Internet a más de 12 millones de pasaxeros de 108 nacionalidaes, y usuarios d'a lo menos 388 terminales aéreos alredor del mundu, que escueyen a los sos aeropuertos favoritos.
Tresporte marítimu
miniatura|280px|[[Puertu d'El Callao (Muelle Sur).]]
El puertu d'El Callao, oficialmente'l Terminal Portuariu del Callao, ye'l principal puertu marítimu de Perú, en tráficu y capacidá d'almacenaxe, concentra'l 90% del tresporte marítimu del país tantu mercante como militar yá que nel so territoriu estiende'l terminal marítimu y la base naval de la Marina de Guerra de Perú. Magar el tresporte civil marítimu nel Perú nun ufierta servicios comerciales con regularidá, dellos cruceros fondien n'El Callao con regularidá.
Atópase hermanáu colos siguientes puertos:
Tresporte terrestre
El tresporte interprovincial de la ciudá (que ye la conexón vía terrestre coles demás provincies del país por aciu autobuses) depende puramente de la ciudá de Lima onde s'atopen los terminales terrestres que sirven a dambes ciudaes conurbadas (Lima y El Callao).
Ciudaes hermanes
El Callao atópase hermanáu coles siguientes ciudaes:
Park Jung-soo
Park Jung-soo (tamién conocida como Park Jung-el so) ye una actriz surcoreana.
Carrera
Debutó como actriz en 1972 y fíxose conocida por ser la protagonista de drames como Love and Farewell (1993), Way of Living: Woman (1994), LA Arirang (1995), Why Can't We Stop Them (2000), Rose Fence (2003), y Living in Style (2011).
En 2005, publicó'l so autobiografía Park Jung-soo, la Guapura Interior, que foi tamién una guía d'estilu pa la muyer nos sos cincuenta años.
Dosel
thumb|Trueno con dosel, n'unu de los salones del tronu de la [[Residencia de Múnich.]] Llámase dosel al ornamientu que s'asitia formando techu sobre un tronu, un altar, etc., del que suelen colgar cortinaxes. Tamién llamáu n'ocasiones canopia (del inglés canopy y esti del llatín Canopus, famosa ciudá exipcia conocida polos sos grandes luxu).
Ye una cubierta ornamental d'una imaxe, estátua, etc., cola que quier realzase la so dignidá y aponderar la so ornamentación. Nel arte góticu, denomináu davezu como doselete, tien forma de templete abovedáu y bien recargáu d'elementos ornamentales, sobremanera pináculos.
Tipos de doseles
El dosel pa los tronos de reis, príncipes y duques usar dende'l sieglu XIV y daqué antes nes ilesies pa los prelaos y acasu tamién pa les imáxenes, col principal fin de dotar l'espaciu con mayor dignidá. Los doseletes pa imáxenes, n'escultura, dar a partir del sieglu XII y son comunes en tola dómina gótica hasta'l sieglu XVI. Nesti sieglu y siguientes arródiase la parte alta del verdaderu dosel (al igual que n'otros cortineros asemeyaos) con un conxuntu de retayos de texíu, afataos con flecos o franxes que reciben el nome de guardamalletas.
Anarcocapitalismu
310px|thumb|Bandera aurinegra, símbolu del anarcocapitalismu. L'oru representa la [[propiedá privada y el negru representa l'anarquía. ]]
El anarcocapitalismu (conocíu tamién como anarquismu de llibre mercáu, anarquismu llibertario,  anarquismu de propiedá privada o anarcoliberalismu) ye una filosofía política que promueve l'anarquía entendida como la eliminación del Estáu y la proteición de la Propiedá d'unu mesma soberanía del individuu per mediu de la propiedá privada y el mercáu llibre. Nuna sociedá anarcocapitalista, la policía, los tribunales y tolos otros servicios de seguridá emprestar por parte d'competidores de financiamientu priváu en llugar d'al traviés d'impuestos, y el dineru sería proporcionáu privadamente y competitivamente nun mercáu abiertu. Poro, les actividaes personal y económicu, nel anarcocapitalismu seríen regulaes pola llei de xestión privada, en llugar d'al traviés de la llei de xestión política.
