cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Verbena litoralis
Verbena litoralis ye una especie de planta fanerógama perteneciente a la familia de les verbenacees.
Colligny-Maizery
Tien una población de y una superficie de  km².
Canna coccinea
Canna coccinea (achira, platanillo de Cuba, maraca) ye una especie de la familia Cannaceae, nativa del sur d'América del Sur. En Colombia denominar achirilla. Foi introducida a Inglaterra dende Suramérica en 1731.
Ye una perenne qu'algama 1 a 3 m d'altor. Ye bastante rústica y soporta xelaes.
Usu alimenticiu
De los rizomas: nivel bien baxu n'enerxía de Canna coccinea, 34 kcal/100 g, y nivel bien alto de fósforu
Usu melecinal
Úsense fueyes, rizomas. Ye antirreumático (fueyes), diuréticu, antiasmáticu, antirreumático, emoliente (rizoma).
Taxonomía
Dende 1970, les especies de Canna fueron categorizaes por dos taxónomos, Paulus Johannes Maria Maas d'Holanda y Nobuyuki Tanaka de Xapón. Maas considera a C. speciosa sinónimu de C. indica L., sicasí, los estudios de Tanaka faciendo usu de marcadores d'ADN demostraron que C. indica y C. speciosa son dos especies distintos.
Canna coccinea describióse por Philip Miller y espublizóse en The Gardeners Dictionary:. . . eighth edition non. 3. 1768. Canna: nome xenéricu que provién del hebréu «caneh» que significa «caña».
Verbena litoralis
Distribución
Ye nativa de les Amériques dende Méxicu al sur al traviés de Centru y Suramérica hasta Arxentina y Chile. Ta presente en tol mundu como una especie introducida y en delles zones ta considerada una maleza nociva. Naturalizóse nos estaos allegantes d'Estaos Xuníos, Puertu Ricu, Ḥawai, Italia, España, Sudáfrica, Mauriciu, les islles Galápagos, Australia, Islla de Pascua, Polinesia Francesa, Xapón, Nueva Zelanda, y otros llugares. Crez en munchos tipos d'hábitat, incluyendo les árees alteriar y cultivar. thumb|Detalle de la flor thumb|Nel so hábitat thumb|Vista de la planta
Descripción
Ye una yerba perenne que produz un o más tarmos argutos ensin pelo o llixeramente arizaos qu'algama un tamañu de 40 centímetros hasta más d'un metro d'altor. Les fueyes de pelos aspros tienen forma de llanza y ferruchaos los cantos, les fueyes miden hasta 10 centímetros de llargor. La inflorescencia ta formada por ente diez y cincuenta y nueve espigues erectas de flores que son trupes na punta y más abierta na parte inferior. Cada flor tubular pequeña tien una corola morada d'alredor de mediu centímetru d'anchu.
Tien tarmos cuadrangulares, xeneralmente glabros (escasamente menudamente estrigosos cuando mozos). Fueyes espatulado-oblanceolaes o oblongues, de 3–11.5 cm de llargu y 0.5–2.5 cm d'anchu, ápiz agudu o obtusu (acuminado), base decurrente, marxe enteru a serráu na 1/2 apical, fai estrigosa, viesu estrigoso a lo menos nos nervios. Espigues 1.5–6 cm de llargu, flores traslapaes na antesis, bráctees 1.7–2 mm de llargu; mota 2–3 mm de llongura con mariñes non prominentes y dientes diminutos, menudamente estrigosos, tricomas non llindaos a les mariñes; corola morada o azul, tubu 3–4 mm de llargu, llimbu 0.5–1 mm de llargu. Infructescencia allargar hasta 23 cm, frutu bien separáu; mericarpos triquetros, 1.5–1.7 mm de llargu.
Propiedaes
En Chiapas, esta especie de verbena ye comúnmente usada na cura del dolor d'estómagu, vultura y tos, tomando'l té preparáu coles fueyes o un fervinchu en fríu que tamién se fai coles fueyes pero machucaes. Amás, aconseyar nel tratamientu del paludismu bañar al enfermu cada tercer día col cocimientu d'esta planta.
Francisco Hernández de Toledo, nel sieglu XVI referir pa la enfermedá del bazu.
Taxonomía
Verbena litoralis describióse por Carl Sigismund Kunth y espublizóse en Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.) 2(6): pl. 137. 1817. Verbena: nome xenéricu que ye un antiguu nome llatín de la verbena común europea.
Montvert
Montvert ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
A Ronda (parroquia de Bual)
A Ronda ye una parroquia del conceyu asturianu de Bual. Tien 16,5 km² d'estensión, ocupa'l cuadrante suroccidental del mesmu, y nella viven
Falco columbarius
Carauterístiques
La fema ye de mayor tamañu que'l machu, el cual ye d'aspeutu polu, dinámicu, con un cuerpu robezu, dorsalmente gris azuláu, con una banda negra distal na cola y un tonu escuru nos estremos de les ales, que son apuntaes. Ye bien asemeyáu na so figura de vuelu a la peñerina vulgar (Falco tinnunculus).
Historia natural
El nial ye una pequeña depresión nel suelu; dacuando, aprovecha niales vieyos de cuervos, nos árboles. Contién de trés a seis güevos, puestos nuna única niarada, d'abril a xunu. Mientres la dómina de cría, el machu ocupar de la caza, ente que la fema ye la encargada de pasar l'alimentación a los pitucos.
Aliméntase de páxaros que prinda al vuelu, amás de dalgunos inseutos tamién voladores y raramente de pequeños royedores.
Subespecies
thumb|Machu (delantre) y fema (detrás). Xuveniles detrás. Conócense nueve subespecies de Falco columbarius:
Moussages
Moussages ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Commentarii Phytographici
Commentarii Phytographici (embrivíu Comm. Phytogr.) ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu pol botánicu, micólogu, pteridólogu, briólogu, y algólogu holandés Friedrich Anton Wilhelm Miquel y espublizáu en Leiden en trés partes nos años 1838-1840.
Asuka Tateishi
Asuka Tateishi (立石 飛鳥, ) ye un ex-futbolista xaponés.
