cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frankie Muniz
Automovilismu
La carrera de Muniz nes carreres d'autos remontar a 2004, cuando dirixó la Toyota Pro/Celebrity Race en Long Beachcomo participante de celebridaes, terminando en séptimu llugar. Al añu siguiente, terminó terceru, y foi la meyor celebridá dempués de capitalizar el contautu d'Ingo Rademacher y Aaron Peirsol na última vuelta. Mientres investigaba la posibilidá de xunise a un equipu de carreres como propietariu, concedióse-y una prueba nun automóvil, y nel so llugar robló un contratu de dos años con Jensen Motorsport como pilotu. Muniz ingresó a catorce carreres mientres la temporada 2006 de la Fórmula BMW EE. XX., y nun pudo terminar nuna posición de puntaje.Foi escoyíu como unu de los trenta y seis pilotos pa competir na final añal de Formular BMW World en Valencia. Muniz terminó nel puestu 29. N'abril, volvió competir nel Toyota Pro/Celebrity, terminando nel puestu 11 dempués d'empezar nel puestu 19.
En 2007, Muniz xubió a la Champ Car Atlantic Series más competitiva, onde compitió en tola temporada de 12 carreres. Pa la temporada, el so meyor final de carrera foi'l novenu llugar, y oficialmente ganó un total de 41 puntos (pal puestu 22) y $17,000 en premios, rexistrando 351 vueltes. En xineru de 2007, allugóse segundu na carrera de Sebring Winter National. Robló col equipu ganador del Campeonatu Atlánticu, Pacific Coast Motorsports, en xineru de 2008, coles mires de competir constantemente nel top ten del campeonatu de puntos. Terminó la temporada 2008 nel oncenu llugar. A la fin de la temporada 2008, ganó'l Jovy Marcelo Award, un premiu por deportividá votáu por otros pilotos nomaos en memoria del ganador del Campeonatu Atlánticu 1991 que foi asesináu mientres la práutica de les 500 Milles d'Indianápolis de 1992. En 2009, Muniz xunir al Team Stargate Worlds, y terminó ente los diez primeros en toles carreres apostaes, con un meyor resultáu de cuartu nel Miller Motorsports Park. Sicasí, antes de la penúltima carrera en Road America, la so temporada foi encurtiada pola ciruxía de la so muñeca.
thumb|derecha|200px|Muniz na Toyota Pro/Celebrity Race en 2011
En 2011, Muniz tornó a la Toyota Pro/Celebrity Race; Dempués d'empezar el 15° puestu, terminó cuartu.
Música
Muniz xunir a la banda ensin roblar, You Hang Up, como batería. Él dixo: «¡Esto ye daqué que siempres quixi na mio vida, y toi encantáu de tar acomuñáu con un grupu tan grande de mozos!».
En 2012, Muniz xunir a Kingsfoil, una banda con sede en York, Pennsylvania, y aprobó SJC Drums y Cymbals Imperial. En 2014 tuvo qu'abandonar la banda por cuenta de problemes de programación.
Vida personal
Muniz ye un partidariu vidueñu de los Arizona Cardinals  y Los Angeles Clippers.
El 30 de payares de 2012, Muniz foi hospitalizáu depués d'un ataque isquémicu transitoriu, tamién descritu como un «mini accidente cerebrovascular», y faló sobre aquella esperiencia en Katie. Sufrió un segundu ataque un añu dempués, en payares de 2013. Foi entrevistáu en 2017 y preguntar pola so salú, él dixo que nun tuviera problemes. Revelar en Dancing with the Stars el 9 d'ochobre de 2017, que de fechu sufrió una gran perda de memoria, incluyendo la perda de munches alcordances de los díes d'actuación de la so infancia.
Cecilia de Grecia y Dinamarca
Cecilia, princesa de Grecia y Dinamarca foi fía del príncipe Andrés de Grecia y de la princesa Alicia de Battenberg y hermana del duque Felipe d'Edimburgu.
Matrimoniu y fíos
La boda de Cecilia y Xurde Donato foi celebrada polos ritos ortodoxu y luteranu, y tuvo llugar nel Palaciu Nuevu de Darmstadt el 2 de febreru de 1931. Instalaron la so residencia en Wolfsgarten.
Tuvieron dellos fíos:
El 9 d'ochobre de 1937 finó'l gran duque Ernesto Lluis, asocediéndo-y el so fíu Xurde Donato como xefe de la casa gran ducal de Hesse y del Rin.
Fallecimientu
El 20 de payares d'esi mesmu añu, diba celebrase en Londres la boda del únicu hermanu del nuevu gran duque, Lluis, cola inglesa Margarita Geddes. P'asistir, la familia gran ducal tomó un avión nel que diben Xurde Donato, Cecilia (embarazada del que sería'l so cuartu fíu), los pequeños príncipes Lluis y Alejandro y la gran duquesa viuda Lleonor, xunto con dellos acompañantes. L'avión tenía que faer escala en Oostende porque tenía que recoyer dos pasaxeros más, pero al averase a la ciudá una trupa borrina llevó a topetar l'aparatu contra l'alta chimenea d'una fábrica, perdiendo una nala y unu de los motores.
Isaac Galcerán Cifuentes
Isaac Galcerán Cifuentes foi un xurista asturianu, auxiliar na Universidá de Barcelona y catedráticu d'Economía Política na Universidá d'Uviéu, onde exerció delles vegaes como decanu, vicerrector y rector.
Biografía
Isaac Lorenzo José naz n'Uviéu'l 4 de setiembre de 1867. Cursa y remata los sos estudios de Bachiller n'Uviéu nel añu 1879. Empieza los sos estudios universitarios de Derechu nesta ciudá, pero rematar en Barcelona, complementando la so formación con estudios de Teoloxía. Ente 1885 y 1886 realiza los estudios de Doctoráu na Universidá Central, cursando Filosofía del Derechu, Estudios Cimeros de Derechu Romanu, Lliteratura Xurídica y Derechu Políticu comparáu (tou con sobresaliente, menos un notable en Derechu Romanu). En 1888 remata la so llicenciatura en Filosofía y Lletres pola Universidá de Barcelona, convirtiéndose en doctor de la mesma un añu más tarde.
