cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Villanueva de San Juan
Fiestes
La Fiesta mayor del conceyu ye la celebrada n'honor del patrón San Juan Bautista que tomando como referencia'l 24 de xunu cunta con tres díes de duración, nel que s'entamen diversos actos culturales, conciertos musicales y competiciones deportives, magar tocantes a arribación popular la importancia d'estes fiestes ye menor que la del Güertu” ente los villanoveños sigue siendo la de mayor raigón.
El domingu de Resurección celébrase la fiesta del Güertu”, nel que se representa na Plaza de la Ilesia un güertu, una corrolada con animales, engalánase la cai axacente con vexetación y llántase nel centru de la plaza un árbol con un espantuxu representando a Judas, mientres el día desenvuélvense diverses actuaciones culturales y musicales, púyense los productos de güerta y animales y rematar cola quema del Judas. Esta Fiesta algamó gran popularidá rexistrando una gran arribación de visitantes.
N'abril o mayu (en función de les feches de selmana santa) celébrase la Romería n'honor de la patrona la Virxe del Rosariu na ponte de los Seis Güeyos y zona recreativa del ríu Corbones aprovechando'l trazáu de l'antigua carretera El Saucejo-Villanueva de San Juan.
El 7 d'ochobre de cada añu celebra'l día de la patrona de Villanueva de San Juan con, ente otros eventos, procesión n'honor de la patrona.
J. Madison Wright
Jessica Madison Wright foi una nueva actriz d'Estaos Xuníos, mayormente conocida pol so papel como True Danzinger na serie pa TV "Tierra2". Nació en Cincinnati, y pasó los sos primeros años de vida nel condáu de Lloréu County, en London, Kentucky, Estaos Xuníos.
Infancia
Los sos padres Scott y Melissa, y tenía una hermana menor Victoria y dos hermanos pequeños Isiah y Elijah. "Maddie" como yera conocida polos sos amigos y familiares más cercanos empecipió la so carrera como actriz, a la edá de 5 años, como neña modelu para depués ganar un contratu de branu como modelu en Nueva York. Foi ellí onde ella esperimentó'l so primer gustu d'actuación pa la televisión. La familia Wright debió entós camudase de nuevu a la ciudá de Los Angeles pa escorrer la nueva oportunidá floreciente de la so fía en 1994, ella tuvo'l so primer debú cómo actriz na comedia Grace Under Fire, a la edá de nueve años.
Italiano. Grammatica, sintassi, dubbi
'Italiano. Grammatica, sintassi, dubbi' ye un testu de gramática italiana escritu por Luca Serianni en 1997, en collaboración con Alberto Castelvecchi.
J. Madison Wright
La so carrera como actriz
Dellos meses dempués, ella dio'l so primer reblincón cuando ella foi personalmente escoyida pol direutor de cine Steven Spielberg pa protagonizar el papel de la neña de diez-año d'edá True Danziger na serie de ciencia-ficción Tierra 2. La serie tuvo solamente una temporada al aire ente 1994–1995, y Madison siguió n'otros proyeutos, incluyendo la representación d'una neña enferma, nun episodiu nomáu al Emmy d'ER, onde de casualidá ella xugó'l papel del primer neñu que tenía de morrer na hestoria de la serie. Los sos otros papeles incluyeron la película de la familia Shiloh, tamién ganó'l concursu pal filme de ciencia-ficción The Warlord: Battle for the Galaxy, The Burning Zone y en 1998 Disney la película Safety Patrol.
Italiano. Grammatica, sintassi, dubbi
Constitúi una edición menor, económica, de la precedente Grammatica italiana: italiano comune e lingua letteraria de 1988, de los mesmos autores.
J. Madison Wright
Lluchando contra la enfermedá
A finales de 1999, Madison perdió'l so interés pola so carrera d'actuación y la so familia tornó a la so ciudá natal en Kentucky. Dempués de dellos repitíos ataques de pulmonía y de sentise mal, una radiografía del pechu reveló qu'ella sufría de cardiomiopatía restrictiva, una condición de la cual ella riquió recibir un tresplante de corazón. A los sos quince-años d'edá ella entró na llista d'espera pa un tresplante, sicasí la mesma nueche que foi anunciada públicamente la so necesidá de recibir un órganu, ésti tuvo disponible pa ella. Madison foi almitida nel Centru Médicu de Cleveland (Cleveland Clinic) en marzu de 2000, onde ella recibió con ésitu'l so tresplante. Clancy Brown, l'actor que xugó'l papel de padre de Madison na serie "Tierra 2", condució una campaña pa recoyer dineru pa cubrir los costos del seguru médicu que la familia Wright lluchaba pa faer frente nesos momentos tan difíciles.
Italiano. Grammatica, sintassi, dubbi
Más qu'una gramática normativa, constitúi una gramática descriptiva, y considérase unu de los meyores llibros de testu sobre gramática italiana nun solu volume de les últimes décades; y, magar nun constituir un llibru n'esencia académicu, ye una referencia a nivel d'eruditos. Foi oxetu de numberoses reimpresiones.
J. Madison Wright
Lluchando contra la enfermedá
Madison recuperóse rápido y volvió gociar de bona salú, y volvió concentrase nos sos estudios de secundaria y a esfrutar nel grupu d'animadores (cheerleading) nel so tiempu llibre, ella empezó a falar a dellos grupos sobre la importancia de la donación d'órganos. Dempués de rematar los sos estudios en South Lloréu High School, ella siguió los sos estudios en University of the Cumberlands en Williamsburg pa estudiar Inglés, y llograr los sos credenciales como profesora del idioma. Una vegada que consiguió ser graduada de la Universidá nel 2006, Madison suañaba con empezar a trabayar como profesora d'Inglés a los alumnos de décimu añu de la secundaria George Rogers Clark High School, en Winchester, Kentucky.
Italiano. Grammatica, sintassi, dubbi
Publicólu Garzanti na serie Le Garzantine, con un glosariu de Giuseppe Patota.
Segunda División de Dinamarca
La Segunda División de Dinamarca ye'l tercer nivel de la lliga de fútbol danés, xusto dempués de la primer división. Foi fundada en 1945, dempués de la Segunda Guerra Mundial, como la segunda meyor división del fútbol danés. Cuando la Superliga danesa foi fundada en 1991, la segunda división convertir nel tercer nivel de la lliga. De 1991 a 1997, la lliga xugar en temporaes de mediu añu, una y bones la lliga menor xugó torneos de primavera-otoño, y les lligues mayores xugaron torneos d'otoño-primavera.
