cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahabharata
miniaturadeimagen|Una de les 134 ilustraciones del Razmnama ('llibru de les guerres', 1761-1763), traducción [[persa del Majabhárata. El rei Akbar (1556-1605) ordenó a Naqib Khan que traduxera'l testu hindú p'ameyorar les rellaciones ente los dos cultures. Nesta escena, el güelu Bhishmá —inda vivu selmanes dempués del fin de la batalla de Kurukshetra— imparte les sos últimes enseñances mientres amorrenta (sobre'l llechu de fleches» con que'l so sobrín nietu Áryuna #acribillar), arrodiáu polos cinco Pándavas (con ropes musulmanes) y Krisná (de piel azul). Embaxo vese un manantial de la madre Ganges, qu'Áryuna invocó pa quitar la sede la sede de Bhishmá.]] El Mahabhárata o Mahābhāaguarón (c. sieglu III a. C.) ye un estensu testu épicu-mitolóxicu de la India.
Etimoloxía
El títulu puede ser traducíu como 'la gran India', yá que bhāaguarón ye un patronímicu que significa 'lo que pertenez a Bharatá', el míticu rei fundador del país de Bhárata-varsha (varshá: 'país'), que ye'l nome oficial actual de la India n'idioma hindi.
El nome nun significa que la tema ye la historia del rei Bharatá nin la historia de Bhárata Varsha (el nome de la India en sánscritu ya hindi). Ye bien raru velo llamáu «el Bhárata».
Datación
Les feches d'orixe d'estos llibros nunca se describen nos mesmos testos.
Les hipótesis más antigües atribuyíen la so creación al sabiu Viasa, que lo escribiría pocu dempués d'escribir los cuatro Vedes, nel mesmu sieglu que la batalla de Kuruksetra (una guerra mítica mentada solamente nel Majabhárata), que los relixosos hinduistes consideren cierta y afirmen qu'asocedió en febreru del 3102 a. C. Sicasí esa hipótesis nun esplica la diferencia ente'l sánscritu antiguu utilizáu nes Vedes, y el sánscritu modernu utilizáu nel Majabhárata.[cita
Nel sutra 6.2.38 del Astadhiai del gramáticu Panini (fl. sieglu IV a. C.) méntase que'l Bhárata (de 24 000 versos), que ye la base sobre la cual escribióse (nun se sabe si n'años o sieglos) el Majabhárata (de 100 000 versos).
Como munches de les principales lliteratures del mundu, estes histories fueron tresmitíes y tresformaes per medios orales al traviés de xeneraciones. Esto fixo fácil l'apaición d'episodios adicionales y histories interpoladas nel testu orixinal. Esto tamién causó'l desenvolvimientu de variaciones rexonales.
Datación del conteníu
El Majabhárata contién datos astronómicos (conxunciones planetaries y eclises) que podríen sirvir pa datar la dómina en que podríen tener llugar esos sucesos. #Cada escritor da distintes feches.
Na actualidá la mayoría de los hindús creen que'l Majabhárata narra fechos reales asocedíos na mesma India, y que foi puestu por escritu pocu dempués pol míticu escritor Viasa y el dios Ganesh (#mitad #hombre #mitad elefante).
Na Aria-bhattíia, l'astrónomu indiu Aria Bhatta (476-550 d. C.) ―ensin esplicar en qué se basaba― declaró que kali-iugá empezara en febreru del 3102 a. C.
Estensión
El Majabhárata ye un testu escritu n'idioma sánscritu que se considera clave del hinduismu. Ye'l segundu trabayu lliterariu más estensu del mundu (dempués de los Cuentos tibetanos de Gesar). La versión completa contién unes 100 000 llinies, siendo cuatro veces más estensu que la Biblia y ocho veces más llargu que la Ilíada y l'Odisea xuntes.
Contestu
Dientro de la categorización de testos hindús, el Majabhárata forma parte de los Itijasa (iti-ja-āsa: 'asina-realmente-foi', histories), que ye'l nome que reciben los testos sánscritos non direutamente filosóficos, xunto colos Puranas ('histories antigües') y el Ramaiana.
L'autor
Nun se conoz l'autor del Majabhárata.
Según el mesmu testu, foi cuntáu por un míticu escritor llamáu Vyasa, quien ye unu de los principales personaxes dinásticos dientro d'ella (anque nun apaez munches vegaes mientres la historia). El sabiu Viasa yera güelu de los dos dinastíes protagonistes de la lleenda: los Kauravas y los Pándavas. Esti parentescu dexó-y conocer enforma alrodiu de los sucesos dientro de la familia real.
Lleenda alrodiu de la escritura del testu
Mientres la dómina de Viasa, la escritura yera desconocida o yera una teunoloxía demasiáu nueva o siquier nun yera un mediu convencional. Los sabios nun sabríen escribir, porque consideraben que la escritura yera apoderada pa los mortales de la era de Kali, que tendríen poca memoria pa recordar dellos miles de versos. miniaturadeimagen|587x587px|Mapa colos llugares mentaos nel Majabhárata. Los nomes mariellos representen los reinos, los anaranxaos son reinos estranxeros (d'allugamientu especuláu), los rosados son tribus exótiques, los ríos apaecen n'azul, los montes en violeta y los montes en verde. Los primeros testos que se caltuvieron son aproximao del sieglu VI de nuesa yera, en lletra indu y brahmi (los primeros tipos de lletra con que s'escribió l'idioma sánscritu, antes d'utilizar l'actual lletra devanagari).
Al oldear les histories contaes por distintes recitadores profesionales, notábense diferencies, qu'ellos esplicaben como falles de Ganesh al poner el testu por escritu. Sía comoquier créese que sufrió un mínimu de perda d'información mientres la so esistencia como recitación oral, por cuenta de la escelente repetición emplegada polos antiguos indios. El Rig-veda (el testu más antiguu de la India, compuestu escontra mediaos del II mileniu a. C.) foi'l testu calteníu mientres más tiempu per tradición oral, siendo un mileniu más antiguu que'l Majabhárata.
Otra lleenda alrodiu de cómo s'escribió
La primer seición del Majabhárata afirma que'l dios Ganesha (el dios con cabeza d'elefante, fíu del dios Shivá) aceptó escribir el manuscritu sol dictáu de Viasadev, namái a condición de qu'ésti nunca fixera una posa na so recitación. Viasa entós punxo otra condición: qu'antes d'escribir Ganesh asimilara lo que Viasa recitaba. Entós Viasa dicía un versu difícil d'entender pa tener dalgún respiru nel so continuu dictáu. #Cada versu sánscritu puede lleese en dos segundos aproximao, polo que los 100.000 versos pueden terminase nunes 56 hores.