Desempeñó'l cargu d'aidar interín y numerario, catedráticu d'Economía política y Facienda Pública de la Universidá d'Uviéu y profesor auxiliar interín de Filosofía y Lletres. En 1918 ye nomáu decanu de la facultá de Filosofía y Lletres, y un añu más tarde conviértese en vicerrector de la Universidá d'Uviéu. Nel añu 1921 ye escoyíu unánimemente pa ser decanu de la Facultá de Derechu, responsabilidá qu'abandona en 1922.
Tuvo dos fíos (Isaac y Eladio) con Presentación de Valdés Pion, la so muyer, finada'l 18 d'agostu de 1960.
Principales obres
sobre los datos inmediatos de la conciencia.
Sussey
Sussey ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Ted Bessell
Biografía
Nacíu nel vecinderu de Flushing, na ciudá de Nueva York, Bessell empobinóse nun principiu pa siguir una carrera dedicada a la música clásica, y a los 12 años tocó'l pianu nun recital nel Carnegie Hall.
Sicasí, en graduándose en 1958, Bessell centrar na interpretación. Estudió con Sandford Meisner nel Neighborhood Playhouse, estudiando danza y movimientu dramáticu con Martha Graham y Louis Horst, foi miembru d'una clase d'interpretación profesional so la direición de Meisner, y trabayó con Wynn Handman n'otru grupu interpretativu profesional.
Actuó y dirixó teatru de branu interpretando un ampliu espectru d'obres, que tomaben dende Shakespeare a Jule Styne. Foi entós escoyíu p'actuar en Nueva York na obra The Power of Darkness, lo cual facilitó-y otros trabayos col Blackfriars Guild. Tamién foi co-productor al pie del so hermanu, l'escritor y direutor Frank Bessell, de la obra de Joe Orton Crimes of Passion, empobinada por Michael Kahn.
Bessell viaxó a Los Angeles, California, pa trabayar na producción de la obra de Thomas Wolfe Look Homeward, Angel, pola cual recibió bones crítiques. Tres ello actuó nos filmes The Outsider, con Tony Curtis, y Lover, Come Back, con Rock Hudson y Doris Day.
En 1962 Bessell interpretó a Tom-Tom DeWitt na serie televisiva de la NBC It's a Man's World, xunto a Glenn Corbett, Michael Burns, y Randy Boone. En 1966 trabayó con regularidá na producción protagonizada por Jim Nabors Gomer Pyle, U.S.M.C.. Bessell trabayó en llargumetraxes como McHale's Navy Joins The Air Force y Don't Drink the Water (USAR en zona rusa), con Jackie Gleason y Estelle Parsons. Tamién trabayó nel telefilme Your Money Or Your Wife.
El papel más conocíu de Bessell foi'l de Donald Hollinger, l'amigu de Marlo Thomas na serie That Girl, la cual emitióse cinco temporaes ente 1966 y 1971. Cuando la mesma llegó al so fin, Bessell actuó n'otru sitcom, Me and the Chimp, creáu por Garry Marshall, y que s'emitió en 1972 ensin nengún ésitu.
Hasta 1977 nun volvió trabayar nun sitcom, nesti casu The Mary Tyler Moore Show, col papel de Joe Warner.
Nos años ochenta Bessell actuó en dellos telefilmes, incluyendo Breaking Up Is Hard to Do y The Acorn People. Tamién trabayó con regularidá nun par de series inusuales, Good Time Harry y Hail to the Chief, como l'home del personaxe de Patty Duke, la so última interpretación d'importancia.
Bessell pasar a la direición, faciéndose cargu d'episodios de The Tracey Ullman Show y Sibs. En 1989 compartió un Emmy como productor de Tracey Ullman.
Ted Bessell finó en 1996 en Los Angeles, California, por causa de un aneurisma d'aorta. Nesi momentu taba preparando dirixir la versión pa la gran pantalla de la serie Bewitched. Foi soterráu nel Campusantu Woodlawn de Santa Monica (California).
Tailly (Côte-d'Or)
Tailly ye una comuña francesa del departamentu de Côte-d'Or, na rexón de Borgoña-Francu Condáu. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Opuntia
Opuntia ye un xéneru de plantes de la familia de les cactacees que consta de más de 300 especies, toes naturales del continente americanu, y qu'habiten dende'l norte d'Estaos Xuníos hasta la Patagonia, onde crecen de forma montesa. Fueron introducíes n'Europa polos conquistadores y naturalizáronse fácilmente na rexón mediterránea. La especie tipu ye Opuntia ficus-indica, conocida popularmente como nopal, tuna o chumbera; los sos frutos comestibles, les tunes o figos chumbos, son bien populares en Méxicu, Chile, Noroeste d'Arxentina, Perú, Sicilia y nel sur d'Italia, les Islles Canaries, Andalucía, Marruecos y el Llevante español (de los qu'inclusive se fabrica xeláu, cerveza, ver Spoetzel Brewery, Shiner Prickly Pear Beer, en Shiner, Texas).
Descripción
Esti estensu xéneru toma plantes de bien distintos tamaños, dende la pequeña Opuntia microdasys var. albispina, llamada comúnmente “nala d'ánxel” polos sos gloquidios de diminutos escayos blancos que-y dan un aspeutu cardoxu, hasta especies arbustives o arbóreas con tueru y copa, como Opuntia leucotricha, que puede llegar a midir 5 m d'altor. Son plantes bien rústiques y ramificaes, con cañes bien estendíes o inclinaes. Los segmentos (cladodios) son carauterísticos del xéneru, con apariencia de fueya carnosa, planos y xeneralmente ovales; tienen la capacidá de convertise en tarmos y de la mesma emitir nuevos segmentos y flores.
Otra peculiaridá son los gloquidios alredor de les areolas; cojincillos de diminutes y finos escayos (como pelos) que dan a delles especies aspeutu cardoxu. El manexu d'estes especies tien de faese con muncho curiáu, una y bones estes espiníes esprender a la simple fregadura y, cuando entren en contautu cola piel, producen comición y encarnizamientu.