Loriges
Loriges ye una comuña francesa del departamentu d'Allier, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
J. Madison Wright
Lluchando contra la enfermedá
Metanes una vida académica floreciente al igual que la so vida social, Madison decidió xunise en matrimoniu'l 8 de xunetu de 2006, con Brent Joseph Morris, un estudiante de medicina de la Universidá de Kentucky. Dambos decidieron pasar la so lluna de miel en Ḥawai por dos selmanes. Un día dempués de qu'ella tornara, empezó a sentise enferma y foi internada nel Centru Médicu de la Universidá de Kentucky. El 21 de xunetu de 2006, morrió d'un ataque cardiacu, a solo unos díes de celebrar el so ventenu segundu cumpleaños. Los sos funerales llevar a cabu na Ilesia Bautista de Corinto (Corinth Baptist Church) en London, Kentucky USA, la mesma ilesia onde contraxera matrimoniu solo unos díes enantes, pa depués faer folgar los sos restos nel AR Dyche Memorial Park.
Loriges
Tien una población de y una superficie de  km².
Segunda División de Dinamarca
Campeones
De 1991 a 1997, la segunda división danesa foi estremada en dos grupos, Este y Oeste.
En 2005, la segunda división danesa estremar en dos grupos, Este y Oeste.
San Nicolás del Puerto
San Nicolás del Puerto ye un conceyu español de la provincia de Sevilla, Andalucía. Ta asitiáu a 93 quilómetros al nordeste de Sevilla capital, a 583 metros sobre'l nivel del mar. Tien una estensión de 45 km² y en 2016 cuntaba con un total de 590 habitantes.
Historia
Los primeros asentamientos humanos nestes tierres remontar a los alloñaos tiempos de los celtes, que s'establecen nun llugar denomináu Iporci. Los romanos tamién dexen el so calquier, esistiendo numberosos restos qu'asina lo atestigüen, el más importante de los cualos ye la ponte de piedra sobre'l ríu Galindón, reformáu na Edá Media. Según dellos autores, los romanos fundan sobre'l mesmu asentamientu anterior la ciudá de Fortuumade o Fortunales, enclavada en terrenes d'altu valor estratéxicu. Otros espertos defenden la esistencia nesti llugar de la ciudá de Hiporcia, travesada pola calzada romana qu'enllazaba Hispalis con Augusta Emerita. Tres l'escuru pasu de los visigodos, los árabes son los artífices del progresu local gracies a la esplotación de les sos mines de plata. Tamién constrúin una gran fortaleza, que los sos restos (una de les sos torres) entá permanecen de pies. La zona pasa a poder cristianu nel sieglu XIII.
En 1594 formaba parte del reinu de Sevilla na Sierra Norte de Sevilla y cuntaba con 97 vecinos.
Ye importante destacar Fray Diego de San Nicolás, santu pa la Ilesia Católica, más conocíu como San Diego de Alcalá. Vistió l'hábitu franciscanu, como hermanu legu na Orde de los Flaires Menores de la Observancia. Foi misioneru en Canaries onde llegó a ocupar el puestu de guardián del conventu. Foi canonizáu pol papa Sixto V en 1588 na única canonización realizada pola Ilesia Católica mientres el sieglu XVI, yá a finales del mesmu. Ye consideráu patronu de los Hermanos legos franciscanos (non clérigos) por ser el primer hermanu legu canonizáu na Orde. La so celebración tien llugar el 13 de payares.
Economía
Anguaño la so economía basar nel turismu y na ganadería ovina, porcina y caprina.
Patrimoniu
Del so patrimoniu histórico y arquitectónico, destaquen la Ilesia de San Sebastián, que s'atopa na Plaza d'España y trátase d'un senciellu pero bellu edificiu mudéxar, en que'l so interior sobresal, ente otres coses, la pila onde foi bautizáu'l que depués foi San Diego de Alcalá; y la Ermita de San Diego, asitiada na Ruta de la Devesa, a un par de quilómetros del nucleu urbanu, y que tamién ye d'estilu mudéxar.
Tamién formen parte del so patrimoniu'l Ponte sobre'l ríu Galindón, d'orixe romanu anque modificáu na dómina medieval; los restos d'una torre musulmana conocida como El Torrexón; y un Cruceru de piedra del sieglu XVI que s'atopa a la entrada del pueblu.
Mediu ambiente
Tol conceyu atópase incluyíu na Parque Natural Sierra Norte de Sevilla y a pocos quilómetros atopa'l Cuetu del Fierro y les Cascaes del Huesna.
Ciudaes Hermanes
San Diego de la Unión, Guanajuato, Méxicu.
Mabea
Mabea pue referise a:
Daniela Urzi
Daniela Urzi, (28 d'ochobre de 1975, San Fernando, Buenos Aires) ye una modelu arxentina. Apaeció en campañes de moda pa Armani Jeans, Giorgio Armani, Roberto Cavalli, Burberry, John Richmond y Victoria's Secret y en portaes de les ediciones internacionales de les revistes Vogue, Harper 's Bazaar y ELLE, según les ediciones de Marie Claire pa Francia, Elle —España y Arxentina— y Cosmopolitan —Arxentina—. Tamién foi imaxe de marques como Victoria's Secret Cortefiel, Figura, Mangu, Giorgio Armani, Candy, Margaret Astor, La Perla, Burberry, Chanel N°5, Revlon y Triumph.
Gliese 229
Gliese 229 (GJ 229 / HD 42851 / HIP 29295 / LHS 1827) ye una estrella de magnitú aparente +8,14 asitiada a 18,8 años lluz del Sistema Solar na constelación de Lepus. Dende 1994 conozse la esistencia d'una compañera subestelar, una nana marrón n'órbita alredor d'esta estrella.
Gliese 229 ye una nana colorada de tipu espectral M1/M2V y 3700 K de temperatura. La so masa averada ye un 56% de la masa solar y el so radiu ye inferior a un 53% del radiu solar. Muncho menos lluminosa que'l Sol, namái tien un 1,6% de la lluminosidá solar. Tien una velocidá de rotación proyeutada de 1 km/s. Envalórase la so edá nunos 3000 millones d'años. Ye una estrella acandilante —despide fogarales que provoquen sópitos aumentos de rellumu catalogada nel New Catalogue of Suspected Variable Stars como NSV 2863.