Los principios de la ética política de los anarcocapitalistas surden, polo xeneral, de la idea de propiedá d'unu mesmu y el principiu de non agresión, que signifiquen respeutivamente el derechu al dominiu sobre unu mesmu y los sos bienes y la prohibición de la coaición o'l fraude en contra de persones y los sos bienes. Los anarcocapitalistas consideren que'l derechu de propiedá ye l'únicu que puede viabilizar materialmente'l derechu individual, y que la esistencia del Estáu ye contradictoria cola esistencia de dambos derechos. Na ética política anarcocapitalista lo importante ye cómo la propiedá ye adquirida y tresferida; qu'indica que la única forma xusta d'adquirir una propiedá ye al traviés de l'apropiación orixinal basada nel trabayu, l'intercambio voluntariu (ej. comerciu), y la donación. Magar la finalidá del anarcocapitalismu ye maximizar la llibertá individual y la prosperidá, esta idea reconoz la solidaridá y los alcuerdos comuña-yos como parte de la mesma ética voluntaria. A partir d'estes premises, los anarcocapitalistas deriven como consecuencia lóxica el refugu al Estáu —como institución qu'exerz el monopoliu del poder legitimado— y l'adopción de la llibre empresa, onde axencies privaes ufiertaríen un mercado de servicios —llei y seguridá incluyíos— pa los individuos.
El principiu de non agresión
El anarcocapitalismu, tal como lo definen Rothbard y otros básase fuertemente nel principiu de non agresión:
Rothbard, unu de los principales teóricos del anarcocapitalismu mientres el sieglu, defende la tesis de la propiedá d'unu mesmu» por aciu la eliminación lóxica de les úniques dos alternatives: qu'un grupu de persones pueda ser dueña d'otru grupu de persones, o que nenguna persona ye dueña absoluta de sigo mesma. Dambes alternatives fallen en producir una ética universal (que ye aplicable por igual a tolos seres humanos), esto ye, una llei natural xusta, capaz de gobernar a toos independientemente de llugar y dómina. La única alternativa válida entós, según Rothbard, ye'l principiu de autopropiedad, que según él ye al empar axomáticu y universal.
Dellos anarcocapitalistas como Rothbard acepten l'axoma de non agresión por una moral o xusticia natural intrínseca. Ye en términos del axoma de non agresión que Rothbard define'l anarquismu, como un sistema «qu'aprove sanción non llegal pa tales agresiones [contra persones o propiedá]» y «lo que l'anarquismu propón entós ye l'abolición del Estáu, esto ye, l'abolición de la institución regularizada de la coaición agresiva». Nuna entrevista con New Banner Rothbard afirma que ''«El capitalismu ye la espresión más completa del anarquismu y l'anarquismu la espresión más completa del capitalismu. Non yá son compatibles, sinón que nun se puede tener unu ensin l'otru. El verdaderu anarquismu va ser el capitalismu, el verdaderu capitalismu va ser l'anarquismu.»'' Alternativamente, otros como David Friedman usen una perspeutiva consecuencialista, en cuenta de afirmar que l'agresión ye intrínsecamente inmoral, estos sostienen qu'una llei en contra de l'agresión namái puede surdir a partir d'un contratu ente partes mutuamente comenenciudes, quien alcuerden d'esta forma abstenese d'empecipiar la violencia ente sigo.
Llibre empresa frente al Estáu
L'anarquismu capitalista sostién que les empreses como'l resultáu de contratos individuales y por tantu una forma lexítima y eficiente d'entamar a les persones, cola llibertá d'escoyer un competidor o d'entrar na competencia como una forma universal de caltener y promover la calidá de los servicios. Los anarcocapitalistas visualicen la llibre empresa como la base d'una sociedá llibre. Definen el capitalismu de llibre mercáu como «l'intercambiu voluntariu pacíficu» en contraste col capitalismu d'Estáu, al que califica d'espropiación violenta». «Capitalismu», nel sentíu en que los anarcocapitalistas usen esti términu, ye una interpretación «neolockeana» o «anarcolockeana» de la propiedá, nun tien de confundir se col capitalismu monopólico estatal, el mercantilismu oligárquicu (economíes cartelizadas), el capitalismu clientelista o coles economíes mistes contemporánees, nes cualos, según los anarcocapitalistas, los incentivos y desincentivos naturales del mercáu son aburuyaes pola intervención del Estáu.