Esti mitu tamién sirve como una esplicación popular alrodiu de por qué la imaxe de Ganesh tien rotu'l canil esquierdu: na priesa por escribir, falló la pluma del dios, entós él rompió la punta de los so canil y #usar como pluma (usando la so sangre como tinta) con cuenta de que'l dictáu nun s'atayara.
La dificultá qu'enfrentó Ganesh al escribir el Majabhárata, como describe'l mitu, podría ser real, y podría ser el problema de les persones que trataben de poner por escritu les histories que recitaben los recitadores profesionales. Estos podríen nun ser capaces de frenar el recitáu y volver #empezar, una y bones les llinies yeren aprendíes de memoria como un recitáu continuu.
El Ganapati que punxo por escritu'l Majabhárata, puede ser el líder d'una d'estes repúbliques, bien educáu nel arte de la escritura. L'usu del nome Ganapati y Ganesha pal dios elefante de los hindús, pudo ser un fenómenu posterior.
El llibru «Yaia», de Viasa
miniaturadeimagen|Entrevesgáu baxorrelieve'l templu Hoysaleśwara (en Halebid, India) qu'amuesa la lleenda del Majabhárata, onde'l guerreru Abhimaniu (fíu de Áryuna) entra nel chakra-viuja. L'escritor Viasa compondría solamente'l corazón del Majabhárata, de 8800 versos. Tituló a la so historia Yaia ('victoria').
El testu Yaia de Viasa, ta estructurado na forma d'un diálogu ente Dhritarashtra (el rei Kuru padre de los Kauravas), quien s'opunxo a los Pándavas— fíos del so fináu hermanu Pandú— na batalla de Kuru Kshetra) y el so secretariu y bienqueriente Sañyaia. Sañyaia narra cada incidente de la batalla de 18 díes a midida que van asocediendo. Dhritarashtra dacuando fai entrugues y dacuando llaméntase, cuando se va enterando de la destrucción de cada unu de los sos fíos, amigos y parientes. Tamién se siente culpable por cuenta de que la so cobicia foi la causante de la destrucción de tolos reinos del subcontinente indiu.
De primeres Sanyaia da una descripción (100% mitolóxica) de los distintos continentes de la Tierra, de los distintos océanos (d'agua salao, agua duce, lleche, mantega, socesivamente) d'otros planetes y los sos habitantes, y depués enfócase en Bhárata Varsha (la India) y da una ellaborada llista de cientos de reinos, tribus, provincies, ciudaes, pueblos, aldegues, ríos, montes y montes.
Dieciocho capítulos d'esti testu Yaia de Viasa, formen el testu relixosu Bhagavad-guitá (d'unos 700 versos).
El llibru «Bharata», de Vaisampaiana
Un discípulu de Viasa llamáu VaisamPaiana desenvolvió'l testu Yaia dende 8800 versos hasta 24 000 versos, y #bautizar Bhárata. VaishamPaiana #narrar al rei YanamEyaiá, el bisnietu de Áryuna, unu de los cinco hermanos Pándava.
El llibru «Majabhárata», de UgraSravá Sauti
Un historiador profesional llamáu Ugrasrava Sauti desenvolvió'l testu Bhárata dende 24 000 versos hasta más de 100 000 y #bautizar Majá-Bhárata. Ugrasrava #narrar ante una asamblea de sabios aconceyaos nel monte Naimisarania, dirixíos por Shaúnaka Rishi.
Estructura del «Majabhárata»
El Majabhárata ta escritu en dieciocho parvas (llibros), que son: Tamién esiste un apéndiz de 16.375 versos, el Jari-vamsa ('la familia de Harí' [otru nome del dios Krisná]).
Ente'l principal trabayu y les histories que son parte del Majabhárata tán les siguientes. De cutiu #aisllar y preséntense como trabayos completos en sí mesmos. miniaturadeimagen|300x300px|Ilustración manuscrita de la batalla de Kurukshetra, na que se ve al dios Krisná remanando la cuadriga del arqueru pándava Áryuna, que dispara les sos fleches contra los malvaos Kauravas. Mientres el sieglu XX, los eruditos usaron les copies esistentes más antigües d'esti trabayu nes sos variaciones rexonales, pa desenvolver un trabayu de referencia conocíu como la Edición crítica del Mahabhárata. Esti proyeutu foi completáu en 1966 nel Institutu d'Investigación Oriental Bhandarkar (Pune, India).
El Majabhárata, la historia épica
La historia principal d'esti trabayu ye d'una llucha dinástica pol tronu de la capital Jastina Pura, el reinu del clan Kuru. Jastina Pura y los reinos darréu circundantes taben asitiaos nel Doab, la rexón del Ganges cimeru y el ríu Yamuna, al norte de l'actual Nueva Delhi. Les dos cañes primes de la familia que participen na llucha son los Kauravas (los fíos de Kuru, la caña mayor de la familia), y los Pándavas (la caña más nueva, formada polos fíos del rei Pandú ('maciu') quien yera hermanu de Dhrita-rastra y fíu de Viasa cola esposa de Vichitra-Viria).
La llucha remata na gran batalla en Kurukshetra, de 18 díes, que los Pándavas ganen a la fin. El Majabhárata termina cola muerte del dios Krisná, y el final de la so dinastía, y l'ascensu de los hermanos Pándavas a un planeta celestial xunto colos dioses Esi momentu tamién marca'l principiu de la era de Kali (Kali yuga). Esta ye la cuarta y última edá de la humanidá, onde los grandes valores y les idees nobles que la humanidá representaes tán desmoronadas, y los homes diríxense rápido escontra la disolución completa de la moralidá y la virtú polo xeneral.
Histories
Descripción curtia de delles personalidaes y histories: miniaturadeimagen|265x265px|El rei Śantanu (padre de Bhishmá) #namorar de la virxe pescadora Satiavati (que yá fuera madre de Viasa). miniaturadeimagen|334x334px|Simhika apaez nel testu (atta katha) [[malayu de la obra de teatru kathakali llamada Kirmira Vadham, de Kottayam Tampuran (sieglu XVII). Presenta dos personaxes que nun apaecíen nel Majabhárata: un rakshasa llamáu Sardula y la so esposa la monstrua Símjika. Áryuna mata a Sardula. Pa vengase, Símjika tresformar nuna nueva (lalita) —de vistíu negru nesti cuadru— y quier amosalu a Draupadi un templu de Durga nel monte (pa raptala y lleva-y la al so otru hermanu Kirmira). Draupadi abarrunta la trampa y niégase. Símjika adopta la so forma orixinal y abasna a Draupadi. Al escuchar los sos berros, Sajádeva intervién y córta-y los pechos y la ñariz a l'atacante. Kirmira y Bhima lleguen a la escena y Bhima matu a Kirmira.]]
