cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andorra
La economía del país depende enforma del turismu; el país recibe 10,2 millones de visitantes añalmente. Andorra nun ye miembru de la Xunión Europea, pero l'euru ye la so moneda oficial. Ye miembru de les Naciones Xuníes dende 1993.
Historia
La primer vegada na historia qu'apaez el nome d'Andorra, alcontrámoslu nun documentu de cesión del emperador Carlos el Calvu, (añu 843), nel que-y dexa en poder al Conde d'Urgell Sunifredo el valle d'Andorra, allugáu na comarca d'Urgell. El dominiu de los obispos d'Urgell enántase progresivamente nos sieglos X y XI pelos valles d'Andorra, y van convirtiéndolos, a partir del sieglu XII nuna señoría episcopal.
Nel sieglu XII, entama un periodu de lluches y griesques ente los obispos d'Urgell y los condes de Foix pola soberanía d'Andorra, que fina cola robla de dos pautos socesivos denomaos Pariatges
El primer Pariatge foi robláu en 1278 por Pere d'Urtx, obispu d'Urgell y Roger Bernat III, conde de Foix y vizconde de Castellbò. El segundu roblóse diez más sero, en 1288, tamién por Pere d'Urtx y Roger Bernat III.
Los pariatges son unos de los documentos fundamentales na historia d'Andorra porque afiten la coseñoría indixebrable ente l'obispu d'Urgell y el conde de Foix. Tamién fixen los tributos a pagar polos andorranos como la "quèstia", tresnen la xusticia per duana de los batlles (xueces) y nomen a los vegueres y notarios. Son instituciones qu'entá agora sobreviven, reformaes, nel Principáu.
El día 14 de marzu de 1993, el pueblu andorranu aprobó por amplia mayoría la primera Constitución d'Andorra, que consagra'l país como un coprincipáu parllamentariu, un estáu de drechu, democráticu y social.
Organización político-alministrativa
Les parroquies d'Ordino, La Massana y Sant Julià de Lòria tán dividíes en quarts y la de Canillo en veïnats.
Milly-sur-Thérain
Milly-sur-Thérain ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Andorra
Xeografía
left|170px La superficie d'Andorra, encaxada na Península Ibérica, ye de 468 km². Ye un país montañosu cuntando con 65 picos de más de 2.500 m d'altor sobro'l nivel del mar. El monte más altu ye'l picu de Comapedrosa con 2.942 m d'altor, que ta allugáu na cordolera de los Pirineos, fincáu ente la llende hispano-francesa. Ye una rexón de picos arispios y valles enforma estrenchos au cuerren numberosos regatos d'agua que se xunen pa ensamar los ríos principales. Hai descomanaes estensiones de viesques de pinos y abedurios darréu del clima mediterraneu d'alta montaña del que gocia'l Principáu.
Clima
Andorra cunta con un clima mediterraneu d'alta montaña nel que les temperatures n'iviernu son cuties y en branu son dondes. Hai variaciones nel clima según l'altitú y l'orientación. El Principáu tien un porcentax mui altu de díes soleyeros y el clima ye seco. La media de les mínimes añales ye de – 2°C y la de les máximes ye de 24°C. Al atapecer ye cuando hai más precipitaciones sacantes n'iviernu que son, sobro too, d'ñeve.
Relieve
El país carauterízase poles sos cumes de materiales paleozoicos, que s'irguen per enriba de los 2.600 m y finen a 2.942 m cerca del Pla de l'Estany na llende hispano-francesa. L'actividá humano céntrase nel valle tresversal noreste-suroeste, que dende'l Puertu d'Envalira (2.407 m) amiya hasta los 840 m, cuando'l ríu Valira entra n'España.
Vexetación
Les viesques ocupen les 2/5 partes del territoriu, según tres estayes altitudinales; hasta los 1.200 m, algueres y carbayos, hasta los 1.600-1.700 m predomina'l pinu montés y hasta los 2.200-2.300 m abonda'l pinu prietu, sustituyíu nes cumes polos praos alpinos.
Nacionalidaes y evolución demográfica
== Política y gobiernu ==
Organización política
Na Edá Media el territoriu qu'anguaño ye Andorra yera disputáu pol obispáu d'Urgell y los condes de Foix. Nel 1278 roblóse un alcuerdu pol que s'establecía la cosoberanía del conde de Foix (que los sos derechos tienlos anguaño'l presidente de Francia) y l'obispu d'Urgell. Los titulares de los dos cargos son nominalmente, y col títulu de copríncipes, los xefes d'Estáu d'esti país pirenaicu. Andorra, sicasí, ye un país independiente que, tres entamar un procesu de reforma constitucional en 1981, aprobó en referendu el 14 de marzu de 1993 la constitución democrática actualmente vixente. Nella reconócense la soberanía popular, el drechu d'asociación y el de creación de partíos políticos. El poder executivu ye'l gobiernu (Govern), formáu por un xefe de gobiernu (cap de govern), elixíu pol Consell General (Conseyu Xeneral), y los sos ministros. El citáu Consell General ye'l muérganu llexislativu; ye un parllamentu unicameral, formáu por 28 miembros elixíos pa cuatro años y presidíu pol síndicu y el subsíndicu xenerales (síndic general y subsíndic general). El poder xudicial ta representáu pol Conseyu Superior de la Xusticia, y el poder municipal exércenlu los comunes, muérganos de representación y alministración de les parroquies andorranes, d'estructura y atribuciones asemeyadas a les de los conceyos españoles.
Partíos políticos y sindicatos
Los partíos políticos más importantes, y los sos principales cabezaleros, son los que vienen darréu:
El sindicatu mayoritariu nel país ye la Unió Sindical d'Andorra, que tien como secretariu xeneral a Gabriel Ubach.
Llingües
La llingua oficial ye'l catalán, llingua de vezu nel 43,8% de la población. El castellanu ye la segunda llingua más falada nel Principáu, con un 32,8% de la población que la tienen como llingua de vezu, mientres que'l portugués ye la llingua materna del 7,6% de la población y el francés pal 7,1%.
Islandia
La islla, asitiada sobro la dorsal mesoatlántica, ye volcánicamente y xeolóxicamente activa, lo que modela el so paisaxe. El so interior ta formau por una meseta na que s'atopen montes, zones desértiques y dellos glaciares, que son el aniciu de los pocos ríos que tien el país. No que cinca al clima, pesie a la so llatitú ye moderadamente suave pola influyencia de la corriente del Golfu.
