cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
República de Biac-na-Bató
Proclamada'l 1 de payares de 1897, la República de Biac-na-Bató foi eslleida'l 15 d'avientu d'esi mesmu añu, 45 díes dempués.
Gobiernu
La Constitución de Biac-na-Bató foi redactada por Félix Ferrer y Isabelo Artacho, inspirándose casi vierbu a vierbu na Constitución cubana de Jimaguayú. Nella proponía la creación d'un Conseyu Supremu, que funcionaría a manera de gobiernu provisional del país. Esti Conseyu foi creáu'l 2 de payares de 1897, colos siguientes miembros escoyíos:
Yronde-et-Buron
Yronde-et-Buron ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Kosuke Yamamoto
Kosuke Yamamoto (山本 康裕, ) ye un futbolista xaponés.
Yronde-et-Buron
Tien una población de y una superficie de  km².
Thil (Marne)
Thil ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Araceae
Les aracees (nome científicu Araceae) son una familia de plantes monocotiledónees herbales qu'entiende unos 104 xéneros y más de 3.000 especies, fáciles d'estremar pola so inflorescencia carauterística. Ente les aracees atópense los conocíos aros (Anthurium), calar (Zantedeschia) y los filodendros (Philodendron). Anguaño tamién tán añeraes nes aracees les llenteyes d'agua (Lemna y allegaos). La familia ye utilizada por sistemes de clasificación modernos como'l sistema de clasificación APG III (2009 ) y l'APWeb (2001 d'equí p'arriba ).
Thil (Marne)
Tien una población de y una superficie de  km².
Araceae
Son plantes monocotiledónees herbales, dacuando arborescentes o como lianas (salvu en Lemnoideae, onde'l cuerpu vexetativu ye amenorgáu y globosu a taloide). Fueyes simples, enteres o lobulaes, n'ocasiones fenestraes (col llimbu escarcavonáu), de cutiu grandes. Lo que comúnmente se cree que ye la flor ye en realidá la inflorescencia, les flores son pequeñes, con periantu nulu o con 4-8 pieces escamoses. Inflorescencies en espádice (espiga d'exa carnosa, arrodiada por una espata, que ye la que suel ser confundida col "pétalu" de la flor). Frutos en baga.
Esta familia ye más diversa nes zones tropicales del Nuevu Mundu, anque tamién tán distribuyíes pol Vieyu Mundu, en zones templaes.
Descripción
Yerbes terrestres a acuátiques, o enredaderes con raigaños aéreos, epífitas, o acuátiques flotantes, les postreres munches vegaes bien amenorgaes con un cuerpu vexetativu más o menos taloide. Tarmos munches vegaes rizomatosos, o cormos, o tuberosos.
Cristales de rafidio ondulaos de oxalato de calciu presentes en célules especializaes, y con químicos asociaos que causen irritación en boca y garganta si son inxeríos. Compuestos cianogénicos munches vegaes presentes, y dacuando con alcaloides. Munches vegaes con laticíferos, canales de mucílagu, o canales de resina, y látex aguacientu o llechientu.
Les raigaños son munches vegaes micorrícicas, ensin pelos radicales.
Pelos simples, pero munches vegaes falten.
Inflorescencies indeterminaes, usualmente terminales, formando una espiga de numberoses flores pequeñes empacaes dientro d'una exa carnosa (un espádice), que puede ser maneru nel ápiz, que usualmente tien per debaxo una gran bráctea como una fueya o un pétalu (una espata). La inflorescencia ye amenorgada a 1-4 flores nun pequeñu bolsu nos taxones acuáticos flotantes (Lemnoideae).
Amorphophallus titanium ye única en tener una de les inflorescencies más conspicuas d'ente les anxospermes, ente que Wolffia (una Lemnoideae) ye única en tener les flores más pequeñes.
Flores pequeñes, bisexuales a unisexuales (plantes usualmente monoicas), radiales, ensin bráctees individuales, sésiles, dacuando golioses. De normal disponse les flores femenines en forma proximal y les masculines en forma distal nel espádice.
tépalos usualmente 4-6 en 2 verticilos (raramente 8) o ausentes, dixebraos a conaos basalmente, inconspicuos y munches vegaes carnosos, valvaos o inxeríos. Hipanto ausente.
Estambres 4, 6 o 8 (raramente 1-12), filamentos separaos a conaos, anteres dacuando poricidas (abrir por poros), o de dehiscencia llonxitudinal o tresversal, dixebraes a conaes. En flores bisexuales los estames son antitépalos (les pieces tán dispuestes nel mesmu radio de los tépalos).
Polen variáu.
carpelos usualmente 3 (raramente 1-cerca de 50), conaos, ovariu usualmente súperu, usualmente tantos lóculos como carpelos, placentación variada. 1 estilu y 1 estigma, puntáu o capitáu, curtiu, o ausente.
Ensin nectarios.
Les granes son oleoses (dacuando tamién con almidón), endospermaes (el endosperma dacuando faltante), con una cubierta seminal dacuando carnosa.
Ecoloxía
Cosmopolita, pero meyor representáu en rexones tropicales y subtropicales, bien común en montes tropicales y tierres húmedes.
Les inflorescencies de Araceae son polinizadas por munchos grupos d'inseutos, especialmente escarabayos, mosques y abeyes. La inflorescencia usualmente produz un fuerte golor y munches vegaes tamién calor. El xinecéu maurez primero que l'androcéu, y cuando les flores son unisexuales, les flores femenines maurecen primero que les masculines, facilitando la polinización cruciada.
La dispersión de les bagues verdes a brillantemente coloriaes ye presumiblemente efectuada por páxaros o mamíferos. Los utrículos de Lemna y allegaos son esvalixaos per agua.
Tabla añal del sieglu XVII
Sieglu XVII
Araceae
Filoxenia
Magar les secuencies de rbcL alluguen a la aroidea acuática flotante muncho más grande Pistia, en Aroideae, nun ta cercanamente emparentada con Lemna y demás (French et al. 1995 ).
Flora Parisiensis
Flora Parisiensis, (embrivíu Fl. Paris. (Bulliard)), ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol médicu y botánicu francés Jean Baptiste François Pierre Bulliard. Espublizóse en 3 volúmenes nos años 1779 a 1781.