Majabhárata modernu
El Majabhárata afirma contener la esencia y la suma de toles Vedes (testos épicu-relixosos compuestos un mileniu primero que el Majabhárata, y los más antiguos de la lliteratura de la India) y otres escritures hindús. Inclúi grandes cantidaes de la mitoloxía hindú, histories cosmolóxiques de dioses y dioses, y paráboles filosófiques apuntaes a estudiantes de la filosofía hindú. Les histories son comúnmente cuntaes a neños, en funciones relixoses, o alredor del llar. A aquellos que nun lo lleen, el Majabhárata les amenaza con que nunca van cumplir les sos busques espirituales y de yoga.
A finales de los años ochenta emitióse'l Majabhárata pola TV nacional d'India (Doordarshan).
Referencies
Arthur Schopenhauer fai alusión a esti testu, el cantar tercero específicamente, nel so llibru "Sobre la voluntá na naturaleza"
Yin Xu
Yin Xu, ye un sitiu arqueolóxicu asitiáu cerca de la ciudá d'Anyang na provincia china de Henan, a unos 500 km al sur de Beixín. Contién les muertes d'una antigua capital de les acabadures de la Dinastía de los shang (1300-1046 e. C.). En xunu de 2006, la Unesco declaró a Yinxu como Patrimoniu de la Humanidá pol so inmensu valor históricu-cultural, tomando una superficie protexida de 414 ha y una zona de respetu de 720 hai.
Yin Xu ye un testimoniu de la edá d'oru algamada pola cultura, l'artesanía y les ciencies de la China antigua nun periodu de gran prosperidá de la Edá del Bronce. Mientres les escavaciones desenterráronse delles tumbes y palacios prototípicos de l'arquiteutura china de dómines posteriores. El sitiu entiende'l palaciu y l'área de los templos ancestrales reales (un rectángulu de 1000 × 650 metros), nos que s'atoparon más de 80 cimientos d'edificios y la tumba de Fu Hao, que ye la única sepultura topada intacta, hasta agora, d'un miembru de la familia d'unu de los monarques de la Dinastía shang. La bayura y la magnífica factura de los oxetos funerarios atopaos atestigüen el grau de sofisticación algamáu pola industria artesanal na dómina de los shang. Esos oxetos constitúin agora unu más de les ayalgues arqueolóxiques nacionales de China.
En Yin Xu atopáronse tamién munches fueses con escápulas de bovinos y plastrones, o partes ventrales de cascos de tortúes. Les inscripciones que figuren nos güesos oraculares, utilizaos en rituales adivinatorios, apurren un inestimable atestiguo sobre unu de los sistemes d'escritura más antiguos del mundu, según sobre les creencies y sistemes sociales de la Dinastía Shang.
Aeropuertu de Rieti
L'aeropuertu de Rieti ye una infraestructura aeroportuaria asitiada nos suburbios de la ciudá de Rieti, n'Italia.
Proyeutáu en 1936, la obra foi inauguráu'l 27 de marzu de 1938, convirtiéndose en see estratéxica pa diverses aeronaves militares mientres la segunda guerra mundial, motivu pol cual l'aeródromu foi bombardeado y convirtióse en base aliada nel 1944. Na post-guerra inmediata empecipiaron los trabayos de reestructuración de la infraestructura, y retomó les sos funciones a partir del 1952.
Permaneció hasta'l 1996 so la xestión de l'Aviación Militar, convirtiéndose entós en sede del 12° Depósitu Central d'esta.
El 10 de xineru de 1997 entró en función el nuevu destacamentu aeroportuario, cuando la xestión ye tresferida a la Enav.
Nel aeropuertu tien la so sede'l Aero Club de Rieti y ta activa la estación llocal meteorolóxica, oficialmente reconocida pola Organización Meteorolóxica Mundial.
HD 17156
HD 17156 ye una estrella perteneciente a la constelación de Cassiopeia, que tien siquier un planeta estrasolar orbitándola. Basáu nel so magnitú absoluta de 3.70 y la so tipu espectral G0, ye una estrella subxigante, lo que significa que la estrella ye más caliente que'l Sol, y hai casi consumíu la totalidá del hidróxenu del so nucleu estelar. La so magnitú aparente ye 8.17, por o que nun puede ser reparada a güeyu desnudu, pero puede ser acolumbrada utilizando binoculares Alcuéntrase a 255.19 años lluz del nuesu sol.
Ye 20% más masivo que'l nuesu sol, y el so radiu ye un 47% mayor. basáu n'observaciones de la so cromósfera, créese que ye 110 millones d'años más vieya que'l Sol.
Ye la primer estrella de la constelación de Cassiopeia que tien un planeta estrasolar, HD 17156b, que afayóse en 2007.
!Planetes (n'orde dende la estrella) !Masa (M⊕) !Semiexe mayor (UA) !Periodu orbital (díes) !Escentricidá !Radiu
Adriana Zuanic
Adriana Leonor Zuanic Donoso foi una cineasta y xestora cultural, llogró'l so títulu universitariu de Bachelor of Arts, y grau académicu de Master of Arts, en Producción de Cine y Televisión na Universidá d'Iowa, Estaos Xuníos. Desenvolvió tamién otros diplomes y estudios n'Inglaterra, España, y Llatinoamérica.
Primeros trabayos
Participó en realizaciones cinematográfiques estauxunidenses como asistente de montaxe y cámara. El proyeutu final pal so post-grau Inda una ponte (16mm, 20 min, color), realizáu en 1989, tuvo como direutor d'arte a Raúl Moarquech Ferrera-Balanquet, y foi exhibíu y premiáu en diversos festivales internacionales. De regresu a Chile, establecer en Antofagasta y realizó variaes producciones audiovisuales de calter artísticu, como'l montaxe "Instalaciones, (Re) creando espaciu (s)", la creación de Audiopoemas, tresmitíos per radiu en Antofagasta, según videos que participaron en muestres tantu en Chile como n'otros países americanos.