Historia
Islandia foi colonizada per primer vegada por inmigrantes noruegos y celtes (escoceses y irlandeses) a lo cabero del sieglu IX y nel sieglu X. Tien el parllamentu activu más antiguu del mundiu, el Alþingi, establecíu en 930.
Islandia foi independiente durante más de 300 años, dempués d'esto foi gobernada por Noruega y Dinamarca, formalmente como una colonia de la corona noruega dica 1814, añu nel que se dixebraron los reinos xuníos de Dinamarca y Noruega pol tratáu de Kiel, ya Islandia convirtióse nuna dependencia danesa.
La erupción del volcán Askja en 1875 estrozó la economía d'Islandia y causó una fame xeneral. En casique un cuartu de sieglu, el 20% de la población emigró, especialmente pa Canadá y los Estaos Xuníos.
El gobiernu danés dio-y un gráu allendáu d'autonomía en 1874, y una independencia y soberanía sobro asuntos internos asemeyaes a les d'un protectoráu en 1874. Les rellaciones esteriores y la defensa siguieron baxo l'autoridá de Dinamarca y el rei d'esti país siguió siendo'l soberanu d'Islandia hasta 1944, añu nel que se fundó la República d'Islandia que conocemos anguaño.
Xeografía
Ye una islla del norte d'Europa; alcuéntrase ente'l Mar de Groenlandia y l'Océanu Atlánticu Norte, al noroeste del Reinu Xuníu. Magar que nun ye'l más septentrional de los países nórdicos, porque hai rexones de Noruega, Suecia y Finlandia asitiaes más al norte, la so capital, Reikiavik ("La bahía de fumu") ye la capital estatal más septentrional del mundu.
left|200px|Mapa d'Islandia
Coordenaes xeográfiques: 65.00 N, 18.00 O.
Área:
Total: 103.125 km²
Tierra: 100.250 km²
Llinia de costa: 4.988 km.
Llende marítima:
Plataforma continental: 200 millas marinas (MM)
Mar territorial: 12 MM
Zona económica esclusiva: 200 MM
La Cortina (Morea)
La Cortina ye una aldea de la parroquia de Morea nel conceyu asturianu d'Ayer.
Frank Buck
Frank Howard Buck foi un cazador y "coleicionista d'animales selvaxes," según escritor y actor, direutor y productor cinematográficu d'Estaos Xuníos. Foi conocíu pol so llibru Bring 'Em Back Alive y polos sos filmes d'aventures na xungla rodaos nes décades de 1930 y 1940, ente ellos Wild Cargu, Jungle Cavalcade y Jacaré.
Primeros años
Nacíu en Gainesville (Texas), Buck crióse en Dallas y destacóse en xeografía. Siendo inda neñu, Buck empezó a coleccionar páxaros y pequeños animales, trabayando más palantre como cowboy. N'acompañando a un tresporte de ganáu a Chicago, optó por nun volver a Texas, y pasó el restu de los sos díes ganándose la vida n'ocupaciones diverses mientres buscaba aventures. En 1911 ganó 3.500 dólares al póker y decidió viaxar al estranxeru per vegada primera, dexando a la so esposa y poniendo camín de Brasil. Nel so viaxe de vuelta a Nueva York tráxose páxaros exóticos, viéndose sosprendíu polos beneficios económicos llograos col so comerciu. A esi viaxe siguieron otros a Singapur, viaxando per tol mundu a lo llargo de 18 años, hasta que'l crac del 29 dexó-y arruináu. Sicasí, les sos amistaes emprestáronlu 6.000 dólares y llueu volvió llograr ganancies coles sos actividaes.
Zoo de San Diego (California)
Frank Buck consiguió'l 13 de xunu de 1923 el puestu temporal de direutor del Zoolóxicu de San Diego, siendo contratáu por un periodu de tres años pol Dr. Harry M. Wegeforth, fundador de la institución. El Dr. William Temple Hornaday, direutor del Zoolóxicu del Bronx, encamentara a Buck pal puestu. Pero Buck topetó llueu con Wegeforth y dexó el zoo tres tres meses de trabayu, volviendo recoyer animales.
Escritor
Cuando'l corresponsal de guerra Floyd Gibbons suxurió a Buck escribir sobre les sos esperiencies colos animales, ésti collaboró con Edward Anthony pa llanzar Bring 'Em Back Alive (best seller en 1930) y Wild Cargo (best seller en 1932). Anque esos llibros diéron-y fama mundial, Buck afirmaba más palantre qu'él taba más arguyosu del so llibru de 1936 On Jungle Trails, utilizáu como testu de llectura nos colexos.
En 1941 Buck publicó la so autobiografía, All In A Lifetime. Otros llibros escritos por él fueron Fang and Claw, On Jungle Trails, Tim Thompson in the Jungle, Jungle Animals (en collaboración con un dramaturgu radiofónicu, Ferrin Fraser) y Animals are Like That, esti postreru escritu en collaboración cola periodista Carol Weld.
Estrella circense
En 1938 Ringling Brothers and Barnum & Bailey Circus fixo a Buck una codalosa ufierta pa viaxar como la so estrella, entrando nel espectáculu al llombu d'un elefante. Buck negar a formar parte de la American Federation of Actors, afirmando qu'él yera "un científicu, non un actor." Anque hubo una amenaza d'huelga si nun se sumaba al sindicatu, él caltuvo la so postura, anque manifestando la so adhesión a la causa de los trabayadores. Finalmente, el sindicatu dio a Buck una dispensa especial pa presentar al gorila Gargantúa ensin necesidá de tar rexistráu como actor.
Esposición Universal de Chicago (1933) y Esposición Xeneral de segunda categoría de Nueva York de 1939
Buck montó una exhibición d'animales selvaxes, Frank Buck’s Jungle Camp, pa la Esposición Universal de Chicago (1933). Más de dos millones de persones visitaron la reproducción del campamentu nel cual él y el so ayudantes nativos vivíen n'Asia mientres recoyía animales. Tres el zarru de la feria, Buck treslladó'l campamentu a una cortil creada por Buck en Amityville. En 1939 Buck llevó'l so campamentu a la Esposición Xeneral de segunda categoría de Nueva York de 1939.