Pachyptila vittata
El patu-petrel piquiancho (Pachyptila vittata) ye una especie d'ave procelariforme de la familia de los petreles (Procellariidae). Habiten nel hemisferiu Sur en tolos océanos.
Micronesia (dixebra)
Col nome de Micronesia podemos referinos a:
Colmen
Colmen ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Castriyón (parroquia)
Castriyón ye una parroquia del conceyu asturianu de Bual, asitiada nel cuadrante suroriental d'esti. Tien una superficie de 20,04 km², nos que viven 177 persones (INE, 2015) nos siguientes nucleos de población: Castriyón, Folgueiramayor, Fontescavadas, Llendigresia, As Mestas, El Rebollal, Reigoto, A Rondía, Sampol, Sarceda y Silvón.
El llugar de Castrillón, aú s'alcuentra la ilesia de Santiagu Apóstol, tien una población de 45 habitantes (INE, 2015).
Kaiseki ryōri
miniaturadeimagen|200x200px|Kaiseki. Kaiseki ryōri (会席料理) ye ún de los trés estilos básicos de cocina xaponesa. Yera una comida llixera sirvida na ceremonia del té xaponésa pero agora úsase como entrada nos restoranes xaponeses. El kaiseki ye popularmente sirvíu nun restorán ryōtei (料亭) y kappou (割烹). Ye la gran la cocina xaponesa más estendida nos nuesos díes
Serandías (parroquia)
Serandías ye una parroquia del noreste del conceyu asturianu de Bual, de 15,89 km² d'estensión y con
HD 68456
HD 68456 ye, al igual que'l Sol, una estrella de la secuencia principal, anque de tipu espectral F5V y 6305 K de temperatura. Siendo un 28% más masiva que'l Sol, relluma con una lluminosidá 5 vegaes mayor que la lluminosidá solar, amosando claramente como un pequeñu aumentu na masa estelar repercute de forma acusada na cantidá de radiación emitida. Más nuevu que'l Sol, tien una edá envalorada de 2430 millones d'años. La so velocidá de rotación ye de siquier 15 km/s, siendo'l valor del so metalicidá un 44% de la del Sol (Fe/H] = -0,36).
Serandías (parroquia)
El llugar de Serandías, aú s'alcuentra la ilesia de Santa Marina, tien una población de 69 habitantes (INE, 2015).
HD 68456
Anque primeramente'l observatoriu espacial IRAS señaló a HD 68456 como un posible candidatu pa tener un discu de polvu similar al de Vega (α Lyrae), posteriores observaciones col Telescopiu espacial Spitzer señalen la escasa significancia del escesu infrarroxu detectáu.
Llebredo (parroquia)
Llebredo ye una parroquia que se reparte pelos conceyos asturianos de El Franco, Cuaña y Bual. La cabeza d'ella alcuéntrase nel llugar de Llebredo, na llende ente los conceyos de El Franco y Cuaña, y comprende tamién: el llugar de Brañamayor en conceyu El Franco ya el de Cova en conceyu Bual. Tien 98 habitantes (INE, 2007).
Agatha van der Mijn
Agatha van der Mijn foi una pintora neerlandesa del sieglu XVIII activa en Londres.
Biografía
Foi la hermana menor del pintor Herman van der Mijn. El poeta Willem van Swaanenburg (1678 - 1728) publicó un llibru de poemes Parnas en 1724 onde incluyó un poema n'honor del so dieciocho cumpleaños, confesába-y el so amor eterno por ella y mentar como una diosa máxica de pintora de flores». Esti poema demuestra que yá taba activa como artista de flores antes de 1718, ye posible qu'acompañara al so hermanu y la so familia xunto cola d'una alumna Jacoba Maria van Nickelen cuando se treslladaron a trabayar a Dusseldorf en 1712-1713 so les órdenes del eleutor palatín Johann Wilhelm. La pintora de flores Rachel Ruysch taba tamién n'activu en Dusseldorf nos años 1712-1716 y l'obra de Agatha, xunto cola de Nickelen y la so sobrina Cornelia van der Mijn toes amuesen un estilu similar. En 1722 Herman van der Mijn treslladar cola so familia a Londres. Herman morrió un añu dempués de que'l so fíu Robert fundióse al traviés del xelu en Marylebone en 1740 ente que patinaba sobre'l xelu.
Akihito
Aki-hito (明仁) ye l'emperador (天皇, tennō) qu'anguaño reina en Xapón.
Biografía
Tres cuatro fíes, los emperadores Hirohito y Nagako, consiguen tener un fíu: Akihito. Esti príncipe ñaz en Tokiu'l 23 d'avientu de 1933.
Nomáu Príncipe Tsugu (継宮, Tsugu-no-miya) na so infancia, Akihito foi educáu por tutores privaos hasta qu'entró na institución educativa Gakushuin.
Demientres la Segunda guerra mundial, especialmente mientres los bombardeos sobro Tokiu, foi evacuáu, col so hermanu, fuera del Palaciu Imperial.
Condé-Northen
Condé-Northen ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Murat (Cantal)
Murat ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Tomás Milián
Tomás Milián, seudónimu de Tomás Quintín Rodríguez, foi un actor d'Estaos Xuníos d'orixe cubanu. Ye famosu por participar en dellos spaghetti westerns. Un exemplu ye'l so personaxe del foraxíu "Cuchillo" na triloxía dirixida pol italianu Sergio Sollima.
Agathe Backer Grøndahl
Biografía
Agathe Backer nació en Holmestrand en 1847, nuna familia rica y amante del arte, siendo la segunda más nueva de cuatro hermanes y tando toes elles dotaes pa la pintura y la música. En 1857 treslladar cola so familia a Christiania, onde estudia con Otto Winther-Hjelm, Halfdan Kjerulf y Ludvig Mathias Lindeman. Ente 1865 y 1867 estudia conTheodor Kullak y composición so tutelar Richard Wuerst nel Akademie der Tonkunst en Berlín, onde vivía xunto cola so hermana Harriet. Ganó muncha fama ellí gracies a la so interpretación del conciertu" "Emperador" de "Beethoven.