Les estrelles más cercanes a Gliese 229 son Gliese 205 y Gliese 223.2, distantes 6,7 y 6,8 años lluz respeutivamente.
Compañera subestelar
L'acompañante, Gliese 229 B, ye una nana marrón que la so masa ta entendida ente 25 y 65 vegaes la masa de Xúpiter, con un diámetru ente 0,9 y 1,1 vegaes el de Xúpiter. La so temperatura superficial ye de 1000 - 1200 K. Al igual qu'en Xúpiter, na so superficie ye abondosa'l metanu, tando clasificada como de tipu espectral T7p. Anguaño ta dixebrada 39 UA de Gliese 229, aproximao la mesma distancia qu'hai ente Plutón y el Sol.
Independent Spirit Award al meyor documental
Los Independent Spirit Award son unos premios añales daos pola "Film Independent", una organización ensin fines d'arriquecimientu dedicada a promocionar el cine independiente, alloñáu de los grandes estudios cinematográficos.
Louchy-Montfand
Louchy-Montfand ye una comuña francesa del departamentu d'Allier, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Independent Spirit Award al meyor documental
De siguío amuésase un llistáu colos ganadores del Independent Spirit Award al meyor documental.
Miranda (parroquia)
Miranda ye un llugar y una parroquia del conceyu asturianu d'Avilés.
Nos sos 2,93 km² habiten un total de repartíes ente les poblaciones de L'Alfaraz, Bao, Los Calvos, La Cruz d'Illes, La Cruz de la Foguera, Heros, La Lleda, Miranda, L'Anduvisa, El Pozo la Granda, Santana, Santo Domingo, Bidoleo y Villanueva.
Nel llugar de Miranda habiten 153 persones. Alcuéntrase a 3,9 km de la capital del conceyu y a unos 110 metros sobre'l nivel del mar.
Historia
[...] cayimos a Miranda, llugar grande, compuestu de trés o cuatro barriaes daqué separaes en que ta axuntada la so población. Nella vimos los fornos y fábriques de folla común qu'equí se trabaya: la mayor parte de tierra, cavaos na tierra de bocayona y deque empobinada forma. La folla ye coloráu y dempués de cocíu caltién el mesmu color anque más claru y dalgunu tirando a blancu. Hai como unos trenta fornos en que se trabaya la folla común y da el color negru; otros cuatro destinaos a folla blanco y amarellentáu y con delles traces verde y azul. Nestos fai l'antigua y ordinaria cacía del nuesu pueblu. Cuando se trabaya arrampuñar de les manes de los fabricantes. Consumir n'Asturies y en toa nuesa mariña septentrional dende Vizcaya a Galicia. Pudiera por lo mesmo aumentar se enforma esta manufactura si nun fuera arraleciendo'l raspio que se gastar nos fornos. Esto indica la necesidá de gastar carbón de piedra [...]
Vecinos pernomaos
De la llista de respetables vecinos d'esta parroquia, pueden mentase equí:
Hiroyuki Ishida (1981)
Hiroyuki Ishida (石田 裕之, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Jordi Salvador i Duch
Jordi Salvador i Duch ye un antropólogu y políticu español. Llicenciáu en Xeografía y Hestoria na Universidá Rovira i Virgili de Tarragona (URV), Diplomáu en Maestru d'Educación Xeneral Básica y doctor n'Antropoloxía Cultura y Social. Premiu Estraordinariu de doctoráu de la URV 2004-2005.
Dende 2008 ye secretariu xeneral de la Unión Xeneral de Trabayadores de Cataluña en Tarragona. Nes eleiciones xenerales españoles de 2015 foi candidatu por Esquerra Republicana de Catalunya na circunscripción de Tarragona y foi escoyíu diputáu. Repitió l'escañu nes eleiciones xenerales españoles de 2016.
Mileniu II
El Mileniu II compriende del 1 de xineru del 1001 al 31 d'avientu del 2000.
Salomé (Nord)
Salomé ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Daniela Uribe
Brenda Daniela Uribe Soriano ye una deportista (voleibolista) peruana que xuega como Téunica del voleibol y que forma parte de la Selección femenina de voleibol de Perú. Representó al so país nos Xuegos Olímpicos de la Mocedá 2010, onde ayudó al so equipu a ganar la medaya de bronce. Na actualidá ye parte de la pre-selección de mayores.
2009
Dani debutó nel Deportivo Alianza Club en Lima, Perú. Participó col so equipu de menores nel Campeonatu Mundial de Voleibol Femenín Sub-18 de 2009 que se celebró nel Tailandia, onde la escuadra peruana terminó en sestu llugar.
2010: Bronce Olímpico Xuvenil 25px
Debutó internacionalmente col so equipu Sub-20 de Voleibol nel Campeonatu Suramericanu de Voleibol Femenín Sub-20 ganando la medaya de plata. El so equipu tamién ganó la medaya de bronce nos Xuegos Olímpicos de la Mocedá.
2011: Oro Copa Panamericana 25px
Daniela xugó col so equipu nacional xuvenil na Copa Panamericana de Voleibol Femenín Sub-20, celebrada nel so país, Perú. El so equipu ganó la medaya d'oru y Daniela foi premiada como MVP del tornéu (premiu a la xugadora más pervalible), tamién ganó'l premiu a "Meyor Atacante". Perú conquistó la primer Copa Panamericana Xuvenil en superando por trés sets a unu a República Dominicana.Con marcadores de 18-25, 29-27, 25-20 y 25-17, el conxuntu patriu llogró una bien celebrada victoria nel coliséu Miguel Grau del Callao.Nel primer set, el conxuntu dominicanu foi bien cimeru, y gracies a la so contundencia n'ataque llevóse rápido'l parcial de 18-25, dexando mudos a los miles d'espectadores que fueron al colosu porteño. Col marcador en contra, les moces de Natalia Málaga sacaron la garra y sobre la base d'un gran xuegu coleutivu, igualó'l xuegu y tres lluches hasta l'últimu puntu oldeó'l marcador en quedándose col segundu set por 29-27.A partir d'esi momentu, Perú ameyoró en tou aspeutu y foi bien cimeru al so rival, quedándose colos dos siguientes sets por 25-20 y 25-17, pa ganar el partíu por 3-1.Nel so camín al títulu, la selección peruana ganó los cinco partíos que xugó, perdiendo solu dos sets: El Salvador (3-0), Venezuela (3-0), Méxicu (3-0), Cuba (3-1) y República Dominicana (3-1).
thumb|200px|right|Daniela parte del equipu peruanu nel World Grand Prix 2011 Tamién participó col so equipu nel Mundial Xuvenil Perú 2011 que se celebró nel Perú, el so equipu terminó en sestu llugar. Xusto dempués del Campeonatu Mundial, Daniela xunir al equipu de mayores pal Grand Prix, fixo'l so debú cola selección de mayores nel primer partíu de Perú contra Tailandia.
