cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parque nacional y natural de Doñana
Impautu de les infraestructures
Consideráronse por casu una serie de problemes rellacionaos coles infraestructures cercanes al parque. Nesti sentíu criticóse dende diversos sectores ecoloxistes el proyeutu de creación d'un oleoductu ente Estremadura y el Puertu d'Huelva qu'aumentaría considerablemente'l tráficu de buques petroleros pela zona, col consiguiente riesgu de marees negres. Per otra parte la necesidá de dragar frecuentemente'l Guadalquivir pa dexar la entrada salida de buques escontra'l Puertu de Sevilla señalóse como causa de series alteraciones na dinámica del estuariu. Adena venceyó'l pasu d'estos barcos cola entrada de nueves especies animales nos ecosistemes, cuando éstos soltaben agua de llastre na que se conteníen estes especies. El Puertu d'Huelva, a escasos quilómetros del preparque, constitúi unu de los principales riesgos medioambientales. Con al respective de esta tema, munchos dieron la so opinión, ente los que s'atopen Francisco Bella, senador del PSOE y exalcalde de la llocalidá onubense de Almonte. Bella, considera que nun ye lóxicu que nel contestu nel que'l Gobiernu central y la Xunta d'Andalucía apuesten poles enerxíes anovables, consolídese'l proyeutu del oleoductu. Anque, l'alcalde de Almonte tamién fixo una crítica escontra les dificultaes que tien fomentar l'empléu cerca de parque, “sabemos casi tou de la formiga y del llobu cerval, pero precisamos saber cómo evoluciona l'empléu en Doñana”.
Na mesma llinia que Bella, con respectu al acueductu, atópase Ginés Morata, biólogu y ex presidente del Conseyu de Participación de Doñana, quien afirma qu'esti proyeutu ye bien complexu y discutible, yá que supón el pasu de cientos de petroleros al añu que van descargar cerca de Doñana, lo que llevaría a la posibilidá de derrames de crudu.
Sobresplotación de los recursos hídricos
thumb|Dunes de Doñana. El problema más grave de Doñana ye la profundización y amenorga del so acuíferu por cuenta de les estraiciones d'agua pa regadíos, munches d'elles illegales, que se doblaron dende finales de los años 1980 pa caltener cultivos intensivos como'l del algodón, el arroz y más apocayá'l de la fresa. Esta postrera ye cultivada n'invernaderos, envalorándose la superficie so plásticu na redolada de Doñana d'ente 4.500 y 6.000 hectárees, d'onde sale más del 60% de la producción de fresa española. Les demandes d'agua de complexos residenciales cercanos como Matalascañas (Almonte) y determinaes actuaciones desaparentes sobre ríos cercanos tamién podría afectar la dinámica d'agües nel parque. D'últimes plantégense'l riesgu de salinización de les sos agües rellacionaos col cambéu climáticu y la profundización de la so capa freática. Asina, la entrada d'agua salao procedente del Atlánticu podría poner en peligru a delles especies animales y a la flora del Parque. Otra manera, los riesgos de desertización tamién seríen patentes. miniaturadeimagen|Aspeutu de la ruta pa visitantes. Apocayá aprobóse un tresvase de 5 hm³ dende'l Sistema hídricu Chanza-Piedres pa desaniciar, en parte, el problema, anque seríen necesarios otros 20 hm³ pa compensar toles estraiciones por aciu pozos que se ta faciendo nel acuíferu. La Unión Europea sancionó al gobiernu español pola xestión
Desastre de Aznalcóllar
Pa garantizar un desenvolvimientu sostenible tantu nel espaciu natural como nes contornes cercanes y asina compensar esta problemática medioambiental una Comisión Internacional d'Espertos axuntar en 1992 pa proponer soluciones. Tou ello foi orixe del denomináu Plan de Desenvolvimientu Sostenible de Doñana y la so Redolada, la Fundación Doñana 21 que se define textualmente como:
Dichu plan estableció ente los sos oxetivos l'impulsar una serie d'actuaciones que fueren beneficioses pal espaciu natural, convertise n'interlocutor coles instancies nacional y européu o promover la participación de los diversos axentes rellacionaos col parque nun desenvolvimientu sostenible de la zona (como por casu por aciu l'impulsu de cultivos ecolóxicos, como'l arroz ).
Oleoductu
En 2013 autorizóse la construcción d'un oleoductu na redoma del parque
Quemes forestales
Como espaciu natural con grandes zones arbolada y de carba amacera, los fueos suponen una importante amenaza pa la so sobrevivencia.
El 24 de xunu de 2017 empecipióse una grave quema forestal nel términu municipal de Moguer qu'afectó al parque natural "Abalario-Asperillo", afectando a los términos municipales de Moguer, Lucena del Puertu y Almonte. Les 8.486 hectárees quemaes yeren de carba y arboláu, con un perímetru quemáu de 10.900 hectárees, pero d'esa área, 2.414 hectárees de superficie forestal quedaron intactes, y n'otres zones amburó sola carba. De les 8.468 hectárees quemaes 4.450 hectárees correspuenden al términu municipal de Moguer, 3.054 a Almonte y 982 hectárees a Lucena del Puertu. Fueron desallugaes unes 2000 persones de los nucleos poblaos y finques agrícoles de la zona.
Estación Biolóxica de Doñana
La Estación Biolóxica de Doñana o EBD ye un centru dedicáu al estudiu de la ecoloxía terrestre. Crear en 1965 gracies al gobiernu d'España y WWF pa garantizar les investigaciones científiques nos ecosistemes de la zona, siendo tantu l'ésitu que s'investiguen tamién otros ecosistemes nacionales ya internacionales. La EBD, como centru dependiente del CSIC, distribuyir nun centru d'investigación en Sevilla, la Reserva Biolóxica de Doñana en Almonte y una Estación de Campu nel Parque Natural de les Sierres de Cazorla, Segura y Les Villes na provincia de Xaén. A esti centru pertenez entós la Reserva Biolóxica de Doñana o RBD dientro del parque nacional y con 6.794 hai a la que se-y suma la Reserva Biolóxica de Guadiamar.
Otros llugares d'interés
thumb|Palaciu del Acebrón. miniaturadeimagen|Nel parque hai restos de fortificaciones como la torre de la Carbonera.