Delles especies tienen duros escayos, d'hasta 10 cm de llargu, recubiertes por una vaina dentada en sentíu opuestu, polo que si se claven na piel la estracción suel ser daqué doliosa.
thumb|Opuntia spp. Les flores d'estes plantes son grandes, bien abiertes, d'aspeutu de sativa y de colores que varien ente'l mariellu, naranxa, colloráu y hasta púrpura, apaecen nes areolas, nos cantos de los segmentos, pudiendo nacer inclusive nes areolas de los frutos. Los frutos tienen un sictoma relaxante, lo qu'anicia un grupu de frutos arrecimaos surdíos de cada flor.
Simboloxía
thumb|200px|El nopal atopar nel [[Escudu Nacional de Méxicu.]] El nopal ye unu de los símbolos nacionales de Méxicu; alcuéntrase-y afiguráu nel escudu nacional sosteniendo l'águila real que taramia la culiebra, enraigonáu nuna pequeña islla de piedra sobre l'agua, (en Méxicu hai 8 especies reinales).
Esta planta ye parte de la mitoloxía mexica, na que se considera como la planta de la vida, yá que aparentemente nunca muerre, yá que al ensugase puede dar vida a una nueva planta.
Según los mitos mexicas, el primer nopal nació del corazón de Copil, el fíu de Malinalxóchitl, quien, al tratar de vengase del so tíu Huitzilopochtli por dexar sola a la so madre, foi mandáu a matar per este. Según cuenta la lleenda, Huitzilopochtili mandó saca-y el corazón a Copil, y que depués fuera soterráu nunos peñascos. A otru día apaeció'l primera nopal: con escayos de valiente guerreru y flores d'un fíu que defende a la so madre.
Frutu
thumb|Nopal con tunes coloraes, en Querétaro (Méxicu). Los frutos (conocíos como tunes n'Arxentina, Perú, Chile, Uruguái y Méxicu, tunos y figos picos en Islles Canaries, y figos chumbos nel restu d'España) son duces, comestibles y bien apreciaos. Esiste tamién una especie (Opuntia joconostle) que produz tunes llamaes comúnmente xoconostle (pronunciáu “shoconostle” o “joconostle”), que significa «tuna agria» o «tuna aceda». La particularidá d'estos frutos ye que'l pulgu ye bien gruesa, comparada con otres especies de tunes (hasta 2 cm). Estos frutos utilícense principalmente na cocina como postre (inclusive sacáu de la nevera pel branu pa enfrescar) y pa la preparación de ciertos mueyos, pa la preparación de dulces y xelaos (como'l popular arrope de tuna n'Arxentina), como condimento, como aperitivo y tamién como planta melecinal (fervinchu pa la tos, migraña y dolor de cabeza). Amás, comprobóse a nivel médicu la so eficacia nel amenorgamientu de glucosa en sangre, polo que ye una alternativa nel tratamientu de la diabetes.
Los frutos del nopal son ricos en fibra y vitamines, especialmente vitamina A, vitamina C y vitamina K, según vitamina B2 y vitamina B6; tamién contienen minerales como calciu, magnesiu, potasiu, fierro y cobre.
Productores de nopal
Milpa Alta (Méxicu) ye'l principal productor de nopal.
Taxonomía
El xéneru foi descritu por Philip Miller y espublizóse en The Gardeners Dictionary...Abridged...fourth edition vol. 2. 1754.
Cecilia Vicuña
Cecilia Vicuña Ramírez ye una artista visual, poeta, cineasta y activista chilena.
Biografía
Norma Cecilia Vicuña Ramírez nació en Santiago en 1948, y foi criada nel senu d'una familia que la incentivó dende la infancia a desenvolver la so creatividá artística; yá nos años sesenta Vicuña crea les denominaes “basuritas”, pequeñes obres creaes a partir de materiales refugaos; per otra parte, tamién empecipia la escritura de poesía. En 1966 ingresa a estudiar arquiteutura na Universidá de Chile, pero prontamente camudar de carrera a Pedagoxía n'Artes na mesma universidá. Ye nesti periodu, en 1967, qu'en xunto con otros compañeros artistes (ente los que se cunta a Claudio Bertoni, fotógrafu y poeta chilenu) co-funda la denominada Tribu Non, un coleutivu que realizaba aiciones poétiques nel espaciu públicu en distintos llugares de Santiago. Esi mesmu añu, Vicuña publica'l so primeros poemes, El Corno Emplumáu, en Ciudá de Méxicu. En 1971, Vicuña conclúi'l manuscritu del poemariu Sabor a mi, que finalmente ye censuráu y refugáu pa la so publicación en Chile.
En 1972 viaxa a Londres a estudiar un posgráu na Slade School of Fine Arts, University College, col patrociniu d'una beca dada pol British Council. Siendo estudiante de posgráu n'Inglaterra en 1973, da una conferencia en ICA (Institute of Contemporary Art) titulada “Art in the Chilean Revolution”, onde se conocen col críticu d'arte inglés Guy Brett. El 11 de setiembre de 1973 asocede en Chile'l golpe d'Estáu que derroca'l gobiernu de Salvador Allende, dando entamu a la dictadura militar d'Augusto Pinochet. Una de les primeres reaiciones de Vicuña en contra de la dictadura chilena ye xestionar el llanzamientu del so manuscritu Sabor a mi –refugáu primeramente en Chile–, que ye publicáu por Beau Geste Press, onde la poeta inclúi testos alusivos a la muerte de Salvador Allende y l'inestabilidá política de la so tierra patria. Por cuenta de la nueva situación política del so país natal, Vicuña solicita asilu formal pa permanecer en calidá de exiliada n'Inglaterra, en tantu la so beca estudiantil dada pol British Council llegó a términu n'avientu de 1973. El casu de Cecilia Vicuña ye defendíu judicialmente pol National Council for Civil Liberties, entidá que consiguió que Vicuña recibiera una visa de residente.
Exiliu
Nel añu 1975, Vicuña dexa Inglaterra y aníciase en Bogotá, Colombia. Nesta ciudá trabaya como docente na Fundación Universidá de Bogotá Jorge Tadeo Lozano. Coles mesmes, Cecilia arreyar en trabayos coleutivos xunto a comunidaes indíxenes, lo cual llevar a reforzar el venceyu de la so obra con temátiques precolombines. En 1979, Vicuña participa del concursu nacional de poesía “Eduardo Coté Lamus”, onde la so obra ye negada un premiu por cuenta de la so tónica revolucionaria. Esta situación xeneró indignación ante otros xueces de la competencia, quien denunciaron la negación del premiu a Vicuña. Per otra parte, esta situación dio notoriedá pública a l'artista nel país. Nesta ciudá, l'artista tamién esploró la teunoloxía audiovisual na so obra, na creación del documental artísticos What is Poetry to You?.