Araceae
Filoxenia
Araceae como equí definíu ye consideráu monofiléticu sobre la base de la morfoloxía (Grayum 1990, Mayu et al. 1995 ) y secuencies d'ADN cp (Chase et al. 1993, French et al. 1995 ). La familia probablemente ye hermana del restu de les families d'Alismatales (Chase et al. 1995b, Dahlgren y Rasmussen 1983, Dahlgren et al. 1985, Stevenson y Loconte 1995 ), por eso anguaño allugar dientro d'esi orde.
Tabla añal del sieglu XVII
Tabla añal sieglu XVI - Sieglu XVI | Sieglu XVIII - Tabla añal sieglu XVIII
Araceae
Filoxenia
Araceae foi estremada en munches subfamilies sobre la base de la variación en vezu, arreglu de les fueyes y morfoloxía de les fueyes, estructura de la inflorescencia, morfoloxía floral, estructura del polen, anatomía, y númberu de cromosomes (Grayum 1990 ). Les rellaciones filoxenétiques tamién fueron feches dientro de Araceae al traviés de secuencies de rbcL (French et al. 1995 ), de trnL-F (Tam et al. 2004 ), y morfoloxía (Mayu et al. 1998 ).
Gymnostachys, Orontium, Symplocarpus, y allegaos tienen tarmos entestaos que nun son esautamente cormos pero son engrosaos, y son hermanes del restu de la familia. La mayoría del restu de les aracees tán xuníes poles sos fueyes con llámina espandida, un internodo grande na inflorescencia ente la espata y la siguiente fueya per debaxo d'ella, la formación d'una continuación del tarmu na axila de la penúltima fueya debaxo de la espata, y más o menos basal la placentación.
Los taxones monoicos entienden un gran cláu, les Aroideae, con 74 xéneros (Zamioculcas, Dieffenbachia, Spathicarpa, Philodendron, Caladium, Syngonium, Aglaonema, Zantedeschia, Amorphophallus, Peltandra, Asarum, Arum, Arisaema, Alocasia, Colocasia, y Pistia, Mayu et al. 1998 ).
Un segundu gran cláu, les Monsteroideae, ta delimitáu na base d'una espata indiferenciada (ye dicir ensin porción tubular) que ye prontamente decidua o marcescente, con una zona de absición basal estremada. Esti grupu inclúi xéneros como Monstera, Scindapsus, y Epipremnum. Spathiphyllum y allegaos pueden tar emparentaos con éstos (French et al. 1995 ).
Pothos y parientes, y Anthurium, formen les Pothoideae, estes plantes carauterizar por una venación de la fueya fina con venes secundaries y terciaries formando venes cruciaes a les primaries (Mayu et al. 1998 ).
Taxonomía
La familia foi reconocida pol APG III (2009 ), el Linear APG III (LAPG III 2009 ) asignó-y el númberu de familia 30. La familia yá fuera reconocida pol APG II (2003 ).
109 xéneros, 2.830 especies.
Los xéneros más representaos son Anthurium (900 especies), Philodendron (500 especies), Arisaema (150 especies), Homalomena (140 epecies), Amorphophallus (100 especies), Schismatoglottis (100 especies), Spathiphyllum (60 especies), Monstera (50 especies), Pothos (50 especies), Xanthosoma (40 especies), Dieffenbachia (40 especies), y Syngonium (30 especies).
Pa una llista completa de xéneros ver Xéneros de Araceae
Sinónimos según l'APWeb: Arisaraceae Rafinesque, Caladiaceae Salisbury, Callaceae Bartling, Pistiaceae C. Agardh
Importancia económica
Los cormos con almidón de Alocasia, Colocasia (Colocasia esculenta ye'l taro) y Xanthosoma (la especie Xanthosoma sagittifolium) son comestibles depués d'un tratamientu apropiáu pa remover los químicos irritantes.
Otru taxón que ye importante fonte d'alimentación nos trópicos ("rootstocks", fueyes, granes, o frutos) ye por casu, Amorphophallus.
Los indíxenes utilicen delles aracees pa medicines, fibres (de los raigaños), o pa venenu pa fleches.
La familia contién numberoses ornamentales, ente les que s'inclúin Philodendron, Zantedeschia ("lliriu d'agua", "cala"), Anthurium, Caladium ("oreya d'elefante"), Colocasia, Dieffenbachia, Epipremnum, Monstera, Spathiphyllum, Syngonium, Aglaonema, Xanthosoma, Scindapsus, Spathicarpa, y Zamioculcas.
Yssac-la-Tourette
Yssac-la-Tourette ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Asclepiadaceae
Asclepiadaceae ye un sinónimu d'Apocynaceae y los sos xéneros tresferíos a la subfamilia Asclepiadoideae.
Thillois
Tien una población de y una superficie de  km².
Pi Aurigae
Pi Aurigae (π Aur / 35 Aurigae / HD 40239) ye una estrella na constelación d'Auriga, asitiada 1 minutu d'arcu al norte de Menkalinan (β Aurigae). Con magnitú aparente +4,30, alcuéntrase a 840 años lluz de distancia del Sistema Solar.
Pi Aurigae ye una xigante colorada lluminosa de tipu espectral M3II. La so temperatura superficial ye de 3490ºK y ye 9000 vegaes más lluminosa que'l Sol. El so radiu, calculáu a partir de la midida direuta del so diámetru angular per aciu interferometría, ye 265 vegaes mayor que'l radiu solar —23% mayor que la distancia ente la Tierra y el Sol—. Estos parámetros dexen envalorar la so masa nunes 5 vegaes la masa solar, y amuesen que la estrella ta aumentando la so lluminosidá como estrella xigante per segunda vegada, con un nucleu inerte de carbonu y oxíxenu, elementos procedentes de la fusión nuclear del heliu.
Pi Aurigae tien una edá averada de 100 millones d'años, pero namái hai 13 millones empezó la so evolución como una estrella xigante. Catalogada como una variable irregular que la so variación de rellumu ye de 0,1 magnitúes, nun futuru probablemente va convertise nuna estrella variable Mira. Per otra parte, ye una estrella visible» nel espectru de radiofrecuencies.
Llingües escandinaves
miniaturadeimagen|334x334px|Mapa actual de les llingües escandinaves Les llingües escandinaves, tamién nomaes llingües nórdiques o xermániques del norte, refiérense al islandés, feroés, Noruegu, danés y suecu. Son un subgrupu de les llingües xermániques y fálenles 20 millones de persones como llingua materna.