La Romería de La Rosada y la so rellación col Cotu
thumb|Simpecado cruciando'l Cotu de Doñana nel camín de vuelta de la romería de La Rosada, mayu de 2009. El términu municipal de Almonte, y per ende el parque, atópase enclaváu nuna zona na que les manifestaciones relixoses fueron frecuentes a lo llargo de los sieglos. Los pasaos cultos relixosos a divinidaes de la naturaleza y les agües como los de la diosa Cibeles (que'l so cultu tien munches semeyances coles actuales celebraciones rocieras) fueron rápido afechos polos primeres cristianos d'eses tierres. De dómina paleocristiana, foi datada una pequeña basílica yá sumida, pero ye sobremanera una vegada rematada reconquistar de la zona en 1262, cuando les advocaciones marianes consolídense. En redol a 1270-1284 Alfonsu X reconstrúi la ermita de Santa María de les Rocines y en 1337 apaez la primera reseña al cultu marianu na zona:
La imaxe ye anterior, probablemente del sieglu XIII anque ye a finales del sieglu XVI cuando adopta la iconografía actual d'alcuerdu a la moda del tiempu: como dama de la corte.
El cultu a la Virxe del Rocío ye indixebrable de la redolada natural, del cotu. La mesma lleenda sobre l'afayu de la imaxe al cargu de un pastor atópase xunida a la durez de les paraxes naturales de Doñana:
Otra actividá bien importante y guañada col parque ye la denomada saca de les Yegües.
Laniarius turatii
Laniarius turatii ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
El so nome conmemora al banqueru milanés Conte Ercole Turati (1829-1881).
Distribución y hábitat
Alcuéntrase en Guinea, Guinea-Bisáu, y Sierra Lleona. El so hábitat natural ye la sabana húmeda.
Tresformador
Denomínase tresformador a un dispositivu llétricu que dexa aumentar o menguar la tensión nun circuitu llétricu de corriente alterna, calteniendo la potencia. La potencia qu'ingresa al equipu, nel casu d'un tresformador ideal (esto ye, ensin perdes), ye igual a la que se llogra a la salida. Les máquines reales presenten un pequeñu porcentaxe de perdes, dependiendo del so diseñu y tamañu, ente otros factores.
El tresformador ye un dispositivu que convierte la enerxía llétrico alterno d'un ciertu nivel de tensión, n'enerxía alterno d'otru nivel de tensión, basándose nel fenómenu de la inducción electromagnética. Ta constituyíu por dos bobines de material conductor, enduvellaes sobre un nucleu zarráu de material ferromagnético, pero aisllaes ente sigo llétricamente. La única conexón ente les bobines constituyir el fluxu magnético común que s'establez nel nucleu. El nucleu, xeneralmente, ye fabricáu bien seya de fierro o de llámines apiladas d'aceru llétrico, aleación apropiao pa optimizar el fluxu magnético. Les bobines o enduvellaos denominar primariu y secundariu según correspuendan a la entrada o salida del sistema en cuestión, respeutivamente. Tamién esisten tresformadores con más enduvellaos; nesti casu, puede esistir un enduvelláu "terciariu", de menor tensión que'l secundariu.
Funcionamientu
thumb|Representación esquemática del tresformador. Esti elementu llétricu basar nel fenómenu de la inducción electromagnética, yá que si aplicamos una fuercia electromotriz alterna nel enduvelláu primariu, por cuenta de la variación de la intensidá y sentíu de la corriente alterna, produzse la inducción d'un fluxu magnético variable nel nucleu de fierro.
Esti fluxu va aniciar, por inducción electromagnética, l'apaición d'una fuercia electromotriz nel enduvelláu secundariu. La tensión nel enduvelláu secundariu va depender direutamente del númberu de espiras que tengan los enduvellaos y de la tensión del enduvelláu primariu.
Rellación de Tresformamientu
La rellación de tresformamientu indica l'aumentu o decremento que sufre'l valor de la tensión de salida con al respective de la tensión d'entrada, esto quier dicir, la rellación ente la tensión de salida y la d'entrada.
La rellación ente la fuercia electromotriz inductora (Ep), l'aplicada al enduvelláu primariu y la fuercia electromotriz inducida (Ye), la llograda nel secundariu, ye direutamente proporcional al númberu de espiras de los enduvellaos primariu (Np) y secundariu (Ns), según la ecuación:
La rellación de tresformamientu (m) de la tensión ente'l bobinado primariu y el bobinado secundariu depende de los númberos de vueltes que tenga cada unu. Si'l númberu de vueltes del secundariu ye'l triple del primariu, nel secundariu va haber el triple de tensión.
Onde: (Vp) ye la tensión nel enduvelláu primariu o tensión d'entrada, (Vs) ye la tensión nel enduvelláu secundariu o tensión de salida, (Ip) ye la corriente nel enduvelláu primariu o corriente d'entrada, y (Is) ye la corriente nel enduvelláu secundariu o corriente de salida.
left|280px
Esta particularidá utilizar na rede de tresporte d'enerxía llétrico: al poder efectuar el tresporte a altes tensiones y pequeñes intensidaes, menguar les perdes pol efeutu Joule y embrívese el costo de los conductores.
Asina, si'l númberu de espiras (vueltes) del secundariu ye 100 vegaes mayor que'l del primariu, al aplicar una tensión alterno de 230 voltios nel primariu, llógrense 23.000 voltios nel secundariu (una rellación 100 vegaes cimera, como lo ye la rellación de espiras). A la rellación ente'l númberu de vueltes o espiras del primariu y les del secundariu llámase-y rellación de vueltes del tresformador o rellación de tresformamientu.
Wolof
L'idioma wolof ye una llingua falada en Senegal, Gambia y Mauritania y ye la llingua nativa de la etnia wolof. Fálenla tres millones de persones.
Tresformador
Rellación de Tresformamientu
Agora bien, como la potencia llétrica aplicada nel primariu, en casu d'un tresformador ideal, ten de ser igual a la llograda nel secundariu: El productu de la diferencia de potencial pola intensidá (potencia) ten de ser constante, colo que nel casu del exemplu, si la intensidá circulante pol primariu ye de 10 amperios, la del secundariu va ser de solu 0,1 amperios (una centésima parte).