Cereceda de la Sierra
Cereceda de la Sierra ye un conceyu y llocalidá española de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Intégrase dientro de la contorna de la Sierra de Francia. Pertenez al partíu xudicial de Béjar y a la Mancomunidá Les Deveses.
El so términu municipal ta formáu por un solu nucleu de población, ocupa una superficie total de 15,48 km² y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu, cuenta con una población de habitantes.
Moteyo
El llamatu de los habitantes de Cereceda de la Sierra ye "gatos"; ésti provién del dichu "arreguñan les bardes" o bien de la Peña del Gatu que ta asitiada cerca de la entrada norte del pueblu. Cada pueblu de la Sierra tien el so llamatu y asina a los habitantes de Tamames llámase-y puchereros, pola actividá típica de fabricación de pucheros, o a los de Navarredonda conózse-yos como caleros pol cal, o a los de Sequeros chicolateros o botoneros.
Historia
La fundación de Cereceda de la Sierra diose dientro del procesu de repoblación lleváu a cabu pol rei Alfonsu IX de Lleón a entamos del sieglu XIII, cuando esti monarca creó'l conceyu de Miranda del Castañar en que'l so alfoz quedó integrada Cereceda, dientro del Reinu de Lleón. Cola creación de les actuales provincies en 1833, Cereceda de la Sierra foi englobada na provincia de Salamanca, dientro de la Rexón Lleonesa.
Demografía
La so población foi menguando dende los años 50 y 60, al igual qu'en tola contorna, por cuenta de la emigración por motivos llaborales escontra otres partes d'España y l'estranxeru. D'esta forma la mayor parte d'habitantes d'ente 17 y 40 años colar a la zona norte d'España, a la industria de Vizcaya y Guipúzcoa; tamién a Salamanca, Madrid, Asturies, Galicia, Cataluña o a Francia y a Suiza. La mayoría d'estos emigrantes siguen tornando a la llocalidá onde tienen una segunda vivienda.
Xeografía
La so superficie ye de 15,48 km². La so altitú ye de 981 m sobre'l nivel del mar.
thumbnail|280px|[[Peña de Francia vista dende Cereceda]]
El términu municipal de Cereceda de la Sierra llenda al norte con Aldeanueva de la Sierra y La Bastida; al este con Cilleros de la Bastida; al oeste con El Cabaco y al sur con Nava de Francia, San Martín del Castañar y San Miguel del Robledo.
Tresportes
Autobús
Carreteres
Economía
El númberu de comercios o chigres menguó al igual que la población pasando de trés o cuatro negocios a tan solo unu na actualidá. De los típicos chigres nos que se sirvía sobremanera vieno pasar al llocal de xunta con una arribación notable mientres los meses de branu. Anguaño delles pontes y fines de selmana según les vacaciones de Selmana Santa y el mes d'agostu sirven pa dar vida al típicu chigre del pueblu.
La reconstrucción y rehabilitación de viviendes locales ye tamién un focu d'economía qu'inflúi na construcción y nes industries locales, yá que son munchos los propietarios de cases que deciden restaurales o convertir los locales o corrolades antigües en viviendes de veranéu. D'esta manera caltiénse "vivu" el pueblu y al empar modernízase en dellos aspeutos.
Ilesia Ntra. Sra. del Rosario|thumbnail|240px
Agricultura y ganadería: A destacar el cultivu de pataca, fresa, hortolices, y como indica'l nome del pueblu la cereza. La cría de ganáu ye principalmente bovín, caprino y porcín. Estes actividaes tradicionales de la contorna tamién se vieron bien amenorgaes nos últimos venti años por cuenta de la enantes citada emigración y al avieyamientu de los habitantes.
Conceyu de Cereceda|thumbnail|left|280px
Escudu
Partíu. Primero, de gules con una zrezal de plata, frutado de lo mesmo, arrancada, y sumáu del anagrama coronáu de María Santísima, tou de plata. Segundu de plata con una banda de sable, y brochante una cadena d'oru d'ocho eslabones, puesta n'orla. Al timbre, la Corona Real Española.
Bandera
Cuadrada, jironada de seis jirón de plata y otros tantos de gules, y brochante del escudu conceyil propiu y significativu, timbrado cola Corona Real Española zarrada.
Monumentos y llugares d'interés
'''Ilesia Ntra. Sra. del Rosario'''
La ilesia parroquial, construyida so la advocación de La nuesa Señora del Rosario, destaca como legáu artísticu. Nella puédese apreciar el retablu de la Virxe apocayá restauráu.
thumbnail|240px|Puente Cantería Puente Cantería
Un exemplu de l'arquiteutura local ye la ponte romana denomináu "Puente Cantería", asitiáu pela redolada del nucleu urbanu.
Conceyu
L'antiguu conceyu, asitiáu na plaza, faía les vegaes de consultoriu médicu y acoyía tamién unu de los chigres, incluyendo l'únicu teléfonu públicu del pueblu. Nel añu 1987 y con financiamientu provincial construyóse'l nuevu conceyu que consta de dos pisos con oficines, consultoriu médicu (non permanente) y teléfonu públicu. La so fachada principal foi reformada nel añu 2010. Amás, dende esi mesmu añu, dispón d'una zona Wi-Fi habilitada que dexa a los vecinos y visitantes del conceyu conectase a Internet de manera gratuita.
Les Escueles
L'edificiu de les antigües escueles caltiénse anque s'utiliza como club social. Na parte de tras atópase'l frontón construyíu nos años 50 onde amás se xuega al deporte tradicional de la calva.
La Piñuela
A 1 km en direición Béjar atópase'l parque natural "La Piñuela", concretamente na carretera de Cereceda a San Miguel del Robledo. Trátase d'un ampliu terrén metanes una carbayera bien frondoso que cunta con espacios preparaos con merenderu, barbacoa, fontes y chigre según zona gratuita de camping, parque infantil, piscina y un pequeñu abellugu. Mientres les fines de selmana y tamién na dómina braniza tien un gran númberu de visitantes, yá seya de la capital Salamanca o de los pueblos colindantes.