El xermánicu del norte separóse del xermánicu occidental de forma transitoria. Los Edda, n'islandés antiguu son el primer esquiciu de les llingües xermániques del norte y suel asimilase al antiguu nórdicu, anque la llingua más vieya de la que tenemos testimonios ye'l proto-nórdicu.
Rellación ente les llingües
Los dialeutos del feroés ya islandés, llingües occidentales o insulares, tan mui averaos unos a otros. L'islandés y feroés modernos paecense abondo al islandés antiguu por tener poques influencies d'otres llingües europees. Los islandeses faen l'esfuerciu d'evitar anglicismos y barbarismos de llingües non escandinaves. Tamién formen parte del nórdicu occidental (pero non insular) la mayoría de dialeutos noruegos, mesmo'l nynorsk, jamska y norn, que se faló nes islles de Shetland y Orkney hasta'l sieglu 18.
Les trés llingües escandinaves más espardíes, el suecu, noruegu y danés, son les más asemeyaes ente sí, teniendo amás en cuenta que falantes de dialeutos de "llingües" diferentes puen entedese meyor que con falantes d'otros dialeutos del so propiu dominiu, de fechu hai variantes que se clasifiquen dacuando como llingües aparte. Sin embargu, en Noruega les llingües escrites bokmål y riksmål son en realidá llingües "fíes" del danés norueguizaes que tán basaes nel danés que se faló en Noruega nel sieglu XIX.
Ilesia de Santa María de Narzana
La Ilesia de Santa María de Narzana ta asitiada nel conceyu asturianu de Sariegu, al llau del monte La Llomba, na parroquia de Narzana, nun altu dende'l que se columbra cuasi tol conceyu, parte de Siero ya Uviéu e inclusive los Picos d'Europa.
Apaez documentada per primer vez nun inventariu de bienes datáu en 1220, que yera propiedá del monesteriu de San Pelayu d'Uviéu. Tamién apaez na Nómina de parroquies del llibru becerru de la Catedral d'Uviéu, redactada ente los años 1385 y 1386, onde se diz que'l monesteriu de San Pelayu d'Uviéu presentaba los capellanes de Santa María de Narzana al obispu d'Uviéu y recibía la metá de los diezmos de la parroquia. La ilesia pudo ser construyida pol monesteriu de San Pelayu, puesto que dependía d'esti cenobiu, y amás presenta numberoses conexones estilístiques col románicu d'Uviéu, que se combinen coles propies de los templos vecinos de Villaviciosa.
Arquiteutura
La Ilesia de Santa María de Nazana foi construyida ente finales del sieglu XII y principios del sieglu XIII. La so planta compónse d'una nave rematada nuna cabecera que sigue'l plantegamientu benedictín d'ábside semicircular precedíu d'un tramu rectu presbiterial. L'aparexu emplegáu na fachada, nel ábside y na cabecera ye de sillares bien encuadraos, mientres que les muries llaterales de la nave son de sillarexu, cubiertu anguaño mediante revoque.
Llingües escandinaves
Rellación ente les llingües
Nel archipiélagu de Åland, en Finlandia, fálase l'ålandés, un dialeutu del suecu. Esta variedá ta llingüísticamente más averada a los dialeutos d'Uppland (Suecia) que al suecu de Finlandia. Amás tienen delles pallabres que provienen del rusu, yá que formaron parte del reinu de los Zar del 1809 al 1917.
Na parte meridional y occidental de Finlandia fálase suecu de Finlandia, qu'amuesen algunes influencies del finés, sobremanera nel préstamu de pallabres y na prosodia.
Ilesia de Santa María de Narzana
Arquiteutura
Un pequeñu pórticu, adosáu al pical occidental del templu en dómina moderna, protexe la portada, que ta cubierta con un bistechu y consta de tres arquivoltes semicirculares, recorríes por guardapolvu, que reposen en columnes coronaes por capiteles les dos esteriores y en xambes la interior.
La cubierta de la nave ye a dos agües y ta rematada con dos bistechos nos llaos norte y sur, con moldura senciella y canecinos desorniaos. La cabecera, que presenta gran semeyanza cola cercana ilesia de San Esteban d'Aramil (Siero), ta formada por un ábside semicircular, precedíu d'un tramu rectu y cuenta con una cornisa que reposa en canecinos. Ta percorría por una imposta decorada con fueyes de punta de llanza y medies boles, y nel centru'l ábside apaez una ventana compuesta por una arquivolta protexía por guardapolvu y dos columnes remataes con capiteles.
Nel interior, la nave ta cubierta con entramáu de madera a dos agües. En cauna les muries septentrional y meridional abriéronse tres ventanes romániques estreches de remate semicircular. L'arcu de triunfu que da pasu a la cabecera, tien doble arquivolta apuntada protexía por guardapolvu que reposa en tres columnes a cada llau. La cabecera ta cubierta con bóveda de cañón nel tramu rectu y con bóveda de cuartu d'esfera nel ábside, nel que s'asitia la ventana yá mentada enantes.
Llingües escandinaves
Historia
Alredor del añu 200, los falantes del xermánicu septentrional fixéronse perceptiblemente estremables d'otros falantes xermánicos. Ente'l 750 y el 1100, los falantes del xermánicu septentrional falaben dialeutos que se correspondíen con una llingua conocida como danesa, nome usáu pa esa llingua hasta'l sieglu XIII en Suecia. Una inscripción n'escritura runa documenta los primeros desarrollos d'esta llingua.
Los colonos escandinavos llevaron la llingua danesa a Islandia y a les Islles Feroe escontra'l 800. De les modernes llingües escandinaves, l'islandés escritu ye'l más próximu a esta llingua antigua. Esta llingua danesa taba bien rellacionada col inglés antiguu, llingua sobre la que los viquingos daneses exercieron una gran influencia mientres la so Edá_viquinga. Tres los periodos del proto-nórdicu y del nórdicu antiguu, les llingües xermániques septentrionales xebráronse en dos rames: una rama escandinava oriental, que se componía del danés y suecu; y una rama occidental, compuesta pol noruegu, feroés ya islandés. Una llingua más, conocida como norn, desendolcóse n'Órcades y nes Islles Shetland depués de que los viquingos s'establecieran ellí pal añu 800; sicasí, la llingua estinguióse pal 1700.
