cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Enfermedá de Parkinson
Historia
En 1817, James Parkinson, médicu inglés, describió un síndrome que denominó Paralís Agitans, que foi darréu denomináu como enfermedá de Parkinson por Jean-Marie Charcot.
Epidemioloxía
thumb|El consumu d'agua proveniente de pozos podría ser una de les razones poles qu'esiste una mayor prevalencia de la enfermedá de Parkinson nel ámbitu rural. Globalmente, la incidencia añal de la enfermedá de Parkinson ye de dieciocho nuevos casos per cada cien mil habitantes, pero l'alta esperanza de vida que suelen presentar los pacientes fai que la prevalencia de la enfermedá na población seya cuantitativamente mayor que la incidencia, rexistrándose unos cientu sesenta y cuatro casos per cada cien mil habitantes. Según los estudios auspiciados pol grupu d'estudiu del Europarkinson, la prevalencia de la enfermedá de Parkinson nel continente européu ye de 1,43% nes persones que superen los sesenta años d'edá, anque se fixeron estimaciones n'estaos como España o Reinu Xuníu, qu'esponen que cerca de cientu venti mil habitantes vense afeutaos por esta enfermedá en dos talos países. N'América del Norte la cifra disparar hasta'l millón de pacientes aquexaos d'esta enfermedá, tando afeutada un 1% de la población que supera los 65 años.
N'edaes tempranes, concretamente antes de los cuarenta años, la enfermedá de Parkinson ye escepcional y la so prevalencia ye menor del 1/100000. La incidencia d'esta enfermedá empieza a aumentar a partir de los cincuenta años y nun s'estabiliza hasta los ochenta, magar esti fechu puede ser resultáu d'un sesgu de seleición.
Dellos estudios punxeron al descubiertu una prevalencia acentuada de la enfermedá de Parkinson nel mediu rural, especialmente ente los varones. Esto puede debese a que la vida nel campu inclúi en delles ocasiones, distintes esposiciones ambientales de riesgu, como contaminación na agua de los pozos, usu de pesticides ya insecticides.
SEAT
Patrociniu
Ser Oru Olímpico, nos Xuegos Olímpicos de Barcelona, ye la resultancia de munchos años de trabayu. SEAT quixo premiar esti esfuerciu, con un modelu esclusivu al que namái'l vencedores tienen derechu. El SEAT Toledo Podiu: "Namái pa los campeones", el coche fornía'l motor 2.0 8v de 115cv, con una pintura única (bicolor gris) la parte inferior nun tonu más claru que la cimera, tenía full-forna, placa distintiva Podiu, tenía un interior bien esclusivu tapicería de cueru beige, con apoyabrazos tantu delanteru como traseru y parte inferior del salpicadero y dalgún detalle más tamién en beige con insertamientos de madera, volante y pomo de madera, teléfonu incorporáu nel sofita-brazos delanteru, amás trai un agregu traseru na parte baxa del parachoques traseru, paez un GT, pero con extras y bien luxosu. El velocista, Lindford Christie, medaya d'oru en 100 m, llevóse un SEAT Toledo Podiu, d'esta serie llindada a 29 exemplares con matrícula propia.
Baldomero Espartero
Reconciliáu cola reina: el bieniu progresista (1854-1856)
miniaturadeimagen|200px|La vivienda d'Espartero en Logroño. [[La Ilustración Español y Americano. Madrid, 1879.]]
En 1848 foi restituyíu nos sos honores y tornó a España, abellugándose en Logroño y abandonando la vida pública. D'esta forma cumplió un deséu que yá manifestó al entamu de la rexencia nuna carta escrita a la so esposa na que-y dicía que cuando llograra «consolidar el tronu d'Isabel, la Constitución, xurada la paz, la prosperidá ya independencia de la mio patria» emplegaría los restu de la so vida «en llantar árboles na Fombera y ameyorar a Logroño como un simple ciudadanu». Sicasí, mientres el retiru en Logroño la so popularidá non decayó, como lo destacar l'editor de la so biografía Benito Hortelano que foi visitalo tres la so vuelta del exiliu y atopóse cola so casa arrodiada pol ensame, «un inmensu pueblu que día y nueche instalar con oxetu de ver al caudiellu del pueblu, si dalguna vegada salía o s'asomaba al balcón; una mirada d'él hubiero sío abonda pa electrizar a aquella población».
Remaneció na vida pública nel bieniu progresista de 1854-1856 xunto a Leopoldo O'Donnell dempués del trunfu de la revolución de 1854. Mientres esos dos años foi nuevamente presidente del Conseyu de Ministros d'España. Antes de volver a la política activa llanzó esta curtia proclama a los sos conciudadanos de Logroño:
miniaturadeimagen|Anverso de medaya cola efixe de Baldomero Espartero. Lleenda: Baldomero Espartero, Duque de la Victoria, 1855. Una prueba de que Espartero caltenía intacta la so popularidá dempués de cinco años d'exiliu y de seis retiráu en Logroño ufiertar l'embaxador británicu en Madrid que declaró:
Nel mesmu sentíu espresáronse otros representantes diplomáticos y tamién observadores y políticos españoles como Fernando Garrido, líder del Partíu Demócrata y pioneru del socialismu español:
Espartero tamién foi consideráu como'l símbolu de la llucha de la clase obrera, inclusive en Barcelona, ciudá qu'ordenara bombardear dieciséis años antes. Asina na fuelga de les selfactinas ente xunetu y avientu de 1854 los obreros dicíen: «Y perque nols engañen / dos pilars hi han posat / lo un ye Espartero / i l'altre la Societat». Y cuando se declaró la fuelga xeneral en 1855 y una delegación obrera preparar pa salir escontra Madrid, ellaboróse un manifiestu que concluyía con una Viva Espartero! ¡Viva la Milicia Nacional! ¡Viva la llibertá! ¡Viva la llibre asociación, orde, trabayu y pan!».
Pero'l mesmu O'Donnell terminó per mover lo del poder col so proyeutu d'Unión Lliberal, entamando dende'l so puestu como ministru de la Guerra cuanto convenía a los sos intereses. Espartero yá nun yera l'home capaz d'escosase hasta l'estremu y entendió que la reina Isabel asitiara, al dicir de Romanones, «dos gallos nel mesmu gallineru» pa caltener a dos de los más prestixosos xenerales del so llau.