Polo tanto refuguen al Estáu basaos na postuláu de que los Estaos son entidaes agresives que roben la propiedá (al traviés de los impuestos y les expropiación), empecipien l'usu de la fuercia, son monopolios compulsivos del usu de les fuercies defensives o de represión, usen la so poder de coaición pa beneficiar negocios ya individuos por cuenta d'otros, crean monopolios y acuten el comerciu. El capitalismu llibertariu que proponen los anarcocapitalistas plantegar a sigo mesmu como una ideoloxía individualista y una economía de mercáu contraria a lo que denominen el «capitalismu realmente esistente», «capitalismu autoritariu» o capitalismu d'Estáu.
Se teoriza qu'ensin intervención d'Estáu les grandes corporaciones empresariales amenorgaríense o siquier seríen suplantables en cualquier momentu por cuenta de la llibre competencia. Esto ye, si esiste una empresa líder pa determináu bien o serviciu supónse que tendrá de ser porque los consumidores asina lu hayan decidíu o porque'l provisor tien so la so propiedá privada'l control de los recursos y nunca porque esta situación háyase alcanzáu coactivamente, yá seya por aciu imposiciones llegales o per mediu d'amenaces o violencia física.
Propiedá d'unu mesmu y apropiación orixinal
Los anarcocapitalistas definen la propiedá d'unu mesmu como'l derechu de cada persona a la propiedá sobre'l so propiu cuerpu, ente que por aciu el principiu d'apropiación orixinal establecen que cada quien ye propietariu lexítimu de toos aquellos recursos ensin propietariu previu, sobre los cualos realizara dalguna forma de trabayu. Nes pallabres de Hans-Hermann Hoppe:
thumb|250px|left|Los anarcocapitalistas sofiten irrestrictamente la honesta propiedá privada de los medios de producción y la llibertá de xestionalos, ensin interferencia coercitiva del Estáu o de coleutivos non estatales. Esta ye'l raigañu de los derechos de propiedá nel anarcocapitalismu. Los anarcocapitalistas defenden el derechu de cada persona a los frutos del so trabayu independientemente de la so necesidá o la d'otros. Dempués de ser creada por aciu el trabayu, la propiedá namái puede camudar de manes lexítimamente cuando ye intercambiada voluntariamente (por otra propiedá producida primeramente, por aciu el trabayu) o cuando ye regalada o donada. Les tresferencies forzaes, pa les cualos una de les partes utiliza o amenaza con utilizar dalguna forma de violencia, son consideraes illexítimes.
L'apropiación orixinal déxa-y a un individuu reivindicar como so cualquier propiedá "virxe", inclusive la tierra, y tener col mesmu "derechu absolutu" col que tien el so propiu cuerpu, al ameyorala o usala. D'alcuerdu a Rothbard, la propiedá namái puede surdir lexítimamente al traviés del trabayu, polo que l'apropiación orixinal de la tierra nun ye lexítima a cencielles por proclamalo o por construyir una cerca alredor que la delimite, sinón namái trabayándola (entemeciendo'l trabayu cola tierra) ye que se puede legitimar la propiedá sobre la tierra.
Los anarcocapitalistas de tradición rothbardiana son propietaristes, esto ye, que consideren el derechu de propiedá como un derechu natural deriváu de la propiedá d'unu mesmu (vease: teoría de la propiedá-trabayo). Acordies cola filosofía lockeana, los anarquistes de llibre mercáu rothbardianos creen que la propiedá namái puede aniciase por ser el productu del trabayu, y namái puede lexítimamente camudar de manes pol comerciu o'l regalu. De toes formes, Locke tenía una "condición" que diz que'l apropiador de recursos tien de dexar "suficiente y tan bonu de mancomún... a los otros". Los anarquistes de mercáu rothbardianos nun tán acordies con esta condición, sosteniendo que l'individuu puede apoderar orixinalmente tanto como deseye al traviés d'entemecer el so trabayu, y sigue siendo la so propiedá hasta qu'él decida lo contrario. Ellos denominen esto como «neo-lockeano». Los anarquistes llibertarios ven esto coherente cola so oposición al entamu de la coerción, yá que namái la tierra non apropiada puede tomase. Si daqué ye non apropiáu, nun hai un apropiador orixinal contra'l que se tea empecipiando la coaición. Y ellos nun piensen que la mera reclamación xenere propiedá. Los anarcocapitalistas acepten formes voluntaries de propiedá coleutiva, que significa propiedá abierta al accesu de tolos individuos.