Na dómina medieval, los falantes de toles llingües escandinaves podíen entendese ente ellos. Pal 1600, les rames oriental y occidental reconfiguráronse dende un puntu de vista sintácticu nun grupu insular (islandés y Feroés) y un grupu continental (danés, noruegu y suecu). La división ente escandinavu insular (ö-nordisk/ø-nordisk) y escandinavu continental (Skandinavisk) desenvolvióse, principalmente, por cuenta de la distancia xeográfica ente los dos rexones y ta basada nel grau de mutua comprensibilidá ente les llingües de los dos grupos.
Clasificaciones históriques
O. Bandle, O. E. Haugen y A. Torp xebren les llingües xermániques del norte según periodos llingüísticos.
Primero, trés la monoptongación del xermánicu /ei/, /au/ y /ey/~/øy/ nel escandinavu oriental /eː/ y /øː/, distínguense nórdicu occidental y nórdicu oriental:
Cola lenición de les consonantes /p, t, k/ en /b, d, g/ y el debilitamientu de vocales en /ǝ/ nel escandinavu del sur mientres el sieglu XII, sumao a la simplificación extrema del danés, esti convirtióse na variedá más estremada del restu del dominiu. La clasificación sería ma´s:
Na baxa edá media el sistema flexivu simplificóse en toles llingües sacantes l'islandés y el feroés, dexando una división:
Estes clasificaciones nun son xenealóxiques, sinón descriptives de les semeyances ente les llingües dende un puntu de vista sincrónicu.
Llingües de Nicaragua
Les llingües de Nicaragua entienden tantu'l español nicaragüense que ye la principal llingua falada pola población de Nicaragua anguaño, como un ciertu númberu de llingües indíxenes que perviven dende antes de la llegada de los europeos a América, como un ciertu númberu de llingües falaes por comunidaes de migrantes que moren en Nicaragua.
El Llinguaxe de señes nicaragüense ye reconocíu por llei como mediu de comunicación oficial pa les persones con discapacidá auditiva, amás de ser consideráu "la primera, y la única, vegada qu'hemos realmente vistu la creación d'un llinguaxe dende la nada".
Yera precolombina y colonial
A la fin de la dómina precolombina, y entamos de la dómina colonial, les llingües de Nicaragua, según les sos etnies, arrexuntar de la siguiente manera. Básicamente les families llingüístiques presentes la mariña del Océanu Pacíficu de Nicaragua en dómina precolombina, coinciden altamente coles families llingüístiques de Mesoamérica. En particular en Nicaragua esistíen grupos de siquier tres families llingüístiques distintes:
Fabrício de Souza
Fabrício de Souza ye un ex-futbolista brasilanu.
Llingües de Nicaragua
Yera precolombina y colonial
Presumiblemente los pueblos de les dos primeres families llingüístiques enfusaríen en Nicaragua procedentes de Mesoamérica nuna dómina relativamente recién (seique dempués del sieglu V d. C.). Na otra familia llingüística que procede del norte de Suramérica, yá taba asitiada antes de la llegada de dichos pueblos otomangues y utoazteques.
Mientres el periodu colonial dalgunos iñeri estableciéronse sobre la mariña del Atlánticu, anguaño munchos de los sos descendientes siguen falando idioma garífuna. Igualmente en criollu de Mariña Miskito remontar a la mesma dómina.
Clasificación
Les indíxenes de Nicaragua, como se mentó, clasifíquense usualmente en tres families llingüístiques. Dalgunes de les llingües tán mal documentaes sicasí paez que toles llingües documentaes en Nicaragua pueden clasificase con razonable seguridá. Dalgunes de les llingües tán anguaño estinguíes (y equí señálense col signu †). La siguiente llista recueye 12 llingües ente llingües vives y llingües estinguíes:
Arganza
Col nome d'Arganza podemos referinos a:
Menat (Puy-de-Dôme)
Menat ye una comuña francesa del departamentu de Puy-de-Dôme, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Paul Muni
Paul Muni foi un actor bien versátil de la dómina dorada de Hollywood, ganador d'un Óscar y otros cuatro vegaes finalista.
Biografía
El so auténticu nome yera Meshilem Meier Weisenfreund y nació na llocalidá de Lemberg, qu'entós pertenecía a Galitzia, una provincia autónoma del Imperiu austrohúngaru (na actualidá n'Ucraína). La so familia emigró a los Estaos Xuníos en 1902. Tanto'l so padre como la so madre yeren actores de teatru en yidis, polo que resultó abondo natural que Muni xunir a ellos na escena, sobre la que yá debutó a los dolce años. Yá nesi momentu foi reconocíu y descubiertu por Maurice Schwartz, propietariu del Yiddish Art Theater. Nel so primer papel teatral, Muni interpretó a un home d'ochenta años, lo que ye un entamu consecuente con un actor qu'a lo llargo de tola so carrera especializar en papeles nos que tuviera que llevar a cabu un sofisticáu trabayu de carauterización y vestuariu.
A los 29 años Muni empezó a trabayar nos teatros de Broadway. El so primer papel, el d'un vieyu hebréu na función "Nós los americanos" (We Americans) de Sam Harris, tamién foi'l primeru nel qu'utilizó'l inglés. Tres años dempués, en 1929, foi contratáu pola Fox y recibió la so primer nominación a los Óscar como "meyor actor", pola so primer película "El valiente", anque non contentu colos papeles que se-y ufiertaben decidó tornar a Broadway.
En 1932 vuelve a Hollywood p'actuar nes películes "Scarface, el terror del hampa", na que protagonizó'l papel del gángster Tony Camonte y "I Am a Fugitive From a Chain Gang", pola que volvió ser nomáu al Óscar de meyor actor. La Warner Bros reconoció'l so induldable talentu y ufiertáron-y un contratu al llargu plazu. Nos años siguientes, ganó finalmente l'Óscar en 1936 pola so interpretación na película "La traxedia de Louis Pasteur", y volvió ser nomáu pol so papel en "The Life of Emile Zola", (1937), película que nunca se llegó a estrenar n'España.
Hasta'l momentu nel que decidió retirase, Muni siguió actuando tantu nel cine como nel teatru, y foi tan valoráu pol so talentu como criticáu poles sos escentricidá. Sabíase que lu sacaba de los sos caxellos afayar que daquién se vistió de colloráu, y tamién se-y podía atopar tocando'l so violín pa relaxase en momentos de posa. Pasó a ser demasiáu dependiente de la so esposa, Bella, que yera una velea pa los direutores, a los qu'obligaba a volver rodar les escenes cuando nun taba satisfecha.