Retiru en Logroño (1856-1879)
miniaturadeimagen|Retrato de Baldomero Espartero, litografía de [[Santiago Planta y Guerin. Inscripción: «Primer candidatu pa rei d'España/ Baldomero 1º». Biblioteca Nacional d'España.]] N'abandonando definitivamente'l gobiernu del Bieniu Progresista, Espartero enxamás tuvo cuenta de volver. Cualesquier que s'averara a tener noticies, recibir conseyu, informase pa una obra histórica, yera bien recibíu. Él mesmu yera consciente de que'l so tiempu pasara, pero esfrutaba de la compañía d'antiguos compañeros d'armes, diputaos lliberales, nobles ingleses que pasaben per España visitándo-y pa recordar los tiempos del exiliu n'Inglaterra.
Una corona pal militar
Cuando foi destronada la reina Sabela II pola Revolución de 1868, Juan Prim y Pascual Madoz ufiertáron-y la Corona d'España, cargu que nun aceptó. Los años fixeren esmornia na so persona y nun se consideraba con fuercies pa tan alta empresa. La ciudadanía y bona parte de la prensa lliberal reclamaba al vieyu xeneral septuaxenariu pa ser proclamáu rei. Panfletos, artículos —sobremanera nos diarios La Independencia y El Progresu— ya inclusive cantares con meyor o peor fortuna y gustu ciscaben nes grandes ciudaes que s'ufiertara al xeneral la Corona.
SEAT
Patrociniu
SEAT tamién sacó modelos especiales poles olimpiaes de Barcelona que se comercializaron como'l SEAT Ibiza olímpicu o'l SEAT Toledo Sport de 1992, una edición especial deportiva del Toledo que salió en marzu de 1992 y que tuvo pocu más d'un añu en venta y salió col eslogan "Toledo Sport, SEAT deportivu". Solo salió en 3 colores de carrocería a escoyer: colloráu, blancu y negru. Estremar de los demás Toledos en que los parachoques teníen una moldura negra más ancha que sirvía pa una proteición meyor amás de da-y un toque distintu, les lletres de "Sport" que tien nes puertes y nel portón traseru, faros antiniebla y alerón. Los motores yeren el 1.8 l de 98 CV y el 2.0 l de 115 CV, nes olimpiaes de Barcelona'l príncipe d'Asturies condució una unidá del Toledo Sport en color coloráu.
Enfermedá de Parkinson
Mortalidá
Cuando se sobrevien la muerte nos pacientes aquexaos d'enfermedá de Parkinson, esta sueli ser debida a una infeición intercurrente, xeneralmente torácica, o a un traumatismu producíu en dalguna de les cayíes causaes pola inestabilidá postural. Hai de solliñar, que los pacientes con enfermedá de Parkinson tienen una menor probabilidá de finar por cuenta de cáncer o d'enfermedaes cardiovasculares que la población xeneral.
SEAT
Problemes recién
SEAT ye la única marca importante del grupu Volkswagen que rexistró un saldu de ventes negativu en 2007 anque consiguió unos beneficios históricos lo qu'indicaría una mayor rentabilidá.
Esi mesmu añu la permanencia de SEAT nel grupu Volkswagen foi asegurada nos planes estratéxicos del presidente de Volkswagen. Tamién quier conquistar nuevos mercaos como'l de los Estaos Xuníos.
Tres la mala situación comercial na que se somorguió nos últimos años, SEAT ta llevando alantre un cambéu d'imaxe y la so publicidá actual ye una de les más eficaces nel campu de la automoción según reflexa un estudiu realizáu por TNS Area, en parte por cuenta de la contratación de la cantante Shakira como imaxe. Amás camudó al equipu direutivu, incluyendo al departamentu de diseñu, sustituyendo a Walter de Silva como xefe de diseñu pol belga Luc Donckerwolke (2005-2011) primero, y l'español Alejandro Mesonero-Romanos dempués. Apocayá'l conseyeru delegáu de SEAT anunció qu'entamaba fabricar en Llatinoamérica posiblemente en Brasil o Méxicu p'amenorgar los costos d'importación y aduanes. Tamién s'estudia abrir una nueva planta en China nel medianu plazu.
P'amenorgar costos rellacionaos cola fabricación ya importación de los modelos, enforma se faló que dende 2010 fabricar na planta de Volkswagen de Méxicu (alcontrada nel estáu de Puebla) el Córdoba de segunda xeneración, sicasí, esto nunca llegó a concretase.
De resultes d'esta midíes, nel añu 2010, SEAT amontó les sos ventes a nivel mundial, llogrando ser, amás, la marca más vendida n'España.
SEAT recibió crítiques per falta de presencia de la llingua catalana na web, los servicios multimedia y por incumplimientos llegales en Cataluña al nun disponer de los manual d'instrucciones manuales d'instrucciones en catalán como axusta la Llei 22/2010, de 20 de xunetu, del Códigu de consumu de Cataluña.
Años 50
200px|thumbnail|derecha|Logotipu de SEAT dende 1953 hasta 1962.
Enfermedá de Parkinson
Etioloxía
Anguaño desconozse la causa exacta de la enfermedá de Parkinson, pero tou paez indicar que se trata d'una combinación de ciertos factores ambientales, xenéticos, l'dañu oxidativo y el procesu normal d'avieyamientu, con un probable papel fundamental de la conexón intestín-celebru. Anque los estudios epidemiolóxicos amuesen qu'unu de los factores de riesgu de mayor preponderancia son los antecedentes familiares, les teoríes etiolóxiques tóxicu-ambientales fueron tomando cada vez mayor importancia en desmedro de les teoríes xenétiques.
SEAT
Años 60
200px|thumbnail|derecha|Logotipu de SEAT dende 1968 hasta 1975.
Enfermedá de Parkinson
Etioloxía
Evidencies actuales sofiten la hipótesis de que la enfermedá de Parkinson empieza nel intestín y arrobínase al traviés de los sistemes nerviosos simpáticu y parasimpáticu hasta la sustancia negro y el sistema nerviosu central.