Darréu, nel añu 1980, Vicuña camuda'l so país de residencia y establezse en Nueva York, Estaos Xuníos. Nesta ciudá conoz al artista César Paternosto, con quien contrái matrimoniu. Nesta ciudá, Vicuña entra en contautu con un grupu d'artistes ya intelectuales feministes denomináu the Heresies Collective –ente los sos miembros más relevantes destaca la figura de la crítica teórica del arte Lucy Lippard– al cual xúnese en calidá de collaboradora pa la so revista titulada Heresies: A Feminist Publication on Art and Politics. En 1983 Vicuña publica'l so llibru d'artista Precariu/Precarious al traviés de la editorial Tanam Press, que recibe'l premiu LINE II al Meyor Llibru d'Artista del Añu.
Cecilia establez una segunda residencia en Buenos Aires, Arxentina; nesta ciudá publica'l so llibru Palabrarmas. Mientres el restu de la década, Vicuña viaxa per Llatinoamérica estudiando les cultures ancestrales de la zona ya incluyendo los ritos, saberes y tradiciones indíxenes dientro del llinguaxe de la so obra visual y poética. En 1987 publica'l llibru Samara en Colombia, y al añu siguiente edita y traduz la serie de llibros sobre Llatinoamérica Pallabra Sur, al traviés de Graywolf Press.
Años 1990
En 1990, en Santiago de Chile, publica'l so llibru La Wik'uña, y en 1992 el llibru Unravelling Words & the Weaving of Water por aciu Graywolf Press. Mientres esti periodu, Vicuña exhibe la so obra a nivel internacional en renombraes instituciones de Llatinoamérica, EE.XX. y Europa. Coles mesmes, en Chile desenvuelve talleres xunto a comunidaes rurales ya indíxenes, siempres investigando alrodiu de les tradiciones ancestrales en pos de reinterpretarlas na so obra. En 1996 publica Pallabra y Filo (Word and Thread) n'Edimburgu (Escocia), y de siguío en 1997 QUIPOem / The Precarious Art & Poetry of Cecilia Vicuña, de la editorial Wesleyan UP, y editáu por Catherine de Zegher.
En 2002 realiza una instalación/stie-specific xunto al so home Cesar Paternosto titulada Dissolving threads of water and light en The Drawing Center de Nueva York; en 2004 divorciar del so home y empieza a estremar la so residencia ente Nueva York y Santiago.
L'añu 2006, l'artista publica en Lima, Perú, una antoloxía de los sos poemes nun llibru tituláu V, y al añu siguiente publicar Saboramí, una reimpresión del so primer llibru y el cual fora refugáu primeramente nel so país más de trenta años tras. En 2010 publica Soi Yos, una seleición revisada de los sos poemes, y en 2012 llánzase Spit Temple: Selected Oral Performances by Cecilia Vicuña, de la editorial Ugly Duckling Presse cola edición de Rosa Alcalá. Mientres los últimos años, Vicuña adquirió una creciente reconocencia, especialmente en Chile: el so arte radical y conceptualista, la so obra lliteraria esperimental y el legáu del so compromisu políticu-cultural foi revisáu y espuestu en diversos museos del país. En particular cabo destacar la gran esposición realizada l'añu 2014 Artists for Democracy: L'Archivu de Cecilia Vicuña  , que se llevó a cabu de manera dual tantu en Muséu de la Memoria y los Derechos Humanos, como tamién nel Muséu Nacional de Belles Artes, dambos museos en Santiago.
Nel añu 2017 ye convidada a participar de la versión n°14 de Documenta; añu en qu'esta renombrada exhibición internacional llevar a cabu na so sede orixinal en Kassel, Alemaña, amás d'una segunda see n'Atenes, Grecia. Nesta segunda see, Vicuña instaló enormes obres que fueron creaes mientres una performance de manera coleutiva xunto al públicu espectador, ente qu'en Kassel exhibiéronse pintures de l'artista creaes nos años '70 y '80s.
Obra artística
La obra de Cecilia Vicuña construyir dende la esperiencia inmediata y la so cualidá efímera, combinando elementos mistos de la performance, la instalación, el site-specific, la música y el colax, n'obres onde la presencia simbólica del cuerpu y la pallabra falada xeneren instancies de tónica ritual. Comenenciuda nel rescate de les cultures precolombines, les sos creaciones aluden direutamente al imaxinariu indíxena ancestral, rescatando por aciu una diversidá de materiales y téuniques los raigaños fondos de la cultura llatinoamericana (y tamién universal) pa contextualizarla de manera crítica en discursos contemporáneos. Ye según les obres de Vicuña adopten un calter activista, onde cuestiona una diversidá de problemátiques sociales y polítiques actuales, tales como la crisis ambiental y l'ecoloxía, la precariedá del valor de la vida humana, les crisis de los gobiernos, los atropellos a los derechos humanos, ente otros.
L'artista yuxtapone el llinguaxe visual y el llinguaxe idiomáticu; Vicuña trabaya dende la poesía, non solamente dende lo lliteral, sinón dende la capacidá creativa del llinguaxe de formar nueves realidaes. D'esta forma, Vicuña opta munches vegaes por materiales precarios (tal como ella denominar, como por casu les sos obres feches de refugayes llamaes “basuritas”), munches vegaes de refugaya o d'escasa duración, tales como fueyes y granes, tierra, palos, güesos, teles, etc., que vense provistos de nueves capes de significante y simbolismu acomuñáu al pensamientu máxicu. Munches de les obres de Vicuña son de calter coleutivu; en situaciones performáticas, l'artista trabaya xunto al espectadores y/o participantes na creación, manipoliando oxetos, tocando preseos, recitando poesía, cantando o emitiendo soníos cola boca y el cuerpu, a manera de reflexar la potencia creativa de les comunidaes n'harmonía.