Tres dellos proyeutos fallíos, en 1955, Muni foi nomáu pa un Tony, pol so papel de Henry Drummond na obra "L'heriedu del vientu", papel qu'interpretaría nel cine Spencer Tracy na película del mesmu nome. Sicasí, la so salú diba empiorando, y en 1959, pocu dempués de ser nomáu de nuevu al Óscar como meyor actor, pola so película "The last angry man", retiróse. Morrió en 1967 en California, na llocalidá de Montecito.
Le Thoult-Trosnay
Le Thoult-Trosnay ye una comuña francesa del departamentu de Marne, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Toru Morino
Toru Morino (森野 徹, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Les Abrets en Dauphiné
Les Abrets en Dauphiné ye una comuña francesa del departamentu d'Isère, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Idioma herero
L'idioma herero (autoglotónimu Otjiherero) ye una llingua bantú falada pola etnia herero de Namibia y Botsuana. En total suman 133 000 falantes.
La so distribución llingüística cubre la rexón llamada Hereroland: esta rexón ta constituyida pola rexón d'Omaheke y les rexones d'Otjozondjupa y Kunene. Los himba, que tienen un orixe común colos herero, falen un dialeutu de la llingua herero. En Windḥoek, la capital de Namibia, esiste una minoría considerable de hereros.
Gracies a la traducción de la Biblia n'herero pol misioneru Gottlieb Viehe (1839-1901) a la fin del sieglu XIX, la llingua falada foi trescrita a una escritura basada nel alfabetu llatín. El padre Peter Heinrich Brincker (1836-1904) traduxo dellos trabayos teolóxicos y cancios.
L'herero enséñase na escuela primaria tanto como una llingua nativa como una llingua secundaria, y ye pa ser incluyíu como un material principal na Universidá de Namibia. L'herero ye tamién una de les seis llingües de minoría que son usaes pela Radio Namibia Estatal (NBC). Embo Romambo, nel 2008, publicó l'únicu Diccionariu n'herero.
Claudia de Francia, duquesa de Lorena
Claudia de Francia foi duquesa de Lorena gracies al so matrimoniu con Carlos III de Lorena.
Biografía
Foi la segunda fía d'Enrique II de Francia y Catalina de Médici.
Crióse al llau de la so hermana Sabela y de María Estuardo. Casar en 1559 con Carlos III, duque de Lorena.
En contra de los deseos de Catalina de Médici, Claudia intentó avisar a la so hermana Margarita de Valois, del peligru que suponía'l so matrimoniu col rei hugonote Enrique IV de Francia, rei de Navarra, el mesmu día de la masacre de San Bartolomé.
Finó en 1575 en dando a lluz a una neña, a la que punxeron el so nome.
Descendencia
Del so matrimoniu con Carlos III de Lorena nacieron 9 fíos: Cristina (1565 - 1637), casada con Fernandu I de Médici
Claudia de Fracia nunca xubió, tres la boda de María Estuardo y Franciscu de Francia, amenorgóse'l so llinaxe hasta Duquesa de Lorena o Princesa. Los sos padres fueron Catalina de Medici y Enrique II.
Postre
thumb|Dellos postres. El postre ye'l platu de sabor duce o agriduz que se toma a la fin de la comida. Cuando se fala de postres entiéndese dalguna preparación duce, bien sían cremes, tartes, pasteles, xelaos, bombones, etc. Por estensión denominar postre a cualquier comida duce inclusive si'l so oxetivu nun ye ser inxeríu a la fin de la comida. Dellos exemplos son les galletes o magdalenas.
Los postres fueron siempres el broche d'oru d'una comida. Un bon postre, va resaltar el prestu de los alimentos anteriores. En munchos casos entámense como una prestosa sorpresa, pero realmente constitúin tamién un complementu importante al apurra de nutrientes na alimentación diario. Contienen elementos nutritivos como frutes, lleches, güevos y elementos enerxéticos como azucres y grases. Son los postres los qu'adulcen la vida si peracabar con moderación. Hai postres que se preparar al momentu o con anticipación, col fin de prestar al cielu la boca yá que esisten postres en toles temperatures y testures (al tiempu, calientes, fríos, xelaos y mistos).
Importante ye considerar nestos díes que los postres son de gran aportación calórica y enerxética polo que tamién se diseñaron na actualidá gran variedá de postres que llograron camudar ingredientes por dalgunos con menos riesgos pa la salú, exemplu d'ello son los qu'inclúin menos grases, o bien frutes naturales, ingredientes ensin refinar o azucres sustitutes pa evitar enfermedaes como la diabetes mellitus o gordura.
Pasteles de frutes
150px|miniaturadeimagen|Tartes de frutes 150px|thumb|[[Ananas comosus|Piña decorada como postre n'España.]] El pastel de frutas (o budín inglés) ye aquel pastel fechu con fruta confitada o fresca estazada, frutos secos y especies, opcionalmente moyáu en llicor.
Tartes
150px|thumb|Tarta de Calabaza
Xelaos
150px|thumb|Un xeláu de lleche merengada. 150px|thumb|Copa de sorbete d'[[artimora.]]
Mazapán
El mazapán de Lübeck (n'alemán: Lübecker Marzipan) ye'l mazapán orixinariu de la ciudá de Lübeck (norte d'Alemaña) protexíu por directiva europea como Indicación Xeográfica Protexía (PGI) dende 1996. Los fabricantes de mazapán de Lübeck, como Niederegger, Carstens, Lubeca o Marzipan-Land, siguen ciertos principios calidable voluntariamente (nun son esixíos pola directivu), como por casu nun usar menos del 70% de pasta de mazapán cruda y como muncho un 30% d'azucre.
Strudel
El strudel (n'alemán: 'remolín') ye un tipu de pasta orixinario d'Europa central y que s'acomuñar frecuentemente coles cocines alemana, austriaca y italiana. Los más famosos son el Apfelstrudel, ellaboráu con mazanes, y el Topfenstrudel, ellaboráu con quesu quark.