Non Plus ultra
En cine, col auspicio de Fondart y el Fondu Iniciatives Culturales Rexonales, estrenó en 1995 el curtiumetraxe Non Plus ultra (16mm, 30 min, color), una adautación llibre del cuentu homónimu del escritor Victor Bórquez Núñez, que foi exhibíu en festivales internacionales d'Arxentina, Chile, España, Estaos Xuníos, Inglaterra, Perú, Portugal, Uruguái. Esti trabayu llogró un Grant de la MacArthur Foundation al traviés del Toronto International Film Festival.
L'Ancla d'Oru
El 14 de febreru de 2004, la Pernomada Municipalidá d'Antofagasta dio-y a Adriana Zuanic l'Ancla d'Oru, máxima distinción oficial de la ciudá d'Antofagasta, establecida como símbolu del agradecimientu y testimoniu de la reconocencia a les persones que desenvuelven una relevante y enllargada llabor en beneficiu y progresu de la comuña. Zuanic fíxose acreedora d'esti importante gallardón “como agradecimientu y testimoniu de reconocencia pola so destacada trayeutoria como cineasta que realizó na ciudá, premiada en Chile y l'estranxeru, poles sos puestes n'escena de la rexón, tamién impulsora del desarrollu audiovisual en Antofagasta y el so destacáu apurra como docente nel campu audiovisual de la sumida Universidá José Santos Ossa”. Nesta institución, ocupó'l cargu de Coordinadora del Área Audiovisual, conxugando'l so llabor académicu cola programación y coordinación pa la comunidá d'un Cineclub selmanal y una Muestra de Curtios Chilenos semestralmente.
Festival Internacional de Cine del Norte de Chile
Nos últimos años, Zuanic conxugaba'l so llabor como Direutora del Festival Internacional de Cine del Norte de Chile cola producción en Glocal Films y el so proyeutu “Tres la Buelga d'Alberto Santana: Historiografía d'un cineasta panamericanu por excelencia”, sofitáu por Fondart y CORFO.
Antofagasta de Película: Historia de los Oríxenes d'un Cine Rexonal
A principios del añu 2008, publicó xunto a Eliana Jara y Hans Mülchi, y col sofitu del FNDR d'II Rexón, el llibru Antofagasta de Película: Historia de los Oríxenes d'un Cine Rexonal. El llibru ye un magníficu testu que recupera la tradición cinematográfica de la ciudá d'Antofagasta, calificáu por Zuanic como'l "Hollywood de Sudamérica". Nes sos páxines, el llector puede reconstruyir un periodu históricu que correspuende col cosmopolitismu antofagastino, y cola gran y acelerada revolución industrial de la rexón, non solo n'aspeutos mineros sinón tamién culturales. Los múltiples héroes del cine rexonal marcaron y rexistraron un periodu fundamental pa la historia cultural de la ciudá. L'héroe indiscutible d'esta investigación ye Alberto Santana, un realizador que dempués de realizar obres con Vita Films, parte al restu d'América a realizar más producciones, les que siguió investigando Zuanic. Pero puntu a parte ye la participación del direutor, productor, guionista y actor rusu Arcady Boytler[//en.wikipedia.org/wiki/Arcady_Boytler]. El llibru apurre una nueva y contundente historia al patrimoniu cultural del norte chilenu. Según l'arquiteutu Claudio Galeno al traviés del llibru amás de la memoria sobre'l desarrollu d'un cine rexonal, tamién ye posible entender la evolución arquitectónica de teatros a biógrafos, una importante contribución a la memoria arquitectónica, yá que dexa apreciar en Antofagasta, el momentu de transición de l'arquiteutura historicista escontra'l modernismu art deco.
Quantum of Solace
L'añu 2007 y por cuenta del espardimientu del norte de Chile como locación pa películes, foi contratada pal casting de la nueva película sobre James Bond, denominada Quantum of Solace, la que foi filmada, en parte, na rexón d'Antofagasta mientres marzu de 2008, en llugares como Baquedano, Acovez, Taltal, Paranal y San Pedro de Atacama.
Napoleon (Dakota del Norte)
Napoleon ye una ciudá del estáu de Dakota del Norte nos Estaos Xuníos. El censu de población de los Estaos Xuníos de 2010 diz que Napoleon tenía 792 habitantes.
Enllaces esternos
Páxina oficial
Adriana de Verneuil
Biografía
Nacida en París, los sos padres fueron Josephine Conches y Jules-Alfred Chalumeau de Verneuil. En 1875 la so familia treslladar al Perú y foi internada nel Colexu Sagraos Corazones Belén.
En 1891 instalar col so maríu en Francia, depués en Suiza, Bélxica y España, y tornó al Perú en 1898. En París nació'l so fíu Alfredo (1898), quien se convirtió en diplomáticu y escritor. En 1918 el so maríu finó por un síncope cardiacu y venticinco años dempués, en 1943, el so fíu suicidar en Nueva York.
En 1947 publicó l'autobiográficu El mio Manuel, sobre los sos primeros años en Francia y Estaos Xuníos y la so rellación con González Prada.
Conopias cinchoneti
Conopias cinchoneti, ye una especie d'ave qu'integra'l xéneru Conopias, de la familia Tyrannidae. Distribúise nel centru y norte d'América del Sur. 280px|thumb|left|Selva n'[[Ecuador; un exemplu del hábitat onde vive esta especie.]]
Distribución y hábitat
Estiéndese dende Venezuela, Colombia, y Ecuador, hasta'l Perú. Los sos hábitats típicos son estratos medios y altos de selves húmedes tropicales.
Taxonomía
Esta especie describióse orixinalmente por Johann Jakob von Tschudi nel añu 1844, sol nome científicu de: Tyrannus cinchoneti. La so llocalidá tipu ye: «Tierres altes de Junín, Perú».
Claire Lavogez
Claire Lavogez ye una futbolista francesa. Xuega como mediocampista y el so equipu actual ye'l Lyon de la Division 1 Féminine de Francia.
Conopias cinchoneti
Subespecies
Esta especie subdivídese en 2 subespecies:
Pueblos xermánicos occidentales
thumb|350px|Espansión de los [[pueblos xermánicos del añu 750 e. C. al 1 (Penguin Atlas of World History. 1988):
]] Los pueblos xermánicos occidentales, tribus xermániques occidentales o a cencielles, xermánicos o xermanos occidentales, fueron pueblos xermánicos que falaben les denominaes llingües xermániques occidentales, una de les cañes de les llingües xermániques. Paecen derivaes de la Cultura de Jastorf, una ramificación de la Edá del Fierro prerromana de la cultura de la Edá del Bronce nórdico.