Dientro de la estensa carrera artística de Vicuña destaca especialmente la so primer amuesa individual titulada Seronda, realizada en 1972 nel Muséu Nacional de Belles Artes de Santiago de Chile. La obra que presentó naquella ocasión consistió en cubrir dafechu'l suelu d'un salón del muséu con fueyes seques. Esta instalación de calter efímeru y de cencellez material foi considerada como una de les obres precursores del arte conceptual en Chile.
Otru finxu relevante de la so trayeutoria, y la que la asitió definitivamente dientro del panorama artísticu contemporaneu internacional, foi la so estadía en Londres ente los años 1972 y 1974sobremanera pol so rol na fundación del coleutivu Artists for Democracy. Magar l'enclín y opiniones polítiques de Vicuña siempres se vieron reflexaes nes sos creaciones, foi mientres la so actividá como miembru d'esta agrupación que'l quefer de l'artista radicalizóse, en tantu les obres xeneraes de manera coleutiva por AFD apuntaron direutamente a la denuncia público y direuto de los atropellos a los derechos civiles en Chile y Llatinoamérica.
La so obra atopar en coleiciones de renombraos museos nacionales ya internacionales. En Chile, cabo destacar la so presencia en coleiciones públiques, tales como la coleición del Muséu Nacional de Belles Artes, Galería Gabriela Mistral (Ministeriu d'Educación) y MAC Muséu d'Arte Contemporáneo (Universidá de Chile) ; y a nivel internacional, la Tate Gallery de Londres.
Obra lliteraria
Vicuña declara “antes de saber escribir yo inventaba pallabres” ; les sos poesíes, esperimentales tantu en forma como en sonoridá, develan el llinguaxe falao y escrito como forma en permanente cambéu, cola potencia de volver representar nueves realidaes por aciu el so constante reconfiguración. Ye según la so obra foi presentada al públicu en diverses instancies de representación /actuación: en formatu escritu, en llectures especializaes, y en performances onde la pallabra falada (de l'artista como d'otros participantes) combinar col soníu de la boca, del cuerpu, el cantar, la música de preseos, y la sonoridá del llugar escoyíu.
Vicuña ye reconocida solamente pol so trabayu lliterariu, sinón tamién por ser pionera na creación de los denominaos llibros d'artista; creaciones qu'adopten la forma del oxetu-llibro pero que'l so conteníu enche les llendes ente textualidad, visualidad y objetualidad. Por casu, el so famosu llibru de poemes Sabor a Mi -escritu en Chile y refugáu, y llanzáu darréu n'Inglaterra posterior al Golpe d'Estáu de 1973- ye una compilación de dellos años de creación artística y lliteraria de l'artista, combinaos con elementos del colax y l'arte objetual. Anguaño, un exemplar orixinal d'esta publicación atopar na coleición del Muséu Nacional de Belles Artes en Santiago de Chile. Otros llibros d'artista de Vicuña tamién s'atopen n'importantes coleiciones, tal como Precarios: A Journal of Objects for the Chilean Resistance (1973-74) perteneciente a la coleición de la Tate Gallery en Londres.
Publicaciones
-Sabor a mi; Galería Patricia Ready, Ograma, Santiago de Chile, 2015.
-Spit Temple: Selected Performances by Cecilia Vicuña; editáu y traducíu por Rosa Alcalá. Ugly Duckling Presse, Nueva York, 2012.
-Beforehand; Belladona Chaplet Series #131, Nueva York, 2011.
-Sabor A Mi; Chain Links, Philadelphia, Oakland, 2011.
-Soi Yos: Antoloxía 1966-2006; Lom Ediciones, Chile, 2010.
-V: Antoloxía de poesía; Edición de Renato Gómez, tRope, Lima, Perú, 2009.
-Sabor A Mi; Ediciones Universidá Diego Portales, Chile, 2007.
-Palabrarmas; RIL, 2005.
-i el to; Tsé-Tsé, Buenos Aires, 2004.
-Encamienten; Kelsey St. Press, Berkeley, 2002.
-El Templu; traducíu por Rosa Alcalá. Situations, Nueva York, 2001.
-The Precarious: The Art & Poetry of Cecilia Vicuña / QUIPOem; editáu por M. Catherine de Zegher. Wesleyan University Press, 1997.
-Word & Thread, traducíu por Rosa Alcalá. Morning Star Publications, Edimburgu, Escocia, 1996.
-PALABRARmas / WURWAPPINschaw; traducíu por Edwin Morgan. Morning Star Publications, -Foliu 5/2, Edimburgu, Escocia, 1994.
-Unravelling Words & the Weaving of Water; editáu por Eliot Weinberger, traducíu por Eliot Weinberger y Suzanne Jill Levine. Graywolf Press, 1992.
-La Wik'uña; Francisco Zegers Editor, Santiago de Chile, 1990.
-Samara; Ediciones Embalaje, Muséu Rayo, Colombia, 1986.
-PALABRARmas;  Ediciones El Imaginero, Buenos Aires, 1984.
-Luxumei o'l Trespié de la Doctrina; Editorial Oasis, Méxicu, 1983.
-Precariu / Precarious; translated by Anne Twitty. Tanam Press, New York, 1983.
-Siete Poemes; Ediciones Centro Colombo Americanu, Bogotá 1979.
-Saborami; traducción de Felipe Ehrenberg y l'autora. Beau Geste Press, Inglaterra, 1973.
Esposiciones individuales
-Artists for Democracy: L'Archivu de Cecilia Vicuña;  Muséu de la Memoria y los Derechos Humanos, y Muséu Nacional de Belles Artes, Santiago, Chile, 2014.
-Cecilia Vicuña; England & Co, Londres, Inglaterra, 2013.
-Les Immémoriales; Frac Lorraine, Metz, Francia, 2013.
-Aural; Galería de Arte Patricia Ready, Santiago de Chile, 2012.
-Water Writing: Anthological Exhibition, 1966-2009; Institute for Women & Art, Rutgers University, EE.UU, 2009.
-Nueche de les Especies: la mar mancada míranos, El Gran Vidriu, pensamientu ocular; Conseyu Nacional de la Cultura y les Artes, Valparaíso, Chile, 2009.
-Parti Si Pasión; Metales Pesaos, Santiago, Chile, 2008.