Daniela robló contratu col culb Alianza Lima dempués de tornar del Grand Prix. Ella ye la capitána de la selección Sub-20 del club y ganó la medaya de plata col so equipu Campeonatu Nacional de Voleibol.
Louroux-Bourbonnais
Louroux-Bourbonnais ye una comuña francesa del departamentu d'Allier, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Antilles Menores
Les Antilles Menores (n'español, Antillas Menores; en francés, Petites Antilles; en papiamentu, Antias Menor; y en neerlandés Kleine Antillen) son un grupu d'islles allugaes nel mar Caribe. Les islles formen parte d'un llargu arcu d'islles volcániques, la mayoría de los cuales atópase alredor de la parte oriental desi mar, na so llende col océanu Atlánticu, al este de Puertu Ricu; les otres asítiense na fastera sureste d'esi mesmu mar, xusto al norte d'América del Sur, frente a la mariña occidental de Venezuela. Les Antilles Menores más o menos coinciden col cantu esterior de la Placa del Caribe, y munches de les islles formáronse como resultáu de la subducción producida cuando una o más plaques del Atlánticu esmuciéronse perbaxu de la placa del Caribe. Les Antilles Menores, xunto coles Antilles Mayores, formen la unidá xeográfica nomada Les Antilles. Estes, xunto col archipiélagu de les Lucayes (Les Bahames), formen la unidá xeográfica conocida como Indies Occidentales.
Pueblos escites
thumb|caption|300px|Mapa xeográficu de la influencia irania nel primer sieglu e. C.
Antilles Menores
Historia tres de la llegada de los europeos
Los españoles foron los primeros europeos n'aportar a estes islles. En 1493 Cristóbalo Colón, nel so segundu viaxe, aportó a esta fastera del mar Caribe, y navegó per ella, descubriendo delles isles del archipiélagu de les Antilles Menores: nomó Deseada a la primera d'elles nes que tomó tierra. Llueu los españoles reclamaron pa sigo la islla de Dominica, y tomaron posesión d'ella, a la que nomaron Marigalante. Dempués colaron, fondiando a la vera la islla que llamaron Guadalupe. Finalmente, visitaron Montserrat, Antigua y San Cristóbal, p'acabar el viaxe cruzando l'archipiélagu que nomaron de les Once Mil Vírxenes.
Pueblos escites
La mayor parte de lo que se conoz sobre los escites vien de fontes estranxeres, concretamente griegues y llatines. Les principales d'elles son el llibru IV de la Historia d'Heródoto (440 e. C.), la Xeografía d'Estrabón y el poema d'Ovidio Epístola dende'l Ponto, que describe principalmente la Escitia Menor, dambos de la mesma dómina (circa 13 d. C.) L'arqueoloxía afayó testimonios de la cultura escita nos montículos funerarios d'Ucraína y el sur de Rusia.
Antilles Menores
Historia tres de la llegada de los europeos
Nos sieglos vinientes, españoles, franceses, daneses, neerlandeses ya ingleses habríen lluchar pola posesión de delles de les isles.
Pueblos escites
Sábese que tuvieron los sos antecedentes dende l'añu 2000 e. C., pero la so primer apaición na historia ye una alianza colos asirios nel sieglu VII e. C. Sieglos dempués collaboraron colos medos —tribu irania emparentada colos perses— para desmembrar al Imperiu asiriu.
Antilles Menores
Historia tres de la llegada de los europeos
Martinica fora cartografiada por Colón en 1493, pero los españoles nun teníen interés n'ella. Pierre Belain d'Esnambuc, un comerciante y aventureru francés, llegara al Caribe en 1625 cola intención de fundar un asentamientu francés na islla de San Cristóbal. Foi nomáu gobernador de la islla, pero foi espulsáu d'ella polos ingleses en 1635 y coló pa Martinica. Desembarcó nel puertu de San Pedru con 80-150 colonos, reclamó la islla pal rei francés Lluis XIII y la Compañía de les Islles d'América (Compagnie des Îles de l'Amérique) y fundó l'asentamientu de Saint-Pierre.miniaturadeimagen|300x300px|Castiellu colonial español na islla de Margarita (Nueva Esparta, Venezuela).La islla de Margarita, anguaño parte de Venezuela, foi descubierta el 15 d'agostu de 1498, nel tercer viaxe de Colón, xunto coles actuales islles de Coche y Cubagua. Les trés formen l'estáu Nueva Esparta, mentantu que les otres islles ya isllotes de la costa caribeña de Venezuela formen les Dependencies Federales de Venezuela.
Pueblos escites
Menciones en fontes escrites
Nes antigües fontes Historia de China chines denominar sai. Nos Reinos medios de la India conocer col nome de shaka (nome que dacuando s'acuta a la más septentrional de les sos tribus).
En documentos perses transliterados al llatín al traviés del griegu llámase-yos saces [sakes] o sacii [sakii] (en llatín la c pronúnciase como k), tamién en llatín usa'l nome sármatae (sármatas) y en griegu scythae, anque'l nome que se daben a sigo mesmos sería *a elān- o *aryānah. Esti nome hai pervivido nel modernu nome osetiu īron (per otra parte considérase que'l xentiliciu del actual pueblu «osetiu» ye una variante d'escita). N'otres fontes históriques danse distintos nomes a los escites:
En conclusión estos significaos xuníos parafrásiense como: los escites (Gog) que vienen de les tierres tenebroses. Nel Antiguu Testamentu (de la Biblia) describir dellos profetes:
Costumes
thumb|left|Un caballeru escita de la rexón del ríu [[Ili en Kazakstán.]]