Festividaes patronales
Na actualidá, a pesar del amenorgáu númberu d'habitantes que permanecen nel pueblu fora de la dómina braniza, siguen celebrándose les festividaes n'honor a los patrones San Pablo y San Marcos. En oficiándose la tradicional eucaristía sácase la imaxe del santu en procesión alredor de la ilesia p'asitiala frente a la puerta d'entrada, onde tien llugar el ofertorio. Los actos relixosos son amenizados cola música de los tamboriteros y los bailles populares d'un grupu típicu de "charros" y "charres".
Fiestes de branu
Unu de los motivos más importantes de xunta de los habitantes y emigrantes son les fiestes que se desenvuelven en branu y más concretamente mientres el mes d'agostu en tola Sierra de Francia. Suponen un puntu importante de desenvolvimientu non yá pa esti pueblu sinón tamién pa les llocalidaes estremeres. Estes fiestes entamábense d'antiguo per parte de los habitantes de la población alredor de les fiestes patronales, pero por cuenta de la emigración treslladar a feches vacacionales de branu, cerca del 15 d'agostu. Coles mesmes creóse l'asociación "Amigos de Cereceda" a principios de los años 80, que englobaba tantu a los habitantes de Cereceda como a los que vivíen fora. Editóse un pequeñu periódicu que sirvía pa dar noticies del pueblu y caltener el contautu ente los cerecedanos, pero tres unos años l'asociación sumió y colla la organización de les fiestes.
Tan solo un curtiu paréntesis nel mes d'agostu de 1991, cuando s'entamaron unes fiestes de manera bonal, mientres una fin de selmana, movides pola ilusión d'un grupu de fíos del pueblu que al coincidir en branu quixeron esfrutar de la so tierra y remembrar vieyos tiempos.
Sería yá en 1995 cuando un nuevu Conceyu y una nueva asociación llamada "Cereceda Entama" rellanzaron les fiestes; con un presupuestu compartíu realizáronse actividaes tales como bailles rexonales, velaes musicales, xuegos infantiles, les tradicionales procesiones y mises, torneos de tute y mus, partíos de fútbol, etc.
Tres unos años nos que l'arribación viose amontada, los pocos habitantes d'esti pueblu y el cada vez menor númberu de visitantes faen imposible un bon nivel d'actividá festera, a diferencia d'otros pueblos con una población mayor y con sofitu d'empreses y comercios locales, pero hai que destacar l'enfotu de les xentes de Cereceda por que non decaigan estes fiestes.
Naucelles
Tien una población de y una superficie de  km².
Commentariorum de Plantis Africae Australioris
Commentariorum de Plantis Africae Australioris, (embrivíu Comm. Pl. Afr. Austr.), ye un llibru con ilustraciones y descripciones botániques escritu conxuntamente por Ernst Heinrich Friedrich Meyer y Johann Franz Drège. Espublizóse en dos fascículos en Leipzig nos años 1835 [1836, 1838] col nome de Commentariorum de Plantis Africae Australioris quas per Octo Anno Collegit Observationibusque Manuscriptis Illustravit Joannes Franciscus Drège. Foi traducíu por Harry Bolus como On the geographical distribution of plants in South Africa (Revista mensual del Cabu xunetu de 1873-xunu de 1874)
Corny-sur-Moselle
Tien una población de y una superficie de  km².
Narnhac
Narnhac ye una comuña francesa del departamentu de Cantal, na rexón d'Auvernia-Ródanu-Alpes. Llenda con.
Tien una población de y una superficie de  km².
Qadhadhfa
Qadhadhfa (tamién llamada al-Qaddafa, Gaddadfa, Qaddadfa, Gaddafa o Gadafa; n'árabe, القذاذفة) ye una tribu menor d'árabes o bereberes arabizados de Sirte, rexón nel noroeste de Libia. Anguaño tán principalmente centraos en Sabha.
Son notables pol so papel nel golpe de d'Estáu de 1969 que depunxo al Rei Idris de Libia y como la tribu de Muammar al-Gaddafi. Mientres el réxime de Muammar Gaddafi de Libia, ésti nomó a numberosos miembros de la so tribu en posiciones de mandu, incluyendo a Moussa Ibrahim Gadafi.
El llevantamientu de 2011 Libia a principios de marzu, M. Gadafi trató de convertila nuna guerra civil de "la tribu Qadhadfa contra tolos demás". Al-Jazeera informó que los axentes de Qadhadfa executaron a 20 axentes de Firjan.
Coloquios Dos Simples, e Drogas He Cousas Medicinais
thumb|Portada de la primer edición de los Coloquios, de García de Orta.
Colóquios dos simples e drogas he cousas medicinais da Índia e assi dalgũas frutas achadas nella onde se tratam algũas cousas tocantes a medicina, pratica, e outras cousas boas pera saber (‘conversaciones sobre les melecines y materia médico de la India y tamién en delles de les frutes atópense ellí, nel que s'alderiquen dellos asuntos rellacionaos cola medicina, la práutica, y otres cuestiones de bon saber’), ye una obra de gran orixinalidá espublizáu en Goa el 10 d'abril de 1563 por García de Orta, un portugués, xudíu, médicu y naturalista, pioneru de la medicina tropical.
García de Orta, nacíu en 1501, estudió medicina, arte y filosofía nes universidaes d'Alcalá de Henares y Salamanca n'España. Embarcar pa la India en 1534 como médicu xefe a bordu de la flota de la virréi Martim Afonso de Sousa. Trabayó y llevó a cabu la so investigación en Goa, onde morrió en 1568.
Esquema de los coloquios
Esta obra alcuéntrase en formatu de diálogu. Consiste nuna serie de 57 conversaciones ente García de Orta y un colega imaxinariu, Ruano, quien ta de visita n'India y desea saber más alrodiu de les sos melecines, les especies y otros productos naturales. Participantes ocasionales nel diálogu aparentemente son persones reales:
Polo xeneral, les melecines considerar n'orde alfabéticu, pero con esceiciones. Caúna de les sustances que se ponen en discutiniu encetar de manera bastante sistemática: la so identificación y nomes en testos anteriores, la so fonte, la so presencia nel comerciu, los sos usos médicos y otros. Méntense munches hestories de casos. El discutiniu del roxura asiáticu ye tan completa y circunstancial que constitúi un clásicu de la descripción clínica.