SEAT
Años 80
200px|thumbnail|derecha|Logotipu de SEAT dende 1982 hasta 1990.
Enfermedá de Parkinson
Patoxenia
La enfermedá de Parkinson carauterizar pola perda o dexeneración de les neurones dopaminérgicas na sustancia negro y la formación de cuerpos de Lewy en diches neurones.
L'alteración de l'alfa-sinucleína y la so acumuladura nos cuerpos de Lewi tien una mayor estensión y afecta otres zones y sistemes neuronales, como'l colinérgico, el noradrenérgico y el serotoninérgico.
Cuadru clínicu
El diagnósticu de la enfermedá de Parkinson puede realizase naquellos individuos que presenten siquier dos de cuatro signos cardinales: El temblón en reposu ta presente n'aprosimao 85 % de los casos con enfermedá de Parkinson. L'ausencia d'espresión facial, amenorgamientu del ceguñu y del movimientu de los brazos al caminar completen el cuadru clínicu.
Baldomero Espartero
Una corona pal militar
Un de los cantares populares en favor d'Espartero como nuevu rei d'España dicía asina:
Enfermedá de Parkinson
Manifestaciones motores
Non tolos síntomes apaecen en tolos pacientes y l'evolución y progresión de la enfermedá ye bien variable según los casos.
El tipu de temblón qu'apaez en pacientes con enfermedá de Parkinson consiste nuna especie de baturiciu qu'apaez cuando'l paciente ta en reposu pero que mengua cuando'l paciente ta realizando dalguna actividá o mientres el suañu.
Baldomero Espartero
Una corona pal militar
miniaturadeimagen|[[Juan Prim y Prats.]] Na primavera de 1870, una comisión de diputaos viaxó camín del retiru del xeneral en Logroño pa pidi-y qu'aceptara la empresa. Portaben una carta del entós presidente del Conseyu, Juan Prim, na que se lleía:
Enfermedá de Parkinson
Manifestaciones motores
La enfermedá puede apaecer con una llixera contraición na cual el temblón suel afectar al brazu, la mano o los deos conocíu como «movimientu de faer píldores» o «movimientu de cuntar monedes» que se caracteriza por un movimientu de desplazamientu escontra alantre y tras de los deos pulgar y índiz. Los síntomes de temblón afecten primeramente un solu llau del cuerpu.
La perda del equilibriu puede faer que'l paciente cáyase y producir mancadures. Esta dificultá y la perda de la capacidá de caltener la postura vense afeutaes principalmente na marcha, al xirar y al permanecer de pies. Tamién al intentar llevantase o al inclinase alantre. Ye por eso que s'encamienta usar un andador o un cayáu.
La bradicinesia o lentitú nos movimientos fai que'l paciente tenga qu'esforciar el doble pa realizar les sos xeres cotidianes porque se ven afeutaos, sobremanera, los movimientos de precisión como abrochase los botones o escribir. Cuando la enfermedá avanza puede tener dificultaes pa llevantase de la siella, dase vuelta na cama y tien que caminar amodo. Suel apaecer una conxelación» mientres un curtiu periodu de tiempu cuando ta caminando.
Baldomero Espartero
Una corona pal militar
Alvertía-yos asina sobre l'algame aciagu que podía tener pa España una monarquía estranxera y la frustración qu'ente'l pueblu eso diba xenerar.
Enfermedá de Parkinson
Manifestaciones motores
Como se trata d'un trestornu progresivu los síntomes empioren gradualmente col tiempu. Polo xeneral los síntomes vense agravaos pol estrés y les situaciones emocionales que causen ansiedá. la parte psicolóxica ye bien importante. Los síntomes suelen ameyorar col descansu, el suañu y utilícense téunica de relaxación o cualquier estratexa pa controlar el estrés y l'ansiedá.
Baldomero Espartero
Rellenáu por socesivos xefes d'Estáu
miniaturadeimagen|280px|[[Monumentu a Espartero (Logroño)|Estatua ecuestre d'Espartero nel Parque del Espolón de Logroño.]] Escoyíu Amadeo de Saboya como rei d'España, en setiembre de 1871 anunció públicamente la so voluntá d'allegar a visitar al xeneral Espartero na so residencia de Logroño. Desconozse si foi aconseyáu pa faelo, pero nel convulso periodu del Sexeniu Democráticu y con un rei atípicu escoyíu en Cortes, paeció conveniente al monarca ganase l'enfotu de quien yera una lleenda del lliberalismu.
Enfermedá de Parkinson
Manifestaciones non motores
Les dificultaes pa dormir deber a l'ansiedá, el dolor o la rixidez muscular. Ye fundamental que'l paciente duerma bien y realice un bon descansu porque'l suañu reparador mengua los efeutos sintomáticos parkinsonianos. El cansanciu ye un estáu d'escosamientu físicu y mental bien común en pacientes parkinsonianos. Puede ser consecuencia de les melecines, de la depresión o del esfuerciu extra necesariu pa realizar les xeres cotidianes y enfrentar los síntomes de la enfermedá. Esto pue ser ameyoráu cola medicación fayadiza si identifícase cual ye la causa que la provoca.
La depresión puede ser causada pola enfermedá o por una reaición a la mesma. Dellos pacientes abláyense cuando-yos dan el diagnósticu. Los signos de depresión inclúin alteraciones del suañu, de la memoria, del mambís, del interés na vida social o sexual, perda d'enerxía o motivación pa ciertes coses y un conceutu negativu de sigo mesmu. Al paciente cuésta-y aceptar el so estáu y enóxase poles sos llimitaciones.
Baldomero Espartero
Rellenáu por socesivos xefes d'Estáu
El mesmu duque de la Victoria foi a recibilo a la estación de ferrocarril vistíu con traxe de gala como capitán xeneral, acompañáu d'autoridaes civiles y militares de la ciudá y percorrieron xuntos el trayeutu hasta la casa del duque en mediu de l'allegría de la población qu'aclamó a dambos. Pasó dos díes agospiáu'l monarca na residencia d'Espartero y apenes tuvo más contautu cola población qu'asistir a dos actos protocolarios. Desconozse'l conteníu de les conversaciones mientres el tiempu que tuvieron xuntos, pero Espartero, cuando lo acompañó de regresu a la estación de tren, dio muestres d'allegría, respetu y tratar como rei lexítimu de los españoles, reconocencia que perbién podría ser el que buscaba Amadeo. A la so vuelta a Madrid, el rei concedió-y el títulu de Príncipe de Vergara (2 de xineru de 1872), con tratamientu de Alteza Real.