Les tribus xermániques occidentales asitiaos nes veres del mar del Norte y el ríu Elba, espandir escontra'l sur, xunto al Rin y el Weser, llegando más tarde hasta los Alpes y escontra l'oeste en Gran Bretaña.
La historiografía romana clasificaba a estes tribus en tres grupos principales de cultu (non étnicu), que debíen el so orixe mitolóxicu a los trés fíos de Mannus:
Zhoukoudian
Zhoukoudian o Chou-k'ou-tien ye un sitiu arqueolóxicu, formáu por un sistema de covarones, allugáu a unos 42 km al suroeste de Beixín (China), onde fueron atopaos restos fósiles del estinguíu homínidu Homo erectus pekinensis.
El popularmente conocíu como Home de Beixín, foi primeramente bautizáu como Sinanthropus pekinensis ("home-chinu de Beixín"), pol antropólogu canadiense Davidson Black en 1927, pero anguaño, y dende 1940, estos restos asignar a la especie Homo erectus.
Fueron descubiertos restos parciales de 40 individuos según más de 100 000 oxetos, faciendo de Zhoukoudian unu de los más importantes xacimientos del Homo erectus nel mundu. Data de 680 000 a 780 000 años nel pasáu. Foi catalogáu como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1987.
Galería
thumb|center|700px|Retruques de parte de los cranios recuperaos en Zhoukoudian.
Díes de muncho
'Díes de muncho' ye una novela n'asturianu escrita por Antón García que ganó ex aequo con La ciudá encarnada, de Pablo Antón Marino Estrada la XVIII edición del Premiu Xosefa Xovellanos en 1997 y que se publicó pela primer vez un añu depués de la mano d'Ediciones Trabe. La novela ye una de les más vendíes de la literatura asturiana y llegó a la so cuarta edición nel 2012.
Argumentu
De la que regresa a Grandiella depués de venti años, Falín abre la memoria pa recordar l'últimu añu que vivió en pueblu y los acontecimientos tráxicos que-y cambiaron la vida y emburriaron a la so familia a emigrar. Pero aquellos meses de branu a branu tamién tuvieron momentos felices y divertíos, cuando too taba por descubrir y tres amigos inseparables deprendíen a lleer el mapa del universu qu'habitaben. La llegada al pueblu de la prima Rita, una catalana mui distinta a les moces del llugar, diba poner aquel mundu pates arriba.
Vespa crabro
El ye una especie d'inseutu himenópteru de la familia Vespidae. Ye una viéspora de gran tamañu; la reina mide de 25 a 35 milímetros; les obreres son más pequeñes. Les antenes del machu tienen trelce segmentos, ente que les de les femes tienen dolce. L'abdome ye de color castañu con marques marielles o naranxes. Les ales son acolorataes.
Ciclu vital
Les reines remanecen de la so envernía na primavera y busquen un llugar apropiáu onde construyir los sos niales, como pue ser en caboxos d'árboles o en soyaos d'habitaciones humanes. Constrúyenlu con magaya de madera mazcao y empastao cola cuspia, lo que produz una sustancia similar al papel. Depositen unos pocos güevos de los que nacen obreres infértiles. Cuando hai ente cinco y diez obreres, fáense cargu del nial y de trayer alimentos; a partir d'esi momentu la reina dedícase puramente a poner güevos, ente que les obreres cacen inseutos p'alimentar a les críes. Les obreres precisen alimentos con altu nivel enerxéticu, por casu, azucres, pa caltener l'esnalu, polo que tamién busquen néctar, cazumbre vexetal, etc. Coles mesmes aliméntense d'un líquidu azucarao segregáu polos bárabos. El nial algama'l so mayor desedolcu en setiembre nos países meridionales. Nesa dómina la reina pon güevos masculinos (zánganos) y nueves reines y, al poco tiempu, muerre. Les nueves reines y los machos efectúen el vuelu nupcial, dempués del cual los machos muerren y les nueves reines, yá fecundaes, busquen un llugar pa envernar. Nunca vuelven usar un nial del añu anterior.
Distribución xeográfica
La so distribución xeográfica estiéndese dende Europa a Asia, pero nel sieglu XIX llegó tamién a Norteamérica, onde se denomina tártagu européu. Ellí ta bien establecíu agora nel este y centru del continente (Bugguide.net).
Peligrosidá pa les persones
El tártagu européu (Vespa crabro), al igual que'l tárgatu asiáticu (Vespa velutina), pue inocular el so venenu al ser humanu. Dambos prefieren la fuxida primero que l'ataque. Xeneralmente ataquen en defensa del nial; nun primer momentu, si'l nial ye solmenáu o estropiáu, los tártagos salen al esterior y pósense sobre él pa reparar qué asocede. Si'l nial ye nuevamente fadiáu, una o delles tártagos combaten al intrusu picándolu rápido, inclusive al traviés de la ropa, y reculen posándose otra vegada nel nial. La so pauta ye defender el nial de toes toes, hasta tal puntu que si s'aplica fueu nél, les tártagos arriesguen la so vida defendiéndolo y pueden llegar a morrer.
Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
Rafael Fernández
Rafael Luis Fernández Álvarez foi un dirixente políticu asturianu. Vilbu de Purificación Tomás, fía del socialista asturianu Belarmino Tomás Álvarez, presidente del Conseyu Soberanu d'Asturies y Lleón. Foi un políticu perteneciente a la Federación Socialista Asturiana (FSA-PSOE).
Tres el congresu del 15 d'ochobre de 1936 en Xixón nel que nació la Federación Asturiana de la Juventud Socialista Unificada (JSU) Rafael Fernández foi escoyíu secretariu xeneral de la JSU d'Asturies. Formará parte del Conseyu Interprovincial d'Asturies y Lleón y llueu del Conseyu Soberanu d'Asturies y Lleón), foi Conseyeru de Facienda.
Exiliáu en Méxicu tres la ocupación d'Asturies poles tropes franquistes (agostu de 1937), torna del exiliu en 1977. Foi'l presidente, de magar 1978, del Conseyu Rexonal d'Asturies (nome del muérganu provisional preautonómicu creáu p'Asturies pol Gobiernu d'Adolfo Suárez) hasta l'aprobación del Estatutu d'Autonomía (30 d'avientu de 1981). Poro, pue consideráselu'l primer presidente del Principáu d'Asturies.