Wolof
Distribución xeográfica
En Gambia'l 15% de la población (unes 200.000 persones) tien el wolof como llingua materna, pero esta llingua tien una influyencia mayor enforma pola so importancia na capital, Banjul, ú'l 50% de la población lu emplega como la so primera llingua. En Serrekunda, la ciudá más grande de Gambia, hai unes poques persones d'etnia wolof, pero l'idioma fálalu alredor del 90% de la población. Cada vegada más, la mocedá d'otru orixe étnicu emplégala como primera llingua.
Tresformador
Principiu de funcionamientu
thumb|Tresformador monofásicu ideal. El principiu de funcionamientu del tresformador tien les sos bases na teoría del electromagnetismu resumida nes ecuaciones de Maxwell.
Corriente de inrush
La corriente de inrush o corriente transitoria de magnetización ye una corriente delles vegaes la corriente nominal que se produz al momentu de coneutar el tresformador a la rede. Puede ser de 10 vegaes la corriente nominal hasta 100 vegaes en casos raros.
Wolof
Distribución xeográfica
En Mauritania, alredor d'un 7% (unes 185.000 persones) de la población fala wolof. Nesti país, l'idioma úsase solo nes rexones costeres del sur. L'idioma oficial de Mauritania ye l'árabe; el francés fai de llingua franca.
Tresformador
Historia
thumb|Tresformador de nucleu laminado amosando'l cantu de les laminaciones na parte cimera de la unidá.
Primeros pasos: los esperimentos con bobines d'inducción
El fenómenu d'inducción electromagnética nel que se basa'l funcionamientu del tresformador foi afayáu por Michael Faraday en 1831, básase fundamentalmente en que cualquier variación de fluxu magnético que traviesa un circuitu zarráu xenera una corriente inducida, y en que la corriente inducida namái permanez mientres se produz el cambéu de fluxu magnético.
La primera "bobina d'inducción" foi inventada pol sacerdote Nicholas Joseph Callen na Universidá de Maynooth n'Irlanda en 1836. Callen foi unu de los primeros investigadores en dase cuenta de que cuantes más espiras hai nel secundariu, en rellación col bobinado primariu, más grande ye l'aumentu de la tensión llétrico.
Ente la década de 1830 y la década de 1870, los esfuercios pa construyir meyores bobines d'inducción, na so mayoría por ensayu y error, reveló amodo los principios básicos de los tresformadores. Un diseñu práctico y eficaz nun apaeció hasta la década de 1880, pero dientro d'un deceniu, el tresformador sería un papel decisivu na Guerra de les Corrientes”, y en que los sistemes de distribución de corriente alterna trunfaron sobre los sos homólogos de corriente continua, una posición dominante que caltienen dende entós.
En 1876, l'inxenieru rusu Pavel Yablochkov inventó un sistema de llume basáu nun conxuntu de bobines d'inducción nel cual el bobinado primariu coneutar a una fonte de corriente alterna y los enduvellaos secundarios podíen conectase a delles llámpares d'arcu, del so propiu diseñu. Les bobines utilizaes nel sistema portábense como tresformadores primitivos. La patente alegó que'l sistema podría, “apurrir suministru por separáu a dellos puntos de llume con distintes intensidaes lluminoses procedentes d'una sola fonte d'enerxía llétrico”.
En 1878, los inxenieros de la empresa Ganz n'Hungría asignaron parte de los sos recursos d'inxeniería pa la fabricación d'aparatos de llume llétrico p'Austria y Hungría. En 1883, realizaron más de cincuenta instalaciones pa dichu fin. Ufiertaba un sistema que constaba de dos lámpares incandescentes y d'arcu, xeneradores y otros accesorios.
En 1882, Lucien Gaulard y John Dixon Gibbs espunxeron per primer vegada un dispositivu con un nucleu de fierro llamáu "xenerador secundariu" en Londres, depués vendieron la idea a la compañía estauxunidense Westinghouse Electric. Tamién esti sistema foi espuestu en Turín, Italia en 1884, onde foi adoptáu pal sistema d'allumáu llétricu.
La nacencia del primer tresformador
onde Vs ye la tensión nel secundariu y Ns ye'l númberu de espiras nel secundariu; Vp y Np corresponder al primariu.
En 1885, George Westinghouse mercó les patentes del ZBD y les de Gaulard y Gibbs. Él encamentó-y a William Stanley la construcción d'un tresformador de tipu ZBD pa usu comercial. Esti diseñu utilizar por primer vegada comercialmente en 1886.
Otra información d'interés
thumb|250px|Tresformador de tres fases. El primer sistema comercial de corriente alterna con fines de distribución de la enerxía llétrico qu'usaba tresformadores poner n'operación en 1886 en Great Barington, Massachussets, nos Estaos Xuníos d'América. Nesi mesmu añu, la lletricidá tresmitir a 2.000 voltios en corriente alterna a una distancia de 30 quilómetros, nuna llinia construyida en Cerchi, Italia. A partir d'esta pequeña aplicación inicial, la industria llétrico nel mundu percorrió en tal forma, que na actualidá ye factor de desenvolvimientu de los pueblos, formando parte importante nesta industria'l tresformador. L'aparatu qu'equí se describe ye una aplicación, ente tantes, derivada de la inicial bobina de Ruhmkorff o carrete de Ruhmkorff, que consistía en dos bobines concéntriques. A una bobina, llamada primariu, aplicábase-y una corriente continua proveniente d'una batería, conmutada per mediu d'un ruptor movíu pol magnetismu xeneráu nun nucleu de fierro central pola mesma enerxía de la batería. El campu magnético asina creáu variaba al son de les interrupciones, y nel otru bobinado, llamáu secundariu y con munches más espiras, inducíase una corriente d'escasu valor pero con una fuercia llétrico capaz de saltar ente les puntes d'un chispómetro conectáu a los sos estremos.
Tamién da orixe a les antigües bobines de ignición del automóvil Ford T, que tenía una per cada buxía, comandadas por un distribuidor que mandaba la corriente al traviés de caúna de les bobines na secuencia correuta.