-Seronda: Reconstrucción Documental; Muséu Nacional de Belles Artes, Santiago de Chile, 2007.
-Dissolving: Threads of Water and Light; The Drawing Center, Nueva York, EE.UU, 2002. Al pie de César Paternosto.
-Into Union; Latin Collector, Nueva York, EE.XX., 2002. Al pie de César Paternosto.
-Thread Mansion; The Boulder Museum of Contemporary Art, Boulder, EE.UU, 2002.
-Book Non Book; Woodland Pattern Book Center, Milwaukee, EE.XX., 2001.
-S'el mio yá; Galería Gabriela Mistral, Ministeriu d'Educación, Santiago de Chile, 2000.
-Cloud-net; Hallwalls Contemporary Arts Center, Buffalo; Diverse Works Artspace, Houston; y Art in Xeneral, Nueva York, EE.XX., 1998-99.
-Precariu; Inverleith House, the Royal Botanical Gardens, Edimburgu, Escocia, 1996.
-Ceq'y Fragments; Center for Contemporary Arts, Santa Fe, EE.XX., 1994.
-Hilumbres Allqa; Kanaal Art Foundation, Kortrijk, Bélxica, 1994.
-L'Ande Futuru; University Art Museum, Berkeley, EE.XX., 1992.
-Precarious; Exit Art Gallery, Nueva York, 1990
-Homenaxe a Vietnam; Fundación Gilberto Alzate Avendaño, Bogotá, Colombia. 1977.
-A Journal of Objects for the Chilean Resistance: 400 precarious objects; Arts Meeting Place, Londres, Inglaterra. 1974.
-Pain Things & Explanations; ICA Institute of Contemporary Arts, Londres, Inglaterra, 1973.
-Sala Ercilla, Universidá del Norte, Antofagasta, Chile, 1971.
-Pintures Poemes y Esplicaciones; Muséu Nacional de Belles Artes Santiago, Chile, 1971.
-Seronda; Muséu Nacional de Belles Artes, Santiago, Chile, 1971. Primer amuesa individual, onde crea un site-specific consistente nuna sala llena de fueyes.
Esposiciones coleutives
-Radical Women: Latin American Art, 1960–1985; Hammer Museum, Los Angeles, EE.XX., 2017.
-Documenta 14; Kassel, Alemaña / Atenes, Grecia, 2017.
-La emerxencia del Pop: cai ya irreverencia en Chile; Muséu de la Solidaridá Salvador Allende, Santiago de Chile, 2016.
-Agitprop!; Elizabeth A.Sackler Center for Feminist Art, Brooklyn Museum, Nueva York, EE.XX., 2016.
- Ausencia Encarnada: Efimeralidad y coleutividá nel arte chileno de los años setenta; Muséu de la Solidaridá Salvador Allende, Santiago de Chile, 2015.
-3 miraes Arte en Chile; Muséu Nacional de Belles Artes, Santiago de Chile, 2014.
-Esposición Centenariu; Muséu Nacional de Belles Artes, Santiago de Chile, 2010.
-Subversive Practices: Art under Conditions of Political Repression, 60's -80's South America-Europe; Württembergischer Kunstverein, Stuttgart, Alemaña, 2009.
-Menú de Güei Comida Lenta; Sales Mall Plaza del Muséu Nacional de Belles Artes, Talcahuano, Chile, 2007.
-Wack!; Muséu d'Arte Contemporáneo de Los Angeles MOCA, EE.XX., 2007.
-Del otru llau: Arte Contemporáneo de Muyeres en Chile; Centru Cultural Palaciu La Moneda, Santiago, Chile, 2006.
-Nehuen: Mapuche Power; Muséu de les Amériques, Denver, EE.XX., 2005.
-Gabinete de Llectura: Artes Visuales Chilenes Contemporánees; Muséu Nacional de Belles Artes, Santiago de Chile, 2005.
-Promoción Popular; Centru Cultural Matucana 100, Santiago de Chile, 2003.
-Efeutu de Viaxe; Muséu Nacional de Belles Artes, Santiago de Chile, 1991.
-The Decade Show; The New Museum, Nueva York, EE.XX., 1991.
-Archer M. Huntington Gallery University of Texas, Estaos Xuníos, 1984.
-Women of the Americas; Americas Society, Nueva York, EE.XX., 1982.
-Videu from Latin America; MoMA Museum of Modern Art, Nueva York, EE.XX. 1981.
-Arte Fantástico; Centru Venezolanu de Cultura, Bogotá, Colombia, 1978.
-Arte Público; Bogotá, Colombia, 1977.
-International Plakate; Berlín, Alemaña, 1977.
-Casa de la Cultura de Neiva; Colombia, 1976.
-Trabayadores Culturales de La nuesa América; San Francisco, Estaos Xuníos 1975.
-Festival per Chile; Royal College of Art, Londres, Inglaterra, 1974.
-Whitechapel Art Gallery Open Exhibition; Londres, Inglaterra, 1972.
-Salón Nacional de Pintura Instintiva; Muséu Nacional de Belles Artes, Santiago de Chile, 1972.
-Bienal de Quito; Ecuador, 1972.
Filmografía
-¿Qué ye pa usté la poesía?; Documental, Bogotá, Colombia, 1980
-Paracas; Documental, Chile, 1993
-Kon Kon; Documental, Chile, 2010
-Tolos ríos dan a la mar; Documental, Chile, 2015
Gonzalo Correas
thumb|300px|Páxina de la [[Ortografia Kastellana nueva i perfeta (1630), de Gonzalo Correas. Na imaxe llee'l principiu que, siguiendo a Quintilianu y a Antonio de Nebrija, rexía la so propuesta ortográfica: «...eskrivamos pura i limpiamente, komo se pronunzia, konforme a dar[ch]a rregla, ke se á de eskrivir, komo se pronunzia, i pronunziar, komo se eskrive...»]] Gonzalo Correa Íñigo o Gonzalo Korreas Íñigo humanista, helenista, gramáticu, lexicógrafu, paremiólogu y ortógrafo español.
Cadarache
Cadarache ye un centru d'estudios nucleares creáu en 1959 pola CEA en Bouches-du-Rhône (Francia) sobre un terrenu de 1.625 hectárees.
En 2005 foi elixíu como llugar pa facer l'ITER (Reactor Internacional Termonuclear Esperimental).