Los sos contemporáneos considerar selvaxes y sanguinarios porque bebíen el sangre de la so primer víctima nuna batalla y vistíen con cueros cabelludos humanos, tamién por cuenta de qu'usaben cranios humanos (n'ocasiones de los sos propios amigos y familiares que mataren en dalguna querella o duelu) como vasíes.
Delles tribus escites nun soterraben a los sos muertos y esperaben que les utres comer, similar a los ritos zoroastras, y si esto asocedía yera un badagüeyu de bienestar pa la tribu. L'águila yera una encarnación del dios del vientu pa dalgunos d'ellos, copiaron esta creencia de los sumerios. Tamién antes d'una guerra unviaben pensamientos malos como saetas a los enemigos pa matalos y si éstos nun morríen o se carecer daben en la guerra.
Les tribus llamaes «escites reales» que s'asitiaron n'Ucraína, semaben trigu pa vende-y lo a los griegos.
Amás del orixe históricu, según delles lleendes atribúyese-y a esti pueblu que baxa del mesmu Zeus del Olimpu, lo mesmo qu'otra que narra la disputa de tres hermanos por un hachu, un aráu, un xugu y un vasu d'oru, cayíos del cielu.
Los escites teníen la creencia de que l'oru fuéra-yos apurríu polos Arimaspos, seres d'un solu güeyu, que robaren ayalgues de los niales de los grifos.
Los hebreos creíen que los cimerios (que na Biblia conocer como descendientes de Gómer, el nietu de Noé por Jafet, el so fíu) yeren la tribu madre de los escites criadores de caballos, que nel Llibru de la Xénesis 10, 2-3 conocer de la mesma como descendientes de Askenaz (o Askenazí), el primeru de los trés fíos de Gómer mentaos na Biblia en.
Tamién Magog, el segundu de los siete fíos de Jafet mentaos na Biblia, ye consideráu un escita criador de caballos y camellos bactrianos. Sieglos dempués Josefo confirma esta creencia na so historia del pueblu israelita.
Tan envolubráu en lleenda ta l'orixe como la desapaición d'esta tribu de la escena histórica, etnia que, como apunten dellos estudiosos, alternó'l mayor xabacismu cola confección y l'usu d'oxetos finamente ellaboraos.
Dellos historiadores comentaron la imposibilidá de Darío I (rei persa de la dinastía de los aqueménidas) de conquistar la rexón ocupada polos escites a pesar de trunfar yá sobre Anatolia y conquistar otros territorios importantes. El so antecesor nel tronu Ciro el Grande pereció a manes d'una tribu escita, los masagetes, mientres una de les sos campañes militares.
A nivel arqueolóxicu afayáronse numberosos oxetos artesanales d'oru de gran ellaboración con motivos equinos, pos yeren escelentes caballeros, espertos en faer llazos ya inventores-usuarios del arcu de doble curva, o retratando la so vida cotidiana; tamién la tumba de los reis, que yeren grandes túmulos (kurganes) onde, en esgañándolos, yeren soterraos xunto al monarca los sos más cercanos sirvientes, concubinas y hasta caballos.
Militarismu
thumb|Arqueru escita, [[tondo d'un platu de figures coloraes d'Epicteto, c. 520 e. C.–500 e. C., Muséu Británicu (Y 135).]] Los escites yeren grandes caballeros y na guerra yeren tarrecibles arqueros a caballu. L'arcu escita yera más bien pequeñu pa poder ser utilizáu cómodamente a caballu, compuestu de madera, güesu y tendones d'animales, recurvo, yera una arma terrible. Los caballeros, amás, portaben un característicu carcaj llamáu “gorytos”, que contenía tanto les fleches como'l pequeñu pero potente arcu. Amás, los nobles escites formaben una élite de caballería, con meyores armadures y ciertes pieces precursores de futures bardes de caballería. Fornir con llances, xavalines, hachos “sagaris” (que foi adoptada por munchos perses y depués polos macedonios) y escudos, y col tiempu fueron desenvolviendo táctiques de choque, anque nunca abandonaron los arcos como arma. L'armadura típica escita consistía nun coselete de cueru con pieces de fierro pa los arqueros a caballu. Amás, los escites desenvolvieron les primeres cotas d'escames de fierro o bronce cosíes solapadamente sobre los coseletes de cueru. Teníen tantu yelmo de llámines de bronce, como los sos tradicionales gorros de fieltru picudos (gorros frigios, similares a los de los tracios, por casu), reforzaos con escames metáliques. Tamién solíen afatase con abondosu orfebrería, tantu ellos como les sos montadures.
Antilles Menores
Historia tres de la llegada de los europeos
Los españoles crearon nel sieglu XVI la provincia de Trinidad, con capital en San Xosé d'Oruña, na islla homónima. Sicasí, demientres les guerres napoleóniques, en febreru de 1797, soldaos ingleses desembarcaron nel territoriu, ocupándolu. El tratáu d'Amiens (1802) dio naturaleza llegal a la ocupación, una y bones tresfirió la soberanía del archipiélagu al Reinu Xuníu.
Pueblos escites
Militarismu
Les espaes escites midíen unos 70 cms de llargu y fueron evolucionando col tiempu: d'una fueya recta de dos filos fueron camudando a una fueya en forma de triángulu isósceles, d'un solu filu. Les empuñadures y les fueyes taben profusamente decoraes, dalgunes yeren auténtiques obres d'arte. Darréu delles tribus escites asitiáronse y volviéronse agricultor alredor del Mar Negru. Estes tribus amenorgaron la so caballería y empezaron a apurrir infantería competente, básicamente arqueros y tropes auxiliares.
Antilles Menores
Historia tres de la llegada de los europeos
En 1917 los Estaos Xuníos compraron les islles Vírxenes daneses, que pasaron a ser les islles Vírxenes Americanes. Y más sero la mayoría de les colonies britániques convirtiéronse n'estaos independientes. No que cinca a les Antilles Neerlandeses, que yeren un país constituyente del Reinu de los Países Baxos, entamaron a disolvese en 1986, cuando Aruba formó'l so propiu estáu, miembru constituyente del reinu citáu, y dexaron d'esistir como entidá única en 2010, cuando los territorios que les integraren formaron unidaes estatales que caltienen estremaos tipos de rellación institucional cola antigua metrópolis.
No que cinca a les colonies franceses, hai dos departamentos franceses d'ultramar: Guadalupe y Martinica. San Martín y Saint-Barhélemy, que pertenecíen al departamentu de Guadalupe, decidieron, nún referéndum celebráu en 2003, dixebrase d'elli. Actualmente tienen l'estatus xurídicu de coleutividaes d'ultramar.