Polveroso
Polveroso ye una comuña francesa del departamentu d'Alta Córcega, na rexón de Córcega. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Blanche Mehaffey
Blanche Mehaffey foi una actriz d'Estaos Xuníos.
Biografía
Nacida en Cincinnati, Ohio, Mehaffey empezó la so carrera como baillarina coles Ziegfeld Follies enantes de dir a Hollywood a interpretar papeles risibles nel cine. El productor del so espectáculu, Florenz Ziegfeld, dicía qu'ella tenía los más formosos güeyos del mundu. Foi escoyida como una de les WAMPAS Baby Stars de 1924. Esi añu fueron escoyíes, ente otres, Clara Bow, Dorothy Mackaill, y Hazel Keener.
El so debú nel cine foi na película muda His Wild Oats (1916). Trabayó en munches comedies de Hal Roach a lo llargo de dellos años. miniaturadeimagen Mientres un añu retirar de los rodaxes con cuenta de siguir estudios de voz ya idiomes en Nueva York. Mehaffey volvió al cine con Sunrise Trail(1931), una película na cual trabayaba frente a la estrella cowboy Bob Steele. Ésta foi la so primer película falada.
Mehaffey tuvo casada dos veces. La primera, con George Joseph Hausen, duró namái diez selmanes hasta que se divorciaron. El segundu matrimoniu foi col cineasta Ralph M. Like, col que tuvo casada dende 1932 a 1938, añu en que se divorciaron.
Blanche Mehaffey finó en Los Angeles en 1968
Caesalpinia echinata
{|align=right
thumb|Detalle de la so flor. thumb|Ilustración d'un nuevu espécime y la so flor. Caesalpinia echinata (palo Brasil o pernambuco) ye una especie árborea perteneciente a la familia de les Lleguminoses, natural de Brasil y que la so madera, bien dura y de color acoloratáu, usar en ebanistería y na construcción de preseos musicales. Ye l'árbol nacional de Brasil dende 1978. El so nome en llingua tupí ye «ibira pitanga» (madera colorao).
La madera tamién da una tintura colorada llamada brasilina, qu'aferruña a brasileína. thumb|Detalle del tueru thumb|Fueyes thumb|Frutu thumb|Flores
Descripción
Ye un árbol de crecedera lenta y de talla mediana, yá que algama de 10 a 15 m d'altor. El tueru ye rectu -apropiáu pal tayu cubiertu d'aguiyones, especialmente nes cañes nueves (ello ye que l'epítetu echinata alude a esta carauterística, yá que significa "con escayos"), de color ceniza escuru. La madera ye de color anaranxáu-acoloratáu, brillante, más trupa que l'agua, polo que nun puede llexar y perxudica el so tresporte fluvial. Les fueyes son compuestes, bipinnaes, de color verde entemediu y brillosos. Les flores disponer en recímanos erectos, próximos a los ápices de les cañes. Tán formaes por 4 pétalos mariellos y unu menor coloráu, y son bien arumoses. El androcéu ta formáu por 10 estames y el xinecéu ye d'ovariu súperu. El frutu ye una llegume, cubierta por escayos llargues y afilaes, y contién de 1 a 5 granes discoides, de color marrón.
Erikson Noguchipinto
Erikson Noguchipinto (ノグチピント・エリキソン, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Caesalpinia echinata
Etimoloxía
Cuando'l esploradores portugueses toparon esta especie (d'una tonalidá tan acoloratada, dientro de les costes de Suramérica), punxéronlu 039;'palu brasil, pos brasil vien de caricote''. Asina esi nome estremaba esta especie suramericana d'otra "distintu" natural d'Asia y otres árees, cola que se produz un tinte coloráu. Mas de les especies descubiertes en Suramérica llográbase un meyor productu de tintura. Por eso estos árboles fueron esportaos por enforma tiempu, creciendo asina la economía. Fízose tan conocíu, que pasaron a llamalo Brasil. El nome palu de Pernambuco ye pol estáu de Pernambuco, na rexón nordeste de Brasil.
Nel negociu de la ebanistería, la máxima calidá llograr de Caesalpinia echinata, comercialmente llamada "madera de Pernambuco". Pero los términos "Pernambuco" y "Brazilwood" usar en preseos de cuerdes, anque se refieren a especies dafechu distintes. Exemplos d'eses especies de "madera Brasil" inclúi al "ipê" (Tabebuia avellanedae) y a la "massaranduba" (Manilkara bidentata).
Importancia histórica
Ente los sieglu XV y XVI, esta especie foi bien pervalible n'Europa y abondo malo de llograr. Dacuando provenía d'Asia, comercializada na forma de polvu y usada como tinte coloráu na manufactura de luxosos testiles, tales como terciopelu, altamente demandáu mientres el Renacimientu.
Cuando los navegantes portugueses afayen Brasil, el 22 d'abril de 1500, darréu ven la tal "madera de brasil", que yera desaxeradamente abondosu. En pocos años, una feroz balta y esportación de polos convertir nuna próspera industria, dando a la corona portuguesa la so monopoliu. El ricu comerciu aguiyó'l contrabandu y hasta ataques corsarios contra buques portugueses pa roba-yos el cargamentu de madera. Por casu, l'intentu infructuosu d'una espedición francesa (al mandu de Nicolas Durand de Villegaignon, vicealmirante de Bretaña y corsariu del Rei en 1555) pa establecer una colonia no qu'anguaño ye Rio de Janeiro (l'atayada Colonia France Antarctique), foi en parte motivada pola riqueza xenerada pola esplotación de la "madera de brasil". Esta especie citar en Flora Brasiliensis por Carl Friedrich Philipp von Martius.
Esplotación
La so escesiva balta provocó un descensu grave nel so númberu nel sieglu XVIII, causando'l colapsu de la so esplotación como maderera. Anguaño, la especie avérase peligrosamente a la so estinción en munches subpoblaciones orixinales. Ta llistada nes especies amenaciaes pol IUCN y citada na llista oficial d'especies amenaciaes de Brasil. El mercáu d'esta madera entá nun ta prohibíu. La "Iniciativa Internacional pal Caltenimientu del Pernambuco" (IPCI, poles sos sigles n'inglés), que los sos miembros son los mayoristas d'esta madera, trabayen pa reforestar y utilizar otres maderes pa la fabricación de violinos. La falta crítica de la so madera ayudó a la industria de la fibra de carbonu a reemplazala.
Árbol de Música ye un filme documental sobre'l drama d'esta especie (en producción).