Propiedá común
Anque los anarcocapitalistas son conocíos por defender el derechu a la propiedá privada (yá seya individual o non pública), les propiedaes coleutives non estatales tamién pueden esistir nuna sociedá anarcocapitalista. Asina tal como una persona vien tener daqué ensin propietariu pol amiestu del so trabayu con ella o d'usala regularmente, munches persones pueden aportar a propietarios d'una cosa de mancomún por aciu l'amiestu del so trabayu en xunto con ella, nel sentíu de que nenguna persona puede apoderase d'ella como propia. Esto puede aplicase a les carreteres, parques, ríos, y partes de los océanos. El teóricu anarcocapitalista Roderick Long da'l siguiente exemplu:
Sicasí, desque la propiedá que ye de propiedá coleutiva tiende a perder el nivel de rindición de cuentes que s'atopa na propiedá individual na midida de qu'hai mayor númberu de propietarios —o por faer esa rindición de cuentes proporcionalmente más complexa— los anarcocapitalistas tienen dacuando a la rocea y tratar d'evitar los arreglos comunales intencionales, anque estos, como se demuestra nun entren de nenguna manera en conflictu cola so ideoloxía y son más bien una cuestión de criterios particulares.
La privatización, la descentralización y la individualización de la responsabilidá son oxetivos anarcocapitalistas. Pero en dellos casos, non yá apurren un retu, sinón qu'ellos mesmos lo consideren imposible, establecer rutes oceániques ye un exemplu común de los bienes consideraos como de difícil apropiación privada. Lo negativo y que sí entra en contradicción cola so ideoloxía ye la coleutivización estatal o forzada (supuestamente en nome de la mayoría») que fortalez el poder y la llexitimidá del gobiernu, en que les cuentes rindir a terceros y non ente les partes y nun esiste responsabilidá particularizada.
Leoncio
Leontios (Λεόντιος), n'español Leoncio (660-706 ) foi emperador de los Romanos mientres unos pocos años a finales del sieglu VII. Mientres el so curtiu reináu (695-698) l'imperiu perdió la so provincia del norte d'África (Cartago), que cayó en manes de los árabes.
Anarcocapitalismu
Mediu ambiente
Los gobiernos centrales xeneralmente tienden a abogar por aiciones o censura de los contaminadores col fin de beneficiar al pueblu» o a la mayoría». Sicasí la economía cartelizada y contaminante de les corporaciones recibe subvenciones gubernamentales (capitalismu corporativu), tal ye'l casu de l'altamente contaminante industria pesao que llogra subvenciones xurídiques y económiques de parte de los políticos sol argumentu de la creación d'empléu o de los estímulos a la inversión privada.
Leoncio
Biografía
Nació en Isauria. Foi un soldáu profesional, llevantóse rápido al traviés de rangos y foi nomáu strategos (gobernador militar) del thema Anatolia mientres el reináu d'Emperador Constantino IV.
Anarcocapitalismu
Armes
El anarcocapitalismu oponer a toa coaición, polo cual, defende la llibre posesión d'armes. Anque la propiedá privada dexa que los sos lexítimos propietarios decidan si los demás pueden entrar con armes o non nel so territoriu.
Llei y orde
Na teoría anarquista llibertaria la llei y el orde d'una sociedá voluntaria pueden ser aprovíes por un mercáu competitivu d'instituciones privaes qu'ufierten seguridá, xusticia, y otros servicios de defensa, «la asignación privada de la fuercia, ensin un control central». Un mercáu onde esisten provisores de la seguridá y la llei que compiten por veceros de pagu voluntariu que deseyen recibir los servicios en cuenta de individuos gravados ensin el so consentimientu a los que se-yos asigna un provisor monopólico de la fuercia. La creencia, ente los anarquistes de mercáu llibre, ye qu'esta competencia, tiende a producir servicios llegales y policiales más baratos y de meyor calidá, incluyendo «una alta calidá de bona imparcial, eficiente arbitraxe de reclamaciones de derechos en conflictu».