Gonzalo Correas
Biografía
En pasando tres años estudiando filosofía en Salamanca y llograr un bachilleratu n'Artes (1592), matricular en Teoloxía; llogró beca de griegu nel recién abiertu Colexu Trillingüe (1594), pero cerrar a los cuatro años y diéron-y pa compensa-y una cátedra de griegu de menores; procuró tamién apoderar l'hebréu y en 1601 ordenóse sacerdote y opositó con ésitu a una cátedra de griegu de cimera condición (medianos); desígnen-y capellán del Hospital del Estudiu y en 1610 dan-y una cátedra d'hebréu. Ganó la de mayores de griegu en 1615 y autorícenlu a dar dambes cátedres. La Universidá fai-y correutor d'imprenta y xubílase en 1630; muerre en 1631 y manda los sos llibros a la Universidá, ente ellos los manuscritos inéditos del so Arte de la Llingua Española Castellana, qu'escribió en 1625 y publicó en 1903 el Conde de la Viñaza, y la so Vocabulariu de refranes y frases proverbiales (1627).
Gonzalo Correas ye conocíu sobremanera como'l impulsor del principiu fonetista na ortografía castellana frente al etimoloxista, sol criteriu de qu'a cada fonema tien de corresponder un signu na escritura o grafema. Esti criteriu yá fuera espresáu por Antonio de Nebrija en 1492 na primer parte de la so Gramática castellana, que taba dedicada a la ortografía, y repitíu nel so tratáu específicu de 1517 Regles de ortographía na llingua castellana, siguiendo al retóricu y gramáticu hispanorromano del sieglu I Quintilianu, qu'espunxo'l mesmu criteriu con respectu al llatín:
Con esi fin, y p'evitar les ambigüedaes gráfiques del español, amenorgó'l númberu de lletres sustituyendo la c y la q pola k, ente otres novedaes; impulsába-y un interés puramente pedagóxicu y racionalista. Nel cursu de les sos observaciones sobre la fala castellana fixo importantes observaciones sobre la fonoloxía dialeutal del español de la dómina. Per otra parte, les sos esmoliciones paremiolóxiques se ejemplifican nel Vokabulario de refranes (1627); apreció la importancia y valor estéticu del folclor tradicional español ya inclinábase a considerar el meyor español o normativu'l de les xentes de mediana condición.
Insurrección anarquista de xineru de 1933
La insurrección anarquista de xineru de 1933, tamién conocida como la revolución de xineru de 1933, foi la segunda de les insurrecciones llevaes a cabu pola Confederación Nacional del Trabayu (CNT) n'España mientres la Segunda República. La primera foi la insurrección anarquista del Altu Llobregat en xineru de 1932, y la tercera foi la insurrección anarquista d'avientu de 1933.
Mientres la mesma tuvieron llugar los Sucesos de Casas Viejas que conmocionaron a la opinión pública española contemporánea, nel contestu del final del primer bieniu de la Segunda República Española.
Empecipio
La insurrección correspuende a la táctica anarquista de la CNT y de la FAI, correspondiente a realizar baturicios sociales que denunciaren les paupérrimas condiciones de vida de la clase trabayadora española, situaciones que produciríen el llamáu "andada revolucionaria" nel cual empecipiaríase la revolución llibertaria n'España.
Nun Plenu de Rexonales de la CNT celebráu'l 1 d'avientu de 1932 en Madrid el sindicatu de ferroviarios solicitó'l sofitu pa declarar una fuelga xeneral na que se reclamaríen aumentos salariales. A la fin los ferroviarios echáronse tras porque más de la metá de les sos seiciones sindicales pensaben que la fuelga resultaría un fracasu, pero'l Comité de Defensa Rexonal de Cataluña retomó la idea a propuesta de Joan García Oliver, dispuestu a poner en práctica la ximnasia revolucionaria” que consistiría nuna aición insurreccional” que torgara l'afitamientu de la República Burguesa”. La fecha escoyida foi'l 8 de xineru de 1933.
La insurrección empecipia'l 1 de xineru, cuando dende'l siete de la tarde a los nueve de la nueche, faen esplosión en La Felguera, (sede de la CNT d'Asturies), delles bombes de gran potencia. Simultáneamente, en Sevilla, prodúcense gallaríos caleyeros y son asaltaes tiendes y chigres. Nel pueblu de Real de la Jara los agitadores amburen la ilesia llocal. Prodúcense tamién saqueos en Lleida, y enfrentamientos en Pedro Muñoz (Ciudá Real), onde los sindicalistes tomen el Conceyu, proclamando'l comunismu llibertariu. El 2 de xineru la Guardia Civil de Barcelona afaya un depósitu de bombes atribuyíu al mesmu sindicatu. El día 3 afayar otru arsenal d'esplosivos en Barcelona; el 5 españen más artefautos en La Felguera, y en Xixón, y agrávense les fuelgues de los tipógrafos en Valencia, los metalúrxicos y los emplegaos de la empresa Electra.
Espardimientu
thumb|300px|Principales escenarios.
Finalización
El Comité Nacional de CNT, que nun convocara la fuelga, declaró'l 10 de xineru que la insurrección fuera “de pura significancia anarquista ensin que pa nada interviniera nellos l'organismu federal”, anque nun la condergaben, como tampoco lo faía l'órganu confederal Solidaridá Obrera, pa cumplir “con un deber de solidaridá y de conciencia”. Pero nun yera esa la so revolución que se va faer “con garantíes”, “pel sol”.
El diariu oficial de la CNT en Madrid, que'l día 9 de xineru escribiera nel so editorial “esa nun ye la nuesa revolución”, dos díes depués afirmaba “Nin vencíos nin humildaos” y responsabilizaba de la insurrección a “la política represiva... sectaria de los socialistes que detentan el poder y usen d'él contra los intereses de los trabayadores”. Les revueltes “esisten y van aumentar por razones d'inxusticia bien patentes”. Por eso, “vencida una insurrección surde otra, resuelta una fuelga, otra produzse; apangáu un motín, españa otru mayor”.