Vida personal y últimos años
En 1901, Buck, entós con 17 años d'edá y botones del Hotel Virginia de Chicago, casóse con Amy Leslie, un críticu teatral del Chicago Daily News, con 46 años d'edá. Amy Leslie vivía nel hotel cuando los dos conociéronse. Divorciar en 1913.
En 1914 Buck casóse con Nina C. Boardman, una estenógrafa de Chicago, que lu acompañó a les sos espediciones na xungla. La pareya divorcióse en 1927.
En 1928 Buck casóse con Muriel Reilly, cola que tuvo una fía. Buck pasó los sos últimos años na so propiedá familiar en San Angelo, Texas, finando en 1950 nun hospital de Houston, Texas, por causa de un cáncer de pulmón, productu de toa una vida de vezu tabáquico. Los sos restos fueron encenraos y les cenices espardíes.
Angelo Poliziano
Angelo Ambrogini, llamáu Angelo Poliziano pel monte Pulciano, onde nació (Montepulciano, 14 de xunetu de 1454 - Florencia, 24 de setiembre de 1494), foi un humanista y poeta italianu.
Vida
Perdió al so padre nuna vendetta y a los diez años coló a Florencia a educase; neña maravía, d'estelante sensibilidá, nel círculu mediceo aprendió llatín y griegu con notables filólogos; a los dieciséis años podía escribir versos en griegu y a los dieciocho tradució los llibros II, III, IV y V de la Ilíada n'hexámetros llatinos, dexando tres los intentos previos de Leonardo Bruni y Lorenzo Valla. Eso atraxo l'atención de Lorenzo de Médicis, que-y fixo secretariu priváu so en 1473. Tradució amás al llatín el Enchiridion d'Epicteto, el Cármides de Platón y delles Hestories d'Heródoto. Foi'l primer filólogu occidental que pudo andar a la tema colos inmigrantes griegos na conocencia del griegu clásicu; tamién foi'l primeru qu'introdució enmiendes a testos griegos clásicos. A partir de 1480, empezó a dar clases de lliteratura griega y llatina. Dalgunos de los qu'asistieron a les sos clases fueron Miguel Ángel Buonarroti, l'eruditu alemán Johannes Reuchlin, y los humanistes ingleses Thomas Linacre y William Grocyn. Tenía, al paecer, un encantu irresistible. Foi tutor de los fíos de Lorenzo'l Magníficu, que foi amigu so y el so proteutor. Poco dempués de la so muerte, finó'l mesmu, en plena invasión francesa de la Toscana.
Obra
Refugó la imitatio ciceroniana que proponíen los filólogos Gasparino da Barzizza y Guarino de Verona, ya inclinóse pola imitatio ecléctica. Nun dexó nenguna edición completa na so curtia vida: lo que se tien güei d'él son, per un sitiu, les innumberables acotaciones de los sos llibros, y, por otru, los estractos de los sos Zibaldoni autografi (Mezcolanzas autógrafas) y el so Miscellanorum centuria prima (1480) y el so Miscellanea impresa en 1489, con interesantes notes lexicográfiques y de crítica testual. Compunxo epigrames en griegu, poemes en llatín como prólogu a les sos lleiciones sobre autores (Sylva in scabiem, 1475), y dellos poemes n'italianu, ente los cualos destaca'l drama Orfeo y les 171 octaves que queden de les sos Stanze (Estancies), de 1494, compuestes pa celebrar los amores de Giuliano de Médicis y Simonetta Cattaneo. Foi unu de los primeres en faer compulses completes de códices y esbozó un sistema de sigles pa los manuscritos.
Buddy Handleson
Ye meyor conocíu por participar na sitcom adolescente de Bella and the Bulldogs "como Newt, y Wendell Bassett na comedia xuvenil de Nickelodeon Wendell & Vinnie.
María Martner
María Camila Martner García foi una escultora, muralista y vitralista chilena.
Biografía
Estudió na Escuela de Belles Artes de la Universidá de Chile ente 1941 y 1945. Foi estudiante de Lily Garafulic y Julio Antonio Vásquez n'Escultura y de Gregorio de la Fuente en dibuxu. Darréu, ente 1945 y 1947, siguió los sos estudios na Escuela de Belles Artes de Viña del Mar con Carlos Hermosilla Álvarez. Viaxa nel añu 1977 a California, n'Estaos Xuníos, p'aprender la téunica del vitral, y esperimenta col diseñu d'estructures, utilizando cobre y piedres semi-precioses laminadas.
Foi amiga del poeta chilenu Pablo Neruda, quien entamó la so primer esposición. María Martner fixo gran parte del arte de les cases de Neruda.
Obra
Trés de los sos murales fueron declaraos como Monumentos Nacionales, na categoría de Monumentos Históricos:
El Conseyu de Monumentos Nacionales de Chile destaca:
Sestu Pompeyo Festo
Sestu Pompeyo Festo (lat.: Sextus Pompeius Festus) foi un gramáticu romanu del sieglu II d. C. de xuru nacíu en Narbo (Narbona), de Galia.
Escribió un epítome de 20 volúmenes, De Significatione Verborum, una especie d'enciclopedia sobre hestoria, llatín y mitoloxía que sería'l resume d'una obra más amplia: De Verborum Significatu  de Marcu Verrio Flacu, que nun llegó a los nuesos díes, como tampoco'l epítome de Festo más que parcialmente y deterioráu, anque ésti foi resumíu y mentáu por Pablo'l Diáconu. Topáronse tamién fragmentos de Festo en manuscritos de Pomponiu Leto.
Reglamentu Xeneral de Protección de Datos
El Reglamentu Xeneral de Protección de Datos (RXPD) ye'l reglamentu européu relativu a la protección de les persones físiques no que respecta al tratamientu de los sos datos personales y a la llibre circulación d'estos datos. Entró a valir el 25 de mayu de 2016 y foi d'aplicación el 25 de mayu de 2018, dos años mientres los cualos les empreses, les organizaciones, los organismos y les instituciones fueron adautando-se pal so cumplimientu. Ye una normativa a nivel de la Xunión Europea, polo que cualesquier empresa de la xunión, o aquelles empreses que tengan negocios na Xunión Europea, que remanen información personal de cualquier tipu, tendrán d'acoyese a la mesma. Les multes pol non cumplimientu del RXPD pueden llegar a los 20 millones d'euros.