Conteníu de los Coloquios
Esti llistáu de conteníos da la foliación de la primer edición, que xeneralmente correspuende cola de la reimpresión de 1872.
Appendix part 1. Do betre…, Betel (pages 37a to 37k in 1872 reprint).
Appendix part 2, with corrections to the text (pages 227r to 230r in 1872 reprint).
Autoridaes citaes
«Nun trates d'asustame con Diocorides o Galeno ―diz García de Orta a Ruano― porque yo solamente voi dicir lo que sabemos que ye verdá». Anque escepcionalmente dispuestu a diferir de les autoridaes anteriores sobre la base nes sos propies observaciones, García lléese bien nos clásicos de la medicina. Como amuesa, los autores siguientes (numberaos equí nes ortografíes preferíes por García) cítase regularmente nos primeres 80 folios de los Coloquios :
García sintióse capaz de diferir d'estes autoridaes, como lo fai con muncha frecuencia, porque taba bien lloñe d'Europa:
La edición orixinal de los Coloquios
Goa (na mariña centrooeste de la India) nun foi un centru editorial importante, en pallabres del historiador Charles Ralph Boxer, la edición orixinal de los Coloquios. «Probablemente contenga errores tipográficos más que cualesquier otru llibru que dalguna vegada salió d'una imprenta».
La publicación orixinal diz bien curioso l'algame del so respaldu oficial. La portada lleva l'aprobación del virréi y del inquisidor local Falcam Alexos Díaz. El llibru abrir con delles cartes y prefacios comendadores. Ente estos preliminares, el que ye de mayor interés agora ye un poema, los primeros versos publicaos por Luís de Camões, amigu de García, agora reconocíu como'l poeta nacional de Portugal.
Munchos de los errores d'impresión y descuidos d'autor tán en correxíos na reimpresión 1872, que, a pesar de que sigue l'orixinal páxina por páxina, nun ye un facsímil.
Receición de los Coloquios
García de Orta foi'l primer européu en catálogar floritos indios nel so hábitat natural. El so llibru foi rápido reconocíu como indispensable polos científicos de toa Europa. Traducciones en llatín (entós la llingua franca científica) y otros idiomes fixéronse. La traducción al llatín, añediendo ilustraciones xilográfiques y el comentariu editorial, foi por Charles de l'Écluse (Carolus Clusius).
Por desgracia pa la fama del llibru de García da Orta, gran parte d'ella incluyéronse cola reconocencia mínima nun trabayu similar espublizáu n'español en 1578 por Cristóbal Acosta, Tractáu de les Drogues y Medicines de les Indies Orientales (‘Tratáu de les drogues y les melecines de les Indies Orientales’). El trabayu de Da Costa foi llargamente traducíu a llingües vernácules y, eventualmente, fixo menguar la fama de García de Orta, salvu ente los pocos que taben al tantu de la orixinalidá d'esti postreru.
Esiste una traducción al inglés de los Coloquios, de Clements Markham (1913).
Commentarii in Sex Llibros Pedacii Dioscoridis
Commentarii in Sex Llibros Pedacii Dioscoridis, ye un llibru ilustráu con descripciones botániques escritu pol médicu y naturalista nacíu en Siena, Pietro Andrea Gregorio Mattioli y espublizáu nel añu 1544 col nome de Di Pedacio Dioscoride Anazarbeo Libri cinque Della historia, et materia medicinale tradotti in lingua volgare italiana da M. Pietro Andrea Matthiolo Sanese Médicu, con amplissimi discorsi, et comenti, et dottissime annotationi, et censure del medesimo interprete, tamién conocíu como Discorsi''.
Commentarii in Sex Llibros Pedacii Dioscoridis, describe 100 nueves especies, y coordina la botánica médica de la so dómina en : Discorsi ("Commentaries") de la Materia Medica de Dioscórides, con más de 500 grabaos. La so primer edición apaez en 1544 en idioma italianu. Y hubo delles posteriores ediciones n'italianu y traducciones al llatín (Venecia, 1554), checu, (Praga, 1562), alemán (Praga, 1563) y francés. Foi tal l'ésitu que quiciabes más de 32.000 copies vender de les sos innumberables ediciones, que foi incorporando más imáxenes, llevándoles a 1.200.
Aeropuertu de Tartagal
El Aeropuertu "General Enrique Mosconi"/ Tartagal (FAA: TAR - IATA: TTG - OACI: SAST) atopar a 7 km al sur la ciudá de Tartagal y dos de Xeneral Mosconi, na provincia de Salta.
Conthil
Conthil ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Commentarii in Sex Llibros Pedacii Dioscoridis
Amás d'identificar les especies orixinalmente descriptas por Dioscórides, Mattioli amestó descripciones de delles especies que nun figuraben en Dioscórides, y non solo les d'usu melecinal, creando una transición dende l'estudiu de la flora como campu de la Medicina al so estudiu por sigo mesmu. Describió por casu, especies nueves recoyíes nel Tirol, mas tamién de especímenes que lu averaben (por casu gracies al médicu del embaxador de Turquía. Recibió activa ayuda del so amigu'l botánicu Ghini.
Aeropuertu de Tartagal
Pertenez a la Direición Rexonal Noroeste dependiente de l'Alministración Nacional d'Aviación Civil ( ANAC ARXENTINA). Amás ta enserto nel Sistema Nacional d'Aeropuertos.
Conthil
Tien una población de y una superficie de  km².
Aeropuertu de Tartagal
El so allugamientu ye sobre Ruta Nacional 34 km 1,423 y les sos coordenaes son llatitú 22° 36' 56" S y llargor 63° 47' 44" O.
Llista d'asteroides/95401–95500
... | Previu | Llista d'asteroides | Siguiente | ...
Aeropuertu de Tartagal
Anguaño nun operen vuelos comerciales. Los últimos vuelos realizaos fueron operaos per parte d'Andes Llinies Aérees tres díes per selmana, conectándose asina cola ciudá de Salta y San Ramón de la Nueva Orán. Los mesmos recibíen apurras económicos per parte del gobiernu provincial.