Enforma tiempu dempués en “L'ecu de los pasos” (1978) Juan García Oliver esaxeró l'algame de la insurrección anarquista de xineru de 1933, de la que se consideraba máximu instigador, al calificala como “una de les batalles más series ente los llibertarios y l'Estáu español… que determinó que los partíos republicanos y el Partíu Socialista perdieren la so influencia sobre la mayoría de los españoles”
Monte de la Mesa
Monte de la Mesa (Tafelberg) ye un monte de visu planu nun llugar prominente bien conocíu qu'apodera la Ciudá del Cabu en Sudáfrica, y ta representada na bandera de Ciudá del Cabu y otres insinies de gobiernos llocales. Ye una importante atraición turística, con munchos visitantes usando'l teleféricu o faciendo escursión pa llegar al visu. El monte forma parte del Parque Nacional Monte de la Mesa. Ye amás, dende'l 11 de payares de 2011, una de les Siete maravíes naturales del mundu.
Opuntia basilaris
La Opuntia basilaris ye una especie del suroeste d'EE. XX., mayormente nel desiertu de Mojave y nel desiertu de Colorado, y nel noroeste de Méxicu.
Descripción
Son pequeños cactos del xéneru Opuntia, algamando 6 dm d'altor. Una sola planta puede consistir de centenares de tarmos carnosos y esnachaos. Son azul buxos, con un llargor de 14 cm y máximu d'anchu de 10 cm y 1-1,5 cm d'espesura. Son usualmente ensin escayos, y sicasí tienen barbes, llamaes gloquidios, que fácilmente enfusen la piel. Les flores rosa purpúreas salen en primavera y empiezos del branu.
Phoenix
thumb|250px|right|Phoenix y el so área metropolitana dientro d'Arizona
Opuntia basilaris
Química
Opuntia basilaris contién 0,01 % de mescalina y de 4-hidroxi-3-5-dimetoxifenetilamina.
Phoenix
Phoenix ye la capital del estáu d'Arizona, nos Estaos Xuníos, y tamién la del condáu de Maricopa. Ye, colos sos 1.552.259 habitantes, (U.S. Census Bureau, 2007), la ciudá más poblada del estáu. El so área metropolitana, la quinta más grande de los Estaos Xuníos (y la segunda de tola zona occidental dempués de Los Angeles), ye llamada El valle del sol (The Valley of the Sun), comprende los condaos de Maricopa y Pinal y tien una población de 4.179.427 persones.
Monte de la Mesa
Xeoloxía
thumb|Península del Cabu y el Monte de la Mesa – Imaxe de [[LandSat sobre la elevación pola Misión topográfica Radar Shuttle . El norte ta a la izquierda de la imaxe, y el Monte de la Mesa ta en primer planu nel estremu septentrional de la península. ]] La parte cimera de la mesa montascosa consiste d'arenisca cuarcífero ordovícicu, comúnmente mentada como Arenisca de Monte de la Mesa (Table Mountain Sandstone) (TMS), la cuál ye altamente resistente a la erosión y forma carauterísticos despeñaderos serrapatosos grises. Embaxo de l'arenisca atopa una capa d'esquistu basal micáceo, la cuál cúrase abondo rápido y polo tanto nun ye bono de ver. La capa inferior consiste esquistu de Malmesbury fondamente plegáu y modificáu a final del precambrianu, el cuál foi reemplazáu por Granitu del Cabu (Cape Granite). Les roques de la capa inferior nun son por pocu tan resistentes a la esposición albentestate como l'Arenisca de Monte de la Mesa pero significativos afloramientos de Granitu del cabu son visibles na parte occidental de la Cabeza de Llión. thumb|360px|Monte de la mesa dende les fasteres de la [[Cabeza de Llión (Sudáfrica)|Cabeza de Llión.]]
Opuntia basilaris
Taxonomía
Opuntia basilaris describióse por Engelm. & Bigelow y espublizóse en Proceedings of the American Academy of Arts and Sciences 3: 298–299. 1856. Opuntia: nome xenéricu que provién del griegu usáu por Pliniu'l Vieyu pa una planta que creció alredor de la ciudá d'Opus en Grecia.
basilaris: epítetu llatín que significa "basales". Hai dos subespecies y delles variedaes d'esta especie:
Phoenix
Fundada en 1868 nel valle del ríu Salt, na zona central d'Arizona, convirtióse alministrativamente nuna ciudá en 1881, y ye capital del territoriu dende 1889. La so economía, centrada nel sector agrícola (especialmente nos cítricos y nel algodón) lleva más de venti años diversificándose. Del so puxu da idea'l fechu de que l'área metropolitana ye la segunda de mayor crecimientu de población de tol país. La xente que se mudó ellí trabaya, en dellos casos, nes instituciones alministratives estatales o na universidá (Arizona State University), la mayor, colos sos 67.000 alumnos, d'ente toles de titularidá pública del país. Pero tamién ye potente l'actividá turística, que saca bon provechu del bon clima (temperatures de más de 30º de media más de 100 díes al añu), y hai cerca d'ella una base aérea militar, la de Luke, na que trabayen 7.500 persones. El sector más importante, nostante, ye'l de les empreses d'alta teunoloxía y telecomunicaciones. Delles compañíes perimportantes nel Internet (eBay, Google, AOL...) tienen la so sé na ciudá, que acueye tamién les oficines principales de delles de les compañíes más importantes de los Estaos Xuníos (Avnet, Apollo Group, US Airways, la división aerospacial de Honeywell), el centru de transaiciones financieres y d'atención al cliente d'American Express y trés fábriques de chips de la compañía Intel.
Monte de la Mesa
Flora
La principal vexetación del monte ye l'únicu y ricu fynbos del Cabu, el cuál forma parte de les árees protexíes del Reinu florístico del Cabu. Estes árees protexíes son Patrimoniu de la Humanidá, y un envaloráu de 2,200 especies de plantes atópense solamente nel monte. Ente estes especies tán munches clases de protees. Parches remanentes de montes nativos persisten nunos de los pocos ribayos húmedos pero non na más espuesta cara sobre la ciudá, onde les condiciones son bien seques y desfavorables pa los montes. El monte tamién sufrió series invasiones de plantes estrañes por tou un sieglu, el que quiciabes fuera'l peor invasor ye'l Pinu marítimu. Fixéronse esfuercios considerables pa esaniciar eses plantes estrañes.