Usu
El pernambuco ye la materia primo pa la arquetería: los luthiers faen arcos pa preseos de cuerda de la familia del violín. Foi lleváu a Europa poles sos propiedaes colorantes aproximao hasta 1850, fecha en que-y lo empezó a utilizar pa fabricar arcos de violinos. Los hermanos Tourte atopar ente los primeres arqueteros que demostraron les cualidaes escepcionales d'esta madera. Nun principiu, los constructores d'arcos emplegaben otres especies de les denominaes "maderes tropicales". Toes elles teníen una densidá y una durez notables, polo que comúnmente fueron denominaes como "palos de fierro". Sicasí, gracies a les sos cualidaes sonores, que-y valieron el favor de los músicos, y a les sos carauterístiques físiques y mecániques que faen d'él un material ideal pa la construcción de vares curvaes, en poco tiempu'l Pernambuco sustituyó a toles otres especies. Doscientos cincuenta años dempués de la so introducción, cuando se trata de construyir arcos calidable, los arqueteros y músicos del mundu enteru nun atoparon nada que pueda sustituyilo: rixidez, flexibilidá, densidá, guapura, capacidá de caltener la combadura. La xunta de toes estes propiedaes faen del Pernambuco un material ensin igual.
Taxonomía
Caesalpinia echinata foi descritu por Jean-Baptiste Lamarck y espublizóse en Encyclopédie Méthodique, Botanique 1(2): 461. 1785. Caesalpinia: nome xenéricu que foi dau n'honor del botánicu italianu Andrea Cesalpino (1519-1603). echinata: epítetu llatín que significa "espinosa".
Saint-Jeure-d'Andaure
Saint-Jeure-d'Andaure ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Federación Asturiana de la Juventud Socialista Unificada
La Federación asturiana de les Mocedaes Socialistes Unificaes ñaz en Xixón el 15 d'ochobre de 1936 nun Congresu onde se fusionen les mocedaes comunistes y socialistes que yá na Revolución de 1934 tuvieren averamientu. Ñacía la Federación asturiana de les Juventudes Socialistas Unificadas (JSU).
La primer comisión executiva tuvo formada por:
Aeropuertu de Rijeka
L'Aeropuertu de Rijeka (Zračna luka Rijeka) ye un aeropuertu que sirve a la ciudá de Rijeka, en Croacia. Ta alcontráu na islla de Krk, a 27 km de la estación ferroviaria de Rijeka. Ye operáu na so mayoría por aereollinies europees de baxu costu, que realicen viaxes turísticos al traviés del norte de la mariña croata. L'aeropuertu tuvo 210.000 pasaxeros en 2006.
Claire Lacombe
Claire Lacombe yera una actriz, activista revolucionaria y feminista francesa. Ignórase la fecha y les condiciones de la so muerte, posterior a 1809. Presentar na Asamblea Nacional proponiendo la formación de batallones femeninos.
Biografía
El so padre Bertrand Lacombe yera comerciante y la so acta de bautizu menta que ye fía lexítima, lo que significa que los sos padres taben casaos, por tantu nun nació nun ambiente de comediantes, al contrariu de lo qu'afirma Lamartine.
Antes de la Revolución, yera actriz, non ensin ésitu, en Marsella y Lyon. En 1792 llegó a París onde frecuentó'l club de los Cordeliers. Llogra una corona cívica » por participar, mientres la xornada del 10 d'agostu de 1792, nel asaltu del Palaciu de les Tullerías con un batallon de Federaos. L'iviernu siguiente, ta próxima al grupu de los Enragés (ye un tiempu la compañera de Jean-Théophile Leclerc que se va casar más tarde con Pauline Léon) y militó contra'l paru o l'acaparamientu de riqueces, esmoliciones sociales que la lleven a fundar con Pauline Léon la Sociedá de les republicanes revolucionaries en mayu 1793.
Sábese que Claire Lacombe yera guapa, según cuntar con condescendencia'l montañeru Choudieu, diputáu de Maine y Loira : "Tenía como Mlle Théroigne, una gran influencia nos grupos. Nun tenía nenguna calidá brillosa, pero les sos maneres conveníen a la masa del pueblu".
El <time class="nowrap" datetime="1793-05-12">12 de mayu de 1793, les Republicanes Revolucionaries piden el derechu a llevar armes pa combatir na Vendée. Claire Lacombe xuega un papel importante mientres les xornaes del 31 de mayu y del 2 de xunu de 1793, participando nos alderiques y faciendo un llamamientu a la insurrección. N'agostu, reclama'l pidimientu de que tolos nobles del exércitu sían destituyíos y el 5 de setiembre, pide inclusive la depuración del gobiernu. Esta vegada, los Xacobinos acusar de delitos imaxinarios, n'efeutu pocu creíbles, pero desaxeradamente peligrosos naquellos tiempos: dar asilu a aristócrates por casu.
Arrestada'l 16 de setiembre foi lliberada esa mesma tarde. El <time class="nowrap" datetime="1793-10-07">7 d'ochobre de 1793, presentar na barra de la Convención y refuga los argumentos de los sos adversarios, denunciando la opresión de la que son víctimes les muyeres, añediendo: « Los nuesos derechos son los del pueblu, y si a nós prímesenos, vamos saber oponer la resistencia a la opresión ».
La cayida de los Enragés y dempués la de los hebertistas asitien a Claire Lacombe en peligru y tien qu'escondese. Foi arrestada'l <time class="nowrap" datetime="1794-04-02">2 d'abril de 1794 con Pauline y Jean-Théophile Leclerc. Foi lliberada'l 20 d'agostu de 1795 un añu dempués del matrimoniu Leclerc.
Brañes
Situación
Allúgase a 8 km d'Uviéu y a un altor de 200 m.
Población
Tien una población de.
Mazapán
miniaturadeimagen|300x300px|Mazapán de Toledo. miniaturadeimagen|Figures de mazapán. El mazapán ye un dulce que los sos ingredientes principales son almendres, pataca y azucre, en distinta proporción dependiendo de la receta.
Etimoloxía
L'orixe de la pallabra ye aldericáu. Delles fontes señalen que'l nome del dulce vien de la península ibérica, del llatín martius panis (pan de marzu). La Real Academia Española, pela so parte, allega al árabe hispánicu pičmáṭ, y ésti del griegu παξαμάδιον (pasamadión), bizcochito, influyíu por masa y pan, o metátesis de pasamadión.