Berlinesa
Una berlinesa (alemán: Berliner Pfannkuchen), conocida tamién como: berlín, bola de Berlín o bola de flaire. Ye una preparación de forma esférica de masa duce tostada n'aceite y darréu rellena al traviés d'una incisión que se-y fai pa tal fin. Ye ellaborada con farina, lleche, azucre, mantega, güevu, lleldu, esencia de vainilla, arrayadura de llimón y sal. Depués de frita ye espolvoriscada con azucre glas.
Tarta Selva Negra
La pasta, tarta o torta Selva Negra (n'alemán, Schwarzwälder Kirschtorte) ye un postre típicu de la cocina de Baden y unu de los más preciaos na cocina alemana. Ye una tarta d'ente 25 y 30 cm de diámetru, compuesta por delles capes de bizcochuelo de chocolate enfiñíu en kirsch y entrepolaes con nata y mermelada de cereces. Ta recubierta de crema chantillí, forgaxes de chocolate y cereces. N'alemán, Schwarzwälder Kirschtorte significa torta de cereces de la Selva Negra.
Postres d'Arxentina
miniaturadeimagen|150px|right|Pastafrola arxentina.
Pastafrola
Conozse como pastafrola o pasta frola, llamada tamién pastia flora a una tarta artesanal típica de les gastronomíes arxentina, paraguaya y uruguaya. Polo xeneral componer d'una masa cubierta con duce de marmiellu, anque tamién pueden utilizase otros rellenos como duce de batata, dulce de guayaba, si non, duce de lleche. Ye afatada con tires delgaes de la mesma masa, dando forma de cuadriculáu romboidal sobre la capa de dulce.
Arganza (parroquia)
Arganza ye una de les 44 parroquies del conceyu asturianu de Tinéu. Asitiada al suroeste de la capital del conceyu, llenda colos pueblos de Rozadieḷḷa, Augüera, Viḷḷarmóu y La Llapada, el pueblu tien forma allargada concentrándose en dos zones, una central onde s'afayen la mayoría de les cases y otra menos al este onde s'afaya la ilesia, la población ye de.
Pue llegase al pueblu per una variante de la carretera AS-217.
Foudia omissa
Foudia omissa ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae endémica de Madagascar.
Foudia madagascariensis
Foudia madagascariensis ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae endémica de Madagascar.
Arganza (parroquia)
La ilesia de Santa María ye'l tercer templu relixosu na so historia yá qu'unu baltóse y l'otru reconstruyéronlu.
Foudia omissa
Hábitat y estáu de caltenimientu
El so hábitat natural son los montes tropicales o subtropicales secos de tierres baxes.
Arganza (parroquia)
Historia
Arganza ta referenciada yá nel 905, nel Llibru de los Testamentos de la Catedral d'Uviéu, por una donación del monarca Alfonsu III que depués foi ratificada por Fruela II. Los montes d'Arganza fueron donaos pol rei Vermudo al so capellán Nuño Vusterlani. En 1453 Suer González d'Arganza presenta una carta d'aforamientu, datada nesta fecha, na que'l canónigu Ferrán Suárez de Cangas, en nome del deán y cabildru, aforara a Juan Fernández d'Arganza y a la so muyer mediu día de gües pa faer un horru y una casa y güertu, por cuatro maravedinos añales.
Foudia madagascariensis
Descripción y subespecies
El fodi coloráu ye una pequeña ave d'unos 5 centímetros de llargor y un pesu de 14 a 19 gramos. El machu de la especie ye de color coloráu brillante, con llurdios negros alredor de cada güeyu. Les sos ales y cola son de color marrón oliva. La parte cimera del cuerpu del fodi fema ye marrón oliva y el so parte de baxo ye gris marrón.
Postre
Cholado
El cholado ye una ensalada de frutes típica del departamentu del Valle del Cauca, Colombia. Con una base de xelu ralláu ,amiéstense les frutes, xarabes de distintos sabores y lleche entestada. Ente les frutes emplegaes tán: banana, mazana verde, quivi, fresa, cocu, papaya, piña.
Arganza (parroquia)
Actualidá
El pueblu como munchos otros ta cada vez más condergáu al abandonu debíu en mayor midida a la escasez de población, munches cases tán claramente en ruines.
Postre
Cocada
La cocada ye un dulce típicu d'España, Méxicu, Colombia, Chile, Panamá, Perú, Arxentina. Ellaboráu a base de una masa de cocu y lleche que darréu ye enfornada.
Merengón
El merengón ye una comida típica de la gastronomía colombiana, postre fechu de dellos ingredientes. Ta fecha básicamente de: que la composición básica d'esti platu ye de crema blanca. Pola variedá de cultivos en Colombia, va en dellos sabores, que pueden ser de fresa, piescu, mora y guanábana. Los merengones son xeneralmente blancos, a esceición del merengue, que puede ser d'otru color, y de la fruta, y del so mueyu. En Colombia, el merengón puede consiguise cásique en cualesquier pastelería, y tamién n'automóviles que los distribúin por tola ciudá, faciendo'l so negociu.
Bocáu
El bocáu ye un dulce que se preparar con magaya de guayaba colorada madura, panela de caña d'azucre o azucre refinada, popular en Colombia, Panamá y Venezuela. La variante colombiana conozse como "bocáu veleño" por cuenta de qu'en esi país el máximu productor del dulce ye'l conceyu colombianu de Vélez, departamentu de Santander, pos tien una alta producción, tantu artesanal como industrial, de bocáu y atópense ellí grandes plantíos de guayaba.
Los ingredientes cocinar n'agua a fueu baxo y removiendo constantemente, resultando una masa de contextura gruesa, asemeyada al dulce de marmiellu.Tradicionalmente, fabrícase cortándolo en rectángulos de 5x3x2 centímetros, anque estes midíes pueden variar según el fabricante. Los rectángulos envolubrar en fueyes seques de bijao o panoya y dispónense en caxes de madera rústico, cuando la fabricación ye artesanal. Los ellaboraos en forma industrial y destinaos al mercáu internu o d'esportación suelen ser envolubraos en fueyes de plásticu y azacanaos en caxes de cartón. Esisten delles variantes industriales d'esti dulce, qu'alternen capes del dulce de guayaba con dulce de lleche y tamién esisten de plátanu, cidra, lleche, cocu, ente otros ingredientes. Coles mesmes, munchos d'ellos vienen cubiertos d'azucre.