Tresformador trifásicu
Un tresformador trifásicu consta de tres fases movíes en 120 graos, en sistemes equilibraos tienen igual magnitú. Una fase consiste nun polu positivu y negativu pol que circula una corriente alterna. Nun ye necesariu dicir qu'un tresformador nun funcionar con corriente continua, yá que por qu'esista un voltaxe V ten d'haber una variación del fluxu. V = N dΦ/dt onde N ye'l númberu de espiras del llau d'alta o baxa tensión del tresformador. El términu dΦ/dt ye una derivada del fluxu, o en términos simples la variación del fluxu magnético. Faraday demostró nel sieglu XIX que si s'avera un imán a una bobina moviendo l'imán o la bobina induzse una corriente y produz un voltaxe los cualos pueden faer trabayu como encender una bombilla.
Les distintes formes de conexón de los bobinados trifásicos d'un tresformador, recibe'l nome de grupu de conexionado. Amás d'identificar les conexones de los bobinados primariu y secundariu (estrella, triángulu o zig-zag), el grupu de conexionado indica'l desfasaje ente les tensiones de llinia primaria y secundaria, de los sistemes trifásicos venceyaos pol tresformador. Los grupos de conexionado más comúnmente utilizaos na distribución d'enerxía llétrico son Dy5 (primariu en triángulu, secundariu n'estrella, desfasaje 150 graos) y Dy11 (triángulu, estrella, 330 graos), Yy0 (estrella, estrella, 0 graos), Yd11 (estrella, triángulu, 330 graos), ente otros. El conceutu práuticu de grupu de conexionado adquier relevancia pa realizar una operación segura, mientres la puesta en paralelu de tresformadores.
El nucleu
El nucleu ta formáu por delles chapes o fueyes de metal (xeneralmente material ferromagnético) que tán apiladas una xunto a la otra, ensin soldar, similar a les fueyes d'un llibru. La función del nucleu ye caltener el fluxu magnético confináu dientro d'él y evitar qu'esti fluya pel aire favoreciendo les perdíes nel nucleu y amenorgando la eficiencia. La configuración por laminas del nucleu laminado realizar pa evitar les corrientes de Foucault, que son corrientes que circulen ente laminas, indeseadas pos favorecen les perdíes.
Bobines
Les bobines son a cencielles alambres xeneralmente de cobre endolcáu nes piernes del nucleu. Según el númberu de espiras (vueltes) alredor d'una pierna va inducir un voltaxe mayor. Xuégase entós col númberu de vueltes nel primariu versus les del secundariu. Nun tresformador trifásicu'l númberu de vueltes del primariu y secundariu tendría de ser igual pa toles fases.
Tabla añal del sieglu XIII e.C.
Sieglu XIII e.C.
Tresformador
Cambiador de taps
El cambiador de taps o derivaciones ye un dispositivu xeneralmente mecánicu que puede ser xiráu manualmente pa camudar la razón de tresformamientu nun tresformador, típicamente, son 5 pasos unu d'ellos ye neutral, los otros alterien la razón en más o menos el 5%. Por casu esto ayuda a xubir el voltaxe nel secundariu p'ameyorar un voltaxe bien baxu en dalguna barra del sistema.
Tabla añal del sieglu XIII e.C.
Tabla añal del sieglu XIV e.C. - Sieglu XIV e.C. | Sieglu XII e.C. - Tabla añal del sieglu XII e.C.
Tresformador
Relé de sobrepresión
Ye un dispositivu mecánicu que nivela l'aumentu de presión del tresformador que pueden faelo esplotar. Sicasí esisten dellos equipos qu'esploten a pesar de tener esti dispositivu. Esisten el relé de presión súbita pa presiones transitories y el relé de sobrepresión pa presiones más permanentes.
Tableru de control
Contién les conexones llétriques pal control, relés de proteición llétrica, señales de control de válvules de sobrepresión escontra dispositivos de proteición.
Configuraciones
Les bobines pueden ser coneutaes de forma distinta en delta, estrella, o T. Pueden faese tresformadores trifásicos de trés formes distintes: Tresformador tipu nucleu.
Clases de ventilación
Hai distintos tipos de ventilación nun tresformador. La ventilación puede ser por:
El refrigerante al interior del estante del tresformador ye de dellos tipos:
La nomenclatura que designa la ventilación ye del tipu XYXY, onde X indica'l tipu de refrigerante, y el Y la ventilación usada. Según esto esisten:
Tresformadores variables
Tamién llamaos "Variacs", tomen una llinia de tensión fixo (na entrada) y aproven de tensión de salida variable ajustable, dientro de dos valores.
Tresformador d'alimentación
Pueden tener una o delles bobines secundaries y apurren les tensiones necesaries pal funcionamientu del equipu. Dacuando incorpora un fusible que corta'l so circuitu primariu cuando'l tresformador algama una temperatura escesivo, evitando qu'ésti se quemar, cola emisión de fumos y gases que trai'l riesgu de quema. Estos fusibles nun suelen ser reemplazables, de cuenta qu'hai que sustituyir tol tresformador.
thumb|200px|Tresformador trifásicu. Conexón estrella-triángulu. thumb|200px|Tresformador Flyback modernu. thumb|200px|Tresformador diferencial de variación llinial (LVDT).
Tresformador de pulsos
Ye un tipu especial de tresformador con respuesta bien rápida (baxa autoinducción) destináu a funcionar en réxime de pulsos. La so principal aplicación ye tresferir impulsos de mandu sobre elementos de control de potencia como SCR, triacs, etc. llogrando un aislamientu galvánicu ente les etapes de mandu y potencia.
Tresformador de llinia o Flyback
Ye un casu particular de tresformador de pulsos. Emplegar nos televisiones con TRC (CRT) pa xenerar l'alta tensión y la corriente pa les bobines de deflexión horizontal. Suelen ser pequeños y económicos. Amás suel apurrir otres tensiones pal tubu (focu, filamentu, etc.). Amás de tener una respuesta en frecuencia más alta que munchu tresformadores, tien la carauterística de caltener distintos niveles de potencia de salida por cuenta de los sos distintos arreglos ente los sos bobinados secundarios.