Enfermedá de Parkinson
Manifestaciones non motores
L'ansiedá apaez ante cualquier situación estresante, por non poder realizar les xeres cotidianes como'l paciente taba avezáu o por tener que falar en públicu. L'ansiedá puede llegar inclusive a provocar mayor inestabilidá, dificultá p'alendar y sudoración escesiva. Pa evitar qu'esto asoceda son de gran ayuda les téuniques de relaxación.
Ente les alteraciones cognitives suelen apaecer dificultaes na concentración, la memoria, el pensamientu enlentecido, la capacidá pa planiar xeres complexes o pa realizar delles xeres al empar.
La contención emocional de les persones qu'arrodien al paciente ye fundamental y un componente clave na atención del parkinsoniano pos-y apurre numberosos beneficios.
El tracamundiu y les allucinaciones que pueden apaecer son efeutos secundarios de la medicación parkinsoniana y non de la enfermedá mesma.
La disfunción autonómica acompañar de diverses manifestaciones: hipotensión ortostática, estriñimientu, urxencia miccional, sudoración escesiva, seborrea. La hipotensión ortostática pue ser causada tantu pola denervación simpática del corazón como por efeutu colateral de la terapia dopaminomimética.
Baldomero Espartero
Rellenáu por socesivos xefes d'Estáu
Entá recibiría nel so llar al propiu Estanislao Figueres tres la proclamación de la Primer República Española y a otru rei que vendría rellenalo por trés vegaes: Alfonso XII.
Enfermedá de Parkinson
Manifestaciones non motores
La depresión afecta a aproximao'l 50% de los pacientes con enfermedá de Parkinson y puede presentase en cualquier momentu d'evolución de la enfermedá, sicasí débese tener en cuenta que puede ser agravada pola alministración d'axentes antiparkinsonianos y sicotrópicos; otres causes de depresión refractaria al tratamientu inclúin: hipotiroidismu, hipogonadismo, déficit de vitamina B12.
Baldomero Espartero
Rellenáu por socesivos xefes d'Estáu
El rei Alfonso allegó per vegada primera'l mesmu añu de la so eleición, el 9 de febreru de 1875, acompañáu del ministru de Marina y tamién pasó, como Amadeo, la nueche en casa del duque. La delicada salú del vieyu xeneral torgó-y allegar a recibir al monarca, qu'atopó a un home avieyáu pero que guardaba parte de les sos antigües fuercies. El rei comunicó-y la concesión de la Gran Cruz de San Fernando, a lo que'l mesmu Espartero fixo buscar ente les sos condecoraciones dalguna de les ganaes con anterioridá y quixo imponé-yla a Alfonso XII para, nes sos propies pallabres.Balta d'Espartero na catedral de Logroño|miniaturadeimagen|derecha|180px
Enfermedá de Parkinson
Manifestaciones non motores
Los síntomes psicóticos (más qu'una xenuina psicosis tratar de la semioloxía d'una llocura) afecten a 6-45% de los pacientes, n'etapes tempranes inclúin allucinaciones visuales, anque la depresión y la llocura son los principales desencadenantes de la psicosis, tamién lo ye l'alministración d'axentes dopaminérgicos, anticolinérgicos, amantadina, selegilina.
Baldomero Espartero
Rellenáu por socesivos xefes d'Estáu
Tornó'l monarca'l 6 de setiembre de 1876 pa comunicar al victoriosu xeneral de la Primer Guerra Carlista que, nuevamente, el carlismu fuera vencíu, y tiempu dempués, el 1 d'ochobre de 1878, celebrándose una ceremonia relixosa poles almes de les esposes de dambos, finaes diba poco tiempu.
Enfermedá de Parkinson
Diagnósticu
El diagnósticu puede llegar a revistir una gran complexidá. Esta dificultá na diagnosis ye corriente qu'apaeza nos primeros estadios de la enfermedá, cuando los síntomes que'l paciente presenta pueden ser atribuyíos a otros trestornos. Consecuencia direuta d'esti fechu ye la ellaboración de diagnósticos erróneos.
Ye importante dientro de la semioloxía de la enfermedá de Parkinson, realizar un refechu interrogatoriu pa pescudar otres posibles causes qu'estremen a la enfermedá de Parkinson con otros posibles síndromes extrapiramidales, yá que d'entamu nun esiste una diferencia clara nel diagnósticu poles carauterístiques clíniques que son compartíes por otros trestornu del movimientu.
Nun esiste nenguna prueba de llaboratoriu o estudiu radiolóxicu que dexe diagnosticar la enfermedá, anque delles empreses de diagnósticos xenéticos sí qu'ufierten test pa la secuenciación de los xenes SPARK1, SPARK2 y SPARK4 altamente rellacionaos cola enfermedá, anque la detección de mutaciones nestos xenes nun determina dafechamente'l futuru desenvolvimientu de la enfermedá nel individuu. Esti tipu de pruebes tán dirixíes a families con alta incidencia de la enfermedá de Parkinson y que los enfermos na so gran mayoría presentaren dalguna mutación concreta en dalgún d'estos xenes SPARK. Nestos casos podría secuenciase en dalgún de los sos descendientes el xen nel cual preséntase la mutación familiar, anque aun así, la esistencia o non de la mutación nun asegura la presencia de la enfermedá. Con tou esto nin siquier ye recomendable realizar esti tipu de secuenciaciones si nun se presentó primeramente nengún síntoma de la enfermedá, al ser una enfermedá grave y anguaño ensin cura, los pacientes escasamente prefieren nun saber el so futuru con respectu al párkinson.
Tamién ye frecuente que se realicen evaluaciones analítiques sanguínees coles mires de refugar otros posibles trestornos, como'l hipotiroidismu, una disfunción hepática o patoloxíes autoinmunes. Per otra parte, les téuniques d'imaxe cerebral, como son la resonancia magnética, la tomografía por emisión de positrones o la tomografía por emisión de fotón únicu, son eficaces a la d'escluyir otres dolencies que desencadenen síntomes paecíos a los de la enfermedá de Parkinson, tales como un accidente cerebrovascular o un tumor cerebral.