Tres leche y cuatro leche
En Costa Rica el tres leche ye un postre que'l so consumu ta bien estendíu, principalmente nel Valle Central del país. Consiste nun bizcuechu bañáu con tres tipos de lleche: lleche evaporada, crema de lleche y lleche entestada, que-y dan el so nome. Suel acompañase con un merengue de Clara de güevu clares de güevu, con frutes o almendres. Usualmente la receta nun lleva mantega y ye por eso que tien una testura esponxosa. A la variante conocida como cuatro leche amiéstase-y, amás, lleche pasteurizada.
Foudia madagascariensis
Descripción y subespecies
Conócense dos subespecies:
Postre
Cocadas o tártares
La cocada que se consume en Costa Rica ye una especie de galleta ellaborada a base de una masa de cocu y lleche que darréu ye enfornada. La zona onde más s'atopa esti productu ye nel Caribe costarricense, anque puede topase en tol país.
Xelaos de sorbetera
El xeláu de sorbetera ye un postre centenariu, que'l so consumu mayoritariu dar nel Valle Central del país. Consta d'un xeláu de vainilla, canela, clavu de golor y nuez moscada que puede acompañase de frutes, sirope y lleche en polvu pa faer un granizáu o una ensalada de frutes. El llugar más representativu onde puede consiguise ye nel Mercáu central de San José.
Foudia madagascariensis
Hábitat y estáu de caltenimientu
El so hábitat habitual son claros de montes, pacionales y árees cultivaes. En Madagascar considérase una plaga pal cultivu del arroz. La especie foi introducida n'otres zones del océanu Índicu, como les islles Amirante, Comores, Seixeles, Mauriciu y Reunión.
Estiéndese a lo llargu d'una rexón bien amplia y la so población paez estable, polo que'l fodi coloráu evalúase como especie so esmolición menor na llista colorada d'especies amenaciaes de la UICN.
Postre
Mazamorra
La mazamorra costarricense ye un dulce que consta d'una especie de atol fechu de maíz criollu que se consume fríu. Pa preparar una parte del maíz déxase a remueyu, dempués entemezse tol maíz y muelse. D'esti procesu sobra un caldu que se pon a ferver, xunto col maíz molíu, y amiéstase-y: dulce, canela, vainilla y clavos de golor.
Cajetas
Les cajetas son un dulce costarricense que puede preparar de lleche, de cocu o de frutes como la guayaba. Suelen faese d'un amiestu, primeramente cocinada, que toma una consistencia trupa que, darréu, ye moldiada en forma de cuadru o bola. Pueden atopase de forma artesanal o industrial por tol país.
Empanaes
Peracábense empanaes duces rellenes, usualmente, de fruta como: la piña, la guayaba o'l chiverre. Estes postreres prodúcense pa Selmana Santa. Igualmente son bien consumíes les empanaes rellenes de duce de lleche.
Buñuelos de vientu
Los buñuelos de vientu son boles de masa ellaboraes con farina de trigu, mantega y güevos que resulta ser tostada n'aceite caliente. La masa suel tener forma de bola. La masa asina frito puede llegar a doblar el so volume, ye por esta razón poles que se-yos denomina col apellativu «de vientu» (ye dicir enchíos). Los buñuelos de vientu pueden ser rellenos duces de crema, chocolate, chantillí, etcétera. Son un postre qu'apaez nes pasteleríes a empiezos de payares, yá que tradicionalmente sirvir nes celebraciones de tolos santos.
Ensaimada
El dulce por excelencia de la islla de Mallorca ye la ensaimada, que suelen tomase nel almuerzu, y que tamién pueden faese de tamaños familiares, rellenes de crema, pelo d'ánxel, chocolate o con cachos de sobrasada y calabaza confitada.
Crespells y robiols
Tamién son típicos los crespells y los robiols, rellenos tradicionalmente de requesón, de pelo d'ánxel y de mermelada.
Torrija
La torrija consiste nuna rebanada de pan (davezu de dellos díes) que ye papada en lleche o vinu con miel y especies, y, en siendo rebozada en güevu, tostar nun sartén con aceite. Ye un dulce típicu de les celebraciones xeneralmente de Cuaresma y Selmana Santa n'España.
Milfueyes
El milfueyes ye un dulce tradicional de la repostería española. Ye un pastel de forma rectangular, que contién merengue o crema pastelera ente dos capes de hoxaldre espolvoriscáu con azucre glas.
Natielles
Les natielles son un postre lácteo de la gastronomía española. Trátase d'una crema ellaborada con lleche, yemes de güevu, azucre y arumes como la vainilla o'l llimón. Ye senciella la so ellaboración, tien un amenorgáu costu económicu y la so riqueza alimentaria ta basada en grases animales y proteínes al contener güevos y lleche. Por tou esto, constituyiría un platu aparente pa los conventos, onde siempres esistió cierta potenciación nel desenvolvimientu de la cocina duce al par de cierta cultura d'austeridá que potenciaba la sobriedá nel yantar, lo que derivaba nel máximu aprovechamientu posible de los alimentos y les sos recetes en pos de platos senciellos pero alimenticiamente completos.
La cuayada
La cuayada (belete nes Islles Canaries) ye un productu lácteo ellaboráu con lleche cuayada pol efeutu d'un formientu, el cuayo, estrayíu del estómagu d'un animal en periodu de lactancia o dalguna sustancia acedo, como zusmiu de llimón o vinagre. La parte gaseosa y grasa de la lleche dixebrar pola aición del calor, de cultivos lácticos o d'un cuayo, formando la masa pa la primer fase del procesu d'ellaboración del quesu y dexando el sueru nel so estáu líquidu (pa faer quesos de sueru). La cuayada, tamién llamada «mamiya», «kallatua» o «gaztambera», consúmese davezu como postre y tien un valor nutricional similar al de la lleche. Puede adulzase con azucre o miel y añedir nueces, pases o trocitos de fruta.
Frisuelu
Denominar frisuelu, crepa o crep (del francés crêpe, y de la mesma del llatín crispus, ‘crespo’) a la receta francesa, estendida por toa Europa, fecha fundamentalmente de farina de trigu, cola que s'ellabora una masa en forma de discu. Sírvese davezu como base d'un platu o postre aplicándo-y tou tipu d'ingredientes duces o salaos.