N'España, el RXPD dexó anticuada la Llei Orgánica de Protección de Datos de Calter Personal (LOPD) de 1999, siendo sustituyida'l 6 d'avientu de 2018 pola Llei Orgánica de Protección de Datos Personales y garantía de los derechos dixitales, acorde col RXPD.
Betty Buckley
Betty Lynn Buckley ye una actriz d'Estaos Xuníos.
Biografía
La so faceta como actriz tuvo un momentu inicial destacáu cuando participó na repartu de Carrie, la versión que de la novela de Stephen King realizó Brian de Palma en 1976. Na película interpretaba a Miss Collins, la profesora de ximnasia de Carrie.
La so cara algamó mayor popularidá ente 1978 y 1981, cuando dio vida al personaxe de Abby Bradford, la segunda esposa de Tom (interpretáu por Dick Van Patten) na célebre serie de televisión Con ocho basta. thumb|left|150px|L'actriz en 2009 Con posterioridá destacaron les sos apaiciones nes películes Tender Mercies (1982), Another Woman (1988), de Woody Allen y Frantic (1988), de Roman Polanski, dando vida a la esposa de Harrison Ford y teatru (Arsenic and Old Lace (2011), de Joseph Kesselring.
Universidá de Juba
La Universidá Nacional de Juba (Juba National University, n'inglés), conocida como Universidá de Juba, alcuéntrase nos suburbios al norte de Juba, la capital de Sudán del Sur.
Mariana Sofia Pandeirada
Carrera
En 2014, llogró'l M.Sc. en brioloxía y xeociencies, pola Universidá d'Aveiro.
Ye investigadora, y desenvolviendo actividaes académiques nel Departamentu de Bioloxía y Xeobiociencies, de la Universidá d'Aveiro
Moliens
Moliens ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Hoshihananomia gacognei
Distribución xeográfica
Alcuéntrase n'Europa.
Armiñón
Armiñón (n'eusquera Armiñon) ye un conceyu d'Álava, País Vascu (España).
El conceyu ta formáu por trés pueblos, que de la mesma formen conceyos:
Historia
De los pueblos qu'integren el conceyu créese que'l más antiguu ye Estavillo, pol so allugamientu sobre un puexu. Apaez mentáu per primer vegada nun documentu de donación del añu 871 so la denominación de Villa Stabellu. Armiñón surdió como un asentamientu amestáu a Estavillo na zona más baxa y menos protexía del valle cerca del ríu Zadorra. La estratéxica situación de Armiñón xunto al ríu Zadorra y nuna encruciada de caminos, fixo d'esta población el llugar ideal p'allugar una ponte qu'articulaba los caminos procedentes de La Rioxa y Burgos escontra'l norte, según una venta pal descansu de los caminantes.
Armiñón apaez mentáu nel Cartulariu de San Millán del sieglu XI so la denominación de Aramingon. Mientres la Edá Media Estavillo y Armiñón tán xuníes y pertenecen dende'l sieglu XIII a la xurisdicción de la villa de Treviño. Armiñón y Estavillo dixebrar de Treviño a principios del sieglu XV arriendes de un pleitu.
Dambes aldegues formaron dende'l sieglu XV la Hermandá de Estavillo que s'integró na Hermandá d'Álava ente finales del sieglu XV y principios del sieglu XVI. La Hermandá taba formada polos pueblos de Armiñón y Estavillo que formaben un únicu conceyu con alcalde común. Tanto Armiñón como Estavillo tienen el títulu históricu de villes, anque se desconoz en qu'añu-yos foi concedíu.
Lacorzana pela so parte, foi una villa de señoríu perteneciente a la Hermandá de la Ribera ya integróse con posterioridá al conceyu.
Economía
El conceyu cunta con unes poques fábriques, asitiaes nos márxenes de la carretera que va a Logroño. Destaca la empresa Intecsa (Industries Téuniques de la Espluma) que tien una plantía que supera los 100 trabayadores. Antes funcionaben tamién una ladrillería y una empresa testil nel conceyu asitiaes nel mesmu allugamientu.
Demografía
La mayor parte de la población concentrar en Armiñón que cunta con cerca de 100 habitantes. En Estavillo vive casi'l restu de la población y en Lacorzana unes poques persones.
Alministración
right|thumb|200px|Palaciu del Marques de Terán.
Deportes
Armiñón tien un ximnasiu y una pista de tenis. Ta construyéndose un polideportivu.
Fiestes
right|thumb|180px|Ilesia parroquial de San Andrés. Como conceyu agrícola que ye, Armiñón celebra'l 15 de mayu la festividá de San Isidro Llabrador.
Les fiestes patronales del pueblu de Armiñón son n'honor de San Andrés. Como'l día de San Andrés ye'l 30 de payares y estes nun son feches bien afeches pa la celebración de fiestes, suélense treslladar al branu, más concretamente a la primer fin de selmana de setiembre.
Nel pueblu de Estavillo les fiestes patronales son n'honor a San Martín, 11 de payares, pero poles mesmes razones antes aducíes, suelen treslladase tamién al branu (tercer fin de selmana de xunetu).
En Lacorzana yá nun se celebren fiestes.
La tradición más destacable ente los pueblos de la redolada, ye la romería a la ermita de San Formerio, asitiada nel vecín Condáu de Treviño, que se celebra'l tercer sábadu de setiembre (tradicionalmente celebrábase'l 25 de setiembre) y a la que suelen allegar los vecinos de Armiñón y Estavillo. La ermita pertenez al pueblu de Pangua, pero'l párrocu del pueblu de Estavillo ye unu de los custodios de los seis llaves que guarden les reliquies del santu.
Tradiciones perdíes del conceyu son l'Antroxu de Armiñón y el belén viviente que se realizaba nel mesmu pueblu.
Enllaces esternos
(archivu)
Mogneville
Mogneville ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Marian Dawkins
Marian Ellina Dawkins CBE FRS; enantes Stamp;, Hereford, Inglaterra). Bióloga inglesa, catedrática en comportamientu animal na Universidá d'Oxford. Publicó dellos llibros, unu de los cualos foi traducíu al alemán, y un gran númberu d'artículos científicos. Les sos investigaciones centráronse na visión de les aves, teoría de señales, sincronía del comportamientu, conciencia animal y bienestar de los animales.