Pueblos escites
Territoriu
Escitia yera una área d'Eurasia habitada na antigüedá por un pueblu iraniu conocíu como los escites. La so situación y estensión varió a lo llargo del tiempu, dende la rexón del Altái, onde se xunen Mongolia, China, Rusia, y Kazakstán hasta la del baxu Danubiu y Bulgaria.
Antilles Menores
Xeografía
Les islles de les Antilles Menores divídense en dos grupos: les islles de Barloventu y les islles de Sotaventu. Esiste una importante diferencia, según l'ámbitu llingüisticu de caúna de les potencies europees que colonizaran la zona, na considerancia de cuáles islles pertenecen al grupu de Barloventu o Sotaventu.
La estensión total de tierra non sumerxida de la rexón ye de 14.364 km², y la población total rondaba, en 2006, los 4 millones d'habitantes. El país más pobláu ye Trinidá y Tobagu (1.367.558 habitantes según la estimación de 2021 . El picu más altu ye La Soufrière (1467 m) asitiáu na islla de Basse-Terre, nel archipiélagu de Guadalupe, y la fuexa oceánica más fonda (8800 m) ye la fuexa de Puertu Ricu, asitiada nel océanu Atlánticu, a lo llargo de les Islles Vírxenes Americanes
Pueblos escites
Territoriu
El so territoriu llegó a estendese por unos 6,000 km, dende Hungría hasta Manchuria, gracies a un fechu clave na so cultura: la doma del caballu. Los historiadores grecollatinos de l'antigüedá asitiaben a la Escitia (Escithia) na mariña norte del mar Negru, les llanures al norte d'El Cáucasu y na zona al norte del mar Caspiu; anque'l territoriu ocupáu polos escites, con fronteres (n'especial les septentrionales) pocu definíes, fluctuaba constantemente, ye asina que les antigües cróniques chines alluguen poblaciones escites en zones qu'anguaño correspuenden al Xinjiang.
Antilles Menores
Xeoloxía
miniaturadeimagen|Estremu meridional de Martinica. Les Antilles Menores coinciden más o menos col cantu esterior de la placa del Caribe. Munches de les islles formáronse como resultáu de la subducción de la corteza oceánica del Atlánticu perbaxu de la placa del Caribe, na conocida como zona de subducción de les Antilles Menores. El procesu ta en marcha, y ye responsable de l'actividá sísmica y volcánica de la rexón. Les islles asitiaes a lo llargo la costa suramericana son, en xeneral, el resultáu de la interacción de la placa sudamericana y la placa del Caribe, un procesu principalmente eslizante pero qu'inclúi un componente de compresión.
Pueblos escites
Territoriu
Dau la so manera de vida y producción (pueblu cazador-pañador y depredador) y al fechu de ser grandes caballeros, fai que, en términos xenerales, el so territoriu fuera'l de la estensa petrina d'estepes que s'atopa nel centru de Eurasia.
Antilles Menores
Clima
El clima tropical templáu ye agradablemente templáu polos vientos alisios más o menos constantes mientres tol añu. Estos vientos son solo atayaos por delles nubes sobre l'océanu Atlánticu. Nel interior, el clima ye llixeramente más caliente, y esfrezse, cola altitú, y a midida que aumenta'l mugor tamién.
Pueblos escites
Territoriu
Na zona nordeste de la nación escita (nel cursu mediu del ríu Volga sobre Samara) vivíen los budinos y los gelonos.
Etnografía
thumb|[[Peñe d'oru escita de Soloja con escena de llucha. Sieglos V y IV e. C..]]
Arrexuntar en forma de bandes de merodeadores contraries. Les sos cares taben curtidos pol clima y usaben llargues melotes degaxaes, y los adultos, barba. Solíen beber de cranios humanos (de los sos enemigos), de los cualos calteníen el cueru cabelludo como troféu. Pa soportar meyor la fame mientres les sos llargues marches poles estepes y desiertos solíen cinxise fuertemente les petrines.
Los homes, especialmente mientres los combates, afatar con gorros qu'exhibíen cornamentas (n'especial de venáu), faíense tatuaxes nel cuerpu y clavaben un sable na tierra p'adoralo en representación del dios de la guerra. Asimilaron al dios de la guerra griegu Ares. Nun teníen templos p'adorar a los sos dioses. Tamién llamaba l'atención les sos ropes de gran coloríu, iguaes con cueru, piel y fieltru, y que solíen representar, de forma bien estilizada y dinámica, a animales (venaos, tigres, panteres, etc.); d'últimes, un estilu típicu del llamáu arte de les estepes.
Yeren hábiles caballeros y meyores guerreros y utilizaben l'arcu y la flecha. Inclusive acaballando teníen una sorprendente habilidá pa disparar. Utilizaben rudimentaries montadures ensin estribos, pero yeren por demás hábiles pa caltener l'equilibriu sobre l'animal. Esto, en dómines en que los pueblos europeos nun desenvolvieren los sos cuerpos de caballería y namái teníen infantería y carros de guerra, dexó-yos esplegar devastadoras maniobres de gran movilidá, exhibiendo intelixentes táctiques, resultáu de xeneraciones de combates a caballu. Gracies a esto, llegaron a realizar incursiones nel Oriente Próximu.
Nun concebíen la vida ensin el caballu (yera frecuente qu'afataren les coles de los sos caballos trenzándolas de cuenta que paecieren un manizu de culiebres), inclusive la muerte: un escita ricu podía llevase a la tumba hasta cien caballo. Tamién los utilizaben como alimentu, comiéndo-ylos y catando a les yegües pa fabricar quesos y kumis (una bébora alcohólico a base de yogur).
Utilizaben armadures de cueru y ropes con mangues angostes que-yos dexaben llibertá de movimientu. Utilizaben como armamentu, amás del arcu y la flecha, una espada de fueya recta de bronce o de fierro, y un escudu de cueru reforzáu con plaques metáliques. Mientres les sos incursiones montaben calteniendo una notable harmonía de movimientos, ya inclusive s'alimentaben montaos nos sos caballos, que llograben de les menaes selvaxes de les estepes. Munches de les sos costumes fueron adoptaes depués polos hunos.