Tresformador diferencial de variación llinial
El tresformador diferencial de variación llinial (LVDT según les sos sigles n'inglés) ye un tipu de tresformador llétricu utilizáu pa midir desplazamientos lliniales. El tresformador tien tres bobines dispuestes estremu con estremu alredor d'un tubu. La bobina central ye l'enduvelláu primariu y les esternes son los secundarios. Un centru ferromagnético de forma cilíndrica, suxetu al oxetu que la so posición desea ser midida, esmucir con respectu a la exa del tubu.
Los LVDT son usaos pa la realimentación de posición en servomecanismos y pa la midida automática en ferramientes y munchos otros usos industriales y científicos.
Tresformador con diodu estremáu
Ye un tipu de tresformador de llinia qu'incorpora'l diodu rectificador p'apurrir la tensión continuo de MAT direutamente al tubu. Llámase diodu estremáu porque ta formáu por dellos diodos más pequeños partíos pol bobinado y coneutaos en serie, de cuenta que cada diodu namái tien que soportar una tensión inverso relativamente baxa. La salida del tresformador va direutamente al ánodu del tubu, ensin diodu nin triplicador.
Tresformador de impedancia
Esti tipu de tresformador emplegar p'afaer antenes y llinies de tresmisión (tarxetes de rede, teléfonos, etc.) y yera imprescindible nos etapa de potencia amplificadores de válvules p'afaer l'alta impedancia de los tubos a la baxa de los altavoces.
Si asitiar nel secundariu una impedancia de valor Z, y llamamos n a Ns/Np, como Is=-Ip/n y Ye=Ep.n, la impedancia vista dende'l primariu va ser Ep/Ip = -Ye/n²Is = Z/n². Asina, consiguimos tresformar una impedancia de valor Z n'otra de Z/n². Asitiando'l tresformador al aviesu, lo que faemos ye alzar la impedancia nun factor n².
Estabilizador de tensión
Ye un tipu especial de tresformador nel que'l nucleu encher cuando la tensión nel primariu entepasa'l so valor nominal. Entós, les variaciones de tensión nel secundariu queden llindaes. Tenía un llabor de proteición de los equipos frente a fluctuaciones de la rede. Esti tipu de tresformador cayó en desusu col desenvolvimientu de los reguladores de tensión electrónicu, por cuenta del so volume, pesu, preciu y baxa eficiencia enerxética.
Tresformador híbridu o bobina híbrida
Ye un tresformador que funciona como una híbrida. D'aplicación nos teléfonos, tarxetes de rede, etc.
Balun
Ye bien utilizáu como balun pa tresformar llinies equilibraes en non equilibraes y viceversa. La llinia permédiase coneutando a masa tómalo entemedia del secundariu del tresformador.
Tresformador electrónicu
Ta compuestu por un circuitu electrónicu qu'alza la frecuencia de la corriente llétrica qu'alimenta al tresformador, d'esta manera ye posible amenorgar drásticamente el so tamañu. Tamién pueden formar parte de circuitos más complexos que caltienen la tensión de salida nun valor prefijado ensin importar la variación na entrada, llamaos fonte conmutada.
Tresformador de frecuencia variable
Son pequeños tresformadores de nucleu de fierro, que funcionen na banda de audiofrecuencias. Utilícense de cutiu como dispositivos d'acoplamientu en circuitos electrónicos pa comunicaciones, midíes y control.
Tresformadores de midida
Ente'l tresformadores con fines especiales, los más importantes son el tresformadores de midida pa instalar preseos, contadores y relés proteutores en circuitos d'alta tensión o d'elevada corriente. El tresformadores de midida aisllen los circuitos de midida o de relés, dexando una mayor normalización na construcción de contadores, preseos y relés. thumb|Trés tresformadores de corriente: D'esquierda a derecha: De 150/5Amperes, 200/5Amperes, 300/5Amperes
Según la so construcción
thumb|Pequeñu tresformador con nucleu toroidal. thumb|Cómo carauterizar un nucleu toroidal. thumb|Tresformador de granu empobináu.
Autotransformador
El primariu y el secundariu del tresformador tán coneutaos en serie, constituyendo un bobinado únicu. Pesa menos y ye más baratu qu'un tresformador y pollo emplégase davezu pa convertir 220 V a 125 V y viceversa y n'otres aplicaciones similares. Tien l'inconveniente de nun apurrir aislamientu galvánicu ente'l primariu y el secundariu.
Tresformador con nucleu toroidal o envolvente
El nucleu consiste nun aniellu, de normal de compuestos artificiales de ferrita, sobre'l que se bobinan el primariu y el secundariu. Son más avolumaos, pero'l fluxu magnético queda confináu nel nucleu, teniendo fluxos de dispersión bien amenorgaos y baxes perdes por corrientes de Foucault.
Tresformador de granu empobináu
El nucleu ta formáu por una chapa de fierro de granu empobináu, endolcada sobre sí mesma, siempres nel mesmu sentíu, en llugar de les llámines de fierro duce separaes habituales. Presenta perdes bien amenorgaes pero ye caru. La chapa de fierro de granu empobináu pue ser tamién utilizada en tresformadores empobinaos (chapa en Y), amenorgando les sos perdes.
Bobina de nucleu d'aire
N'aplicaciones d'alta frecuencia empléguense bobinados sobre un carrete ensin nucleu o con un pequeñu cilindru de ferrita que s'introduz más o menos nel carrete, p'afaer el so inductancia.
Tresformador de nucleu envolvente
Tán provistos de nucleos de ferrita estremaos en dos metaes que, como una concha, envolubren los bobinados. Eviten los fluxos de dispersión.
Tresformador piezoeléctrico
Pa ciertes aplicaciones apaecieron nel mercáu tresformadores que nun tán basaos nel fluxu magnético pa tresportar la enerxía ente'l primariu y el secundariu, sinón que s'empleguen vibraciones mecániques nun cristal piezoeléctrico. Tienen la ventaya de ser bien planos y funcionar bien a frecuencies elevaes. Usar en dellos convertidores de tensión p'alimentar les llámpares fluorescentes de los monitores de led y TFT usaos en computación y en televisión.