Baldomero Espartero
Últimos años
El so testamentu fuera dau'l 15 de xunu de 1878, apenes seis meses antes de finar y pocu dempués de la muerte de la so esposa. Al nun tener fíos, Espartero nomó heredera universal a la so sobrina Eladia Espartero Fernández y Blanco, por quien sentía gran predilección. L'heriedu, constituyida por una gran fortuna, diba acompañada de tolos títulos y honores.
Al restu de sobrinos y al personal de la so casa dio-yos mandes y legaos, y al so antiguu ayudante, el marqués de Murrieta, dio-y la espada cola que Bilbao agasayar y l'estatua ecuestre que-y regaló la ciudá de Madrid, amás d'otres pertenencies militares menores.
Memoria histórica
miniaturadeimagen|Paso del entierru d'Espartero por Logroño El funeral del xeneral foi sufragáu pol Estáu y los sos restos recibieron el protocolu por cuenta de un capitán xeneral fináu n'actu de serviciu, a pesar de llevar enforma tiempu retiráu de la vida militar y política actives. El gobiernu de Cánovas del Castillo designó'l mayor númberu posible de soldaos por que participara na ceremonia. Poco dempués alzóse-y en Madrid una estatua sufragada con fondos públicos, que «representara al insigne Príncipe de Vergara como pacificador d'España, títulu qu'entiesta toles sos altes dotes, los actos de la so gloriosa vida y esplica el fervorosu y perdurable reconocencia de la patria». Sicasí, fracasó esti intentu per parte de les élites de la Restauración borbónica d'utilizar la figura d'Espartero pa «nacionalizar a les mases», yá que cuando morrió a los ochenta y seis años d'edá «la so alcordanza habíase perdíu sustancialmente ente la mayoría de la población». Na crónica del so funeral, La Ilustración Español y Americano señaló que yera «vagamente recordáu pol pueblu». Miguel Maura rellata que, mientres los primeros díes de la Segunda República Española, atopar con un ensame qu'intentó baltar la estatua ecuestre asitiada frente al Retiro; daquién glayó: «Vamos executar a esi tíu», a lo qu'él respondió que «esi tíu fuera un lliberal».302px|miniaturadeimagen|Muerte de Baldomero Espartero, de [[José Nin y Tudó. 1879. (Muséu de La Rioxa).|izquierda]]Una de les primeres decisiones que tomaron les autoridaes franquistes tres el final de la Guerra Civil Española de 1936-1939 foi camudar el nome de callar Príncipe de Vergara pola de xeneral Mola. Según l'historiador Adrian Shubert güei l'alcordanza d'Espartero «ye inda más débil. Poco ye lo que queda: delles estatues; dellos nomes de cais; una estación de Metro —Príncipe de Vergara, que la so identidá desconocer— en Madrid; un dichu porcaz sobre'l so caballu... En Bilbao, llugar onde se produció la so única gran victoria, nada queda: el primer conceyu democráticu empobináu pol PNV, renombró la cai d'Espartero en favor d'unu de los sos propios héroes nacionalistes, Juan Ajuriaguerra. Sicasí, Zumalacárregui quedar cola cai que-y dieren los franquistes».
En memoria d'Espartero construyéronse monumentos, como les conocíes escultures ecuestres de Madrid, Granátula de Calatrava (Ciudá Real) la so ciudá natal y de Logroño. Tamién se-y dedicaron cais, como la Príncipe de Vergara de Madrid y la duque de la Victoria de Granátula de Calatrava, la so ciudá natal, y tamién en Valladolid o Alicante.
Según Adrian Shubert, «Espartero foi borráu de la memoria histórica española».
Fueya de servicios
{| ! Añu ! Día y mes ! Emplegu
| 1809 | 1 de payares Soldáu Distinguíu | 1812 | 1 de xineru Subteniente | 1814 | 2 de setiembre Teniente | 1816 | 9 de setiembre | Capitán | 1817 | 1 d'agostu Segundo Comandante | 1821 | 26 de febreru Comandante | 1822 | 23 de marzu | Coronel Graduáu d'Infantería | 1823 | 1 de febreru | Coronel Efectivu d'Infantería | 1823 | 9 d'ochobre | Brigadier | 1834 | 17 de febreru | Mariscal de campu | 1836 | 21 de xunu Teniente xeneral | 1838 | 1 de mayu | Capitán xeneral
Enfermedá de Parkinson
Diagnósticu
Resulta habitual que los facultativos formulen entrugues al paciente coles que pretenden resolver si esti consumió dalguna clase d'estupefaciente o si tuvo espuestu a virus o toxines medioambientales, p'asina determinar si un factor específicu pudo ser la causa d'un parkinsonismo. Ye oxetu d'observación l'actividá muscular del paciente mientres un periodu de tiempu, pos cola meyora de la enfermedá los trestornos motores específicos vuélvense más evidentes.
Un indicativu diagnósticu suel ser la prueba terapéutica, que consiste na aplicación de terapia farmacolóxica con Levodopa (que ye consideráu'l fármacu d'eleición nel tratamientu d'enfermedá de Parkinson) por siquier 30 díes reparando de cerca la evolución del paciente. Considérase prueba Positiva si respuende radicalmente al tratamientu con Levodopa y considérase negativa si nun esiste respuesta n'absolutu. La prueba terapéutica con Levodopa suel ser confirmatoria si abarrúntase la enfermedá; sicasí si la prueba resulta negativa'l médicu va tener que siguir investigando otres probables causes del trestornu o realizar estudios de mayor fondura como los marcadores xenéticos.
Tratamientu
El tratamientu de la enfermedá de Parkinson consiste n'ameyorar, o siquier caltener o enllargar la funcionalidad del enfermu mientres el mayor tiempu posible. Na actualidá, el tratamientu puede ser de tres tipos: farmacolóxicu, quirúrxicu y rehabilitador.