Esti aeropuertu foi concebíu a mediaos de sieglu XX tres un alcuerdu ente'l Aero Club Vespucio y l'empresa YPF, naquel tiempu estatal. Aportó a receptor de vuelos d'Aerolíneas Argentinas, Tapsa Aviación, Aerochaco, Alta y Seal (empresa salteña yá estinguida) ente otres.
Amás ye utilizáu pol gobiernu provincial pa operaciones de les sos aeronaves, por una empresa que realiza aeroaplicaciones, por un serviciu llocal de taxi aereu amás de exporádicos vuelos realizaos por taxis aéreos o por empreses de servicios pa la industria petrolífero y del gas.
thumb|250px|Piper Navajo en plataforma del aeropuertu
Hiroyuki Hayashi
Hiroyuki Hayashi (林 祐征; ) ye un ex-futbolista xaponés.
Viga d'equilibriu
thumb|325px|[[Daniela Silivaș na viga d'equilibriu mientres el Campeonatu Mundial de Ximnasia Artística de 1987.]] La viga d'equilibriu o barra d'equilibriu ye unu de los cuatro aparatos o modalidaes que componen la ximnasia artística femenina. Comúnmente conozse na so forma embrivida como «viga» o «barra». L'aparatu ye una viga pequeña y estrecha soportada por dos bases metáliques y ye un exerciciu namái realizáu poles ximnastes.
Les vigues utilizaes en competiciones ximnástiques internacionales tienen de cumplir con ciertes normes y especificaciones establecíes pola Federación Internacional de Ximnasia (FIG). Al prauticar los exercicios, les ximnastes usualmente trabayen nuna barra coles mesmes dimensiones y superficie pero a un altor menor. Orixinalmente, la viga taba compuesta de madera. Sicasí, dende la década de 1980, les barres tán recubiertes de cueru o ante. Amás, cunten con resortes pa amortiguar l'impautu causáu polos saltos y los movimientos artísticos.
Según la publicación «Apparatus Norms» de la FIG, les dimensiones de la viga son: un altor de 125 centímetros, un llargor de 500 centímetros y un anchor de 10 centímetros. Per otra parte, un exerciciu na barra d'equilibriu tien de contener: un enllaz de dos elementos de danza distintes (unu ten de ser un saltu con split de 180°), un xiru completu nun pie, una serie acrobática, elementos acrobáticos en distintes direiciones y una salida.
HD 69611
HD 69611 (HIP 40613) ye una estrella na constelación d'Hidra. Alcuéntrase 2º al oeste de c Hydrae pero, con magnitú aparente +7,74, nun ye visible a simple vista. Ta a 159 años lluz de distancia del Sistema Solar.
HD 69611 ye una estrella blancu-mariella de tipu espectral F8. Tien una temperatura efectivo de 5831 K y el so radiu ye un 45% más grande que'l radiu solar. Xira sobre sigo mesma con una velocidá de rotación proyeutada de 11 km/s —llende inferior de la mesma—, polo que rota siquier 5 vegaes más apriesa que'l Sol.
La masa de HD 69611 ye un 16% inferior a la masa del Sol. Presenta un conteníu metálico notablemente baxu, siendo'l so índiz de metalicidá [Fe/H] = -0,58 (una cuarta parte del que tien el Sol). No referente a la so bayura elemental, ye considerada una estrella del discu gruesu pero'l so cinemática —la escentricidá de la so órbita alredor del centru de la galaxa ye de 0,63— suxure que pue ser una estrella del halo. Bien antigua, tien una edá averada de 11.600 millones d'años.
Commentatio botanica de Conifereis et Cycadeis
Commentatio botanica de Conifereis et Cycadeis (embrivíu Comm. Bot. Conif. Cycad.) ye un llibru ilustráu con descripciones botániques editáu pol médicu, micólogu, botánicu, pteridólogu, y briólogu francés, Achille Richard. Espublizóse nel añu 1826.
Coume
Coume ye una comuña francesa del departamentu de Moselle, na rexón de Gran Este. Llenda con.
Premiu Enriqueta González Rubín
El Premiu "Enriqueta González Rubín" de periodismu, el más prestixosu delos que s'entreguen n'Asturies nel campu audiovisual y de prensa escrita, lleva'l nome de la opular escritora de la segunda metada del sieglu XIX, que namás firmaba con alcuños les sos collaboraciones periodístiques (La Gallina Vieja y La Cantora del Sella).
Sábese que nació Enriqueta González Rubín en Santianes del Agua (Ribeseya) nel añu 1832, que yera de bona familia, que tuvo un fíu de soltera y qu'exerció de maestra en Ribeseya, pero nun se tienen noticies de la data y del llugar onde morrió.
Palmarés
El premiu Enriqueta González Rubín convocólu la Conseyería de Cultura en cuatro ocasiones y condedióse a los siguientes trabayos:
-Beatriz R. Viado pol so reportaxe "El campu asturianu, en víes d'estinción", publicáu nel periódicu Les Noticies
-Ismael González Arias pol artículu La tonada como música culta asturiana, publicáu nel diariu La Nueva España.
-Na so modalidá de periodismu audiovisual a Chema Fernández y a Xandru Osuna, pola emisión 141 del programa El xorrecer d'Asturies, en Radio Vestusta.
-Cristóbal Ruitiña pol artículu Una historia de la mina poco conocida, publicada nel periódicu Les Noticies.
-Inaciu Galán y González, na modalidá de periodismu audiovisual, pola emisión Homenaxe na alcordanza de Mánfer de la Llera, del programa Asina foi... el Surdimientu emitíu n'Onda Peñes.
-Miguel Solís Santos, pol artículu La hemocianina de les andariques y el sangre del ciudadanu Capeto99 publicáu'l 15 de payares del 2005 en La Nueva España.
Pachyptila salvini
El patu-petrel de Salvin (Pachyptila salvini), ye una especie d'ave procelariforme de la familia de los petreles (Procellariidae)..