São Paulo (ciudá)
São Paulo ye la mayor ciudá d'Brasil. Ye la capital del estáu de São Paulo, Tien una población de y forma una área metropolitana de 20 millones de persones, faciendo d'ella la quinta mayor del mundu.
Dalbergia cearensis
Dalgunos denominar «palisandro», pero nun tien de confundir se col palisandro africanu (Guibourtia ehie).
Propiedaes
Ye bultable por causar reacción alérxica a suxetos sensibles, pola presencia de quinones sensibilizantes na madera.
Usos
La madera d'esti árbol llamada "madera real", usar pa moblería clásica, palos de billar (por casu, los de la marca londinense John Parris). Ye purpúrea, con fines y numberosos llurdios negros. El so pesu específicu ye de 980 a 1100 kg/m³. Algama de 15 a 20 m d'altor.
Pierrefitte-sur-Aire
Pierrefitte-sur-Aire ye una comuña francesa del departamentu de Meuse, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Natalie Lubascher
Natalie Lubascher Mena ye una nadadora sincronizada chilena, especialista nel exerciciu de duetos. Ye, xunto a la so compañera Kelley Kobler, la máxima esponente actual de dicha disciplina en Chile.
Trayeutoria deportiva
Natalie empezó a la edá de seis años practicando nado sincronizáu asonsañando a la so hermana mayor. En practicándolo hasta los quince años, dexó l'actividá. Nesti periodu y en terminando'l colexu, ingresó a la universidá, dende onde se tituló como inxeniera agrónoma. A los 23 años retomó l'actividá d'altu rendimientu, onde la so entrenadora, la brasilana Marcia Leite, reconoció'l so potencial y xunir xunto a Kelley Kobler, empecipiando asina la preparación de Natalie xunto a la so compañera pa dichu exerciciu na disciplina.
En 2013, llogró xunto a la so compañera'l primer llugar nel exerciciu téunicu en pareyes nel Campeonatu Panamericanu de Nado Sincronizáu de la Unión Americana de Natación UANA, realizaos en San Xuan, Puertu Ricu, con una puntuación de 66,875.
En 2014 participó nel Campeonatu Suramericanu de Nado Sincronizáu realizaos en Mar del Plata, Arxentina, tantu en solu, equipu y en dúu. Nesti últimu exerciciu llogró'l cuartu llugar xunto a Kelley Kobler, clasificando asina a los Xuegos Panamericanos de 2015, siendo'l tercer combináu nacional qu'algamaba'l so pasu a esta instancia na hestoria del nado sincronizáu en Chile.
En 2015, xunto a la so compañera representando a Chile quedar col quintu llugar nel US Open Championship 2015 realizáu en New York, siendo'l meyor país llatinoamericanu en dicha prueba. Esi mesmu añu participó nos sos primeros Xuegos Panamericanos en Toronto, Canadá, onde llogró'l novenu llugar en dueto. Darréu, al pie del so compañeru fixeron presentes como dúu nel Campeonatu Mundial de Natación de 2015 celebráu en Kazán, el so primer mundial, onde llograron el llugar 27º en modalidá téunica y 28º n'estilu llibre.
En 2016, aportó a la final xunto a la so dupla nel Open de Nado Sincronizáu en Bonn, Alemaña, concluyendo docena na tabla xeneral. En Marzu del mesmu añu compitió nel preolímpicu en Rio de Janeiro, pa poder clasificar a los Xuegos Olimpicos, xunto al so duet, Kelley Kobler.
En 2017, llogró medaya de plata nos Xuegos Bolivarianos de 2017 en Santa Marta, Colombia, na modalidá de rutina combinada.
En 2018, llogró medaya de plata nos Xuegos Suramericanos de 2018 en Cochabamba, Bolivia, na modalidá de rutina forno xunto a Kelley Kobler, Isidora Letelier, Bianca Consigliere, Catalina Fleckestein, Beatriz Osorio, Antonia Massoni, Rafaella Signorelli y Gloria Carrasco.
Vida personal
Natalie ye inxeniera agrónoma d'oficiu, con mención en Enoloxía y Viticultura, de la Pontificia Universidá Católica de Chile.
Dahlia coccinea
Dahlia coccinea, ye una especie del xéneru Dahlia, perteneciente a la familia Asteraceae. thumb|240px|Ilustración thumb|right|240px|Detalle de la flor Los tubérculos de la planta utilícense como fonte d'alimentu polos azteques, anque esti usu en gran parte escastóse dempués de la conquista española. Los tubérculos son bien nutritivos.
Descripción
Planta herbal que puede llegar a midir 1.50 m d'altor o más, les cañes son purpúreas, aristaes, glabres o escasamente pilosas, con fueyes opuestes y compuestes de delles fueyuques, partíes en 5 lóbulos ováu-llanceolaes. Les flores del discu son marielles. Floria de xunu a payares. == Distribución y hábitat desconoz el so llugar d'orixe, atopar de Chihuahua y Tamaulipas a Chiapas, n'altitúes de 500-3350 msnm, crez en pacionales, carbes y montes de coníferes, d'encina y nel monte mesófilu de monte, de preferencia na vexetación secundaria, anque tamién se-y hai colectáu a veres del ríu.
Propiedaes
En Michoacán preparen un té col raigañu que se toma cuando hai tos. En Oaxaca pa curar los fueos na boca aplicar en forma llocal la cazumbre o les fueyes fresques. Francisco Hernández de Toledo narra "el raigañu d'esta planta tamién llamada acocoxochitl, ye usada contra los cólicos y la flatulencia, amás de referila como antiespasmódica, catártica, diaforética, diurética, tóxica y antitusígena"; anque pa esti últimu casu nun menta que parte del vexetal ocúpase. Sahagun menta que "el so raigañu ye quemante y agria. Ye riquida cuando se tien aguadía alcontrada nel abdome, pa quien tien la enfermedá del home, quien la seca. El dolor (indisposición) esta nel so rectu, depués quítase. Namái un pocu ten de ser tomada. Nun se debe comer coses fríes nin coses calientes. Tamién asela la fiebre qu'esta dientro d'unu. Amás ye usada por quien sufrió recayimientu dempués de curase. Tien de tomar cuando ta cerca d'entrar al bañu de vapor. O cuando sale tamién tien de tomar un pocu. Aquellos que nun tán enfermos pueden tomala pos ayuda a la dixestión".
thumb|Curtia descripción sobre la Dahlia coccinea nel xardín botánicu de la [[UNAM, Méxicu.]]