Tratamientu farmacolóxicu
thumb|Fórmula desenvuelta de la [[dopamina.]] Munchos de los síntomes carauterísticos de la enfermedá de Parkinson son debíos a un defectu de dopamina nel celebru, pero'l suministru d'esti neurotransmisor al paciente coles mires de reponer les reserves escoses nun resulta eficaz, yá que la dopamina nun puede pasar del riega sanguínea al celebru. Por ello, los fármacos que s'empleguen nel tratamientu de la enfermedá de Parkinson (fármacos anti-parkinsonianos) usen otres víes pa restituyir de forma temporal la dopamina nel citáu órganu o bien, asonsañen les aiciones de la mesma.
Pese al optimismu reinante nun principiu, nengunu de los fármacos usaos nel tratamientu de la enfermedá de Parkinson actúa sobre la progresión de la enfermedá. Na actualidá, los fármacos más usaos son levodopa y dellos agonistas de dopamina, anque tamién tienen cierta relevancia otros como la selegilina (inhibidor de la MAO-B), la amantadina (lliberador de dopamina) o la benzatropina (antagonista del receptor muscarínico de la acetilcolina).
Levodopa
La levodopa, un fármacu oral que combina con carbidopa o benseracida, llográndose con esto un amenorgamientu nes dosis necesaries y un amortiguamientu de los efeutos secundarios periféricos. La estructura de la levodopa dexa qu'esta enfuse nel celebru, onde se sobrevien el tresformamientu en dopamina. En redol a un 80% de los pacientes trataos con levodopa manifiesta un ameyoramientu inicial, sobremanera no referío a rixidez y hipocinesia, ente que un 20% de les persones llega a recuperar por completu la función motora.
Agonistas dopaminérgicos
thumb|Fórmula desenvuelta de la [[bromocriptina.]] La efeutividá de los agonistas de la dopamina sobre'l control de los síntomes, especialmente sobre la bradicinesia y la rixidez, ye sensiblemente menor que la de la levodopa, pero esto queda en parte compensáu por una vida media más llarga y una menor incidencia de desenvolvimientu de fenómenu encendíu-apagáu» y discinesies. Cola esceición de la cabergolina, el restu pueden usase en monoterapia o acomuñaos a levodopa. L'usu d'estos fármacos ta estendiéndose cada vez más como tratamientu únicu nos estadios tempranos de la enfermedá de Parkinson, siempres y cuando nun se presente un predominiu de temblón, cola cuenta de retrasar lo máximo posible la introducción de levodopa.
La bromocriptina, un deriváu de los alcaloides del Claviceps purpurea, ye un potente agonista de la dopamina nel sistema nerviosu central. Inhibidor de l'adenohipófisis, foi usáu primeramente pa tratar afecciones como la galactorrea o la ginecomastia, pero con posterioridá foi constatada la so eficacia na enfermedá de Parkinson. La so aición enllargar más nel tiempu que la de la levodopa, de cuenta que nun ye necesariu alministrala con tanta frecuencia. Esperábase que la bromocriptina fuera eficaz naquellos pacientes que dexaren de responder a levodopa por perda de neurones dopaminérgicas, pero esti fechu inda nun foi confirmáu. Ente los sos efeutos adversos sobresalen les estomagaes y vultures, pero tamién pueden presentase otros tales como conxestión nasal, cefalea, visión borrosa o arritmies.
Otros agonistas dopaminérgicos son la lisurida, que los sos efeutos adversos son paecíos a los de la bromocriptina, la so alministración ye parenteral y anguaño nun ta aprobada pal tratamientu de la enfermedá de Parkinson en EUA, solo n'Europa; la pergolida, que ye'l más potente y unu de los que más vida media presenta, sicasí esta melecina foi retiráu en marzu de 2007 del mercáu estauxunidense pola so asociación con valvulopatías cardiaques; el pramipexol, un compuestu non ergolínico que produz efeutos clínicos d'importancia sobre'l temblón y la depresión; el ropirinol, que al igual que l'anterior ye un compuestu non ergolínico, pero a diferencia d'este puede causar crisis de suañu; y la cabergolina, que ye un deriváu ergolínico, con una llarga semivida d'eliminación que dexa alministración única diaria. Hai de solliñar que los trés últimos agonistas de los receptores de dopamina son los que más apocayá s'introducieron nel panorama farmacolóxicu.
Inhibidores de la monoaminooxidasa B: selegilina
La selegilina ye un inhibidor de la MAO selectivu pa la MAO-B, que ye la predominante nes zones del sistema nerviosu central que tienen dopamina. Cola inhibición de la MAO-B consíguese protexer a la dopamina de la degradación intraneuronal, asina que nun principiu esti fármacu foi utilizáu como un complementu de levodopa.
En afayándose la participación de la MAO-B na neurotoxicidad, plantegóse la posibilidá de que la selegilina podría tener efeutu neuroprotector retrasando la progresión de la enfermedá.
Lliberadores presinápticos de dopamina: amantadina
thumb|Fórmula desenvuelta de l'[[amantadina.]] El descubrimientu accidental en 1969 de que la amantadina resultaba beneficiosa na enfermedá de Pakinson, favoreció qu'esta dexara de ser usada namái como un fármacu antiviral, que yera para lo que fuera concebida. Anque los científicos nun conocen con exactitú cómo actúa, fueron propuestos numberosos posibles mecanismos d'aición partiendo de pruebes neuroquímicas qu'indiquen qu'amonta la lliberación de dopamina, inhibe la recaptación de aminas o exerz una aición direuta sobre'l receptores de dopamina. Con tou ello, estudios recién sacaron a la lluz que inhibe l'aición del glutamato, una sustancia químico cerebral que provoca la xeneración de radicales llibres.
Amás de nun ser tan eficaz como la levodopa o la bromocriptina, l'aición de la amantidina vese menguada col intre del tiempu. En contraposición a esto, los sos efeutos secundarios son cualitativamente similares a los de la levodopa, pero ostensiblemente menos importantes.
Anguaño utilízase la amantadina acomuñada a Levodopa pa logar controlar los trestornos motores, especialmente la discinesia y enllargar la vida útil de la Levodopa.