Yá que desconocíen la escritura, nun cuntamos con documentos escites, pero reconocer históricamente poles descripciones feches por Heródoto, Hipócrates y otros. Esti escritores describieron d'igual manera a diverses tribus con similar comportamientu, sobremanera nes sos tradiciones funeraries, de les cualos conozse la gran pómpara qu'exhibíen al momentu de soterrar a los sos reis o personaxes importantes. Entós, el términu escita nun designa a un únicu pueblu, sinón a numberosos grupos d'individuos que compartíen una cultura común.
Les sos tumbes yeren por demás visibles, yá que soterraben a los sos muertos resaltando'l so allugamientu apilando tierra y roques pa formar montículos (kurganes, en rusu), col enfotu de que los sos enemigos nun fadiaríen a los sos muertos na so última morada, dau la medrana qu'amenaben los escites a aquellos a quien sometíen.
Mientres el sieglu XVIII, Pedro'l Grande, zar de Rusia, construyó'l Muséu Imperial onde s'esibieron parte de les ayalgues atopaes al suroeste rusu, ente les estepes del Dniester y el Volga, onde s'envalora qu'esisten unos 100.000 túmulos d'esta clase, siendo la zona siberiana de Minunsinsk onde s'atopa la mayor concentración d'estes tumbes. Les pieces recuperaes de les tumbes escites atópense anguaño nel Muséu del Hermitage en San Petersburgu.
Historia
thumb|Figura que retrata los arqueros escites, probablemente topada en [[Crimea.]]
Los primeros rexistros atopaos sobre los escites, daten de la primer metá del sieglu VII e. C. Mientres el sieglu IV e. C., los escites llegaron al so mayor desenvolvimientu políticu, cultural y económicu. Munchos componentes de la comunidá escita convertir en llabradores sedentarios, na zona norte del mar d'Azov, llegando inclusive a la parte de Altai. Ellí formaron el so reinu con capital na ciudá que los griegos llamaron "Panticapea" (güei Kámenskoe Gorodishche).
Inclusive Darío I, rei de los perses, nel 514 e. C. intentó conquistar esti reinu, al mandu de 700.000 homes cruciando'l Danubiu escontra les estepes al norte del Mar Negru, pero ensin llograr frayar a los escites, quien apavoraron a los perses por aciu agües de fleches que desorganizaron les sos files, y atacándolos fiero a caballu.
Unu de los sos grandes reis, Atees (nacíu faía'l 430 e. C.) empezó una serie de campañes que la llevaron a unificar a munches de les tribus escites (400 e. C.), estendiendo'l so poder dende'l ríu Don hasta Tracia. La so espansión faía los Balcanes llevar a entrar en conflictu colos macedonios en fracasando dellos intentos d'alianza ente dambos. Atheas morrió a la edá de 90 años mientres una batalla contra Filipo de Macedonia nes llanures de l'actual Dobruja (339 e. C.). Sicasí'l reinu siguió, a pesar de les presiones de los tracios, celtes, sármatas, getas y masagetes.
Los principales rivales de los escites fueron pueblos surdíos, al paecer, del mesmu tueru común: los cimerios (espulsaos polos escites de Crimea), los yá mentaos getas y los masagetes, según principalmente los tocarios, los wusun y los sármatas quien-yos ganaron ente'l sieglu I e. C. y los entamos de la era común.
Descendientes actuales
A dellos pueblos esistentes atribúyese-yos un orixe casi direutu de los escites, ente estos cunten los osetas de Caucasia ya inclusive los yázigas qu'habiten na parte oriental de Hungría, pero nel casu de los osetas paez predominar un llinaxe alano (ver Alania) sobre'l probable llinaxe escita. Tocantes a los yázigas, como los cumanos, hai aproximao un sieglu que tán aculturados colos maxares.
Antilles Menores
Estaos soberanos
miniaturadeimagen|Playa na islla de Saint-Barthélemy.
Saméon
Saméon ye una comuña francesa del departamentu de Nord, na rexón d'Altos de Francia. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Plátanu
El plátanu o platán ye una planta del xéneru Musa.
El frutu ye allargáu y carnosu, cubiertu por un pulgu de color mariellu o verdosu, y recuéyese d'una planta de tueru herbaceu que medra hasta l'altor de 2 o 3 metros.
El platanu muerre en cuantes que se collecha'l frutu, qu'apaez en grandes piños y se reproduz per aciu d'esquexes xunto al raigañu.
Los plátanos colléchense en cásique 130 países en tol mundu. Nel 2002, la producción foi de más de 68 millones de tonelaes. Los mayores productores foron entós Ecuador, Costa Rica, Colombia y Filipines, qu'esportaron al rodiu d'un millón de tonelaes caún. Amás d'ellos, otros grandes productores de plátanu son Hondures, Brasil, Estaos Xuníos y África, continente u ye un alimentu básico, poro, la esportación d'esti frutu ye acotada magar qu'ellí se recueye la metá de la producción mundial.
Mycteria americana
El ye una especie d'ave ciconiforme de la familia Ciconiidae llargamente distribuyida poles rexones templaes d'América del Sur y Centroamérica. Ye tamién conocíu llocalmente como gabán huesito, cayama, cabeza seca y tuyuyú.
N'América del Norte alcuéntrase una población amenazada nel estáu de Florida, nel parque nacional de Everglades, y pola mariña del golfu de Méxicu, dende la Florida escontra Luisiana y Texas.
Dengfeng
Dengféng (sistema postal chinu: Tengfeng) ye una ciudá-condáu en Zhengzhou, provincia de Henan. Na antigüedá conocer como Yangcheng.
Dengféng cubre una área de 1220 km² y tien una población de 630.000 habitantes.
Dengféng atopar a los pies del monte Song, una de los montes más sagraos de China y ye una de les razones poles que la ciudá ye unu de los más famosos centros espirituales del país y llar de diverses instituciones relixoses y templos tales como'l Templu Taoísta Zhongyue, el Templu de Shaolin budista o l'Academia Confuciana Songyang. Esto dio llugar a la espresión poética derivada de la lliteratura china de ser el "centru del cielu y de la tierra" de lo espiritual.
Historia
La primer capital de la dinastía Xia, Yangcheng, foi construyida al oeste del conceyu de Gaocheng, a la vera del ríu Yin y sol sagráu monte Song.
El famosu monesteriu de Shaolin, orixe tradicional del Zen, topar en Dengfeng.