Dragendorff, cita a Batalla, M.A. y cols. 1942, quién reporta que los bulbos úsense como tónicu, diuréticu, diaforético, contra los cólicos y la flatulencia. Los tubérculos de la dalia son una bona fonte d'inulina. En adición a la inulina alcuéntrase eriodictiol, diastasa, fitina y acedu benzoico, componentes químicos que son medicinalmente activos.
Taxonomía
Dahlia coccinea describióse por Antonio José de Cavanilles y espublizóse en Icones et Descriptiones Plantarum 3(2): 33–34, t. 266. 1794[1795-1796].
Ciudá de Méxicu
Ciudá de Méxicu (embrivíu como CDMX y enantes de 2016 nomada Distritu Federal o D.F.) ye la capital de Méxicu (Estaos Xuníos Mexicanos) y sede de los poderes federales de la Xunión de la que constitúi una de les sos 32 entidaes federatives.
Ciudá de Méxicu ye'l centru políticu y económicu del país y ye, al mesmu tiempu, la segunda metrópolis más grande del mundiu, sólo dempués de Tokiu, (Xapón). Ciudá de Méxicu da-y una quinta parte del PIB nacional de Méxicu.
Enllena una décima parte del Valle de Méxicu nel centru-sur del país, nun territoriu que formó parte de la cuenca lacustre del llagu de Texcoco. Méxicu D.F. ye la ciudá más rica y poblada del país, con, y asítiase nel segundu llugar como entidá federativa, dempués del estáu de Méxicu.
Nel so xorrecimientu demográficu, Ciudá de Méxicu foi inxertando a numberosos poblaos que s'atopaben nes cercaníes. A mediaos del sieglu XX, la so área metropolitana ta fuera de les llendes del Distritu Federal, y estiéndese sobre 40 conceyos del estáu de Méxicu y un conceyu del estáu d'Hidalgo, según la última definición oficial de 2003 los gobiernos llocales, estatales y federal sobre la Zona Metropolitana de la Ciudá de Méxicu (ZMCM).
La ZMCM taba habitada nel 2005 por 19.331.365 persones, cuasi'l 20 per cientu de la población total del país. D'alcuerdu coles proyeiciones del Conseyu Nacional de Población (Conapo), pal 1 de xunetu del 2007 creyíase una población d'8.193.899 habitantes pa la ciudá, y de 19.704.125 habitantes pa tola la Zona Metropolitana.
L'Área Metropolitana de la Ciudá de Méxicu asítiase nel octavu llugar de les ciudaes más riques del mundiu al tener un PIB de 315.000 millones de dólares que se duplicará pal 2020, asitiándola nel séptimu llugar sólo dempués de Tokiu, Nueva York, Chicago, Los Angeles, Londres y París.
Autódromu Oscar y Juan Gálvez
El Autódromu Oscar y Juan Gálvez ye un autódromu allugáu nel barriu de Villa Riachuelo de la Ciudá de Buenos Aires, Arxentina. Foi inauguráu en 1952 mientres la presidencia de Juan Domingo Perón, gracies a la iniciativa de dellos corredores arxentinos ente los que s'atopaba Juan Manuel Fangio. Debe'l so nome a los denominaos Hermanos Gálvez, ídolos de les décades del '40, '50 y '60 del Turismu Carretera, quien apoderaren gran parte de la década del '50, collechando 14 títulos que fueron partíos ente 5 para Oscar Alfredo Gálvez (el mayor) y 9 para Juan Gálvez (el menor).
Por cuenta de la so infraestructura ye conocida como la Catedral del Automovilismu Arxentín y el Coliséu Porteño. Foi see en venti oportunidad del Gran Premiu d'Arxentina de Fórmula 1, según del Gran Premiu d'Arxentina de Motociclismu, del cual apostóse 10 vegaes. Otra carrera memorable que se llevó a cabu en 9 ediciones fueron los 1000 km de Buenos Aires, que s'apostaron ente 1954 y 1972.
L'escenariu recibe frecuentemente a les principales categoríes arxentines d'automovilismu de velocidá, tales como'l Turismu Carretera, TC 2000, Top Race y Turismu Nacional, demás de competencies de motociclismu y zonales como la más importante la Fórmula 07. Tamién ye utilizáu como pista de 1/4 de milla, dixebráu en dos pistes con categoríes.
El circuitu non siempres foi conocíu pol so nome actual, yá que nel so añu inauguración foi bautizáu como Autódromu 17 d'Ochobre, como homenaxe a la fecha del Día de la Llealtá Peronista. Tres la llegada del golpe d'estáu del Revolucion Llibertadora (Arxentina), el autódromu foi rebautizado col nome de Autódromu Xeneral San Martín, n'homenaxe al prócer máximu de l'Arxentina. Esta denominación caltener hasta l'añu 1983, cuando cola torna de la democracia decidióse renombrarlo como Autódromu Municipal de Buenos Aires.
Debíu al fallecimientu del ex-campeón de Turismu Carretera, Oscar Alfredo Gálvez, el 16 d'avientu de 1989, el autódromu foi bautizáu col so nome n'homenaxe pol so fallecimientu. Al nome impuestu en 1989, finalmente adosaríase-y sobre finales de 2005 el del hermanu del homenaxáu, el tamién ex-campeón de TC Juan Gálvez, máximu monarca de la especialidá, dándo-y el nome definitivu col cual güei ye conocíu'l circuitu.
Historia
thumb|left|300px|Vista del Autódromu [[Juan Gálvez (automovilista)|Juan y Oscar Gálvez, Buenos Aires.]] El autódromu foi construyíu por iniciativa de dellos corredores arxentinos, ente los que s'atopaba bucci y el ganador del Campeonatu Mundial de Fórmula 1 de 1951, Juan Manuel Fangio. Ante'l desarrollu del automovilismu arxentín, el gobiernu del Presidente Juan Domingo Perón decidió construyir el autódromu nel sur de la Ciudá de Buenos Aires, nun predio de más de 200 hai, nel barriu de Villa Riachuelo. El autódromu foi inauguráu pol intendente Jorge Sabaté el 9 de marzu de 1952, sol nome de Autódromu 17 d'Ochobre, n'honor a la "xornada histórica" de sofitu al entós Coronel Perón.