Estimulación transcraneal por corriente alterna o TACS
Anula la señal de celebru que causa los temblones por aciu l'aplicación d'una pequeña corriente llétrica, al traviés d'electrodos nel esterior de la cabeza d'un paciente. Polo que nun trai los riesgos acomuñaos cola estimulación fonda del celebru. El TACS, funciona por aciu l'allugamientu de dos almohadilla d'electrodos nel paciente, una cerca de la base del pescuezu y otra na cabeza, percima de la corteza motora (la parte del celebru implicada nel control de los temblones). La corriente alterna qu'apliquen los electrodos faise que coincida cola señal trémbole de los temblones, de manera que la ataye, y suprímase el temblón físicu. L'estudiu preliminar llevóse a cabu con 15 persones cola enfermedá de Parkinson nel Hospital John Radcliffe de Oxford. Los investigadores demostraron un amenorgamientu del 50% nos temblones en reposu ente los pacientes.
Estimulación magnética transcraneana
La estimulación magnética transcraneana o transcraneal ye una téunica basada na estimulación del celebru por aciu pulsos magnéticos xeneraos por un dispositivu. Les evidencies demuestren qu'ameyora la función de les estremidaes cimeres al curtiu plazu, y la marcha y los síntomes motores xenerales de la enfermedá de Parkinson a curtiu y llargu plazu. Sicasí, son necesarios más estudios d'investigación que dexen desenvolver protocolos terapéuticos óptimos pa l'aplicación d'esta téunica.
Tratamientu quirúrxicu
A mediaos del sieglu XX, la neurociruxía yera'l métodu que con más frecuencia utilizar pa tratar el temblón y la rixidez carauterística de los pacientes aquexaos de la enfermedá de Parkinson, pero'l problema topar en que non siempres se tenía ésitu nes intervenciones quirúrxiques y nos entueyos de gravedá que solíen surdir. Con esti panorama, l'usu de la ciruxía viose amenorgáu a partir de 1967 cola introducción nel mercáu de la levodopa, un tratamientu alternativu qu'apurría más seguridá y eficacia. Pero cola meyora teunolóxica esperimentáu nestos últimos años, llográronse consiguir novedoses téuniques d'imaxe cerebral que dexaron ameyorar la precisión quirúrxica, recuperando la neurociruxía la so popularidá como tratamientu pa delles persones con enfermedá de Parkinson que por diversu motivos, yá nun respuenden al tratamientu con fármacos.
Los estudios realizaos nes últimes décades dieron llugar a grandes meyores nes téuniques quirúrxiques, polo que la ciruxía de nuevu ta utilizándose nes persones con enfermedá de Parkinson avanzada pa quien la terapia farmacolóxica yá nun ye abonda. La ciruxía pa la EP pueden estremase en dos grandes grupos: la estimulación cerebral lesional y la estimulación cerebral fonda ( ECP). Los ámbitos d'actuación de la ECP o mancadures inclúin el tálamu, el globu pálidu o'l nucleu subtalámico.
La estimulación cerebral fonda (ECP) ye'l tratamientu quirúrxicu más utilizáu, desenvueltu na década de 1980 por Alim -Louis Benabid y otros. Trátase de la implantación d'un dispositivu médicu llamáu marcapasos cerebral, qu'unvia impulsos llétricos a partes específiques del celebru. La Estimulación cerebral fonda (ECP) encamentar pa persones que tienen enfermedá de Parkinson con fluctuaciones motores y temblón ensin controlar colos fármacos, o p'aquellos que son intolerantes a la medicación, siempres y cuando nun tengan problemes neurosiquiátricos graves.
Otru tratamientu quirúrxicu menos común ye la provocación de manera intencional de mancadures pa suprimir la hiperactividad de les árees subcorticales específiques. Por casu, la palidotomía implica la destrucción quirúrxica del globu pálidu pa controlar la discinesia.
Tresplante nerviosu
Foi la enfermedá de Parkinson la primer enfermedá neurodegenerativa na que s'intentó realizar un tresplante nerviosu en 1982, siendo este un fechu qu'algamó una notable repercusión mediática.
Tratamientu rehabilitador
Ye importante que los pacientes realicen exerciciu de manes, pero más importante ye qu'un llogopeda trabaye col paciente'l máximu tiempu posible, pos tien de correxir la disfagia, el manexu d'oxetos, la hipofonía, l'ansiedá, la micrografía y demás aspeutos del llinguaxe que solo esti profesional puede faer.
Si col tratamientu farmacolóxicu consíguese que los pacientes ameyoren tocantes a los síntomes motores refierse, nun asocede lo mesmo col equilibriu, pos esti va empiorando a lo llargo del intre de la enfermedá. Ello ye que lleváronse a cabu varios estudios que demostraron que nun s'esperimenten cambeos nel equilibriu global en pacientes con enfermedá de Parkinson en rellación cola alministración del tratamientu farmacolóxicu.
Prevención
Nos últimos años realizáronse múltiples estudios col fin d'identificar factores exóxenos que pudieren modificar el riesgu de desenvolver la enfermedá de Parkinson. Por aciu estudio retrospectivos de casos y controles intentóse rellacionar el consumu regular d'antiinflamatorios non esteroides y ciertes vitamines con un menor riesgu de contraer la enfermedá pero les resultaos llograes son contradictorios y nun ye posible inferir que'l consumu d'esos fármacos amenorgue'l riesgu. L'asociación más firme nesti momentu ye la mayor incidencia d'enfermedá de Parkinson ente non fumadores: esiste una rellación ente l'alteración de los niveles de dopamina producida pol tabacu y un amenorgamientu del riesgu de contraer párkinson pero los mecanismos d'esa rellación entá nun fueron determinaos.
En diversos estudios llevaos a cabu apocayá nos que non solo s'investigó la rellación de la enfermedá de Parkinson col tabacu sinón tamién col café confirmóse que'l consumu de dambos mengua'l riesgu de carecer esa enfermedá porque una serie de receptores y sustances, como la dopamina mentada enantes, podríen protexer a les neurones rellacionaes con esa afección. Sicasí, precísense más estudios alrodiu de esa tema pa verificar dicha teoría. Amás, l'autor d'una publicación sostién que pensar que fumar ye bonu ye un autoengaño y una incongruencia. Por casu, hai un mitu basáu n'estudios que plantegen que la incidencia d'enfermedá de Parkinson mengua nos pacientes fumadores cuando la realidá ye que'l fechu de qu'haya menos fumadores con enfermedá de Parkinson deber en gran parte a que les persones que fumen viven menos y l'incidencia de la enfermedá de Parkinson aumenta a edá avanzada (cuando'l fumadores davezu morrieron de cáncer o enfermedá cardiovascular).