Leoncio
Biografía
El reináu de Leoncio duró escasamente trés años y foi abondo impopular. L'acontecimientu más importante del so reináu foi la perda del Norte d'África, que foi conquistada polos árabes ente 697 y 698. Una flota imperial unviada a defender la provincia y que foi ganada, proclamó como emperador al so comandante Apsimar. Al so regresu la flota depunxo a Leoncio, que fuera incapaz d'asitiar el so poder y Apsimar, que tomó'l nome de Tiberio III, sustituyólu como emperador.
Anarcocapitalismu
Llei y orde
L'anarquismu de mercáu desenvueltu por Murray N. Rothbard teoriza una sociedá onde'l provisores de xusticia compiten por veceros (llei policéntrica, axencia privada de defensa) y onde la llei ta basada nel derechu natural o'l derechu negativu. David D. Friedman propón un anarquismu de mercáu onde en adición a la seguridá provista pol mercáu, la llei en sí mesma ye producida pol mercáu.
Leoncio
Biografía
Leoncio foi tullíu y zarráu nun conventu pol so socesor, onde vivió hasta 705, cuando Justiniano II recuperó'l tronu romanu y como vengación polos sucesu de 695 mandó executa-y.
Anarcocapitalismu
Variedaes de anarcocapitalismu
L'adopción del anarquismu de llibre mercáu —entendiéndolo como propiedá privada, mercáu llibre n'ausencia del derechu estatal— nesta filosofía, foi desenvueltu pol economista ya historiador estauxunidense Murray Rothbard, quien foi'l primeru en teorizar el anarcocapitalismu.{{refn|«Un estudiante y discípulu del economista austriacu Ludwing von Mises, Rothbard, combinó'l laissez faire del so profesor cola visión absolutista de los derechos humanos y el refugu del Estáu qu'adoptara al estudiar a los anarquistes individualistes estauxunidenses del sieglu 19 como Lysander Spooner y Benjamin Tucker». Nel anarcocapitalismu rothbardiano en primer llugar taría la implementación d'un códigu llegal [llibertariu mutuamente alcordáu] que sería d'aceptación xeneral y al cual les cortes plegaríense». Esti códigu reconocería la soberanía individual y la non agresión como derechos inalienables, esta concepción del anarcocapitalismu basar n'argumentos iusnaturalistas.
Otru pensadores, como David Friedman, proponen el anarcocapitalismu per mediu d'argumentos utilitaristes, esto ye, la noción que l'adopción del anarcocapitalismu produciría meyores resultaos que cualesquier otra alternativa d'orde social y económicu. Nel anarcocapitalsimo propuestu por David D. Friedman, «los sistemes de lleis van crear por [buscando] ganancia nel llibre mercáu», lo cual conduciría a una sociedá llibertaria xeneralizada si nun ye qu'absoluta. Rothbard basa la so filosofía sobre les bases de la llei natural absoluta pero tamién apurre esplicaciones económiques de por qué piensa que'l anarcocapitalismu ye preferible dende un puntu de vista pragmáticu. Friedman afirma que nun ye un teóricu de los derechos absolutos pero que tamién "nun ye un utilitarista", anque piensa que "los argumentos utilitaristes frecuentemente son la meyor forma de defender los puntos llibertarios". Pela so parte, Hans-Hermann Hoppe utiliza la ética argumentativa pa encontar el "anarquismu de propiedá privada", y ye más cercanu a la visión de llei natural de Rothbard. Non toos aquellos partidarios d'un anarquismu capitalista llamar a sí mesmos anarcocapitalistas, por casu Wendy McElroy prefier usar el términu anarcoindividualismu.
Los anarcocapitalistas tienen variaes visiones de cómo faer pa esaniciar al Estáu. Rothbard abogaba por usu de cualesquier táctica non inmoral disponible pa consiguir llibertá. Los agoristes, siguidores de la filosofía de Samuel Konkin proponen esaniciar al Estáu practicando la resistencia fiscal y l'usu d'estratexes de mercáu negru illegal denominaes contraeconomía hasta que les funciones de seguridá del Estáu puedan ser reemplazaes por competidores de mercáu llibre.
Liberalismu clásicu
Unu de los primeros individuos en proponer el conceutu de privatización de la proteición de la llibertá y propiedá individuales, prefigurando lo que va ser depués el anarcocapitalismu, foi'l francés Jakob Mauvillon nel sieglu XVIII. Más tarde, nos años 1840, Julius Faucher y Gustave de Molinari defendieron lo mesmo. Molinari, discípulu predilectu de Frédéric Bastiat, nel so ensayu La producción de seguridá, argumentó: «Nengún gobiernu tendría de tener el derechu de torgar qu'otru gobiernu ente en competencia con aquel, o esixir a los consumidores de seguridá qu'alleguen puramente a aquel pa la so mercancía».