Manera d'ellaboración
Tómase idéntica cantidá d'almendra cruda y pelada y azucre. Entemécense y esmagáyense hasta consiguir una pasta de testura uniforme, ensin grumos. De siguío déxase reposar y darréu dáse-y forma. Pintase con clara de güevu, y enfórnase a 180 ºC mientres unos minutos.
Denominaciones
miniaturadeimagen|Mazapán, "lokum" y otres delicies y dulces turcos na vitrina del afamáu Caferzade en Kadıköy, Istambul. Hai distintos tipos de mazapanes en gran parte d'Europa, como Alemaña, Francia, o Italia, pero considérense los más famosos bel mundu, los españoles de Sotu, na Rioxa, Toledo, y los alemanes de Lübeck y Königsberg.
Esisten amás diverses variedaes de dulces col mazapán como base, como'l Güesu de santu" un canutillo de mazapán relleno de confitura de yema o'l Pan de Cádiz, una masa de mazapán rellena de confitura de yema de güevu y batata confitada, y depués enfornada sobre una oblea. Los panellets tradicionales ellaboraos en Cataluña constaben d'un nucleu de mazapán bañáu en güevu y espolvoriscáu con almendra picada o piñones. Dende va dalgún tiempu la so masa empezose a ellaborar con boniatos o pataca, motivu pol cual desamarróse un gran discutiniu per parte de los sectores más tradicionalistes, que consideraben que d'esta manera nun yeren panellets auténticos.
Mazapanes ensin almendres
miniaturadeimagen|Mazapán de cacagüés fechu en Méxicu. El mazapán de Amatitlán, Guatemala ye famosu dende'l sieglu XIX. Ellaborase coles granes de la calabaza (Cucurbita spp), arroz y azucre.
En Venezuela, nel Estáu Bolívar, ellaborase con merey (anacardo) y azucre.
Nes Filipines, el mazapán de pili facer de nueces de pili.
En Méxicu ye bien popular el mazapán de maní o cacagüés.
Popolasca
Popolasca ye una comuña francesa del departamentu d'Alta Córcega, na rexón de Córcega. Llenda con.
Saint-Jeure-d'Ay
Saint-Jeure-d'Ay ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Nycticorax caledonicus
Nycticorax caledonicus ye una especie d'ave pelecaniforme de la familia Ardeidae. Distribúise n'Indonesia, Filipines, Nueva Guinea, Melanesia, y en gran parte d'Australia, sacante l'interior grebu. Una pequeña colonia tamién s'estableció cerca de Wanganui, Nueva Zelanda
Subespecies
Reconócense les siguientes subespecies:
Aldearrodrigo
Historia
La reconquista de Aldearrodrigo foi realizada polos reis de Lleón una vegada que fueron reconquistaos Ledesma, Juzbado, Guadramiro o Salamanca por Ramiro II de Lleón nel sieglu X. Denominándose d'antiguo "L'Aldea Rodrigo", de lo que se deduz que la so repoblación podría ser dirixida por un tal Rodrigo. En 1136 ye dada al obispáu de Salamanca pol rei Alfonsu VII de Lleón. Cola creación de les actuales provincies en 1833, Aldearrodrigo quedó encuadráu na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa.
Monumentos
thumb|Ilesia parroquial de Aldearrodrigo.
Redolada natural
La Rivera de Cañedo y el valle que forma esti cursu d'agua determina'l paisaxe de Aldearrodrigo, dixebrando los campos cerealistas del sur de los montes encampizaos del norte. Anque'l so caudal ye pequeñu anguaño, l'amplitú del valle suxure que pudo ser un ríu de mayor tamañu. El nome de Rivera de Cañedo fai referencia a la bayura de cañaverales, espadañes y carrizos que son amás, escelentes abellugos pa numberoses aves n'especial les pituques y el rascón.
Aeropuertu de Rivera
LAeropuertu Internacional de Cuetu Chapéu - Pte. Xeneral (PAM) Oscar D. Gestido''' (IATA: RVY, OACI: SURV) ye l'aeropuertu que sirve a la ciudá de Rivera, una importante aglomeración urbana del Uruguái y capital del departamentu homónimu.
Saint-Joseph-des-Bancs
Saint-Joseph-des-Bancs ye una comuña francesa del departamentu d'Ardèche, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Claire Liu
Claire Liu ye una xugadora de tenis d'Estaos Xuníos. Foi la númberu 1 del mundu nel ranking júnior dempués de ganar el títulu Wimbledon júnior 2017, y foi finalista del Roland Garros júnior 2017. Liu tamién ganó'l títulu de dobles júnior de Wimbledon con Usue Arconada en 2016.
La so meyor clasificación na WTA foi'l númberu 275 del mundu, que llegó'l 12 de xunu de 2017. En dobles algamó númberu 745 del mundu, que llegó'l 9 de febreru de 2016. Hasta la fecha, ganó trés individuales y nengún títulos de dobles nel ITF tour.
Ella fixo'l so debú en Grand Slam nel US Open 2017. Depués de pasar la clasificación.
Claire Lecat
Claire Lecat ye una deportista francesa que compitió en yudu, ganadora d'una medaya de bronce nel Campeonatu Mundial de Yudu de 1989, y dos medayes de bronce nel Campeonatu Européu de Yudu nos años 1989 y 1990.
Güelu Ismail
Güelu Ismail ye una novela d'Esther Prieto qu'algamó ex aequo xunto a L'arma de San Atanás, de Pablo Rodríguez Medina, el XXII Premiu Xosefa Xovellanos nel añu 2001 y publicada por Ediciones Trabe un añu depués. La obra ye la primer novela escrita por una muyer n'asturianu nun sieglu, desque Enriqueta González Rubín publicara en 1875 Viaxe del tíu Pacho el Sordu a Uviedo, que foi la primer novela n'asturianu con autora femenina.
Claire Lecat
Participó nos Xuegos Olímpicos de Barcelona 1992, onde acabó quinta na categoría de –66 kg.
Güelu Ismail
Argumentu
Güelu Ismail ye un percorríu pela historia del pueblu palestín y el so exiliu a lo llargo de la primer mitá del sieglu XX. Dividida en trece capítulos y un epílogu, prodúcense númberosos saltos nel tiempu entemecíos colos dolorosos recuerdos tresmitíos pol fuerte y sensible güelu, Ismail Ibrahim Abu Mussa. El llibru ábrese con un frangmetu de la Declaración d'Independencia aprobada pol Conseyu Nacional Palestín en 1988.