Dellos trabayos suxuren una rellación ente'l consumu de lácteos y l'enfermedá de Parkinson.
Investigación
N'años recién, la investigación sobre la enfermedá de Parkinson avanzó y anguaño esiste una meyor conocencia de la enfermedá. Esto ta facilitando'l desenvolvimientu de ferramientes más precises pal diagnósticu, que anguaño sigue basándose nos signos clínicos, y nuevos tratamientos, magar hasta la fecha la levodopa sigui siendo'l tratamientu más eficaz.
En mayu y xunu de 2016 dar a conocer dellos descubrimientos importantes realizaos n'Estaos Xuníos. Per un sitiu investigadores de la Universidá Northwestern en Chicago afayaron una nueva causa de la enfermedá de Parkinson rellacionada coles mutaciones nun xen llamáu TMEM230. Díes dempués investigadores de la Escuela de Medicina de la Universidá de Pittsburgh, n'Estaos Xuníos afayaron la causa pola que la proteína alfa-sinucleína rellacionada col párkinson - un constituyente principal de los cuerpos de Lewy que son el sellu patolóxicu de la enfermedá de Parkinson- ye tóxica pa les neurones nel celebru.
La enfermedá de Parkinson presenta rellaciones xenétiques con numberoses traces y carauterístiques de los seres humanos, lo cual puede sirvir d'ayuda pal entendimientu de la patoloxía. Por casu, nun trabayu publicáu pola revista Nature nel añu 2016, reparóse una correlación xenética positiva col volume intracraneal.
Aderus egregius
Aderus egregius ye una especie de coleópteru de la familia Aderidae. Describióla científicamente George Charles Champion en 1915.
Llingües takama
Les llingües takama son un subgrupu de llingües bantús de les llingües bantús nororientales falaes en República Democrática d'El Congu y Tanzania, les llingües d'esi subgrupu inclúin:
Comparanza léxica
Los numberales en distintes llingües takama son:
! GLOSA ! Sukuma !! Nyamwezi !! Nilamba !! Nyaturu ! PROTO- TAKAMA
Seleición masculina de fútbol d'Inglaterra
El combináu inglés ye'l más antiguu de les esistentes y tien l'honor de ser la Primer partíu internacional de fútbol primera seleición nacional que xugó un partíu internacional, el 30 de payares de 1872, contra'l so vecín escocés. Ye por esto qu'Inglaterra tuvo un rol clave nel desenvolvimientu d'esti deporte, siendo consideraos el inventores y promotores del fútbol. Magar ser el más antiguu combináu mundial, nun foi una de les entidaes que participaron na fundación de la FIFA, y nun s'afiliaría a ella hasta l'añu 1905 en reconociendo a les demás asociaciones de fútbol, y ye consideráu como unu de los mayores llogros de la FIFA. Por aquella mesma dómina, apostaba la supremacía frente a, ya inclusive cuntaba con un combináu amateur pa enfrentase a los equipos de fora de les islles britániques que perduró dende 1906 hasta 1974.
Ye una de los cuatro seleiciones que conformen al Reinu Xuníu, xunto a la seleición escocesa, la seleición galesa y la seleición norirlandesa. Magar ser toes naciones constituyentes, ta considerada y aceptada la so participación a nivel internacional per parte de los máximos organismos. Nun asocede asina nos Xuegos Olímpicos, onde les normes del COI establecen que sía un combináu de deportistes británicos los qu'alleguen a los xuegos, al nun ser Inglaterra un país independiente como dicten les normes. La seleición británica tuviera de ser pos la única representante, y ye anguaño la encargada de representar a Gran Bretaña na cita futbolística anque esistieron pequeños desalcuerdos ente toles federaciones a la de presentar un equipu conxuntu,  motivu pol qu'en delles ocasiones les Islles tuvo puramente representaes por xugadores ingleses.
Magar ye ciertu que cuntó con un mayor dominiu ya importancia nos sos primeros años onde'l fútbol empezaba a ganar relevancia, entá se caltién a lo cimero del panorama. Ente les sos meyores actuaciones, destaca un títulu de la Copa Mundial de Fútbol, na edición na que fueron locales, la 1966. Dichu títulu marcó l'entamu de la so segunda dómina d'oru que duraría hasta 1971 y la so dómina de plata ente 1986 y 1991. Magar ello, nunca pudo ganar la Eurocopa. Tampoco participó nuna Copa Confederaciones, creada en 1992.
El so estadiu llocal fuera históricamente l'antiguu Estadiu de Wembley na ciudá de Londres, que foi totalmente reconstruyíu, y reinaugurado en 2007 col mesmu nome: Estadiu de Wembley. Mientres s'acometíen les obres, ente 2002 y 2007, el combináu xugó en dellos estadios en tol país, principalmente nel Estadiu de Old Trafford de la ciudá de Mánchester.
Nacencia y dominación del fútbol (1870-1920)
Inglaterra foi la creadora del fútbol, tien l'honor d'apostar el primer partíu internacional de seleiciones. Foi ente 1870 y 1872 cuando l'equipu inglés apostara cinco partíos amistosos cola seleición escocesa magar que nun son reconocíos pola FIFA como partíos oficiales una y bones el combináu d'Escocia taba formáu puramente por xugadores que moraben en Londres, y fueron entamaos por C. W. Alcock, un alministrador inglés de deportes, que xugaba amás nel combináu d'Inglaterra.
Nesos partíos, Inglaterra saldría invicta, y el so primer partíu remataría con un empate a un gol, y foi xugáu'l 5 de marzu de 1870 en Londres, nel estadiu The Oval, onde'l ingleses llevaben gorres de cricket y los escoceses capiellos, estilismu qu'anició que la pallabra cap (gorra n'español), usar n'inglés pa designar cualquier apaición internacional. Amás, entá se caltién la tradición de regalar una gorra a los internacionales ingleses.