Molinari sostuvo que'l monopoliu sobre la seguridá causa precios altos y baxa calidá. Dixo en Les Soirées: "El monopoliu del gobiernu nun ye meyor que nengún otru. Un gobiernu alministra bien y, nun lo fai especialmente a baxu preciu, cuando nun se tien competencia que tarrecer, cuando los gobernaos son privaos del derechu d'escoyer llibremente les sos regles... La producción de seguridá inevitablemente vuélvese costosa y mala cuando ye entamada como un monopoliu." El pesu de l'argumentación de Molinari pal anarquismu de llibre mercáu basar na economía y non na oposición moral al Estáu.
La tradición lliberal antiestado n'Europa y los Estaos Xuníos siguió depués de Molinari nos escritos tempranos de Herbert Spencer, según en pensadores como Paul Émile de Puydt y Auberon Herbert.
Anarcoindividualismu norteamericanu del sieglu XIX
thumb|right|200px|[[Lysander Spooner (1808–87) teóricu llegal anarcoindividualista, consideráu predecesor del anarcocapitalismu, espunxo sobre la llei natural como l'aproximamientu máximu del conceutu de xusticia.]] El teóricu de la llei natural, l'abogáu Lysander Spooner, ye consideráu ente los principales predecesores del anarcocapitalismu y el más cercanu a la idea contemporánea pola so doctrina llegal. En 1845, l'abogáu Lysander Spooner escribió un ensayu radical contra la esclavitú, Unconstitutionality of slavery. Instaláu firmemente na tradición de la llei natural y engarráu dende'l principiu de la so carrera profesional ya ideolóxica colos monopolios protexíos pol Estáu, en 1870 escribió Non Treason: The Constitution of Non Authority, onde esplica que toa llexislación opónse a dereches natural, y ye por tanto criminal. Un exemplu de la so llucha contra los monopolios foi la compañía que fundó en 1844, la American Letter Mail Company, que compitió col monopoliu llegal del Serviciu Postal de los Estaos Xuníos en violación del Estatutu d'Unviaes Privaes», qu'acuta n'Estaos Xuníos el tresporte y entrega de cartes por cualesquier organización ayena al Serviciu Postal. Spooner consideraba que los monopolios yeren una restricción inmoral, y anque tuvo ciertu ésitu abaratando los precios, el gobiernu de los Estaos Xuníos desafió a Spooner con midíes llegales, obligándo-y a cesar les sos operaciones en 1851.
Benjamin Tucker (1854-1939) desenvolvió l'anarquismu individualista nuna serie d'artículos arrexuntaos darréu en Instead of a Book (1893). El so principiu básicu yera que cada individuu tenía d'esfrutar del máximu de llibertá compatible con una llibertá igual pa los otros, implicando en particular derechos ilimitaos p'adquirir y disponer de bienes nel mercáu. Nel antiguu anarquismu de tradición americana, cuantimás ente aquellos conocíos como «anarquistes bostonianos», hai una aserción del valor de la propiedá privada; comprometíu cola idea d'un mercáu llibre, que pa ellos nun fuera posible desenvolver na so plenitú pola distorsión producida polos monopolios, de los que responsabilizaba primordialmente al gobiernu. Tucker, influyíu por Josiah Warren y la teoría del valor-trabayo, consideró por llargu tiempu que la propiedá de la tierra yera xustificable namái cuando'l posesor tar utilizando. Esto postreru a diferencia del so predecesor Lysander Spooner quien foi tradicionalmente lockeano con al respective de la propiedá privada de la tierra (apropiación orixinal). Darréu Tucker abandonó la so idea sobre la propiedá de la tierra y diría qu'ella ta lexítimamente tresferida al traviés de la fuercia nun siendo que tea especificáu per mediu d'un contratu. Les teoríes de Tucker sobre'l valor mercantil y sobre la propiedá del suelu siempres fueron refugaes pola doctrina económica y llegal anarcocapitalista.