Formación académica y profesional
Marian Dawkins realizó'l so doctoráu na Universidá d'Oxford en 1970. Pasó a ser Profesora Ayudante en Zooloxía en 1977, y en 1998 consiguió la Cátedra en Comportamientu Animal. Foi direutora del Grupu d'Investigación en Comportamientu Animal en Oxford. Anguaño (2015) ye Profesora Emérita de Ciencies Biolóxiques en Somerville College (Oxford).
Investigación
En 1989, Dawkins publicó un estudiu nel que filmó el comportamientu habitual d'un grupu de pites; reparó y analizó cómo se movíen, el so estáu postural o cómo espurríen les nales. Neses grabaciones, Dawkins calculó la superficie de suelu que les pites precisaben pa llevar a cabu toos esos movimientos habituales, y comparar cola superficie de suelu del que suelen disponer cuando tán en xaules. Demostró que munchos de los movimientos rutinarios de les pites non podíen realizase afechiscamente o inclusive nun podíen realizase cuando estes habitaben en xaules.
Más apocayá (2012) manifestó'l so escepticismu sobre la capacidá de la Ciencia d'establecer si los animales tienen conciencia y, por tanto, nel papel de la Ciencia na definición ya indicadores del bienestar o sufrimientu animal. Sicasí, el so puntu de vista defende que'l bienestar animal tendría de consistir en determinar les necesidaes y deseos de los animales y garantizalos, lo cual nun riquir conciencia per parte de los mesmos. Estes tesis resumir nel so llibru, “Why Animals Matter: Animal Consciousness, Animal Welfare, and Human Well-being” (2012). La so visión sobre la conciencia animal recibió crítiques per parte del biólogu evolucionista Marc Bekoff, que argumenta que Dawkins ta refugando automáticamente los estudios antropomórficos n'animales. Dawkins respondió a esta crítica manifestando que la so postura fuera ‘interpretada de manera errónea’, y añedió que ‘el mio interés consiste en presentar un argumentu sobre les emociones animales tan indiscutible como sía posible y, d'esa manera, reforzalo. La ciencia progresa d'esa manera; siempres lo fixo asina’’.
Premios y reconocencies
Foi nomada Comendadora de la Orde del Imperiu Británicu (CBE) en 2014, polos sos servicios al bienestar animal.
En 2014, foi escoyida Miembru de la Royal Society; la so nominación diz asina:
Intrusión salina
Actividaes humanes tales como’l bombéu d'agua soterraño dende pozos costeros d'agua dulce, la construcción de canales o la elevación del nivel del mar pol calentamientu global inducen a la intrusión d'agua salao.
Comportamientu hidrolóxicu
Nos acuíferos costeros comunicaos col agua del mar, ésta introduzse per baxo de l'agua dulce no que se vien a llamar cuña salina. Polo xeneral, la estensión p'hacia l'interior de la cuña d'agua salao ta llendada polos niveles d'agua dulce soterraño o l'altura de la columna d'agua dulce. El procesu algama un equilibriu cuando la columna d'agua dulce se fai mayor, la presión aumenta y consigue igualar a la intrusión d'agua de mar.
Cuando se fraya esti equilibriu, por reducción drástica del nivel freáticu d'agua dulce o por elevación del nivel mediu del mar, l'agua salao acaba elevándose y penetrando más nel acuíferu. Cuando esto asocede, l'agua salao inunda l'acuíferu salinizándolu. Resulta mui difícil de recuperar.
Rellación Ghyben-Herzberg
Les primeres formulaciones físiques de la intrusión salina foron feches pol W. Badon-Ghijben (1888, 1889) y A. Herzberg (1901), llamaes asina la rellación Ghyben-Herzberg. La espresión matemática encóntiase nel equilibriu de les presiones exercida pol agua dulce y salao. Na ecuación:
l'espesor de la zona saturada d'agua dulce, perriba’l nivel del mar, represéntase con h mientres que con z represéntase l'espesor de l'agua dulce per baxo’l nivel del mar. Dambos espesores tán venceyaos coles densidaes:
ρf ye la densidá d'agua dulce.
ρs ye la densidá d'agua salao.
L’agua dulce tien una densidá aproximao de 1.000 g/cm3 a 20ºC, mientres que la de l'agua salao ye aproximao de 1,025 g/cm3. Poro, la ecuación pue simplificase a
z = 40h.
María Martinón Torres
María Martinón Torres ye una médica y paleoantropóloga española. Ye fundadora de la European Society for the Study of Human Evolution (2011) según miembru correspondiente de la Real Academia de Medicina y Ciruxía de Galicia dende 1999.
Trayeutoria
Estudió Medicina y Ciruxía na Universidá de Santiago de Compostela, onde llogró'l Premiu Estraordinariu de Llicenciatura y doctoróse na mesma universidá con Premiu Estraordinariu en Medicina y Ciruxía. La so tesis doctoral trató sobre l'analís de la dentición de los homínidos fósiles, codirixida por José María Bermúdez de Castro, codireutor de los xacimientos de la sierra de Atapuerca, y Ángel Carracedo, direutor del Institutu de Medicina Llegal de Santiago de Compostela.
Especializar n'Antropoloxía Forense pola Universidá Autónoma de Madrid y n'Evolución Humana pola Universidá de Brístol. En 1998 entró a formar parte del equipu d'investigación de Atapuerca y ente 2007 y 2015 foi responsable de la investigación sobre Antropoloxía Dental n'Homínidos nel Centru Nacional d'Investigación sobre la Evolución Humana (CENIEH). Dende 2015 ye profesora nel Departamentu d'Antropoloxía del University College de Londres. El 11 d'avientu de 2017 tomó posesión como direutora del Centru Nacional d'Investigación sobre la Evolución Humana (CENIEH).
Llinies d'investigación
Les sos investigaciones centrar nel estudiu de la paleobioloxía de los homínidos, evolución del aparatu dental con implicaciones taxonómiques y filoxenétiques, escenarios evolutivos y paleopatoloxía. El so trabayu centróse n'Atapuerca y Dmanisi (Xeorxa), amás de collaborar en dellos proyeutos internacionales d'investigación con Francia, China, Sudáfrica o Reinu Xuníu. En Dmanisi toparon los restos humanos más antiguos de fora d'África, de 1,8 millones d'años, lo que podría probar que l'orixe de los primeros europeos ye asiáticu en llugar d'africanu.