Pain aux raisins
El pain aux raisins (pan con uves pases en francés) ye una pieza de bollería francesa. Ellaborar con una masa d'hoxaldre entemecida con pases y crema pastelera, y endolcada n'espiral esplanada. Dáse-y llustre con una fina capa d'azucre o azucre glas.
Mousse
Una mousse ye un preparáu culinariu d'orixe francés, que la so base ye la clara de güevu montada a puntu de nieve, o la crema de lleche batida, que dan-y consistencia esponxosa. Les más conocíes son la mousse de chocolate y la mousse de frutes.
Crème brûlée
La crème brûlée (en francés "crema quemada"; pronunciación IPA: ) ye un postre que consiste nuna crema que la so superficie espolvoriscar d'azucre col fin de quemar y llograr asina una fina capa crujiente de carambelu. Prepárase y sirve en recipientes individuales como'l ramekin o en cazueles bien pequeñes. Arúmase de cutiu con vainilla, un llicor, granes o especies.
Éclair
Un éclair ye un bollu finu fechu con pasta choux, a la que se da forma allargada y enfórnase hasta que queda crujiente y buecu per dientro. Tradicionalmente rellénase'l bollu con crema pastelera, con canela, con vainilla o chocolate, o bien con nata, y suel cubrir con chocolate glaseado. Otros rellenos inclúin nata arumada con café soluble, cacáu, ron, fruta o puré de castaña.
Tarte Tatin
La Tarte Tatin ye una variante de la tarta de mazana nel que les mazanes fueron caramelizadas en mantega y azucre antes d'incorporar la masa. La so peculiaridá ye que se trata d'una tarta al aviesu, esto ye, pa la so ellaboración les mazanes pónense debaxo y la masa enriba.
Madeleines
La madeleine, conocida n'asturianu como madalena, ye un pequeñu bollu tradicional de la rexón de Lorena, en Francia, que s'estendió por toa Francia, España, y por consecuencia, Iberoamérica. Les magdalenas tienen la forma d'una pequeña concha, que se llogra cociéndoles al fornu nuna placa metálica que tien fuexos con felicidá forma. Anguaño suélense faer en pequeños moldes de papel rizáu. Tienen un gustu similar al bizcuechu arumáu con llimón.
Foudia omissa
Hábitat y estáu de caltenimientu
Estiéndese a lo llargo d'una rexón bien amplia y, a pesar de que la población paez tar amenorgándose, l'amenorgamientu nun se considera lo suficientemente rápidu como p'averase a los estragales de vulnerabilidá. Por ello'l fodi forestal evalúase como especie so esmolición menor na llista colorada d'especies amenaciaes de la UICN.
Postre
Galletes sablé
El sablé (en francés ‘arenado’) ye una galleta francesa redonda y crujiente, orixinaria de Caen, Ellaborar con farina de trigu, mantega, azucre y dacuando yema de güevu. Puede ser arumada con almendra o pulgu de llimón. Ente les recetes más famoses de sablé tán les de Mère Poulard, les de Saint-Michel y Pont-Aven.
Postres d'Italia
.
Galletes de Lagaccio
Les galletes de Lagaccio (n'italianu biscotti del Lagaccio; en xenovés bescheutti do Lagasso) son galletes orixinaries del barriu del Lagaccio, en Xénova (Italia). Nacieron en 1593 nel barriu de Lagaccio, en Xénova, cerca del banzáu del mesmu nome ordenáu por Andrea Doria y rematáu nos años 1960, onde un fornu de la dómina empezó a produciles. Ellaborar con farina de trigu, lleldu de cerveza, azucre, mantega, sal y, facultativamente, una plizca de fenoyu duce o anís. Entemécense la farina y el lleldu con agua, y déxase xubir. Añedir el restu de los ingredientes, amásase y vuélvese a dexar xubir una hora. Entós fáense dos tires de masa, déxense reposar y enfórnense media hora a 180 °C, dexándoles reposar 24 hores antes de cortales en rodajas oblicues d'unos 2 cm de grosez.
Gelato
El gelato (n'italianu: ‘xeláu’, plural: gelati) ye la variante rexonal italiana del xeláu. Como tal, ellaborar colos mesmos ingredientes que la mayoría del restu de postres lácteos conxelaos: lleche, nata, dellos azucres y arumes, incluyendo frutes y frutos secos. Cuando incorpora otros ingredientes, éstos añedir tres la conxelación del gelato. El gelato difier del restu de xelaos en tener un menor conteníu de grasa butírica, típicamente del 4 al 8 % (añedir lleche desnatada como sólidu). Tamién suel ser baxu n'azucre, teniendo ente un 16 y un 22 %, tando esta cantidá curioso permediada cola agua pa evitar qu'ésta se xele. Los tipos d'azucre emplegaos son la sacarosa y la dextrosa, emplegándose azucre invertíu pa controlar el dulzor del productu final. Típicamente, el gelato y el sorbete italianu contienen una base estabilizadora, que suel ser yema de güevu nos sabores basaos en crema mariella, como'l zabaione y el flan.
Cassata
Una cassata siciliana ye una tarta tradicional de la cocina siciliana a base de ricotta, azucre, bizcuechu, mazapán, fruta confitada y azucre glas. A pesar de ser una receta simple, esisten numberoses variantes locales, especialmente nel so aspeutu esterior por cuenta de variantes d'estilu na decoración d'esti dulce. Dalgunos de los ingredientes pueden ser pistachos, piñones, chocolate, canela, marrasquino o arume d'azahar. El términu cassata na llingua italiana tamién se refier a un tipu de postre xeláu proveniente de Nápoles.
Tiramisú
El tiramisú (del italianu tiramisù) ye un postre fríu de cuyar que se monta en capes. Nun esiste una receta única d'ellaboración, sinón variantes a partir d'una serie d'ingredientes base que pueden ser representaos por distintos productos. Un tiramisú compónse siempres d'un ingrediente sólidu amugáu en café, sobre'l que se superpone (de forma alterna o non) una crema que la so base son güevos batíos con azucre; preséntase espolvoriscáu con cacáu en polvu.
Ate o auria de frutes
Ye un dulce o postre tradicional del estáu de Michoacán, esta fechu a base de frutes como la guayaba o'l marmiellu en xunto con azucre, zusmiu de llimón y mazanes.
Jericalla
La jericalla ye un postre típicu mexicanu que tien orixe na ciudá de Guadalajara. Ta fechu a base de lleche, güevos, vainilla, canela y azucre.