Taxonomía
El patu-petrel de Salvin pertenez al xéneru Pachyptila, a la familia biolóxica Procellariidae y al orde Procellariiformes. Son aves pequeñes y polo xeneral aliméntense namái de zooplancton; sicasí, como miembru de los Procellariiformes, comparte ciertes carauterístiques distintives coles demás especies del so orde. De primeres, tienen fueses nasales que s'enxareyen col picu cimeru, anque nel casu del petrel de picu anchu y del azuláu, alcuéntrase percima d'ésti. Los picos de tolos Procellariiformes tamién son únicos, yá que s'estremen n'ente siete a nueve plaques córnees. Producen un aceite estomacal fechu de cera d'éster y triglicéridos, que depués s'almacena nos proventrículos y que puede utilizase contra'l depredadores; tamién ye una fonte d'alimentu rico n'enerxía pa los pollos, ya inclusive los seres humanos pueden utilizalo pa sobrollevar vuelos n'avión. A lo último, tienen una glándula salina asitiada ente les fueses nasales y qu'ayuda a remover el sal del so cuerpu, atropada por cuenta de la gran cantidá d'agua marino qu'absuerben. Gracies a la glándula, pueden escretar grandes cantidaes de solución salina por aciu la ñariz.
Subespecies
El patu-petrel de Salvin tien dos subespecies:
Etimoloxía
Pachyptila, la pallabra, provién del vocablu griegu pakhus y ptilon. Pakhus significa "gruesu" o "sólidu", y ptilon significa "pluma". Pela so parte, la pallabra "prion" provién del griegu priōn, que quier dicir "serruchu", en referencia a los estremos serruchados del so picu. El nome de la especie provién del ornitólogu británicu Osbert Salvin.
Descripción
El patu-petrel de Salvin ye una ave pequeña, de ventinueve centímetros de llargu, con plumaxe gris y blancu y picu azul. Al igual que'l prion de Forster, tien el picu afechu especialmente pa penerar n'agua de mar al alimentase.
Reproducción
thumb|Güevu de Pachyptila salvini Esti pequeñu animal vive en colonies, nes islles subantártiques al sur del Océanu Índicu. Los individuos axuntar en colonies mientres la nueche pa evitar a los sos depredadores, los cágalos. Añeren en llurigues construyíes na tierra dellos meses enantes de la reproducción; a fines de payares o principios d'avientu, la fema deposita un únicu güevu nel nial, que ye guaráu mientres los siguientes cincuenta díes. Dambos padres encargar de guarar el güevu y alimenten al pichón cuando ye pequeñu, hasta aproximao los sesenta díes, cuando ye capaz d'alimentase por sigo mesmu.
Alimentación
Aliméntase principamente d'anfípodos y krill, anque tamién puede comer pexes y camarones. Llograr direutamente de l'agua, yá sía somorguiándose o pescándolos mientres el vuelu.
Distribución xeográfica y hábitat
El patu-petrel de Salvin vive principalmente na Île aux Cochons, Islles Crozet, onde s'envalora una población de cuatro millones de pareyes. Rexistráronse otres colonies nes Islles del Príncipe Eduardo, na Isla de San Pablo y na Isla d'Ámsterdam. Nel océanu, distribuyir dende Sudáfrica escontra l'este, hasta Nueva Zelanda.
Caltenimientu
Nun-y la considera una ave en peligru d'estinción. Anque en delles islles menguó'l númberu d'individuos por cuenta de la introducción nelles d'aguarones y gatos selvaxes, la población mundial envalórase en doce millones de petreles-palombu de picu anchu. Arriendes d'ello, tán clasificaos como "especie so esmolición menor".
Doiras (parroquia)
Doiras ye una parroquia del conceyu asturianu de Bual, asitiada na parte sur d'ésti, qu'abarca les poblaciones d'A Cabana, Carrugueiro, Doiras, A Escrita, Fruseira, Llanteiróu, Muñón, A Pértiga y Piñeira, y tien una estensión de 12,95 km² nos que viven 130 persones (INE, 2015).
Borbonés
El Borbonés (Bourbonnais /burbonɛ/ en francés, Borbonés /burbunej/ o Barbonés /barbunej/ n'occitanu), ye una antigua provincia del centru de Francia. Correspuende grosso modo al actual departamentu del Allier y a una parte del Cher, alredor de Saint-Amand-Monrond
Llingüísticamente, la rexón ta dividida en dos partes: el norte (comprendiendo les ciudaes de Moulins y Saint-Amand-Monrond) utiliza tradicionalmente un dialeutu d'oïl conocíu como borbonés. En cambiu, el sur del territoriu, incluyendo les ciudaes de Gannat, Vichy y Montluçon ye de llingua occitana.
La provincia toma'l nome del castiellu de Borbón (anguaño Bourbon-l'Archambault), posesión de la familia que gobernó la señoría a partir del sieglu X. Esta familia ta nel orixe de la casa de Borbón, qu'ocupó en diferentes époques los tronos de Navarra, Francia, España o'l reinu de les dos Sicilies.
Verbena supina
Verbena supina (Verbena rastrera, o Verbena grís) ye una yerba perenne nativa del sureste d'Europa. thumb|La diminuta flor de Verbena supina. thumb|Vista de la planta
Descripción
Planta añal, estrigulosas. Tarmos d'hasta 50 cm, decumbentes o ascendentes, ramificaos. Fueyes d'hasta 40 x 25 mm, peciolaes, ovaes, (1-) 2-3-pinnatisectas. Espigues trupes, allargar hasta 10 cm na fructificación, de normal solitaries, con pedúnculu curtiu. Brácteas de 1 a 1,5 mm, lliniares, más curties que la mota. Mota de 1,5 a 2 mm, estremáu hasta c de 1/5 en lóbulos bien curtios, tubuloso, estriguloso, Laxamente glandulosu, persistente. Corola de 3 a 4,5 (-6,5) mm, más llarga que la mota, con lóbulos patentes pocu desiguales, lila o violeta pálida. Núcules de 1,8 a 2,5 mm, con envés murícáu con una costiella llonxitudinal. Floria de Mayu a Setiembre.
Distribución y hábitat
Crez de forma bonal suelse criar en zona húmeda, nos cantos de los ríos. Ye una planta rastrera de tamañu pequeñu.