Publicaciones
Publicó más de diez llibros o capítulos de llibros nel ámbitu de la evolución humana y más de 60 artículos en revistes científiques internacionales. El so trabayu foi incluyíu nel Top 1% de los autores más citaos nel so campu según l'axencia Thomson Reuters.
Enllaces esternos
María Martinón en ResearchGate
Esperantu
thumb|Ludwik Zamenhof L'esperantu ye un idioma planificáu, creáu pol oftalmólogu polacu L. L. Zamenhof en 1887 como resultáu d'una década de trabayu. El primer llibru espublizáu foi La lingvo internacia (n'asturianu: La llingua internacional). El nomatu de Zamenhof, D-ro Esperanto (Dr. Esperanzáu), bien llueu convirtióse nel nome del idioma en sí.
L'esperantu ta destináu pa servir como idioma auxiliar internacional, el segundu idioma (dempués del idioma natal). La mayor parte del so vocabulariu ta formáu por raíces de llingües modernas d'orixe indoeuropéu y tamién del llatín y el griegu clásicos. La gramática básase en 16 regles ensin esceiciones. L'alfabetu ye fonéticu (a cada soníu correspuénde-y una sola lletra y viceversa). Con estructura lóxica (por exemplu -o pa sustantivos, -a p'axetivos, etc.). El so caráuter aglutinante, permíte-y construyir pallabres combinando raíces, afixos y terminaciones, con lo que con un númberu pequeñu de raíces puen espresase tolos conceutos posibles, lo que permite un rápidu deprendimientu. Estos fai del idioma más fácil de deprender que cuelesquier idioma maternu, incluso pa los non europeos.
Persecución del esperantu
L’esperantu como cuasi toles llingües nun arreyaes a grandes estaos, foi persiguida. Asina, Adolf Hitler nel so llibru “Mein Kampf” (La mio llucha) fala del esperantu como una llingua que podría ser usada polos xudíos pa dominar el mundu, colo que los esperantistes foron persiguíos n’Alemaña nazi. Y nel polu opuestu de los totalitarismos, Stalin faló del esperantu como una llingua d'espíes, produciéndose la execución d'esperantistes na Xunión Soviética. Mientres que na caza de bruxes d'Estaos Xuníos, el senador Joseph McCarthy consideró’l conocimientu del esperantu como una amosanza de simpatía col comunismu.
Esperantu y anarquismu
Hasta la década de los 30 del sieglu pasáu, l'esperantismu garró puxu ente’l movimientu obreru. Asina, los anarquistes, marcaos pola idea de comprensión y collaboración ente pueblos y l'ausencia d'Estaos, apostaron pol esperantu como llingua internacionalista pa la comprensión de la humanidá, lloñe de cualesquier imperialismu.
Esperantu y territoriu
A pesar de ser una llingua ensin territoriu, a entamos del sieglu XX hubo intentos pa que pequeños estaos de curtia historia, como la República d'Isla de les Roses, una plataforma marina nel Adríaticu, de declarar l'esperantu como idioma oficial del Estáu.
La comunidá de falantes d'esperantu ye conocidá como Esperantujo o Esperantio (Esperantolandia). Cuando dos persones falen esperantu, dizse que tán n’Esperantujo.
L'esperantu güei
L’Asociación Universal del Esperantu, fundada en 1908, tien miembros en 119 Estaos, trabayando amás de pa esparder el so idioma, pa llamar l'atención sobre’l problema llingüísticu mundial y la necesidá d'igualdá ente llingües. N’actualidá unos cientos de miles de persones tienen l'esperantu como llingua materna, o como una d'elles. Xeneralmente son xente con proxenitores esperantistes que nun comparten idioma maternu y que se conocieron en dalgún congresu d'esperantu. Anguaño, l'Ethnologue calcula qu'hai unos dos millones de falantes d'esperantu nel mundu. Mui per debaxo de los presaxos de Zamenhof de convertir l'esperantu n’idioma francu mundial. Sicasí, ye una cifra reseñable. Hai una importante lliteratura, calcúlase que s’espublizaron unos 30.000 llibros nesti idioma, esiste música n’esperantu, tamién cine, cuatro llargometraxes dende 1964 y el so usu simbólicu en películes que van dende The Great Dictator hasta la tercera parte de Blade.
Jim Hanks
Biografía
Hanks nació en Shasta County, California'l 15 de xunu de 1961.
Defensor de los derechos humanos
Un defensor o defensora de derechos humanos ye una persona que trabaya, de manera pacífica, en favor de tolos derechos proclamaos na Declaración Universal de los Derechos Humanos. Puede facer informando al públicu sobre violaciones de derechos humanos o promoviendo campañes pa la promoción y proteición d'estos derechos. Defensores de derechos humanos pueden ser abogaos que defenden la causa de los presos políticos y el so derechu a un xuiciu xustu, madres de sumíos que colen pa esixir la verdá sobre la suerte de los sos fíos, periodistes, profesor, sindicalistes que lluchen pol respetu de los sos derechos económicos, comunidaes llabradores y indíxenes que s'entamen pa defender la reconocencia de los sos derechos, organizaciones que lluchen contra la impunidá de los autores de violaciones de los derechos humanos. Esta "llucha" pol respetu de los Derechos Humanos ye en munchos países una actividá d'altu riesgu y los grupos ya individuos que se comprometen nesta vía son munches vegaes l'oxetivu prioritariu d'autoridaes y de grupos privaos que recurren a desapaiciones forzaes, execuciones sumarias, detenciones arbitraries o a la tortura pa faelos callar.
Delles ONG tienen programes específicos pa les persones activistes na defensa de derechos humanos, por casu la Organización Mundial Contra la Tortura o Amnistía Internacional.
Perspeutiva de xéneru
El 21 de marzu de 2013 nel Resolución aprobáu pol Conseyu de Derechos Humanos 22/6. Proteición de los defensores de los derechos humanos esprésase la especial esmolición pola discriminación y la violencia sistémicas y estructurales a que s'enfrenten los defensores de los derechos humanos, y encamienta a los Estaos a qu'incorporen una perspeutiva de xéneru nos sos esfuercios por crear una redolada seguro y aparente pa la defensa de los derechos humanos;
El primer resolución adoptáu pola Asamblea Xeneral de la ONX sobre'l defensores de derechos humanos foi aprobada'l 18 d'avientu de 2013 “Promoción de la Declaración sobre'l Derechu y el Deber de los Individuos, los Grupos y les Instituciones de Promover y Protexer los Derechos Humanos y les Llibertaes Fundamentales Universalmente Reconocíos: proteición de los defensores de los derechos humanos y los defensores de los derechos de la muyer de l'Asamblea Xeneral de la ONX” (Resolución de defensores).