Llugares d'interés
En 2010 la Unesco inscribió munchos de los más famosos llugares de Dengfeng na so llista de Patrimonios de la Humanidá col nome de Monumentos históricos de Dengfeng na "Ciudá del cielu y de la tierra". El sitiu nomáu Patrimoniu de la Humanidá inclúi delles puertes históriques, templos (incluyendo al Templu de Shaolin), una academia confuciana y l'observatoriu de Gaocheng:
Musophaga violacea
Musophaga violacea ye una especie d'ave cuculiforme de la familia Musophagidae qu'habita les selves del África occidental.
Descripción
thumb|left|Detalle de la cabeza. Mide alredor de 45 cm de llargu, cola incluyida. El so plumaxe ye principalmente de color moráu escuru satinado, sacante'l so pileu y nuca acolorataos y una llista postocular blanca. Amás en vuelu esplega los sos primaries carmesí qu'oldeen col restu del plumaxe. El so gruesu picu ye coloráu bermeyón y enllargar escontra riba con un escudu fronteru arrondáu mariellu. Presenta carúncules coloraes alredor de los güeyos.
Comportamientu
Ye una especie sedentaria de les selves primaries con árboles altos. Aliméntase de frutos, especialmente figos, y delles granes.
En cautividá reparóse que dambos sexos comparten les xeres de cría de los pollos.
Mycteria ibis
El ye una especie d'ave ciconiiforme de la familia Ciconiidae llargamente distribuyíu per África.
Italianu de Suiza
thumb|300px|Mapa de les árees italófonas de [[Suiza, d'azul tán pintaes les árees na que l'italianu ye la llingua principal, y en celeste indiquen les árees nes cualos ye una llingua oficial, sicasí nun ye la primer llingua de la población .]] thumb|300px|Distribución llingüística nos Grisones
El términu italianu de Suiza ye'l nome dau al idioma usáu pa la comunicación oficial y na escritura nel cantón suizu del Tesinu y na parte meridional de los Cantón de los Grisones Grisonos, que tien ciertes diferencies col italianu estándar.
Estatus oficial
A pesar de qu'en Suiza l'italianu ye una llingua oficial a nivel federal, y la tercera más falada na Confederación, dempués del alemán y el francés, la constitución suiza déxa-y a los cantones escoyer la so propia llingua oficial, y l'italianu gocia d'esta reconocencia sola nel Tesinu y los Grisones.
Población y distribución
Aproximao 500.000 suizos, el 6,5% de los ciudadanos, falen italianu o una variación d'él. Esta llingua ye la principal en tol cantón del Tesinu, pero namái ye faláu nunes poques árees de los Grisones (cerca del 15% de los habitantes d'esti cantón falen italianu), principalmente nos valles de Mesocco, Bregaglia y Poschiavo. Estes árees conformen en xunto lo que se conoz como Suiza italiana (o bien Svizzera Italiana).
Dialeutos y variaciones
Históricamente les poblaciones romances d'Italia falaron llingües retorromances y galoitalianes. De fechu la presencia del italianu de Suiza basáu nel italianu estándar ye recién, yá que históricamente los antepasaos de los actuales falantes d'italianu usaben varieades de lombardu occidental (lumbaart).
Uso
L'italianu ye usáu pol gobiernu nos cantones mentaos. La Radiotelevisione svizzera di lingua italiana ye la principal emisora pública en llingua italiana del país. La Universidá de Lugano (o Università della Svizzera Italiana) ye'l centru d'educación cimera más importante de la Suiza italiana.
Inflúi del francés y l'alemán
Una de les mayores diferencies ente l'italianu estándar d'Italia y el de Suiza ta rellacionada cola fuerte influencia que los idiomes propios de los cantones non italófonos exercieron sobre l'italianu de Suiza. Este ye'l casu de la pallabra melecina, que tamién esiste nel italianu d'Italia, pero qu'agora ta casi en desusu, xeneralmente sustituyida por medicina o medicinale. Na Suiza italiana, sicasí, el términu caltúvose gracies a la presencia de pallabres similares nos otros idiomes nacionales.
Dientro del fenómenu del préstamu llingüísticu, desempeña un papel fundamental el calcu:
Influencia dialeutal
Al igual que davezu asocede n'Italia, tamién hai diferencies debíes a la influencia de les variedaes dialeutales propies de la zona, sobremanera nel llinguaxe coloquial. Por casu, al igual que nel norte d'Italia, la negación nos dialeutos locales ye post-verbal, por cuenta de la influencia galoitálica. Asina, omítese la partícula non en frases como:
Estos fenómenos llindar al rexistru llingüísticu más baxu, esto ye, a les situaciones d'interaición menos formales y más cercanes al dialeutu. Lo mesmo asocede con dellos casos de simplificación sintáctica del enunciáu, infrecuente nel centru y sur d'Italia:
La influencia del dialeutu puede dar llugar a tracamundios, yá que puede asoceder qu'un mesmu términu tenga un significáu distintu en cada país. Por casu, ente que n'Italia utiliza'l términu cocomero pa referise a la sandía, na Suiza italiana esta pallabra significa pepinu. Esti fenómenu tamién se da, anque con menor frecuencia, nos dialeutos del norte d'Italia.
Influencia de les instituciones públiques
La pertenencia a distintos estaos puede xustificar delles diferencies ente l'italianu d'Italia y el de Suiza, especialmente nel campu del vocabulariu.
Por casu, ye posible que n'Italia un determináu conceutu nun esista esto ye relativamente desconocíu: este ye'l casu del Conseyu de los Estaos, la cámara federal del Parllamentu suizu onde tán representaos los distintos cantones. Esta institución nun esiste nun estáu tradicionalmente centralista como l'italianu. N'otres ocasiones, utilícense pallabres distintes pa denominar un mesmu conceutu: por casu, el serviciu d'autocares de llarga distancia en Suiza ye ufiertáu en bona parte pola empresa nacional de correos (n'italianu La Posta), qu'utiliza un términu específicu (autopostale). Por tanto, va ser posible que se diga:
De la mesma, en Suiza dellos servicios tienen un nome particular y distinto al d'Italia, de cutiu deriváu de la marca comercial del productu o serviciu. Ye'l casu del términu Natel, acrónimu del alemán Nationales Autotelefonnetz, utilizáu en tol país pa referise al teléfonu móvil ya incomprensible tantu n'Italia como en Francia y Alemaña.