Pa la inauguración fueron entamaes trés pruebes, pero la más importante foi la realización de la Copa Perón na modalidá Fórmula Llibre, ganada por Juan Manuel Fangio. Fangio tardó 1:17.19.230 h pa cubrir les 30 vueltes del circuitu 4 del autódromu, al mandu d'una Ferrari 166FL. En segundu llugar llegó Froilán González col so Ferrari 166C y terceru el brasilanu Francisco Landi nel so Ferrari 125C.
En 1953 corrióse ellí'l primera Gran Premiu d'Arxentina, la primer competencia fuera d'Europa, ganáu nesa ocasión pol pilotu italianu Alberto Ascari, que corría pa la escudería Scuderia Ferrari. El corredor arxentín Juan Manuel Fangio tuvo qu'abandonar na vuelta 36 cuando falló la tresmisión de la so Maserati. Mientres esa carrera asocedió un accidente que se cobró la vida de 9 persones.
Los primeros años
Por iniciativa conxunta ente l'Automóvil Club Arxentín y la Municipalidá de la Ciudá de Buenos Aires, el 9 de marzu de 1952, inauguróse'l Autódromu “17 d'Ochobre”, siendo portada de les principales revistes deportives.
El presidente d'entós, Juan Domingo Perón, decidió qu'un Campeón del mundu de Fórmula Unu, como Juan Manuel Fangio tenía de correr, precisamente nel so país, como davezu facer nos circuitos d'Europa y non polos tradicionales trazaos caleyeros de Palermo, Retiru o Mar del Plata, onde se desenvolvíen les famoses temporaes d'aquella dómina. Modificáronse dellos sectores de la pista como la S de Venáu y dos chicanes, convirtiéndose definitivamente, n'unu de los más seguros del mundu. Concebíu a lo grande, cola meyor infraestructura de la dómina, el Autódromu foi una de les obres más importantes de l'arquiteutura deportiva moderna. Nel diseñu orixinal, el Autódromu presentaba diez circuitos alternativos.
Más allá de les resultaos, l'oxetivu yera ameyorar y allugase dientro de los meyores del mundu, misión llargamente cumplida, considerando'l valumbu de la obra que permaneció ensin cambeos por más de 15 años (non asina'l so nome que foi modificáu pol de “Autódromu Municipal” en instalándose nel poder la dictadura autodenomada Revolución Llibertadora y dende 1989, foi bautizáu definitivamente, “Oscar Alfredo Gálvez” quien fuera en cinco oportunidad campeón de Turismu Carretera (TC) y el primer volante arxentín en vencer a corredores europeos.
A pesar que mientres estos postreros 51 años, l'automovilismu y el motociclismu deportivu crecieron a pasos axigantaos, nun asocedió lo mesmo col aspeutu edilicio y de seguridá, que obviamente sufrieron menores variantes.
Los últimos años
El Autódromu entró mientres la década de 1990 dientro del proyeutu de reestructuración del Estáu, foi privatizáu y vivió la so dómina de rellumanza. La empresa D'Port Motor 3er Mileno S.A., conformada por dirixentes del automovilismu local y empresarios del motociclismu, fíxose cargu de la concesión y volvieron les carreres internacionales con espectáculos de Fórmula 3000, el Continental Circus y mientres cuatro años ente 1995 y 1998 la Fórmula Unu. Destacar nel periodu 1993-2003 la xestión de los señores Martín Salaverry y Omar Spataro, empresarios y dirixentes del automovilismu deportivu Arxentín.
Robló un contratu en 1994 cola empresa Gran Premiu de la República Arxentina S.A., que tresfirió la so conocencia al gerenciador ACBA S.A (Autódromu de la Ciudá de Buenos Aires S.A) pa la realización de los grandes premios de fórmula 1, y asina s'entamaron los Grandes Premios de la República Arxentina dende 1995 hasta 1998. Fueron necesaries grandes inversiones d'infraestructura: boxes, sala de prensa, torre de control, 3 bandexes de turria, tribuna forqueta, edificios corporativos y repavimentación completa de los circuitos. El Autódromu de Buenos Aires convertir n'unu de los más grandes de Suramérica, recibiendo nel mes d'avientu de 2004 la categorización clase A, según normes de la C.D.A. del A.C.A.
N'abril de 2003 produzse'l fallecimientu del titular de D'Port Motor 3er Mileniu S.A. y la concesión pasa por un momentu de transición hasta abril de 2005 cuando s'empecipia una nueva xestión, al cargu de ACBA S.A con un programa de meyores ya inversiones que nun foi tal, productu d'una mala alministración y absolutu desconocimientu del deporte motor. La concesión tuvo vixente hasta abril de 2015. Esta empresa privada ocupar dende entós n'esplotar un bien del Estáu y per ende de tolos arxentinos y cobrar a los distintos clubes d'automovilismu qu'intenten utilizar les instalaciones na actividá pa la que foi creáu. Cobráben-yos sumes siderales que torguen el desarrollu del automovilismu nesti llugar.
Va unos años convirtióse nun negociu inmobiliariu arrendando tol llugar pa cocheres de concesionaries d'autos y perdiendo l'interés na actividá automovilística para lo que foi creáu. En 2015 presentóse un proyeutu nel alcuentru de la Comisión de Planiamientu Urbanu de la Llexislatura, el macrismo la so propuesta pa baltar el autódromu Oscar Alfredo Gálvez del barriu de Villa Riachuelo y ellí construyir una planta de tratamientu de residuos. meses dempués el PRO, partíu gobernante de la Ciudá de Buenos Aires presentó un proyeutu pa reformalo y preve dexar lo'l autódromu en concesión a empreses privaes por 30 años. Tamién ye l'escenariu del mayor eventu d'autos multimarca d'América llamáu SRS (Street Racing Shell) qu'axunta más de dolce mil persones por fecha y alredor de cuatro mil autos.
Nicholas Pileggi
La so obra más conocida ye'l llibru Wiseguy.