Chavelita Pinzón
Chavelita Pinzón ye una de les más figures más reconocíes nel ámbitu folclóricu panamiegu. Foi profesora de dances folclóriques na Escuela de Dances del Institutu Nacional de Cultura onde dirixió'l primer conxuntu folclóricu del país. Llevó les dances panameñas por tol territoriu nacional y a delles ciudaes nel estranxeru, ente elles Washington D.C. y Nueva York.
Entamos
La so madre ye natural de Guararé nel distritu de Los Santos y el so padre nació nel distritu de La Chorrera. Ye llicenciada y profesora en Filosofía y Lletres con especialización en Pedagoxía de la Universidá de Panamá.
Los sos entamos danse como profesora de dances folclóriques na Escuela de Dances del Institutu Nacional de Cultura, onde s'especializa na enseñanza de bailles y el cantar típico panamiegu a neños. Dende ellí dirixe y entama el primer conxuntu típicu infantil de Panamá. Nesi entós, l'Institutu Nacional de Cultura llamábase Institutu de Belles Artes y yera una dependencia del Ministeriu d'Educación. Aceptó'l trabayu d'enseñar a los neños bailles y cantares típicos por namái setenta y cinco dólares al mes.
Foi docente nel Institutu Normal Rubianu y formó parte del conxuntu típicu de Tobías Plicet. Con esti conxuntu foi a Buenos Aires, Arxentina nel añu 1961 onde ganaron el segundu premiu de folclor internacional y Chavelita llogró'l premiu de primera vocalista.
Presentaciones nel estranxeru
Chavelita Pinzón llevó la música y los bailles típicos panameños a escenarios destacaos fuera del país. Nel añu 1979, la primer xeneración del so conxuntu folclóricu de neños asistió al Festival del Neñu, celebráu en Washington D.C., onde tuvieron la oportunidá de compartir col presidente Jimmy Carter. Más tarde foi convidada a Nueva York, a la Feria del Mundu.
Nel añu 2001 el so conxuntu folclóricu participó nel Festival del Arte de los Neños, celebráu na ciudá de Napaler, Italia. Mientres esta visita los sos estudiantes compartieron una audiencia col Papa Xuan Pablo II nel Vaticanu.
Pseudolarix amabilis
Distribución y hábitat
Ye nativu del este de China, desenvolviéndose en pequeñes árees de monte al sur d'Anhui, Zhejiang, Fujian, Jiangxi, Hunan, Hubei y este de Sichuan, n'altitúes de 100-1500 m.
Descripción
thumb|Fueyes. Ye un árbol caducu qu'algama los 30-40 m d'altor con una corona cónica. Les fueyes de color verde brillante son de 3-6 cm de llargor y 2-3 mm d'anchu, con dos bandes d'estomes na parte baxa, les fueyes volver de color mariellu doráu brillante en seronda enantes de cayer.
Les piñes son distintes, superficialmente paecen una pequeña alcachofa, de 4-7 cm de llargor y 4-6 cm d'anchu, maurecen a los 7 meses de la polinización cuando se desintegran pa llanzar les granes alaes. Los conos masculinos como en Keteleeria, producir n'umbeles de dellos xuntos. thumb|Ilustración
Usos
Ye un árbol bien curiosu como planta ornamental para parques y xardinos, ye bien tolerante del calor y mugor del branu creciendo con ésitu nel sureste d'EE. XX. onde otros xéneros nun tienen ésitu. N'Europa crez con ésitu na rexón de Mediterraneu con notables especies nel norte d'Italia; nel alloñáu norte de Gran Bretaña crecen pero bien amodo por cuenta de los más fríos branos d'aquella rexón.
Propiedaes
thumb|[[Bonsai exemplu.]]
Pseudolarix amabilis ye una de les 50 yerbes fundamentales de la Medicina tradicional china, onde se-y llama jīn qián sōng (金钱松).
Taxonomía
Pseudolarix amabilis describióse por (J.Nelson) Rehder y espublizóse en Journal of the Arnold Arboretum 1(1): 53. 1919. Pseudolarix: nome xenéricu que deriva de les pallabres griegues: pseudo = "falsu" y larix = "Larix"
amabilis: epítetu llatín que significa "qu'inspira amor"
Monceaux
Monceaux ye una comuña francesa del departamentu d'Oise, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Antonio González Pacheco
Juan Antonio González Pacheco conocíu popularmente como "Billy el Niño", foi un policía y torturador del réxime franquista.
Corea
Corea ye una peninsula nel este d'Asia asitiada ente'l Mar Mariellu y el Mar del Xapón o Mar del Este.
Políticamente Corea ta dividía ente Corea del Sur, democrática y capitalista, y Corea del Norte, comunista. Ocupada por Xapón en 1910, al finar la Segunda Guerra Mundial en 1945, el norte pasó tar embaxu l'alministración de la Xunión Soviética y el sur de les fuercies aliaes, encabezaes por Estaos Xuníos, dando llugar al nacimientu de los dos países en 1948. Tres la guerra de Corea (1950-1953) ta en vigor un altu'l fueu que nun llegó a convertise nun tratáu de paz.
Les Trece Roses
Historia
Tres la ocupación de Madrid pol exércitu franquista y el fin de la guerra, les Mocedaes Socialistes Unificaes intentaron reorganizase clandestinamente so la direición de José Pena Brea, de 21 años. Los dirixentes del PCE y les JSU abandonaren España, dexando la organización en manes de militantes pocu significativos, que esperaben pasar más desapercibíos. José Pena, secretariu xeneral del comité provincial de les JSU, foi deteníu por una delación y obligáu a dar, por aciu tortures, tolos nomes que sabía y roblar una declaración preparada.