Como Spooner, Tucker atacó los monopolios creaos pol estáu; ensin Estáu, cada persona podría exercitar el so derechu a protexer la so propia llibertá, utilizando los servicios d'una asociación privada de proteición si fuera necesariu. Benjamin Tucker antemanó la idea que depués va afondar el anarcocapitalismu: que la defensa ye un serviciu como cualesquier otru, un trabayu y una mercancía suxeta a la llei de la ufierta y la demanda, que prevaleciendo la competencia'l patrociniu va dir a quien ufierte'l meyor productu al preciu más razonable, y que la producción y venta d'esta mercancía ta agora monopolizada pol Estáu que como monopolista carga precios exhorbitantes por un mal serviciu. Él notó que l'anarquismu qu'él proponía incluyía prisiones y fuercia armada. Tucker tamién llanzó la idea de la posibilidá d'axencies de gobiernu financiaes per mediu d'impuestos voluntarios».
Escuela austriaca
thumb|left|[[Murray Rothbard (1926-95), quien afirmó que «el capitalismu ye la más completa espresión del anarquismu, y l'anarquismu ye la más completa espresión del capitalismu». ]] La Escuela Austriaca d'Economía foi fundada cola publicación en 1871 del llibru de Carl Menger Principios d'economía. Los miembros d'esta escuela enfoquen la economía como un sistema a priori, como la lóxica o les matemátiques, en llugar que como una ciencia empírica como la xeoloxía. Trátase d'afayar los axomes de l'aición humana (llamada «praxeología» na tradición austriaca) y faer deducciones de los mesmos. Dalgunos d'estos axomes praxeológicos son:
Inclusive nos primeros díes, la economía austriaca foi utilizáu como una arma teórica contra'l socialismu y la política estatista. Eugen von Böhm-Bawerk, un colega de Menger, escribió una de les primeres crítiques sobre'l socialismu nel so tratáu La teoría de la esplotación del socialismu-comunismu. L'economista austriacu más influyente foi, quiciabes, Ludwig von Mises, autor de la obra praxeológica L'aición humana. Más tarde, Friedrich Hayek, discípulu de Mises, escribió Camín de servidume, afirmando qu'una economía empobinada destrúi la función d'información de los precios, y que l'autoridá sobre la economía lleva al totalitarismu.
Murray Rothbard, tamién discípulu de Mises, ye l'home qu'intentó fundir la economía austriaca col lliberalismu clásicu y l'anarquismu individualista. Escribió'l so primer artículu abogando por anarquismu de propiedá privada» en 1949, y más tarde asocedióse-y el nome alternativu «anarcocapitalismu». Yera un economista de formación, pero tamién con conocencies n'hestoria y filosofía política. Cuando mozu, considerábase parte de la Vieya Derecha, una caña antiestatista y anti-intervencionista del Partíu Republicanu. Na década de 1950, participó de volao con Ayn Rand, pero dempués tuvo una engarradiella con ella. Cuando los guerreros fríos intervencionistes de National Review, como William F. Buckley, Jr., ganaron influyencia nel Partíu Republicanu na década de 1950, Rothbard dexa esi grupu y formó una alianza colos grupos d'izquierda contra la guerra, teniendo en cuenta la tradición contra la guerra ente una serie de autoproclamados izquierdistes y nun grau más cerca de la Vieya Derecha de los conservadores. Él creía que la Guerra Fría taba más en delda en teoría, cola izquierda y progresistes imperialistes, especialmente no que fai a la teoría trotskista. Más tarde, Rothbard opúnxose primeramente a la fundación del Partíu Llibertariu, pero xunióse-y en 1973 y convirtióse n'unu de los sos principales activistes. Llibros de Rothbard, como Home, economía y Estáu, Poder y mercáu, La ética de la llibertá y Escontra una nueva llibertá, son consideraos como clásicos del pensamientu llibertariu de llei natural.
N'inglés
Son importantes referentes nel idioma inglés los estudios de reconocíos miembros del Mises Institute, del Cato Institute y del Independent Institute. Otres fontes más explícitamente anarquistes son el Center for Libertarian Studies, el Journal of Libertarian Studies, los sitios Anti-State.com, StrikeTheRoot.com, Anarchism.net, LewRockwell.com, el Seasteading Institute o'l Molinari Institute, nos EE. XX. Tamién destaquen el podcast canadiense Freedomain Radio y l'organización Libertarian Alliance del Reinu Xuníu, ente otres fontes.