Suelos fondos daqué húmedos o arenosos. Relativamente frecuente. Tol territoriu de la península ibérica. Distribución xeneral. C y S d'Europa, N y Y d'África, Asia, Macaronesia (Canaries).
Taxonomía
Verbena supina describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 1: 21. 1753.
Anabel Santiago
Anabel Santiago Sánchez ye una cantante de tonada asturiana. Entamó a cantar tonada asturiana a la edá de trece años. Ye anguaño la cantadora de tonada con mayor proyeición d'Asturies. Fue nomada Meyor Voz Asturiana del Memorial Silvino Argüelles nes ediciones 2003, 2004, 2005 y 2006.
Emprimando en 1995, gana en bien d'ocasiones los concursos más importantes de la tonada asturiana: Concursu Ciudá d'Uviéu, Concursu de La Nueva, Concursu d'El Comercio de Xixón, Concursu d'Amieva, Concursu de Tonada d'Avilés, Concursu Cuenca del Caudal… y ye contratada pol Gobiernu del Principáu d'Asturies p'actuar n'Europa y Llatinoamérica –Bruxeles, Xinebra, Lausana, Buenos Aires, Cuba…-.
En 1996, realiza les sos primeres grabaciones xunto a otros campeones de la tonada. Anicia a facese notar en festivales de folk como Lorient o Folk Segovia. Participa nun curtiu cinematográficu, La neña de los mios güeyos, en 1999. En 2000 realiza una importante collaboración con Dixebra, nuna esitosa grabación, Glaya un país. Nel 2001 edita'l so primer trabayu, en clave tradicional, titulada Tierra de sueños.
Nel 2003, Anabel Santiago edita'l so segundu discu, Al son de la lluna, que supón una revolución dientro del mundu de la tonada y del cantu asturianu. La inquietú que siempre amuesa l'artista yá ye una realidá plasmada en temes de gran belleza, talos como “A la mar vanse los ríos”, “Cantar del home solu” o “Amor quién te tuviera”… Collabora nel mesmu añu na nueva grabación del multiinstrumentista y productor Tino de Giraldo.
Nesta dómina conoz a Michael Lee Wolfe, músicu y productor americanu afincáu n'Asturies, col qu'entama una collaboración qu'inclúi diversos proyeutos. A parte de les sos actuaciones xunto a l'Asturiana Mining Company, Anabel Santiago ye llamada pola Compañía Asturiana d'Espectáculos pa ser la voz principal de los nuevos proyeutos, como Nel Camín o Torner, o la so destacada collaboración na estrena de la obra Camín a Xixón, na Plaza Mayor de Xixón. En 2004 realiza una xira per Venezuela xunto a Alberto Varillas y el grupu Ástura.
Xunto al citáu cantante y gaiteru Alberto Varillas, Anabel Santiago ye la estrella del nuevu espectáculu Torner, cola producción musical d'Ismael González Arias, que s'estrena'l 26 de febreru de 2005 nel Conservatoriu Superior “Eduardo Martínez Torner” d'Uviéu, un espectáculu col que va dir de xira per Asturies a lo llargo de tol añu.
A finales del añu 2005 sal en CD el so trabayu Anabel Santiago canta a Diamantina Rodríguez, dedicáu a la figura femenina más importante de la música asturiana, Diamantina Rodríguez, y que ye'l primeru qu'algama una distribución per tol territoriu español, de la mano de Galileo MC.
Nel CD Música de Mujer, edición exclusiva de la La Fábrica de Ideas y FNAC, incluyóse'l so tema "Esi pandeiru que toco", del CD Anabel Santiago canta a Diamantina Rodríguez, y nel CD Nuestra diversidad cultural, editáu pola FNAC, La Fábrica de Ideas y Radio 3, abrióse col so tema "El galán d'esta villa", orixinal d'Ismael González Arias.
Nel añu 2010 publica'l trabayu tituláu Agora que ye producíu por Héctor Braga.
La última grabación d'Anabel tien llugar nel añu 2015, trátase de Llances de papel, que contién cantares populares asturianos, tangos y otros sobre lletres de José Luis Remis y música de Xulio Arbesú. Nel discu améstense l' indi pop y la tonada en dellos cantares, mientres qu'otros son más marcadamente folk.
Otros trabayos / Cine / Televisión
Durante la so trayectoria artística surgen diverses collaboraciones y comparte escenariu y conciertos con grupos y músicos diversos:
Amás fixo colaboraciones col séptimu arte, en cortos y largometraxes cinematográficos rodaos n’ Asturies como:
Docencia
Amás de la so llabor de búsqueda de nuevos soníos pa la canción asturiana, dende’l añu 2009 fasta l’actualidá desempeña llabores como docente na Escuela de Música Tradicional d’ Uviéu ena modalidá de cantu tradicional y tonada asturiana.
Nel añu 2017-2018 pasa a formar parte del grupu docente perteneciente a la ESCUELA DE ASTURIANÍA, dientro del proyeutu de la Conseyería de Educación y Cultura del Principáu d’Asturies, pa la enseñanza del folclor tradicional a escolinos/as de centros asturianos del mundiu.
Güelu
miniaturadeimagen|Güelu y nietu. Güelos ye'l llamatu col que los fíos designen al padre y la madre de los sos padres, siendo respeutivamente llamaos güelu y güela. Los padres llamen nietos a los fíos de los sos fíos. Los güelos formen parte importante de la familia estensa.
Nes cultures tradicionales, los güelos tuvieron un rol claru en rellación al cuidu de los neños. Esto tendió a sumir nel desenvolvimientu de la familia nuclear.
El tratu más familiar fai que la pallabra güelu" o "güela" seya reemplazada por términos más cariñosos y cercanos como yayo, tata, abu, abue, nonu, neno, papín, puzo, pá (nome del güelu), ente otros pal casu del güelu y yaya, añada, nona, abue, güeli, abu, nena, licha, puza, tita, mamina, mimi, ma (nome de la güela), ente otros, pa les güeles.
Nos casos en que los padres nun pueden brindar el cuidu fayadizu a los sos fíos, los güelos pueden tener el papel de mantenedores o tutores, por eso dende 1998 la ONG Mensaxeros de la Paz celebra cada 26 de xunetu, el Día del güelu.