Roberto Conesa, policía infiltráu na organización, collaboró tamién na cayida de la organización. Conesa foi darréu comisariu de la Brigada Políticu-Social franquista y ocupó un cargu importante na policía mientres los primeros años de la democracia. La práutica totalidá de la organización clandestina cayó d'esta miente, ensin apenes posibilidá de reorganización. La mayor parte de los deteníos entá nun tuviera tiempu d'integrase na organización clandestina o apenes acababen de faelo. A la captura de los militantes ayudó'l que los ficheros de militantes del PCE y les JSU nun pudieren ser destruyíos, debíu al golpe d'Estáu del coronel Casado, y fueron requisaos polos militares franquistes al ocupar Madrid. Ente los deteníos topábense «Les Trelce Roses», que fueron deteníes y conducíes primero a instalaciones policiales, onde fueron torturaes, y dempués a la cárcel de muyeres de Las Ventas, construyida pa 450 persones na que s'atarraquitaben unes 4000.
El 27 de xunetu de 1939 tuvo llugar un atentáu contra'l coche onde viaxaba'l comandante Isaac Gabaldón, acompañáu de la so fía y el xofer, cuando circulaba pela carretera d'Estremadura cerca de Talavera de la Reina. El comandante Gabaldón, que morrió nel atentáu, yera un antiguu miembru de la «quinta columna» de Madrid y naquel momentu desempeñaba un cargu importante nel aparatu represivu franquista, porque taba encargáu del archivu de la masonería y el comunismu» que suministraba documentación a los fiscales militares nos conseyos de guerra contra los partidarios de la República, d'ende que'l réxime interpretara la so muerte como «un desafíu d'un adversariu al que creía totalmente aniquiláu, y decidió castigar a los verdaderos o supuestos responsables d'una manera exemplar». Anque tou paecía indicar que fuera obra de dalgún grupu d'antiguos soldaos de la República, o de fuxíos —nun yera la primer vegada que se producía un atentáu contra un vehículu en marcha pela redolada de Madrid—, el réxime atribuyólu a una supuesta rede comunista de grandes dimensiones. La fía de 16 años y el xofer tamién fueron asesinaos nel atentáu.
Un primer conseyu de guerra sumarísimu celebróse'l 4 d'agostu en Madrid, onde fueron condergaos a muerte 65 de los 67 acusaos, toos ellos miembros de les JSU, siendo afusilaos a otru día 63. El 7 d'agostu fueron afusilaos un númberu indetermináu d'homes condergaos n'otru xuiciu, y pocos díes más tarde fueron condergaes 24 persones más —fueron afusilaes 21, salvándose trés nuevos «porque'l réxime empezara a tarrecer que'l casu pudiera crear un ecu desfavorable pa la nueva España nel estranxeru»—. Ente los primeres 63 executaos atopábense trece muyeres nueves, que seríen conocíes como «les Trelce Roses».
Según otres fontes, el primer Conseyu de Guerra celebróse'l 3 d'agostu (espediente 30.426) y nél fueron xulgaos 57 miembros de les JSU, de los cualos 14 yeren muyeres. Ente los acusaos taben los trés asesinos de Gabaldón, ente que la mayoría del restu fueren deteníos antes del atentáu. Nel xuiciu dictáronse 56 penes de muerte, llibrándose namái una de les muyeres. Los acusaos que nun participaren direutamente nel atentáu contra Gabaldón fueron acusaos de reorganizar les JSU y el PCE pa cometer actos delictivos contra l'orde social y xurídicu de la nueva España», y condergaos, por adhesión a la rebelión». La mayoría de les execuciones (incluyendo les de les Trelce Roses) tuvieron llugar na madrugada del 5 d'agostu de 1939, xunto a la muria del campusantu de l'Almudena de Madrid, a 2 km de la prisión de Las Ventas. A otru día fueron afusilaos los autores materiales del atentáu.
Los afusilamientos saltaron más tarde a la prensa internacional cuando se conoció qu'ente los primeres 63 executaos atopábense trece muyeres nueves. Una fía de madame Curie promovió una campaña de protesta en París poles les «trelce roses» que tuvo un gran impautu en Francia, a pesar de lo que'l réxime franquista nun detuvo la so espiral represiva —créese que la mayoría de les 364 persones que fueron deteníes pol atentáu contra'l comandante Gabaldón fueron afusilaes—.
Lliteratura
Anque yá en 1985 el sucesu foi investigáu pol periodista Jacobo García, foi l'escritor Jesús Ferrero quien al novelalo nel so llibru Les trelce roses volvió espertar l'interés na so memoria. Un añu dempués, en 2004, los realizadores Verónica Vigil y José María Almela dirixeron un documental sobre los socesos, Que'l mio nome nun se borre de la hestoria, que'l so títulu ye la última frase d'una de les condergaes nuna carta empobinada a los sos familiares. Nesi mesmu añu apaeció'l llibru Trelce roses coloraes (non ficción), del periodista Carlos Fonseca, nel que se documenten los socesos relativos a los intentos de reorganización de les JSU y la captura, encarcelamientu y execución de les Trelce Roses. Mientres 2006, la periodista y escritora Ángeles López publicó Martina, la rosa númberu trelce, centrada na hestoria de Martina Barroso, una de les "roses", y a mediu camín ente la novela y el rigor histórico.
En xineru de 2004 Julián Fernández del Pozo escribió'l poema tituláu Homenaxe a les trelce roses nel so honor.
Espectáculos
En 2005 la compañía de danza Arrieritos crea un espectáculu homenaxe a eses muyeres. El 2007 l'espectáculu llamáu 13 Roses ye gallardoniáu con dos Premios Max de les Artes Escéniques, Meyor coreografía y Meyor Espectáculu de Danza.
Filmografía
En 2004, Verónica Vigil y José María Almela producieron y dirixeron el llargumetraxe documental tituláu Que'l mio nome nun se borre de la hestoria onde s'analicen y narren los socesos de les Trelce Roses cuntaos en primer persona poles sos compañeres de militancia.
Homenaxes
La Fundación Trece Roses, la Fundación Domingo Malagón, el PCE, según diverses asociaciones de recuperación de la memoria histórica vienen participando cada 5 d'agostu n'homenaxes a les Trelce Roses, tien llugar dende 1988, añu en que s'asitió la primer placa conmemorativa na muria del campusantu de l'Almudena, nun llugar cercanu a onde fueron fusilaes.
En 2005 creóse la Fundación Trelce Roses, con dirixentes históricos del PSOE y del PCE, güei ta presidida por José Cepeda, coles mires d'afondar na memoria histórica, la igualdá y la xusticia social.